   Iyqtyń adgezıvti kapsýlıti Iyqtyń  adgezıvti  kapsýlıti  -  adam ıyǵyn qandaı da bir baǵytta aýyrsynbaı qozǵalta almaıtyn aýrý. Dárigerler keıde bul aýrýdy «ıyqtyń qatyp qalýy» dep ataıdy, sebebi, ıyqtyń býyny burylý ıkemdiligin joǵaltady, ony qozǵaltý qıynǵa túsedi. Mazmuny

















 
Iyqtyń adgezıvti kapsýlıti degenimiz ne?

Iyqtyń  adgezıvti  kapsýlıti  -  adam ıyǵyn qandaı da bir baǵytta aýyrsynbaı qozǵalta almaıtyn aýrý. Dárigerler keıde bul aýrýdy «ıyqtyń qatyp qalýy» dep ataıdy, sebebi, ıyqtyń býyny burylý ıkemdiligin joǵaltady, ony qozǵaltý qıynǵa túsedi.

 
Iyqtyń adgezıvti kapsýlıtiniń sımptomdary qandaı?

Qalypty jaǵdaıda ıyq kez kelgen baǵytta, aýyrsynbaı qozǵalýy tıis. Iyqtyń qozǵalǵyshtyǵyn tekserý úshin kelesi jattyǵýlardy jasańyz:

* Eki qolyńyzdy aspanǵa kóterińiz
* Eki qolyńyzdy aldyńyzǵa sozyńyz
* Qoldaryńyzdy deneńizdiń eki jaǵyna qaraı sozyńyz
* Kóılegińizdiń artqy jaǵyn jóndeýge tyrysqandaı nemese shalbaryńyzdyń artqy qaltasynan birdeńe alǵandaı qımyldańyz.
 

Iyqtyń «qatyp qalýy» qalaı bolady?

Adgezıvti kapsýlıt kezinde keıde adam ıyǵyn tolyq kólemde qozǵalta almaıdy. Bul ıyqtyń jetkiliksiz nemese durys jumys istemeýinen bolady (qozǵalǵanda aýyrsynatyn bolǵandyqtan). Býynnyń mańaıynda dáneker tini ulǵaıyp, óse bastaıdy, ol býyndaǵy qozǵalysty qıyndatady. Dáneker tininiń qalyptasýynyń birneshe satysy bar, ol kezde aýrý ýshyǵýy nemese ózdiginshe saýyǵý da oryn alýy múmkin.

# Aýyrsyný satysy. Aldymen ıyqta aýyrsyný jáne shıryǵý paıda bolýy seziledi. Birtindep aýyrsyný kúsheıedi. Bul saty 3-8 aı aralyǵynda sozylady.
# Adgezıvtik saty. Bul kezde aýyrsyný birtindep basylady, biraq býynnyń qozǵalmaýy kúsheıe túsedi. Bul saty, ádette, 4-6 aı aralyǵynda sozylady.
# Saýyǵý satysy. Qorytyndy saty, 1-3 aı aralyǵynda sozylady, ol kezde, ádette, aýyrsyný bolmaıdy. Iyqty azdap qozǵaltýdyń ózi qıyndaıdy. Biraz ýaqyttan keıin bul shıryǵý birtindep ótedi. Qaıtadan ıyq qozǵaltýǵa keledi. Iyǵyńyzdy tolyǵymen artqa bura almasańyz da, kóptegen isterdi ózdigińizshe oryndaı alasyz. Keıde qımyldyń kólemi artqan saıyn býynda aýyrsyný paıda bolýy múmkin.
 

Iyqtyń adgezıvti kapsýlıtiniń paıda bolý sebepteri qandaı?



Adgezıvti kapsýlıt ıyq býynynyń mańaıyndaǵy dáneker tini tartylyp, qozǵalysyn shektegende paıda bolady. Bul kóbinese, mysaly, ıyqtyń buralý manjetiniń zaqymy, qoldyń synýy nemese operatsııadan keıingi qalpyna kelý sekildi  býynnyń jaraqattardan keıin qozǵalmaýynyń saldarynan paıda bolady.

40 jastan asqan adamdarda, ásirese, áıelderde ıyqtyń adgezıvtik kapsýlıtiniń paıda bolý qaýpi joǵary bolady. Qant dıabeti sekildi keıbir aýrýlar kezinde qaýip artady. 

 
Iyqtyń adgezıvti kapsýlıti qalaı anyqtalady?

Dáriger Sizdegi sımptomdardyń negizinde jáne býynnyń qozǵalýynyń shektelýine saı Sizde ıyqtyń adgezıvti kapsýlıti bar ekendigin anyqtaıdy. Aýyrsynýdyń sebebin anyqtaý úshin dáriger býynnyń túrli bólikterin basyp kóredi. Sondaı-aq, basqa máselelerdiń bolýyn anyqtaý úshin dáriger Sizge býynnyń rentgenografııasyn nemese magnıttik-rezonanstyq tomografııasyn (MRT) ótkizýdi usynýy múmkin.

 
Iyqtyń adgezıvti kapsýlıti qalaı emdeledi?

Dáriger Sizge býyndaǵy dáneker tinniń buzylýyna yqpal etetin jattyǵýlar týraly aıtady. Bul jattyǵýlardy oryndaý úshin fızıoterapevttiń keńesi qajet bolýy múmkin. Siz bul jattyǵýlardy úıde oryndaı alasyz, biraq, únemi dárigerdiń nusqaýlaryn qadaǵalaý qajet.

Keıde jattyǵýlardy oryndaý kezinde aýyrsyný paıda bolady, sondyqtan, dáriger sizderge aýyrsynýdy basatyn nemese bulshyq ettiń bosańsýyna yqpal etetin preparattardy taǵaıyndaýy múmkin. Iyqqa jattyǵýǵa deıin birneshe mınýt buryn jylytqy nemese muzy bar paketti qoıý da aýyrsynýdy azaıtýǵa kómektesedi. Árdaıym jattyǵýdy bastar aldynda 5-10 mınýt daıyndyq jasaý qajet, ol úshin ıyqty azdap qımyldatý nemese  birqalypty  jattyǵýlar jasaý qajet. Deneńizdiń basqa bólikterin de (moıyn, arqa, qol, shyntaq) daıyndaý jáne sozý qajettigin este ustańyz.

 
Jattyǵýdyń 3 túri

Qabyrǵaǵa órmeleý: Qolyńyzdy aldyńyzǵa qabyrǵaǵa qoıyńyz. Saýsaqtyń kómegimen qabyrǵanyń boıymen joǵary qaraı «órmeleńiz». Birneshe santımetr ótkennen keıin toqtańyz jáne osy jaǵdaıda 30 sekýnd boıy qalyńyz. Qabyrǵanyń boıymen joǵary qaraı únemi «órmeleýge» tyrysyńyz.  

Kodman jattyǵýy: Oryndyqqa bir búıirińizben otyryńyz. Qoltyǵyńyzben oryndyqtyń qabyrǵasyna tirelińiz, qolyńyzdy bos, ilingendeı etip ustańyz. Qolyńyzdy baıaý túrde aınaldyra bastańyz. Aldymen qolyńyzdy kishi, odan keıin úlken sheńber jasap aınaldyryńyz. Bul jattyǵýdy eki baǵytta da jasańyz.

Zattarǵa qol jetkizý: Kúndelikti qoldanatyn zattaryńyzdy (aıaq kıim, shynyaıaq, tis shetkasy sııaqty) joǵarydaǵy sórege qoıyńyz. Osylaısha, olardy alý úshin jıi qolyńyzdy sozatyn bolasyz. Bul ıyq úshin jaqsy sozylý jattyǵýy bolady.

Bul jattyǵýlardy kúnine bir nemese eki ret oryndańyz, ózińizdi jaqsy sezingennen keıin de jalǵastyryńyz. Qımyldaý kólemi azaımas úshin saý ıyǵyńyzdy da jattyqtyrýdy umytpańyz.

Adgezıvti kapsýlıtke shaldyqqan keıbir naýqastarda býynnyń qyzmeti tolyǵymen qalpyna keledi. Basqalar býynda udaıy álsiz aýyrsynýdy nemese shıryǵýdy sezinýi múmkin. Adgezıvti kapsýlıtke deıin aınalysqan kúndelikti qyzmet túrlerin oryndaı berýińiz qajet.  

 
Dárigerge qoıa alatyn suraqtaryńyz
 
* Adgezıvti kapsýlıttiń paıda bolý sebebi qandaı?
* Emdeýdiń qandaı nusqasyn tańdaý qajet?
* Sımptomdar qashan jaqsarady?
* Sımptomdar qaıtalanýy múmkin be?
* Jattyǵýlardy oryndaý qaýipsiz be? Qandaı jattyǵýlardy jasaý qajet?    