__Bul qandaı aýrý?__ Gepatıt termıni birneshe sındromdarmen, aýrýlarmen baılanysty,  qabynýdyń saldarynan baýyrda bolaltyn ózgeristermen qatar, vırýs týǵyzatyn jáne ishimdik sekildi zııandy qoldanymdarǵa qatysty bolyp júr.   Gepatıt týdyratyn vırýstarǵa A, V, S, E vırýsty gepatıtteri jáne delta faktory jatady. Joǵaryda atalǵan vırýstardyń árqaısysy bir-biri tóbe, árqaısysynyń ózindik sımptomdary bar.. V jáne S gepatıtteri týraly qosymsha aqparat alý úshin arnaıy saıttardan qarańyz: gepatıt V  jáne gepatıt S.

__A Gepatıti__ gepatıtterdiń eń qaýipti túri bolyp tabylady. V jáne S gepatıtinen aıyrmashylyǵy A gepatıtinde sozylmaly aýrýdyń damýyna alyp kelmeıdi.

__Vırýsty A gepatıti __ lastanǵan sý men buzylǵan azyq-túlik arqyly beriledi. Sondaı-aq, A Gepatıtimen aýyratyn adamnan da juǵady.  Vırýysty A gepatıti naýqastyń nájisinen de bólinedi.  Inkýbatsııalyq dep atalatyn kezeńi 15-45 kúnge deıin sozylady. Nájisten basqa, qan  jáne organızmniń basqa da suıyqtyqtarynan juqtyrýy múmkin.

__Vırýsty A gepatıti__ emdelgennen keıin organızmde salyp qalmaıdy. Sondaı-aq,  A gepatıtiniń taratatyn naqty faktor joq, desede, osy ınfektsııany adam ózi aýyrmasa da, basqalarǵa taratyp júrýi yqtımal.  Osyndaı jaǵdaı (tasymaldaýshy) V gepatıtinde de paıda bolýy múmkin.

__A gepatıtiniń qaýipti faktorlary:__  A gepatıtimen aýyratyn adammen birge ómir súrý, Ońtústik jáne Ońtústik-Shyǵys Azııa, Ońtústik Amerıka elderine týrıstik saparmen barý, sondaı-aq, esirtkini tamyr ishine qoldaný.
A Gepatıtniń belgileri:
•	Sarǵyshtaný 
•	Álsireý
•	Dene temperatýrasynyń sál kóterilýi
•	Barlyq deneniń qyshynýy
•	Tábettiń bolmaýy
•	Neseptiń kúńgirttenýi (onyń túsi kúńgirt-sary nemese qońyr tústi bolady)
•	Nájistiń tússizdenýi (nájis aqshyl-sur tústi bolady).

A gepatıtiniń __dıagnozyn tabý úshin__  dáriger,  zerthanalyq zertteýler negizinde tekserý júrgizedi.  Antıdenelerdi qatystyra otyryp, baýyr fermentteriniń deńgeıin  anyqtaıdy.

__Emdelýi__. A gepatıtine arnalǵan arnaıy emdeý túri joq. Naýqastardyń 85%-nan astamy 3 aı ishinde saýyǵyp ketedi. Basqa naýqastarda aýrý uzaǵyraq sozylady, biraq, ádette, 6 aıdan aspaıdy. Demalý jáne tósektik rejım usynylady. Baýyrǵa zııan keltiretin alkogol ónimderi men keıbir dári-dármekterdi paıdalanbaý kerek. Sondaı-aq maıly taǵamdardan bas tartyp, Paıdaly as retinde – asqabaqty tutyný kerek.

Vırýysty A gepatıtin juqtyrýdyń aldyn-alý úshin: qoldy  uqyptylap juý kerek; sondaı-aq taza sýdy qoldanyp jáne A gepatıtimen aýyratyn adamdardan múmkindiginshe aýlaq bolý kerek. Mektepke deıingi mekemeler men mektepterdi  sanıtarlyq-gıgıenalyq normalarǵa sáıkes  taza sýmen qamtamasyz etý  qajet.

A gepatıtimen aýyratyn adamdarmen baılanysqa túsken adamdarǵa ımmýnoglobýlınderdi engizý usynylady.
A gepatıtine qarsy eń tıimdi shara – ekpe júrgizý. Ekpe (vaktsına)  alǵash engizgen kúnnen bastap 4 apta boıy qorǵanysh qyzmetin atqarady. Uzaq ýaqyt boıy qorǵaý úshin, alǵashqy dozadan soń,  6 jáne 12 aı araǵa salyp baryp qosymsha ekpeler alǵan durys.
A gepatıtine qarsy ekpe egý  usynylǵan adamdar:
•	A gepatıtin juqtyrý qaýpi joǵary elderge baratyn adamdar. Ekpeni  4 apta buryn saldyrady, sodan soń 6 jáne 12 aı araǵa salyp engizý kerek. Budan basqa, ımmýnoglobýlındi ınektsııa alýǵa da bolady.
•	V nemese S sozylmaly gepatıti bar adamdar
•	Inektsııalyq esirtki tutynýshylar.

__Tegter:__
Gepatıt A    
Sarǵaıý  
sary aýrý  
Gepatıt A sebebi  
Gepatıt A emi  
Gepatıt A sımptomdary 
