   Nesep ustamaýy Nesep ustamaýy degenimiz nesepqaptyń jumysyn baqylaı almaý, ıaǵnı, nesep shyǵarý úrdisi keıde baqylaýǵa kelmeıdi. Aýrý neseptiń azǵantaı mólsherin ustamaýmen (mysaly, jótelde jáne kúlgende) jáne nesep shyǵarǵysy kelgen kúshti sezimdi baqylaýdaǵy qıyndyqtarmen de sıpattalýy múmkin. Bul jaısyzdyq ákelýi múmkin, sizge bul jaıynda dárigermen keńesý qajet. Nesep ustamaýyn emdeýge bolady.  Mazmuny


















 

Nesep ustamaýy degenimiz ne?

Nesep ustamaýy degenimiz nesepqaptyń jumysyn baqylaı almaý, ıaǵnı, nesep shyǵarý úrdisi keıde baqylaýǵa kelmeıdi. Aýrý neseptiń azǵantaı mólsherin ustamaýmen (mysaly, jótelde jáne kúlgende) jáne nesep shyǵarǵysy kelgen kúshti sezimdi baqylaýdaǵy qıyndyqtarmen de sıpattalýy múmkin. Bul jaısyzdyq ákelýi múmkin, sizge bul jaıynda dárigermen keńesý qajet. Nesep ustamaýyn emdeýge bolady.



         Áıelderdiń nesep-jynys júıesi                         



        Erlerdiń nesep-jynys júıesi

Nesep ustamaýy mıllıondaǵan eresek adamdardyń arasynda kezdesedi. Kóbinese, 50 jastan asqan adamdar, ásirese, áıelder jıi aýyrady. Biraq, aýrý jas adamdarda da, ásirese, áıelderdiń bosanǵan kezinde paıda bolýy múmkin. 

Dárigermen osy másele ýraly keńesý qajet. Nesep ustamaýy kezinde bóritken, oıyq jara, teri ınfektsııalary jáne nesep joldarynyń ınfektsııalarynyń paıda bolý qaýpi artady. Dárigerge kórinip, máseleni sheship, dostaryńyz ben otbasynyń músheleri arasynda sezinetin yńǵaısyzdyqtan qutylýǵa bolady.

 
Nesep ustamaýynyń túrleri bar ma?

Iá. Nesep ustamaýynyń 5 túri bar. Tómende olardyń árqaısysynyń sıpattamasy  keltirilgen.

Kúızelistik  nesep ustamaýy

Kúızelistik  nesep ustamaýy ishtiń tómengi bóliginiń bulshyq etteriniń kenetten shıryǵýynda paıda bolýy múmkin, mysaly, jótelde, kúlgende, aýyr kótergende nemese dene jattyǵýlaryn oryndaýda. Kúızelistik  nesep ustamaýy, ádette, bosanýdan keıin nemese operatıvtik aralasýdan keıin paıda bolatyn jambas túbi bulshyq etteriniń álsizdigine baılanysty. Kúızelistik  nesep ustamaýy áıelderde jıi kezdesedi.

Ýrgenttik (kenetten) nesep ustamaýy

Bul kenetten, kútpegen jerden nesep shyǵarǵysy kelýdiń paıda bolýymen sıpattalady. Organızm nesep shyǵarýǵa sıgnaldy onyń paıda bolýyna deıin birneshe sekýnd nemese mınýt qalǵanda ǵana beredi. Nesep  ustamaýdyń bul túri egde adamdar arasynda jıi kezdesedi jáne nesep shyǵarý joldary ınfektsııasynyń nemese asa belsendi nesepqaptyń belgisi bolýy múmkin.

Nesepqaptyń tolyp ketýindegi nesep ustamaýy

Nesep  ustamaýynyń bul túri neseptiń shaǵyn mólsheriniń baqylanbaı aǵýymen sıpattalady. Aýrý nesepqaptyń tolyp ketýinde paıda bolady. Nesepqapty tolyǵymen bosata almaıtyndaı bolyp kórinedi, bul úshin nesep shyǵarýda shıryǵýǵa týra keledi. Bul erlerge kóbirek tán jáne ulǵaıǵan qýyq asty bezimen nemese isikpen neseptiń aǵýynyń tejelýinen týyndaýy múmkin. Dıabet jáne keıbir dárilik preparattar osy máseleniń sebebi bolýy múmkin.

Fýnktsıonaldyq nesep ustamaýy

Bul túri nesepqaptyń jumysy qalypty baqylanǵanymen, biraq, onyń ýaqytyly bosatylýyndaǵy qıyndyqtardyń bolýymen sıpattalady. Dárethanaǵa ýaqytyly jete almaýdyń sebebi artrıt nemese qozǵalý qıyndaıtyn basqa aýrýlar bolýy múmkin.

Aralas nesep ustamaýy

Bul túri nesep ustamaýynyń joǵaryda keltirilgen birneshe túrleriniń qatar bolýymen sıpattalady.

 
Nesep ustamaý qartaıý úrdisiniń quraýshysy ma?

Joq, biraq, jasqa baılanysty ózgeristerge baılanysty nesepqaptyń syıymdylyǵy azaıýy múmkin. Qartaıý neseptiń aǵynynyń azaıýyna jáne nesep shyǵarýdyń jıileýine aparýy múmkin. Biraq, bul qartaıýǵa baılanysty nesep ustamaýy paıda bolady degendi bildirmeıdi. Durys emdeýde aýrýdy baqylaýǵa nemese emdep, jazýǵa bolady.

 
Nesep ustamaýdyń sebepteri qandaı?

Nesep  ustamaýy túrli aýrýlardan, onyń ishinde, jambas túbiniń bulshyq etteriniń álsizdiginen nemese dıabetten týyndaýy múmkin. Tómende nesep ustamaýynyń jıi kezdesetin sebepteriniń tizimi keltiriledi:

Nesep ustamaýdyń sebepteri

* Áıelder úshin: inshektiń nemese úrpiniń silemeı qabatynyń qurǵaqtyǵy jáne juqarýy, ásirese, menopaýzada.
* Erler úshin: qýyq asty beziniń ulǵaıýy nemese operatsııasy
* Bosanýdan keıingi jambas túbi bulshyq etteriniń álsireýi jáne sozylýy
* Keıbir dárilik preparattardy qabyldaý
* Toq ishektegi nájistiń jınalýy
* Artyq salmaq jáne semizdik, onyń saldarynan nesepqapqa jáne onyń jumysyn baqylaıtyn bulshyq etterge qysym artady.
* Nesep shyǵarý joldarynyń ınfektsııasy
* Qantamyr aýrýlary.
* Dıabet, Altsgeımer aýrý jáne shashyrańqy skleroz sekildi aýrýlar.
 

Aýrý qalaı emdeledi?

Emdeý máseleni týdyrǵan sebepten jáne nesep ustamaýdyń túrine baılanysty. Eger nesep ustamaý aýrýǵa baılanysty bolsa, saýyqqanda joıylady. Kegel jattyǵýlary jáne nesepqapty jattyqtyrý jambas túbiniń bulshyq etterin nyǵaıtýda kómektesedi. Sondaı-aq, nesep ustamaýdy emdeý úshin dárilik preparattar taǵaıyndalýy jáne operatıvtik aralasý ótkizilýi usynylýy múmkin.

 
Kegel jattyǵýlary degenimiz ne?

Kúızelistik nesep ustamaýyn Kegel jattyǵýlary atalatyn arnaıy jattyǵýlardyń kómegimen emdeýge bolady. Bul jattyǵýlar nesepqapty baqylaıtyn bulshyq etterdi nyǵaıtýǵa kómektesedi. Jattyǵýlardy kez kelgen jerde jáne kez kelgen ýaqytta oryndaýǵa bolady. Alǵashqyda Kegel jattyǵýlary áıelder úshin ázirlengenimen, olar erlerge de kómektese alady. Jaǵdaıdyń jaqsarýy 3-6 aı boıy udaıy jattyǵýdan keıin oryn alady.

 
Kegel jattyǵýlary

* Durys bulshyq etin tabý úshin asqazandy, aıaqty nemese bókseniń bulshyq etterin qospastan nesep aǵýyn sál toqtatyp nemese báseńdetip kórińiz. Osyny jasaı alatyn bolǵanda, durys bulshyq etterin tabasyz.
* Osy bulshyq etterin shıryqtyrý qajet. Osy jaǵdaıda qalyp, 10-ǵa deıin sanańyz, odan keıin bosańsytyp, taǵy da 10-ǵa deıin sanańyz.
* Osy jattyǵýdy 10-20 retten, kúnine 3 ret qaıtalaý qajet.
* Jattyǵýlardyń jeńildetilgen nusqasynan bastaýǵa týra kelýi múmkin, bul úshin bulshyq etterin 4 sekýnd ishinde jıyryp, bosańsytý qajet jáne osy jattyǵýda 10 retten, kúnine 2 ret oryndańyz.  Birtindep júktemeni arttyrýǵa bolady.
 

Nesep qabyn jattyqtyrý degenimiz ne?

Nesepqapty  jattyqtyrý – bul nesep ustamaýyn baqylaý tásili. Bul jattyǵý ádette, kúızelistik, kenetten nesep ustamaýy úshin, sondaı-aq, aralas nesep ustamaýy úshin jaramdy.

 
Dáriler nemese operatsııa aýrýdy jeńýge kómektesedi me?

Nesep  ustamaýynyń keıbir túrin emdeý úshin dárilik preaparattardy taǵaıyndaý usynylýy múmkin. Mysaly, jeńil kúızelistik nesep ustamaýyn emdeý úshin keıbir áıelderge inshekti ylǵaldandyratyn estrogendi kremder taǵaıyndalady. Erlerge qýyq asty beziniń ólshemin kishireıtetin jáne nesep aǵýyn jaqsartatyn dárilik preparattar taǵaıyndalýy múmkin. Nesep  ustamaýynyń túrin emdeý úshin preparattardy taǵaıyndaý múmkindigi týraly dárigermen keńesý qajet.

Keıde aýrýdy emdeý úshin operatıvtik emdeý usynylady;operatsııa áıelderdegi kúızelistik nesep ustamaýyn emdeý úshin jáne erlerdegi nesepqaptyń tolyp ketýimen baılanysty nesep ustamaýyn emdeý úshin qolaıly, ásirese, qýyq asty beziniń ulǵaıýymen baılanysty bolsa. Operatıvtik emdeý basqa emdeý ádisteri kómektespegen jaǵdaıda oryndalady.     