   Tyrnaq astyna kirip ketken zatty alyp tastaı almaý Tyrnaqtyń astyndaǵy tiken nemese qadalyp turǵan basqa da zat qatty aýyrtýy múmkin. Eger zat kishkentaı bolsa jáne tyrnaqtyń astynan shyǵyp tursa, ony taza qysqyshpen alyp tastańyz. Zatty ary qaraı ıterip jibermeı, muqııat qarap alyńyz. Zatty alyp tastaǵannan keıin qan aǵýy múmkin. Eger tyrnaǵyńyzdyń astyndaǵy tikenekti alyp tastaý qıynǵa soqsa, dárigerge barǵanyńyz jón. Tyrnaqtyń astyndaǵy tiken nemese qadalyp turǵan basqa da zat qatty aýyrtýy múmkin. Eger zat kishkentaı bolsa jáne tyrnaqtyń astynan shyǵyp tursa, ony taza qysqyshpen alyp tastańyz. Zatty ary qaraı ıterip jibermeı, muqııat qarap alyńyz. Zatty alyp tastaǵannan keıin qan aǵýy múmkin. Eger tyrnaǵyńyzdyń astyndaǵy tikenekti alyp tastaý qıynǵa soqsa, dárigerge barǵanyńyz jón.

Eger tikenekti alǵan bolsańyz, onda onyń bútindigin tekserińiz. Eger, qadalǵan tikenektiń bir bóligi qalyp qoısa, ony dárigerge  alǵyzyńyz. Múmkin bolsa, jarty bólshekti ózińizben birge alyp júrińiz. Aǵash sekildi organıkalyq zattar rentgen sáýlelerinen kórinbeýi múmkin. Tipti ony shyǵarý dárigerdiń ózine qıyndyq týǵyzýy múmkin.
Tyrnaqtyń astynan nysandy alyp tastaǵannan keıin ınfektsııa túspegenine kóz jetkizińiz. 

Eger zatty tyrnaqtyń astynda qaldyryp júre berseńiz ınfektsııa taralady. Tyrnaq astyna qadalǵan zattyń áli de sol orynda turǵandyǵyn bildiretin belgiler:

•	Eger, zat alynǵan kezde bútin shyqpaı synyǵy qalyp qoısa;
•	Tyrnaqty basqan kezde, syrqyrap aýyratyn bolsa.

Tegter: 
tyrnaqtyń astyndaǵy tiken zatty alǵannan keıin qan ketý 
tikenekti qalaı alý kerek 
ınfektsııa túsýi
    