Alyp jasýshaly arterııt (AJA) – bul egde jastaǵy adamdarda ortasha jáne iri arterııalardyń júıeli qabyný aýrýy, bas aýyrýymen jáne tumaýdaǵydaı sımptomdarmen qosarlanady. Sondaı-aq, ol samaılyq nemese kranıaldyq arterııt (Horton aýrýy) retinde de belgili. 

''Alyp jasýshaly arterııt betkeri samaılyq arterııanyń isinýin jáne qalyńdaýyn týyndatýy múmkin. Betkeri  samaılyq arterııa – bul syrtqy uıqy arterııasynyń juqa sońǵy saǵasy.''

Aýrý tek 50 jastan asqan eresekterde paıda bolady, negizinen, egde jastaǵy adamdardy zaqymdaıdy, kóbinese, erlerge qaraǵanda áıelder jıi shaldyǵady.

AJA kezinde bassúıektiń arterııalary, kóbinese, samaı arterııalary, sondaı-aq, kózdiń arterııalary zaqymdanady, demek AJA kózdiń kórmeýine aparýy múmkin. Kórýdi joǵaltýdy ýaqytyly anyqtaýmen jáne emdeýmen  aldyn alýǵa bolady. 