__Teri jaraqatyndaǵy qandy qalaı toqtatýǵa bolady__

Eger shuǵyl túrde emdeýdi qajet etpese,  kelesi sharalar teri jaraqatyn, sondaı-aq basqa adamnyń qanymen tikeleı baılanysta boldyrmaýdaýdan saqtaıdy.

''__Qandy  toqtatý úshin eń aldymen:__'' 

•	Eger qolyńyz qan-josa bolyp tursa,  múmkindiginshe, qolyńyzdy sabynmen jaqsylap jýyp alyńyz;
•	Jaraqatty syqpas buryn, medıtsınalyq qolǵaptardy kıińiz (bar bolsa). Eger qolyńyzda medıtsınalyq qolǵaptar bolmasa, taza matany, plastıkalyq paketti,  nemese   qolyńyzda bar kez kelgen taza materııaldy jaraqattyń ústine qabattap qoıyp alyńyz.
•	Zardap shekken adamnyń múmkindigi bolsa, jaraqattanǵan jerin ózine qystyryńyz, tipti bolmaı jatsa, jaraqat alǵan  aıaq-qoldy kóterińiz.
•	Jalań qoldarmen tek basqa amal bolmaı qalǵan kezde ǵana qysýǵa bolady.

''__Qandy toqtatý__''

•	Zardap shekken adamdy shalqasymen jatqyzyp, qansyrap jatqan jerin kóterińkireńiz.
•	Jaraqattan  kórinip turǵan, alynýy ońaı  barlyq zattardy alyp tastańyz. Jaraqatty tazalaý úshin aldymen qandy toqtatý kerek.
•	Jaraqat mańyndaǵy kıimdi sheshińiz nemese qıyp tastańyz. Jaraqattanǵan jer isip ketse, qan aınalymyna áser etpeýi  úshin, áshekeı buıymdardy túgeldeı alyp tastańyz.
•	Saǵatqa qarap, aldaǵy 15 mınýt boıy jaraqatty basyp turyńyz. Uzaq ýaqyt ótkendeı bolady keıde, degenmen  qan toqtaǵanyn kóremin erte ashyp jibermeńiz. Eger qan mataǵa ábden sińip ketken bolsa, matany almaı turyp ústinen ekinshi matany baılańyz. Eger jaraqattanǵan jerde, bir zat bolsa, jaraqattaǵy zattyń ústinen emes, janynan qysý kerek.
•	15 mınýt  ótkennen keıin qan azaımasa nemese toqtamasa qan ketip jatqan jerdi kóterinkirep jaraqatty qysyp tura berińiz.
•	15 mınýt úzbeı basyp turǵannan soń, bosatqan kezde  qaıta qan aqsa,  taǵy da 15 mınýt jaraqatty basý kerek.  3 ret 15 mınýttan basýǵa bolady (barlyǵy 45 mınýt).

__Tegter:__  
qan ketýdi toqtatý
jaraqat
qan ketken kezde kórsetiletin kómek
