   Bronhodılatatorlar (Bronh keńeıtkishteri) __Bronhodılatatorlar__ tynys alý joldary sańylaýyn taryltatyn bulshyqet saqınasyn álsiretý arqyly demikpe sımptomdaryn jeńildetedi. Olardyń bul áreketi tynys alý joldarynyń jyldam ashylýyna ákelip, úlken kólemdegi aýanyń ókpege kirip shyǵýyna múmkindik beredi. Nátıjesinde tynys alý jaqsarady. Bronhodılıatatorlar, sondaı-aq, ókpeni  shyryshtan tazartýǵa kómektesedi. Tynys-alý joldary ashylýymen, shyryshtyń ilgerilenýi úshin bos oryn ashylady. Óz kezeginde shyrysh jótelmen birge shyǵýy múmkin. Bronhodılatatorlar tynys alý joldary sańylaýyn taryltatyn bulshyqet saqınasyn álsiretý arqyly demikpe sımptomdaryn jeńildetedi. Olardyń bul áreketi tynys alý joldarynyń jyldam ashylýyna ákelip, úlken kólemdegi aýanyń ókpege kirip shyǵýyna múmkindik beredi. Nátıjesinde tynys alý jaqsarady. Bronhodılıatatorlar, sondaı-aq, ókpeni  shyryshtan tazartýǵa kómektesedi. Tynys-alý joldary ashylýymen, shyryshtyń ilgerilenýi úshin bos oryn ashylady. Óz kezeginde shyrysh jótelmen birge shyǵýy múmkin.

Bronhodılatatorlardyń tez áreket etetin formalary demikpe sımptomdaryn jeńildetedi nemese basady jáne demikpe ustamalary kezinde aıtarlyqtaı  jaqsy áser etedi. Uzaq ýaqyt qoldanylatyn bronhodılatatorlardyń túrleri demikpe sımptomdaryn baqylaý jáne onyń kedergilerin boldyrmaý úshin tıimdi bolyp tabylady.

Bronhodılatatorlardyń úsh negizgi túri bar: beta-2 antagonıster (jyldam áreket etetin jáne uzartylǵan áreket nysandary), antıholınergııa jáne teofıllın.

Beta 2 antagonısteriniń - jyldam áreket etetin ıngalıatsııalyq nysandaryna mynalar jatady:

•	Albýterol (Provıntıl GFA, Ventolın GFA, Akýneb)
•	Alıýpent
•	Kombıvent ( beta 2-antagonıst jáne antıholınergetıktiń biriktirilgen túri)
•	Dýoneb (beta 2-antagonıst jáne antıholınergetıktiń biriktirilgen túri)
•	Makser
•	Ksopıneks

Joǵary jyldamdyqty beta-2 antagonısty «tez jumys isteıtin», «tynyshtandyratyn» nemese «qutqaratyn» dáriler dep te atalady, óıtkeni olar tynys joldaryn bosatý arqyly demikpe sımptomdaryn tez arada retteıdi. Bul ıngalıatorlar kútpegen jáne aýyr nemese birinshi ret bolǵan demikpe sımptomdaryn emdeýge arnalǵan. Olardyń áeri 20 mınýt ishinde bilinedi jáne 4-6 saǵatqa deıin sozylady. Osyndaı preparattardemikpe sımptomdaryn boldyrmaý úshin fızıkalyq júktemeniń aldynda 15-20 mınýt buryn qabyldanady.

Albýterol tabletka nemese suıyq formada aýyzben ishiletin dári. Aýyzben ishýge arnalǵan 2-antagonıster kóbinese janama áserler beredi, óıtkeni olar joǵary dozada beriledi jáne ókpege aýysatyn qanǵa sińedi. Ingalıatsııalyq nysandar tikeleı ókpede jınalady, sondyqtan olardyń janama áseri az bolady.

Jyldam áreket etetin 2-beta antagonıstterdi asyra paıdalaný demikpe turaqsyzdyǵyn kórsetedi, bul agressıvti emdeýdi qajet etedi. Eger sizge tez áreket etetin beta-2 antagonısti aptasyna eki retten artyq paıdalaný qajet bolsa, uzaq ýaqyt qoldanylatyn dári-dármekterdi baqylaý, jáne suıyltylǵan steroıdter jáne uzartylǵan áreketterdiń beta-2 antagonısteri (tómende qarańyz) sııaqty sanyn kóbeıtý kerek pe? osy týraly dárigerińizben sóılesý kerek.

Beta 2 antagonısteri - uzartylǵan áreketter nysandary:

• Adver (beta 2 antagonısti jáne qabynýǵa qarsy preparatty biriktiredi)
• Sırevent
• Foradıl

ESKERTPE: Beta 2 antagonısty demikpe ustama sımptomdaryn tez jeńildetý úshin emes, demikpeni baqylaýda ustaý úshin qoldanylady. Bul dáriler kesh áser etedi, biraq olardyń áreketiniń áseri 12 saǵatqa deıin sozylady.

Tek qana Sırevent pen Foradıl - tynys alýǵa bolatyn 2-antagonıst bolyp tabylady. Uzaq ýaqyt boıy tynys jolyndaǵy tynys joldaryn ustap turý úshin kúnine eki ret qabyldaıdy. Sondaı-aq, olardyń jattyǵýlardan týyndaǵan demikkendi emdeýde  tıimdiligin rastady. Sırevent pen Foradıl ıngalıatsııaǵa arnalǵan qurǵaq untaq túrinde de shyǵarylady. Cerevent, sondaı-aq Adver preparatymen qosa paıdalanylady.

Beta-2 antagonıstiniń janama áserleri:

• Nerv nemese álsizdik
• Óte asqyný nemese gıperaktıvtilik
• Júrek soǵýynyń jıilýi
• asqazannyń buzylýy (sırek kezdesetin jaǵdaı)
• Uıqynyń buzylýy (sırek kezdesetin jaǵdaı)

Antıholınergııalyq preparattar

Atrovent - antıholınergııalyq preparattarmen baılanysty bronhodılaterdiń basqa túri. Ol demikpe aýrýlaryn baqylaý úshin qoldanylady jáne dereý nemese jyldam jeńildetetin dári emes. Ol ólshengen dozanyń ıngalıator túrinde de, ıngalıatsııalyq eritindi túrinde de shyǵarylady. Astmamen aýyratyn naýqastarda ıngalıatsııalyq, tez áreket etetin beta 2 antagonıstimen birge qoldanǵanda eń tıimdi áser beredi. Bul dereý jeńildetilgen dárilik zat emes, óıtkeni ol qoldanǵannan keıin 60 mınýttan keıin áreket etedi. Olar astma ustamalaryn  emdeý úshin sırek qoldanylady.

Janama áserleri kishigirim, kóbinese tamaqtyń qurǵaýy oryn alady. Eger preparat kózge túsip ketse, kóz buldyrap kórip qalýy múmkin.

Teofıllın

Teofıllın - bul astmany baqylaý úshin qoldanylatyn bronhodılatordyń taǵy bir túri. Ol Unifil, Theo-Dur, Slo-Bid jáne Theo-24 saýda belgisimen satylady jáne aýyzsha (tabletka jáne suıyq) jáne venalyq túrde qoldanylady. Bul uzaqqa  ýaqytta áser beretin dári jáne demikpe ustamalarynyń aldyn alady. Teofıllın kúrdeli baqylaýǵa nemese aýyr astma aýrýlaryn emdeýge arnalǵan jáne kún saıyn qoldanylýy kerek dári.

Janama áserleri:

• Júrek aýrýy jáne / nemese qusý
• Dıareıa
• Asqazannyń aýyrýy, bas aýrýy
• jyldam jáne turaqty emes júrek soǵysy
• Bulshyqet qurysýy
• ashýlanshaqtyq jáne minezdiń turaqsyzdyǵy
• belsendiliktiń artyýy

Bul belgiler dáriniń dozalanǵana baılanysty paıda bolýy múmkin. Dáriger sizge qoldanatyn dozanyń durystyǵyna kóz jetkizý úshin sizge aldymen synama júrgizedi.

Dárigerlerge siz demikpeni emdeý úshin teofıllındi  qabyldaǵanyńyz týraly jáne onymen qosa basqa da antıbıotıkter, mysaly, erıtromıtsındi qoldanǵanyńyz jaıynda habardar etýińiz kerek,  sondaı-aq uıqy bezin emdeýge arnalǵan dári-dármekter teofıllınniń áser etý mehanızmine áser etýi múmkin de esekrý mańyzdy bolmaq. Sondaı-aq, sizdiń dárigerińiz basqa barlyq medıtsınalyq jaǵdaılar týraly biletinine kóz jetkizińiz, sebebi keıbir  aýrýlardan sizdiń deneńizdiń Teofıllınge áseri basqasha bolýy múmkin.

Demikpemen aýyratyn adamdar úshin temeki shegý nemese temeki tútinin jutý asa qatty qaýipti, sonymen qatar teofıllınniń denege keri áserin tıgizýi múmkin ekendigin este saqtańyz. Jalpy múmkindiginshe tútinnen aýlaq bolǵan jón.
  

Tegter:

bronhodılatatorlar
bronh demikpesi
    