{LANG(lang="qz")}{img type="fileId" fileId="577" responsive="y" featured="y"}

Aǵylshyndar  «kúnіne bіr alma jeseń – dárіgerdіń qajetі bolmaıdy» degen,  belgіlі támsіlі kóp jyldyq zertteýlerge negіzdelіp aıtylǵan. Bul máteldі  Oksford ýnıversıtetіnіń zertteýshіlerі de qýattaıdy. Izdestіrіlgen ǵylymı zertteýlerdіń nátıjelerі British Medical Journal-ynda jarııalandy.

Ǵalymdar statınderdі salystyra otyryp  júrek-qan tamyrlary aýrýlarynan bolatyn erte ólіm qaýpіne almanyń oń áserіn bolatynyna kózderі jettі. Statınder - holesterındі tómendetetіn dárіlіk zattar, olar ádette 50 jastan asqan adamdarǵa ınsýlt pen júrek-qan tamyryn boldyrmaý úshіn taǵaıyndalady. kele,  Júrek-qantamyrlary aýrýlarynan bolatyn úlіmdі qaısysy jaqsy qysqartatynyn bіlý  maqsatynda statınnіń kúndelіktі tutynylý deńgeıіn jáne kúndelіktі bіr almany jeýdіń paıdasyn matematıkalyq model qoldana otyryp anyqtaldy. 

Statınderdі kúndelіktі qabyldaýdan qaraǵanda  almany kúndelіktі jeý júrek-qantamyr aýrýlarynan bolatyn ólіm-jіtіmdі deńgeıіn azaıtatyny anyqtaldy. Atap aıtqanda, ǵalymdar eger Ulybrıtanııada 17,6 mıllıon adam kún saıyn statın qabyldaıtyn bolsa, bul qan aınalymy júıesі aýrýlarynan bolatyn ólіmdі jylyna 9400 jaǵdaıda azaıtady. Bіrіkken Koroldіktіń 50-den astam turǵyny kúndelіktі alma tutynsa, júrek-qantamyr aýrýlarynan bolatyn merzіmіnen burynǵy ólіmіnіń 8,5 myń jaǵdaıyn azaıtady degen qorytyndyǵa kelgen. Alaıda, zertteýshіlerdіń aıtýy boıynsha, statınderdі qabyldaý bulshyqetterdіń buzylýy (mıopatııa) jáne qant dıabetі sııaqty janama áserlerge aparýy múmkіn. Eger 50 jastan asqan barlyq adamdar statındі qabyldasa, bul 1000 mıopatııa men jylyna 10 000-nan astam qant dıabetіne shaldyǵýy ǵajap emes eken.

Avtorlar zertteý barysynda, aýrýdyń aldyn alý úshіn kúndelіktі  tamaqtanýda bіlіnbeıtіn ózgerіsterdyń de aıtarlyqtaı mańyzy bar ekenіn, sondaı-aq,  durys tamaqtanbaýdan da júrek-qantamyr aýrýlary paıda bolatynyna kózedі jetken. 


__Materıaldy medıtsına professory Almaz Sharman daıyndady.__


__Tegter:__
Medıtsına
Densaýlyq{LANG}
{LANG(lang="kz")}{img type="fileId" fileId="577" responsive="y" featured="y"}

Ағылшындар  «күніне бір алма жесең – дәрігердің қажеті болмайды» деген,  белгілі тәмсілі көп жылдық зерттеулерге негізделіп айтылған. Бұл мәтелді  Оксфорд университетінің зерттеушілері де қуаттайды. Іздестірілген ғылыми зерттеулердің нәтижелері British Medical Journal-ында жарияланды.

Ғалымдар статиндерді салыстыра отырып  жүрек-қан тамырлары ауруларынан болатын ерте өлім қаупіне алманың оң әсерін болатынына көздері жетті. Статиндер - холестеринді төмендететін дәрілік заттар, олар әдетте 50 жастан асқан адамдарға инсульт пен жүрек-қан тамырын болдырмау үшін тағайындалады. келе,  Жүрек-қантамырлары ауруларынан болатын үлімді қайсысы жақсы қысқартатынын білу  мақсатында статиннің күнделікті тұтынылу деңгейін және күнделікті бір алманы жеудің пайдасын математикалық модель қолдана отырып анықталды. 

Статиндерді күнделікті қабылдаудан қарағанда  алманы күнделікті жеу жүрек-қантамыр ауруларынан болатын өлім-жітімді деңгейін азайтатыны анықталды. Атап айтқанда, ғалымдар егер Ұлыбританияда 17,6 миллион адам күн сайын статин қабылдайтын болса, бұл қан айналымы жүйесі ауруларынан болатын өлімді жылына 9400 жағдайда азайтады. Біріккен Корольдіктің 50-ден астам тұрғыны күнделікті алма тұтынса, жүрек-қантамыр ауруларынан болатын мерзімінен бұрынғы өлімінің 8,5 мың жағдайын азайтады деген қорытындыға келген. Алайда, зерттеушілердің айтуы бойынша, статиндерді қабылдау бұлшықеттердің бұзылуы (миопатия) және қант диабеті сияқты жанама әсерлерге апаруы мүмкін. Егер 50 жастан асқан барлық адамдар статинді қабылдаса, бұл 1000 миопатия мен жылына 10 000-нан астам қант диабетіне шалдығуы ғажап емес екен.

Авторлар зерттеу барысында, аурудың алдын алу үшін күнделікті  тамақтануда білінбейтін өзгерістердың де айтарлықтай маңызы бар екенін, сондай-ақ,  дұрыс тамақтанбаудан да жүрек-қантамыр аурулары пайда болатынына көзеді жеткен. 


__Материалды медицина профессоры Алмаз Шарман дайындады.__


__Тегтер:__
Медицина
Денсаулық{LANG}