   Tynys alý júıesiniń aýrýlary Tynys alý – kúrdeli úrdis. Eger jaraqat, aýrý nemese basqa faaktorlar osy úrdistiń kez kelgen bóligine áser etse, tynys alýda máseleler paıda bolady.
Ókpe konýs tárizdi keýekti qos aǵza, keýde qýysynyń oń jáne sol bóliginde ornalasqan. Ókpe – tynys júıesiniń bóligi. Oń ókpe úlesteri atalatyn úsh bólikten turady. Sol ókpe eki bólikten turady. Demdi ishke tartý kezinde ókpe ottegige tolady, ottegi jasýshalar men tinderge negizgi qyzmetin oryndaý úshin qajet. Dem shyǵarý kezinde ókpe kómir qyshqyl gazyn syrtqa shyǵarady, ol organızmdegi zattek almasýynyń ónimderi. Mazmuny





 
Jalpy aqparat

Tynys alý – kúrdeli úrdis. Eger jaraqat, aýrý nemese basqa faaktorlar osy úrdistiń kez kelgen bóligine áser etse, tynys alýda máseleler paıda bolady.

 

Ókpe konýs tárizdi keýekti qos aǵza, keýde qýysynyń oń jáne sol bóliginde ornalasqan. Ókpe – tynys júıesiniń bóligi. Oń ókpe úlesteri atalatyn úsh bólikten turady. Sol ókpe eki bólikten turady. Demdi ishke tartý kezinde ókpe ottegige tolady, ottegi jasýshalar men tinderge negizgi qyzmetin oryndaý úshin qajet. Dem shyǵarý kezinde ókpe kómir qyshqyl gazyn syrtqa shyǵarady, ol organızmdegi zattek almasýynyń ónimderi.

 
Tynys alý júıesiniń túrli aýrýlarynan týyndaıtyn buzylystar
 
Mysaly, joǵarǵy tynys alý joldaryn jaýyp turatyn juqa qylshyqtar biz tynys alatyn bakterııalardyń barlyǵyn zııansyz ete almaıdy. Bul mıkrobtar  bronhylardyń (bronhıt) nemese ókpeniń (pnevmonııa) ınfektsııasyn týyndatady. Infektsııalar silemeıdiń jáne qabyný suıyqtyǵynyń jınaqtalýyna yqpal etedi, bul kezde tynys alý joldarynyń tarylýy jáne ókpedegi gaz almaýy úrdisiniń buzylysy paıda bolady.

Eger sizde astma (demikpe) bolsa, sezimtaldyǵyńyz bar, belgili bir zattekterdi demińizben ishke tartý tynys alý joldarynyń sańylaýyn taryltýdy týyndatýy múmkin. Bul kezde adamǵa tolyqqandy tynys alý qıynǵa túsedi.

Uzaq ýaqyt boıy temeki tútinin nemese aýanyń lastaýyshtaryn demińizben ishke tartý tynys alý joldaryn jáne aýa qaltashasyn zaqymdaýy múmkin. Bul kezde ókpeniń sozylmaly obstrýktıvti aýrýy (ÓSOA) atalatyn aýrý paıda bolady. Bul aýrý kezinde ókpedegi  ventılıatsııa jáne gaz almasý úrdisteri buzylysqa ushyraıdy.

Tynys alý úrdisinde  dıafragma jáne keýdeniń, moıynnyń jáne ishtiń basqa bulshyq etteri qatysady. Bul bulshyq etterdiń qımyly adamǵa tynys alýǵa múmkindik beredi. Mıdan osy bulshyq etterge baratyn nervter olardyń qımylyn baqylaıdy. Eger adamdy ókpeniń jasandy ventılıatsııasy apparatyna ýaqytyly qospaǵan jaǵdaıda julynnyń joǵarǵy bóligindegi osy nervterdiń zaqymdanýy tynys alýdyń toqtaýyn týyndatýy múmkin.

Aýa qaltashalaryn qorshaıtyn usaq qantamyrlardaǵy úzdiksiz qan aǵymy gaz almasý úrdisteri úshin ómirlik qajetti. Tósekke tańylý nemese operatsııalardyń uzaq kezeńderi ókpe embolııasynyń (ókpe arterııasynyń trombymen bitelýi) paıda bolýyna aparýy múmkin.  Ókpe  embolııasy usaq qantamyrlaryna qan kelýin azaıtýy nemese tejeýi, gaz almasýyna kedergi keltirýi múmkin.    