('','Бүйректің созылмалы ауруы','','','kz','s','',0,'',8448,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531811160,1563347160,1531811968,'Бүйректің созылмалы ауруы – бүйректің зақымдануымен және қызметінің біртіндеп бұзылысымен сипатталатын ауру. Бүйректің негізгі қызметі – организмнен залмасу өнімдерін және артық суды сыртқа шығару. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қолдау топтары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруы – бүйректің зақымдануымен және қызметінің біртіндеп бұзылысымен сипатталатын ауру. Бүйректің негізгі қызметі – организмнен залмасу өнімдерін және артық суды сыртқа шығару. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"70\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бүйрек организмнен алмасу өнімдерін шығаруға, электролиттік үйлесімді және артериалдық қысымды реттеуге, сондай-ақ, эритропоэзді(эритроциттерді түзу) ынталандыруға  жауап береді.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруы (БСА)  - баяу ушығатын ауру. Белгілі бір кезең ішінде ауру симптомсыз өтеді. Кейде қызметінің бұзылуы баяу дамығанда симптомдары бүйректің жұмысы тоқтағанға дейін болмауы мүмкін.\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруының қорытынды кезеңі - созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің соңғы сатысы. Бұл кезде бүйректер заттек алмасуын және артық сұйықтықты организмнен сыртқа шығара алмайды. Гемодиализ немесе бүйрек алмастыру қажет болады.\r\n\r\nКөбінесе, бүйректің созылмалы ауруының даму себебі – қант диабеті және жоғары артериалдық қысым.\r\n\r\nБүйректің зақымдалуына апаруға қабілетті басқа да аурулар:  \r\n\r\n* Аутоиммундық аурулар (мысалы, жүйелік қызылжегі және склеродермия)\r\n* Бүйректің туа біткен ақаулары (мысалы, бүйректің поликистозы)\r\n* Кейбір химиялық заттектердің әсері\r\n* Бүйректің жарақаты\r\n* Бүйректегі тастар және инфекциялар\r\n* Бүйрек тамырларындағы мәселелер\r\n* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау (анальгетиктер және қатерлі ісіктерді емдейтін препараттар)\r\n* Бүйрекке несептің кері ағуы (рефлюкс-нефропатия)\r\n* Бүйректің басқа аурулары.\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруы организмде сұйықтықтың және алмасу өнімдерінің жиналуына апарады. Бұл организмнің көптеген жүйелерінің бұзылысын туындатады, оның ішінде:\r\n\r\n* Артериалдық қысымның артуы\r\n* Қан жасушаларының санының азаюы\r\n* Д дәрумені алмасуының бұзылысы және сүйек саулығының нашарлауы.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруының ерте симптомдары басқа көптеген аурулардың симптомдарына ұқсас. Олар аурудың ерте сатысындағы жалғыз белгісі болуы мүмкін.\r\n\r\nОларға жататындар:\r\n\r\n* Тәбетті жоғалту\r\n* Жалпы әлсіздік\r\n* Бас ауыруы\r\n* Жүрек айнуы\r\n* Жоспарланбаған салмақ жоғалту\r\n \r\nАурудың  ушығуында пайда болатын симптомдары:\r\n\r\n* Ауытқулы қошқыл немесе ақшыл тері\r\n* Сүйектегі ауырсыну\r\n* Ұйқы басуы немесе назар қоюдағы мәселелер\r\n* Қол-аяқтың ұйып, ісінуі\r\n* Бұлшық еттің тартылуы және құрысу\r\n* Ауыздан жағымсыз иіс шығуы\r\n* Көгеру пайда болуы, нәжісте қан болуы\r\n* Шамадан артық шөлдеу\r\n* Ықылық тиюдің жиі ұстамалары\r\n* Жыныстық қызметтің бұзылысы\r\n* Етеккірдің болмауы (аменорея)\r\n* Ентігу  \r\n* Ұйқыдағы мәселелер\r\n* Құсу, көбінесе, таңертең.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nКөптеген науқастрда бүйректің созылмалы ауруының барлық сатысында жоғары артериалдық қысым байқалады. Медициналық қарау кезінде дәрігер жүректің және өкпенің ауытқулы шуылын анықтауы мүмкін. Неврологиялық қарауда нервтердің зақымдалуы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nНесептің талдауында протеинурия (несептегі ақуыз) және басқа өзгерістер байқалуы мүмкін. Осы өзгерістер пайда болғаннан аурудың симптомдарына дейін 6 айдан 10 жылға дейін және одан асатын уақыт өтуі мүмкін.\r\n\r\nБүйректің қызметтік қабілетін бағалау үшін келесі зерттеулер тағайындалады:\r\n\r\n* Креатинин клиренсі\r\n* Креатинин деңгейі\r\n* Қандағы несепнәр азотын анықтау (АМК)\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруы көптеген зерттеулердің нәтижесіне әсер етеді. Бүйректің созылмалы ауруы ушығуында әр 2-3 ай сайын келесі көрсеткіштерді анықтау қажет:\r\n\r\n* Альбумин\r\n* Кальций\r\n* Қандағы холестерин деңгейі\r\n* Қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n* Қандағы электролиттер деңгейін анықтау\r\n* Магний\r\n* Фосфор\r\n* Калий\r\n* Натрий\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруының себебін немесе түрін анықтау үшін басқа тексерулер:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының КТ\r\n* Іш қуысы ағзаларының МРТ\r\n* Іш қуысы ағзаларының УДТ(УЗИ)\r\n* Бүйректің биопсиясы\r\n* Бүйректі сканерлеу\r\n* Бүйректің УДТ (УЗИ).\r\n \r\nАуру келесі тексерулердің нәтижелеріне әсер етуі мүмкін:\r\n\r\n* Эритропоэтин деңгейі\r\n* Паратгормон деңгейі\r\n* Сүйектің денситометриясы\r\n* Д дәруменінің деңгейі.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАртериалдық қысымды бақылау бүйректің зақымдану үрдісін бәсеңдетеді.\r\n\r\n* Бұл үшін ангиотензин- айналдыратын ферментті тежеушілер (АПФ) немесе ангиотензин рецепторларын басушылар (БРА) тағайындалады.\r\n* Мақсат – артериалдық қысымды 130/80 мм.сын.бағ деңгейінде немесе одан төмен деңгейін қолдау.\r\n \r\nӨмір салтына келесі өзгерістерді енгізу бүйректерді қорғауға және жүректің ауруларының, инсульттің алдын алуға көмектеседі:\r\n\r\n* Темекі шекпеңіз.\r\n* Майдың және холестериннің мөлшері төмен тағамды тұтыныңыз.\r\n* Дене жаттығуларын ұдайы орындаңыз (жаттығу алдында дәрігермен кеңесіңіз)\r\n* Қажет болса, холестерин деңгейін төмендету үшін дәрілік препараттарды қабылдаңыз\r\n* Қандағы қант деңгейін бақылауда ұстаңыз.\r\n* Тұз немесе калийді тұтынуды шектеңіз.\r\n \r\nҚандай да бір дәрілік препараттарды қабылдау алдында нефрологпен кеңесіңіз. Бұл дәрумендерге, шөптерге және тағамдық қоспаларға да қатысты. Сізді бақылайтын барлық дәрігерлер бүйректің созылмалы ауруына шалдыққандығыңыз туралы білуі тиіс.\r\n\r\nБасқа емдеу әдістері:\r\n\r\n* Қандағы фосфордың деңгейінің артуының алдын алу үшін фосфат байланыстыратын дәрілік препараттарды қабылдау \r\n* Рациондағы темірдің мөлшерінің артуы, темірдің дәрілік препараттары, анемияны емдеу үшін эритропоэтин инъекциялары және  қан құю\r\n* Кальций және Д дәрумені препараттарын қабылдау (қабылдау алдында дәрігермен кеңесіңіз)\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруында арнайы емдәм ұстану ұсынылады:\r\n\r\n* Сұйықтықты шектеу\r\n* Ақуыздық өнімдердің мөлшерін азайту\r\n* Тұзды, калий, фосфор, басқа электролиттерді шектеу\r\n* Салмақ жоғалтудың алдын алу үшін калориялар санын ұлғайту\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруына шалдыққан науқастар келесілерге қарсы вакцина алуы тиіс:\r\n\r\n* А гепатитінен\r\n* В гепатитінен\r\n* Тұмаудан\r\n* Пневмококк  инфекциясынан.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөптеген  науқастарға бүйректің созылмалы ауруы диагнозы бүйрек қызметтерінің көпшілігін жоғалтқанға дейін қойылмауы мүмкін.\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруы емделіп, аяғына дейін жазылмайды. Біртіндеп ушығып, созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің соңғы сатысына дейін жетеді. Симптомдардың даму жылдамдығы келесілерге тәуелді:\r\n\r\n* Бүйректің зақымдану себебіне\r\n* Науқастың өзіне қамқорлығына\r\n \r\nБүйрек  жеткіліксіздігі - бүйректің созылмалы ауруының соңғы сатысы. Бұл кезде бүйрек организмнің қажеттілігін қолдай алмайды.\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер науқаспен гемодиализ өткізу қажеттілігін талқылайды. Шараның орындалуы кезінде алмасу өнімдері жойылады, себебі, бүйрек бұл қызметті орындай алмайды.\r\n\r\nӘдетте, диализ бүйректің қызметі   10 - 15% сақталғанда тағайындалады. Гемодиализді өткізу бүйрек алмастыруға күту қағазында тіркелген науқастарға да қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\n*  Анемия\r\n\r\n* Ішектен немесе асқазаннан қан кетуі\r\n\r\n* Сүйектегі, буындағы және бұлшық етіндегі ауырсыну\r\n\r\n* Қандағы қант деңгейінің өзгерісі\r\n\r\n* Қол-аяқтың нервтерінің зақымдануы (перифериялық нейропатия)\r\n\r\n* Деменция (ақыл-естен ажырау)\r\n\r\n* Плевра қуысында сұйықтық жиналуы (плеврит)\r\n\r\n* Жүрек және қантамырлар жағынан асқынулар\r\n\r\n# Созылмалы жүрек жеткіліксіздігі\r\n# Жүректің ишемиялық ауруы\r\n# Жоғары  артериалдық қысым\r\n# Перикардит\r\n# Инсульт\r\n\r\n* Қандағы фосфор деңгейінің артуы\r\n* Қандағы калий деңгейінің артуы\r\n* Гиперпаратиреоз\r\n* Инфекцияның  пайда болуының жоғары қаупі\r\n* Бауырдың зақымдануы немесе бауыр жеткіліксіздігі\r\n* Тамақтанудың жеткіліксіздігі\r\n* Түсік тастау және бедеулік\r\n* Құрысу  \r\n* Ісінулер  \r\n* Сүйектің әлсіреуі және сыну пайда болу қаупінің артуы.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nМәселенің  себебі болатын ауруларды емдеу бүйректің созылмалы ауруының алдын алуға немесе дамуын кешеуілдету үшін көмектесе алады. Қант диабетіне шалдыққан науқастар қандағы қант деңгейін, артериалдық қысымды бақылауы тиіс және темекі шекпеуі тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nБүйректің созылмалы жеткіліксіздігі.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Целиакия','','','kz','s','',0,'',7854,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531812660,1563348660,1531813718,'Целиакия  ауруы - тамаққа глютенді қолдану барысында асқорыту жүйесіндегі аш ішектің бұзылуымен сипатталады. Глютен – ақуызда, бидай мен арпаның құрамында болады. Целиакиямен ауыратын адамдар үшін глютен «у» болып саналады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Целиакия деген не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Целиакияссы бар адамдардың ағзасына глютен  қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Целиакияның симптомдары қалай болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Мен целикацияға қалай шалдықтым?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Егер мен целиакиямен ауырсам, оның белгілерін қалай байқаймын?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Целиакия – ауыр дерт. Мен оны қалай қадағалай аламын?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Целиакиямен ауыратындар үшін қандай ресурстар бар?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Менде целиакия болмаса, глютенді сезіне алам ба?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Сіздің дәрігерге қоятын сұрақтарыңыз__{ALINK}\r\n\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Целиакия деген не__\r\n\r\nЦелиакия  ауруы - тамаққа глютенді қолдану барысында асқорыту жүйесіндегі аш ішектің бұзылуымен сипатталады. Глютен – ақуызда, бидай мен арпаның құрамында болады. Целиакиямен ауыратын адамдар үшін глютен «у» болып саналады.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"71\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Асқорту жүйесі ағзалары \'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Целиакияссы бар адамдардың ағзасына глютен  қалай әсер етеді?__\r\n\r\nЦелиакиясы бар адамдарда глютен, адамның өзінің аш ішегі ағзаларына қарсы аутоиммунды реакция жібереді. Ол аш ішекті зақымдайды да, ішілген қоректік заттардың аш ішекке сіңірілуіне кедергі жасайды. Бұл жайт орын алғандай ағзаңыз кальций, ақуыз, көмірсулар, май сияқты қажетті дәрумендермен қоректене алмай қалады. Ал бұл дәрумендерсіз ағза дұрыс жұмыс істей алмайды.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Целиакияның симптомдары қалай болады?__\r\nЦелиакция көптеген симптомдармен дамиды, сондай-ақ бұл аурудың симптомдары уақыт өте келе ауысып тұрады немесе мүлдем жоғалып кетеді. Жалпы ол мынадай симптомдармен белгі береді:\r\n\r\n•	Целиакциямен ауыратын жас балаларда көп кездесетін симптомдар, алғашқыда асқорту жүйесінің бұзылуымен сипатталады. Асқазан ауырады, құсады, іші өтеді(тіпті нәжісіне қан араласуы мүмкін), іші қатады, сондай-ақ, өз қатарлыларымен салыстырғанда бойы мен салмағы өспей қалады. Бала тітіркенгіш, кірпиаз, әсершіл болып кетуі мүмкін. Егер балаға дұрыс қорек жетіспесе, оның іші үлкейіп, бұлшық еттері мен сандары жіңішкеріп кетеді. Көптеген целиакциямен ауыратын балаларда артық салмақ пайда болып, семіздік басып кетуі де мүмкін.\r\n•	Целиакциямен ауыратын жас өспірімдерде іш өту мен іш қату пайда болады. Қысқа мерзімді. Кеш жыныстық жетілу кезеңі секілді симптомдары білінуі мүмкін. Сондай-ақ, целиакция шаш түсу (ошақты алопеция) немесе тіс ауруы секілді жағдайлармен мазалауы мүмкін.\r\n•	Ересектерде асқорыту жүйесінің бұзылу симптомы сирек кездеседі.  Бірақ оның орнына, жалпы қалжырау, шаршау, сүйектердің ауруы немесе буындардың солқылауы, тітіркенгіштік, мазасыздық, күйзеліс, сондай-ақ әйелдерде етеккір циклінің бұзылысы пайда болады. Кейбір жағдайларда, іш өту мен іш қату мазалуы мүмкін.\r\n•	Целиакциясы бар  ересек адамдарда отеопороз (сүйектегі кальцидің жоғалуы) және анеми жиі кездесіп жатады. Остеопороздың симптомдары кешкі сүйек ауруымен сипатталады. \r\n•	Сүт қантын пайдалана алмайды (сүтті тағамдарды қайната алмайды) бұл симптом барлық жастағы науқастарда кездеседі.\r\n•	Герпетиформдық дерматит (тріде қышытатын көлдіреулер пайда болады ) және ауыз қуысының уылуы целиакциямен ауыратын барлық науқастарда болатын симптомдар.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Мен целикацияға қалай шалдықтым?__\r\nДәрігерлер мен ғалымдар целиакцияның нақты неден пайда болатынын білмейді. Алайда бұл ауру төмендегідей жағдайлардан көптеп кездеседі екен.\r\n•	Егер жанұяңызда 1 адамда целиакция болса,  әулеттеріңіздегі басқа да әр 10 адамның бірінде болса бұл ауру орын алуы мүмкін.\r\n•	Бұл аутоиммунды ауру кезінде, диабеттің 1 түрі, ревматойдты артрит, аутоиммунды тиреоидит немесе гепатит, Аддисон ауруы немесе Шегрен синдромы орын алуы мүмкін.\r\n•	Генетикалық бұзылыс кезінде Дауна синдромы мен Тернер синдромы кезінде де пайда болуы ғажап емес.\r\nЦелиакция барлық уақытта бірден пайда бола салмайды. Кейбір уақыттардың ішінде ауру симтомсыз дами береді. Ауруды өршітерін факторларға: күйзеліс, физикалық жарақат, инфекция, босану немесе жедел жағдайлар жатады.\r\n\r\nЕгер мен целиакиямен ауырсам, оның белгілерін қалай байқаймын?\r\nАуруды анықтау үшін дәрігер қан талдамасын алуы мүмкін. Егер сіз өзіңізде целиакция бар деп күмәндансаңыз дәрігермен кеңесіп көріңіз. Талдама тапсырғанша құрамында глютені бар ұнды тағамдарды бірден доғарып тастамаңыз, алдымен талдама нәтижесін тексеріп алған жөн. \r\nЕгер сіздің қан талдамаңыздың қорытындысында целикация болмаса, ішектің биопсиясына диагноз қойылуы мүмкін (жіңішке түтікшенің көмегімен аш ішектің тінінен азғантай бөлік алынады) немесе герпетиформдық дерметитке диагноз қояды (терідегі бөртпенің түрін анықтау үшін ).\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Целиакция  - ауыр дерт. Қалай мен оны бақылай аламын?__\r\nЦелиакция – ауыр дерт. Қуанышқа орай сіз глютенсіз диетаны сақтай отырып, целиакцияны бақылай аласыз. Яғни, ендіге өмір бойы құрамында глютені жоқ  тағамдарды пайдалануыңыз керек. Диетаны сақтау арқылы аурудың салдарынан зақымдданған жерлеріңізді қайта қалпына келтіруге де болады, әрі өз-өзіңізді жақсы сезінуге де мүмкіндік жасауға болады. Бірақ ішектің рациондық зақымданған бұзылысы қайта мазалауы мүмкін, тіпті сіз бірден өзіңізді нашар сезінбесеңізде.\r\n\r\nГлютенсіз диетаны сақтап жүрген адамдар, құрамында бидай, арпа, қара бидай, үшқұлақ, сондай-ақ нанның көптеген сорттары, макарондық өнімдер бар азық-түліктен аулақ жүргені дұрыс.  Күріш, жүгері, сулы, алабота, қара құмық, тары сияқты өнімдерде глютен болмайды. Кейбір науқастар құрамында глютен бер деп, сұлыны да қолданбайды екен. Кейбір дәрі өндіретін өндіріс орындарында лютенді пайдаланады, сондықтан жаңа дәрілерді қолданарда дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nБастапқыда глютенсіз диетаны ұстау қиынға соғады. Сол үшін өзіңіз және жанұяңыздағы адамдар құрамында глютені бар азық-түліктен қажетті уақытта бас тартқан дұрыс.  Тағамдардың құрамында глютен бар-жоқтығын білу үшін, алған азығыңыздың жапсырма қағазын мұқият оқып алғаныңыз дұрыс. Сіз дүкеннен азық-түлік алатын кезде абайлағаныңыз жөн, немесе үйден басқа жерде тамақтанатын кезде де ішер асыңызға жақсылап мән бергеніңіз абзал. Және де сіз тамақ дайындағанда кейбір құрамында ұн бар рецептерден бас тартуыңызға тура келеді.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Целиакиямен ауыратындар үшін қандай ресурстар бар?__\r\nГлютенсіз өмір сүру үшін арнайы рецептер мен кеңестер  жазылған  көптеген кітаптар, веб-сайттар бар.\r\nСондай-ақ диетологпен кеңессеңіз де сізге пайдалы болмақ. Дәрігер-диетолог сізге рациондағы қандай азықтардан аулуқ болу керектігін, сыртқы жапсырма қағазын оқуғанда неге баса назар аудуру керектігін, қандай тағамдарды қолдануды тежеу керектігін, және сізге нені жеген тиімді екендігін айтып, түсіндіріп  береді.  Азықты іріктеп алу үшін  диетологтан көмек сұрасаңыз болады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Менде целиакия болмаса, глютенді сезіне алам ба?__\r\nИә, сіз ағзаңыздағы иммун жүйеңізде глютенге әсер болмаса да, оған сезімтал бола аласыз. Глютенге сезімталдық симптомы целиакция кезінен қарағанда жеңіл дамиды, және аглютенді диетаны сақтау кезінде өтеді. Глютеньге сезімталдық симптомы болған жағдайда, не болатыны жайында дәрігермен жақсылап ақылдасып алыңыз.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Сіздің дәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз__\r\n•	Менің анам целиакциямен ауырады. Менде бұл ауруға шалдығу қауіп бар ма?\r\n•	Мен целиакциямен ауырамын. Менің  балаларымда осы ауруға шалдығу қаупі бар ма?\r\n•	Целиакцияның симптомдары қандай болады және ол ас қорту жүйесіндегі  басқа проблемалардан қалай ерекшеленеді?\r\n•	Целиакция денсаулықтың басқа да мәселелерінің белгісі болып табыла ма? Демек бұл менде денсаулығыма байланысты басқа да проблемалар бар деген сөз бе?\r\n•	Целиакцияны емдеуге бола ма?\r\n\r\nБалалардың салмағына байланысты мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\nБалалардың іш өтуі (ерлер/әйелде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nағзаның глютенге төзе алмауы\r\n','student_k',40,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Цистит','','','kz','s','',0,'',3780,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531813740,1563349740,1531813932,'Цистит – қуықтың сілемей қабатының қабынуы  (сондай-ақ, қараңыз: Несепқап (қуық) инфекциясы). Бұл несеп-жыныс ағзаларының ішіндегі ең кең таралған қабыну ауруларының бірі. Әйелдердің 20-25 % циститтің қандай да бір түріне шалдығады, ал 10 % созылмалы циститтен зардап шегеді, бұл сан жыл сайын үздіксіз арта түсуде. Ерлер бұл аурумен сирек ауырады – цистит ерлердің 0,5%-да кездеседі.\r\n\r\nЦиститтің алғашқы және екінші, жіті және созылмалы, жұқпалы және жұқпалы емес түрлері  болады.','__Цистит__ – қуықтың сілемей қабатының қабынуы  (сондай-ақ, қараңыз: Несепқап (қуық) инфекциясы). Бұл несеп-жыныс ағзаларының ішіндегі ең кең таралған қабыну ауруларының бірі. Әйелдердің 20-25 % циститтің қандай да бір түріне шалдығады, ал 10 % созылмалы циститтен зардап шегеді, бұл сан жыл сайын үздіксіз арта түсуде. Ерлер бұл аурумен сирек ауырады – цистит ерлердің 0,5%-да кездеседі.\r\n\r\nЦиститтің алғашқы және екінші, жіті және созылмалы, жұқпалы және жұқпалы емес түрлері  болады.\r\n\r\n\'\'__Екінші цистит қуық__\'\' (тас, ісік) немесе жақын ағзалардың (аденома және қуық асты безінің қатерлі ісігі, жыныстық ағзалардың созылмалы қабыну аурулары) аурулары кезінде дамиды.\r\n\r\n\'\'__Алғашқы жіті цистит__\'\' – негізінен, әйелдер шалдығатын ауру. Оның пайда болуы салқын тиюмен, жұқпадан кейін, құралмен тексеруден кейін, жеке гигиена ережелерін бұзумен байланысты. Циститтің дамуының болжамды факторларының бірі - қант диабеті. Циститтің дамуы организмнің аллергиялық серпінінің салдарынан да болуы мүмкін.\r\n\r\nЦиститтің дамуына ықпал ететін факторлар – сілемей қабаттың жарақаты, жамбас қуысындағы көктамырлардың қан ағыны, гормондық бұзылыстар, дәруменсіздік, салқын тиюі, т.б. Сондай-ақ, уродинамиканың бұзылысының маңызы зор, оның ішінде, қуықтың босатылуының қиындауы немесе толық босатылмауы, қуық бұлшықетінің   ширақтығының бұзылуына, несептің іркілуіне немесе ыдырауына апарады. Жұқпалы циститте жоғары немесе төмен қарай, лимфа немесе қан арқылы жұқпалану жолдары болуы мүмкін.\r\n\r\nБалаларда циститтің пайда болуының және барысының кейбір екрешеліктері болады. Мысалы, ұлдарда несеп жолдарының жұқпалануға ықпал ететін қандай да бір анатомиялық өзгерістері (несеп шығару түтігінің сыртқы саңылауының немесе клапанының стенозы, қуық мойнының туа біткен склерозы) болмағанда жіті цистит сирек пайда болады. Қыздарда цистит жеке гигиенаның бұзылысымен жиі байланысты. Балаларда ауру еріксіз несеп шығарумен, оның ішінде, түнде уақытта төсекте , кейде – нәжістің еріксіз шығуы болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Циститті емдеу.__\'\' Егер циститтің белгілері пайда болса – өз бетіңізбен емдеуге тырыспаңыз, және ауруды ушықтырмаңыз. Дұрыс емделмеген немесе соңына дейін емделмеген цистит созылмалы түрге көшуі мүмкін, оны өмір бойы емдеуге тура келеді. Тез арада урологқа немесе гинекологқа көріну қажет.\r\n\r\nЖіті цистит кезінде тыныш күйді сақтау, емдәм ұстану, сұйқтықты көп мөлшерде (күніне 2-2,5 л) ішу ұсынылады; денеге салқын тигізбеу, ішектің ұдайы қызметін қолдау қажет, жыныстық қатынасқа түсуге болмайды. Ауырсыну қатты болса, ректальдық (айналшық ішіне) немесе вагиналдық (іншек ішіне) ауырсынуды басатын суппозитарийлер қою тағайындалады. Бактерияға қарсы емдеу антибиотикограмма бойынша өткізіледі, оған дейін кең ауқымды әрекет ететін антибиотиктер, нитрофурандар, антигистаминдік препараттар тағайындалады. Алғашқы созылмалы циститті емдеуде инфекция ошағын анықтау және жою, әйелдерде – гинекологиялық ауруларды немесе іншек жұқпаларын емдеу  маңызды роль атқарады. Циститтің себептерінің бірі – иммунитеттің төмендеуі болғандықтан, жалпы күш жинау үшін дәрумендік немесе физио-емдеу курстарын өткізу қажет. Созылмалы циститті қабынуға қарсы емдеу антибиотикограмма бойынша 3-4 апта бойы өткізіледі, одан кейін ұзақ уақытқа (3-6 ай) нитрофурандар немесе бактрим  тағайындалады. Ай сайын несептің бактериологиялық зерттеуін өткізу қажет, әсіресе, дәрі қабылдауды тоқтатқаннан кейінгі 6 ай ішінде.\r\n\r\nСозылмалы циститті емдеу , әсіресе, интерстициалдық түрін, әйелдерде біршама қиындық туындатады. Антигистаминдік және гормондық препараттарды (гидрокортизон, преднизолон) қолдану жарамды, гепаринмен емдеуге болады (инстилляция және инфузиялық емдеу). Интерстициалдық циститте физио-емдеу шаралары тағайындалады. Қуықтың тыртықты өзгерісінде хирургиялық операция тағайындалуы мүмкін. ','student_k',29,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Дегидратация (сусыздану)','','','kz','s','',0,'',6605,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531813920,1563349920,1531815036,'Дегидратация (сусыздану) – организмде судың және сұйықтықтың жеткілікті мөлшері болмайтын жағдай.  \r\n\r\nДегидратация  жеңіл, орташа немесе ауыр болады, ол организмнің жоғалтқан немесе толықтырылмаған сұйықтығының көлеміне байланысты. Ауыр  дегидратация өмір үшін аса қауіпті жағдай.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДегидратация (сусыздану) – организмде судың және сұйықтықтың жеткілікті мөлшері болмайтын жағдай.  \r\n\r\nДегидратация  жеңіл, орташа немесе ауыр болады, ол организмнің жоғалтқан немесе толықтырылмаған сұйықтығының көлеміне байланысты. Ауыр  дегидратация өмір үшін аса қауіпті жағдай.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nДегидратация сұйықтықтың үлкен көлемін жоғалтуға, организмге судың жеткілікті көлемінің түспеуіне немесе осы екі себептің салдарынан да пайда болады.\r\n\r\nОрганизм келесі жағдайларда сұйықтықтың үлкен көлемін жоғалтуы мүмкін:\r\n\r\n* Тершеңдікте (мысалы, дене жаттығуларынан)\r\n* Несептің көп бөлінуінен, мысалы, бақылауға алынбаған диабетте, немесе диуретиктер қабылдауда (организмнен сұйықтықты шығаратын дәрілік препараттарды қабылдауда)\r\n* Қызбада\r\n* Құсуда немесе диареяда\r\n \r\n\r\nНауқас келесілердің салдарынан сұйықтық ішпеуі мүмкін:\r\n\r\n* Ауру кезіндет тәбетті жоғалтудан\r\n* Жүрегі айнуынан\r\n* Көмейдегі ауырсынудан және ауыздағы ойық жаралардан\r\n* Науқас балалардағы сусыздану көбінесе, тағамды немесе сұйықтықты қабылдаудан бас тартумен бірге құсуда, іш өтуінде немесе қызбада сұйықтық жоғалтумен қосарланудың нәтижесінде болады.\r\n\r\nСәбилер мен балалар ересектерге қарағанда сусыздануға көбірек бейім, себебі, олардың салмағы аз, олардың организмі сұйықтық пен электролиттерді тезірек жоғалтады.  Егде адамдар және түрлі аурулары бар адамдар да жоғары қауіптілік санатында.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Ауыз қуысының құрғақтығы немесе жабысқақтығы\r\n* Летаргия немесе кома (ауыр дегидратацияда)\r\n* Несептің бөлінуі азайған немесе бөлінбейді; несеп қошқыл-сары түсті\r\n* Көз жасының болмауы\r\n* Көздің шүңіреюі\r\n* Балада еңбегінің (төбесіндегі жұмсақ тұсы) түсіп кетуі\r\n \r\nСондай-ақ, науқаста құсу. Іштің өтуі, немесе ештеңе істегісі келмейтін ежарлық болуы мүмкін. Осының бәрі сусыздануға байланысты болуы мүмкін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"72\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nТерінің серпімділігінің (тургор) азаюы терінің (ересек адамның алақанының сыртында немесе баланың ішінде) бірнеше секундқа қыртысқа жиналып, көтерілгеннен кейін жібергенде қайтадан орнына келмеуінен байқалады. Терінің тургорының азаюы -сусызданудың кеш (кейінгі) белгісі.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНауқасты тексергенде келесілер анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Көлденеңнен тік қалыпқа көшкенде артериалдық қысымның төмендеуі\r\n* Қылтамырлардың толықпауы\r\n* Төмен артериалдық қысым\r\n* Терінің тургорының төмендігі – тері әдеттегідей созылымды болмауы, дәрігер қыртысқа жинағанда орнына келуі баяуласа (әдетте, тері бірден орнына келуі қажет)\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі\r\n* Шок (соққы)\r\n \r\nТексеруге кіреді:\r\n\r\n* Қанның биохимиялық талдауы (электролиттердің, әсіресе, натрийдің, калийдің және бикарбонаттың деңгейлерін анықтау үшін)\r\n* Қандағы несепнәрдің деңгейін анықтау\r\n* Қанның жалпы талдауы\r\n* Креатинин\r\n*  Несептің меншікті салмағы\r\n \r\nСусызданудың себебін анықтау үшін басқа да тексерулер өткізіледі (мысалы, қант диабетіне тексеру үшін қандағы қант деңгейін анықтау).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСұйықтықты тұтыну әдетте, орташа сусыздануды емдеу үшін жеткілікті. Сұйықтықты бір реттік, мол көлемде ішуге қарағанда  азғантай мөлшерде, жиі ішкен жөн (сәби немесе бала үшін шәй қасықты немесе шприцті қолданып). Бір реттік көп ішу құсуды туындатуы мүмкін.\r\n\r\nЭлектролиттердің немесе салқын көпіршікті сусындардың ерітінділері де тиімді. Олар дәріханаларда болады. Спорттық сусындарда қант көп, олар іштің өтуін ушықтыруы мүмкін. Сәбилер мен балаларда алғашқы алмастыратын сұйықтық ретінде суды қолданбаған жөн.   \r\n\r\nОрташа және ауыр сусыздануда сұйықтықты  көктамыр ішілік енгізу және ауруханада емдеу қажет болуы мүмкін. Мұнда дәрігер сусызданудың себебін анықтап, емдейді.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда ішектің вирустық аурулары (вирустық гастроэнтерит) әдетте, бірнеше күннен кейін өздігінше өтеді.\r\n\r\nҚараңыз: Диарея.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕрте анықталып, емделсе, әдетте, нәтижесі оң болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nЕмделмеген жағдайда ауыр дегидратация келесілерге апаруы мүмкін:\r\n\r\n* Өлім-жітімге\r\n* Мидың қайтымсыз зақымдануына\r\n* Құрысуға\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЕгер балаңызда келесі симптомдар болса, шұғыл медициналық жәрдемге (мысалы, «103») хабарласыңыз:\r\n\r\n* Естің қалыпты болмауы\r\n* Бастың айналуы\r\n* Енжарлық  \r\n* Сандырақтау\r\n \r\nЕгер балаңызда келесі симпомдар болса, дереу дәрігеріңізге хабарласыңыз:\r\n\r\n* Нәжісте немесе құсықта қан болса\r\n* Диарея немесе құсу (2 айлықтан кіші сәбилерде)\r\n* Ауыздың немесе көздің құрғақтығы\r\n* Құрғақ тері, қыртысқа жиналғаннан кейін қайтадан орнына баяу келеді  \r\n* Жүрек соғуының жиілеуі\r\n* Енжарлық және селқостық\r\n* Несептің аздығы немесе 8 сағат ішінде болмауы\r\n* Көз жасының болмауы\r\n* Көздің шүңіреюі\r\n* Баланың еңбегі (төбесіндегі) ішіне қарай түскен\r\n \r\nЕгер сәбиге жеткілікті сұйықтық беретініңізге сенімсіз болсаңыз, дәрігерге хабарласыңыз.\r\n\r\nСондай-ақ, келесі жағдайларда дәрігерге хабарласуыңызға болады:\r\n\r\n* Сіз немесе сәбиіңіз ауру кезінде сұйықтықты ұстап тұра алмайсыздар\r\n* Ересекте құсу 24 сағаттан артық, сәбиде 12 сағаттан артық болса\r\n* Ересекте немесе балада іштің өтуі 5 күннен артық болса\r\n* Бала әдеттегіге қарағанда белсенді емес, немесе ашушаң болса\r\n* Балаңызда немесе өзіңізде әдеттегіге қарағанда несеп жиі жүреді, әсіресе, егер отбасында қант диабетімен ауырғандар болса немесе несеп айдайтын препараттар қабылдайтын болсаңыз.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСау болған кезде де, күнделікті сұйықтықты көп ішіңіз. Ыстықта немесе дене жаттығуларын орындайтын болсаңыз, сұйықтықты көп ішіңіз.\r\n\r\nНауқастарды, әсіресе, балалар мен егде жастағы адамдарды мұқият қадағалаңыздар.\r\n\r\nЕгер сусыздану симптомдарын байқасаңыз, дәрігерге ерте хабарлаңыз. Құсу және іштің өтуі пайда болса, сусыздану белгілерін КҮТПЕҢІЗ, дереу сұйықтықты толықтыруды бастаңыз.\r\n\r\nАуыратын адамның сұйықтық ішуін қолдаңыз. Қызбада, құсуда немесе іштің өтуінде сұйықтыққа қажеттіліктің жоғары болатындығын есте ұстаңыз. Мониторинг жасаудың жеңіл белгісі – диурез – бөлінетін несептің жиілігі мен көлемін бақылау  (дәріханаға жиі бару немесе жиі ылғал төсемшелер болмауы тиіс).','student_k',67,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Депрессия','','','kz','s','',0,'',6873,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531815300,1563351300,1531815951,'Депрессия – күрделі эмоционалдық (аффективті) бұзылыс, бұл кезде ұдайы уайым, мұң, ашулану, фрустрация (тілектің мүмкіндікке сай болмауы), күштің болмауы адамның күнделікті өміріне теріс әсер етеді. Клиникалық депрессия апталар, айлар, жылдар бойы созылуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДепрессия – күрделі эмоционалдық (аффективті) бұзылыс, бұл кезде ұдайы уайым, мұң, ашулану, фрустрация (тілектің мүмкіндікке сай болмауы), күштің болмауы адамның күнделікті өміріне теріс әсер етеді. Клиникалық депрессия апталар, айлар, жылдар бойы созылуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"73\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКөпшілік адамдар өмірінің белгілі бір сәттерінде қысқа мерзімді депрессияның қандай да бір түрін басынан кешіреді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nДепрессияның пайда болуының нақты себептері белгісіз. Көптеген медик-ғалымдардың ойынша, ауру күйзелістен кейін мида химиялық өзгерістер нәтижесінде пайда болады. Тұқым қуалау бейімділігі де бар. Көбінесе, депрессияға осы факторлардың бірігуі апарады. Депрессия отбасында ешкімде мұндай бұзылыс болмаса да пайда болуы мүмкін. Депрессия кез келген адамда, тіпті, балада да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКелесі факторлар депрессияның пайда болуына ықпал етуі мүмкін:\r\n\r\n·      Белгілі бір аурулар, гипотиреозды қоса (қалқанша без қызметінің төмендеуі), қатерлі ісік, ұдайы ауырсынуға апаратын аурулар;\r\n\r\n·      Ұйқыдағы мәселелер (ұйқысыздық, түнгі үрейлі түстер);\r\n\r\n·      Алкогольді немесе есірткі заттектерге үйір болу;\r\n\r\n·      Кейбір дәрілерді тұтыну, мысалы, стероидтарды (преднизолон).\r\n\r\nДепрессияға апаратын өмірдегі жиі күйзеліс жағдайлары:\r\n\r\n·      Сүйікті адаммен қоштасу;\r\n\r\n·      Емтихан тапсыра алмау;\r\n\r\n·      Жақын адамның қайтыс болуы немесе ауыруы;\r\n\r\n·      ажырасу;\r\n\r\n·      бала кездегі зорлық көру, немесе ата-ана жағынан назар қоюдың жетіспеуі;\r\n\r\n·      жұмысты жоғалту;\r\n\r\n·      әлеуметтік оқшаулану (жалғыздық), әдетте, егде жастағы адамдарда болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nДепрессия өзін-өзі бағалауды бұзуы, өмірді нашарлатып, қоршаған ортадағы адамдардың өміріне зиян келтіруі мүмкін.\r\n\r\nДепрессияға шалдыққан адамдар әдетте, өмірді күңгірт, көңілсіз күйде көреді. Көбінесе, науқас қандай да бір мәселенің немесе жағдайдың оң шешіміне сенбейді. \r\n\r\nДепрессияның симптомдары:\r\n\r\n·      толқу, мазасыздық, ашушаңдық;\r\n\r\n·      қоршаған әлемнен аулақтану, оқшаулану;\r\n\r\n·      жәрдемсіздік және үмітсіздік;\r\n\r\n·      қажетсіздік, өзін жек көру немесе кінәлі сезіну;\r\n\r\n·      бұрын қанағаттану әкелетін күнделікті әрекетке қызығушылықты немесе қанағаттануды жоғалту;\r\n\r\n·      қандай да бір затқа зейін қоюдың қиындауы;\r\n\r\n·      тәбеттің өзгерісі, көбінесе, депрессияға салмақ қосу қосарланады;\r\n\r\n·      шаршау, энергияның жетіспеуі;\r\n\r\n·      ұйқтай алмау немесе тым көп ұйқтау;\r\n\r\n·      өлім немесе өзіне қол жұмсау туралы ойлар.\r\n\r\nДепрессия сыртынан мұң сезімі емес, ызалану және айыптау секілді көрінуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер депрессия аса ауыр болса, күрделі симптомдары, мысал, елестеу (жоқ заттар мен дыбыстарды шынайы қабылдау) және сандырақ пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер әдетте, аурудың симптомдары мен ұзақтығы туралы көбірек ақпарат алу үшін бірқатар сұрақтар қояды. Дәрігер психологиялық тестілерге жауап беруді ұсынады. Науқастың белгілі бір сұрақтарға жауаптары маманға дұрыс диагноз қоюға және депрессияның ауырлық дәрежесін анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nДепрессияға алып келген ауруды анықтау үшін кейде электроэнцефалография (мидың электр белсенділігін анықтау) қолданылады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nДепрессияны емдеуге кіреді:\r\n\r\n·      депрессияны туындатқан алғашқы себепті анықтау.\r\n\r\n·      Маманмен терапиялық әңгімелесу (психотерапия)\r\n\r\n·      антидепрессантарды – мидағы көңіл-күйді көтеруге жауап беретін өзіндік химиялық дәрілік құралдарды қабылдау. Депрессияға шалдыққан науқаста олар көңіл-күйді жақсартады, уайымды, үрейді, эмоционалдық ширығуды басады, психикалық белсенділікті арттырады, ұйқыны, тәбетті реттейді. Бұл препараттардың көпшілігі тиімді, бірақ, жанама әсері болады.\r\n\r\nЕгер депрессия шағын болса, емдеудің бір түрі ғана қажет болуы мүмкін. Депрессияның ауыр түріне шалдыққан адамдар емдеудің бірнеше түрінің бірігуіне мұқтаж болады. Сауығу үшін белгілі бір уақыт кетеді, бірақ, әдетте, сауығу емдеудің басынан бірнеше күн өткенде байқала бастайды.\r\n\r\nНауқаста өзіне қол жұмсау ойлары пайда болса, басыңқылық және қарапайым әрекетті орындай алмау күшейгенде арнайы (психиатриялық) ауруханада емделу қажет болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nДепрессияда кейбір науқастарға антидепрессанттарды қабылдаудан 2 апта өткенде жақсару пайда болады. Дегенмен, көптеген науқастарға жағдайдың жақсаруы және қайта ұстамалардың алдын алу үшін дәрілерді 4-9 ай қабылдау қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·      алкоголь немесе есірткі заттектерге үйір болудың басталуы\r\n\r\n·      денсаулықта мәселелер пайда болу ықтималдығы\r\n\r\n·      өзіне қол жұмсау\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\n·      себепсіз жылаудың жиі ұстамасы пайда болса.\r\n\r\n·      Қабылдайтын дәрі көмектеспейтіндей немесе, керісінше, жанама әсерінің туындайтындай болып көрінеді. Препаратты қабылдауды өздігінше тоқтатуға болмайды, мұндай шешімді дәрігер қабылдауы тиіс.\r\n\r\n·      Депрессияның қайта ұстамалары пайда болса.\r\n\r\n·      Депрессия жағдайы жұмысқа, мектепке, отбасына теріс әсер етеді.\r\n\r\n·      Өзіне немесе қоршаған адамдарға зиян әкелу ойлары пайда болса.\r\n\r\n·      Есту елестері пайда болса, қасында жоқ адамдардың дауысын есту орын алса.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлкоголь  немесе есірткі заттектерді қабылдаудан бас тартыңыз, себебі, бұл депрессияны ушықтырып, өзіне қол жұмсауға итермелеуі мүмкін.\r\n\r\nДәрігер тағайындаған дәріні қабылдаңыз. Дәрігерден дәрілердің мүмкін жанама әсері және бұл кезде не істеу қажеттігі туралы сұраңыз. Депрессияның ушығуының ерте сигналдарын танып үйреніңіз.\r\n\r\nКелесі әрекеттер өзін жақсы сезінуге көмектесуі мүмкін:\r\n\r\n·      Дене белсенділігіне көбірек уақыт бөлу\r\n\r\n·      Ұйқының дұрыс тәртібін қадағалау\r\n\r\n·      Қанағаттану сезімін әкелетін қызметпен айналысу\r\n\r\n·      Сенетін адаммен әңгімелесу\r\n\r\n·      Өзіңізді бағалайтын, кең пейілді адамдардың арасында болу. \r\n\r\n\r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Александр Корольков, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Салтанат Хишина, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері.','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Диабет','','','kz','s','',0,'',6235,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531815960,1563351960,1531816949,'Диабет – бұл қандағы қанттың деңгейінің артуымен сипатталатын созылмалы ауру.\r\n\r\nИнсулин – ұйқыбезінің қандағы қант деңгейін бақылау үшін өндіретін гормоны. Диабет инсулиннің өндірілуінің төмендеуімен, инсулинге тұрақтылықпен (төтемелілік) немесе екі себептің де салдарына байланысты болуы мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабет – бұл қандағы қанттың деңгейінің артуымен сипатталатын созылмалы ауру.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nИнсулин – ұйқыбезінің қандағы қант деңгейін бақылау үшін өндіретін гормоны. Диабет инсулиннің өндірілуінің төмендеуімен, инсулинге тұрақтылықпен (төтемелілік) немесе екі себептің де салдарына байланысты болуы мүмкін. \r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"74\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nҚант диабетінің мәнін түсіну үшін қалыпты үрдісті түсіну қажет, ол кезде тағам ыдырайды және организм оны энергияны өндіру үшін қолданады. Ас қорыту кезінде келесі үрдістер жүреді:\r\n\r\n* Глюкоза аталатын қант қан ағымына түседі. Глюкоза - организм үшін энергия көзі.\r\n* Ұйқыбезі аталатын ағза инсулинді өндіреді. Инсулиннің ролі – глюкозаның қан ағымынан бұлшық етке, май жасушаларына және бауыр жасушаларына тасымалдануында, оларда энергетикалық қуат көзі ретінде қолданылады. \r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"75\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nҚант диабеті бар адамдарда қант деңгейі жоғары, себебі, организм глюкозаны энергияға айналдыру үшін май жасушаларына, бауырға және бұлшық етіне тасымалдай алмайды. Бұл келесі себептерден болады:\r\n\r\n* Ұйқыбезі инсулиннің жеткілікті мөлшерін өндірмейді\r\n\r\n* Жасушалар инсулинге серпін бермейді\r\n\r\n* Екі себептің де салдары.\r\n\r\nҚант диабеті екі түрлі болады. Осы түрлердің әрқайсысы үшін пайда болу себебі және қауіп факторлары әр түрлі:\r\n\r\n* ===1 типті қант диабеті===  кез келген жаста папйда болуы мүмкін, бірақ, ол көбінесе балаларда, жасөспірімдер мен жас адамдарда анықталады. Аурудың бұл түрінде организм инсулинді аз өндіреді немесе өндірмейді. Нақастар күнделікті инсулинді егуге мұқтаж. Аурудың пайда болуының нақты себебі белгісіз.\r\n\r\n* ===2 типті қант диабеті=== диабеттің көпшілік жағдайларын құрайды. Ол көбінесе, ересектерде пайда болады. Бірақ, балалар мен жастардың арасында семіздіктің кең таралғандығына сай олардың арасында да диабеттің бұл түрі кездесе бастады. 2 типті диабеті бар адамдардың көпшілігі өздерінің бұл ауруға шалдыққандарын білмейді.\r\n\r\n* Қант диабетінің басқа себептері де бар, ал кейбір науқастарды ешқандай топқа жатқызуға келмейді.\r\n\r\nГестациялық диабет – қандағы қант деңгейінің артуы, ол алғаш рет әйелдерде жүктілік кезінде пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nҚандағы қант деңгейінің жоғары болуы келесі симптомдарды туындатуы мүмкін:\r\n\r\n* Көрудің айқын еместігі\r\n\r\n* Шөлдеу сезімі\r\n\r\n* Шаршау  \r\n\r\n* Ашығу\r\n\r\n* Несептің жүруінің жиілеуі\r\n\r\n* Салмақ жоғалту\r\n\r\n2 типті диабет баяу дамитындықтан, қандағы қант деңгейі жоғары болатын адамдарда ауру ұзақ уақыт бойы симптомдарсыз өтуі мүмкін.\r\n\r\n1 типті диабеттің симптомдары тез дамиды. Диагноз қойылған кезде адамдардың ауруға шалдығуы ушығады.\r\n\r\nАурудың ұзақ уақыт бойы өтуі салдарынан диабет басқа күрделі мәселелерге апаруы мүмкін. Бұл мәселелер диабеттік асқынулар ретінде белгілі, оларға жататындар:\r\n\r\n* Көру мәселелері (әсіресе, түнде), жарыққа сезімталдық, көруді жоғалту\r\n* Аяқтағы немесе табандағы ауырсынатын ойық жаралар, олар емделмеген жағдайда аяқтың немесе табанның бөлігін жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n* Нервтердің зақымдануы, оның салдарынан ауырсыну, шаншу және сезімталдықты жоғалту, ас қорыту мәселелері, эрекцияның бұзылысы пайда болуы мүмкін.\r\n* Бүйректің мәселелері, бұл  бүйрек жеткіліксіздігіне апаруы мүмкін.\r\n* Иммундық жүйенің әлсіреуі, бұл да жиі инфекцияларға апаруы мүмкін.\r\n* Жүрек талмасының немесе инсульттің пайда болу ықтималдығының артуы. \r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНесеп талдауы қандағы қанттың жоғары деңгейін көрсетуі мүмкін. Бірақ, қант диабеті тек несеп талдауы бойынша ғана анықталмайды.\r\n\r\nДәрігер диабеттің болуын  қандағы қант деңгейі 200 мг/дл артық болғанда болжайды. Диагноздың расталуы үшін келесі тексерулерді өткізу қажет:\r\n\r\nҚан талдауы:\r\n\r\n* Аш қарынға глюкозаның деңгейін анықтау - қант диабеті қойылады, егер бұл деңгей  келесі көрсеткіштен: «126 мг/дл» - екі есеге асатын болса. 100 - 126 мг/дл арасындағы деңгей ашқарынға гликемия бұзылысы немесе диабет алды аталады. Бұл  2 типті қант диабеті пайда болуының қауіп факторы.\r\n\r\n* HbA1c (гликозилденген гемоглобин) деңгейін анықтау\r\n\r\n# Нормасы: 5.7% кем\r\n\r\n# Диабет алды: 5.7% - 6.4%\r\n\r\n# Диабет: 6.5% немесе одан жоғары.\r\n\r\n* Глюкозаға төзімділік тесті - қант диабеті қойылады, егер қандағы глюкозаның деңгейі глюкоза қабылдағаннан кейін 2 сағат өткенде 200 мг/дл асатын болса. (бұл тест 2 типті диабетті анықтау үшін жиі қолданылады).\r\n\r\nАурудың қандай да бір симптомдарынсыз 2 типті қант диабетіне скринингті өту келесі адамдарға ұсынылады:\r\n\r\n* Артық салмағы бар балалар және қант диабеті дамуының басқа қауіптері бар балалар 10 жасынан бастап, әр 2 жыл скринингтен өтуі тиіс.\r\n* Артық салмағы бар ересектер (дене салмағының индексі - ДСИ > 25 болса) басқа қауіп факторлары болуында.\r\n* 45 жастан асқан ересектер әр 3 жыл сайын скринингтен өтуі тиіс.\r\n         \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\n2 типті қант диабеті өмір салтын өзгеруінде, әсіресе, салмақ азайту мен емдәм сақтауда, кері қайтуы байқалады. Сонымен қатар, 2 типті қант диабеті салмақ азайту операцияларынан кейін де қайтуы мүмкін.\r\n\r\n1 типті қант диабеті емделмейді. Қандағы қант деңгейін бақылау үшін  науқастарға инсулин препаратын енгізу қажет.\r\n\r\n1 және 2 типті диабетті емдеуге дәрілік препараттар, емдәм сақтау және дене жаттығулары жатады, бұл шаралар қандағы қант деңгейін бақылауға арналған.\r\n\r\nҚандағы қант және холестерин деңгейін, артериалдық қысымды ұдайы бақылау бүйректің, көздің, жүйке жүйесінің ауруларының, инфаркт пен инсульттің даму қаупін азайтуға көмектеседі.\r\n\r\nДиабеттің асқынуының алдын алу үшін жылына кемінде, 2-4 рет дәрігерге барып тұру қажет. Мәселелер туралы дәрігермен кеңесіңіз. Диабетті бақылау туралы дәрігердің кеңесін орындаңыз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nБелсенді өмір салтын ұстану және оңтайлы дене салмағын сақтау 2 типті қант диабетінің пайда болуының алдын алуы мүмкін.\r\n\r\n1 типті қант диабетінің алдын алуға келмейді. ','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Диабеттік кома','','','kz','s','',0,'',12661,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531888380,1563424380,1531890148,'Диабеттік кома – диабеттің өмір үшін қатерлі асқынуы, бұл кезде адам есін жоғалтуға дейін барады. Қандағы қанттың жоғары (гипергликемия) немесе төмен (гипогликемия) мөлшері аса қауіпті, себебі, екеуі де диабеттік комаға апаруы мүмкін. Диабеттік комаға ұшыраған науқас тірі болғанмен, оның жағдай ұйқыдағыдай секілді, есін толығымен жоғалтады, сыртқы тітіркендіргіштерге серпіні болмайды. Шұғыл ем көрсетілмеген жағдайда диабеттік кома өлім-жітімге апарады. Диабеттік команың пайда болу ықтималдығы өмір үшін қауіпті, бірақ, оның алдын алуға болады. Ол үшін алдымен, диабетті дұрыс емдеуден бастау қажет.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан көріну__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қауіп факторлары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Ерекше нұсқаулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабеттік кома – диабеттің өмір үшін қатерлі асқынуы, бұл кезде адам есін жоғалтуға дейін барады. Қандағы қанттың жоғары (гипергликемия) немесе төмен (гипогликемия) мөлшері аса қауіпті, себебі, екеуі де диабеттік комаға апаруы мүмкін. Диабеттік комаға ұшыраған науқас тірі болғанмен, оның жағдай ұйқыдағыдай секілді, есін толығымен жоғалтады, сыртқы тітіркендіргіштерге серпіні болмайды. Шұғыл ем көрсетілмеген жағдайда диабеттік кома өлім-жітімге апарады. Диабеттік команың пайда болу ықтималдығы өмір үшін қауіпті, бірақ, оның алдын алуға болады. Ол үшін алдымен, диабетті дұрыс емдеуден бастау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nДиабеттік команың алдында қандағы қанттың деңгейінің артуын немесе төмендеуін көрсететін телімді симптомдары болады.\r\n\r\n__Қандағы қанттың жоғары деңгейі (гипергликемия)__\r\n\r\n Егер қандағы қанттың деңгейі тым жоғары болса, науқас сезінуі мүмкін:\r\n\r\n•        Күшті шөлдеу\r\n\r\n•        Несептің жиі жүруі\r\n\r\n•        Енжарлық\r\n\r\n•        Жүрек айнуы және құсу\r\n\r\n•        Ентігу\r\n\r\n•        Іштегі ауырсыну\r\n\r\n•        Ауыздан ацетонның жемісті иісі пайда болады\r\n\r\n•        Ауыздың құрғақтығы\r\n\r\n•        Жүрек соғуының жиілеуі\r\n\r\n__Қандағы қанттың төмен деңгейі (гипогликемия)__\r\n\r\nҚандағы қанттың төмен деңгейінде байқалады:\r\n\r\n•        Діріл немесе күйгелектік\r\n\r\n•        Шаршау\r\n\r\n•        Тершеңдік\r\n\r\n•        Ашығу\r\n\r\n•        Жүрек айнуы\r\n\r\n•        Ашушаңдық\r\n\r\n•        Жүрек соғуының жиілеуі\r\n\r\n•        Сөйлеудің бұзылысы\r\n\r\n•        Мінез-құлықтың өзгеруі\r\n\r\nКейбір науқастар қандағы қанттың төмендеуін көрсететін гипогликемияның симптомдарын сезінбеуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер қандағы қанттың деңгейінің артуына немесе төмендеуіне  тән симптомдарды байқасаңыз, қан талдауының нәтижесіне негізделген емдеуді ұстаныңыз. Егер жағдайыңыз жақсармаса, немесе нашарласа, «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nДиабеттік кома – шұғыл жәрдемді талап етеді. Егер қандағы қанттың деңгейінің күрт артуына немесе күрт төмендеуіне  тән симптомдарды байқасаңыз, және талып қалуыңыз мүмкіндігін сезінсеңіз, «жедел жәрдемді» шақырыңыз. Егер қасыңызда диабетке шалдыққан адам болса, және ол талып қалса, «жедел жәрдемді» шақырыңыз және оның қызметкерлеріне міндетті түрде талған науқастың диабетпен ауыратындығын хабарлаңыз.  \r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚандағы қанттың төмен деңгейден жоғарыға дейін ұдайы өзгерістері немесе ұзақ уақыт бойы жоғары көрсеткіштерінің сақталуы диабеттік комаға апаруы мүмкін.\r\n\r\n__Диабеттік кетоацидоз.__\r\n\r\nБұлшық ет тінінің энергетикалық ресурстарының таусылған кезінде организм май қорын бұза бастауы мүмкін. Бұл үрдістің нәтижесінде кетон аталатын уытты қышқылдар түзіледі. Тиісті емдеу болмаса, диабеттік кетоацидоз диабеттік комаға апаруы мүмкін.\r\n\r\nДиабеттік кетоацидоз – 1 типті қант диабетінің жиі кездесетін асқынуы, бірақ, 2 типті диабетте және гестациялық диабетте (жүктіліктегі) де пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n__Диабеттік гиперосмолярлық синдром.__ Егер қандағы қанттың деңгейі децилитрге (мг/дл) 600 миллиграммнан асатын болса немесе литрге (ммоль/л) 33.3 милимольден асатын болса, бұл жағдай диабеттік гиперосмолярлық синдром аталады.\r\n\r\nҚандағы қант деңгейі осы көрсеткіштерден асатын болса, қан тұтқыр және қою болады. Қанттың артық мөлшері қаннан несепке өтеді және организмнен сұйықтықтың үлкен көлемінің шығарылуына ықпал етеді.\r\n\r\nЕгер гиперосмолярлық синдромға ұшыраған науқасқа уақытылы көмек көрсетілмесе, өмір үшін қауіпті сусыздану орын алуы мүмкін, бұл түбінде комаға апаруы ықтимал.  \r\n\r\nДиабеттік гиперосмолярлық синдром 2 типті диабетке ұшыраған егде жастағы адамдар мен  орта жастағы адамдар арасында жиі кездеседі.\r\n\r\n__Гипогликемия.__ Глюкоза мидың қалыпты жұмысы үшін қажет. Ауыр жағдайларда қандағы қанттың деңгейі естен тануға апаруы мүмкін. Гипогликемияның пайда болу себебі қандағы инсулиннің жоғары деңгейі немесе организмге тағамның жеткіліксіз түсуі болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл жағдай шамадан тыс дене жүктемелері мен алкогольді артық тұтынуда пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nСимптомдар гипогликемияның түпкілікті нәтижесіне әсер етеді. Ұзақ уақыт бойы өтетін диабеттің барысында  ашығу және терлеудің артуы секілді симптомдарды байқамауыңыз да мүмкін, олар қандағы қант деңгейінің қауіптілігі туралы белгі береді. Бұл жағдай танылмаған гипогликемия аталады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қауіп факторлары__\r\n\r\nҚант диабеті бар кез келген науқас диабеттік кома пайда болу қаупіне ұшырауы мүмкін.\r\n\r\n__Егер сізде 1 типті диабет болса__, диабеттік кома пайда болу қаупі келесілермен байланысты:\r\n\r\n•        Қандағы қанттың төмен деңгейі (гипогликемия)\r\n\r\n•        Диабеттік кетоацидоз\r\n\r\n__Егер сізде 2 типті диабет болса,__ диабеттік кома пайда болу қаупі келесілермен байланысты:\r\n\r\n•        Диабеттік гиперосмолярлық синдром, әсіресе, жасыңыз ортадан асқан болса.\r\n\r\n__Егер сізде 1 немесе 2 типті диабет болса,__ диабеттік кома пайда болу қаупі келесі факторларға байланысты:\r\n\r\n•        Инсулин жеткізу мәселелері. Егер сізге инсулиндік помпа (сорғы) қойылса, қандағы қант деңгейін жиі тексеру қажет, себебі, инсулиндік помпаның түтігі бұралып қалуы мүмкін, осыдан организмге инсулин жеткізілуі тежеледі. Камерасыз помпа болғанда да кейде инсулинді жеткізудің тоқтауына апаратын мәселелер болуы мүмкін. Егер науқаста 1 типті диабет болса, организмге инсулиннің түсуінің тоқтауы тез диабеттік кетоацидозға апаруы мүмкін.\r\n\r\n•       __ Ауру, жарақат немесе операция.__ Түрлі аурулар және жарақаттар кезінде қандағы қант деңгейі едәуір артуы мүмкін. Бұл 1 типті диабетте диабеттік кетоацидозға апармауы үшін, сондай-ақ, бұл жағдайды реттеу үшін организмге түсетін инсулинді арттыру қажет. Жүректің немесе бүйректің іркілісті жеткіліксіздігі секілді басқа аурулар  диабеттік гиперосмолярлық синдромның даму қаупін арттыруы мүмкін.\r\n\r\n•       __ Диабетті дұрыс емдемеу.__ Егер қандағы қант деңгейін қатаң бақылауға алмасаңыз, дәрілік препараттарды дәрігердің тағайындаумен қабылдамайтын болсаңыз, асқынулар мен диабеттік команың даму қаупі жоғары болады.\r\n\r\n•        __Инсулиннен әдейі бас тарту.__ Кейде диабеті бар, артық салмақты  адамдар арықтауға үміттеніп, инсулинді қабылдаудан бас тартады. Бұл өмір үшін қатерлі және диабеттік команың дамуына апарады.\r\n\r\n•        __Алкоголь қабылдау.__ Алкоголь қандағы қанттың деңгейіне болжамсыз әсер етеді. Кейде алкогольді қабылдағаған 1-2 күн ішінде қандағы қанттың дәл емес деңгейі бақыланады. Бұл гипогликемия салдарынан болатын диабеттік команың даму қаупін арттырады.\r\n\r\n•        __Тыйым салынған есірткілік препараттарды қолдану.__ Кокаин және экстази секілді тыйым салынған есірткілік препараттар қандағы қант деңгейінің едәуір артуына және диабеттік команың дамуына ықпал етеді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Асқынулары__\r\n\r\nЕмдеуден бас тартқанда диабеттік кома апаруы мүмкін:\r\n\r\n•        Мидың зақымдануына\r\n\r\n•        Өлім-жітімге.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Ерекше нұсқаулары__\r\n\r\nДиабеттік кома – болжанбайтын жағдай, оған дайындалуға уақыт болмайды. Егер қандағы қант деңгейінің күшті артуын немесе төмендеуін сезінсеңіз, естен танбай тұрып, «жедел жәрдемді» шақыруға үлгеру қажет.\r\n\r\nЕгер диабетке шалдыққан адамның қасында болсаңыз, оның естен тану мүмкіндігін байқасаңыз немесе қимылы түсініксіз болып көрсінсе, дереу «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\n«Жедел жәрдем» келгенге дейін не істеуге болады?\r\n\r\nЕгер диабетті емдеу туралы ештеңе білмесеңіз, жедел жәрдем бригадасын күтіңіз.\r\n\r\nЕгер диабетті емдеумен таныс болсаңыз, келесі әрекеттерді орындаңыз:\r\n\r\n1.      Естен танған адамның қандағы қант деңгейін тексеріңіз.\r\n\r\n2.      Егер қандағы қант деңгейі 70 мг/дл (3.9 ммоль/л) болса, оған глюкагон инъекцисын салыңыз. Егер глюкагон болмаса, глюкоза гелін, балды немесе қантты шәрбатты жағының ішіне жағу қажет. Қандағы қант деңгейі төмен болса, инсулин бермеңіз.\r\n\r\n3.      Егер қандағы қант деңгейі 70 мг/дл жоғары болса, жедел жәрдем бригадасын күтіңіз. Қандағы глюкоза  деңгейі жоғары адамға қант бермеңіз.\r\n\r\n4.      Жедел  жәрдем бригадасына диабет және қабылданған шаралар туралы айтыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДиабеттік комада  диагнозды  тез  қою аса маңызды. Жедел   жәрдем бригадасы тексеру өткізгенде туыстарыңыздан сіздің ауруыңыздың тарихын сұрайды.\r\n\r\n__Қажетті тексерулер__\r\n\r\nКелесі көрсеткіштерді бағалау үшін түрлі зертханалық тестілер өткізу қажет болады:\r\n\r\n•        Қандағы қант деңгейі\r\n\r\n•        Кетондық денелер деңгейі\r\n\r\n•        Қандағы азоттың немесе креатининнің мөлшері\r\n\r\n•        Қандағы калийдің, фосфаттың және натрийдің мөлшері\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nДиабеттік кома кезіндегі жедел жәрдем көрсету әдістемесін таңдау қандағы қанттың деңгейіне байланысты. \r\n\r\n__Қандағы қант деңгейі жоғары__\r\n\r\nЕгер қандағы қант деңгейі тым жоғары болса, қажет болады:\r\n\r\n•        Көктамыр арқылы ерітінділер енгізіп, су балансын қалпына келтіру\r\n\r\n•        Жасушалар дұрыс қызмет етуі үшін калий, натрий немесе фосфат қосылады\r\n\r\n•        Организм тіндеріне глюкозаны сіңіруіне көмектесу үшін инсулин\r\n\r\n•        Кез келген негізгі инфекцияларды емдеу.\r\n\r\n__Қандағы қант деңгейі төмен__\r\n\r\nҚандағы қант деңгейі төмен болса, глюкагон инъекциясы қажет болуы мүмкін, ол қандағы глюкоза мөлшерін арттыруға ықпал етеді.\r\n\r\nӘдетте, қандағы қант деңгейі реттелгенде, ес қалпына келеді.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nДиабеттің барысын күнделікті қатаң бақылау диабеттік команың алдын алуға көмектеседі. Келесі кеңестерді есте ұстаңыз:\r\n\r\n•        Тамақтану тәртібін жасап, қадағалаңыз. Тағамды дұрыс қабылдау қандағы қант деңгейін реттеуге көмектесе алады.\r\n\r\n•        Қандағы қант деңгейін қадағалаңыз. Гликемияның деңгейін жиі анықтау қандағы қанттың деңгейін нормасының шегінде қолдай алатындығыңызға сенімді болуыңызға көмектеседі. Сондай-ақ, бұл глюкозаның деңгейінің артуының немесе төмендеуінің қауіптілігі бар екендігі туралы сақтандырады.\r\n\r\n•        Тағайындалған емдеуді қатаң орындаңыз. Егер қандағы глюкозаның мөлшерінің көрсеткіштері жиі өзгеретін болса, емдеуші дәрігерге хабарлау қажет. Ол науқасқа қажетті емдеуді таңдайды.\r\n\r\n•        Күн тәртібі. Қандай да бір аурудың кезінде қандағы қанттың деңгейі күрт артуы мүмкін. Ауру кезінде қандағы қант деңгейінің артуын қалай реттеуге болатындығы туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n•        Қандағы қант деңгейінің артуында кетондар деңгейін анықтаңыз. Егер қанттың деңгейі 240 мг/дл (13.3 ммоль/л артық болса, кетондық денелерді анықтау үшін несепті талдауға тапсырыңыз. Кетондардың мөлшері артқанда дәрігерге көрініңіз. Несепте кетондар болса, және осы кезде құсу орын алса, дереу дәрігеріңізді шақырыңыз.\r\n\r\n•        Қол астында глюкагон және тез әсер ететін қант көздерін ұстаңыз. Егер инсулин қабылдайтын болсаңыз, қол астында глюкагон және тез әсер ететін қант көздері, мысалы, глюкоза таблеткасы немесе  апельсин шырыны болуын қадағалаңыз, оларды қандағы қант деңгейі төмен болғанда қабылдау қажет.\r\n\r\n•        Қандағы глюкозаның шоғырлануына үздіксіз мониторинг (CGM). Бұл әсіресе, қажет, егер гликемияның тұрақты деңгейін қолдауда қиыныдықтар болса, немесе қандағы қант деңгейінің төмендеуін сезбейтін болсаңыз (танылмайтын гипогликемия).\r\n\r\nCGMs – тері астына қойылған кішкене датчиктер көмегімен қандағы қант деңгейі бақыланатын құрал-жабдық, әрі қарай бұл ақпарат сымсыз құрал-жабдыққа беріледі.\r\n\r\nБұл құрал-жабдықтар қандағы қант деңгейінің төмендігінің қауіптілігі туралы хабар береді. Бірақ, CGM қолданатын болсаңыз да, қандағы қант деңгейі глюкометрдің көмегімен анықталуы тиіс.  Глюкометрмен салыстырғанда CGMs – қымбат құрал-жабдық, бірақ, ол глюкозаның деңгейін бақылауда жақсы нәтиже береді.\r\n\r\n•        Алкоголь тұтынуды шектеңіз. Алкогольдің қандағы қант деңгейіне әсері болжамды емес, спирттік ішімдіктерден бас тартқан жөн.\r\n\r\n•        Туыстарыңызды, достарыңызды және әріптестеріңізді үйретіңіз. Туыстарыңызды, достарыңызды қандағы қант деңгейінің күрт өзгеруіне тән симптомдарды анықтауға үйретіңіз, сондай-ақ, естен танған кезде, «жедел жәрдем» шақыру қажеттігін айтыңыз.\r\n\r\n•        Медициналық  идентификациялық білезік немесе алқа тағып жүрген жөн. Егер науқас естен танса, мұндай ақпараты бар білезік туыстарыңызға, достарыңызға және әріптестеріңізге, жедел жәрдем қызметкерлеріне пайдалы ақпарат береді. ','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Диабеттік ретинопатия','','','kz','s','',0,'',7760,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531891860,1563427860,1531892379,'Диабеттік ретинопатия – 1 және 2 типті қант диабетінде көздің торқабығының дерттік өзгерістерінің бірі, ол, көбінесе, ауру басталғаннан кейін 5-10 жыл өткенде пайда болады.\r\n\r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Көз ұясы қабаттардан тұрады, олар көздің ішкі өзегін – әйнек тәрізді денені, көз бұршағын, сулы ылғалын қоршайды. Көз ұясының өзегін үш қабат қоршайды: сыртқы, ортаңғы және ішкі. Сыртқы – өте тығыз фиброздық қабық. Ол алдыңғы мөлдір қабықтан және артқы мөлдір емес бөлік - аққабықтан тұрады. Ортаңғы – көз ұясының тамырлы қабығы. Ол қантамырларына, пигменттерге бай және нұрқабықпен , кірпік денесімен және тамырлы қабықшаның өзінен тұрады. Ішкі торқабық – көру анализаторының рецепторлық бөлігі, бұл жерде жарықты қабылдау өтеді.\r\n\r\nАдам қант диабетімен көп ауырған сайын  диабеттік ретинопатияның пайда болу ықтималдығы жоғары. Науқастардың 40-45 пайызға жуығы диабеттік ретинопатияның қандай да бір сатысынан зардап шегеді.\r\n\r\nЖүктілік кезінде диабеттік ретинопатия диабетке шалдыққан әйелдерде күрделі мәселелер туындатуы мүмкін. Диабеттік ретинопатиямен қатар қант диабеті катаракта, глаукома секілді ауруларды туындатуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабеттік ретинопатия – 1 және 2 типті қант диабетінде көздің торқабығының дерттік өзгерістерінің бірі, ол, көбінесе, ауру басталғаннан кейін 5-10 жыл өткенде пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"76\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Көз ұясы қабаттардан тұрады, олар көздің ішкі өзегін – әйнек тәрізді денені, көз бұршағын, сулы ылғалын қоршайды. Көз ұясының өзегін үш қабат қоршайды: сыртқы, ортаңғы және ішкі. Сыртқы – өте тығыз фиброздық қабық. Ол алдыңғы мөлдір қабықтан және артқы мөлдір емес бөлік - аққабықтан тұрады. Ортаңғы – көз ұясының тамырлы қабығы. Ол қантамырларына, пигменттерге бай және нұрқабықпен , кірпік денесімен және тамырлы қабықшаның өзінен тұрады. Ішкі торқабық – көру анализаторының рецепторлық бөлігі, бұл жерде жарықты қабылдау өтеді.\r\n\r\nАдам қант диабетімен көп ауырған сайын  диабеттік ретинопатияның пайда болу ықтималдығы жоғары. Науқастардың 40-45 пайызға жуығы диабеттік ретинопатияның қандай да бір сатысынан зардап шегеді.\r\n\r\nЖүктілік кезінде диабеттік ретинопатия диабетке шалдыққан әйелдерде күрделі мәселелер туындатуы мүмкін. Диабеттік ретинопатиямен қатар қант диабеті катаракта, глаукома секілді ауруларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАуру көздің торқабығының қантамырларындағы өзгерістердің салдарынан пайда болады. Науқастардың бір бөлігінде диабеттік ретинопатия көзден сұйықтықтың ағуымен және торқабықтың ісінуімен көрініс береді, ал кейбір науқастарда торқабықтың бетінде қалыпсыз қантамырларының өсуі басталады.\r\n\r\nДиабеттік ретинопатия төрт сатыда дамиды:\r\n\r\n# Ретинопатияның  пролиферативтік емес жеңіл түрі.  Торқабықта микроаневризма (ұсақ тамырлардың кеңеюі) пайда болуымен сипатталады.\r\n# Ретинопатияның  пролиферативтік емес орташа түрі. Әрі қарай ауру ушыққан сайын көздің торқабығын қоректендіретін кейбір қантамырлар тежеледі.\r\n# Ретинопатияның  пролиферативтік емес ауыр түрі. Бұл сатыда көптеген қантамырлары тежелген, торқабықтың қалыпты қанайналымы бар бірнеше аумағы ғана қалады. Осы аумақтар  торқабыққа қоректік заттектердің бұрынғы ағымын қалпына келтіруде организмде жаңа қантамырлары өсе бастауы үшін сигнал жібереді.\r\n# Пролиферативтік ретинопатия. Бұл аурудың соңғы сатысы. Мұнда жаңа қантамырларының жаппай өсуі өтеді. Сұйықтық торқабықтың қалыпсыз, жұқа  тамырларынан макулаға (торқабықтың ортасы) түседі, ол көрудің фокустелуіне жауап береді, бұл алдымен ісінуді туындатады, содан кейін көруде бұзылыстар пайда болады, көрмей қалуға дейін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"77\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}{img type=\"fileId\" fileId=\"78\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көруі қалыпты адамға көрінетін көріністің бейнесі   Диабеттік  ретинопатиясы бар науқастың көруі\'\' \r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКөбінесе, диабеттік ретинопатия  симптомсыз өтеді, әсіресе, аурудың ерте сатысында. Бастапқыда науқас қанның бөліктерін, немесе көз алдында қалқитын әдеттегі дақтарды көреді.\r\n\r\nКейде дақтар емдеусіз өтеді, ал науқастың көруі жақсара бастайды. Дегенмен, қан кетуі қайталануы және көрудің бұлыңғырлануына және жағдайдың нашарлауына апаруы мүмкін.\r\n\r\nЕмдемеген жағдайда пролиферативтік ретинопатия көруді едәуір жоғалтуға, тіпті, көрмей қалуға апарады. Емдеу неғұрлым ерте басталса, тиімділігі соғұрлым жоғары болатындығын білу қажет.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME} \r\n__Диагностика__\r\n\r\nДиагностика офтальмологиялық талдаулар арқылы жүзеге асырылады:\r\n\r\n* Көруді анықтау тесті – арнайы кестенің көмегімен науқастың көргіштігін анықтау.\r\n* Кеңейтілген қарашық кезіндегі офтальмоскопия. Науқастың көзіне қарашығын кеңейту үшін арнайы тамшылар тамызылады. Бұл офтальмологқа көздің ішкі бөлігін көруге және  диабеттік ретинопатияға нұсқайтын белгілердің болуын тексеруге мүмкіндік береді.\r\n* Тонометрия – арнайы құралдың көмегімен көздің қысымын өлшеу. Бұл тестіні өткізу үшін дәрігер арнайы тамшыларды қолдануы мүмкін.\r\n* Флюоресценттік ангиография– көздің торқабығын зерттеудің көрнекі әдісі. Науқасқа көктамыр арқылы арнайы бояғыш енгізіледі, ол торқабықтың қантамырларына түседі, осыдан кейін дәрігер бейнелерді түсіреді.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАурудың алғашқы сатыларында науқаста сары дақтың ісінуі болмаса, емдеу қажет болмайды. Аурудың әрі қарай дамуының алдын алу үшін қант диабетімен ауыратын науқастарға қандағы қант деңгейін, артериалдық қысымды және қандағы холестерин деңгейін мұқият бақылау қажет. Диабеттік ретинопатияның ерте сатысындағы науқастар емдеуге мұқтаж болмайды, бірақ, олар көруіндегі өзгерістерді мұқият қадағалауы және офтальмологта ұдайы тексерілуі қажет. Егер офтальмолог көздің торқабығында жаңа тамырлардың өсуін немесе сары дақтың ісінуін байқаса,  емдеу қажет болады. Көз хирургиясы - диабеттік ретинопатияны емдеудің негізгі әдісі. Лазерлік хирургия – көздің торқабығында жаңа тамырлардың өсу тұсында шағын күйіктер жасауға мүмкіндік беретін әдіс. Бұл үрдіс фотокоагуляция аталады.\r\n\r\nБасқа хирургиялық әдіс – виктрэктомия – бұл «әйнек тәрізді» денені жою, ол қан кетуін жоюға және торқабықтың ажырауын тоқтатуға мүмкіндік береді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nДиабеттік  ретинопатияның  ауыр асқынулары – екінші глаукома, катаракта, торқабықтың ажырауы, гемофтальм («әйнек тәрізді» денеге қан құйылуы), көрудің едәуір төмендеуі, толық көрмей қалу болуы мүмкін. Осы жағдайлардың бәрі қант диабетіне шалдыққан науқастардың эндокринологтың және офтальмологтың ұдайы бақылауында болуын талап етеді. \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nДиабеттік ретинопатия көрудің төмендеуіне және көрмеуге апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер қант диабетіне шалдықсаңыз және келесі симптомдар пайда болса, дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* Жарық көмескі болғанда көруіңіз нашар;\r\n* Көз алдында ақ дақтардың пайда болуын байқайсыз;\r\n* Заттар қос болып көрінуі немесе бұлыңғыр көрінуі;\r\n* Көздегі ауырсыну, бас ауыруымен  қосарланған;\r\n* Көрудің өз жағыңызда заттарды көрмейсіз;\r\n* Көзде жүзетін көлеңкені немесе дақтарды көресіз.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЕгер сізде қант диабеті болса, жылына бір рет қарашықты кеңейтіп, офтальмоскопия шарасын өту қажет:\r\n\r\n* Пролиферативтік ретинопатия симптомсыз дамуы мүмкін. Аурудың осы сатысының өзінде көруді жоғалту ықтималдығы жоғары.\r\n* Сары дақтың ісінуі диабеттік ретинопатияның төрт сатысының кез келгенінде симптомсыз дамуы мүмкін.\r\n* Пролиферативтік ретинопатия және сары дақтың ісінуі  бір мезгілде пайда болуы мүмкін, бірақ, науқас көрудің бұзылысын сезінбеуі мүмкін.\r\n* Офтальмолог сары дақтың ісінуін немесе диабеттік ретинопатияның қандай да бір сатысы бар екендігін нақты анықтай алады. Диабеттік ретинопатияның симптомдары  болуына тәуелсіз түрде ауруды ерте анықтау және уақытылы емдеу көруді жоғалтудың алдын алуға және өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.\r\n \r\nЕгер диабеттік ретинопатия анықталса, офтальмологта жиірек тексерілу ұсынылады. Бұл аурудан зардап шегетін адамдар уақытылы емдеуді бастап, көрмей қалу қаупін 95 пайызға азайта алады.\r\n\r\nдиабеттік ретинопатияның ушығуының алдын алуда қандағы қанттың және артериалдық қысымның  деңгейлерін дұрыс ұйымдастырылған бақылау, қант пен қысымды азайтатын препараттарды уақытылы қабылдау үлкен роль атқарады.\r\n\r\nТорқабықтың профилактикалық лазеркоагуляциясы көз түбіндегі өзгерістердің тоқтауына және кері қайтуына ықпал етеді.','student_k',45,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Дисморфофобия','','','kz','s','',0,'',3756,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531892340,1563428340,1531892987,'Дисморфофобия – созылмалы психикалық ауру, бұл кезде науқас өзінің сыртқы пішіні туралы көп ойлайды, ал олқылықтары маңызды емес немесе ойдан шығарылған болады, соған қарамастан науқасқа пішіні ұсқынсыз көрінеді, біреулердің өзін байқағанын қаламайды.\r\n\r\nНауқаста дисморфофобия болса, ол өзінің сыртқы пішіні мен дене сымбатының бейнесіне шамадан тыс, күніне көп сағаттан көңіл қойып, осы туралы мазаланады. Болжамды олқылығы науқасқа қайғыру әкеледі, осы мезі қылатын ойы күнделікті өміріне әсер етеді. Науқас көптеген косметикалық шаралаға жүгінеді немесе шамадан тыс жаттығады, болжамды олқылығын «түзетуге» тырысады, бірақ, ешқашан нәтижесімен қанағаттанбайды. Дене дисморфофобиясы кемтар болып көріну үрейі секілді де белгілі.\r\n\r\nДисморфофобияны емдеуге когнитивтік-мінез-құлықтық емдеу кіруі мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДисморфофобия – созылмалы психикалық ауру, бұл кезде науқас өзінің сыртқы пішіні туралы көп ойлайды, ал олқылықтары маңызды емес немесе ойдан шығарылған болады, соған қарамастан науқасқа пішіні ұсқынсыз көрінеді, біреулердің өзін байқағанын қаламайды.\r\n\r\nНауқаста дисморфофобия болса, ол өзінің сыртқы пішіні мен дене сымбатының бейнесіне шамадан тыс, күніне көп сағаттан көңіл қойып, осы туралы мазаланады. Болжамды олқылығы науқасқа қайғыру әкеледі, осы мезі қылатын ойы күнделікті өміріне әсер етеді. Науқас көптеген косметикалық шаралаға жүгінеді немесе шамадан тыс жаттығады, болжамды олқылығын «түзетуге» тырысады, бірақ, ешқашан нәтижесімен қанағаттанбайды. Дене дисморфофобиясы кемтар болып көріну үрейі секілді де белгілі.\r\n\r\nДисморфофобияны емдеуге когнитивтік-мінез-құлықтық емдеу кіруі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nДисморфофобияның белгілері мен симптомдарына келесілер кіреді:\r\n\r\n• науқас өзінің сыртқы пішіні үшін ыңғайсыздық сезімінде болады\r\n\r\n• айнаға қарап, өзін жиі зерттеу немесе керісінше, айнаға қарамау\r\n\r\n• өзінің сыртқы пішінінде ауытқу, ақау болуына сенімділік\r\n\r\n• науқас өзінің сыртқы пішіні туралы басқалар әдейі теріс пікір айтады деп сенеді\r\n\r\n• қоғамнан оқшаулану\r\n\r\n• үйден шықпау\r\n\r\n• науқас өзінің сыртқы пішіні туралы басқалардан жұбату іздейді\r\n\r\n• жиі  косметикалық шаралар қанағаттандырмайды\r\n\r\n• теріні тазалау немесе түгін жұлу немесе олқылықты жою үшін шамадан тыс сәтсіз күш салу секілді шамадан тыс күтім жасау\r\n\r\n• болжамды олқылықты жою үшін тым көп косметика қолдану, киіну немесе сақал өсіру\r\n\r\n• өзінің сыртқы пішінін біреумен салыстыру\r\n\r\n• көпшілік алдында сөйлеуден қашу\r\n\r\nНауқас денесінің бір бөлігіне көп көңіл бөледі, әсіресе, бір ерекше бөліктерін ұзақ уақыт бойы қарастырып, назарына алады.\r\n\r\nАдамдар өзінің назарын бөледі:\r\n\r\n• бетіне  (мұрны, бетінің өңі, әжімдері, безеу немесе басқа дақтар)\r\n\r\n• шашына (пайда болуы, жұқаруы немесе таздануы)\r\n\r\n• теріге немесе көктамырының сыртқа білінуіне\r\n\r\n• емшегінің өлшеміне\r\n\r\n• бұлшық етінің өлшеміне және ширақтығына\r\n\r\n• жыныстық мүшелеріне.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nНауқастың сыртқы пішініне қатысты ұялу және ыңғайсыздық дисморфофобияны емдеуге кедергі келтіруі мүмкін. Бірақ, дисморфофобияның белгілері немесе симптомдары байқалса, дәрігерге, психотерапевтке немесе басқа медицина қызметкеріне хабарлаңыз.\r\n\r\nДисморфофобия  әдетте, өздігінше емделмейді, белгілі бір уақыт өтуінде ушығуы мүмкін, және мінез-құлықтың өзгерісіне, тіпті өзіне қол жұмсауға дейін апаруы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nДисморфофобияның себептері белгісіз. Көптеген психикалық аурулар секілді дисморфофобия келесі жайттардың салдары болуы мүмкін:\r\n\r\n•        Мидың бұзылыстары. Ми құрылымындағы немесе жүйке жүйесі биохимиясының ауытқулары дисморфофобияның пайда болуында маңызды роль атқаруы мүмкін.\r\n\r\n•        Тұқым қуалау. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, дисморфофобия тұқым қуалауы бойынша берілуі мүмкін.\r\n\r\n•        Қоршаған орта. Қоршаған орта, өмірлік оқиғалар және мәдениет дисморфофобияға ықпал етуі мүмкін, әсіресе, олар сыртқы пішінге байланысты теріс оқиғалар әкелетін болса. \r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:  http://www.mayoclinic.com/print/body-dysmorphic-disorder/DS00559/DSECTION=all&METHOD=print\r\n\r\n \r\n__Аудармашы:__ Екатерина Шумарева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',122,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Диспепсия (ас қорытудың бұзылысы)','','','kz','s','',0,'',4019,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531893000,1563429000,1531894288,'Диспепсия немесе ас қорытудың бұзылысы – бұл іштің жоғарғы бөлігіндегі жеңіл жайсыздық, тамақ ішу кезінде немесе ішкеннен кейін пайда болады, келесі түрде сезілуі мүмкін:\r\n\r\nКіндік пен төссүйегінің арасындағы қызу, күйдіру немесе ауырсыну сезімі\r\nТамақ ішкен кезде немесе ішкеннен кейін бірден пайда болатын жағымсыз, іштің толып кету сезімі\r\n \r\nІштің кебуі және жүрек айнуы - жиі кездеспейтін симптомдары.\r\n\r\nДиспепсия – қыжылдың симптомына жатпайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиспепсия немесе ас қорытудың бұзылысы – бұл іштің жоғарғы бөлігіндегі жеңіл жайсыздық, тамақ ішу кезінде немесе ішкеннен кейін пайда болады, келесі түрде сезілуі мүмкін:\r\n\r\n* Кіндік пен төссүйегінің арасындағы қызу, күйдіру немесе ауырсыну сезімі\r\n* Тамақ ішкен кезде немесе ішкеннен кейін бірден пайда болатын жағымсыз, іштің толып кету сезімі\r\n \r\nІштің кебуі және жүрек айнуы - жиі кездеспейтін симптомдары.\r\n\r\nДиспепсия – қыжылдың симптомына жатпайды.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"79\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКөбінесе, егер қан кетуі, салмақ жоғалту немесе жұту секілді басқа симптомдармен бірге болмаса, диспепсия денсаулыққа қатысты күрделі мәселенің белгісі емес.\r\n\r\nКейбір сирек жағдайда жүрек ұстамасы кезіндегі жайсыздық диспепсия ретінде қате қабылдануы мүмкін.\r\n\r\nДиспепсияның туындау себептері:\r\n\r\n•      Алкогольді шамадан тыс тұтыну\r\n\r\n•      Татымдылығы көп, майлы немесе қуырылған тағам\r\n\r\n•      Тамақты шамадан көп ішу\r\n\r\n•      Тамақты тез ішу\r\n\r\n•      Күйзеліс немесе күйгелектену\r\n\r\n•      Талшығы мол тамақты тұтыну\r\n\r\n•      Темекі шегу\r\n\r\n•      Кофеинді шамадан тыс көп тұтыну\r\n\r\nДиспепсияның басқа себептері:\r\n\r\n•      Өт тастары\r\n\r\n•      Гастрит (асқазанның сілемей қабатының қабынуы және ісінуі)\r\n\r\n•      Ұйқыбезінің қабынуы (панкреатит)\r\n\r\n•      Ойықжаралар  (асқазанның немесе ішектің)\r\n\r\n•      Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау, мысалы, антибиотиктерді, аспиринді немесе ауырсынуды басатындар (НПВП – стероидты емес қабынуға қарсы препараттар).\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME} \r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nТамақтану тәртібін өзгерту симптомдарды жеңілдетеді, ол үшін орындау қажет:\r\n\r\n•      Тамақты асықпай ішу \r\n\r\n•      Тамақты мұқият және толығымен шайнау\r\n\r\n•      Тамақ ішкенде сөйлеспеуге тырысыңыз\r\n\r\n•      Тамақ ішкенен кейін бірден толқу немесе дене жаттығуларын орындаудан алшақ болыңыз.\r\n\r\n•      Жайбарақаттанып, демалыңыз, егер бұзылыс күйзелістен туындаса.\r\n\r\nАспиринді немесе басқа НПВП - стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдаудан алшақ болыңыз. Егер оларды қабылдау қажет болса, тамақ ішкеннен кейін қабылдаңыз.\r\n\r\nАнтацидтерді қабылдау (асқазан сөліндегі тұз қышқылын бейтараптандыратын препарат) диспепсияны жеңілдетеді.\r\n\r\nРанитидин  (Зантак) және омепразол (Прилосек) секілді дәрілік препараттар да симптомдарды жеңілдетеді. Дәрігер осы дәрілерді үлкен мөлшерлемесімен немесе ұзақ уақыт бойы қабылдауды ұсынады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nИегіңізде, кеудеңізде, арқаңызда ауырсыну болса, тершеңдік, мазасыздану немесе шарасыздық сезімі болса, шұғыл дәрігерге көріну қажет. Бұл жүрек ұстамасының симптомдары болуы мүмкін.\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n•      Диспепсия симптомдарының өзгерісін байқасаңыз\r\n\r\n•      Симптомдар бірнеше күннен артық созылса\r\n\r\n•      Түсініксіз салмақ жоғалту пайда болса\r\n\r\n•      Кенеттен, күшті ауырсыну пайда болса\r\n\r\n•      Жұтуда мәселелер пайда болса\r\n\r\n•      Тері мен көздің ағы сарғайса (сары ауру)\r\n\r\n•      Құсықта немесе нәжісте қан пайда болса\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__\r\n\r\nДәрігер асқазан мен ас қорыту жолдарының аумағын тексереді. Симптомдар туралы сұрақтар қояды.\r\n\r\nДәрігер келесі тексерулерді тағайындайды:\r\n\r\n•      Іш қуысынынң УДТ (УЗИ)\r\n\r\n•      Қан талдауы\r\n\r\n•      Фиброгастродуоденоскопия.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nИндигестия; тамақ ішкеннен кейінгі іштің толып кету сезімі.','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Дивертикулит','','','kz','s','',0,'',4949,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531906980,1563442980,1531908071,'Дивертикулит – бұл тоқ ішектің сілемей қабатын зақымдайтын ауру.  Ауру ішектің қабырғасында шағын қалта тәрізді томпайған тұстар - дивертикулдардың қалыптасуымен сипатталады, олар ас қорыту жолдарының кез келген бөлімінде пайда болуы мүмкін, бірақ, тоқ ішектің соңғы бөлігінде (тік ішекте) жиі кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Дивертикулит дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Бұл аурудың пайда болуына кім және неліктен бейім?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігер дивертикулитті қалай анықтайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дивертикулит қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Дивертикулит дегеніміз не?__\r\n\r\nДивертикулит – бұл тоқ ішектің сілемей қабатын зақымдайтын ауру.  Ауру ішектің қабырғасында шағын қалта тәрізді томпайған тұстар - дивертикулдардың қалыптасуымен сипатталады, олар ас қорыту жолдарының кез келген бөлімінде пайда болуы мүмкін, бірақ, тоқ ішектің соңғы бөлігінде (тік ішекте) жиі кездеседі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"80\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nДивертикулиттің аса кең таралған түрлері\r\n\r\n* __Дивертикулез.__ Дивертикулезі бар адамдардың тоқ ішегінде қалта тәрізді томпайған тұстар қалыптасады. Негізінен, ауру симптомсыз өтеді және науқастардың көпшілігі өздерінің ауырғандығын білмеуі мүмкін.\r\n* __Дивертикулит.__ Ауру қалталардың жұқпалануы және қабынуы кезінде дамиды. Дивертикулиттің симптомдарына іштегі жіті ауырсыну, қызба, жүрек айнуы, іш қатуы немесе іш өтуі жатады. Сирек болатын симптомдарына құсу және жиілеген, ауырсынған несеп жүруі жатады. Ауырсыну көбінесе, іштің төменгі сол жақ бөлігінде шоғырланады. Дивертикулиттің асқынуына ішектің түйнелісі және прерфорациясы жатады. \r\n* __Дивертикулярлық қан кетуі.__ Дивертикулярлық қан кетуі дивертикулярлық қалташаның қасындағы қантамырының зақымдануында пайда болады. Нәжіс жүргенде қан болуы мүмкін. Егер өзіңізде ректальдық (тік ішектік) қан кетуіне күмәніңіз болса, шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Бұл аурудың пайда болуына кім және неліктен бейім?__\r\n\r\nДивертикулит әйелдерде де, ерлерде де кездеседі, көбінесе 40 жастан асқанда. Ауру тағам талшықтарын жеткіліксіз тұтынғанда туындайды. Талшықты аз тұтынғанда іш қатуы орын алады. Іш қатуы ішектің қабырғасында қысымның артуына ықпал етеді. Бұл қысым дивертикулярлық қалташаның қалыптасуына апаруы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігер дивертикулитті қалай анықтайды?__\r\n\r\nДәрігер ауруды анықтау үшін іш аумағын ауырсыну болуына зерттейді, ішектің жұмысы, емдәм және қабылдайтын дәрілік препараттар туралы сұрастырады.  Дивертикулитті анықтау үшін дәрігер кейбір тексеріс түрлерін тағайындауы мүмкін.\r\n\r\n* __Барий қолданылуымен клизма. __Бұл зерттеу үшін рентгенконтрастылық сұйықтықпен (сұйықтық тік ішекке енгізіледі) клизма жасалады.\r\n* __Сигмоидоскопия.__ Бұл тексеруді өткізу үшін науқастың тік ішегіне жіңішке, икемді, қуыс, ұшында жарық көзі бар түтік енгізіледі. Түтік аса кішкентай бейнекамерамен қосылған, ол арқылы дәрігер тік ішекті және тоқ ішектің соңғы бөлімдері көрінеді.\r\n* __Колоноскопия. __Зерттеудің алдында науқасқа дәрілік препарат беріледі, ол науқастың босаңсып, жеңіл ұйқыға кетуіне мүмкіндік береді. Одан кейін тік ішекке жіңішке икемді, бейнекамераға қосылған түтік енгізіледі. Бұл дәрігерге тоқ ішектің өне бойын зерттеуге мүмкіндік береді. Колоноскопия  жағымсыз, бірақ, ауырсынбайтын ем-шара.\r\n* __Компьютерлік томография.__ Бұл тексеру рентгендік көрнекі етудің түрлерінің бірі, ол дәрігерге ас қорыту жолдарының томпайған (қалташалар), жұқпаланған немесе қабынған тұстарын көруге мүмкіндік береді.\r\n\r\n Кейде дивертикулит басқа ауруды тексеру кезінде немесе колоректалдық қатерлі ісікке және ас қорыту жолдарының басқа мәселелерін анықтауға скрининг кезінде кездейсоқ табылады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дивертикулит қалай емделеді?__\r\n\r\nДивертикулит кезінде жұқпалану және қабыну қалталарының алдын алу үшін дәрігер науқасқа тағамға талшығы бар өнімдерді көбірек тұтынуды, сұйықтықты көп ішуді, және ұдайы спортпен шұғылдануды ұсынады.\r\n\r\nАурудың жеңіл өтуінде дәрігер антибиотиктерді тағайындайды. Сондай-ақ, болашақтағы мәселелердің алдын алу үшін дәрігер науқасқа тағамға талшығы бар өнімдерді көбірек тұтынуды, сұйықтықты көп ішуді, және ұдайы спортпен шұғылдануды ұсынады.\r\n\r\nДивертикулиттің ауыр өтуінде немесе дивертикулярлық қан кетуі орын алғанда тоқ ішектің зақымданған бөлігін және қалташаларын алып тастау үшін оперативтік араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__\r\n\r\nДивертикулиттің алдын алу үшін талшығы мол емдәм ұстану қажет. Рационға жеміс-жидекті, тұтас дәнді өнімдерді енгізіп, талшықтың көлемін арттыруға болады. Сонымен қатар, міндетті түрде сұйықтықты көп ішу және ұдайы спортпен шұғылдану қажет.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* Дивертикулиттің ушығуының алдын алу үшін өмір салтын қалай өзгерту қажет?\r\n* Дивертикулит тоқ ішектің қатерлі ісігінің немесе басқа аурудың симптомы ма?\r\n* Дивертикулиттің болуы колоректалдық қатерлі ісіктің даму қаупін арттырады ма?\r\n* Дивертикулитті емдеу үшін дәрілер бар ма?\r\n* Дивертикулитті оперативтік емдеу қажет пе? Басқа нұсқалары бар ма?','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус','','','kz','s','',0,'',4435,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531908480,1563444480,1531908779,'Эктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус (құйымшақтық эпителийлік жол, пилонидалдық синус) – бұл сегізкөз аумағындағы майлы талшықта  тері астындағы тар түтік түрінде көрінетін және бөксе арасындағы ортаңғы сызық бойынша бір немесе бірнеше саңылаумен ашылатын ауру.\r\n\r\nСинустың ұзындығы: 2 - 10 см болуы мүмкін, тері астындағы талшықта аяқталады және құйымшақпен тікелей байланысты емес. Құйымшақтық эпителийлік жолдың ішкі бетінде түктер, тер және май бездері болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__ Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус (құйымшақтық эпителийлік жол, пилонидалдық синус) – бұл сегізкөз аумағындағы майлы талшықта  тері астындағы тар түтік түрінде көрінетін және бөксе арасындағы ортаңғы сызық бойынша бір немесе бірнеше саңылаумен ашылатын ауру.\r\n\r\nСинустың ұзындығы: 2 - 10 см болуы мүмкін, тері астындағы талшықта аяқталады және құйымшақпен тікелей байланысты емес. Құйымшақтық эпителийлік жолдың ішкі бетінде түктер, тер және май бездері болады.      \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"81\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус келесі түрде болуы мүмкін:\r\n\r\n·         пилонидалдық абсцесс (сегізкөз-құйымшақтық аумақта іріңдеу)\r\n\r\n·         пилонидалдық киста (сегізкөз-құйымшақтық аумақтағы терінің дамуының аномалиясы)\r\n\r\n·         пилонидалдық синустық түйін (сегізкөз-құйымшақтық аумақтағы кистоздық қуыстың түзілуі)\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__ Себептері__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синустың пайда болу себептері толық анықталмаған. Бірқатар зерттеушілер бұл ауруды туа біткен санайды, эмбрионның өсуі барысында құйымшақтың дамуының толық емес цикліне байланысты. Басқа ғалымдар бұл жағдай бөксе арасындағы қыртыста тері  астына өсе бастайтын түктерге байланысты туындайды деп санайды.\r\n\r\nБұл ауру жиі байқалады:\r\n\r\n·         ерлерде\r\n\r\n·         артық салмағы бар адамдарда\r\n\r\n·         аталған аумақтағы жарақаттан немесе тітіркеністен\r\n\r\n·         теріде шамадан артық түктену болатын адамдарда\r\n\r\n·         көп отыратын адамдарда\r\n\r\n·         қысатын киім киетін адамдарда.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n __Симптомдары__\r\n\r\n·         құйымшақ аумағында ірің ағуы\r\n\r\n·         науқас отыратын аумағының ісінуі\r\n\r\n·         құйымшақтың қасындағы аумақта ісіну, қышу, жергілікті температураның артуы\r\n\r\n·         дене температурасының артуы, әлсіздік, жалпы нашар сезіну\r\n\r\n·         бір немесе бірнеше саңылаудың болуы, олардан түктер шығып тұрады, басқанда сұйықтық шығады.\r\n\r\nАуру симптомсыз өтуі мүмкін, бұл жағдайда бөксе арасындағы қыртыста шағын шұңқыр ғана байқалады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАуру дәрігердің қарауы қарауы кезінде анықталады. Дәрігер келесі сұрақтарды қояды:\r\n\r\n·         бөксе аумағында теріде көрінетін өзгерістер бар ма?            \r\n\r\n·         Бөксе аумағында іріңдеу байқалады ма?\r\n\r\n·         Басқа шағымдарыңыз бар ма?\r\n\r\nКейде зақымданған аумақтың компьютерлік томографиясы өткізіледі.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус қауіпті симптомдарды туындатпаса, емдеуді қажет етпейді.\r\n\r\nПилонидалдық абсцессті ашып, шайып, антибактериалдық құралдармен өңдеу қажет.  Антибиотиктер ауру айқын болса қолданылады, егер инфекция терінің басқа аумағына таралатын болса.\r\n\r\nҚұйымшақтық эпителийлік жолды жою бойынша басқа хирургиялық операцияларға жатады:\r\n\r\n·         теріні алмастыру\r\n\r\n·         Қайта пайда болған абсцессті жою бойынша хирургиялық операция.\r\n\r\n инфекцияның алдын алу үшін зақымданған аумақты таза ұстап, ұдайы түктерді алып тастап отырса, жағдай жақсарады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАурудың түрі мен емдеудің барысына байланысты эктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус әдетте, 4-10 апта ішінде өтеді.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nБөксе арасындағы аумақта  келесілерді байқасаңыз дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n·         ауырсыну\r\n\r\n·         ісіну\r\n\r\n·         қызару\r\n\r\n·         іріңдеу\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синустың алдын алудың жалғыз тәсілі  - оны жою бойынша уақытылы жоспарлы хирургиялық операция.\r\n\r\nОперациядан кейін асқынулардың алдын алу үшін ұсынылады:\r\n\r\n·         операциядан кейін үш апта бойы отыруға, ауыр көтеруге болмайды\r\n\r\n·         тігісті алып тастағаннан кейін күнделікті гигиеналық душ қабылдау қажет (аталған аумақты шаю қажет)\r\n\r\n·         операциядан кейін 6 ай бойы айына 2 рет операция аумағында эпиляция өткізу қажет\r\n\r\nқатты ортаңғы тігісі бар тар киім кимеу (операциядан кейінгі тыртықтың жарақатының алдын алу үшін).','student_k',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эндометриоз','','','kz','s','',0,'',6135,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531975800,1563511800,1531976178,'\"Эндометриоз\"  терминімен жатырдың сілемей қабатының ауруы аталады. Жатырдың сілемей қабаты эндометрий немесе эндометроидтық тін аталады. Қалыпты жағдайда етеккір кезінде эндометрийдің ажырауы өтеді.\r\n\r\nЭндометрий - жатыр қуысының  жабындысы. Алайда, эндометриоз кезінде жатырдың сілемей қабатының тіні жатыр түтіктері арқылы аналық безге, жамбас қуысына, қуыққа немесе басқа аумаққа түсуі мүмкін. Етеккір кезінде бұл тін жатырдың сілемей қабаты секілді қанайды. Бұл үрдіс әдетте, ауырсынады және жамбас қуысында тыртық тінінің түзілуіне апарады.\r\n\r\nЖатыр әйелдің репродуктивтік жүйесінің бөлігі. Ол – ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  несеп қап пен тік ішектің арасында орналасқан.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Эндометриоз дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Эндометриоздың симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігер эндметриозды қалай анықтайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Эндометриоз қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу курсының ұзақтығы қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Оперативтік емдеу туралы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Етеккір тоқтау шағында қандай өзгерістер болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Эндометриоз қауіпті ме?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Жүктілік жөнінде__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Эндометриоз дегеніміз не?__\r\n\r\n\"Эндометриоз\"  терминімен жатырдың сілемей қабатының ауруы аталады. Жатырдың сілемей қабаты эндометрий немесе эндометроидтық тін аталады. Қалыпты жағдайда етеккір кезінде эндометрийдің ажырауы өтеді.\r\n\r\nЭндометрий - жатыр қуысының  жабындысы. Алайда, эндометриоз кезінде жатырдың сілемей қабатының тіні жатыр түтіктері арқылы аналық безге, жамбас қуысына, қуыққа немесе басқа аумаққа түсуі мүмкін. Етеккір кезінде бұл тін жатырдың сілемей қабаты секілді қанайды. Бұл үрдіс әдетте, ауырсынады және жамбас қуысында тыртық тінінің түзілуіне апарады.\r\n\r\nЖатыр әйелдің репродуктивтік жүйесінің бөлігі. Ол – ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  несеп қап пен тік ішектің арасында орналасқан.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"82\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЖатырдың төменгі тарылған тұсында мойны орналасқан. Жатырдың мойыннан жоғары орналасқан кең бөлігі жатырдың денесі аталады. Күмбез тәрізді жоғарғы бөлігі жатырдың түбі аталады. Жатыр түтіктері - жатырдың екі жағында орналасқан өсінділері. Олар аналық бездермен аяқталады.\r\n\r\nЖатырдың қабырғаласы екі қабаттан тұрады. Ішкі қабаты эндометрий аталады. Жатырдың сыртқы қабаты бұлшық еттен тұрады және миометрий аталады.\r\n\r\nБала өрбіту жасындағы әйелдерде әр ай сайын эндометрийдің қалыңдауы өтеді, бұл жатырдың жүктілікке дайындығымен байланысты. Егер жүктілік орнамаса, эндометрийдің қалың сыртқы қабаты ажырайды және қынап арқылы қан ұйындысымен бірге сыртқа шығады. Бұл етеккір аталады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Эндометриоздың симптомдары қандай?__\r\n\r\nЭндометриозды анықтау өте қиын. Егер жыныстық қатынас кезінде немесе етеккірдің бірінші күндерінде күшті ауырсыну болса, белде немесе тік ішек аумағында ауырсыну болса, бұл эндометриоздың салдарынан болуы мүмкін. Бұл симптомдардың болуының өзінде дәрігер науқаста эндометриоз болуына сенімді болмайды. Мұндай ауырсынулардың себебі көптеген ауруларға тән болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігер эндметриозды қалай анықтайды?__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді өткізеді, аурудың симптомдары туралы сұрайды. Дәрігер симптомдардың себебі – эндометриоз екендігі туралы күмәнданғанымен, оған анық көз жеткізу үшін лапароскопия жасау қажет. Бұл дәрігерге жатырдың қуысын зерттеуге мүмкіндік береді. Ем-шараны орындау үшін теріде кішкене тілік жасалып, ол арқылы іш қуысына жіңішке түтік енгізіледі. Дәрігер шағын камераны пайдаланып, эндометриоз ошақтары болуын қарай алады. Бұл ем-шара кезінде жалпы наркоз беріледі, науқас ауырсынуды сезбейді.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Эндометриоз қалай емделеді?__\r\n\r\nБірқатар дәрілер ауырсынуды басады. Ацетаминофен немесе ибупрофен секілді препараттарды қабылдауыңызға болады.\r\n\r\nКейде гормондар деңгейін реттеу үшін ұрықтануға қарсы таблеткалар тағайындалады. Көмектесетін тағы бір препарат – әсері ұзартылған прогестерон (ол ұрықтануға қарсы препарат ретінде де қолданылады).\r\n\r\nЭндометриозды емдеудің тағы бір дәрілік препараты – даназол және гонадотропин – релизинг – гормонның аналогі (ГнРГ). Олардың әсер ету механизмі етеккірді тежеуінде. Оларды қолданғанда әйелдер етеккір кезіндегі симптомдарға ұқсас жанама әсерін сезінеді, мысалы, ысыну және іншек ішінің құрғақтығы. Даназол  беттегі бөріткенге және түктенуге апаруы мүмкін. Кейде ГнРГ аналогінің жанама әсері  эстрогені бар препараттарды қатар қолданғанда өтеді.\r\n\r\nАроматазаны тежеушілер, мысалы, экземестан және летрозол, бұл емдеу осыған дейін тәжірибелік саналып келді, бірақ, шағын зерттеулерде жақсы нәтиже берген. Ароматазаны тежеушілерді қабылдағанда, жоғарыда келтірілген препараттардыің бірі қосымша тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу курсының ұзақтығы қандай?__\r\n\r\nҰрықтануға  қарсы таблеткаларды,  даназолды және ГнРГ аналогін қолданып емдеу курсының ұзақтығы 6-9 ай аралығында болады. Бұл кезде ауырсыну азайып, жағдай жақсарады. Бірақ, дәрілік препараттарды қабылдауды тоқтатқанда ауырсыну қайтадан пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Оперативтік емдеу туралы?__\r\n\r\nЭндометриозды емдеу үшін хирургиялық емдеу де қолданылады. Операция кезінде (немесе диагностикалық лапароскопия кезінде) дәрігер жатырдан тыс шоғырланған эндометрий тіндерін алып тастайды. Ауыр эндометриоз кезінде дәрігер гистерэктомияны ұсынады, бұл операция кезінде жатыр, кейде аналық бездер де толығымен алынады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Етеккір тоқтау шағында қандай өзгерістер болады?__\r\n\r\nКөптеген әйелдерде эндометриоз етеккір тоқтау шағында жойылады. Оған дейін эндометриоздың симптомдарымен күресуге дәрілік препараттар және хирургиялық емдеу көмектесе алады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Эндометриоз қауіпті ме?__\r\n\r\nКейбір зерттеулер эндометриозды аналық бездің қатерлі ісігінің қауіп факторы екендігін көрсеткен. Бұл ауру кезінде бала көтеруде де мәселелер болады.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME} \r\n__Жүктілік жөнінде__\r\n\r\nЭндометриозы бар әйелдерде ұрықтануда мәселелер болады. Кейбіреулер үшін ұзақ уақыт бойы ұрықтануда мәселелер болады. Кейбіріне бедеулікті емдеудің хирургиялық және / немесе басқа емдеулері қажет болады.  Егер науқаста эндометриоз болса, және жүктілікті жоспарлайтын болса, дәрігер оны көпке кейін қалдырмауды айтады, себебі, жас артқан сайын эндометриоз да ушығып, жүктілік мүмкіндігі азаяды.\r\n\r\nӘдетте, эндометриоз симптомдары жүктілікте жойылады.  \r\n\r\nЭндометриозды емдеу курсын өтіп жүргенде жүктілікке рұқсат етілмейді. Бұл курстан кейін жүкті болғыңыз келсе, бұл препараттар жүктілік мүмкіндігін арттырмайды. Егер емдеу курсынан кейін жүктілікті жоспарламайтын болсаңыз, ұрықтануға қарсы препараттарды қабылдауды жалғастыруыңыз қажет.','student_k',45,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эндометрит','','','kz','s','',0,'',4698,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531976160,1563512160,1531977374,'Эндометрит – жатырдың сілемей қабатының қабынуы. Бұл аурудың эндометриоздан айырмашылығы бар.\r\n\r\nЭндометриттің себептері - инфекциялар, мысалы, хламидиоз, гонорея, туберкулез, немесе қалыпты жағдайда іншекте кездесетін бактериялардың бірнеше түрінің бірігуінде туындауы мүмкін. Көпшілік жағдайда эндометрит өздігінше болатын түсікте, ұзақ босануда немесе кесарь тілігінен кейін пайда болады.\r\n\r\nЭндометриттің даму қаупі жатыр қуысын зерттеу бойынша диагностикалық шараларды өткізуден кейін артады. Мысалы, дилатация және кюретаж (жатыр мойнын кеңейту және жатырдың сілемей қабатын тазарту), гистероскопия және жатыр ішілік құралдарды орнату (ВМУ).\r\n\r\nЭндометрит  басқа гинекологиялық инфекциялармен қатар пайда болуы мүмкін, мысалы, жіті сальпингит, жіті цервицит және жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ИППП).','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭндометрит – жатырдың сілемей қабатының қабынуы. Бұл аурудың эндометриоздан айырмашылығы бар.\r\n\r\n{img fileId=\"83\" thumb=\"box\"}{img type=\"fileId\" fileId=\"83\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Эндометрит – жатырдың сілемей қабатының инфекциялық қабынуы.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭндометриттің себептері - инфекциялар, мысалы, хламидиоз, гонорея, туберкулез, немесе қалыпты жағдайда іншекте кездесетін бактериялардың бірнеше түрінің бірігуінде туындауы мүмкін. Көпшілік жағдайда эндометрит өздігінше болатын түсікте, ұзақ босануда немесе кесарь тілігінен кейін пайда болады.\r\n\r\nЭндометриттің даму қаупі жатыр қуысын зерттеу бойынша диагностикалық шараларды өткізуден кейін артады. Мысалы, дилатация және кюретаж (жатыр мойнын кеңейту және жатырдың сілемей қабатын тазарту), гистероскопия және жатыр ішілік құралдарды орнату (ВМУ).\r\n\r\nЭндометрит  басқа гинекологиялық инфекциялармен қатар пайда болуы мүмкін, мысалы, жіті сальпингит, жіті цервицит және жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ИППП).\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•        Іштің төменгі бөліміндегі кебу немесе ісіну\r\n\r\n•        Іншектен етеккірге байланысты емес қан кетуі\r\n\r\n•        Іншектен дертті бөліністер шығуы\r\n\r\n•        Іш босатуда жағымсыз сезіну (іш қатуы)\r\n\r\n•        қызба (38-400 С)\r\n\r\n•        жалпы әлсіздік, үрейлену сезімі\r\n\r\n•        Іштің төменгі бөліміндегі ауырсыну (жатыр аумағындағы ауырсыну)\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер, медициналық және гинекологиялық тексеруді өткізеді. Іштің төменгі бөлігі саусақпен басқанда сезімтал болуы мүмкін. Ішектің жиырылуы бәсеңдеуі мүмкін. Жатырды гинекологиялық  тексеру кезінде жатыр мойны ұстағанда ауырсынуы мүмкін. Жатыр мойнынан бөлініс байқалуы мүмкін.\r\n\r\nДиагностика әдістер:\r\n\r\n•        хламидиоз, гонорея және басқа инфекцияларды анықтау үшін жатыр мойнынан материалды бактериологиялық зерттеу  \r\n\r\n•        Эндометриалдық биопсия\r\n\r\n•        СОЭ (эритроциттерді шөгу жылдамдығы)\r\n\r\n•        Лапароскопия\r\n\r\n•        Лейкоциттер саны\r\n\r\n•        Іншектен жұғынды (қандай да бір өзгерістерді анықтау үшін микроскопиялық зерттеу)\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЭндометриттің асқынуының алдын алу үшін антибактериалдық емдеу тағайындалады. Егер антибактериалдық емдеу жергілікті өткізілсе (гинекологиялық шаралар барысында), емдеудің толық курсын өтіп, қабынудың өткендігіне көз жеткізу қажет.\r\n\r\nБосанудан кейін пайда болған эндометриттің ауыр өтуінде науқас ауруханаға жатқызылуы қажет.\r\n\r\nҚосымша емдеу:\r\n\r\n•        Көктамыр арқылы сұйықтықтар құйылуы\r\n\r\n•        Демалу.\r\n\r\nЕгер ауру жыныстық жолмен берілетін инфекциядан туындаса, науқастың жыныстық қатынастағы серіктестерін қоса тексеру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАнтибактериалдық препараттармен дұрыс және уақытылы емдегенде эндометритті емдеп, жазуға болады. Емделмеген жағдайда эндометрит аурудың ауыр өтуіне және гинекологиялық асқынуға, репродуктивтік қызметтің бұзылысына апарып, денсаулықтың жалпы жағдайына теріс әсер етеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n•        Бедеулік\r\n\r\n•        Пельвиоперитонит (жамбас қуысы аумағындағы инфекция)\r\n\r\n•        Жатыр аумағындағы және жамбас қуысындағы абсцестің түзілуі\r\n\r\n•        Сепсис\r\n\r\n•        Сепсистік шок\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЭндометриттің белгілері болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nЕгер сізде эндометриттің ауыр симптомдары болса және жақында босанған болсаңыз, жатырда хирургиялық операция жасалған болса, түсік немесе жасанды түсік болса, жатыр ішілік құрал орнатылса, шұғыл медициналық жәрдемге жүгініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық  жолмен берілетін инфекциядан туындайтын эндометриттің алдын алу шаралары:\r\n\r\n•        Уақытылы  диагностика және өзіңізді, жыныстық қатынастағы серіктесіңізді дұрыс және толыққанды емдеу.\r\n\r\n•        Презерватив қолданумен қауіпсіз жыныстық қатынас.\r\n\r\nЭндометриттің даму қаупі гинекологиялық ем-шараларды орындауда, мысалы, босануда, жасанды түсікті, жатыр ішілік құралды орнатуда зарарсыздықты қадағалауда азаяды.\r\n\r\nЭндометриттің және басқа инфекциялардың алдын алу үшін кесарь тілігі операциясының және басқа оперативтік араласудың алдында антибактериалдық препараттар тағайындалады. ','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Энтеробиоз (ішекқұртымен жұқпалану)','','','kz','s','',0,'',2790,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531977720,1563513720,1531978313,'Энтеробиоз –  ішекқұрттардан  туындаған адамның паразиттік ауруы.\r\n\r\nІшекқұрттар  - көбінесе, балаларда болатын ішек паразиттері.\r\n\r\nАуруға көбінесе, балалар ұшырайды. Тек ауру адамнан жұқтыруға болады.\r\n\r\nАдам ішекқұртты  олардың жетілген жұмыртқасы тағаммен аузына немесе шаңмен ішіне түскенде жұқтырады. Энтеробиозға ұшыраған адам саусағы ластанғанда өзіне-өзі жұқтырады (науқастар айналшықтың маңындағы теріні қасиды, себебі күшті қышу мазайлайды).\r\n\r\nНауқастың терісінде ішекқұрттық аналығы салған жұмыртқалар 4-6 сағаттан кейін жетіледі де адам жұқпалы болады. жұмыртқалар төсекке және науқастың іш киіміне, үйдегі және жұмыс орнындағы заттарға түседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__                                 \r\n\r\nЭнтеробиоз –  ішекқұрттардан  туындаған адамның паразиттік ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"84\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nІшекқұрттар  - көбінесе, балаларда болатын ішек паразиттері.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАуруға көбінесе, балалар ұшырайды. Тек ауру адамнан жұқтыруға болады.\r\n\r\nАдам ішекқұртты  олардың жетілген жұмыртқасы тағаммен аузына немесе шаңмен ішіне түскенде жұқтырады. Энтеробиозға ұшыраған адам саусағы ластанғанда өзіне-өзі жұқтырады (науқастар айналшықтың маңындағы теріні қасиды, себебі күшті қышу мазайлайды).\r\n\r\nНауқастың терісінде ішекқұрттық аналығы салған жұмыртқалар 4-6 сағаттан кейін жетіледі де адам жұқпалы болады. жұмыртқалар төсекке және науқастың іш киіміне, үйдегі және жұмыс орнындағы заттарға түседі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"86\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЭнтеробиоздың  негізгі симптомдары:\r\n\r\n·         айналшық маңындағы қышу;\r\n\r\n·         Мазасыз ұйқы;\r\n\r\n·         шаршау;\r\n\r\n·         тәбет пен салмақ жоғалту;\r\n\r\n·         түнде несеп ұстамау.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЭнтеробиозды анықтау үшін ішекқұрт жұмыртқаларын табу қажет, оның көрінісі – ішек бұзылысы және айналшық маңындағы қышу.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"85\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nішекқұрт жұмыртқаларын микроскоппен көруге болады.\r\n\r\nЭнтеробиозды анықтау үшін Грэхем әдісін қолданып, зерттеу қажет, ол үшін жабысқақ лента қолданылады. ішекқұрт жұмыртқаларын тырнақ астынан алған жұғындыдан да табуға болады. ішекқұрттардың  қозғалатын ересек аналығын науқастың нәжісінің бетінен көруге болады.  \r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЭнтеробиоз әдетте паразиттерге қарсы дәрілерді қолданумен толық жазылады. Мұндай препараттар дәріханада еркін сатылады.\r\n\r\nӘдетте, дәрімен емдеу курсы 2 аптадан кейін қайталанады, қайта жұқтырудың алдын алу үшін.\r\n\r\nНауқастар препаратты қабылдау кезінде гигиена тәртібін қатаң қадағалауы тиіс.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nэнтеробиоз табысты емделеді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДереу дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n·         егер өзіңізде немесе балаңызда аурудың жоғарыда аталған симптомдары байқалса.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлдын алу шаралары - гигиена тәртібін қатаң қадағалау, науқастармен қатар олармен қарым-қатынастағы адамдарға да. ','student_k',83,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Энтропион (қабақтың өзгеруі)','','','kz','s','',0,'',4152,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531978440,1563514440,1531978880,'Энтропион немесе қабақтың өзгеруі – қабақтың бөлігінің немесе барлық шетінің ішіне қайырылуы, осыдан мөлдірқабыққа кірпіктер тиіп тұрады. Мөлдірқабық  – бұл көз ұясының алдыңғы дөңестеу мөлдір бөлігі. \r\n\r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол қуыс және сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭнтропион немесе қабақтың өзгеруі – қабақтың бөлігінің немесе барлық шетінің ішіне қайырылуы, осыдан мөлдірқабыққа кірпіктер тиіп тұрады. Мөлдірқабық  – бұл көз ұясының алдыңғы дөңестеу мөлдір бөлігі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"87\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол қуыс және сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__         \r\n                                                  \r\nЭнтропион туа біткен болуы мүмкін, көз ұясының құрылысы мен бұлшық етінің орналасуының бұзылуында.\r\n\r\nЖоғарғы қабақтың қайырылуы тек туа біткен болады және тұқым қуалайтын ауруларда байқалады, мысалы, микрофтальм, көз ұясының өлшемі қалыпты жағдайдан кіші болғанда.  \r\n\r\nҚабақтың төменгі жағының қайырылуы ересектерде көздің дөңгелек бұлшық етінің жұмысында бұзылыс болуынан – еріксіз жиырылуынан немесе салдануынан (жиырыла алмауынан), сондай-ақ, жарақаттың, күйіктің немесе қабынудың салдарынан  конъюктиваның тыртықтануынан пайда болады.\r\n\r\nЭнтропионның пайда болуының қауіп факторалы:\r\n\r\n* Егде жас (жасқа байланысты көздің төменгі бөлігін қоршайтын бұлшық еттердің әлсіздігі салдарынан дамиды)\r\n* Көздің жарақаты\r\n* Көздің жұқпалы аурулары\r\n* Көздің химиялық күйігі\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Жас ағуы\r\n* Қызару\r\n* Көздегі жайсыздық және ауырсыну\r\n* Көзге құм түскендей сезім\r\n* Қышу және күйдіру сезімі\r\n* Көздің тітіркенуі\r\n* Мөлдірқабық зақымданғанда көрудің нашарлауы\r\n \r\nБалаларда қабақтың қайырылуы симптомсыз өтеді және көзге мәселе туындатпайды, себебі, кірпіктер өте жұмсақ және көзге зақым келтірмейді.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер қабақтың қайырылуын науқастың қабағын қарап, анықтай алады. энтропионды анықтау үшін ешқандай қосымша талдау қажет емес.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҚұрамында жасанды көз жасы бар тамшылар қолданылады – олар құрғақтықты жоюға және тітіркену сезімін азайтуға көмектеседі. Көздің қабынуы болуында дәрігердің тағайындауымен бактерияға қарсы тамшылар қолданылады.\r\n\r\nҚабақтың орналасуын түзейтін хирургиялық операциялар тиімді болады. Олар көздің дөңгелек бұлшық етінің әлсіздігінде, салдануында, түйілуінде және коньюктиваның тыртықтануында қолданылады. Операция көздің дөңгелек бұлшық етінің және тері бөлікшесінің кесілуімен орындалады, осылайша, қабақ қайырылмайтын етіліп, дұрыс орналастырылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nӘдетте, энтропионды уақытылы анықтауда және емдеуде асқынусыз, тез емделеді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nКөздің құрғақтануы және тітіркенуі келесі қауіптің пайда болуын арттырады:\r\n\r\n* Көздің мөлдірқабығының зақымдануы – көрудің нашарлауы немесе көруді жоғалту\r\n* Көздің мөлдірқабығында ойықжараның пайда болуы\r\n* Көздің инфекциясы\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көріну қажет, егер:\r\n\r\n* Қабақтарыңыз ішіне қайырылғанда\r\n* Көзде ылғи бөгде зат тұрғандай сезінуде\r\n* Көзде ауырсыну болады\r\n* Күрт көру нашарласа\r\n* Көз кенеттен қызарғанда\r\n* Көз жарыққа тым сезімтал болғанда\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда қабақтың қайырылуының алдын алуға болады. Алайда, емдеу асқынудың қаупін азайтады.','student_k',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эпидемиялық паротит','','','kz','s','',0,'',4674,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531979040,1563515040,1531979434,'Эпидемиялық паротит (борықтану деп те аталады)  - вирустық ауру, құлақ маңайындағы сілемей безінің қабынуын және ұлғаюын туындатады. Құлақ  маңайындағы сілемей безі құлақ пен иектің арасында орналасады. Бұл бездер тамақты шайнауға және жұтуға көмектесетін сілемейді өндіреді. Аурудың ауыр өтуінде дертті үрдіске басқа ағзалар да қамтылады. \r\n\r\nБорықтануға көбінесе, 2-12 жас аралығындағы,  эпидемиялық паротитке қарсы егілмеген балалар ұшырайды. Бірақ, ауру кез келген жаста пайда болатындығын есте ұстау қажет.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Эпидемиялық паротит дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Аурудың симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Эпидемиялық паротиттің себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Паротит қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Эпидемиялық паротит дегеніміз не?__\r\n\r\nЭпидемиялық паротит (борықтану деп те аталады)  - вирустық ауру, құлақ маңайындағы сілемей безінің қабынуын және ұлғаюын туындатады. Құлақ  маңайындағы сілемей безі құлақ пен иектің арасында орналасады. Бұл бездер тамақты шайнауға және жұтуға көмектесетін сілемейді өндіреді. Аурудың ауыр өтуінде дертті үрдіске басқа ағзалар да қамтылады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"88\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nБорықтануға көбінесе, 2-12 жас аралығындағы,  эпидемиялық паротитке қарсы егілмеген балалар ұшырайды. Бірақ, ауру кез келген жаста пайда болатындығын есте ұстау қажет.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Аурудың симптомдары қандай?__\r\n\r\nПаротиттің айқын белгісі – сілемей бездің ісінуінен болатын беттің ісінуі. Бұл ісіну ауырсынады және кейде аурудың жалғыз белгісі болады. Ісіну әдетте, аурудың екінші күні пайда болып, 5-7 күн ішінде сақталады. Аурудың басқа да симптомдары:\r\n\r\n* Беттегі ауырсыну\r\n* қызба, алғашқы бірнеше күнде 39-40°С жетеді және 2-3 күн созылады\r\n* қалтырау\r\n* тәбеттің болмауы\r\n* бас ауыруы\r\n* тамақтың ауыруы\r\n* самай тұсының немесе иектің ісінуі\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет?__\r\n\r\nЭпидемиялық паротитті емдейтін дәрілер жоқ. Ол өздігінше 2 аптада өтеді. Вирустық инфекция болғандықтан, антибиотиктер тағайындалмайды.\r\n\r\nСирек жағдайларда борықтану дененің басқа бөліктеріне тарауы және басқа күрделі ауруларға апаруы мүмкін. Бұл кезде аталық немесе аналық бездің, ұйқыбезінің және мидың ісінуі пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, естімеуге және менингитке (жұлын мен мидың қабығының қабынуы) апаруы мүмкін. Жүкті әйелдерде кейде түсікке апаруы мүмкін. Келесі симптомдар болса, дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* күшті бас ауыруы\r\n* желке бұлшық етінің сіресуі\r\n* көздің қызаруы\r\n* ұйқы басуы\r\n* іштің ауырсынуы\r\n* құсу\r\n* аталық бездегі ауырсыну және ісіну\r\n \r\nБорықтану бар екендігіне күмән болса, жүкті әйелдер қандай да бір симптомдар болмаса да дәрігерге көрінуі қажет.\r\n\r\nҚұрысу пайда болса, дереу жедел жәрдемді шақыру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Эпидемиялық паротиттің себептері қандай?__\r\n\r\nБорықтану жұқпаланған сілемеймен таралатын вирустан туындайды. Бұл вирус суық тию секілді таралатындығын білдіреді. Мысалы, жұқпаланған адам қасыңызда болса, немесе ол ұстаған затты ұстасаңыз, және борықтануға қарсы егілмеген болсаңыз, ауруды жұқтыруыңыз мүмкін. Әдетте, аурудың симптомдары вируспен қатынастан кейін 12-24 күн өткенде байқалуы мүмкін. Бұл - инкубациялық кезеңі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Паротит қалай емделеді?__\r\n\r\nЕгер өзіңіз немесе балаңыз борықтануға шалдықса, инфекцияның өздігінше өтуін тек бақылау ғана мүмкін. Жайсыздықты жеңу үшін кейбір шараларды орындауға болады:\r\n\r\n* Ісінген жақтарға салқын немесе жылуды басу.\r\n* Ауырсынуды және ісінуді басу үшін ацетаминофен немесе ибупрофен қабылдау. 18 жасқа дейінгі балаларға аспирин беруге болмиайды, ол Рейе синдромының дамуына апаруы мүмкін. Синдром Рейе – күрделі ауру, өлім-жітімге апаруы мүмкін.\r\n* Организмнің сусыздануын болдырмас үшін сұйықтықты көп ішу қажет.\r\n* Мұқият шайнауды қажет етпейтін, жұмсақ асты жеңіз.\r\n* Сілемейдің бөлінуін арттыратын қышқыл өнімді тұтынудан алшақ болыңыз (мысалы, цитрустылар).\r\n* Тамақты жылы тұзды сумен күніне бірнеше рет шайыңыз.\r\n* Жемістік балмұздақты жеп көріңіз, тамақтың тітіркенуін басу үшін.\r\n* Аталық бездің ісінуінде ұманы ұстап тұру үшін арнайы таңғышты киіп жүру қажет. Мұзды пакетті басу ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Бедеулік секілді асқынуы сирек кездеседі.\r\n* Симптомдардың пайда болған алғашқы 5 күнінде қоғамдық жерлер мен тығыз қатынастан алшақ болыңыз. Бұл кезде аса жұқпалы боласыз.\r\n \r\nӘдетте, өмірінде бір рет борықтанумен ауырған адамда өмірлік иммунитет қалыптасады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__\r\n\r\nИә. Қызамыққа, қызылшаға және эпидемиялық паротитке қарсы біріктірілген вакцина борықтану ауруына шалдығуды 80-90%-ға азайтады. Вакцинаның екі мөлшерлемесі тиімді. Бұл біріктірілген вакцина 12-15 айлық сәбилерге салынады. Егер сәбилер бір себепті егілмесе, 4-6 немесе 11-12 жасында егілуі қажет. Ешқашан егілу кеш емес. Қоғамдық жерде немесе денсаулық сақтау саласында жұмыс істейтін болсаңыз, бұрын егілмесеңіз, міндетті түрде егілуіңіз қажет. Бұл мәселелер туралы әрдайым дәрігерден кеңес алуға болады.','student_k',70,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эпидидимит','','','kz','s','',0,'',5919,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531979700,1563515700,1531980200,'Эпидидимит – бұл аталық бездің қосалқысының, аталық безді ұрық шығатын жолмен қосатын түтіктің ісінуі (қабынуы).\r\n\r\nАталық бездерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік түзіліс) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағзалар.\r\n\r\nЭпидидимит 19-35 жас аралығындағы жас ерлердің арасында кең таралған. Бұл әскери қызметкерлердің арасында ауруханаға көрінудің жиі себебі.\r\n\r\nЭпидидимит әдетте, бактериалдық инфекцияның несеп шығаратын каналдан, қуық асты безінен немесе қуықтан өтуінде пайда болады.  Гетеро жыныстық қатынасты ерлердің арасында бұл ауруды жиі туындататын инфекциялар - гонорея және хламидиоз. Балаларда, егде жастағы ерлерде, гомо жыныстық қатынасты ерлерде аурудың жиі қоздырғышы – ішек таяқшасы.\r\n\r\nТуберкулез микобактериясы эпидидимитті туындатуы мүмкін.  Уреаплазма бактериясы да бұл аурудың себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nЭпидидимиттің басқа себебі – жүрек ырғағының бұзылысын емдейтін, амиодарон аталатын дәрілік препаратты қабылдау болуы мүмкін.','\r\n__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭпидидимит – бұл аталық бездің қосалқысының, аталық безді ұрық шығатын жолмен қосатын түтіктің ісінуі (қабынуы).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"89\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Аталық бездерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік түзіліс) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағзалар.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭпидидимит 19-35 жас аралығындағы жас ерлердің арасында кең таралған. Бұл әскери қызметкерлердің арасында ауруханаға көрінудің жиі себебі.\r\n\r\nЭпидидимит әдетте, бактериалдық инфекцияның несеп шығаратын каналдан, қуық асты безінен немесе қуықтан өтуінде пайда болады.  Гетеро жыныстық қатынасты ерлердің арасында бұл ауруды жиі туындататын инфекциялар - гонорея және хламидиоз. Балаларда, егде жастағы ерлерде, гомо жыныстық қатынасты ерлерде аурудың жиі қоздырғышы – ішек таяқшасы.\r\n\r\nТуберкулез микобактериясы эпидидимитті туындатуы мүмкін.  Уреаплазма бактериясы да бұл аурудың себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nЭпидидимиттің басқа себебі – жүрек ырғағының бұзылысын емдейтін, амиодарон аталатын дәрілік препаратты қабылдау болуы мүмкін.\r\n\r\nЭпидидимиттің пайда болу қаупі артады:\r\n\r\n·         Сүндетке отырғызылмаған ерлердің арасында\r\n\r\n·         Жуырда болған хиургиялық араласудан кейін немесе несеп жолдарындағы мәселелерде\r\n\r\n·         Үрпі катетерін ұдайы қолдануда\r\n\r\n·         Презервативсіз, бірнеше серіктеспен жыныстық қатынаста.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЭпидидимит температураның сәл артуынан, қалтырау мен аталық без аумағында ауырлық сезімінен басталуы мүмкін. Біртіндеп, бұл аумақ қысымға сезімтал бола бастайды.\r\n\r\nЭпидидимиттің басқа симптомдары:\r\n\r\n·         Шәуеттегі қан\r\n\r\n·         Несеп шығару каналынан бөлінді (пенистың ұшында)\r\n\r\n·         Іштің төменгі бөлігінде немесе жамбас қуысы аумағында жайсыздық\r\n\r\n·         Қызба  \r\n\r\n·         Шаптағы ауырсыну\r\n\r\n·         Аталық бездің ісінуі\r\n\r\n·         Шәует шашу кезіндегі ауырсыну\r\n\r\n·         Несеп шығару кезіндегі ауырсыну және күйдіру сезімі  \r\n\r\n·         Ұманың ауырсынатын ісінуі\r\n\r\n·         Зақымданған жақтағы шаптың аумағындағы ісіну, ширығу\r\n\r\n·         Аталық бездегі ауырсыну, нәжіс шығару кезінде күшейетін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nТексеру кезінде зақымданған жақта қызару, ширығу, кейде ұманың ісінуі де анықталады. Ширығу әдетте, аталық бездің шағын бөлігінде, қосалқының орналасқан аумағында пайда болады. \r\n\r\nСондай-ақ, шаптың аумағындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы және пенистен бөлінді шығуы анықталуы мүмкін. Ректалдық зерттеу кезінде қуық асты безінің ұлғаюы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nКелесі тексерулер тағайындалуы мүмкін:\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n\r\n·         Ультрадыбыстық допплерография\r\n\r\n·         Аталық безді сканерлеу (радионуклидтік сканерлеу)\r\n\r\n·         Несептің жалпы талдауы қоздырғышты анықтау үшін (несептің бірнеше үлгілерін тапсыру қажет болады: бастапқы, ортаңғы үлесін, қуық асты безін уқалаудан кейін)\r\n\r\n·         хламидиоз және гонореяға тексеру.\r\n\r\nБұл ауруды аталық бездің бұралуынан айыра білу қажет. Аталық  бездің бұралуы – шұғыл хирургиялық араласуды қажет етеін ауру.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nДәрігер инфекцияны емдеу үшін дәрілерді тағайындайды. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар антибиотиктерді тағайындауды қажет етеді. Жыныстық қатынастағы серіктестеріңіз де емделуі тиіс. Ауырсынуды басатын және қабынуға қарсы препараттар қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nАмиодаронды қабылдаудан болған эпидидимитті емдеу оның мөлшерлемесін азайтуға немесе препаратты алмастыруға негізделеді.\r\n\r\nНауқастарға төсекте болу тәртібін қадағалау қажет, ұманы жоғары орналастырып, оған мұзы бар пакетті басу қажет. Емдеу курсын аяқтағаннан кейін қайтадан дәрігерге барып, инфекцияның толық емделгендігіне көз жеткізу қажет.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЭпидидимит әдетте антибиотикпен емделгенде өтеді. Жыныстық немесе репродуктивтік мүмкіндіктер бұл кезде төмендемейді. Дегенмен, ауру қайталануы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу болмаса, немесе басқа жағдайларда ауру созылмалы түрге көшуі мүмкін. Созылмалы барысында ісіну болмайды, бірақ, науқас ұдайы ауырсынуды сезінеді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынуы__\r\n\r\nАурудың асқынулары:\r\n\r\n·         ұманың абсцессі\r\n\r\n·         Созылмалы эпидидимит\r\n\r\n·         Ұмада саңылау қалыптасуы\r\n\r\n·         Қанның жеткіліксіз келуінен аталық бездің тінінің тіршілігін жоюы (аталық без инфаркті)\r\n\r\n·         Бедеулік\r\n\r\nҰмадағы жіті ауырсыну шұғыл медициналық көмекті талап етеді. Бұл кезде дәрігердің шұғыл кеңесі қажет.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЭпидидимиттің симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз. Кенеттен немесе жарақаттан аталық безде күшті ауырсыну пайда  болса, шұғыл медициналық жәрдемге жүгініңіз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАуруды ерте анықтау және инфекцияларды емдеу арқылы эпидидимиттің асқынуының алдын алуға болады.\r\n\r\nЭпидидимит пайда болу қаупі бар операциялардың алдында дәрігер антибиотик тағайындауы мүмкін. Қауіпсіз жыныстық қатынас (жыныстық қатынастағы бір ғана серіктес, презерватив қолдану) жыныстық жолмен берілген аурулардан болған эпидидимиттің алдын алуға көмектесуі мүмкін.\r\n\r\n \r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001279.htm\r\n\r\n \r\n__Аудармашы:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',77,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эпилепсия','','','kz','s','',0,'',10759,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531980960,1563516960,1531981626,'Эпилепсия – құрысу ұстамаларымен (бұлшық еттің еріксіз жиырылуы) қосарланатын мидың белсенділігінің бұзылысы. Ауруға қайталанатын ұстамалар тән. Бұл ұстамалар дененің қандай да бір бөлігінің қысқа мерзімді еріксіз құрысуы түрінде (парциалдық құрысу) немесе бүкіл дене бойы (жалпы құрысу) және кейде естен танумен және ішек немесе қуық қызметін бақылауды жоғалтумен қосарланады.\r\n\r\nБұл көріністер ми жасушалары тобында артық электр зарядтарының нәтижесі. Мұндай зарядтар мидың түрлі бөліктерінде пайда болуы мүмкін. Ұстамалар естегі аздаған жоғалту немес бұлшық ет түйілуі, немесе ауыр, ұзақ конвульсия ретінде болады. Ұстамалар жиілігі бойынша ажыратылады, жылына бір реттен сирек немесе күніне бірнеше рет болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__ \r\n                            \r\nЭпилепсия – құрысу ұстамаларымен (бұлшық еттің еріксіз жиырылуы) қосарланатын мидың белсенділігінің бұзылысы. Ауруға қайталанатын ұстамалар тән. Бұл ұстамалар дененің қандай да бір бөлігінің қысқа мерзімді еріксіз құрысуы түрінде (парциалдық құрысу) немесе бүкіл дене бойы (жалпы құрысу) және кейде естен танумен және ішек немесе қуық қызметін бақылауды жоғалтумен қосарланады.\r\n\r\nБұл көріністер ми жасушалары тобында артық электр зарядтарының нәтижесі. Мұндай зарядтар мидың түрлі бөліктерінде пайда болуы мүмкін. Ұстамалар естегі аздаған жоғалту немес бұлшық ет түйілуі, немесе ауыр, ұзақ конвульсия ретінде болады. Ұстамалар жиілігі бойынша ажыратылады, жылына бір реттен сирек немесе күніне бірнеше рет болуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"90\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ми бірнеше бөлімнен тұрады. Аралық ми мен үлкен жарты шармен түзілетін алдыңғы ми, ортаңғы ми, артқы ми (оған жұлын мен миды, көпір мен мишықты қосатын сопақ ми кіреді). Ми адамның барлық ағзаларының жұмысын бақылайды және басқарады. Жарты шар қызметімен адамды жануардан ерекше ететін үрдістер байланысқан: сана, ес, ойлау, сөйлеу, еңбек ету қызметі.\'\'\r\n\r\n_____________________________________________________________________________________\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭпилепсия кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, 5 - 20 жас аралығында болады. Әдетте, науқастарда эпилепсиямен ауырудың отбасылық тарихы болады.\r\n\r\nЭпилепсия мидың ауруы немесе зақымдануы нәтижесінде, кейде белгісіз себепті пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nЭпилепсияның кең таралған себептері:\r\n\r\n* мидың туа біткен мәселесі (мидың туа біткен ақауы)\r\n* Мидың босану кезіндегі жарақаты\r\n* Заттек алмасуының туа біткен бұзылыстары (мысалы, фенилкетонурия)\r\n* бассүйек-ми жарақаты\r\n* Инфекциялар, оның ішінде, мидың абсцессі, менингит, энцефалит, ЖИТС(СПИД)\r\n* Инсульт \r\n* мидың ісігі\r\n* мидағы ақаулы қантамырларының болуы\r\n* ми тінінің зақымдануына немесе бұзылуына апарған басқа ауру\r\n* кейбір дәрі препараттарын қолдану, оның ішінде, антидепрессанттар,  кокаин, амфетамин\r\n* Деменция (қарттық естен адасу), Альцгеймер ауруы\r\n \r\n\r\nӨзгерістер нәтижесінде мидың тінінде жоғары қозғыштық ошағы қалыптасады, ми бүкіл денеге жалған сигнал (импульстер) жібереді. Бұл кезеңді, болжанбайтын эпилепсия ұстамасына апарады. \r\n\r\nЖалғыз құрысу ұстамасы, әдетте, науқаста эпилепсия болуын білдірмейді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЭпилепсия симптомдары әр түрлі көрініс беруі мүмкін. Кейбір адамдарда эпилепсия ұстамасы құрысумен, ал басқаларда бір нәрсеге шоғырлана алмайтын және көзқарасының мәнсіз болуымен қосарланады. Ұстаманың түрі мидың қай бөлігінің зақымдануына және эпилепсияның себебі болуына байланысты.\r\n\r\nКөптеген жағдайларда эпилепсия ұстамасы бұрын болғандарына ұқсас. Ұстама алдында кейбір науқастар өздерін жағымсыз сезінеді, мысалы, өткір түсініксіз иіс, шаншу, көңіл-күй өзгерісі болады. Қоршаған ортасындағылар адамның мінез-құлығы күрт өзгеруін байқауы мүмкін: қарауы өзгеріп, мазасыз, сілейген күйде болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер науқасты қарайды, ми мен жүйке жүйесінің жағдайын бағалау үшін бірқатар талдау өткізеді:\r\n\r\n· электроэнцефалография (ЭЭГ) – мидың электр белсенділігін бағалау әдісі. Эпилепсия кезінде ақаулы электр белсенділігі анықталады. Кейбір жағдайда эпилепсия ұстамасы басталатын аумақ анықталуы мүмкін. Кейде ми қалыпты көрінеді, егер ұстамадан кейін біраз уақыт өтсе.\r\n\r\nКейде дәрігер мидың электр белсенділігін жазу үшін бірнеше күн немесе апта  бойы электроэнцефалограф алып жүруді тағайындайды.\r\n\r\nБейнеэлектроэнцефалография жүргізу үшін (бейне-аспап көмегімен) арнайы ауруханаға жатқызу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n·         Компьютерлік томография (КТ) немесе магниттік-резонанстық томография (МРТ) –мәселенің мидағы орналасуы мен себебін анықтау үшін.\r\n\r\nҚажет болса, басқа ауруларды ескеру үшін дәрігер инфекциялық аурулар болуына тест және жұлын пункциясын (жұлын каналынан жұлын сұйықтығын алу, бел тұсынан) өткізуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҰСТАМА КЕЗІНДЕ НЕ ІСТЕУ ҚАЖЕТ?\r\n\r\n·         Құрысу қимылдарын күштеп ұстауға тырыспау;\r\n\r\n·         Тісін ажыратуға тырыспау;\r\n\r\n·         Жасанды тыныс алу немесе жүрек массажын жасамау, ұстамаға ұшыраған адамды тегіс жерге жатқызып, басының астына жұмсақ нәрсе қою қажет;\r\n\r\n·         Адамды ұстама болған жерден қозғамау, тек өмірге қауіпті болмаса;\r\n\r\n·         Тілдің кептелуінің және сілемейдің тыныс алу жолдарына түсуінің алдын алу үшін жатқан науқастың басын бір жағына бұру қажет, ал құсу пайда болған жағдайда бүкіл денесін абайлап  бір жағына бұру қажет.\r\n\r\nҰстама аяқталғаннан кейін адам өзіне келіп, тыныштанып, ұйқысын қандыруы қажет. Ұстамадан кейін көп жағдайда естің қалыпты болмауы және әлсіздік пайда болуы мүмкін, адам өздігінше тұрғанға дейін біраз уақыт өтуі тиіс (әдетте, 5-30 минут).\r\n\r\nБірінің соңынан бірі келетін бірнеше үлкен құрысу ұстамалары ерекше қауіпті. Мұндай жағдай __эпилепсиялық статус__ аталады. Ол өмірге қауіпті, себебі, науқастың тыныс алуы тоқтауы және тұншығудан өлімге ұшырауы мүмкін. __Эпилепсиялық  статус__ – эпилепсияға шалдыққан науқастың өлімінің негізгі себебі және шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді.\r\n\r\nЭпилепсияны емдеуге дәрілерді ұзақ қабылдау және хирургиялық араласу кіреді.\r\n\r\nҚұрысуға қарсы дәрілік препараттар (антикольвунсанттар) алдағы ұстамаларды азайтуы мүмкін. Бұл дәрілер ішуге арналған, дәрінің түрі эпилепсиялық  науқас зардап шегетін ұстаманың түріне байланысты.\r\n\r\nПрепаратты және мөлшерлемесін жеке таңдау жасалады. Көбінесе, мүмкін жанама әсерін ескеру үшін қан талдауы өткізіледі. Дәрілерді әрдайым дәрігердің нұсқауы бойынша қабылдау қажет, оны тоқтату ұстамаға апаруы мүмкін. Дәрігермен ақылдасқаннан кейін ғана дәрі қабылдауды тоқтатуға болады.\r\n\r\nЭпилепсияға шалдыққан жүкті әйелдер емдеу курсын өзгерту үшін дәрігерге жүктілігін ескертуі қажет, себебі, дәрілер ұрықтың дамуында ақаулар туындатуы мүмкін.\r\n\r\nҰстаманың алдын алу үшін бірнеше дәрілік препараттар қабылдағанда өтпейтін эпилепсия «медициналық рефракторлық (көнбейтін)» аталады.\r\n\r\nЭпилепсиялық ұстамалар ісіктен, ақаулы қантамырларынан немесе мидағы қан кетуінен туындаса, хирургиялық араласу қолданылады.\r\n\r\nКейбір науқастарға эпилепсиялық ұстамаларды тоқтату үшін өзгерген ми жасушаларын жою үшін хирургиялық араласу қолданылады.\r\n\r\nКөбінесе, дәрігерлер кезеген нервтің (бассүйек-ми нерві) ынталандырғышын орнату бойынша операцияны ұсынады, бұл аспап кардио-ынталандырғыш секілді жұмыс істейді және ұстамалар санын азайтуы мүмкін.  Кезеген  нервтің (бассүйек-ми нерві) ынталандырғышы ұдайы жұмыс істейді, миға ұдайы шағын электр импульстерін жібереді және ұстаманы туындататын дертті электр белсенділігінің алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nКейде балаларды арнайы емдәмге көшіреді, ұстамалардың алдын алу үшін. Ең белгілісі – кетогенді емдәм (майлардың мөлшері көп және көмірсулардың мөлшері төмен арнайы емдәм).\r\n\r\nКөрсетілген емдәм ересектерде ұстама пайда болуының алдын алу үшін тиімді болуы мүмкін.\r\n\r\nӨмір салтын немесе тағайындалған дәрілерді өзгерту эпилепсиялық ұстамаларға апаруы мүмкін, мұндайда дәрігермен кеңесіңіз, егер Сіз:\r\n\r\n·      Жаңа дәрілерді, дәрумендерді немесе тағамдық қоспаны қабылдағыңыз келсе\r\n\r\n·      Күшті көңіл-күй күйзелісіне ұшырасаңыз\r\n\r\n·      Ауырсаңыз, әсіресе, егер ауру инфекциялық болса\r\n\r\n·      Ұйқыңыз қанбаса\r\n\r\n·      Жүкті болсаңыз\r\n\r\n·      Эпилепсияға қарсы препаратты қабылдауды жіберіп алсаңыз\r\n\r\n·      алкоголь тұтына бастасаңыз.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nКөптеген жағдайда жалғыз ұстамадан кейін болжамы – оң. Дәрімен емдеу 70% жағдайда адамды ұстамадан толығымен құтқарады. 20—30% жағдайда ұстамалар жалғасады, мұндай жағдайда көбінесе, бірнеше құрысуға қарсы препаратты қабылдау қажет болады.\r\n\r\nДәріні қабылдаудың оң нәтижесі болмаса,  хирургиялық операция тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·      қабылдайтын препараттардың жанама әсері\r\n\r\n·      құлаудан, соқтығудан бір жерін соғып алуы, тістеуден зақымдану\r\n\r\n·      ұстама кезінде тамақтың немесе сілемейдің тыныс жолына түсуі, бұл аспирациялық пневмонияға апаруы мүмкін\r\n\r\n·      мидың қайтымсыз зақымдануы.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЖедел жәрдемге хабарласыңыз:\r\n\r\n·      Егер адамда эпилепсия ұстамасы алғаш рет болса\r\n\r\n·      Бөгде адамның эпилепсия ұстамасына куә болсаңыз\r\n\r\nЕгер бұрын ұстамасы болған адамда ұстама болса, келесі жағдайда жедел жәрдемге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n·      Ұстама әдеттегіден ұзақ болса, немесе олардың саны жиі болса.\r\n\r\n·      Бірнеше минутта бірнеше ұстама  болса.\r\n\r\n·      Бірнеше эпилепсия ұстамасы болғаннан кейін адам есін жинамаса.\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер эпилепсиядан зардап шегетін болсаңыз және сізде жаңа симптомдар пайда болса, қабылдайтын жаңа дәрілерден келесі мүмкін жанама әсерлерді қоса: жүрек айнуы, құсу, терідегі бөріткен, шаштың түсуі, қол-аяғының дірілдеуі, бұлшық еттің өзіне тән емес жиырылуы немесе қозғалудағы бұзылыстардың байқалуы.\r\n\r\nЕгер эпилепсия ұстамасының куәсі болсаңыз\r\n\r\n·      Науқастың құрысу қимылын күштеп ұстауға тырыспаңыз;\r\n\r\n·      Мүмкіндігінше, адамды тегіс жерге жатқызыңыз, басының астына жұмсақ бір нәрсе қойыңыз, жағасын шешіп, тар киімін босатыңыз;\r\n\r\n·      Тілдің кептелуінің және сілемейдің тыныс алу жолдарына түсуінің алдын алу үшін жатқан науқастың басын бір жағына бұру қажет, ал құсу пайда болған жағдайда бүкіл денесін абайлап  бір жағына бұру қажет;\r\n\r\n·      Жедел жәрдемді шақырыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҒылымға эпилепсияның пайда болуының алдын алудың 100 пайыздық тәсілі әлі белгісіз. Дегенмен, эпилепсия ұстамасының алдын алу үшін ұсынылатын еңбек үрдісін, тағайындалған емдәмді, дене белсенділігін, күн тәртібін қатаң сақтауды дұрыс қадағалау қажет.  Тамақта тұз және су мөлшерін шектеу қажет. Спиртті ішімдіктер мен темекі шегуден алшақ болу міндетті.\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар: __Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Екатерина Шумарева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері.','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эрекция мәселелері','','','kz','s','',0,'',9626,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531982100,1563518100,1531982719,'Эрекция мәселесі – ер адамның  жыныстық белсенділікті қанағаттандыру үшін жеткілікті эрекцияны қолдауға қабілетінің болмауымен сипатталатын жағдай. Эрекция мүлде болмауы немесе жыныстық қатынас кезінде жоғалтылуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер бұл жағдай ұзақ уақыт бойы сақталса, эрекциялық бұзылыс аталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Талқылау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Өмір салтын өзгерту__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭрекция мәселесі – ер адамның  жыныстық белсенділікті қанағаттандыру үшін жеткілікті эрекцияны қолдауға қабілетінің болмауымен сипатталатын жағдай. Эрекция мүлде болмауы немесе жыныстық қатынас кезінде жоғалтылуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер бұл жағдай ұзақ уақыт бойы сақталса, эрекциялық бұзылыс аталады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Талқылау__\r\n\r\nЭрекция мәселелері ересек ер адамдарда жиі кездеседі. Барлық дерлік ер адамдарда кейде эрекцияға жету немесе сақтауда мәселелер пайда болады.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда бұл мәселе емдеусіз өтеді. Кейде ұдайы болуы мүмкін. Егер эрекцияның болуы немесе сақталуы жыныстық қатынастардың 25%-да орын алса, оны ауру ретінде санауға болады.  \r\n\r\nЭрекция мәселелері өзін-өзі бағалауды нашарлатып, отбасындағы және серіктесіңізбен мәселелерге апаруы мүмкін. Бұл жағдайды емдеу қажет.\r\n\r\nБұрынырақта ерлердегі эрекция бұзылысы «басқа» қатысты саналатын. Ерлер бір-біріне «мазасызданбау» немесе «босаңсу қажет, сонда дұрысталады» дегендей пайдасыз кеңестер беретін. Бүгінде дәрігерлер эрекция мәселесінің себебін дене факторына балайды.\r\n\r\nЭрекция мәселесінің дене факторына байланысты болуын тексеру үшін түнгі уақытта эрекция болуын тексеру қажет. Әдетте, ер адамда түнде 3-5 рет эрекция пайда болуы мүмкін. Әр эрекцияның ұзақтығы 30 минутты құрауы тиіс. Дәрігер сізге түнгі эрекцияны қалай білуге болатындығын айтады. Егер эрекцияны таңертең сезінетін болсаңыз, әдетте, бұл аурудың дене себепті еместігін білдіреді.\r\n\r\nЭрекция мәселелері ерлердің жыныстық құштарлығына әсер етпейді.\r\n\r\nҚанағаттану сезіміне тым тез жету (уақытынан бұрын шәует шашу) белсіздікті білдірмейді. Бұл мәселе туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nЕрлердің бедеулігінің белсіздіктен айырмашылығы бар. Эрекцияда мәселесі бар ерлердің сперматозоидтары аналық жасушаны ұрықтандыра алады. Бедеулікке шалдыққан науқастарда, әдетте, эрекциясында мәселе болмайды, бірақ, сперматозоидтарында мәселе болуына байланысты ұрықтандыра алмайды.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"91\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ерлердің репродуктивтік жүйесі\'\'\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭрекция кезінде ми, нервтер, гормондар мен қантамырлары қатысады. Осы құраушылардың әрқайсысының қалыпты қызмет етуіне кедергі келтіретіннің барлығы эрекция мәселесіне апаруы мүмкін.\r\n\r\nЭрекция мәселесінің пайда болуының жиі себептері:  \r\n\r\n* Қант  диабеті, жоғары артериалдық қысым, жүректің немесе қалқанша бездің аурулары, қан ағымының бұзылысы, депрессия немесе жүйке жүйесінің аурулары (мысалы, шашыраңқы склероз немесе Паркинсон ауруы)\r\n* дәрілік препараттар, оның ішінде, артериалдық гипертонияны емдейтін (әсіресе, бета-блокаторлар), жүрек гликозидтері (мысалы, дигоксин), ойықжараны емдейтін кейбір дәрілер, ұйқы шақыратын немесе антидепрессанттар.\r\n* Қуық асты безіндегі оперативтік араласудан кейінгі нервтердің зақымдануы\r\n* никотин, алкоголь немесе кокаин тұтыну\r\n* серіктесіңізбен нашар психологиялық қатынас\r\n* ұдайы күдіктену және сәтсіздіктен түңілу\r\n* жұлынның жарақаты\r\n* күйзеліс, қорқыныш, үрей\r\n* қанағаттануды алудың орнына белгілі бір міндетті орындауды мақсат тұтатын нақты емес жыныстық күтулер\r\n \r\nЭрекция мәселесі егде жастағы ерлерде жиі кездеседі. Дегенмен, бұл кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Егде жастағы ерлерде аурудың себебі – дене себебі болуы мүмкін. Көңіл-күй себептері жас ерлердің арасында кең таралған.\r\n\r\nТестостеронның төмен деңгейі эрекция мәселесіне апаруы мүмкін. Осының салдарынан ер адамның жыныстық құштарлығы да төмендеуі мүмкін.  \r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Өмір салтын өзгерту__\r\n\r\nЕрлердің көпшілігіне өмір салтын өзгерту көмектесуі мүмкін:\r\n\r\n* темекі шегуді, алкогольді, есірткіні қою қажет.\r\n* Көбірек демалып, жайбарақаттану қажет.\r\n* Қан айналымының жақсаруы үшін дене жаттығуларын орындап, емдәм сақтану қажет.\r\n* АИТВ және жыныстық жолмен берілетін аурулардың алдын алу үшін қауіпсіз жыныстық қатынасты қолдану қажет.\r\n* Серіктесіңізбен жыныстық қатынас туралы ашық сөйлесіңіз. Егер бұлай жасай алмасаңыз, сіздерге кеңес беру қызметі көмектеседі.\r\n \r\nБір-бірімен осы мақсатта сөйлесе алмайтын жұптарда жыныстық қатынасында мәселелер болады. Өзінің сезімі туралы айта алмайтын ерлерге өмірдің жыныстық жағындағы мәселелерімен бөлісуіне қиынға түседі. Серіктесіңізбен бірге кеңес алу қызметіне жүгіну – сіздерге көмектесе алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Өмір салтын өзгерткенде де мәселе жойылмайды\r\n* Мәселе жарақаттан немесе қуық асты безіндегі операциядан кейін пайда болған\r\n* Сізде белдегі, іштегі ауырсыну немесе несеп жүруіндегі мәселелер секілді симптомдар бар.\r\n \r\nЕгер эрекция мәселесі қабылдаған дәрілік препараттардан болды деп санасаңыз, емдеуші дәрігермен кеңесіңіз. Препараттың мөлшерлемесін азайтып, немесе оны алмастыру қажет. Дәрігермен кеңескеннен кейін ғана дәріні қабылдауды тоқтатуға болады.\r\n\r\nЕгер эрекциядағы мәселелер жүрек ауруына байланысты болса, дәрігермен кеңесіңіз. Жүрек мәселелері бар адамдарға, әдетте, жыныстық қатынастың қаупі жоқ.\r\n\r\nЭрекцияны күшейту препаратын қабылдау тұсында эрекция 4 сағаттан артық болса, шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз немесе жедел жәрдем бригадасын шақырыңыз.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді өткізеді, лған кіретіндер:\r\n\r\n* Қан айналымын бағалау\r\n* Пенис пен тік ішекті қарау\r\n* Неврологиялық тексеру\r\n \r\nБұл мәселені туындатқан себепті анықтау үшін дәрігер аурудың тарихы туралы келесі сұрақтарды қояды:\r\n\r\n* Бұрын эрекция болды ма?\r\n* Сізде мәселе эрекцияның болуында немесе сақталуында ма?\r\n* Ұйқы кезінде эрекция болады ма?\r\n* Эрекция мәселесіне қанша уақыт болды?\r\n* Қандай дәрілік препараттарды қабылдайсыз?\r\n* Темекі шегесіз бе? Күніне қанша темекі шегесіз?\r\n* Алкоголь тұтынасыз ба? Қандай көлемде?\r\n* Жақында сізде оперативтік араласу болды ма?\r\n* Қантамырларының операциясы немесе қантамырларының басқа емдеуі болды ма?\r\n* Депрессияда емессіз бе?\r\n* Бірнәрседен қорқасыз ба немесе алаңдайсыз ба?\r\n* Ұдайы күйзелісте боласыз ба?\r\n* Энергетикалық деңгейіңіз төмендеді ме?\r\n* Түнде жақсы ұйқтайсыз ба?\r\n* Дене мәселелеріне байланысты жыныстық қатынастан қорқасыз ба?\r\n* Өміріңізде қандай да бір өзгерістер пайда болды ма?\r\n* Тағы қандай симптомдар бар?\r\n* Пенистің аумағында қандай да бір сезіну өзгерістерін байқадыңыз ба?\r\n* Несеп шығаруда мәселелер бар ма?\r\n\r\nКелесі тексерулер өткізіледі:\r\n\r\nҚан талдауы, оның ішінде:\r\n* Қанның жалпы талдауы (ҚЖТ)\r\n# Гормондық ахуал\r\n# Метаболикалық  ахуал\r\n# Қуық асты безіне телімді антиген\r\n* Неврологиялық тексеру\r\n* Түнгі уақытта қалыпты эрекция болуына көз жеткізу үшін пенистің түнгі ісінуін анықтау\r\n* Қан ағымын және қантамырларын тексеру үшін жыныстық мүшенің УДТ (УЗИ)\r\n* Психометриялық тестілеу\r\n* Жыныстық мүшенің сіресуіне мониторинг\r\n* Несеп талдауы\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу мәселені туындатқан себепке байланысты. Сіздің эрекцияға қатысты мәселеңізді емдеудің жақсы тәсілі туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nҚазіргі кезде емдеудің көптеген түрлері бар, мысалы:\r\n\r\n* Пениске  инъекциялар\r\n* Несеп шығару каналында жергілікті қолданылатын дәрілік препараттар\r\n* Дәрі ішу\r\n* Хирургиялық емдеу\r\n* Вакуумдық құрал-жабдықтар\r\n \r\nДәрігерден әр әдістің мүмкін асқынулары мен жанама әсерлері туралы біліңіз.\r\n\r\nСилденафил (Виагра), варденафил (Левитра) және тадалафил (Сиалис) – 5 типті фосфодиэстеразаның  (ФДЭ-5) тежеуіштеріне жататын дәрілік препараттар. Олар жыныстық қозу болғанда ғана әрекет етеді. Олардың әрекет етуі препаратты қабылдағаннан кейін 15-45 ішінде орын алады.\r\n\r\nБұл препараттардың жанама әсерлері бар, бұлшық етіндегі ауырсыну мен жүрек ұстамасына дейін. Бұл препараттарды нитроглицерин дәрісімен бірге қолдануға болмайды. Мұндай бірге қолдану артериалдық қысымды күрт төмендетуі мүмкін. Осы препараттарды нитроглицеринмен бірге қолданған кейбір ер адамдардың өлім-жітімге ұшырағаны белгілі.\r\n\r\nФДЭ-5 тежеуіштерін келесі жағдайларда абайлап қолданған жөн:\r\n\r\n* Жақында инсульт немесе жүрек ұстамасы болған\r\n* Жүректің ауыр аурулары, мысалы, тұрақсыз стенокардия немесе жүрек ырғағының бұзылысы (аритмия)\r\n* Жүректің ауыр жеткіліксіздігі\r\n* Бақылауға алынбаған жоғары артериалдық қысым\r\n* Бақылауға алынбаған қант диабеті\r\n* Өте төмен артериалдық қысым\r\n\r\nЕгер дәрілік құралдар көмектеспесе, басқа емдеу әдістері қолданылады:\r\n\r\n* Тестостеронмен орын басулық емдеу, пластырь, гель немесе бұлшық етке инъекциялар (тестостеронның төмен деңгейінде).\r\n* алпростадил атты дәрілік препаратты пениске енгізеді немесе несеп шығару каналында жергілікті қолданады, бұл кезде пениске қан келуі жақсарады. Жергілікті емдеу, әдетте, ішілетін медициналық препараттарға қарағанда жақсырақ әрекет етеді.\r\n* Жыныстық мүшеге қан келуін қамтамасыз ету үшін вакуумдық құрал-жабдықтар қолданылуы мүмкін. Одан кейін жыныстық қатынас кезінде эрекцияны қолдау үшін арнайы резеңке сақина қолданылады.\r\n* Кейбір ерлерге пенистің имплантаты (протез) қажет болуы мүмкін.\r\n \r\nЖыныстық белсенділік пен құштарлықты арттыру үшін тағамдық қоспалар да бар. Дегенмен, олардың ешқайсысы эрекция бұзылысын емдеуде тиімділік көрсетпеген, және кейде олардың қауіптілігі де болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЭрекция бұзылысы; Импотенция; Ерлердегі жыныстық қызметтің бұзылысы.','student_k',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ересектердегі аппендицит','','','kz','s','',0,'',3715,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531983180,1563519180,1531983672,'Аппендицит – құрт тәрізді өсіндінің (аппендикстің) ісінуі және қабынуы. Аппендикс - тоқ ішектің шағын өсіндісі.\r\n\r\nАппендикс – бұл бүйеннің аш ішекпен байланысқан жерінде болатын, пішіні жағынан саусақ тәрізді шағын қосалқысы.\r\n\r\nАппендицит - шұғыл операциялық араласуды өткізудің жиі кездесетін себебі. Ауру аппендикстің саңылауы нәжіспен, бөгде затпен немесе, сирек жағдайда, ісікпен бітелуінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n {ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАппендицит – құрт тәрізді өсіндінің (аппендикстің) ісінуі және қабынуы. Аппендикс - тоқ ішектің шағын өсіндісі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"92\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Аппендикс – бұл бүйеннің аш ішекпен байланысқан жерінде болатын, пішіні жағынан саусақ тәрізді шағын қосалқысы.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАппендицит - шұғыл операциялық араласуды өткізудің жиі кездесетін себебі. Ауру аппендикстің саңылауы нәжіспен, бөгде затпен немесе, сирек жағдайда, ісікпен бітелуінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАппендициттің симптомдары әр түрлі болады. Ауруды анықтау кішкентай балаларда, егде адамдарда және бала өрбіту жасындағы әйелдерде қиынға түседі.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда бірінші симптомы – кіндік тұсының ауырсынуы. Басында ауырсыну әлсіз болады, бірақ, біртіндеп, күшейеді.Сондай-ақ, тәбетті жоғалту, жүрек айнуы, құсу және дене температурасының сәл жоғарылауы байқалуы мүмкін.\r\n\r\nАуырсыну іштің төменгі оң жағына қарай ауысатындай болады. Ауырсыну аппендикстің үстінде Мак-Берни нүктесінде шоғырланады. Әдетте, бұл ауру басталғаннан кейінгі 12-24 сағат ішінде болады.\r\n\r\nАппендикс жарылса, аз уақытқа жеңілдегендей боласыз, симптомдар әлсірейді. Бірақ, аздан кейін ауырсыну күшейіп, өзін сезіну нашарлайды.\r\n\r\nАуырсыну жүргенде, жөтелгенде немесе күрт қимылдағанда күшеюі мүмкін. Кешірек дамитын симптомдары: \r\n\r\n* Қалтырау және дірілдеу\r\n* Іштің қатуы\r\n* Іштің өтуі\r\n* Қызба\r\n* Жүрек айнуы және құсу\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nСіз сипаттаған симптомдарға қарап  дәрігер аппендициттің болуы жайлы ойлануы мүмкін. \r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер медициналық тексеріс жүргізеді.\r\n\r\n* Егер Сізде аппендицит болса, дәрігер ішіңіздің төменгі оң жағын жеңіл түрде басқанда  ауырсыну күшейеді.\r\n* Аппендикстің жарылуы болса, іштің тұсына жайлап қол тигізгеннің өзінде ауырсыну күшейіп, бұлшық ет жиырылады.\r\n* Ректалдық (айналшық арқылы) зерттеу барысында тік ішектің оң бөлігінде сезімталдықтың артуы анықталуы мүмкін.\r\n \r\nҚанды жалпы талдаудың нәтижесінде лейкоциттер санының артуы анықталуы мүмкін. Сондай-ақ, аппендицитті анықтауда тексерудің көрнекі әдістері көмектеседі. Оларға жататаындар:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының КТ\r\n* Іш қуысы ағзаларының УДЗ\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда аппендицит анықталысымен хирург аппендиксті алып тастайды.\r\n\r\nЕгер іш қуысы ағзаларының  КТ бойынша абсцесс (іріңқалта) анықталса, алдымен антибиотиктер тағайындалады. Аппендиксті алып тасату қабыну бәсеңдеп, ісіну азайғаннан кейін өткізіледі.\r\n\r\nАппендицитті анықтауда қолданылатын тексеру әдістері аса жетілдірілмеген, сондықтан, операция кезінде аппендикстің қалыпты екендігі анықталуы мүмкін. Бұл жағдайда хирург аппендиксті алып тастайды және іш қуысын ауырсыну себебін анықтау үшін зерттейді.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕгер аппендикс жарылғанға дейін алынса, науқастар операциядан кейін тез қалпына келеді.\r\n\r\nЕгер аппендикс операцияға дейін жарылса, қалпына келу үрдісі ұзақ болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл жағдайда Сіз келесі мәселелердің дамуына бейім боласыз:\r\n\r\n* Абсцесс (іріңқалта)\r\n* Ішектің түйнелісі\r\n* Іш қуысының инфекциясы (перитонит)\r\n* Операциядан кейінгі жараның жұқпалануы\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nСізде ішіңіздің төменгі оң жағында ауырсыну немесе аппендициттің басқа симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз.','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ересектердегі диарея (іштің өтуі), құсу және сусызданудың алдын алу','','','kz','s','',0,'',3873,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531983720,1563519720,1531984423,'Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Сусызданудың симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?__\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?__\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу вирустық, бактериалдық, паразитарлық аурулардың симптомы, кейбір аурулар мен дәрілік препараттарды қабылдаудың салдары болуы мүмкін. Кейбір өнімдерді, шала піскен етті немесе балықты  қорытудың бұзылысы да іштің өтуі мен құсуды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?__\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу ұстамасы байқалған кез келген адамға жоғалтылған сұйықтық пен электролиттердің орнын толтыру қажет.\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ересектер мен егде жастағы адамдар күніне, кемінде, 7-8 стақан су ішуі қажет. Егде адамдарға жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ішуге арналған регидратациялау ерітінділері тағайындалуы мүмкін (нұсқау). \r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?__\r\n\r\nӘдетте, қажеті жоқ, себебі, құсу мен іштің өтуі тез өтеді. Инфекциялар кезінде құсу мен іштің өтуі - инфекциялық бөлікті организмнен шығаруға организмнің қорғаныстық реакциясы. Құсу мен іштің өтуін тоқтататын дәрілерді қабылдау организмнің өздігінше қалпына келуіне кедергі келтіруі мүмкін. Сондай-ақ, антибиотиктерге де қажеттілік жоқ. Дәрілік препараттар қажет деп санасаңыз, дәрігерге айтыңыз.  \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?__\r\n\r\nАдамда сусыздану дамығандығын болжау қиын. Әдетте, сусызданудың симптомдары ауыр дәрежесіне өткенде пайда болады. Сусызданудың келесі симптомдарының бірі байқалса, әсіресе, егде жастағы адамдарда, дәрігерге көріну қажет. Ауыр сусыздану жағдайында іштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін науқасқа көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Сусызданудың симптомдары__\r\n\r\n* Несептің мөлшерінің азаюы немесе болмауы, түсінің қошқыл болуы\r\n* Несептің жүруінің сиреуі\r\n* Шөлдеу\r\n* Ашушаңдық\r\n* Тәбеттің болмауы\r\n* Салмақ жоғалту\r\n* Ауыздың құрғауы\r\n* Терінің созылымдылығын және серпімділігін жоғалту\r\n* Ұйқы басуы.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nІштің  өтуі мен құсу ушығатын болса, немесе іштің өтуіне және/немесе құсуға ұшыраған адамда келесілер байқалса:\r\n\r\n* Сусыздану белгілері болса (жоғарыда келтірілген).\r\n* Құсу 8 сағаттан артық жалғасса немесе басылмайтын сипатта болса.\r\n* Нәжісте қан пайда болса.\r\n* Құсықта қан пайда болса.\r\n* 8 сағат ішінде несептің жүруі болмаса.\r\n* Улы зат жұту кезінде.\r\n* Бұлшық еттің ширығуы немесе бастың күшті ауырсынуы болса.\r\n* Енжар немесе ұйқы басқан болса.\r\n* 2 сағаттан артық уақыт бойы іште ауырсыну болса.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* Іштің  өтуі мен құсу басқа аурудың симптомдары болуы мүмкін бе?\r\n* Іштің  өтуі мен құсуды емдеу үшін қандай дәрілік препараттар көмектеседі?','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ересектердегі қызбаны емдеу','','','kz','s','',0,'',6985,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531984440,1563520440,1531984732,'Қызба  - қандай да бір ауруға жауап ретінде дене температурасының артуы.\r\n\r\nДене температуры 37,2 - 37,5 ° С-тан асқанда ересектердегі қызба  туралы айтылады.\r\n\r\nБалаларда қызба  болуы туралы дене  температурасы келесі мәндерден асқанда айтылады:\r\n\r\n·         37,2 °C – қолтық астында өлшегенде\r\n\r\n·         38 °C ректальдық өлшеуде (тік ішекте)\r\n\r\n·         37,5 °C пероральдық өлшеуде (ауызда)','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Талқылау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге барудан не күту қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚызба  - қандай да бір ауруға жауап ретінде дене температурасының артуы.\r\n\r\nДене температуры 37,2 - 37,5 ° С-тан асқанда ересектердегі қызба  туралы айтылады.\r\n\r\nБалаларда қызба  болуы туралы дене  температурасы келесі мәндерден асқанда айтылады:\r\n\r\n·         37,2 °C – қолтық астында өлшегенде\r\n\r\n·         38 °C ректальдық өлшеуде (тік ішекте)\r\n\r\n·         37,5 °C пероральдық өлшеуде (ауызда)\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Талқылау__\r\n\r\nДененің қалыпты температурасы кез келген уақытта өзгеруі мүмкін.  Кешкі уақытта әдетте, жоғары болады.  дене  температурасына әсер етуі мүмкін басқа  факторлар:\r\n\r\n·         Әйелдерде етеккір айналымының екінші жартысында дене температурасы 1 немесе одан жоғары градусқа артады.\r\n\r\n·         Дене белсенділігі, күшті  эмоциялар, тамақ ішу, жылы киім, дәрілік препараттар, бөлмедегі жоғары температура және жоғары ылғалдылық  дене температурасының артуына ықпал етеді.\r\n\r\nҚызба – организмнің инфекцияға жауап ретінде қорғаныс серпіні. Ауру қоздыратын бактериялар  мен вирустардың көпшілігі  37°С-тан асқан температурада жақсы дамиды. Қызба  микроорганизмдермен күресті куәландырғанымен, ол организмнің қорғанысына бағытталған.\r\n\r\nМидың қызбадан зақымдануы әдетте, дене температурасы 42°С-қа дейін көтерілгенге дейін пайда болмайды. Инфекциядан туындаған қызба емдеу болмағанда дене температурасының 41°C-тан артуымен сирек болады.\r\n\r\nТүсініксіз, бірнеше күн мен аптаға созылатын қызба  айқын себепсіз  қызба аталады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКез келген инфекция қызбамен қосарлануы мүмкін. Кең таралғандарына жататындар:\r\n\r\n·         Келесі инфекциялар: пневмония, сүйектің қабынуы (остеомиелит), аппендицит, туберкулез, терінің қабыну аурулары (целлюлит) және менингит\r\n\r\n·         Респираторлық инфекциялар: суық тию немесе тұмау тәрізді аурулар, ангина (баспа), құлақ, мұрын инфекциялары, инфекциялық мононуклеоз және бронхит\r\n\r\n·         Несеп шығару жолдарының инфекциясы\r\n\r\n·         Вирустық және бактериалдық гастроэнтерит\r\n\r\nАутоиммундық және қабыну аурулары да қызбамен өтуі мүмкін. Келесі түрлері:\r\n\r\n·         Артрит немесе дәнекер тіннің аурулары: ревматоидтық артрит және жүйелік қызыл жегі\r\n\r\n·         Ойық жаралы  колит немесе Крон ауруы\r\n\r\n·         Васкулит немесе түйінді периартериит\r\n\r\nҚызба қатерлі ісіктің алғашқы симптомы болуы мүмкін. Бұл әсіресе,  Ходжкин ауруына, ходжкиндік емес лимфомаға және лейкемияға тән.\r\n\r\nқызбаның  пайда болуының басқа мүмкін себептері:\r\n\r\n·         Тромбылар немесе тромбофлебит\r\n\r\n·         дәрілік препараттар, мысалы, кейбір антибиотиктер, антигистаминдік және құрысуға қарсы препараттар.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nКейде қарапайым суық тию немесе басқа вирустық инфекция дене температурасын жоғарылатуы (38,9 - 40°C) мүмкін. Бұл әрқашан ауыр ауруды нұсқай бермейді. Сонымен қатар, кейбір күрделі инфекциялар кейде қызбасыз немесе дене температурасының төмендеуімен өтуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер қызба жеңіл өтетін болса, басқа ешқандай симптомдар болмаса, емдеу қажет болмайды. Сұйықтықты көбірек ішіп, көбірек демалыңыз.\r\n\r\nДене температурасын түсіруге тырысқанда:\r\n\r\n·         қалтырау бар болса, ҚЫМТАНБАҢЫЗ\r\n\r\n·         артық киім мен көрпені алып тастаңыз. Бөлме температурасы тым жоғары немесе тым төмен болмауы тиіс. Жеңіл киім киіңіз және бір жұқа көрпе жамылыңыз. Егер бөлмеде ыстық және қапырық болса, желдеткішті немесе кондиционерді қосыңыз.\r\n\r\n·          қызбаны түсіруге жылы ванна немесе губкамен сүртіну көмектесуі мүмкін. Бұл  процедуралар дәрі қабылдаудан кейін тиімді, олай болмағанда, температура қайтадан көтерілуі мүмкін.  \r\n\r\n·         Суық ванна ҚАБЫЛДАМАҢЫЗ, мұзды немесе алкогольмен СҮРТІНУДІ ҚОЛДАНБАҢЫЗ. Бұл  процедуралар теріні салқындатады, бірақ, көбінесе, жағдайды ушықтырады, себебі, дірілді туындатуы мүмкін, осыдан, дене температурасы қайтадан көтерілуі ықтимал.\r\n\r\nТөменде дене температурасын түсіру үшін дәрілерді қабылдау бойынша кейбір ұсыныстар берілген:\r\n\r\n·         Ацетаминофен және ибупрофен – ыстықты түсіретін препараттар. Кейде дәрігерлер екі препаратты да тағайындайды.\r\n\r\n·         Ацетаминофенді әр 4-6 сағат сайын қабылдаңыз. Препараттың әрекет ету механизмі мидағы жылуды реттеу орталығына әсер етуге негізделген.\r\n\r\n·         Ибупрофенді әр 6 - 8 сағат сайын қабылдаңыз. 6 айлық жасқа жетпеген сәбилерге ибупрофенді БЕРУГЕ БОЛМАЙДЫ.\r\n\r\n·         Аспирин ересектердегі қызбаны емдеу үшін тиімді. Аспиринді балаға беру үшін алдын ала дәрігердің кеңесін алу міндетті.\r\n\r\n қызба кезіндегі тамақтану және сұйықтық ішу тәртібі:\r\n\r\n·         Науқастар сұйықтықты көп ішуі тиіс. Су, сорпа, шырын ұсынылады.\r\n\r\n·         Тамақ ішуге шектеу қойылмайды, бірақ, тәбет болмаса өзіңізді тамақ ішуге мәжбүрлемеңіз.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\n103 телефоны арқылы жедел жәрдемді шақырыңыз, егер өзіңізде немесе қасыңыздағы адамда қызба және келесі симптомдардың бірі болса:\r\n\r\n·         Жеңіл ояна алмау\r\n\r\n·         Естің қалыпты болмауы\r\n\r\n·         Жүре алмау\r\n\r\n·         Тыныс алудың қиындауы, мұрын қуысын тазартқанның өзінде\r\n\r\n·         Еріннің, тілдің немесе тырнақтың көгеруі\r\n\r\n·         Күшті бас ауыруы\r\n\r\n·         Мойынның қарысуы\r\n\r\n·         Талма.\r\n\r\nКелесі жағдайларда шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n·         Дене температурасы 40°C-тан артса, және дәрі ішкенде түспесе.\r\n\r\n·         Қызба 39°C деңгейінде тұрақтаса немесе одан әрі ушықса\r\n\r\n·         Қызба 48-72 сағаттан артық созылса.\r\n\r\n·         Қызба аптаның ішінде немесе одан ұзақ уақыт бойы бірде басылып, бірде жоғарылайды, дене температурасы  аса жоғарыламаса да.\r\n\r\n·         Күрделі ауру бар болса, мысалы, жүрек ауруы, муковисцидоз, ӨСОА (ХОБЛ) немесе өкпенің басқа созылмалы аурулары.\r\n\r\n·         Қызба кезінде бөріткен немесе көгеру пайда болса.\r\n\r\n·         Несеп шығаруда ауырсыну болса.\r\n\r\n·         Иммундық жүйеде мәселелер болса, (стероидтармен емдеу, сүйек кемігін немесе ағза алмастырғаннан кейінгі жағдай, көк бауырды алып тастау, АИТВ (ВИЧ) - оң статус, қатерлі ісіктен емделу тарихы)\r\n\r\n·         Үшінші әлем елдеріне жақында сапар шегу\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге барудан нені күту қажет__\r\n\r\nДәрігер қызбаның себебін анықтау үшін науқасты қарап, тексереді: теріні, көзді, құлақты, мұрынды, көмейді, кеудені, ішті. \r\n\r\nЕмдеу қызбаның ұзақтығы мен себебіне, және басқа симптомдарына байланысты.\r\n\r\nАуруды анықтау үшін келесі тексерулерді өткізу  қажет болады:\r\n\r\n·         Қанның жіктелген талдауы (ОАК)\r\n\r\n·         Несептің жалпы талдауы (ОАМ)\r\n\r\n·         Кеуде қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nДене температурасының артуы; Гипертермия; Пирексия.','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Эризипелоид','','','kz','s','',0,'',946,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531985400,1563521400,1531985563,'Эризипелоид – терінің бактериалдық қабынуы (дерматит).','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭризипелоид – терінің бактериалдық қабынуы (дерматит).\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭризипелоидтің қоздырғышы - Erysipelothrix Rhusiopathiae бактериясы.  Бактериялардың бұл түрі балықта, құста, сүт қоректілерде, моллюскілер мен шаян тәрізділерде мекендейді. Адамдар әдетте, осы жануарлармен жұмыс істегенде жұқтырады (мысалы, фермерлер немесе қасапшылар).\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНегізгі симптомы – терінің сезімталдығының артуы және қызаруы.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАуруды емдеу үшін антибактериалдық препараттар тағайындалады, әсіресе, пенициллин.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Болжамы__\r\n\r\nИнфекция сирек таралады және өздігінше өтуі мүмкін.','student_k',57,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Есекжем (күлдіректену) – терінің аллергиялық серпіні','','','kz','s','',0,'',2616,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531986000,1563522000,1531986134,'Есекжем –терінің дәріге, тамаққа және басқа заттектерге аллергиялық серпіні. Есекжем бірнеше минуттан бірнеше күнге дейін созылуы мүмкін. Есекжем көтеріңкі, қызыл, қышитын, түрлі пішінді және өлшемді, шеттері айқын және ортасы солғын келетін   күлдіреумен көрінеді.','\'\'__Есекжем__\'\' –терінің дәріге, тамаққа және басқа заттектерге аллергиялық серпіні. Есекжем бірнеше минуттан бірнеше күнге дейін созылуы мүмкін. Есекжем көтеріңкі, қызыл, қышитын, түрлі пішінді және өлшемді, шеттері айқын және ортасы солғын келетін   күлдіреумен көрінеді.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"93\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЕсекжем пайда болып, өздігінше жойылуы мүмкін. Бір орыннан келесіге көшуі мүмкін. Өлшемі 1-10 см немесе одан үлкен болуы мүмкін. Дақтары бірігіп, терінің ауқымды ісінген және қызарған бөліктерін құрауы мүмкін. Ісіну бетте пайда болса, әсіресе, көз бен еріннің аумағында, тамырлық ісіну туралы айтылады. Сонымен қатар, тамырлық ісіну қол ұшында, аяқ ұшында, тамақ (көмей) аумағында байқалуы мүмкін.\r\n\r\nЕсекжем өз алдына қауіпсіз, бірақ тамырлық ісіну өмір үшін қауіпті аллергиялық серпіннің бірінші белгісі болуы мүмкін (анафилаксияның), бұл шұғыл көмекті қажет етеді.\r\n\r\n\'\'__Себебі.__\'\' Есекжем дәріге, тамаққа (балық, жаңғақ, жұмыртқа, сүт, т.б.), жануарлардың түгіне, өсімдік тозаңына,  инфекцияға (мононуклеоз), жәндік шағуына серпін ретінде көрінуі мүмкін. Басқа мүмкін себептері – өсімдікпен,  ингаляцияда қолданылатын құралдармен жанасу, күйзеліс, макияж және ыстық-суықтың, күннің әсері. Есекжем көңіл-күй күйзелісінің, тершеңдіктің, аутоиммундық аурудың немесе лейкемияның салдарынан дамуы мүмкін. Көбінесе, себебін анықтау қиын.\r\n\r\n\'\'__Диагностика__\'\' әдетте қиынға түспейді, себебі, есекжемнің  аллергиялық тегі айқын болады, алайда, кейде аллергияға арнайы тестілер қажет – тері тестілері немесе қан талдауы.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Көбінесе, арнайы емдеу қажет болмайды себебі, симптомдары өздігінше тез жойылуы мүмкін. Аллергияға қарсы құралдар -  антигистаминдік препараттар – тавегил, супрастинді пайдалану аса тиімді. Қышыну мен ісінуді азайту үшін терінің зақымданған жеріне салқын компрессті қою ұсынылады (шағын мата, салқын суға малынған). Терінің үлкен аумағы зақымданса, салқын ванналарды ұсынуға болады. Ыстық ванна мен душ қабылдауға болмайды. Сондай-ақ, қысатын киім киюге болмайды.\r\n\r\nЖоғарыда айтылғандай, аллергиялық ісіну өмір үшін қауіпті аллергиялық серпіннің бірінші белгісі болуы мүмкін (анафилаксияның), бұл шұғыл көмекті қажет етеді. Анафилаксия көмейдің ісінуін туындатып, тыныс алудың едәуір қиындауына – тұншығуға апаруы мүмкін. Анафилаксияға күмән болса, шұғыл түрде жедел жәрдемді шақыру қажет.\r\n\r\n\'\'__Алдын алу__\'\'. аллергияны    туындататын дәрілерден, өнімдер мен заттектерден алшақ болу қажет.  Ыстық ванна қабылдаудан, қысатын киім киюден алшақ болуға тырысу қажет, себебі, олар есекжемнің симптомдарының қайталануына ықпал етуі мүмкін. ','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Естудің жасқа байланысты өзгерістері','','','kz','s','',0,'',4803,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531986600,1563522600,1531986992,'Жасқа байланысты естуді жоғалту немесе пресбиакузис – егде жаста пайда болатын естудің біртіндеп, баяу төмендеуі.\r\n\r\nІшкі құлақтағы ұсақ түкті жасушалар біздің естуімізге көмектеседі. Олар дыбыс толқындарын ұстап, нерв сигналдарына түрлендіреді, оларды ми дыбыс ретінде қабылдайды. Естуді жоғалту ұсақ түкті жасушалардың зақымдануында немесе тіршілігін жоюында пайда болады. Түкті жасушалар қалпына келмейді, сондықтан, көпшілік жағдайда олардың зақымдануына байланысты естуді жоғалту қайта орнына келмейді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту немесе пресбиакузис – егде жаста пайда болатын естудің біртіндеп, баяу төмендеуі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"94\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерінен тұрады. Сыртқы құлақ қалқаннан және сыртқы есту каналынан тұрады.\'\' \r\n\r\nІшкі құлақтағы ұсақ түкті жасушалар біздің естуімізге көмектеседі. Олар дыбыс толқындарын ұстап, нерв сигналдарына түрлендіреді, оларды ми дыбыс ретінде қабылдайды. Естуді жоғалту ұсақ түкті жасушалардың зақымдануында немесе тіршілігін жоюында пайда болады. Түкті жасушалар қалпына келмейді, сондықтан, көпшілік жағдайда олардың зақымдануына байланысты естуді жоғалту қайта орнына келмейді.\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалтудың себептері көп. Көбінесе, ішкі құлақтың жасқа байланысты өзгерістеріне байланысты болады. Аурудың пайда болуында генетикалық өзгерістер өзгерістер, сондай-ақ, шудың әсері (мысалы, рок-концерт, музыка тыңдайтын наушниктер) үлкен роль атқарады.\r\n\r\nКелесі факторлар жасқа байланысты  естуді жоғалтуға ықпал етеді:\r\n\r\n Отбасылық сырқат тарихы (жасқа байланысты  естуді жоғалту, әдетте, бір отбасының мүшелерінде кездеседі)\r\nШудың әсері\r\nТемекі шегу (темекі шегетіндерде шекпейтіндерге қарағанда осындай естуді жоғалту жиі кездеседі)\r\nКейбір аурулар, мысалы, қант диабеті\r\nКейбір дәрілік препараттар.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЕстуді жоғалту баяу түрде, ұзақ уақыт барысында дамиды.\r\n\r\nАурудың симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Бұл ауруға шалдыққан адамдарға айналасындағы адамдардың сөзін түсіну қиынға түседі\r\n* Олар жиі айтылғанды қайталауды сұрайды\r\n* Естімей қалғаны үшін күйзеледі\r\n* Кейбір дыбыстар оларға тым қатты болып көрінеді\r\n* Олардың шулы бөлмеде естуі қиындайды\r\n* \"с\" немесе \"з\" дыбыстарын айтуда қиындықтары болады\r\n* Оларға дауысының тембрі жоғары адамдарды түсіну қиын\r\n* Құлақтағы шуыл\r\n \r\n\r\nОсы симптомдардың бірін байқасаңыз, дәрігерден кеңес алыңыз. Пресбиакузистің (кәрілік кереңдігі) симптомдары басқа аурулардың симптомдарымен ұқсас болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер толық медициналық тексерісті жүргізеді. Бұл естуді жоғалтудың себебін табуға көмектеседі. Құлақты қарау үшін дәрігер отоскоп аталатын аспапты қолданады. Кейде құлақтың каналдарында құлық жиналуынан естуді жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nНауқасты құлақ, мұрын және тамақ (көмей) бойынша маманға (дәрігер-отоларингологқа) бағыттайды. Естуді анықтайтын тестілер естуді жоғалту дәрежесін анықтауға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту емделмейді. Емдеу күнделікті қызметті жақсартуға негізделеді. Келесілердің пайдасы бар:\r\n\r\n* Есту  аппараттары\r\n* Телефон күшейткіштері және басқа көмекші құрал-жабдықтар\r\n* Ымдау тілі (естуді жоғалтудың ауыр дәрежесі бар адамдар үшін)\r\n* Ерінге қарап оқу (мысалы, қарым-қатынасты жақсарту үшін көрнекі түрде ойға салу)\r\n* Естуді жоғалтудың ауыр дәрежесі бар адамдар үшін кохлеарлық имплантат ұсынылуы мүмкін. Бұл кезде имплантатты орнату үшін операция жасалады. Имплантат қайтадан дыбыстарды ажыратуға және уақыт өте келе адамға сөзді түсінуге мүмкіндік береді. Бірақ, қалыпты естуді қалпына келтірмейді.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту баяу түрде ушығады. Бұл қайтымсыз үрдіс және кереңдікке апаруы мүмкін.\r\n\r\nЕстуді  жоғалтудың салдары науқасты үйден шықпауға мәжбүрлейді. Дәрігердің көмегіне жүгініп, отбасымен және достармен қарым-қатынас жасап, оқшау болмауға тырысу қажет. Естуді  жоғалту үрдісін бақылауға алып, толыққанды және белсенді өмір сүруді жалғастыруға болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\nЕстуді  жоғалту денелік (өрт дабылын естімей қалуда) және психологиялық (әлеуметтік оқшаулану) мәселелерге апаруы мүмкін.\r\n\r\nЕстуді  жоғалту кереңдікке апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЕстуді  жоғалтқан адамдар тезірек тексерілуі қажет. Бұл құлықтың жиналуы немесе дәрілік құралдардың жанама әсері секілді себептерді теріске шығаруға көмектеседі. Емдеуші дәрігер науқасқа есту тестін өткізуі тиіс.\r\n\r\nКүрт естудің өзгерісі болса немесе естуді жоғалту бастың ауырсынуы, көрудің бұзылыстары немесе бас айналуы секілді симптомдармен қосарланатын болса, дереу дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту; Пресбиакузис.','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Етеккір алды синдромы (еас)','','','kz','s','',0,'',7368,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531987800,1563523800,1531988274,'Етеккір алды синдромы (ЕАС) – бұл етеккір басталуына дейін 14 күндей бұрын сезілетін симптомдар тобы.  Симптомдар, әдетте, етеккір басталғаннан кейін жойылады.\r\n\r\nӘйелдердің көпшілігі етеккір алдында жеңіл жайсыздық сезінеді. Бірақ, ЕАС кезінде ашушаңдық, депрессия немесе жайсыздық сезілуі мүмкін, олармен үйде немесе жұмыста отырғанда күресуге тура келеді. ЕАС кейбір симптомдары төменде келтірілген. Әр айларда симптомдар нашарлауы немесе жақсаруы да мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__ЕАС - етеккір алды синдромы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__ЕАС симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__ЕАС симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__ЕАС пайда болуының себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__ЕАС қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__ЕАС қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Диуретиктер дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Антидепрессанттар көмектесе алады ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Ұрықтануға қарсы препараттарды қабылдау көмектеседі ме?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__ЕАС емдеу үшін қандай препараттарды рецептсіз сатып алуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Симптомдарды қалай жеңілдетуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"12\")}__ЕАС бақылау бойынша кеңестер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"13\")}__Дәрумендер мен тағамдық қоспалар жөнінде не айтуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__ЕАС - етеккір алды синдромы дегеніміз не?__\r\n\r\nЕтеккір алды синдромы (ЕАС) – бұл етеккір басталуына дейін 14 күндей бұрын сезілетін симптомдар тобы.  Симптомдар, әдетте, етеккір басталғаннан кейін жойылады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"95\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__ЕАС симптомдары қандай?__\r\n\r\nӘйелдердің көпшілігі етеккір алдында жеңіл жайсыздық сезінеді. Бірақ, ЕАС кезінде ашушаңдық, депрессия немесе жайсыздық сезілуі мүмкін, олармен үйде немесе жұмыста отырғанда күресуге тура келеді. ЕАС кейбір симптомдары төменде келтірілген. Әр айларда симптомдар нашарлауы немесе жақсаруы да мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__ЕАС симптомдары__\r\n\r\n·         Теріде безеулердің пайда болуы немесе таралуы\r\n\r\n·         Арқадағы ауырсыну\r\n\r\n·         Іштің кебуі\r\n\r\n·         Тәбеттің өзгеруі, оның ішінде, белгілі бір өнімдерге тартымдық\r\n\r\n·         Іш қатуы\r\n\r\n·         Жылауқорлық  \r\n\r\n·         Депрессия\r\n\r\n·         Жүрек соғуының жиілеуі\r\n\r\n·         Ашушаңдық, ширығу немесе үрейлену\r\n\r\n·         Шаршау сезімі\r\n\r\n·         Бас ауыруы\r\n\r\n·         Ысыну\r\n\r\n·         Буындағы ауырсыну\r\n\r\n·         Көңіл-күйдің құбылысы\r\n\r\n·         Жыныстық өмірге құлықсыздық\r\n\r\n·         Емшектің сезімталдығы мен ісінуі\r\n\r\n·         Назар қоюдағы мәселелер\r\n\r\n·         Ұйқыдағы мәселелер\r\n\r\n·         Қолдың немесе аяқтың ісінуі\r\n\r\n·         Жалғыз қалғысы келу\r\n\r\n·         Салмақтың артуы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__ЕАС пайда болуының себептері қандай?__\r\n\r\nЕАС пайда болу себептері жеткілікті зерттелмеген. Ең ықтималы: симптомдардың пайда болуы етеккір айналымы барысындағы гормондар деңгейінің өзгерісімен байланысты. ЕАС психологиялық мәселелерге немесе күйзеліске байланысты туындамайды, бірақ, олар симптомдарды нашарлатуы мүмкін.\r\n\r\n {alink aname=\"5\"}\r\n__ЕАС қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер симптомдарды күнтізбе бойынша қадағалауды сұрайды. Егер симптомдар бірнеше ай бойы белгілі бір кезеңде қайталанатын болса, бұл ЕАС болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер сізді қарап, тексеріп, басқа мүмкін мәселелерді ескеру үшін кейбір тексерулерді өткізуі мүмкін. Сондай-ақ, ол сізбен тамақтанудағы талғамыңыз, әдеттеріңіз, жұмысыңыз бен отбасыңыз туралы сұрайды.\r\n\r\n {alink aname=\"6\"}\r\n__ЕАС қалай емделеді?__\r\n\r\nЕАС емдеу тәсілі жоқ, бірақ, емдәм сақтау, ұдайы дене жүктемелері, кейбір дәрілік препараттарды қабылдау симптомдарды жеңілдетуге көмектеседі. Дәрігер емдәмге және жаттығу бағдарламасына қажетті өзгерістер енгізу туралы кеңес береді. Қандай да бір симптомдар болуына және олардың айқындылығына байланысты дәрігер сізге дәрілік препараттарды тағайындайды.\r\n\r\nНақты сізге жарамды емдеуді таңдау үшін сізге бірнеше препарат қабылдау қажет болуы мүмкін. Олар дәрігердің рецептімен, рецептсіз де босатылады. Көбінесе, дәрігер диуретиктер, антидепрессанттар және ұрықтануға қарсы таблеткаларды тағайындауы мүмкін. ЕАС үшін басқа препараттар қазіргі уақытта зерттелу үстінде.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Диуретиктер дегеніміз не?__\r\n\r\nДиуретиктер организмге артық сұйықтық пен натрийді шығаруға көмектеседі. Олар іштің кебуін, салмаққа қатысты мәселелерді, кеуде мен іштегі ауырсынуды жеңілдетуге ықпал етеді. Диуретиктер әдетте, ЕАС осы симптомдары пайда болуының алдында тағайындалады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Антидепрессанттар көмектесе алады ма?__\r\n\r\nАнтидепрессанттар кейбір әйелдер сезінетін күшті ашушаңдықта, депрессия мен үрейленуде көмектесуі мүмкін. Бұл дәрілерді әдетте, күнделікті қабылдау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Ұрықтануға қарсы препараттарды қабылдау көмектеседі ме?__\r\n\r\nДәрігер ЕАС кейбір симптомдарын жеңілдету үшін сізбен ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдау туралы талқылауы мүмкін. Ұрықтануға  қарсы таблеткалар етеккір айналымы бойы гормондардың деңгейін бақылауға көмектеседі. Оларды қабылдау кезінде көптеген әйелдер ЕАС симптомдарының едәуір жеңілдеуін байқайды. Дегенмен, бұл препараттардың өзіндік жанама әсері болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__ЕАС емдеу үшін қандай препараттарды рецептсіз сатып алуға болады?__\r\n\r\nЕАС симптомдарын басу үшін дәрігердің рецептісіз босатылатын дәрілерді қабылдауға болады. Бұл препараттар - аспириннің немесе ацетаминофеннің кофеинмен, антигистаминдік препараттармен немесе диуретиктармен бірігуі.\r\n\r\nСондай-ақ, кейбір ауырсынуды басатын препараттар да көмектеседі. Оларға стероидтық емес қабынуға қарсы, ауырсынуды басатын дәрілер жатады, мысалы, ибупрофен, кетопрофен  және напроксен.\r\n\r\nБұл дәрілер ЕАС жеңіл немесе орташа күйде өтуінде жақсы көмектеседі. Бұл препараттардың бірін қолданар алдында дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}11{ANAME}\r\n__Симптомдарды қалай жеңілдетуге болады?__\r\n\r\nЕАС симптомдарын бақылау бойынша кеңестерді ұсынамыз.\r\n\r\nЕАС симптомдарын және олардың пайда болу уақытын білу сізге рационыңызды өзгертуге және дене жаттығуларын әр айға жоспарлауға көмектеседі.\r\n\r\nСіз үшін жарамды препарат таңдау немесе кеңес беру біршама уақыт алуы мүмкін. Әр адамда емдеу әр түрлі болады. Дәріге сізге  дұрыс емдеу таңдауға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}12{ANAME}\r\n__ЕАС бақылау бойынша кеңестер__\r\n\r\n·         Тамаққа күрделі көмірсуларды (мысалы, тұтас дәндер және тұтас дәннен жасалған нан, макарон өнімдері және жармалар), талшық пен ақуызды тұтыныңыз. Қантты және майлы өнімдерді қабылдауды азайтыңыз.\r\n\r\n·         Іштің кебуін және организмде сұйықтықтың іркілуін азайту үшін етеккірге дейін бірнеше күн бұрын тұзды тұтынудан алшақ болу қажет.\r\n\r\n·         Ширығуды, ашушаңдықты азайту, емшектің ауырсынуын жеңілдету үшін кофеин тұтынуды азайтыңыз.\r\n\r\n·         Алкоголь ішуден алшақ болыңыз. Етеккір басталуының алдында алкоголь ішу өзіңізді басыңқы сезінуге апаруы мүмкін.\r\n\r\n·         Тамақ ішуді күніне 3 рет емес, 6 ретке өзгертіңіз, және аз үлеспен ішіңіз. \r\n\r\n·         Аэробты жаттығулармен айналысыңыз. Аптасына 30 минуттен, 4-6 рет.\r\n\r\n·         Көбірек ұйқтаңыз (тәулігіне 8 сағат).\r\n\r\n·         Тамақ ішу, ұйқы және дене жаттығуларының кестесін құрыңыз.\r\n\r\n·         Күйзелістік  оқиғаларды етеккірден кейінгі келесі аптаға жоспарлап көріңіз.\r\n\r\n {ANAME()}13{ANAME}\r\n__Дәрумендер мен тағамдық қоспалар жөнінде не айтуға болады?__\r\n\r\nДәрумендер және басқа қоспалар, мысалы, В6, Е дәрумендері, магний, марганец және триптофан ЕАС симптомдарын жеңілдетуі мүмкін. Бұл емдеу жайында көптеген зерттеулер жүргізілген, және олардың пайдасына қарағанда әкелетін зияны көптігі анықталған. Мысалы, В6, Е дәрумендерін көп мөлшерде қабылдағанда, жанама әсерлері болады. Осы дәрумендер және қоспаларды қабылдау алдында дәрігермен кеңесіңіз.','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Етеккір айналымының бұзылысы - дисменорея','','','kz','s','',0,'',3279,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531988280,1563524280,1531988588,'Дисменорея – әйелдердің етеккір алдында немесе басталуында түйілуді немесе ауырсынуды сезінуін сипаттайтын медициналық термин. Бұл күрделі ауырсыну емес.','\r\n__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Дисменорея дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Етеккірдің симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Күрделі мәселелер бар екендігі туралы қалай білуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дисменореяның себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ауырсынатын кезеңдер қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Бұл емдеу көмектеспесе, не істеу қажет?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Дисменорея дегеніміз не?__\r\n\r\nДисменорея – әйелдердің етеккір алдында немесе басталуында түйілуді немесе ауырсынуды сезінуін сипаттайтын медициналық термин. Бұл күрделі ауырсыну емес.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Етеккірдің симптомдары қандай?__\r\n\r\nЕтеккірлік түйілу іште, белде, бөкседе немесе бөксенің ішкі жағында батып ауырсыну түрінде сезіледі. Ауырсыну етеккір алдында немесе осы кезеңнің басында басталуы және 1-3 күн созылуы мүмкін. Ауырсыну қарқынды болуы және күнделікті қызметті шектеуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Күрделі мәселелер бар екендігі туралы қалай білуге болады?__\r\n\r\nКелесі симптомдар болуында дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Кеш басталған ауырсынатын етеккір,\r\n* Етеккір кезеңінің алғашқы екі күнінде ғана пайда болатын ауырсыну\r\n* Іншектен бөлінетін әдеттегідей емес бөліністер немесе қан кетуі\r\n* анальгетикалық препараттар қабылдауда өтпейтін ауырсыну.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дисменореяның себептері қандай?__\r\n\r\nДисменореяның екі түрі бар:\r\n\r\n* алғашқы  дисменореяда ауырсыну жиі етеккірлік түйілуден туындайды\r\n* кейінгі дисменореяда ауырсыну инфекция, аналық бездің кистасы (аналық бездегі сұйықтық толған қалташалар), эндометриоз, жатырдың сілемей қабатының ауруларынан туындайды.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ауырсынатын кезеңдер қалай емделеді?__\r\n\r\nЭлектр қыздырғыш жастықшасын қолдануға немесе жылы ванна қабылдап көруге болады. Сондай-ақ, етеккір алды синдромын бақылау үшін дәрілік препараттарды қабылдауға болады.\r\n\r\nБұл дәрілер аспириннің немесе ацетаминофеннің кофеинмен, антигистаминдік препараттармен немесе диуретиктермен бірігуі. Мысалы: Мидол, Памприн, Премзин ПМС.\r\n\r\nАуырсынуды басатын дәрілік препараттар да ауырсынуды жеңуге көмектеседі. Оларға жататандар: ибупрофен және напроксен. Бұл дәрілер жеңіл немесе орташа ауырсынуды басуға көмектеседі. Егер олар көмектеспейтін болса, дәрігермен күштірек препарат туралы кеңесіңіз.\r\n\r\nДәрігер ұрықтануға қарсы таблеткаларды тағайындауы мүмкін. Бұл дәрілер осы кезеңдердегі ауырсынуды жеңілдетеді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Бұл емдеу көмектеспесе, не істеу қажет?__\r\n\r\nЕгер бұл әдістердің біреуі де көмектеспесе, дәрігер аналық бездің кистасының болуына немесе эндометриозға тексереді. Дәрігер УДТ (УЗИ) аналық бездің кистасының болуын көруге көмектеседі. Шағын оперативтік араласу – лапароскопия эндометриозды анықтау үшін қолданылады. Бұл әдіс теріде шағын тілік жасап, жіңішке түтік енгізу арқылы жатырдың ішін көруге мүмкіндік береді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n \r\n* Ауырсыну етеккір айналымының қалыпты құраушысы ма?\r\n* Қандай да бір тексеру өткізу қажет пе?\r\n* Ауырсынуды жеңілдету үшін не істеуге болады?\r\n* Өмір салтын, емдәмді өзгерту немесе арнайы жаттығулар ауырсынуды азайтады ма?\r\n* Ауырсыну өтпесе немесе ушығатын болса, не істеу қажет?','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Фимоз және парафимоз','','','kz','s','',0,'',4035,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531988640,1563524640,1531989325,'Сүндетке отырғызылмаған ерлерде пенистің ұшы «күпек» атауымен белгілі тері қабықшамен жабылған. Фимоз кезінде күпектің тарылуы пайда болады, ол жыныстық мүшенің ұшында тығыз тартылып, қайтадан орнына еркін қайта алмайды. Фимоз табиғи көрініс болуы мүмкін. Мысалы, 4 жасқа дейінгі ұлдарда әдетте, күпекті ысыру қиын. Жас адамдарда, ерлерде фимоз көбінесе күпектің қабынуына (баланит) немесе қант диабеті секілді басқа ауруларға байланысты болады.\r\n\r\nПарафимоз күпек жыныстық мүшенің ұшынан тыс ысырылып, оны қысқанда пайда болады. Күпек өзінің бастапқы жағдайына қайтпайды және пенистің ұшын жаппайды. Бұл ісінудің, ауырсынудың, пенистің ұшына қан келуінің шектелуіне апаруы мүмкін. Егер күпек өзінің табиғи орналасу жағдайына қайтпаса, күрделі асқынулар пайда болуы мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Бұл дегеніміз  не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Аурудың күтілетін ұзақтығы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан маманға көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Бұл дегеніміз  не?__\r\n\r\nСүндетке отырғызылмаған ерлерде пенистің ұшы «күпек» атауымен белгілі тері қабықшамен жабылған. Фимоз кезінде күпектің тарылуы пайда болады, ол жыныстық мүшенің ұшында тығыз тартылып, қайтадан орнына еркін қайта алмайды. Фимоз табиғи көрініс болуы мүмкін. Мысалы, 4 жасқа дейінгі ұлдарда әдетте, күпекті ысыру қиын. Жас адамдарда, ерлерде фимоз көбінесе күпектің қабынуына (баланит) немесе қант диабеті секілді басқа ауруларға байланысты болады.\r\n\r\nПарафимоз күпек жыныстық мүшенің ұшынан тыс ысырылып, оны қысқанда пайда болады. Күпек өзінің бастапқы жағдайына қайтпайды және пенистің ұшын жаппайды. Бұл ісінудің, ауырсынудың, пенистің ұшына қан келуінің шектелуіне апаруы мүмкін. Егер күпек өзінің табиғи орналасу жағдайына қайтпаса, күрделі асқынулар пайда болуы мүмкін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"96\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\n\'\'Ерлердің репродуктивтік жүйесі\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nФимоз, әдетте, ауырсынусыз өтеді. Дегенмен, күпектің тарылуында несеп шығару немесе жыныстық қызметте қиындықтар пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар, фимоз кезінде ерлерге күпектің астындағы теріні тазалау қиынға түседі, бұл инфекциялардың пайда болуына ықпал етеді.\r\n\r\nПарафимоз күпектің және жыныстық мүшенің ұшының ауырсынып, ісінуімен сипатталады. Пенистің ұшына қан келуінің ауыр тежелуі туралы күңгірт-күлгін түсіне қарап айтуға болады, бұл әдетте, шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер медициналық қарау кезінде фимозды және парафимозды анықтай алады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Аурудың күтілетін ұзақтығы__\r\n\r\nФимоз кішкентай балаларда өздігінше өтеді, ересектерде фимоз операция жасалғанға дейін немесе инфекция емделгенге дейін жазылмайды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖеке гигиенаны мұқият қадағалау арқылы фимоздың алдын алуға болады. Ол үшін шомылу кезінде күпекті толығымен ысырып, астындағы теріні мұқият тазарту қажет.  \r\n\r\nКүпектің жыныстық мүшеден тыс ысырылуында әрдайым мұқият түрде бастапқы орналасу жағдайына қайтарып отырсаңыз, парафимоздың алдын алуға болады. Парафимоз пайда болуында, оның қайталанбауы үшін науқастарға сүндетке отырғызылу ұсынылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nФимоздың симптомсыз өтуі емдеуді қажет етпейді. Бұл әсіресе, балалар үшін дұрыс. Егер ұлдарда фимоз өтпейтін болса, немесе несеп шығаруға / гигиенаға қатысты мәселелер пайда болса, гидрокортизон секілді емдейтін жақпа майларды қолдану тиімді болуы мүмкін.\r\n\r\nЖасөспірімдер мен ерлерде аурудың алдын алу үшін жеке гигиенаны қадағалау және инфекцияларды уақытылы емдеу жеткілікті болуы мүмкін. Қалған жағдайларда, тұрақты симптомдардың болуында да түзету операциясын (сүндетке отырғызу) жасау қажет.\r\n\r\nЕгер парафимоз кезінде күпек жыныстық мүшеден тыс ысырылатын болса, оны қысатын болса, төтенше жағдай орын алады, бұл кезде шұғыл медициналық жәрдем қажет. Дәрігер  шұғыл түрде күпекті кесуі немесе сүндетке отырғызуды өткізуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан маманға көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Күпекті бастапқы орналасу жағдайына әкелуде немесе күпектің астындағы теріні тазартуда қиындық пайда болады\r\n* Күпектің астында қабыну пайда болған.\r\n* Күпек жыныстық мүшенің ұшынан тыс ысырылып, қалыпты жағдайына қайтып келмейді.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөптеген ерлерде фимоз күрделі мәселеге айналмайды, емдеуді қажет етпейді. Дегенмен, жағдай өздігінше оңалмайды.\r\n\r\nЖоғарыда аталғандай, кейде парафимоз шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді. Егер шұғыл медициналық жәрдемге жүгінбесеңіз, жыныстық мүшенің ұшының қайтымсыз зақымдануы орын алуы мүмкін. ','student_k',122,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Фобиялар (қорқыныштар)','','','kz','s','',0,'',1721,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531989480,1563525480,1531989604,'Фобиялар үрейлену (мазасыздану) бұзылысының бір түрі (http://www.zdrav.kz/node/9420). Бұл бір нәрседен (шынайы қауіпсіз) қатты негізсіз (иррационалдық) қорқу. \r\n\r\nТелімді фобиялардың түрлері көп. Акрофобия – биіктіктен қорқу. Агорафобия – қоғамдық жерлерден қорқу, клаустрофобия – жабық кеңістіктен қорқу. Егер мазасыз және қоғамдағы күнделікті қатынаста аса ұялшақ болсаңыз, әлеуметтік фобия болуы мүмкін. Фобияның басқа да таралған түрлері туннельдермен, кең жолда көлікте жүрумен, сумен, ұшумен, жануарлармен және қанмен байланысты.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nФобиялар үрейлену (мазасыздану) бұзылысының бір түрі (http://www.zdrav.kz/node/9420). Бұл бір нәрседен (шынайы қауіпсіз) қатты негізсіз (иррационалдық) қорқу. \r\n\r\nТелімді фобиялардың түрлері көп. Акрофобия – биіктіктен қорқу. Агорафобия – қоғамдық жерлерден қорқу, клаустрофобия – жабық кеңістіктен қорқу. Егер мазасыз және қоғамдағы күнделікті қатынаста аса ұялшақ болсаңыз, әлеуметтік фобия болуы мүмкін. Фобияның басқа да таралған түрлері туннельдермен, кең жолда көлікте жүрумен, сумен, ұшумен, жануарлармен және қанмен байланысты.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nФобиясы бар адамдар қорқатын нәрсесінен алшақ болуға тырысады. Олай болмаған жағдайда олар келесіге ұшырайды:\r\n\r\n·         Қатты үрейлену, қорқу\r\n\r\n·         Жүректің жиі соғуы\r\n\r\n·         Ентігу\r\n\r\n·         Дірілдеу  \r\n\r\n·         Сол жерден тез кеткісі келу.\r\n\r\nФобиялар әдетте, балалық немесе жасөспірімдік шақта пайда болады, және ересек жаста жалғасады. Фобиялардың пайда болу себебі әдетте, белгілі болады, бірақ, кейде олар тұқым қуалайды.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу адамдардың көпшілігіне фобиялармен күресуге көмектеседі. Әдетте, емдеуге дәрілік препараттарды, психологиялық емдеуді қолданады.\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/phobias.html\r\n\r\n                     \r\n__Аудармашы__: Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Фолликулит','','','kz','s','',0,'',1059,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531989900,1563525900,1531990046,'Фолликулит – бұл тері астында орналасқан шағын қалташалар - фолликулдардың инфекциясы немесе қабынуы, фоликулдарда шаш түзіліп, өседі.  Фолликулит дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін, бірақ, ол шаш түбінде, киімнің денеге үйкелетін тұстарында – мысалы, қолда, бөкседе жиі болады.','__Фолликулит__ – бұл тері астында орналасқан шағын қалташалар - фолликулдардың инфекциясы немесе қабынуы, фоликулдарда шаш түзіліп, өседі.  Фолликулит дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін, бірақ, ол шаш түбінде, киімнің денеге үйкелетін тұстарында – мысалы, қолда, бөкседе жиі болады. \r\n\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"97\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"98\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\nФолликулиттің жиі себебі – бактериалдық инфекция, бірақ, зеңдік инфекциядан да туындауы мүмкін.\r\n\r\nФолликулит шаштың бір немесе бірнеше шумағының маңында немесе түбінде қызарған, ауырсынатын аумақ түрінде басталады. Одан кейін бұл бөлік терідегі іріңді төмпешікке (пустула) айналады, ол кейде қышып, күйдіретін сезім береді. Пустуланы ашқанда  ірің және/немесе қан шығуы мүмкін.\r\n\r\nИнфекциялық  фолликулиттің терінің бетіне жақын орналасатын жеңіл жағдайлар әдетте, өздігінше, шамамен 2 аптадан кейін жазылады. Терең және күрделі инфекциялық  фолликулитте әдетте, ішетін антибиотиктер мен зеңге қарсы препараттар жақсы көмектеседі.','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Фурункул (шиқан)','','','kz','s','',0,'',6782,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531990140,1563526140,1531990585,'Фурункул – шаш фоликулының және оны қоршаған тіндердің ірің тектес бактериялардан туындайтын жіті іріңді-некрозды қабынуы.\r\n\r\nШаш фолликулы — шаштың тамыры, оны қоршайтын тамыртүбімен бірге. Шаш фолликулының түбінде оны айнала орналасатын сезімтал нерв талшықтары болады. шашқа қол тигізу нерв жалғамдарына әсер етеді, осыдан адам қол тигізуді сезінеді. Май бездері де әр шаш фоликулымен байланысты, олар шаш пен оны қоршайтын терінің жақсы жағдайын қолдау үшін май бөледі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nФурункул – шаш фоликулының және оны қоршаған тіндердің ірің тектес бактериялардан туындайтын жіті іріңді-некрозды қабынуы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"99\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nШаш фолликулы — шаштың тамыры, оны қоршайтын тамыртүбімен бірге. Шаш фолликулының түбінде оны айнала орналасатын сезімтал нерв талшықтары болады. шашқа қол тигізу нерв жалғамдарына әсер етеді, осыдан адам қол тигізуді сезінеді. Май бездері де әр шаш фоликулымен байланысты, олар шаш пен оны қоршайтын терінің жақсы жағдайын қолдау үшін май бөледі.\r\n\r\nҰқсас аурулар:\r\n\r\n• фолликулит (шаш фоликулының ортаңғы және жоғарғы бөлімдерінің беткері қабынуы, бұл қызарған түйіндермен (папула) және іріңді төмпешіктерімен;\r\n\r\n• карбункул (бірнеше қатар орналасқан шаш фоликулдарының жіті іріңді-некрозды қабынуы, теріде және тері астылық май талшығында некроз (тіршілігі жойылған тін) ошағын түзумен.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nФурункул – кең таралған тері мәселесі. Көпшілік жағдайда фурункулдар алтын түсті стафилококк (Staphylococcus aureus) бактериясынан туындайды. Фурункулдардың пайда болуын тері бетінде мекендейтін бактериялар немесе зеңдердің басқа түрлері де туындатуы мүмкін. Шаш фоликулдарының зақымдануы инфекцияға олардың арасында орналасқан фоликул мен тіндерге терең енуге мүмкіндік береді.\r\n\r\nФурункулдар дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін, себебі, адамның бүкіл терісі шаш фоликулдарынан тұрады. Көбінесе, фурункулдар бетте, мойында, қолтық астында, бөкседе пайда болады. Олар көп немесе жалғыз кездеседі.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nФурункул әдетте, тері бетінде көтеріліп тұратын шағын қызыл-қызғылт түйін түрінде пайда болады. Уақыт өте зақымданған аумақ ұлғаяды, сұйықтыққа толады. Фурункулда ірің мен тіршілігі жойылған тіндердің толуы біртіндеп күшейетін ауырсыну сезімін туындатады. 3-4-ші күні түйіннің ортасында жұмсару пайда болып, ірің бөлімен жарылады.\r\n\r\nАуырсыну сезімі әдетте, фурункулдың ішіндегісі сыртқа шыққанда өтеді. Жарылған жерде жасыл түсті некрозды тін - фурункулдың өзегі көрінеді.\r\n\r\nФурункулдың негізгі симптомдары:\r\n\r\n·         Бұршақ көлемді дөңгелек түзіліс (түйін), кейде үстел теннисі добының өлшеміне жетеді.\r\n\r\n·         Фурункулдың ортасы ақ немесе сары түсті\r\n\r\n·         Ісінудің өсуінің тез қарқыны\r\n\r\n·         Ісіну іріңдейді, ағады немесе қабықтанады\r\n\r\n·         Терінің басқа бөліктеріне таралуы, немесе басқа фурункулдармен қосылады.\r\n\r\nҚосымша симптомдары:\r\n\r\n·         Жалпы әлсіздік\r\n\r\n·         Шаршау\r\n\r\n·         Дене температурасының артуы\r\n\r\n·         Фурункул тұсындағы қышу\r\n\r\n·         Фурункул маңындағы терінің қызаруы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nӘдетте, дәрігер фурункулды сыртқы түрінен біледі. Кейде маман фурункул тінін бактериялық өсіндісін зертханалық талдауүшін алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nФурункулды үй жағдайында сықпаңыз, бұл инфекцияны ушықтырады.\r\n\r\nФурункулдар қышудан және аздаған аурсыну сезімінен кейін өздігінше өтуі мүмкін. Көбінесе, ауырсыну сезімі күшейеді, себебі, уақыт өте фурункулда ірің мен тіршілігі жойылған тіндер толады.\r\n\r\nБірақ, әдетте,  фурункулды дәрігер жаруы қажет, жараны іріңнен аршу үшін. Әдетте, жазылу үрдісі 2 аптаға созылады. Жазылу үрдісін үдету үшін күніне бірнеше рет фурункулға жылы ылғал компресс қоюға болады, тері қалпына келгенге дейін.\r\n\r\nХирургиялық араласу фурункул терең және/немесе үлкен болғанда қажет болады.\r\n\r\nФурункул аумағы таза болып қалуы маңызды, сондықтан:\r\n\r\n·         Фурункулға қойылатын таңғыштарды жиі ауыстыру қажет\r\n\r\n·         Фурункулды ұстағаннан кейін қолды мұқият жуу қажет\r\n\r\n·         Бөтен адамның сүлгісін, төсек жабындысын қолданбаңыз. Киімді, төсек жабындасын, сүлгі, төсек жаймасын және басқа терінің зақымданған бөлігі жанасқан маталарды жиі жуыңыз.\r\n\r\n·         Фурункулға қойылатын таңғыштарды бөлек шелекке тастаңыз, қолданған таңғышты басқа заттарға тигізбеңіз.\r\n\r\nАнтибактериалдық тазалық құралдары  фурункул пайда болғаннан кейін көмектеспейді.\r\n\r\nЕгер фурункул үлкен немесе қайталанатын болса дәрігер антибиотиктерді таблетка немесе инъекция түрінде тағайындайды.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nКейбір адамдарда терінің қайталанатын инфекциясы байқалады және ұзақ уақыт бойы фурункулдан арылуы қиынға түседі.\r\n\r\nНауқастың құлақ каналында немесе мұрнында орналасқан фурункулдар күшті ауырсынуды туындатады. Мұрында пайда болған фурункулдар дәрігердің бақылауында болуы қажет.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·         Фурункулез (фурункулдардың көп шығуы)\r\n\r\n·         Карбункулез (бірнеше қатар орналасқан шаш фоликулдарының жіті іріңді-некрозды қабынуы, теріде және тері астылық май талшығында некроз (тіршілігі жойылған тін) ошағын түзумен)\r\n\r\n·         Лимфангит (лимфа тамырларының қабынуы)\r\n\r\n·         Лимфаденит (лимфа түйіндерінің қабынуы)\r\n\r\n·         Тромбофлебит (көктамыр қабырғасының қабынуы, тромб түзілуімен)\r\n\r\n·         Флегмона (тіннің жіті қабынуы, айқын шекарасыз)\r\n\r\n·         Терінің, жұлынның, мидың, бүйректің немесе басқа ағзалардың  абсцесі, (іріңді қоржынды қуыс түзілуімен)\r\n\r\n·         Мидың және жұлынның инфекциясы.\r\n\r\n·         Эндокардит (жүректің ішкі қабығының қабынуы)\r\n\r\n·         Остеомиелит (сүйектің және сүйек кемігінің қабынуы)\r\n\r\n·         Сепсис (ауыр инфекциялық ауру, қанға бактерия түсуінен туындайды)\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер фурункул:\r\n\r\n·         Бетте немесе омыртқада пайда болса;\r\n\r\n·         Қайтадан шықса;\r\n\r\n·         Ауырсыну сезімін береді;\r\n\r\n·         Аптадан артық өтпейді;\r\n\r\n·         Температурамен, қанды бөлініспен, іріңнің көп мөлшерімен қосарланады, ауыр инфекцияның басқа белгілері бар.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКелесі әрекеттер инфекцияның таралуынан тосқауыл болады:\r\n\r\n·         Антибактериалдық сабын\r\n\r\n·         Антисептикалық гигиена құралы\r\n\r\nГигиена ережелерін қадағалау.\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001474.htm\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Екатерина Шумарева,HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гидроцеле','','','kz','s','',0,'',3506,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531990860,1563526860,1531991254,'Гидроцеле – бұл ұманың қуысында сұйықтық жиналуы\r\n\r\nГидроцеле жаңа туған сәбилерде жиі кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГидроцеле – бұл ұманың қуысында сұйықтық жиналуы.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГидроцеле жаңа туған сәбилерде жиі кездеседі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"96\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЕрлердің репродуктивтік жүйесіне жыныстық мүше, ұма, ұрықтық түтіктер және қуық асты безі жатады.\r\n\r\nСәбидің ананың құрсағында дамуы кезінде аталық бездер ұрықтың іш қуысынан түтік арқылы ұмаға түседі. Осы түтік жабылмаса, гидроцеле пайда болады. Ол арқылы сұйықтық іш қуысынан ұмаға ағады. Бұл оның ісінуіне апарады.\r\n\r\nКөбінесе, гидроцеле туғаннан кейін бірнеше айдан кейін өтеді. Кейде ауру шаптың жарығымен қоса пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, гидроцеле келесілермен байланысты болуы мүмкін:  \r\n\r\n* Аталық бездің маңында қалыпты сұйықтықтың жиналуымен. Бұл организмде сұйықтықтың іркілуінде пайда болуы мүмкін. Гидроцеленің мұндай түрі егде жастағы ерлерде жиі кездеседі.\r\n* Аталық бездің немесе оның қосалқыларының қабынуымен немесе жарақатымен.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНегізгі симптомы – аталық бездердің ауырсынбай ісінуі, олар сулы шар секілді көрінеді. Гидроцеле біржақты немесе екіжақты да болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеру жүргізгенде, ісінген, бірақ, басқанда ауырмайтын ұманы байқайды. Көпшілік жағдайда сұйықтық жиналуына байланысты дәрігердің аталық безді басып байқауына мүмкіндік болмайды. Ұманың сұйықтыққа толы өлшемі ішті немесе ұманы басқанда үлкейіп, азаюы мүмкін.  Егер осы кезде ұманың өлшемі өзгеретін болса, бұл шаптың жарығы болуы мүмкін.\r\n\r\nГидроцелені ісінге аумаққа фонарьдың жарығын түсіріп жеңіл анықтауға болады. Егер ұма мөлдір сұйықтыққа толы болса, ол жарықты өткізеді. Аурудың диагнозын нақтылау үшін УДТ (УЗИ) жасау қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда гидроцеле –қауіпсіз. Ол тек инфекция қосарланса немесе жайсыздық пайда болса ғана емделеді. Шаптың жарығы кезіндегі гидроцелені тезірек оперативтік жолмен емдеу қажет. Егер ауру бірнеше айдан кейін өтпесе, хирургиялық емдеу қажет болуы мүмкін.  Мәселені жою үшін гидроцелеэктомия (ұманың қабықшасын алып тастау) атты операция жасалады. Дренаж жасау тиімсіз, себебі, сұйықтық қайтадан жиналады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГидроцеле балаларда хирургиялық араласуды қажет етпейді. Ересектерде гидроцеле өздігінше өтпейді. Қажет болса, жақсы болжамды және қарапайым операция жасалады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nОперативтік араласу кезінде келесі асқынулар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* Тромбылардың (қан ұйындыларының) пайда болуы\r\n* Инфекциялар\r\n* Ұманың жарақаты\r\n \r\n{aname }\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nГидроцеле симптомы болса, дәрігерге көріну қажет. Бұл аталық бездердің ісінуін туындататын басқа ауруларды ескеру үшін қажет.\r\n\r\nҰмадағы немесе аталық бездегі ауырсыну шұғыл медициналық көмекті қажет етеді. Егер Сізде ауырсыну болса және ұманың өлшемі ұлғайса, аталық безді жоғалтуды болдырмас үшін, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nАталық бездің шемені. ','student_k',31,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гипертиреоз','','','kz','s','',0,'',5546,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532312400,1563848400,1532313080,'Гипертиреоз – қалқанша без гормондарының шамадан тыс көп өндірілуімен сипатталатын ауру. Бұл ауруды, сондай-ақ, қалқанша бездің гиперфункциясы деп те атайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГипертиреоз – қалқанша без гормондарының шамадан тыс көп өндірілуімен сипатталатын ауру. Бұл ауруды, сондай-ақ, қалқанша бездің гиперфункциясы деп те атайды.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚалқанша без эндокриндік жүйенің маңызды ағзасы. Ол мойынның алдыңғы бетінде, бұғаналардың қосылған жерінен сәл жоғарыда орналасқан. Без организмнің әр жасушасының энергиясын  қолдану үрдісін реттейтін гормондарды өндіреді. Бұл үрдіс метаболизм аталады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"100\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Қалқанша без – эндокриндік (гормондық) жүйенің бөлігі – организмдегі метаболизмді реттеуде үлкен роль атқарады.\'\'  \r\n\r\nГипертиреоздың пайда болу себебі келесідей:\r\n\r\n* Тағамға құрамында йодтың мөлшері көп өнімдерді тұтыну\r\n* Грейвс ауруы (гипертиреоздың жиі кездесетін себебі)\r\n* Қалқанша бездің вирустық инфекцияларда, кейбір дәрілік препараттарды қабылдауда немесе жүктілік кезінде қабынуының пайда болуы (тиреоидит)\r\n* Қалқанша бездің немесе гипофиздің қатерсіз ісігі\r\n* Аталық немесе аналық бездердің кейбір ісіктері\r\n* Қалқанша без гормондарының үлкен мөлшерін қабылдау\r\n* Йод құрамдас контрасттық заттекті қолданумен көрнекілік анықтау әдістерін жүргізу\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың аса жиі кездесетін симптомдары:\r\n\r\n* Зейінді шоғырландырудағы қиындықтар\r\n* Шаршау  \r\n* Ішектің қимылының күшеюі\r\n* Зоб (қалқанша бездің көрінетін ұлғаюы) немесе қалқанша бездің түйіндері\r\n* Қолдың дірілі\r\n* Күннің ыстығын көтере алмау\r\n* Тәбеттің жоғары болуы\r\n* Тершеңдік\r\n* Әйелдерде етеккір айналымының бұзылысы\r\n* Ашушаңдық\r\n* Мазасыздық  \r\n* Ұйқыдағы мәселелер\r\n* Салмақ жоғалту (кейбір жағдайда салмақтың  артуы болады)\r\n\r\nОсы ауру кезінде кездесетін басқа симптомдар:\r\n\r\n* Ерлерде емшек безінің ұлғаюы\r\n* Терінің жабысқақтығы\r\n* Диарея (іш өтуі)\r\n* Шаштың түсуі\r\n* Жоғары артериалдық қысым\r\n* Көздің қышуы немесе тітіркенуі\r\n* Терінің қышуы\r\n* Әйелдерде етеккір айналымының болмауы немесе бұзылысы\r\n* Жүрек айнуы немесе құсу\r\n* Көздің ұясынан дөңестеніп шығып тұруы (экзофтальм)\r\n* Жүрек соғуының жиілеу немесе жүрек ырғағының бұзылысы \r\n* Терінің қызаруы\r\n* Жамбас пен иықтың бұлшық еттерінің әлсіздігі\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді өткізеді, ол кезде анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Систолиялық артериалдық қысымның артуы\r\n* Жүрек  ырғағының бұзылысы \r\n* Қолдың дірілдеуі\r\n* Көздің маңайының қабынуы немесе тітіркенуі\r\n\r\nҚалқанша  без гормондарының деңгейін зерттеу үшін тағайындалатын қан талдаулары: \r\n\r\nТТГ, Т3 және Т4.\r\n\r\nСондай-ақ, келесілерді анықтау үшін талдаулар тағайындалады:\r\n\r\n* Холестерин деңгейі\r\n* Глюкоза\r\n* Радиоактивті  йодтың жұтылуы\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің бағыты симптомдардың себебі мен ауырлығына байланысты. Гипертиреоз әдетте, келесі бірнеше әдістемелердің көмегімен емделеді:\r\n\r\n* Антитиреоидтық дәрілік препараттар\r\n* Қалқанша  бездің тінін бұзу және гормондардың артық өндірілуін тоқтату үшін радиоактивтік  йод\r\n\r\n·         Қалқанша  безді алып тастау үшін хирургиялық операция\r\n\r\nЕгер қалқанша без хирургиялық жолмен алынып тасталатын болса, науқас өмір бойы қалқанша бездің препараттармен алмастыру емдеуін қабылдауы тиіс.\r\n\r\nТамырдың соғуының жиілеуі, тершеңдік және мазасыздық сезімі секілді симптомдарды емдеу үшін  бета-тежеу тобының препараттары тағайындалады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГипертиреоз емдеуге келеді. Кейбір жағдайларда емдеусіз де өтеді.\r\n\r\nГрейвс ауруы салдарынан болған гипертиреоз әдетте, біртіндеп күшейеді. Оның көптеген асқынулары бар, олардың кейбірі күрделі және өмірдің сапасына әсер етуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__ \r\n\r\nКриз – инфекцияға немесе күйзеліске байланысты гипертиреоз симптомдарының күрт нашарлауы. Бұл кезде қызба, назар қоюдың төмендеуі және іштің ауырсынуы байқалады. Науқастар ауруханада емделуі тиіс.\r\n\r\nАурудың басқа асқынуына жататындар:\r\n\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі, аритмия немесе жүрек жеткіліксіздігі секілді аурулар \r\n* Остеопороз\r\n\r\n Хирургиялық араласуға байланысты асқынуға жататындар:\r\n\r\n* Мойындағы тыртық\r\n* Дауыс байламдарының зақымдануына сай қарлығу\r\n* Қалқансерік бездердің (қалқанша бездің қасында орналасқан) зақымдануына сай қандағы кальцийдің төмен деңгейі\r\n* Гипотиреоз (қалқанша бездің гипофункциясы)\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nГипертиреоздың симптомдары болса, дәрігерге көріну қажет. Келесі симптомдар болса, «103» телефоны арқылы шұғыл медициналық жәрдем қызметіне хабарласыңыз:\r\n\r\n* Естің бұзылысы\r\n* Бас айналуы\r\n* Жүрек соғуының жиілеуі немесе ұдайы соқпауы\r\n\r\nГипертиреозды емдеуде қалқанша  без гипофункциясының симптомдары пайда болса, дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Депрессия\r\n* Мінез-құлықтық және денелік баяулық\r\n* Салмақ қосу\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nТиреотоксикоз.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000356.htm\r\n\r\n__Аудармашы__: Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа__:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Глаукома','','','kz','s','',0,'',7451,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532313120,1563849120,1532315203,'Глаукома – ұзақ уақыт бойы көз ішілік қысымның артуы есебінен көру нервісінің зақымдануынан орын алады. Глаукома тұқым қуалау бойынша берілуі мүмкін, бірақ, ұзақ уақыт бойы білінбеуі мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Неліктен глаукоманың алдында көз ішілік қысым артады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Глаукоманың қандай түрлері бар?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Глаукома көбінесе, кімде болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГлаукома – ұзақ уақыт бойы көз ішілік қысымның артуы есебінен көру нервісінің зақымдануынан орын алады. Глаукома тұқым қуалау бойынша берілуі мүмкін, бірақ, ұзақ уақыт бойы білінбеуі мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"101\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көз ішілік қысымның артуы көру нервісінің қысылуын туындатады, бұл көруді жоғалтуға апарады.\'\'\r\n\r\nКөз ішілік қысымның артуы миға бейнені беруді жүзеге асыратын көру нервісін зақымдайды. Емдеу болмаған жағдайда бірнеше жыл ішінде глаукома көруді толығымен жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nКөптеген адамдарда глаукома бастапқы кезеңінде симпотомсыз өтетіндіктен, уақытылы анықтау және емдеу қажет. Мысалы көз ішілік қысымның артуы кезінде ауырсыну сезімі болмауы мүмкін. Сондықтан, көруді толығымен жоғалтудың алдын алу үшін ұдайы окулист-дәрігерге көрініп тұру маңызды.\r\n\r\n40 жастан асқан немесе тұқым қуалауы арқылы глаукомадан зардап шегетін адамдар әр 1-2 жыл сайын окулист-дәрігерден терең тексеруден өтуі қажет. Егер қант диабеті, тұқым қуалайтын глаукома, немесе көздің басқа ауруларының даму ықтималдығы секілді денсаулықтың мәселелері болса, окулист-дәрігерге көріну жиірек болуы қажет.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Неліктен глаукоманың алдында көз ішілік қысым артады?__\r\n\r\nГлаукома көз ішілік қысымның артуында дамиды. Бұл көздің алдыңғы камерасында көз ішілік сұйықтықтың айналымы бұзылғанда орын алады.\r\n\r\nҚалыпты жағдайда, «көздің ылғалы» аталатын сұйықтық шлемдік канал арқылы көздің алдыңғы камерасынан ағып шығады. Егер бұл канал жабылып қалса, сұйықтық жинақталып, глаукома дамиды. Каналдың жабылуының айқын себебі белгісіз, медицина қызметкерлері бұл тұқым қуалау салдарынан болады деп санайды.\r\n\r\nГлаукоманың дамитын сирек себептері: көздің тікелей немесе химиялық зақымдануы, көздің ауыр инфекциялары, көздің қантамырының бітелуі, көздің қабыну аурулары, кейде көздің басқа ауруларын емдеу үшін көзге жасалатын операциялар. Әдетте, глаукома екі көзді де зақымдайды, бірақ, зақымдау дәрежесі әр түрлі болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Глаукоманың қандай түрлері бар?__\r\n\r\nГлаукоманың екі негізгі түрі бар:\r\n\r\n1. ашық бұрышты глаукома (кең бұрышты глаукома) – бұл кең таралған түрі. Тексеріп қарағанда көздің құрылысы өзгермеген, бірақ, көз ішілік сұйықтық көздің трабекулярлық жүйесі аталатын каналдары арқылы тиісті түрде ағып шықпайды.\r\n\r\n2. жабық бұрышты глаукома. Жіті немесе созылмалы жабық бұрышты немесе тар бұрышты глаукома деп те аталады. Глаукоманың бұл түрі кең таралмаған, бірақ, көз ішілік қысым күрт көтерілгенде пайда болуы мүмкін. Нұрлы қабық пен мөлдір қабықтың арасындағы (сұйықтықтың ағатын түтіктері орналасқан жерде) бұрыш кішірейгенде дренаждық қызмет бұзылады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Глаукома көбінесе, кімде болады?__\r\n\r\nГлаукома көбінесе, 40 жастан асқан адамдарда дамиды, бірақ, жас кезде де, тіпті, жас сәбилерде де болуы мүмкін.\r\n\r\nГлаукома даму қаупі аратады, егер сізде:\r\n\r\n* Жасыңыз 40-тан асқан болса\r\n* Тұқым қуалау бейімділігі болса\r\n* Көру нашар болса\r\n* Қант диабеті болса\r\n\r\nСондай-ақ, гормоналдық дәрілік препараттарды қабылдайтын болсаңыз, мысалы, преднизолонды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКейбір адамдарда глаукома симптомсыз өтеді. Бірінші және жиі симптомы – шеткері көруді жоғалту, ол ұзақ уақыт бойы байқалмайды. Глаукоманы ерте кезеңінде анықтау үшін окулист-дәрігерде жылына 1 немесе 2 рет тексеруде болу қажет. Кейде көз ішілік қысым жоғары көрсеткіштеріне дейін артуы мүмкін. Бұл жағдайда көзде кенеттен ауырсыну пайда болып, көру бұлдырайды және жарық көзінің маңында түрлі түсті шеңберлер көрінеді.\r\n\r\nТөменде келтірілген симптомдардың қандай да бірі пайда болса, медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n\r\n•        жарық көзінің маңында түрлі-түсті шеңберлердің көрінуі\r\n\r\n•        көруді жоғалту\r\n\r\n•        көздің қызаруы\r\n\r\n•        көрудің бұлдырауы (әсіресе, сәбилерде)\r\n\r\n•        жүрек айнуы немесе құсу\r\n\r\n•        көз аумағындағы ауырсыну\r\n\r\n•        көру аумағының тарылуы\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nГлаукоманы анықтау үшін окулист-дәрігер көзді мұқият тексеруі қажет. Көзді тексеру глаукома кезінде зақымданатын көру нервісін зерттеуге бағытталады. Көру нервісінің бейнесі өзгерістерді және глаукоманың асқынуын анықтауға көмектеседі. Көз ішілік қысымды анықтауға арналған тонометрия және шеткері көруді анықтау үшін көру аумағын зерттеу секілді медициналық шаралар жүргізіледі. Глаукома кезіндегі тексерулер ауырсыну бермейді және тез уақытта орындалады. \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nГлаукоманы емдеуге көз тамшылары, лазерлік немесе микрохирургия жатады.\r\n\r\n• Глаукома кезіндегі көз тамшылары. Олар көздің камерасындағы сұйықтықтың пайда болуын азайтады және оның ағып шығуын жақсартады. Жанама әсерлері: аллергия, көздің қызаруы, қысқа уақыттық күйдіру сезімі, көрудің бұлдырауы және көздің тітіркенуі. Глаукома кезінде кейбір дәрілік препараттар жүректің және өкпенің жұмысына әсер етуі мүмкін. Басқа қабылдайтын дәрілер немесе аллергиялық серпін туралы дәрігерге міндетті түрде хабарлау қажет.\r\n\r\n• Глаукома кезіндегі лазерлік хирургия. Глаукома кезіндегі лазерлік хирургия ашық бұрыштық глаукомада сұйықтықтың ағып шығуын жақсартады немесе жабық бұрышты глаукомада сұйықтықтың бітелуін жояды. Глаукома кезіндегі лазерлік хирургияның түрлеріне жататындар: трабекулопластика, бұл кезде лазердің көмегімен дренаж жасалатын аумақтың трабекулярлық жүйесі ашылады; нұрлы қабықтың бөлігі алынып тасталады, нәтижесінде, кішкене ойық саңылау пайда болады, ол арқылы сұйықтық еркін ағатын болады; циклофотокоагуляция, бұл кезде лазер сәулесімен көздің ортаңғы қабаттары өңделеді, осылайша сұйықтықтың өндірілуі азаяды.\r\n\r\n• глаукома кезіндегі микрохирургия. Трабекулотомия аталатын операцияда сұйықтық ағып шығуы үшін жаңа канал жасалады, осылайша, глаукомаға апаратын көз ішілік қысым азаяды. Кейбір жағдайда қайтадан операциялық араласу қажет болады. Глаукома кезіндегі микрохирургияның басқа асқынулары: уақытша немесе ұдайы көруді жоғалту, сондай-ақ, қан кетуі немесе инфекциялар.\r\n\r\nАшық бұрыштық глаукоманы біріктірілген емдеу – көз тамшылары, лазерлік трабекулопластика және микрохирургия. Әдетте, глаукоманы бастапқы кезеңінде емдеу – медикаментоздық түрде, бірақ, бастапқы кезеңінде лазерлік хирургияны немесе микрохирургияны қолданудың пайдасы туралы дәлелдемелер бар.\r\n\r\nСәбилердің немесе іштен туа біткен глаукома бұл аурудың туған кезде анықталуын білдіреді. Бұл жағдайларда алдымен, хирургиялық араласу қарастырылады, себебі, аурудың себебі – дренаждық жүйенің дұрыс дамымауы. \r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nГлаукоманың алдын алу мүмкін емес, бірақ, ерте анықтау арқылы ауруды бақылауға алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nГлаукома салдарынан көруді жоғалту – қайтымсыз және қалпына келмейді. Бірақ, көз ішілік қысымды төмендетуге бағытталған шаралар көруді әрі қарай жоғалтудың алдын алуға көмектеседі. Глаукома бар адамдар дәрігердің тағайындауын қадағаласа, ұдайы тексеріліп отырса, көбінесе, көруді жоғалтпайды.','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Глоссит','','','kz','s','',0,'',4634,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532315160,1563851160,1532316445,'Глоссит – тілді ісіндіріп және түсін өзгертетін, көбінесе, тілдің бетін тым тегіс ететін қабыну.\r\n\r\nТіл дәмді сезуге, асты жұтуға және шайнауға көмектеседі. Сөйлеу кезінде қолданамыз. Тіл көптеген бұлшық еттерден тұрады. Тілдің жоғарғы бетінде дәмдік рецепторлар бар.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\nГлоссит – тілді ісіндіріп және түсін өзгертетін, көбінесе, тілдің бетін тым тегіс ететін қабыну.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"102\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Тіл дәмді сезуге, асты жұтуға және шайнауға көмектеседі. Сөйлеу кезінде қолданамыз. Тіл көптеген бұлшық еттерден тұрады. Тілдің жоғарғы бетінде дәмдік рецепторлар бар.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Себептері__\r\n\r\nГлоссит келесі себептерден пайда болады:\r\n\r\n* Тіс пастасына, ауызды шаятын сұйықтыққа, тыныс алуды сергіткішке, кәмпиттің бояғышына, тіс протезінің пластигіне немесе артериалдық қысымнан қабылдайтын кейбір дәрілерге аллергиялық серпін\r\n* Сілемей бөлінуінің бұзылысында ауыздағы құрғақтық\r\n* Бактериялардан немесе вирустардан туындайтын инфекциялар  \r\n* Күйіктен, тістің кедір-бұдырлығынан, стоматологиялық шаралардан кейінгі зақымдану немесе басқа жарақаттардан кейін\r\n* Қандағы темірдің (темір тапшылығы) немесе кейбір В тобы дәрумендерінің (мысалы, В12) төмен деңгейі\r\n* Темекіден, алкогольден, татымдықтан тітіркеніс\r\n* Ауыз қуысының зеңдік инфекциясы.\r\n \r\n\r\nГлоссит келесі тері ауруларында пайда болады, мысалы:\r\n\r\n* Қызыл тегіс теміреткі (бөріткенмен сипатталатын созылмалы қышитын тері ауруы)\r\n* Көп түрлі эритема (инфекциялық-аллергиялық сипаттағы ауру, температураның көтерілуімен, дімкәстанумен басталады, және біраз уақыт өткеннен кейін ғана бөріткен пайда болады)\r\n* Афтоздық ойықжаралар (шағын терең емес ойық жаралар, ауызда пайда болады және тамақ ішуді, сөйлеуді қиындатады)\r\n* Қарапайым күлдіреуік (теріде және сілемей қабатта күлдіреудің пайда болуымен көрінетін ауру, күлдіреу таралып, қосылуы мүмкін)\r\n* Мерез, т.б.\r\n \r\nГлоссит тұқым қуалауы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГлосситте симптомдар алуан түрлі, көбінесе, аурудың себебіне және даму сатысына байланысты болады. Бірақ, әрдайым келесі белгілері болады:\r\n\r\n* Тілдегі біркелкі емес, дақты өңез\r\n* Ауыз қуысындағы түрлі тереңдікті және аумақты алатын ойықжаралар\r\n* Түсінің өзгеруі (жалпы немесе жергілікті дақтар түрінде)\r\n* Тілдің ісінуі, оның бүйір бетінде тістердің «ізінің» қалуы\r\n* Тілдің қозғалғыштығының шектелуі\r\n* Ауыздан иіс шығуы\r\n* Сілемей бөлінуінің бұзылуы\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚарау нәтижесінде дәрігер (жалпы тәжірибе дәрігері, стоматолог, терапевт) тілдің немесе оның бөлігінің ісінуін анықтайды, оның бетінде тілдің бүртіктерінің болмауы мүмкін, науқасты басқа аурулары және өмір салты туралы сұрайды, диагнозды анықтау үшін қан талдауын тағайындайды.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nСырқаттың алғашқы белгілерінде дәрігерге көріну қажет. Ол аурудың себебін анықтап, сәйкес емдеуді тағайындайды. Емдеудің мақсаты – қабынуды азайту.\r\n\r\nМеханикалық жарақат кезінде стоматологта емделу қажет, сынған тістің өткір ұшы егеледі немесе протез дұрысталады. Ауыз қуысының жақсы гигиенасының маңызы зор. Тісті мұқият тазалау қажет, күніне, кемінде екі рет, күніне, кемінде, бір рет стоматологиялық жіпті қолданумен. Ауыз қуысын антисептикалық ерітінділермен шаю ұсынылады. Егер глоссит инфекциялық сипатта болса, антибиотиктер және зеңге қарсы препараттар тағайындалады.  Емдәмді өзгерту анемияны және қоректік заттектердің тапшылығын емдеу үшін қолданылады.  Тілдің тітіркенісін азайту үшін тітіркендіргіштерден алшақ болу қажет (мысалы, ыстық немесе ащы тағамды, алкоголь мен темекіні).\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nГлоссит әдетте, емдеуге жақсы көнеді, егер қабыну себебі анықталып, уақытылы емдеу басталса. Кейбір жағдайда глоссит күрделі ісінуге апарып, тыныс алу жолдарын тежеуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* тыныс алу жолдарының тежелуі\r\n* сөйлеу, шайнау немесе жұту кезіндегі қиындықтар\r\n* жайсыздық\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n* глосситтің симптомдары 10 күннен артық созылады\r\n* тілдің күшті ісінуі\r\n* тыныс алу және сөйлеу аса қиындайды.\r\n* Тыныс алу жолдарының бітелуі – төтенше жағдай, шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАуыз қуысының жақсы гигиенасы (Тісті мұқият тазалау, стоматологиялық жіпті қолданумен, ұдайы стоматологта кәсіптік тазалау) глосситтің алдын алуға көмектеседі.   глоссит.','student_k',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гонорея (соз ауруы)','','','kz','s','',0,'',7509,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532316420,1563852420,1532317266,'Гонорея (соз ауруы) – жыныстық жолмен берілетін инфекция (ИПП).\r\n\r\nГонореяның (соз ауруы) қоздырғышы - Neisseria gonorrhoeae бактериясы. Бұл ауру жыныстық қатынастың кез келген  түрінде берілуі мүмкін. Ауыз қуысымен, іншекпен, жыныстық мүшемен немесе айналшықпен жанасуда жұғады. \r\n\r\nБактерия организмнің жылы, ылғал ортасында мекендейді. Бұл организмнен несепті шығаратын түтікке де (үрпі) қатысты. Әйелдерде бактерияның мекендейтін ортасы – репродуктивті жүйенің ағзалары (жатыр түтіктері, жатыр мен жатыр мойны) болуы мүмкін. сондай-ақ, бактерия көзде де болуы мүмкін.\r\n\r\nЗаңға сай дәрігерлер гонореяның (соз ауруы) анықталуы жайында денсаулық сақтаудың сәйкес мекмелеріне хабарлауы тиіс. Бұл заңның мақсаты – науқастың тиісті көмек алуына көз жеткізу. Сондай-ақ, жыныстық серіктестерді тауып, тексеру қажет. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n \r\nГонорея (соз ауруы) – жыныстық жолмен берілетін инфекция (ИПП).\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГонореяның (соз ауруы) қоздырғышы - Neisseria gonorrhoeae бактериясы. Бұл ауру жыныстық қатынастың кез келген  түрінде берілуі мүмкін. Ауыз қуысымен, іншекпен, жыныстық мүшемен немесе айналшықпен жанасуда жұғады. \r\n\r\nБактерия организмнің жылы, ылғал ортасында мекендейді. Бұл организмнен несепті шығаратын түтікке де (үрпі) қатысты. Әйелдерде бактерияның мекендейтін ортасы – репродуктивті жүйенің ағзалары (жатыр түтіктері, жатыр мен жатыр мойны) болуы мүмкін. сондай-ақ, бактерия көзде де болуы мүмкін.\r\n\r\nЗаңға сай дәрігерлер гонореяның (соз ауруы) анықталуы жайында денсаулық сақтаудың сәйкес мекмелеріне хабарлауы тиіс. Бұл заңның мақсаты – науқастың тиісті көмек алуына көз жеткізу. Сондай-ақ, жыныстық серіктестерді тауып, тексеру қажет. \r\n\r\nКелесі қауіп факторлары болғанда жұқпалануға бейімділік болады:\r\n\r\n·        жыныстық серіктесер көп болса\r\n\r\n·        серіктесте жыныстық жолмен берілетін инфекция (ИПП) болса.\r\n\r\n·        жыныстық қатынаста презерватив қолданбағанда\r\n\r\n·        алкоголь, есірткі немесе басқа тыйым салынған заттектерді шамасынан көп тұтынғанда.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГонореяның (соз ауруы) симптомдары жұққаннан кейін 2-5 күн ішінде пайда болады. кейбір ерлерде бір айдың ішінде дамиды. Кейбір адамдарда ауру симптомсыз өтеді. Олар жұқпалануы жайында білмейді және емделмейді. Мұндайда асқыну қаупі және басқаларға берілуі артады.\r\n\r\nЕрлерде ауру келесі симптомдармен көрініс береді:\r\n\r\n·        несеп шығару кезінде күйдіру және ауырсыну сезімі\r\n\r\n·        жиі және жедел несеп шығарудың қажеттігі\r\n\r\n·        жыныстық мүшеден бөліністер (ақ, сары немесе жасыл түсті)\r\n\r\n·        аталық бездің ауырсыну және ісінуі\r\n\r\n·        көмейдің ауырсынуы (гонококкты фарингит)\r\n\r\nӘйелдерде ауру жеңіл түрде өтуі мүмкін. Сондықтан, ол басқа кез келген инфекцияға ұқсас болады. әйелдерде кездесетін симптомдары:\r\n\r\n·        іншектен бөлінді\r\n\r\n·        несеп шығару кезінде күйдіру және ауырсыну сезімі\r\n\r\n·        несеп шығарудың жиілеуі\r\n\r\n·        көмейдің ауырсынуы\r\n\r\n·        жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну\r\n\r\n·        іштің төменгі бөлігіндегі күшті ауырсыну (жұқпа жатыр түтігіне және іш қуысына тарағанда)\r\n\r\n·        Қызба (күшті ауырсыну (жұқпа жатыр түтігіне және іш қуысына тарағанда)\r\n\r\nЖұқпа қан ағымына түскенде келесі симптомдар пайда болады:\r\n\r\n·        Қызба\r\n\r\n·        Бөріткен\r\n\r\n·        Артрит тәрізді симптомдар\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nГонорея (соз ауруы) бөліністердің үлгілерін немесе тінді микроскоппен зерттеуде жеңіл анықталады. Бұл Грам бойынша боялу аталады. Бұл жылдам, бірақ, аса дәл емес әдіс.\r\n\r\nӨсінділердің үлгілері (зертханалық жағдайда өсірілген) Гонорея (соз ауруы) диагнозын растайды.\r\n\r\n·        өсінділердің қоздырғышын анықтау үшін үлгілер әдетте жатыр мойнынан, іншектен, үрпіден, айналшықтан немесе көмейден алынады.    \r\n\r\n·        қан үлгілері немесе буын сұйықтығы сирек тексеріледі.\r\n\r\n·        өсінді үлгісі бойынша болжамды диагнозы 24 сағат ішінде қойылады,  түпкілікті диагноз –  72 сағаттан кейін қойылады.\r\n\r\nСкрининг ретінде ДНҚ тестілері өткізіледі. Олардың бірі – лигазды тізбекті реакция (ЛЦР). ДНҚ талдаулары өсіндіні зерттеуге қарағанда тезірек өткізіледі. Бұл тестілер үшін зерттеу үлгісі ретінде несеп алынады, жыныстық ағзалардан бөліндіге қарағанда несепті алу оңай. \r\n\r\nГонорея (соз ауруы) анықталса, жыныстық жолмен берілетін басқа инфекцияларға тексерілу қажет, оның ішінде, хламидиоз, мерез және АИТВ. 21 жастан асқан әйелдер Папаниколау бойынша жұғындыны қоса тапсырғаны жөн.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЖұқпаның бұл түрін емдеу үшін көптеген антибиотиктер бар.\r\n\r\n·       ішуге арналған  антибиотик  бір жоғары мөлшерімен, немесе 7 күн бойы қабылдау қажет болатын препараттың аздаған мөлшері тағайындалады.  \r\n\r\n·        антибиотиктің инъекциясы тағайындалады, одан кейін үйде қабылдау үшін препараттың таблеткадағы түрі тағайындалады.\r\n\r\n·        жамбас қуысы ағзаларының қабыну ауруларының ауыр түрлерінде ауруханаға жатқызу қажет болады, мұнда антибиотиктер, әдетте, көктамыр арқылы енгізіледі.\r\n\r\n·        өздігінше емделуге болмайды, дәрігермен кеңесу қажет. Дәрігер емдеудің оңтайлы түрін таңдауға көмектеседі.\r\n\r\nГонореяға (соз ауруына) шалдыққан әйелдердің жартысынан астамында хламидиоз кездеседі. Хламидоз гонореямен (соз ауруы) қатар емделеді.\r\n\r\nЕгер ауру буындағы ауырсыну, тері бөріткені, іштің немесе жамбас қуысы ағзаларының жоғары бөлігінде күшті ауырсыну секілді симптомдармен көрініс берген болса, 7 күннен кейін дәрігерге қайта көріну қажет. Жұқпаның жазылуына көз жеткізу үшін талдаулар өткізіледі.\r\n\r\nЖұқпаның әрі қарай таралуының алдын алу үшін жыныстық қатынастағы серіктестер тексерілуі және емделуі қажет. Жыныстық  қатынастағы серіктесіңізбен қоса антибактериалдық емдеудің толық курсынан өтуіңіз қажет. Емдеу аяқталғанға дейін презервативтерді қолданыңыз.\r\n\r\nГонореяға (соз ауруына) шалдыққан науқастың барлық жыныстық қатынастағы серіктестері анықталып, тексерілуі қажет. Бұл жұқпаның әрі қарай таралуының алдына алуға көмектеседі.\r\n\r\n·        кейбір жағдайда жыныстық қатынастағы серіктесіңізге өзіңіз ақпарат беріп, дәрілік препараттарды ұсынуыңызға болады.\r\n\r\n·        басқа жағдайларда серіктесіңізбен денсаулық сақтау бөлімшесінің өкілдері хабарласады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГонорея (соз ауруы) организмге таралмаса, антибиотиктерді қабылдау арқылы емделіп, жазылады. Таралған гонорея (соз ауруы) аса ауыр инфекция саналады. Көпшілік жағдайда тиісті емдеуде жағдайдың жақсаруы орын алады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nӘйелдерде келесі асқынулар болады:\r\n\r\n·        инфекцияның жатыр түтіктеріне таралуы нәтижесінде тыртықтар пайда болуы мүмкін. Бұл әрі қарай жүктілікте мәселелерге апаруы мүмкін.\r\n\r\n·        Жүкті әйелдер ауыр гонореяға шалдыққан болса, құрсақ ішінде немесе босану кезінде  нәрестеге ауруды беруі мүмкін.\r\n\r\nЕрлердегі мүмкін асқынулары:\r\n\r\n·        Үрпінің тыртықтануы немесе саңылауының тарылуы  (организмнен несеп шығарылатын түтіктер)\r\n\r\n·        Абсцесс (үрпінің маңында ірің жиналуы)\r\n\r\nЕрлер ме әйелдерде болатын басқа асқынулар:\r\n\r\n·        инфекцияның буынға енуі\r\n\r\n·        жүрек қақпақшаларының жұқпалануы\r\n\r\n·        мидың қабығының жұқпалануы (менингит)\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nГонорея  симптомдары болса, дереу дәрігерге көріну қажет. Көптеген мемлекеттік клиникаларда жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ИПП) ақысыз анықталып, емделеді.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық қатынасқа түспеу – гонореяның алдын алудың кепілді жолы. Егер жыныстық қатынастағы серіктесіңіз, өзіңіз басқа адамдармен жыныстық қатынасқа түспейтін болсаңыздар, жұқпалану қаупі айтарлықтай азаяды.\r\n\r\nқауіпсіз жыныстық қатынас жыныстық қатынас кезінде немесе оған дейін жұқпаланудың алдын алуға немесе инфекцияны басқа адамға берілуінің алдын алуға бағытталған шараларды қабылдауды білдіреді.\r\n\r\nДәрігерден сұрау қажет: сізге В гепатиті немесе АПВ вакцинасының қажеттігі туралы. \r\n\r\nАқпарат көзі: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007267.htm','student_k',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гормондық бұзылыстар','','','kz','s','',0,'',1470,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532317260,1563853260,1532317520,'Эндокриндік жүйе  негізгі сегіз безден тұрады. Бұл бездер гормондарды өндіреді. Гормондар – бүкіл организмнің жұмысына әсер ететін химиялық заттектер.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Гормондардың қызметі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Гормондық бұзылыстардың себептері__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭндокриндік жүйе  негізгі сегіз безден тұрады. Бұл бездер гормондарды өндіреді. Гормондар – бүкіл организмнің жұмысына әсер ететін химиялық заттектер.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Гормондардың қызметі__\r\n\r\nҚан ағымы жүйесі бойынша гормондар тіндерге немесе ағзаларға тасымалданады. Гормондар баяу жұмыс істейді, олар организмде өтетін барлық үрдістердің жұмысын реттейді. Мысалы:\r\n\r\nӨсу және даму\r\n\r\nМетаболизм – ас қорыту, шығарылу, тыныс алу, қан айналымы және дене температурасын қолдау\r\n\r\nЖыныстық қызмет\r\n\r\nРепродуктивтік қызмет\r\n\r\nКөңіл-күй\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Гормондық бұзылыстардың себептері__\r\n\r\nЕгер Сіздің гормондарыңыздың деңгейі тым жоғары немесе төмен болса, Сізде гормондық бұзылыс орын алуы мүмкін. Сондай-ақ, гормондық аурулар организмнің гормондарға қалыпты жағдай кезіндегідей емес серпіні кезінде де пайда болады. Күйзеліс, инфекция, қан құрамының өзгеруі, электролиттер балансының бұзылысы да гормондардың деңгейіне әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nЭндокриндік аурулардың көптеген түрлері бар, ең кең таралған түрі – қант диабеті. Ол әдетте, организмде өндірілетін гормондар деңгейін бақылау арқылы емделеді. Егер мәселе қандағы гормондардың төмен деңгейінде болса, гормондық препараттармен алмастыру емдеуін тағайындау көмектесуі мүмкін.','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Холецистит','','','kz','s','',0,'',4160,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532317860,1563853860,1532318491,'Созылмалы  холецистит – ұзақ уақыт бойы сақталатын өт қабының ісінуі және тітіркенуі.\r\n\r\nІш қуысындағы ағзалар: өңеш, асқазан, тоқ және аш ішектер, бауыр, өт қабы және ұйқыбезі тағамның қоректік заттектерін энергияға айналдырады және тағамның қоректік емес бөліктерін қоқыстарға ыдыратады, кейіннен олар организмнен сыртқа шығарылады.\r\n\r\nБауыр  - адам организміндегі ең үлкен ағза. Ол іштің оң жақ қабырға аумағында орналасқан. Бауыр екі бөліктен тұрады – үлкен өлшемді оң бөлігі және кіші сол бөлігі. Бауыр бірқатар маңызды қызметті атқарады. Ол қаннан зиянды заттектерді сыртқа шығарады. Сондай-ақ, бауыр асты қорытуға көмектесетін ферменттер мен өтті өндіреді. Бауыр тағамдық заттектерді зат алмасуында, организмнің өсуі мен дамуында қатысатын ұсақ қосылыстарға дейін ыдыратады. Бауыр қанды екі қантамыры арқылы алады. Негізгі тамыр – бауырдың қақпа венасы. Екіншісі – бауыр артериясы.\r\n\r\nӨт қабы бауырдың астында орналасқан шағын қапшық тәрізді ағза. Ол бауырда өндірілетін өтке толады. Өт ішекке майларды қорытуға көмектеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nСозылмалы  холецистит – ұзақ уақыт бойы сақталатын өт қабының ісінуі және тітіркенуі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"103\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n\'\'Іш қуысындағы ағзалар: өңеш, асқазан, тоқ және аш ішектер, бауыр, өт қабы және ұйқыбезі тағамның қоректік заттектерін энергияға айналдырады және тағамның қоректік емес бөліктерін қоқыстарға ыдыратады, кейіннен олар организмнен сыртқа шығарылады.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"104\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бауыр  - адам организміндегі ең үлкен ағза. Ол іштің оң жақ қабырға аумағында орналасқан. Бауыр екі бөліктен тұрады – үлкен өлшемді оң бөлігі және кіші сол бөлігі. Бауыр бірқатар маңызды қызметті атқарады. Ол қаннан зиянды заттектерді сыртқа шығарады. Сондай-ақ, бауыр асты қорытуға көмектесетін ферменттер мен өтті өндіреді. Бауыр тағамдық заттектерді зат алмасуында, организмнің өсуі мен дамуында қатысатын ұсақ қосылыстарға дейін ыдыратады. Бауыр қанды екі қантамыры арқылы алады. Негізгі тамыр – бауырдың қақпа венасы. Екіншісі – бауыр артериясы.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"105\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nӨт қабы бауырдың астында орналасқан шағын қапшық тәрізді ағза. Ол бауырда өндірілетін өтке толады. Өт ішекке майларды қорытуға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nСозылмалы холецистит, әдетте, жіті (кенеттен) холециститтің ұдайы ұстамаларының салдарынан пайда болады. Бұл ұстамалардың көпшілігі өт қабындағы тастарға байланысты.\r\n\r\nБұл ұстамалар өт қабы қабырғасының қалыңдауын туындатады. Өт қабы жиырыла бастайды. Уақыт өте келе өт қабының өтті шоғырландыру, сақтау және бөлу қабілеті төмендейді.\r\n\r\nАуру ерлерге қарағанда әйелдерде жиі кездеседі, әсіресе, 40 жастан асқандарда.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖіті холециститтің симптомдарымен мына жерден танысуға болады: қараңыз: жіті холецистит.\r\n\r\nЖіті холецистит – сырқаттық жағдай, ол созылмалы холециститке апарады. Созылмалы  холециститтің қосымша симптомдары белгісіз.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME} \r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер келесі қан талдауын тағайындайды:\r\n\r\n* Амилаза және липаза – ұйқыбезі ауруларын анықтау үшін\r\n* Қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n* Бауырдың функционалдық сынамалары – бауырдың қаншалықты жақсы жұмыс істейтіндігін білу үшін.\r\n\r\nӨт қабындағы тастың немесе қабынудың болуын анықтайтын тексерулер:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n* Іш қуысы ағзаларының УДТ (УЗИ)\r\n* Өт қабының сцинтиграфиясы\r\n* Ауыздан жасалатын холецистография\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөбінесе, ауру хирургиялық жолмен емделеді. Өт қабын алып тастайтын операция холецистэктомия аталады.\r\n\r\nКөбінесе, лапароскопиялық холецистэктомия қолданылады. Бұл  операция кезінде хирург кішкене тіліктерді жасайды, бұл кейіннен тез қалыпқа келуге ықпал етеді. Науқастарды операция жасалған күні немесе ертеңіне үйге жібереді.\r\nАшық холецистэктомия іштің жоғарғы оң бөлігінде үлкен тілікті жасауды қажет етеді.\r\nСырқаты ауыр және басқа аурулар салдарынан операцияны көтере алмайтын науқастарда өт тастары дәрілік препараттармен ерітіледі. Алайда, бұл 2 жылға дейін созылуы мүмкін, ал тастар қайта түзілуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nХолецистэктомия – қаупі аз, кең таралған шара.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Несепқаптың қатерлі ісігі (сирек)\r\n* Сары ауру\r\n* Панкреатит\r\n* Жағдайдың нашарлауы\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nХолециститтің симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАурудың алдын алу әрдайым мүмкін бола бермейді. Майлы тамақ тұтынуды шектеу жіті холециститке шалдыққан және өт қабы алынбаған адамдарда симптомдарды жеңілдетеді. Дегенмен, майлардың мөлшері төмен емдәмнің пайдасы дәлелденбеген.','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ингаляция (булау)','','','kz','s','',0,'',466,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532318820,1563854820,1532318901,'Булауды өткізу үшін адам ыстық суы бар ыдысқа басын еңкейтіп отырады. Басты сүлгімен жауып, көзді жұмып, терең тыныс алу қажет. Көзге ыстық буды түсірмеу қажет.','Булауды өткізу үшін адам ыстық суы бар ыдысқа басын еңкейтіп отырады. Басты сүлгімен жауып, көзді жұмып, терең тыныс алу қажет. Көзге ыстық буды түсірмеу қажет.\r\n\r\nБу мұрын сілемейін қопсытып, оның шығарылуын жақсартып, тыныс алуды жеңілдетеді. Суға ментол, эвкалипт, камфора, тимол, қылқан жапырақтылардың майын қосу мұрын жолдарын тазартуға көмектеседі.\r\n\r\nБалаларға күйік қаупі болғандықтан, булау ұсынылмайды. Оның орнына баланы ыстық ваннаға отырғызуға болады. ','student_k',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Іншек кандидозы','','','kz','s','',0,'',6008,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532318880,1563854880,1532319489,'Іншек кандидозы  көбінесе, Candida Albicans ашытқы зеңінен туындайтын іншек инфекциясы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nІншек кандидозы  көбінесе, Candida Albicans ашытқы зеңінен туындайтын іншек инфекциясы.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nІншек ашытқы инфекциясы көпшілік әйелдерде кездеседі. Candida Albicans – кең таралған зең. Ол көбінесе, аз мөлшерде іншекте, ауызда, асқазан-ішек жолдарында және теріде кездеседі. Әдетте, бұл симптомдардың пайда болуын және аурудың дамуын туындатпайды.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"106\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте Кандида шоғырының флуоресценттік микроскопиясы көрсетілген.\'\' Кандида  - ашытқы инфекциясы, аурудың жеңіл түрін туындатады, бірақ, әлсіреген адамдарда өмір үшін қауіпті ауруларға апаруы мүмкін.\r\n\r\nКандидалар және көптеген басқа микроорганизмдер әдетте, іншекті мекендейді, бірі-бірінің тепе-теңдігін қолдайды.\r\n\r\nДегенмен, кейде Candida Albicans саны артады, бұл ашытқы инфекциясының пайда болуына апарады.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"107\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'зеңдік инфекциялар басқа мақсатпен тағайындалған антибиотиктеді қабылдау курсынан кейін пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАнтибиотиктер іншектегі  микроорганизмдердің қалыпты үйлесімін өзгертеді, олар қалыпты жағдайда зеңдік флораны басатын бактериялардың өсуін тежейді. \'\' \r\n\r\nБұл келесі жағдайларда орын алады:\r\n\r\n·         Инфекциялардың басқа түрлерін емдеу үшін антибиотиктер қабылдау Антибиотиктер іншектегі  микроорганизмдердің қалыпты үйлесімін өзгертеді және қорғанысты бактериялардың санының азаюына апарады.\r\n\r\n·         Жүктілік\r\n\r\n·         Семіздік                                                                \r\n\r\n·         Қант диабеті.\r\n\r\nАшытқы инфекциясы жыныстық жолмен берілмейді. Дегенмен, кейбір ерлерде жұқпаланған серіктеспен жыныстық қатынастан кейін жыныстық мүшесінде қышу және бөріткен секілді симптомдар пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nІншектік ашытқы инфекциялары денсаулықта басқа мәселенің болуының белгісі болуы мүмкін. Басқа  іншектік инфекциялар қате түрде іншектік кандидоз саналуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n·         Іншектен аукытқулы бөліністер\r\n\r\n·         Сулы, ақ, қою, көпіршікті бөліністер\r\n\r\n·         Жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну\r\n\r\n·         несеп шығарудың ауырсынуы\r\n\r\n·         вульваның қызаруы және ісінуі  \r\n\r\n·         іншектің қышуы, күйдіру сезімі.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\nДиагностика\r\n\r\nГинекологиялық қарау кезінде вульваның, іншектің, оның мойнының қызаруы және ісінуі анықталуы мүмкін.  Дәрігер іншектің қабырғасында құрғақ, ақ дақтарды, вульвадағы сызаттарды анықтайды.\r\n\r\nІншектен шығатын бөліністің аздаған мөлшерін микроскоптың көмегімен қарастырады. Кейде өткізген емдеуге қарамастан немесе инфекцияның симптомдары жақсармағанда немесе қайталанатын болса, өсінді алынады. Емдеуші дәрігер симптомдардың басқа себептерін ескеру үшін талдау тағайындайды.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nІншектік ашытқы инфекцияларын емдеу үшін крем немесе суппозитарий (іншекке салынатын) түріндегі дәрілер қол жетімді. Олардың көпшілігін рецептісіз сатып алуға болады.\r\n\r\nҮй жағдайында емделуге болады, егер:\r\n\r\n·         симптомдар әлсіз көрінсе, жамбас қуысында ауырсыну болмаса немесе температура жоғары болмаса,\r\n\r\n·         бұл алғашқы ашытқылық инфекция емес және және өткенде ашытқылық инфекциялардың үлкен көлемі болмаған.\r\n\r\n·         Жүктілік жоқ\r\n\r\n·         Соңғы жыныстық қатынастан кейін басқа венерологиялық ауруларға шалдығу мүмкіндігі туралы мазасыздық болмаса.\r\n\r\nІншек кандидозын емдеу үшін түрлі зеңдерге қарсы дәрілер қолданылады, оларды дәрігер тағайындайды.\r\n\r\nНұсқаулықпен мұқият танысып, препаратты тағайындалуы бойынша қолдану қажет. Жағдайыңыз жақсарса да, препаратты қабылдауды белгіленген мерзімінен бұрын тоқтатпаңыз. Сізге дәріні 3-7 күн бойы қабылдау қажет болады, алған дәріге байланысты. Инфекция қайталанбаса, бір күндік емдеу курсы тағайындалады, дәрігер әдетте «флуконазол» аталатын дәріні тағайындайды. Бұл капсуланы бір рет қана ішесіз. Егер симптомдар күрделі болса, немесе іншек кандидозы қайталанса, сізге қажет:\r\n\r\n·         Емдеу курсы - 14 күн,\r\n\r\n·         Іншек суппозиторийі Клотримазол немесе Флуконазол таблеткалары – әр апта сайын,  жаңадан жұқпалану жағдайларының алдын алу үшін.\r\n\r\nІншектен бөлініс шығуының алдын алу және емдеу шаралары:\r\n\r\nЖыныстық ағзалар аумағын құрғақ және таза ұстаңыз. Сабын қолданбаңыз және сумен ғана шайыныңыз. Жылы, бірақ, ыстық емес ваннада отыру симптомдарыңызды жеңілдетуі мүмкін.\r\nБүркуді (спринцтеу) қолданбауға тырысыңыз. Көпшілік әйелдер етеккірден кейін немесе жыныстық қатынастан кейін бүрку арқылы өздерін таза сезінетін болғанымен, бұл іншектен бөліндіні ұлғайтуы мүмкін, себебі, бүрку кезінде инфекциядан қорғайтын пайдалы бактериялар да іншектен жойылып кетеді.\r\nАнтибиотик қабылдауда ашытқылық инфекцияның пайда болуының алдын алу үшін тірі өсінділі йогурт немесе ацидофильді лактобактерияларды қабылдаңыз.\r\nЖыныстық жолмен берілетін инфекцияларға шалдығу немесе инфекцияның таралуын болдырмас үшін презервативтер қолданыңыз.\r\nЖыныстық ағзалар аумағына гигиеналық спрейлерді, парфюмерия немесе опа-далапты қолданбаңыз.\r\nТітіркенуді туындататын тар шалбар, қысатын іш киім кимеуге тырысыңыз.\r\nМақта матадан іш киім немесе мақта жіпті колготки киіңіз. Жібек пен нейлоннан іш киім кимеңіз, себебі, бұл маталар ауа ағынын жібермейді. Осыдан жыныстық ағзалар аумағында тер бөлінуі көбейіп, тітіркену пайда болады.\r\nГигиеналық төсемшелер қолданған жөн. Тампондарды қолданбаңыз.\r\nҚант диабеті болса, қандағы қант деңгейін бақылауға алыңыз. \r\n \r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001511.htm\r\n\r\nАудармашы: Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Инсульт және миға қан құйылуы','','','kz','s','',0,'',34337,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532344680,1563880680,1532345710,'Ми – жұмсақ, кеуекті тін массасы. Ол бассүйекпен және мидың қабығы аталатын үш жұқа мембраналармен қорғалған. «Ми-жұлын сарысуы» аталатын сұйықтық миды қоршайды. Сұйықтық мидың қабығы арасындағы кеңістікте және қарынша аталатын мидың өзінің қуыстарында болады.\r\n\r\nЖүйке жасушалары жүйесі бойынша ақпарат мидан дененің қалған ағзаларына және одан кері беріледі. Кейбір нервтер мидан көзге, құлаққа және бастың басқа ағзаларына барады. Басқа нервтер жұлын арқылы өтеді, миды дененің басқа бөліктерімен байланыстырады. \r\n\r\nМидың және жұлынның шеңберінде глиалдық жасушалар (тірек және қорғаныс қызметін орындайтын) жүйке жасушаларын қоршайды және орнында ұстайды.\r\n\r\nМи біздің саналы әрекетімізді (мысалы, жүру, сөйлеу), сондай-ақ, организмнің ойлауға тәуелді емес қызметін (мысалы, тыныс алу) басқарады.  Ми сезім ағзаларын (көрудің, естудің, түйсінудің, иіс, дәм сезудің), есте сақтауды, көңіл-күйді, және мінез ерекшеліктерін де басқарады','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Мидың құрылысы қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Инсульт туралы жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Инсульттің түрлері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Инсульт ненің салдарынан болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Инсульт пайда болу қаупіне кім ұшырайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Инсульттің белгілері мен симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Инсульт қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Инсульт қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Қалай инсульттің алдын алуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Инсульттен кейінгі өмір__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Мидың құрылыс қандай?__\r\n\r\nМи – жұмсақ, кеуекті тін массасы. Ол бассүйекпен және мидың қабығы аталатын үш жұқа мембраналармен қорғалған. «Ми-жұлын сарысуы» аталатын сұйықтық миды қоршайды. Сұйықтық мидың қабығы арасындағы кеңістікте және қарынша аталатын мидың өзінің қуыстарында болады.\r\n\r\nЖүйке жасушалары жүйесі бойынша ақпарат мидан дененің қалған ағзаларына және одан кері беріледі. Кейбір нервтер мидан көзге, құлаққа және бастың басқа ағзаларына барады. Басқа нервтер жұлын арқылы өтеді, миды дененің басқа бөліктерімен байланыстырады. \r\n\r\nМидың және жұлынның шеңберінде глиалдық жасушалар (тірек және қорғаныс қызметін орындайтын) жүйке жасушаларын қоршайды және орнында ұстайды.\r\n\r\nМи біздің саналы әрекетімізді (мысалы, жүру, сөйлеу), сондай-ақ, организмнің ойлауға тәуелді емес қызметін (мысалы, тыныс алу) басқарады.  Ми сезім ағзаларын (көрудің, естудің, түйсінудің, иіс, дәм сезудің), есте сақтауды, көңіл-күйді, және мінез ерекшеліктерін де басқарады.\r\n\r\nМидың үш негізгі бөлігі түрлі қызметтер түрін бақылайды:\r\n\r\n* __Мидың жарты шарлары__— Мидың жарты шарлары мидың ең үлкен бөлігі. Олар үстінде орналасқан. Олар бізге жан-жақта не болып жатқандығын хабарлау үшін, ал денемізге – өтіп жатқан әрекетке серпін қайтару үшін біздің сезім ағзаларымыздан ақпаратты қолданады. Жарты шарлар оқуға, ойлауға, үйренуге, сөйлеуге және көңіл-күйге қабілетті бақылайды. Ми екі жарты шарға бөлінеді – сол және оң, олардың әрқайсысы қызметтің жеке түрлерін бақылайды. Оң жарты шар дененің сол жақ бұлшық етінің қызметін, сол жарты шар дененің оң жақ бұлшық етінің қызметін бақылайды.\r\n* __Мишық__ —Мишық жарты шарлардың астында мидың артқы жағында болады. Ол тепе-теңдік сезімін және жүру, сөйлеу секілді күрделі әрекетті бақылайды.\r\n* __Ми діңгегі__—Ми діңгегі миды жұлынмен жалғастырады. Ол ашығу сезімін және шөлдеуді бақылайды. Сонымен қатар, ол тыныс алу үрдісін, дене температурасын, артериалдық қысымды және организмнің басқа негізгі қызметін бақылайды. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"108\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Инсульт туралы жалпы ақпарат__\r\n\r\nИнсульт – шұғыл медициналық көмекті қажет ететін ауру. Инсульт миға қан келуі тоқтаған кезде пайда болады. Миға қан келуі тоқтаған бірнеше минуттен кейін ми жасушалары тіршілігін жоя бастайды. \r\n\r\nИнсульттің екі түрі бар. Жиі кездесетін түрі – ишемиялық инсульт, мидың қантамырының тромбымен бітелуіне байланысты. Басқа түрі – геморрагиялық инсульт – қан тамырының жарылуымен және миға қан құйылуымен байланысты. «Мини-инсульттер» немесе транзиторлық ишемиялық шабуылдар мидың қанмен қамтамасыз етілуінің  қысқа мерзімдік тоқтауында болады.\r\n\r\nИнсульттің симптомдары:\r\n\r\n* Беттің, қолдың немесе аяқтың кенеттен жансызданып, ұйып қалуы немесе әлсіздігі (әсіресе, дененің бір жағында)\r\n* Кенеттен тежелу, сөйлеуде немесе сөзді түсінуде мәселе пайда болуы  \r\n* Бір немесе екі көздің кенеттен көруінің нашарлауы\r\n* Кенеттен жүрудегі мәселе пайда болуы, бас айналуы, тепе-теңдікті немесе қимыл үйлесімін жоғалту  \r\n* Кенеттен себепсіз күшті бас ауырсынуы\r\nЕгер осы симптомдардың бірі байқалса, ауруханаға шұғыл емдеуді бастау үшін көріну қажет. Инсульттің шұғыл емдеуі оның дамуын тромбты тез еріту арқылы немесе қан кетуін тоқтату арқылы тоқтатуға тырысу. Реабилитациялық емдеу адамдарға инсульттің нәтижесі – мүгедектікті жеңуге көмектеседі. Қанды сұйылтуға бағытталған дәрілік емдеу инсульттің жиі қолданылатын әдісі.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Инсульттің түрлері__\r\n\r\n__Ишемиялық инсульт__\r\n\r\nИшемиялық инсульт миға оттегіге қаныққан қанды жеткізетін артерияның бітелуінде пайда болады. Бітелу ишемиялық инсульттің де себебі - тромбы салдарынан болады.\r\n\r\nИшемиялық инсульттің екі түрі бар: тромболиялық және эмболиялық. Тромболиялық инсультте қан ұйындысы (тромб) миға қан жеткізетін артерияда түзіледі.\r\n\r\nЭмболиялық инсультте қан ұйындысы немесе басқа заттек (мысалы түйіндақ немесе май материалы) қан ағымымен мидың артериясына түседі. (қан ағымымен қозғалатын тромб немесе түйіндақтың бөлікшесі эмбол аталады).\r\n\r\nИнсульттің екі түрінде де тромб немесе түйіндақ оттегімен қаныққан қанның миға баруын тежейді.\r\n\r\n__Геморрагиялық инсульт__\r\n\r\nГеморрагиялық инсульт артерияның жарылуында және миға қан құйылуында пайда болады. Аққан қан жағынан қысым мидың жасушаларын зақымдайды.\r\n\r\nГеморрагиялық инсульттің екі түрі болады: ми ішілік және субарахноидалдық.\r\n\r\nМи ішілік түрінде қантамырының жарылуы және қан құйылуы мидың өзінде болады.\r\n\r\nСубарахноидалдық түрінде қантамырының жарылуы және қан құйылуы мидың бетінде болады. Бұл кезде қан құйылуы мидың ішкі және ортаңғы қабығының арасында болады.\r\n\r\nЕкі түрінде де қан құйылуы салдарынан мидың ісінуі және бассүйек ішілік қысымның артуы пайда болады. Ісіну және қысым мидағы жасушалар мен тіндерді зақымдайды.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Инсульт ненің салдарынан болады?__\r\n\r\n__Ишемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуыл__\r\n\r\nИшемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) миға оттегімен қаныққан қанды жеткізетін артерияның бітелуінде пайда болады. Ишемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуылдың пайда болу қаупі көптеген ауруларда артады.\r\n\r\nМысалы, атеросклероз кезінде түйіндақ аталатын майлы заттектер артериялардың ішкі қабырғасында жинақталады. Біртіндеп түйіндақ қатаяды және артерияның саңылауын тарылтады, бұл кезде тіндер мен ағзаларға (мысалы, миға және жүрекке) қан баруы шектеледі.\r\n\r\nАртериядағы түйіндақ жарылуы мүмкін. Тромбоциттер түйіндақтың зақымданған жерінде жинақталады және тромб түзіп, жабысады. Бұл тромбылар артерияны ішінара немесе толығымен бітеуі мүмкін.\r\n\r\nТүйіндақтар организмнің кез келген артериясында түзілуі мүмкін, оның ішінде, жүректің, мидың және мойынның артерияларында.\r\n\r\nМойынның екі жағындағы екі негізгі артериялар ұйқы артериясы аталады. Бұл артериялар оттегіге қаныққан қанды миға, бетке, шаш түбіне және мойынға жеткізеді.\r\n\r\nТүйіндақтар ұйқы артериясында жинақталғанда ұйқы артериясының ауруы аталатын жағдай пайда болады. Ұйқы артериясының ауруы көптеген ишемиялық инсульттің және  ТИШ себебі болады.\r\n\r\nАртерияның қабырғасынан тромбы немесе түйіндақтың бөлігі ажырағанда эмболиялық инсульт (ишемиялық инсульттің түрі) немесе ТИШ дамуы мүмкін.\r\n\r\nТромб немесе түйіндақ қан ағымымен қозғалып, мидың артериясының бірінде тұрып қалуы мүмкін. Бұл артериядағы қан ағымының тоқтауын және мидың жасушаларының зақымдануын туындатады.\r\n\r\nЖүрек және қан аурулары да тромбының және инсульттің немесе ТИШ пайда болуының себебі болуы мүмкін.  Мысалы, жүрекшенің фибрилляциясы (ЖФ) эмболиялық инсульттің жиі себебі.\r\n\r\nЖФ кезінде жүректің жоғарғы камералары тым тез және ұдайы емес ырғақпен жиырылады. Нәтижесінде, қанның аз көлемі жүректе қалады. Қан іркілуінде жүректің камераларында тромбы түзілуінің қаупі артады.\r\n\r\nИшемиялық  инсульт және  ТИШ артериялардың атеросклерозбен зақымдануы салдарынан дамуы мүмкін. Бұл зақымданулар шағын артерияларда кездеседі және қанның миға баруын тежейді.\r\n\r\n__Геморрагиялық инсульт__\r\n\r\nМидағы кенеттен қан кетуі геморрагиялық инсультті туындатады. Қан құйылуы нәтижесінде мидың ісінуі пайда болады және бассүйек ішілік қысым артады. Ісіну және бассүйек ішілік қысым мидың жасушаларын және тіндерін зақымдайды.\r\n\r\nГеморрагиялық инсульт жоғары артериалдық қысымның, аневризманың және артериялық-веналық мальформациялардың (АВМ) салдарынан пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n\"Артериалдық қысым \" – бұл жүрек қанды айдайтын кезде қанның артериялардың қабырғасына түсіретін күші. Егер артериалдық қысым артатын болса, және ұзақ уақыт бойы жоғары болып қалса, бұл организмдегі түрлі бұзылыстарға апарады.\r\n\r\nАневризма – бұл артерияның қабырғасының шар тәрізді дөңестігі, ол созылуы және жарылуы мүмкін. АВМ – бұл зақымданған артериялар мен веналардың өрімі, ол да мида жарылуы мүмкін. Жоғары артериалдық қысым аневризмасы немесе АВМ бар адамдарда геморрагиялық инсульт пайда болу қаупін арттырады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Инсульт пайда болу қаупіне кім ұшырайды?__\r\n\r\nОрганизмнің кейбір ерекшеліктері, аурулар, дағдылар инсульттің немесе транзиторлық ишемиялық шабуылдың пайда болу қаупін арттыруы мүмкін. Оларды қауіп факторлары атайды.\r\n\r\nҚауіп факторлары көп болған сайын, инсульттің пайда болу қаупі де жоғары. Жоғары артериалдық қысым және темекі шегу секлді қауіп факторларын емдеуге немесе бақылауға болады. Жас пен жыныс секілді басқа қауіп факторлары бақылауға келмейді.\r\n\r\nИнсульттің пайда болуының негізгі факторлары:\r\n\r\n* __Жоғары  артериалдық қысым.__ Жоғары  артериалдық қысым – инсульттің дамуының негізгі қауіп факторы. Артериалдық қысым жоғары саналады, егер ұзақ уақыт бойы 140/90 мм.сын.бағ.деңгейінде немесе одан асатын болса. Егер қант диабеті болса немесе бүйректің созылмалы ауруы болса, 130/80 мм.сын.бағ. және одан асатын деңгей жоғары саналады. (мм.сын.бағ. - миллиметр сынап бағаны - артериалдық қысымды өлшеуде қолданылатын бірлік).\r\n* __Темекі шегу.__ Темекі шегу қантамырларын зақымдауға және артериалдық қысымды арттыруға қабілетті. Темекі шегу нәтижесінде оттегінің қажетті көлемін организмнің барлық тіндеріне жеткізу төмендейді. Пассивті темекі шегу де қантамырларын зақымдауы мүмкін.\r\n* __Диабет.__ Диабет организмнің инсулинді сіңіруінің бұзылысында немесе жеткіліксіз өндірілуінің салдарынан қандағы қанттың жоғары деңгейімен сипатталатын ауру. Инсулин – қантты организмнің жасушаларына жеткізуді қамтамасыз ететін гормон, жасушаларда энергия алу үшін қолданылады.\r\n* __Жүрек аурулары.__ Жүректің ишемиялық ауруы (коронарлық артериялардың ауруы), кардиомиопатия, жүректің жеткіліксіздігі және жүрекшенің фибрилляциясы да тромбының түзілуіне ықпал етеді, тромбылар инсультке апаруы мүмкін.\r\n* __Мидың аневризмалары немесе артериялық-веналық мальформациялар (АВМ).__ Аневризма – бұл артерияның қабырғасының шар тәрізді дөңестігі, ол созылуы және жарылуы мүмкін. АВМ – бұл зақымданған артериялар мен веналардың өрімі, ол да мида жарылуы мүмкін. АВМ туғаннан болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, олар жарылғанға дейін анықталмайды.\r\n* __Жасы және жынысы.__ Инсульттің пайда болу қаупі жас ұлғайған сайын артады. Жас кезде инсульт әйелдерге қарағанда ерлерде жиі кездеседі. Бірақ, инсульттен әйелдер өлім-жітімге жиі ұшырайды. Ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдаған әйелдерде инсульттің пайда болу қаупі біршама жоғары .\r\n* __Инсультке немесе ТИШ шалдығудың жеке немесе отбасылық тарихы.__ Егер сізде инсульт болса, оның қайталану қаупі өте жоғары. ТИШ кезінде, аурудың отбасылық тарихы болуында инсульттің пайда болу қаупі жоғары.\r\n\r\nИнсульттің пайда болуының басқа да қауіп факторлары бар, олардың көпшілігін бақылауға алуға болады:\r\n\r\n* Алкоголь және наркотик тұтыну, кокаин, амфетамин және басқасын қоса.\r\n* Қандағы зиянды холестериннің жоғары деңгейі\r\n* Дене белсенділігінің болмауы\r\n* Дұрыс тамақтанбау\r\n* Семіздік\r\n* Күйзеліс және депрессия\r\n* Васкулит (қантамырларының қабынуы) және қанның ұюының бұзылысы секілді кейбір аурулар\r\n \r\n\r\nСалауатты өмір салтын ұстану инсульттің қаупін азайтуы мүмкін. Кейбір адамдарға инсульттің пайда болу қаупін азайту үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет.\r\n\r\nКейде инсульт қандай да бір белгілі қауіп факторларынсыз да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Инсульттің белгілері мен симптомдары қандай?__\r\n\r\nКөбінесе, инсульттің симптомдары тез дамиды. Бірақ, кейде олардың дамуы бірнеше сағатта немесе күнде болады.\r\n\r\nСимптомдары инсульттің түріне және мидың зақымданған бөлігінің орналасуына байланысты болады. Әр науқаста симптомдардың ұзақтығы мен айқындығы әр түрлі болуы мүмкін.\r\n\r\nИнсульттің симптомдары:\r\n\r\n__Кенет әлсіздік\r\nПаралич (салдану) немесе беттің, қолдың, аяқтың жансызданып, ұйып қалуы, әсіресе, дененің бір жағында\r\nЕстің қалыпты болмауы\r\nСөйлеу мен түсінудегі мәселелер\r\nБір немесе екі көздің де көруіндегі бұзылыстар\r\nТыныс алудағы мәселелер\r\nБас айналуы, жүрудегі қиындықтар, тепе-теңдікті немесе қимыл үйлесімін жоғалту және түсініксіз құлаулар\r\nЕстен тану\r\nКенет және күшті бас ауырсынуы__\r\n \r\nТранзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) кезінде инсульт кезіндегідей симптомдар пайда болады. Бірақ, ТИШ симптомдары әдетте, 1-2 сағаттан аз созылады (кейде 24 сағатқа дейін болуы да мүмкін).ТИШ өмірде бір рет, сондай-ақ, бірнеше рет пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nБастапқыда ТИШ инсульттен айырмашылығын байқау қиын. Барлық инсультке ұқсайтын симптомдар шұғыл медициналық жәрдем көрсетуді қажет етеді.\r\n\r\nЕгер өзіңізде немесе қасыңыздағы адамда ТИШ немесе инсульт симптомы пайда болуын байқасаңыз, дереу «103» телефоны арқылы шұғыл медициналық жәрдем қызметіне хабарласыңыз. Өздігінше ауруханаға жетуге немесе басқа біреудің апаруына жол бермеңіз. Шұғыл медициналық жәрдем ауруханаға жетер жолда қажетті емдеуді жасай алады. Инсульт кезінде әр минут қымбат.\r\n\r\n__Инсульттің асқынулары__\r\n\r\nИнсульттен кейін сізде келесі асқынулар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* __Тромбы және бұлшық ет әлсіздігі.__ Ұзақ төсекте болу аяқтың терең көктамырында (венада) тромбы даму қаупін арттырады. Сондай-ақ, бұл бұлшық етінің әлсіздігіне және икемділігінің азаюына апаруы мүмкін.\r\n* __Жұтудағы мәселелер және пневмония.__ Егер инсультте жұту кезінде қатысатын бұлшық еттер зақымданса, тағам тұтыну және ішуде қиындықтар пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, өкпеге тағамның және сусынның бөліктері түсу қаупіне ұшырауыңыз мүмкін. Осылай болғанда пневмония дамуы мүмкін.\r\n* __Несеп қабын бақылай алмау.__ Кейде инсульт кезінде несеп шығару актісіне жауапты бұлшық еттер зақымданады. Өздігінше несеп шығара алатын болғанға дейін несеп катетерін (несепқапқа қойылатын түтік) қою қажет болуы мүмкін. Бұл катетерлерді қолдану несеп жолдарының инфекциясына апаруы мүмкін. Сондай-ақ, инсульттен кейін ішекті бақылауды жоғалту немесе іштің қатуы пайда болуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Инсульт қалай анықталады?__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер науқастағы симптомдардың, аурудың медициналық тарихының, тексеру мәліметтерінің және зерттеулер нәтижелерінің негізінде инсульт диагнозын қояды.\r\n\r\nДәрігер инсульттің пайда болу түрін, себебін, мидың зақымданған аумағының орналасуын, қан құйылуы болуын анықтап, нақтылауы қажет.\r\n\r\nЕгер дәрігер науқаста транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) болуын анықтаса, инсульттің алдын алу үшін оның себебін іздейді.\r\n\r\n__Аурудың тарихы және медициналық тексеру__\r\n\r\nДәрігер сізді немесе отбасының мүшелерінен сізде инсульт пайда болуының қауіп факторлары болуы жөнінде сұрастырады. Мұндай факторларға жататындар: жоғары артериялық қысым, темекі шегу, инсультпен ауырудың жеке немесе отбасылық тарихы. Дәрігер сіздегі симптомдар және олардың пайда болу уақыты туралы да сұрайды.   \r\n\r\nМедициналық тексеруде дәрігер сіздің менталдық (тәрбие және өмірлік тәжірибе нәтижесінде қалыптасқан) қызметіңізді, қимыл үйлесімін және тепе-теңдікті тексереді. Сонымен қатар, ол беттің, қол-аяқтың ұйып, жансыздануын, естің қалыпты болмауын, сөйлеу мен көрудегі мәселелерді тексереді.\r\n\r\nДәрігер ұйқы артериясының ауруларының белгілерін іздейді – бұл ишемиялық инсульттің жиі себебі. Стетоскоп арқылы ұйқы артериясын тыңдайды. Ысқыратын дыбыс – шудың болуы ұйқы артериясындағы түйіндақтың болуы салдарынан қан ағымының келуінің өзгеруін немесе азаюын куәландырады.\r\n\r\n__Диагностикалық тексерулер және процедуралар__\r\n\r\nИнсульт пен ТИШ анықтау үшін дәрігер келесі тексерулерді ұсынады:\r\n\r\n__Мидың компьютерлік томографиясы (КТ)__\r\n\r\nМидың компьютерлік томографиясы (КТ) – рентген сәулелерінің көмегімен мидың айқын, толық суретін алуға мүмкіндік беретін, ауырсынусыз тексеріс. Тексерудің бұл түрі, көбінесе, инсульт болғаннан кейін бірден өткізіледі.\r\n\r\nКТ инсульт кезіндегі қан кетуін немесе ми жасушаларының зақымдануын көрсетеді. Сондай-ақ, тексеру симптомдардың себебін құрайтын басқа да мидың ауруларын анықтауға мүмкіндік береді.\r\n\r\n__Мидың магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ)__\r\n\r\nАғзалар мен дененің құрылымының айқын суретін алу үшін МРТ кезінде радиотолқындар және магниттер қолданылады. Бұл тексеріс кезінде ми тінінің өзгерістері және ми жасушаларының зақымдануы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nМРТ тексерісі КТорнына немесе оған қосымша түрде тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n__Компьютерлік томографиялық ангиография және магниттік-резонанстық ангиография__\r\n\r\nКТ-ангиографияда (КТА) және магниттік-резонанстық ангиографияда (МРА) мидағы ірі қан тамырларын көруге болады. Бұл тексерулер дәрігерге тромбының орналасуы және мидағы қан ағымы туралы ақпарат береді.\r\n\r\n__Каротидтік сонография__\r\n\r\nКаротидтік сонография – ауырсынусыз және зиянсыз тексеру, бұл кезде ұйқы артериясының қабырғасын ішінен тексеру үшін ультрадыбыс қолданылады. Бұл артериялар миға оттегімен қаныққан қанды жеткізеді.\r\n\r\nКаротидтік сонографияда ұйқы артериясындағы атеросклероздық түйіндақтар және тарылулар болуын көруге болады.\r\n\r\nБұл тексеруге ультрадыбыстық допплерография жатады. Ультрадыбыстық допплерография – арнайы тест, ол арқылы тамырлардағы қан ағымының жылдамдығы мен бағыты туралы айтуға болады.\r\n\r\n__Каротидтік ангиография__\r\n\r\nКаротидтік ангиография – бұл ұйқы артериясын көрнекі ету үшін бояғыш және арнайы рентген сәулелері қолданылатын әдіс.\r\n\r\nБұл тексерудің барысында катетер аталатын түтік шаптың аумағында (жамбастың жоғары тұсында) орналасқан артерияға орнатылады. Осыдан кейін түтік жоғары қарай ұйқы артериясының біреуіне жылжиды. Дәрігер контрастылық заттекті осы арқылы ұйқы артериясына енгізеді.\r\n\r\nБояғыш артерияларды рентген суреттерінде көрінетіндей етуге көмектеседі.\r\n\r\n__Жүрек тексерулері__\r\n\r\n__Электрокардиография (ЭКГ)__\r\n\r\nЭКГ – қарапайым, ауырсынусыз тексеру, ол жүректің электрлік белсенділігін тіркейді. Тексеру жүректің жиырылуының жиілігін және ырғағын көрсетеді (ұдайылығын). ЭКГ кезінде жүректің әр бөлігі арқылы өткен кездегі электр сигналдарының күші мен синхрондығы да тіркеледі.\r\n\r\nЭКГ жүрек мәселелерін анықтауға көмектеседі, олардың инсультке апаруы мүмкін. Мысалы, тексеру барысында жүрекшенің фибрилляциясы немесе жүрек талмасы анықталуы мүмкін.\r\n\r\n__Эхокардиография__\r\n\r\nЭхокардиография (ЭхоКГ) - ауырсынусыз тексеру, бұл кезде дыбыс толқындары жүректің бейнесін алу үшін қолданылады.\r\n\r\nТексеру жүректің өлшемі мен пішіні, жүрек камерасы мен қақпақшалары туралы ақпарат алуға көмектеседі.\r\n\r\nЭхоКГ жүректегі тромбы және аорта мәселесін анықтауға мүмкіндік береді. Аорта – басты артерия, ол оттегімен қаныққан қанды жүректен дененің барлық бөліктеріне таратады.\r\n\r\n__Қан талдауы__\r\n\r\nДәрігер қан талдауын инсультті анықтау үшін қолданады.\r\n\r\n\'\'Қандағы қант деңгейін анықтау (глюкоза).\'\' Қандағы глюкозаның төмен деңгейінде инсультке ұқсайтын симптомдар болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'Қандағы тромбоциттер мөлшерін анықтау.\'\' Тромбоциттер –қанның ұюына көмектесетін қан жасушалары. Тромбоциттердің ауытқылы деңгейі – қан ұюының бұзылысының немесе тромбоздық бұзылыстардың (ұюдың жеткіліксіздігі) белгісі болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер қан талдауын қанның ұюының уақытын өлшеу үшін қолданады. Екі тексеру  –протромбинге (ПТ) және протромбиндік уақытқа (ПТУ) – қанның қалыпты ұюының жағдайын көрсетеді.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Инсульт қалай емделеді?__\r\n\r\nИнсультті емдеу оның түріне байланысты (ишемиялық немесе геморрагиялық). Транзиторлық  ишемиялық шабуылды емдеу (ТИШ) оның себебіне, басталғаннан өткен уақытына, симптомдарына, басқа аурулардың болуына байланысты.\r\n\r\nИнсульт және ТИШ шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді. Егер Сізде инсульт симптомдары болса, шұғыл медициналық жәрдем көрсету қызметіне хабарласыңыз. Өздігінше ауруханаға жетуге немесе басқа біреудің апаруына жол бермеңіз. Шұғыл медициналық жәрдем ауруханаға жетер жолда қажетті емдеуді жасай алады. Инсульт кезінде әр минут қымбат.\r\n\r\nБастапқы емдеуді алғаннан кейін дәрігер инсульттің қауіп факторларын емдеуге және асқынуының алдын алуға тырысады.\r\n\r\n__Ишемиялық инсультті және транзиторлық ишемиялық шабуылды емдеу__\r\n\r\nИшемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) миға оттегімен қаныққан қанды жеткізетін артерияның бітелуінде пайда болады. Қан тамырларының бітелуі көбінесе, ишемиялық инсультқа және транзиторлық ишемиялық шабуылға апаратын тромбыларға байланысты.\r\n\r\nИшемиялық инсультті және транзиторлық ишемиялық шабуылды емдеу үшін дәрілік препараттар және медициналық ем-шаралар қолданылады.\r\n\r\n__Дәрілік препараттар__\r\n\r\nПлазминогенді тіндік белсендіргіш (ПТБ) аталатын дәрілік препарат мидағы артериялардың тромбысын еріте алады. ПТБ көктамыр арқылы енгізіледі. Қажетті әсерді алу үшін бұл дәрілік препарат симптомдар басталған 4 сағат ішінде қолданылуы қажет, Оңтайлысы, симптомдардың басынан неғұрлым тезірек енгізілуі қажет.\r\n\r\nЕгер қандай да бір себептермен дәрігер науқасқа ПТБ тағайындай алмаса, антиагреганттық дәрілік препараттарды қабылдауға болады. Мысалы, инсульт басталғаннан 48 сағат ішінде аспирин берілуі тиіс. Антиагреганттық дәрілік құралдар тромбоциттердің жабысуын және тромбылардың қалыптасуының алдын алады.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер антикоагулянттарды (қанды сұйылтатын препараттар) тағайындайды. Бұл дәрілер жаңа тромбылардың өсуін және қалыптасуының алдын алады.\r\n\r\n__Медициналық ем-шаралар__\r\n\r\nҰйқы артерияларының аурулары болуында дәрігер каротидтік эндартерэктомияны немесе ұйқы артериясындағы тері арқылы коронарлық араласуды жасайды. Кейде бұл ем-шара ангиопластика аталады. Бұл ем-шаралар бітелген ұйқы безінің саңылауын кеңейтуге бағытталған.\r\n\r\nҒалым-медиктер ишемиялық инсультті емдеудің басқа ем-шараларының тиімділігін зерттейді, мысалы, артерия ішілік тромболизис және церебралдық ишемия кезіндегі механикалық эмболэктомия.\r\n\r\nАртерия  ішілік тромболизисте катетер аталатын ұзын икемді түтік шаптың аумағында (жамбастың жоғары тұсында) орналасқан артерияға орнатылады. Осыдан кейін түтік жоғары қарай ұсақ ұйқы артериясына жылжиды. Ол арқылы дәрігер мидағы тромбыны бұзатын дәрілік препараттарды енгізе алады.\r\n\r\nЦеребралдық  ишемия кезіндегі механикалық эмболэктомия барысында артериядан тромбылар алып тасталынады. Бұл кезде катетер ұйқы артериясы арқылы мидың зақымдалған бөлігіне өткізіледі. Осыдан кейін тромб артериядан катетер арқылы алынады.\r\n\r\n__Геморрагиялық инсультті емдеу__\r\n\r\nГеморрагиялық инсульт артерияның жарылуында және миға қан құйылуында пайда болады. Оны емдеудің бірінші қадамы мидағы қан кетуін іздеуге және себебін жоюға бағытталған.\r\n\r\nИшемиялық инсульттен айырмашылығы - геморрагиялық инсультті емдеуде антиагреганттар және қанды сұйылтатын препараттар қолданылмайды, себебі, олар қан кетуін күшейтуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер сіз антиагреганттар және қанды сұйылтатын препараттар қабылдайтын болсаңыз және осы кезде сізде геморрагиялық инсульт пайда болса, бұл дәрілерді қабылдауды дереу тоқтату қажет.\r\n\r\nЕгер жоғары артериалдық қысым миға қан құйылуының себебі болса, дәрігер оны төмендету үшін дәрі тағайындайды. Бұл қанның әрі қарай кетуінің алдын алады.\r\n\r\nХирургиялық емдеу геморрагиялық инсультті емдеуде қажет болуы мүмкін. Операциялардың бірнеше түрі бар - аневризманы клиптеу (қысқыш салу), спиралдық эмболизация және артериялық-веналық мальформацияны (АВМ) қалпына келтіру.\r\n\r\n__Аневризманы  клиптеу және спиралдық эмболизация__\r\n\r\nЕгер аневризма (артерияның қабырғасындағы шар тәрізді дөңестік) инсульттің себебі болса, дәрігер аневризманы  клиптеуді және спиралдық эмболизацияны ұсынуы мүмкін.\r\n\r\nАневризманы   клиптеу аневризманы мидың қан тамырларынан оқшаулау мақсатында жасалады. Бұл операция аневризма аумағындағы қан кетуін тоқтатуға көмектеседі, сондай-ақ, оның қайта жарылуының алдын алады.\r\n\r\nЕм-шара кезінде хирург мида тілік жасайды және аневризманың түбінде кішкентай қысқыш орналастырады. Операция жалпы наркозбен жасалады. Операциядан кейін бірнеше күн бойы қарқынды емдеу бөлімшесінде бақылауда болу қажет.\r\n\r\nСпиралдық эмболизация - аневризманы емдеудің аса күрделі емесе ем-шарасы. Хирург катетер аталатын түтікті шаптың аумағындағы артерияға орналастырады. Әрі қарай түтік жоғарыға аневризма орналасқан жерге жылжиды.\r\n\r\nОсыдан кейін түтік арқылы аневризмаға кішкентай спираль енгізіледі. Спираль тромбының қалыптасуына ықпал етеді, ол аневризмадағы қан ағымын тежейді және оның қайта жарылуының алдын алады.\r\n\r\nСпиралдық эмболизация жалпы наркозбен, ауруханада жасалады.\r\n\r\n__Артериялық-веналық мальформацияны (АВМ) қалпына келтіру__\r\n\r\nЕгер АВМ  инсульттің себебі болса, дәрігер оны қалпына келтіруді ұсынуы мүмкін (АВМ – мидағы ақаулы, жарылуы мүмкін артериялар мен веналардың өрімі). АВМ қалпына келтіру  мидағы қайта қан кетуінің пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nАВМ қалпына келтірудің бірнеше әдістемесі бар:\r\n\r\n* АВМ алып тастау операциясы\r\n* АВМ қан тамырларына қан ағымын тежейтін арнайы заттектерді енгізу\r\n* Қантамырларын склероздау үшін радиация қолдану\r\n \r\n__Инсульттің  факторларын емдеу__\r\n\r\nИнсультті немесе ТИШ негізгі емдеуден кейін дәрігер қауіп факторларын емдейді. Қауіп факторларын емдеу үшін дәрігер өмір салтын өзгертуді ұсынады.\r\n\r\nӨмір салтын өзгерту – темекі шегуден бас тарту, дұрыс тамақтану, салауатты салмақты және дене белсенділігін қолдау.\r\n\r\nЕгер өмір салтын өзгерту жеткіліксіз болса, дәрілік препараттар тағайындалады.  \r\n\r\n__Темекі  шегуден бас тарту__\r\n\r\nЕгер темекі шегетін болсаңыз, қойыңыз. Темекі қан тамырларын зақымдайды және инсульттің, денсаулыққа қатысты басқа мәселелердің қаупін арттырады. Дәрігермен темекіні қоюға көмектесетін бағдарламалар және өнімдер туралы сөйлесіңіз. Сонымен қатар, пассивті темекі әсерінен алшақ болыңыз, ол да қантамырларын зақымдайды.\r\n\r\nТемекі шегуді қою туралы қосымша ақпаратты осы тұстан оқыңыз. Бұл ресурстар жүректің денсаулығына шоғырланғанымен, темекіні қою туралы ақпараты да бар.\r\n\r\n__Дұрыс тамақтану__\r\n\r\nДұрыс тағам – салауатты өмір салтының маңызды бөлігі. Түрлі көкөніс-жемістерді, дәндерді таңдаңыз; тұтас дәнді өнімдерді тұтынуға тырысыңыз.\r\n\r\nҚаныққан майлары, транс-майлары  және холестерині аз өнімдерді таңдаңыз. Салауатты таңдау: майсыз ет, терісіз құс, балық, бұршақ тұқымдастар, майсыз сүт және сүт өнімдері.\r\n\r\nНатрийдің (тұздың) мөлшері аз өнімдерді таңдаңыз және дайындаңыз. Тұздың жоғары мөлшерінің артериалдық қысымды арттыру қаупі бар.\r\n\r\nҚанттың мөлшері төмен өнімдерді және сусындарды таңдаңыз. Егер алкогольді сусындар тұтынатын болсаңыз, шектеңіз.\r\n\r\nСалауатты емдәм ұстану туралы қосымша ақпаратты осы тұстан оқыңыз.\r\n\r\nБұл ресурстарда дұрыс тамақтану туралы жалпы ақпарат бар.\r\n\r\nСалауатты салмақты қолдау\r\n\r\nСалауатты салмақты қолдау инсульттің пайда болу қаупін азайта алады. Мақсаты – ДСИ дене салмағының индексін < 25 күйінде ұстау.\r\n\r\nДСИ салмақтың бойға қатынасы, индекс организмдегі жалпы майдың  пайызын анықтайды. __zdrav.kz - ДСИ, тағамдық пирамида ресурстарын т.б__. пайдаланып, ДСИ өлшеуге болады, немесе дәрігер ДСИ өлшейді.\r\n\r\nДСИ 25-29,9 аралығында болса, артық салмақ бар. ДСИ >30 болса, семіздік орын алған. ДСИ < 25 болуы инсульттің алдын алу үшін қажет.\r\n\r\n __zdrav.kz – Артық салмақ және семіздік ресурсын қолданып,__ салауатты салмақты қолдау туралы   қосымша ақпаратты алуға болады.\r\n\r\n__Дене белсенділігі__\r\n\r\nҰдайы дене белсенділігі инсульттің көптеген факторларын бақылауға мүмкіндік береді, мысалы, жоғары артериалдық қысымды, зиянды холестерин деңгейін және артық салмақты.\r\n\r\nЖаңа бағдарламаны бастар алдында дәрігермен кеңесіңіз. Сіз үшін қандай дене белсенділігі қауіпсіз екендігін біліңіз.\r\n\r\nАдамдар аптасына 60 минуттық аэробтық белсенділіктен-ақ денсаулық үшін пайда алады. Белсенді болған сайын көбірек пайдасын көресіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Қалай инсульттің алдын алуға болады?__\r\n\r\nҚауіп факторларымен күрес инсульттің алдын алуға көмектесуі мүмкін. Егер сіз инсультті бастан кешірсеңіз, келесі әрекеттер оның қайта пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\n* __Темекі шекпеңіз__. Егер темекі шегетін болсаңыз, қойыңыз. Темекі қан тамырларын зақымдайды және инсульттің қаупін арттырады. Дәрігермен темекіні қоюға көмектесетін бағдарламалар және өнімдер туралы сөйлесіңіз. Сонымен қатар, пассивті темекі әсерінен алшақ болыңыз, ол да қантамырларын зақымдайды.\r\n* __Салауатты тағамды таңдаңыз. __салауатты емдәм тамаққа түрлі көкөніс-жемістерді, тұтас дәндерді тұтыну; сондай-ақ, оған майсыз ет, құс еті, балық, бұршақ тұқымдастар, майсыз сүт және сүт өнімдері кіреді. Салауатты саналатын емдәм: қаныққан майлары, транс-майлары  және холестерині,  натрийі (тұзы) және қанты аз өнімдерді таңдау.\r\n* __Салауатты салмақты қолдаңыз.__ Егер сізде артық салмақ болса немесе семіздіктен зардап шексеңіз, дәрігермен кеңесіңіз және салмақ азайту бойынша дұрыс жоспар жасаңыз. Салмақты реттеу инсульт қаупінің факторларының алдын алады.\r\n* __Дене белсенділігін қолдаңыз.__ Дене белсенділігі фитнес-деңгейді жақсартып, денсаулыққа оңтайлы әсер етеді. Дәрігермен кеңесіп, өзіңіз үшін жаттығулардың қандай түрі және көлемі қауіпсіз екендігін кеңесіңіз.  \r\n* __Отбасылық инсульт тарихын біліңіз.__ Егер өзіңізде немесе отбасының мүшелерінде инсульт бұрын болса, бұл туралы дәрігерге міндетті түрде хабарлаңыз.  \r\n \r\n\r\nӨмір салтын өзгерту туралы қосымша ақпаратты алдыңғы «Инсульт қалай емделеді» бөлімінен оқыңыз. Егер өмір салтын өзгерту жеткіліксіз болса, инсульттің даму қауіптері факторларын бақылау үшін дәрілік препараттар тағайындалады. Дәрілерді дәрігердің нұсқаулығына сай қабылдаңыз.\r\n\r\nЕгер сізде транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) болса,оған назар аударыңыз. Инсульттің алдын алу үшін ТИШ себебін табу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Инсульттен кейінгі өмір__\r\n\r\nИнсульттен кейін қалпына келу үшін бірнеше апталар, айлар немесе жылдар қажет болуы мүмкін. Кейбір адамдар толығымен сауығады, кейбірі мүгедек болып қалуы да мүмкін.\r\n\r\nҰдайы күтім, реабилитация және эмоционалдық қолдау қалыпқа келуге және инсульттің қайта пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nЕгер сізде инсульт болса, оның қайталану қаупі бар. Инсульттің және транзиторлық ишемиялық шабуылдың (ТИШ) үрейлі белгілерін және олар пайда болғанда не істеу керектігін білу маңызды.\r\n\r\nЕгер Сізде инсульт симптомдары болса, шұғыл медициналық жәрдем көрсету қызметіне хабарласыңыз. Өздігінше ауруханаға жетуге немесе басқа біреудің апаруына жол бермеңіз. Шұғыл медициналық жәрдем ауруханаға жетер жолда қажетті емдеуді жасай алады. Инсульт кезінде әр минут қымбат.\r\n\r\n__Күнделікті күтім__\r\n\r\nӨмір  салтын өзгерту инсульттен кейін қалпына келуге және оның қайтадан пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nӨмір салтын өзгерту – темекі шегуден бас тарту, дұрыс тамақтану, салауатты салмақты және дене белсенділігін қолдау. Дәрігермен кеңесіп, өзіңіз үшін жаттығулардың қандай түрі және көлемі қауіпсіз екендігін кеңесіңіз.\r\n\r\nЕгер өмір салтын өзгерту жеткіліксіз болса, инсульттен қалпына келу немесе даму қауіптері факторларын бақылау үшін дәрілік препараттар тағайындалады. Дәрілерді дәрігердің нұсқаулығына сай қабылдаңыз.\r\n\r\nЕгер науқас ишемиялық инсультті басынан кешірсе, оған антикоагулянттар (қанды сұйылтатын препараттар) тағайындалуы мүмкін. Бұл дәрілер тромбының қалыптасуының алдын алады. Бұл препараттар қаншалықты жақсы әсер етуін тексеру үшін талдау тапсыру қажет болады.\r\n\r\nҚанды сұйылтудың жиі кездесетін жанама әсері – қан кетуі. Бұл дәрілік препараттың қанды күшті сұйылтуында болады. Бұл жанама әсер өмір үшін қауіпті болуы мүмкін. Қан кетуі дене қуыстарында (ішкі қан кетуі) немесе терінің бетінде (сыртқы қан кетуі) пайда болуы мүмкін.   \r\n\r\nҚан кетуінің үрейлі белгілерін білу шұғыл көмекке уақытылы жүгіну үшін қажет. Бұл белгілер:\r\n\r\n* Терідегі түсініксіз көгерулер және/немесе кішкене қызыл немесе күлгін нүктелер\r\n* Қызыл иектен және мұрыннан түсініксіз қан кетуі\r\n* Етеккірдің күшеюі\r\n* Ашық қызыл немесе кофе түсті құсық\r\n* Несептегі қан, нәжістегі ашық қызыл қан немесе қара шайырлы нәжіс\r\n* Іштің ауырсынуы немесе күшті бас ауыруы\r\n \r\n\r\nҚұлағаннан, жарақаттан немесе жеңіл соғылудан кейінгі күшті қан кетуі де қанның сұйылуын білдіреді. Осы симптомдар болса, дереу дәрігерге көрініңіз. Егер сізде күшті қан кетуі болса, «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\nДәрігермен әрі қарай көрінудің жиілігі және қажетті тексерулерді өту туралы кеңесіңіз. Бұл көрінулер дәрігерге инсульттің қауіп факторларын бақылауға және қажетіне қарай емдеуді түзетуге мүмкіндік береді.\r\n\r\n__Реабилитация__\r\n\r\nИнсульттен кейін қалпына келу (реабилитация) қажет болуы мүмкін. Реабилитацияға сөзбен жұмыс істеу, физио- және еңбекпен емдеу кіреді.\r\n\r\n__Тіл, сөйлеу және есте сақтау__\r\n\r\nИнсульттен кейін тілдесуде мәселе пайда болуы мүмкін. Дұрыс сөздерді таңдау, сөйлем құру немесе оларды мағынасымен байланыстыру қиынға түсуі мүмкін. Есте сақтаумен және ойлау айқындығымен мәселелер де болуы мүмкін. Бұл мәселелер қынжылтуы мүмкін.\r\n\r\nСөйлеу және тіл мамандары науқасты қайтадан тілдесуге және есте сақтауды жақсартуға қайтадан үйретуі мүмкін.  \r\n\r\nБұлшық ет және нервтердің мәселелері\r\n\r\nИнсульт дененің бір жағын немесе бір жағының бөлігін зақымдауы мүмкін. Бұл кезде паралич (салдану, қимылдай алмау) немесе бұлшық ет әлсіздігі пайда болуы мүмкін, құлау қауіптері болады.\r\n\r\nРеабилитация мамандары бұлшық етін нығайтуға және созуға көмектеседі. Олар сондай-ақ, күнделікті киіну, тамақтану және шомылу секілді шараларды қайта үйренуге көмектеседі.\r\n\r\n__Несеп қап және ішек мәселелері__\r\n\r\nИнсультте несепқаптың және ішектің жұмысын бақылау қабілетіне жауап беретін нервтер зақымдануы мүмкін. Бұл жағдайда несеп қап толмаса да, ұдайы несеп шығатындай сезім болады. Кейде тіпті дәретханаға жетпей қалу да мүмкін. Дәрілік препараттар және мамандар бұл мәселелерді шешуге көмектеседі. \r\n\r\n__Жұтудағы және тамақтанудағы мәселелер__\r\n\r\nИнсульттен кейін жұтуда мәселелер болуы мүмкін. Бұл мәселенің белгілері – жөтелу немесе тамақтану кезінде қақалу.\r\n\r\nЛогопед бұл сұраққа көмектесе алады. Ол тамақтану рационын өзгертуді ұсынады, мысалы, езбе жеу немесе қою сусындарды ішу.\r\n\r\n__Эмоционалдық мәселелер және қолдау__\r\n\r\nИнсульттен кейін мінезде өзгерістер болады. Мысалы, көңіл-күй тез өзгеруі мүмкін. Осы немесе басқа өзгерістерден науқас үрейлену, мазасыздану немесе депрессияға шалдығуы мүмкін. Инсульттен кейін қалпына келу баяу өтеді.\r\n\r\nӨзіңізді сезіну туралы дәрігермен талқылаңыз. Кәсіптік кеңесшімен әңгімелесу де пайдалы болады. Егер тым басыңқы болсаңыз, дәрігер дәрілік препараттарды және басқа шараларды ұсынады, олар өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Іш өтуі мен құсудан болатын сусыздануды емдеуде қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер','','','kz','s','',0,'',1904,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532345820,1563881820,1532346009,'Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер – құсу мен іш өтуі кезінде жоғалтылатын сұйықтық пен қоректік заттектерді толықтырудың оңтайлы құралы. \r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Іш өтуі кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер дегеніміз не?__\r\n\r\nҚайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер – құсу мен іш өтуі кезінде жоғалтылатын сұйықтық пен қоректік заттектерді толықтырудың оңтайлы құралы. Бұл ерітінділер сәбилерге де, балалар мен ересектерге де қауіпсіз. Олар бірнеше түрде шығарылады:\r\n\r\n* Ұнтақ, оларды сумен езу қажет;\r\n* Сұйықтық, тұтынуға дайын ерітінді;\r\n* Мұздатылған жеміс балмұздағы.\r\n \r\nДәріханадан Регидрон және басқа ерітінділерді сатып алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__      \r\n    \r\nҚұсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру үшін ерітіндінің аздаған мөлшерін жиі қабылдаудан бастау қажет, мысалы, әр минут сайын 1 шәй қасықтан. Егер науқас сұйықтықты сіңіре алатын болса, біртіндеп, баяу түрде оның мөлшерін арттыру қажет. Егер қайта суландыратын сұйықтықты қабылдағаннан кейін құсу пайда болса, 30-60 минут күтіңіз, содан кейін бірнеше рет жұтып көріңіз. Сұйықтықтың шағын үлестерін қабылдау бір мәрте үлкен үлесін ішкенге қарағанда жақсы сіңіріледі. Құсу тоқтағанда ішілетін қайта суландыру ерітіндісінің мөлшерін арттыруға болады, және оған қайнатпаларды немесе газдалған сусындарды қосуға болады.  Қабылданатын сұйықтықтың шағын үлестері асқазанның бұзылысын аз туындатады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Іш өтуі кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__\r\n\r\nЕгер науқаста іш өтуі болса, ол қажет болса, қайта суландыру ерітінділерімен қатар басқа да сусындарды қабылдауына болады. Дәрігер баланың немесе ересектің ішкен сұйықтығының мөлшерін қадағалауды сұрайды. Сұйықтықтың мөлшерін қасық немесе өлшем стақаны арқылы өлшеуге болады.','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ішек инфекциялары','','','kz','s','',0,'',5443,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532406840,1563942840,1532407227,'Бактериялық гастроэнтерит – бактериялардан туындаған асқазан мен ұлтабардың қабынуы.\r\n\r\nЖіңішке ішек ас қорыту жүйесінің ең ұзын бөлігі – ұзындығы 6 метрге дейін жетеді! Ол асқазанды жуан (тоқ) ішекпен жалғастырады, көптеген қатпарлары бар (іш қуысында орналасуы үшін). Тұтынатын тағамның көпшілік бөлігі жіңішке ішекте қорытылады. Ол үш бөліктен тұрады: ұлтабар, мықынішек, аш ішек.','\r\n__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБактериялық гастроэнтерит – бактериялардан туындаған асқазан мен ұлтабардың қабынуы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"109\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\n\'\'Жіңішке ішек ас қорыту жүйесінің ең ұзын бөлігі – ұзындығы 6 метрге дейін жетеді! Ол асқазанды жуан (тоқ) ішекпен жалғастырады, көптеген қатпарлары бар (іш қуысында орналасуы үшін). Тұтынатын тағамның көпшілік бөлігі жіңішке ішекте қорытылады. Ол үш бөліктен тұрады: ұлтабар, мықынішек, аш ішек.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБактериялық гастроэнтерит белгілі бір тамақты тұтынған бір адамды немесе тұтас топты зақымдауы мүмкін. Бұл жорықтарда, мектеп асханасында, кафе, мейрамханада болуы мүмкін.\r\n\r\nМикробтар тамаққа көптеген жолмен түсуі (тұқымын себуі) мүмкін:\r\n\r\n• Бактериялар малды сойғанда жануардың немесе құстың ішегінен етіне түсуі мүмкін  \r\n\r\n• Суаруға немесе жууға арналған суда адамның немесе жануарлардың тіршілігінің қалдықтары болуы мүмкін.\r\n\r\n• дүкендерде, мейрамханада немесе үй жағдайында өнімдерді дұрыс сақтамау салдарынан.\r\n\r\nТағамдық улану көбінесе, тамақ пен сусындарды тұтынуда жиі пайда болады:\r\n\r\n• қолын жумаған адамның тамақты дайындауында\r\n\r\n• ас үй жабдығының, кесетін тақтайлардың және басқа аспаптардың лас болуында тамақ дайындалуы\r\n\r\n• тоңазытқышта сақталмаған, майонез қосылған тағам (қырыққабаттан, сәбізден, пияз бен картоптан жасалған түрлі салаттар)  \r\n\r\n• дұрыс сақталмаған және мұздатылған, салқындатылған өнімдерді тиісті түрде дайындамастан тұтыну\r\n\r\n• жуылмаған немесе нашар жуылған көкөністер мен жемістерді тұтыну\r\n\r\n•шикі көкөністік немесе жемістік шырындарды, сүт өнімдерін (пастерленбеген) тұтыну  \r\n\r\n• толық пісірілмеген етті немесе жұмыртқаны тұтыну\r\n\r\n• қайнатылмаған құдық суын немесе қаладағы су көзінен суды қайнатпай тұтыну\r\n\r\nБактериялық гастроэнтерит түрлі бактериялардан туындайды, мысалы:\r\n\r\n• Кампилобактер еюни (кампилобактериоз)\r\n\r\n• ішек таяқшасы (эшерихиоз)\r\n\r\n• Сальмонелла (сальмонеллез)\r\n\r\n• Шигелла (шигеллез)\r\n\r\n• Стафилококк (стафилококкты энтерит)\r\n\r\n• Иерсиния (иерсиниоз)\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдары аурудың қоздырғышына байланысты. Сұйық және жиі нәжіс тағамдық уланудың барлық түріне тән. Қосымша симптомдарына жататындар:\r\n\r\n• іштегі түйілу\r\n\r\n• іштегі ауырсыну\r\n\r\n• Нәжісте қан болуы\r\n\r\n• тәбетті жоғалту\r\n\r\n• жүрек айнуы және құсу\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер тағамдық уланудың симптомдарын анықтайды, мысалы, іштің ауырсынуы және сусыздану (организмдегі сұйықтықтың қалыпты мөлшерін жоғалту).\r\n\r\nАурудың қоздырғышын анықтау үшін тағамның немесе нәжістің талдауын өткізеді. Дегенмен, бұл зерттеулер іш өтуінің нақты себебін анықтай алмауы да мүмкін.\r\n\r\nНәжісте лейкоциттер болуына да талдау жүргізіледі.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nӘдетте, ауру басталғаннан кейін бірнеше күн өткенде жағдай жақсарады. Емдеудің мақсаты – науқастың жағдайын жақсарту және организмнің сусыздануымен күресу.\r\n\r\nСұйықтықты жеткілікті мөлшерде тұтыну және дұрыс тамақтану жағдайды жақсартады. Қажет шаралар:\r\n\r\n• іш өтуін емдеу\r\n\r\n• жүрек айнуын және құсуды бақылау\r\n\r\n• көбірек демалу.\r\n\r\nЕгер іш өтсе және ұдайы жүрек айну мен құсудан организмде сұйықтықты ұстау мүмкін болмаса, көктамыр арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін. Көбінесе, бұл кішкентай балаларды емдеуде қолданылады.\r\n\r\nНесеп айдайтын препараттар қолданатын болсаңыз, дәрігермен кеңесіңіз. Іш өтуі болса, бұл препараттарды қолдануды тоқтату қажет болуы мүмкін. Емдеуші дәрігердің кеңесін алып қана емдеуді өзгертуге немесе тоқтатуға болады. \r\n\r\nГастроэнтериттің жеңіл немесе орташа өтуінде антибиотикпен емдеу, әдетте, тағайындалмайды.\r\n\r\nДәріханадан іштің өтуін емдеу үшін дәрілік препараттарды сатып алуға болады.  \r\n\r\n• қанмен іш өтуі, қызба немесе іш өтуінің ауыр түрінде дәрілік препараттарды міндетті түрде дәрігердің кеңесімен қабылдау қажет.\r\n\r\n• бұл дәрілік препараттарды балаларға бермеңіз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nБірнеше күн ішінде жағдай емдеусіз де жақсаруы мүмкін.\r\n\r\nІшек таяқшасының кейбір сирек түрлері ауыр анемияға, тіпті, бүйрек жеткіліксіздігіне де апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда медициналық жәрдемге жүгініңіз:\r\n\r\n• нәжісте қан немесе ірің болса, және «қара» нәжісте\r\n\r\n• іш өтуі және дене температурасы 38°C-тан жоғары болса\r\n\r\n• жақында шетелден іш өтуімен келсеңіз, \r\n\r\n• іштің ауырсынуы, нәжіс шыққанда басылмайтын болса\r\n\r\n• сусыздану симптомдары (шөлдеу, бас айналуы, естің қалыпты болмауы)\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n• іш өтуі жиілесе және балаларда – 2 күннен кейін, ересектерде – 5 күннен кейін жағдай жақсармаса\r\n\r\n• 3 айлықтан асқан балаларда 12 сағаттан артық құсу болса.\r\n\r\nКішкентай балаларда құсу және іш өтуі болса, шұғыл түрде дәрігерге хабарласыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҚараңыз: (тағам өнімдерінің қауіпсіздігі): http://www.zdrav.kz/node/9222\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nИнфекциялық бактериялық диарея; Жіті гастроэнтерит; Бактериялық гастроэнтерит.','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y');
INSERT INTO `tiki_articles_copy` VALUES ('','Ішектің түйнелісі (бітелуі)','','','kz','s','',0,'',4629,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532407260,1563943260,1532407822,'Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады. Ішектің түйнелісі – ішектің бойымен тағамның өтуінің толықтай немесе ішінара тоқтауы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Профилактика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"110\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}{img type=\"fileId\" fileId=\"111\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады. Ішектің түйнелісі – ішектің бойымен тағамның өтуінің толықтай немесе ішінара тоқтауы.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nІшек түйнелісінің пайда болу себептері:\r\n\r\n* Механикалық себептер, бұл кезде ішектің белгілі бір бөлігінде кедергі тұрады\r\n* Динамикалық себептер – бұл кезде ішек дұрыс жұмыс істемейді, бірақ, оның механикалық себептері болмайды.\r\n \r\nІшектің динамикалық түйнелісі – жалған бітеліс деп те аталады, бұл балаларда кездесетін түйнелістің негізгі түрі. Бұл жағдайдың даму себептері:\r\n\r\n* Ішек инфекциясын туындататын бактериялар немесе вирустар (гастроэнтерит)\r\n* Химиялық, электролиттік, немесе минералдық үйлесімсіздік (мысалы, калий деңгейінің төмендеуі)\r\n* Іш қуысы ағзаларындағы оперативтік араласудан кейінгі асқынулар\r\n* Ішектің қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылуы (шажырқайдың ишемиясы)\r\n* Іш қуысы ағзаларындағы инфекциялық аурулар, мысалы, аппендицит\r\n* Бүйректің немесе өкпенің аурулары\r\n* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау, әсіресе, есірткілік.\r\n \r\nІшектің механикалық түйнелісінің себептері:\r\n\r\n* Операциялық араласудан кейін пайда болатын жабыспалар немесе тыртықтар.\r\n* Бөгде заттектер (ішекті бітейтін түрлі жұтып қойған заттар)\r\n* Өт тастары (сирек)\r\n* Жарықтар\r\n* Қатты нәжіс\r\n* Инвагинация (ішектің бір бөлігінің басқасына енуі)\r\n* Ішекті бітейтін ісіктер\r\n* Ішектің қайырылуы\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Іштің кебуі\r\n* Толып кету сезімі, желденудің артуы\r\n* Іштің ауырсынуы және түйілуі\r\n* Ауыздан жағымсыз иіс шығуы\r\n* Іштің қатуы\r\n* Диарея\r\n* Жел шығара алмау\r\n* Құсу  \r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nІш аумағын тексергенде дәрігер іштің кебуін, ауырсынуын немесе жарықтарды анықтайды.\r\n\r\nІшектің түйнелісін анықтайтын тексерістер:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n* Іш қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы\r\n* Барийлік заттекпен клизма жасау\r\n* Өңешті, асқазанды және аш ішекті зерттеу үшін рентгенологиялық суреттердің топтамасы\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nІштің кебуінің симптомдарының алдын алу және құсықты жою үшін арнайы түтік (зондты) мұрын арқылы асқазанға немесе ішекке енгізіледі.  \r\n\r\nТоқ ішектің қайырылуында тік ішекке түтікті енгізу арқылы көмек көрсетіледі.\r\n\r\nЗонд енгізу симптомдарды жеңілдетпеген жағдайда немесе тіндердің жойылуының белгілері пайда болса, ішектің түйнелісін туындататын кедергілерді жою үшін оперативтік араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nІшектің түйнелісінің пайда болу себебіне баланысты. Көпшілік жағдайда бұл себептер жеңіл емделеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАсқынулар апаруы мүмкін:\r\n\r\n* Электролиттік (химиялық және минералдық) үйлесімсіздікке\r\n* Сусыздануға\r\n* Ішектегі саңылаудың пайда пайда болуына (перфорация)\r\n* Жұқпалануға\r\n* Сары ауруға (тері мен көздің ағының сарғаюы).\r\n \r\nЕгер кедергі ішектің қанмен қамтамасыз етілуін бітесе, бұл жұқпаланса және тіндердің тіршілігін жоюға (гангренаға) апарады. Тіндердің жойылу қаупі оның бітелуінің себебімен және бітелу ұзақтығымен байланысты. Жарықта, ішектің қайырылуында, қынапталуында гангренаның даму қаупі жоғары.\r\n\r\nЖаңа туған сәбилердегі ішектің қабырғасын бұзатын ішек түйнелісі (некроздық энтероколит) өмірге қауіп  төндіреді және қан мен өкпенің жұқпалануына апарады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* Ішекті босатып, желін шығара алмайсыз\r\n* Ұзақ уақыт бойы кетпейтін іштің кебуі\r\n* Құсу сақталады\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлдын алу ауруды туындатқан себептерге байланысты. Ісік және жарық секілді ауруларды емдеу бітелістің пайда болу қаупін азайтады.\r\n\r\nБітелістің кейбір себептерінің алдын алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nПараличтік түйнек; Ішектің қайырлуы; ішектің түйнелісі; ішектің жалған бітелісі.','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Иықтың адгезивті капсулиті','','','kz','s','',0,'',6001,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532408040,1563944040,1532408505,'Иықтың  адгезивті  капсулиті  -  адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Иықтың адгезивті капсулиті дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Иықтың адгезивті капсулитінің симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Иықтың «қатып қалуы» қалай болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Иықтың адгезивті капсулитінің пайда болу себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Иықтың адгезивті капсулиті қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Иықтың адгезивті капсулиті қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Жаттығудың 3 түрі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулиті дегеніміз не?__\r\n\r\nИықтың  адгезивті  капсулиті  -  адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулитінің симптомдары қандай?__\r\n\r\nҚалыпты жағдайда иық кез келген бағытта, ауырсынбай қозғалуы тиіс. Иықтың қозғалғыштығын тексеру үшін келесі жаттығуларды жасаңыз:\r\n\r\n* Екі қолыңызды аспанға көтеріңіз\r\n* Екі қолыңызды алдыңызға созыңыз\r\n* Қолдарыңызды денеңіздің екі жағына қарай созыңыз\r\n* Көйлегіңіздің артқы жағын жөндеуге тырысқандай немесе шалбарыңыздың артқы қалтасынан бірдеңе алғандай қимылдаңыз.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Иықтың «қатып қалуы» қалай болады?__\r\n\r\nАдгезивті капсулит кезінде кейде адам иығын толық көлемде қозғалта алмайды. Бұл иықтың жеткіліксіз немесе дұрыс жұмыс істемеуінен болады (қозғалғанда ауырсынатын болғандықтан). Буынның маңайында дәнекер тіні ұлғайып, өсе бастайды, ол буындағы қозғалысты қиындатады. Дәнекер тінінің қалыптасуының бірнеше сатысы бар, ол кезде ауру ушығуы немесе өздігінше сауығу да орын алуы мүмкін.\r\n\r\n# __Ауырсыну сатысы.__ Алдымен иықта ауырсыну және ширығу пайда болуы сезіледі. Біртіндеп ауырсыну күшейеді. Бұл саты 3-8 ай аралығында созылады.\r\n#__ Адгезивтік саты.__ Бұл кезде ауырсыну біртіндеп басылады, бірақ буынның қозғалмауы күшейе түседі. Бұл саты, әдетте, 4-6 ай аралығында созылады.\r\n# __Сауығу сатысы__. Қорытынды саты, 1-3 ай аралығында созылады, ол кезде, әдетте, ауырсыну болмайды. Иықты аздап қозғалтудың өзі қиындайды. Біраз уақыттан кейін бұл ширығу біртіндеп өтеді. Қайтадан иық қозғалтуға келеді. Иығыңызды толығымен артқа бұра алмасаңыз да, көптеген істерді өздігіңізше орындай аласыз. Кейде қимылдың көлемі артқан сайын буында ауырсыну пайда болуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулитінің пайда болу себептері қандай?__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"112\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nАдгезивті капсулит иық буынының маңайындағы дәнекер тіні тартылып, қозғалысын шектегенде пайда болады. Бұл көбінесе, мысалы, иықтың бұралу манжетінің зақымы, қолдың сынуы немесе операциядан кейінгі қалпына келу секілді  буынның жарақаттардан кейін қозғалмауының салдарынан пайда болады.\r\n\r\n40 жастан асқан адамдарда, әсіресе, әйелдерде иықтың адгезивтік капсулитінің пайда болу қаупі жоғары болады. Қант диабеті секілді кейбір аурулар кезінде қауіп артады. \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулиті қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер Сіздегі симптомдардың негізінде және буынның қозғалуының шектелуіне сай Сізде иықтың адгезивті капсулиті бар екендігін анықтайды. Ауырсынудың себебін анықтау үшін дәрігер буынның түрлі бөліктерін басып көреді. Сондай-ақ, басқа мәселелердің болуын анықтау үшін дәрігер Сізге буынның рентгенографиясын немесе магниттік-резонанстық томографиясын (МРТ) өткізуді ұсынуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулиті қалай емделеді?__\r\n\r\nДәрігер Сізге буындағы дәнекер тіннің бұзылуына ықпал ететін жаттығулар туралы айтады. Бұл жаттығуларды орындау үшін физиотерапевттің кеңесі қажет болуы мүмкін. Сіз бұл жаттығуларды үйде орындай аласыз, бірақ, үнемі дәрігердің нұсқауларын қадағалау қажет.\r\n\r\nКейде жаттығуларды орындау кезінде ауырсыну пайда болады, сондықтан, дәрігер сіздерге ауырсынуды басатын немесе бұлшық еттің босаңсуына ықпал ететін препараттарды тағайындауы мүмкін. Иыққа жаттығуға дейін бірнеше минут бұрын жылытқы немесе мұзы бар пакетті қою да ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Әрдайым жаттығуды бастар алдында 5-10 минут дайындық жасау қажет, ол үшін иықты аздап қимылдату немесе  бірқалыпты  жаттығулар жасау қажет. Денеңіздің басқа бөліктерін де (мойын, арқа, қол, шынтақ) дайындау және созу қажеттігін есте ұстаңыз.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Жаттығудың 3 түрі__\r\n\r\n__Қабырғаға өрмелеу:__ Қолыңызды алдыңызға қабырғаға қойыңыз. Саусақтың көмегімен қабырғаның бойымен жоғары қарай «өрмелеңіз». Бірнеше сантиметр өткеннен кейін тоқтаңыз және осы жағдайда 30 секунд бойы қалыңыз. Қабырғаның бойымен жоғары қарай үнемі «өрмелеуге» тырысыңыз.  \r\n\r\n__Кодман жаттығуы:__ Орындыққа бір бүйіріңізбен отырыңыз. Қолтығыңызбен орындықтың қабырғасына тіреліңіз, қолыңызды бос, ілінгендей етіп ұстаңыз. Қолыңызды баяу түрде айналдыра бастаңыз. Алдымен қолыңызды кіші, одан кейін үлкен шеңбер жасап айналдырыңыз. Бұл жаттығуды екі бағытта да жасаңыз.\r\n\r\n__Заттарға қол жеткізу:__ Күнделікті қолданатын заттарыңызды (аяқ киім, шыныаяқ, тіс щеткасы сияқты) жоғарыдағы сөреге қойыңыз. Осылайша, оларды алу үшін жиі қолыңызды созатын боласыз. Бұл иық үшін жақсы созылу жаттығуы болады.\r\n\r\nБұл жаттығуларды күніне бір немесе екі рет орындаңыз, өзіңізді жақсы сезінгеннен кейін де жалғастырыңыз. Қимылдау көлемі азаймас үшін сау иығыңызды да жаттықтыруды ұмытпаңыз.\r\n\r\nАдгезивті капсулитке шалдыққан кейбір науқастарда буынның қызметі толығымен қалпына келеді. Басқалар буында ұдайы әлсіз ауырсынуды немесе ширығуды сезінуі мүмкін. Адгезивті капсулитке дейін айналысқан күнделікті қызмет түрлерін орындай беруіңіз қажет.  \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз__\r\n \r\n* Адгезивті капсулиттің пайда болу себебі қандай?\r\n* Емдеудің қандай нұсқасын таңдау қажет?\r\n* Симптомдар қашан жақсарады?\r\n* Симптомдар қайталануы мүмкін бе?\r\n* Жаттығуларды орындау қауіпсіз бе? Қандай жаттығуларды жасау қажет?','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қабақтың қабынуы – халязион','','','kz','s','',0,'',3889,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532408820,1563944820,1532409299,'Халязион – қабақтың ауруы, мейбоми безінің шығу каналының бітелуімен сипатталады. \r\n\r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nХалязион – қабақтың ауруы, мейбоми безінің шығу каналының бітелуімен сипатталады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"113\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nХалязион  мейбоми бездерінің бірінің шығу жолы бітелгенде пайда болады. Бұл бездер қабақтың шетінде кірпіктің астында орналасқан; олар көзді шаятын майлы сұйықтықты өндіреді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nХалязион көбінесе, теріскеннен (ішкі гордеолумнан) кейін пайда болады. Бұл кезде әдетте, қабақ қызарып, ісініп, ыстық болады. Кейде теріскеннің салдарынан без босатылмайды, бірақ, қызару және ісік басылады. Без қабақтағы мықты, серпімді түйінге айналады, бұл халязион аталады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚабақты қарау диагнозды нақтылайды.\r\n\r\nСирек жағдайда терінің қатерлі ісігі халязион секілді көрінеді. Егер мұндай күдіктер болса, биопсия қажет болады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nХалязион көбінесе, бір айға жуық уақыт ішінде емдеусіз өтеді.\r\n\r\n* Емдеуде қабаққа күніне төрт рет, 10-15 минуттан жылы компресс қойылады. Ыстық емес суды қолдану қажет. Бұл бездің каналды бітеген қатайған бөліндісін жібітеді және босатылуына көмектеседі, сондықтан сауығуға апарады.\r\n* Халязионды басуға тырыспаңыз.\r\nЕгер халязионның өлшемі ұлғайса, оны хирургиялық жолмен алып тастау қажет. Тілік теріде тыртық болмас үшін, көбінесе, қабақтың ішкі жағынан жасалады.\r\n\r\nИнъекциялық стероидтық препараттар – емдеудің басқа нұсқасы.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nХалязион, әдетте, өздігінше жазылады. Емдеу оң нәтиже береді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nХалязион өздігінше жазылғанмен, қабақта тыртық қалады. Бұл мәселе көбінесе, халязионды оперативтік емдеуде кездеседі, бірақ, сирек болады. Бірнеше кірпіктен айырылу, немесе  қабақтың шетінде шағын науашық қалуы мүмкін. Жиі кездесетін асқынуы – аурудың қайталануы.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕмдеуге қарамастан, қабақтағы түйін өсетін болса, немесе кірпік жоғалтылған бөлік бар болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nХалязионның немесе теріскеннің алдын алу үшін қабаққа және кірпік өсетін сызыққа түнге қарай жұмсақ скрабты (өңезді жоятын құрал) жағу көмектеседі. Көзді тазарту үшін арнайы губканы (спонджды), езілген балалар сусабынын қолдану қажет.\r\n\r\nТазалағаннан кейін дәрігер тағайындаған антиобитігі бар жақпа майды қолдану қажет.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nМейбоми безінің липогранулемасы.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001006.htm\r\n\r\n__Аудармашы:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',71,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қажу (қатты шаршау)','','','kz','s','',0,'',5348,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532409420,1563945420,1532409590,'Қажу – шаршауды, әлсіздікті, күштің болмауын сезіну.\r\n\r\nҚажуды ұйқы басудан айыра білу қажет. Ұйқы басуы – ұйқыға арналмаған уақытта ұйқысы келуді сезіну.\r\n\r\nҚажу – энергия мен күштің болмауы. Ұйқы басуы және апатия (айналаға көңіл бөлмеу) қажудың белгілері болуы мүмкін.\r\n\r\nҚажу – организмнің денелік, көңіл-күйлік ширығуына, зерігуге немесе ұйқысыздыққа қалыпты және негізгі жауапты серпіні болуы мүмкін. Алайда, бұл күрделі психикалық немесе денелік жағдайдың белгісі де болуы мүмкін. Егер қажу жеткілікті ұйқыдан, жақсы тамақтанудан немесе тыныштану жағдайынан кейін де басылмаса, дәрігерге көріну қажет. Қажу – жалпы симптом және күрделі аурудың себебі емес.\r\n\r\nҚажуды толық сипаттау – дәрігерге оның себебін анықтауға көмектесуі мүмкін. Мысалы, егер таңертең қалыпты жағдайда оянсаңыз, бірақ, қажу жүктемеден кейін тез орнайтын болса, оның себебі қалқанша бездің қызметімен байланысты болуы мүмкін. Ал басқа жағынан, егер күні бойына созылатын қажу және энергия жетіспеу сезімімен оянатын болсаңыз, бұл депрессиялық жағдай болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Қашан медициналық көмекке жүгіну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚажу – шаршауды, әлсіздікті, күштің болмауын сезіну.\r\n\r\nҚажуды ұйқы басудан айыра білу қажет. Ұйқы басуы – ұйқыға арналмаған уақытта ұйқысы келуді сезіну.\r\n\r\nҚажу – энергия мен күштің болмауы. Ұйқы басуы және апатия (айналаға көңіл бөлмеу) қажудың белгілері болуы мүмкін.\r\n\r\nҚажу – организмнің денелік, көңіл-күйлік ширығуына, зерігуге немесе ұйқысыздыққа қалыпты және негізгі жауапты серпіні болуы мүмкін. Алайда, бұл күрделі психикалық немесе денелік жағдайдың белгісі де болуы мүмкін. Егер қажу жеткілікті ұйқыдан, жақсы тамақтанудан немесе тыныштану жағдайынан кейін де басылмаса, дәрігерге көріну қажет. Қажу – жалпы симптом және күрделі аурудың себебі емес.\r\n\r\nҚажуды толық сипаттау – дәрігерге оның себебін анықтауға көмектесуі мүмкін. Мысалы, егер таңертең қалыпты жағдайда оянсаңыз, бірақ, қажу жүктемеден кейін тез орнайтын болса, оның себебі қалқанша бездің қызметімен байланысты болуы мүмкін. Ал басқа жағынан, егер күні бойына созылатын қажу және энергия жетіспеу сезімімен оянатын болсаңыз, бұл депрессиялық жағдай болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚажудың көптеген себептері болады:\r\n\r\n•        Анемия (теміртапшылықты анемияны қоса)\r\n\r\n•        Депрессия немесе қайғы\r\n\r\n•        Дәрілік препараттар, мысалы, тыныштандыратын құралдар немесе антидепрессанттар\r\n\r\n•        Ұдайы мазалайтын ауырсыну\r\n\r\n•        Ұйқының бұзылысы, мысалы, ұйқысыздық, ұйқы кезінде тыныс алудың кенеттен тоқтауы немесе нарколепсия\r\n\r\n•        Гипотиреоз немесе гипертиреоз (қалқанша бездің белсенділігінің төмендеуі немесе артуы, сәйкесінше)\r\n\r\n•        Алкоголь немесе есірткі тұтыну. Мысалы, кокаин немесе басқа есірткілік препараттарды тұтыну, әсіресе, оларды ұдайы тұтынуда.\r\n\r\nСондай-ақ, қажу келесі аурулар кезінде пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n•        Аддисон ауруы (бүйрек үсті бездері гормондарының өндірілуінің бұзылысы)\r\n\r\n•        Анорексия немесе ас қорыту жолдарының басқа бұзылыстары\r\n\r\n•        Артрит, жасөспірімдік ревматоидтық артритті қоса\r\n\r\n•        Аутоиммунндық аурулар, жүйелік қызылжегі секілді\r\n\r\n•        Қатерлі ісік\r\n\r\n•        Жүректің іркілісті жеткіліксіздігі\r\n\r\n•        Диабет\r\n\r\n•        Фибромиалгия (қарқындылығы және орналасуы әр түрлі болатын бұлшық ет-қаңқалық ауырсыну сезімі)\r\n\r\n•        Реабилитациясы (қалпына келуі) ұзақ болатын инфекциялар, мысалы, бактериалдық эндокардит (жүректің бұлшық етінің және/немесе клапандарының инфекциялық зақымдануы), паразитарлық инфекциялар, СПИД, туберкулез, мононуклеоз\r\n\r\n•        Бүйрек аурулары\r\n\r\n•        Бауыр аурулары\r\n\r\n•        Қоректік заттектердің жеткіліксіздігі\r\n\r\nКейбір дәрілік препараттар ұйқы басуын, немесе қажуды туындатуы мүмкін, мысалы, аллергияны емдейтін дәрілер (антигистаминдік), жоғары артериалдық қысымды емдейтін дәрілер, сондай-ақ, стероидтар және несеп айдайтын препараттар.\r\n\r\nСозылмалы шаршау синдромы – тұмау секілді симптомдардан басталып, 6 ай немесе одан ұзақ уақытқа созылатын жағдай. Бұл диагноз басқа мүмкін себептерді ескергеннен кейін қойылады. Көпшілікте бұл синдром демалғанда да жеңілдеуі болмайды.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nҚажумен күрес бойынша кеңестер:\r\n\r\n•        Күнделікті жеткілікті уақыт бойы ұйқтаңыз.\r\n\r\n•        Салауатты, жақсы үйлесімді тағамды тұтыныңыз және күні бойы суды мол тұтыныңыз.  \r\n\r\n•        Дене жаттығуларын ұдайы орындаңыз.\r\n\r\n•        Басқа босаңсып, жайбарақаттану тәсілдерін қолданыңыз. Мысалы, йога немесе медитацияны.\r\n\r\n•        Жұмыс уақытын дұрыс бөлу.\r\n\r\n•        Күйзелісті, шиеленісті жағдайлардан алшақ болыңыз. Мүмкіндігінше, жұмыста демалыс алып, немесе қатынастарды реттеңіз.\r\n\r\n•        Көп дәрумендік кешендерді қабылдаңыз, алдын ала дәрігермен кеңесіп.\r\n\r\n•        Алкогольді, никотинді және есірткілік заттектерді тұтынуды қойыңыз.\r\n\r\nЕгер созылмалы ауырсынудан немесе депрессиядан зардап шегетін болсаңыз, бұл жағдайларды емдеу қажуды жеңуге көмектеседі. Алайда, кейбір антидепрессиялық дәрілік препараттар қажу жағдайын туындатуы немесе ушықтыруы мүмкін. Бұл жағдайда емдеу көмектеседі. Дәрігермен ақылдаспай дәрілік препараттарды қабылдауды тоқтатпаңыз және өзгертпеңіз.\r\n\r\nЫнталандырғыштар (мысалы, кофеин секілді) қажуды емдеуде тиімді емес. Оларды қолдануды тоқтатуда жағдай ушығуы мүмкін. Тыныштандыратын құралдар да жағдайды нашарлатады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Қашан медициналық көмекке жүгіну қажет__\r\n\r\nШұғыл дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n•        Естің қалыпсыздығы немесе бас айналуы байқалса\r\n\r\n•        Көрудің бұлдырауы болса\r\n\r\n•        Несеп аз мөлшерде бөлінсе, немесе жүрмесе және ісіну мен салмақ қосу болса.\r\n\r\nДәрігерге  көрініңіз, егер:\r\n\r\n•        Түсініксіз әлсіздік немесе шаршау пайда болса, әсіресе, егер қызба немесе салмақ жоғалту болса\r\n\r\n•        Іш қатуы, терінің құрғақтығы, салмақтың артуы байқалса, немесе суықты көтере алмайтын бослсаңыз.\r\n\r\n•        Түнде жиі оянсаңыз\r\n\r\n•        Бас ауруынан зардап шегесіз\r\n\r\n•        Тағайындалған/тағайындалмаған дәрілік препараттарын қабылдайсыз немесе есірткі қабылдайсыз, олар шаршау немесе ұйқы басу сезімін туындатады\r\n\r\n•        Депрессия немесе басыңқы көңіл-күй байқалады\r\n\r\n•        Ұйқысыздық мазалайды.','student_k',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Кегель жаттығулары','','','kz','s','',0,'',4127,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532409960,1563945960,1532410157,'Кегель жаттығулары – несепқаптың, жатыр мен тоқ ішектің астындағы бұлшық еттерін нығайтуға арналған жаттығулар кешені. Олар ерлерге де, әйелдерге де несеп шығуы және ішекті босату мәселелерінде көмектесе алады.\r\n\r\nМұндай мәселелер қартайғанда, салмақ артқанда, жүктілік пен босанудан кейін, қуық асты безіне операциядан кейін (ерлерде) немесе гинекологиялық хирургиядан кейін (әйелдерде) пайда болуы мүмкін. Несеп шығару және ішекті босату мәселелері мидың аурулары немесе жүйкелік бұзылыстары бар адамдарда да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКегель жаттығуларын кез келген уақытта, отырғанда немесе жатқанда жасай аласыз. Тамақ ішіп отырғанда, үстел басында отырғанда, көлік жүргізуде, теледидар алдында демалып отырғанда жасай аласыз.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Жаттықтыратын бұлшық етті тауып алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Кегель жаттығуларын қалай орындауға болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКегель жаттығулары – несепқаптың, жатыр мен тоқ ішектің астындағы бұлшық еттерін нығайтуға арналған жаттығулар кешені. Олар ерлерге де, әйелдерге де несеп шығуы және ішекті босату мәселелерінде көмектесе алады.\r\n\r\nМұндай мәселелер қартайғанда, салмақ артқанда, жүктілік пен босанудан кейін, қуық асты безіне операциядан кейін (ерлерде) немесе гинекологиялық хирургиядан кейін (әйелдерде) пайда болуы мүмкін. Несеп шығару және ішекті босату мәселелері мидың аурулары немесе жүйкелік бұзылыстары бар адамдарда да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКегель жаттығуларын кез келген уақытта, отырғанда немесе жатқанда жасай аласыз. Тамақ ішіп отырғанда, үстел басында отырғанда, көлік жүргізуде, теледидар алдында демалып отырғанда жасай аласыз.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Жаттықтыратын бұлшық етті тауып алу__\r\n\r\nКегель жаттығуларын орындау үшін несеп шығаруға ыңғайланып, оны ұстай тұру қажет. Несеп шығаруға қатысатын бұлшық еттерді босаңсытып, одан кейін шиырықтыру қажет. Ширықтыру  қажет болатын бұлшық еттерін дұрыс табу маңызды.\r\n\r\nКелесі жолы несеп шығару кезінде бұл үрдісті тежеп көріңіз. Әйелдерде – іншектің (қынаптың), несепқап пен айналшықтың бұлшық еттерінің ширығып, жиырылғандығын сезіну қажет.  Бұл - жамбас қуысы түбінің бұлшық еттері. Егер олардың ширығуын сезінсеңіз, жаттығуды дұрыс орындағансыз.  \r\n\r\nЕгер қажетті бұлшық еттерді ширықтыратындығыңызға сенімді болмасаңыз:\r\n\r\n·         әйелдер: саусақты іншекке (қынапқа) енгізу қажет. Несеп шығаруды тоқтатқыңыз келгендей бұлшық еттерді ширықтырыңыз, одан кейін босаңсытыңыз. Бұлшық еттердің ширығып, жоғары жиырылуын, одан кейін төмен түсуін сезінуіңіз керек.\r\n\r\n·         ерлер: саусақты тік ішекке енгізу қажет. Несеп шығаруды тоқтатқыңыз келгендей бұлшық еттерді ширықтырыңыз, одан кейін босаңсытыңыз. Бұлшық еттердің ширығып, жоғары жиырылуын, одан кейін төмен түсуін сезінуіңіз керек.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Кегель жаттығуларын қалай орындауға болады__\r\n\r\nДұрыс техникасын үйреніп алғаннан кейін Кегель жаттығуларын күніне үш рет орындаңыз:\r\n\r\n·         несепқаптың бос екендігіне көз жеткізу қажет, одан кейін отырыңыз немесе жатыңыз.  \r\n\r\n·         Жамбас қуысы түбінің бұлшық еттерін ширықтырыңыз. 6 немесе 8-ге дейін санаңыз.\r\n\r\n·         Бұлшық еттерді босаңсытып, 10-ға дейін санаңыз.\r\n\r\n·         10 реттен, күніне 3 рет қайталаңыз (таңертең, күндіз және түнде).\r\n\r\nЖаттығуларды орындау кезінде терең тыныс алып, жайбарақттаныңыз. Іштің, бөксенің немесе кеуденің бұлшық еттерінің ширықпауына көз жеткізіңіз.\r\n\r\n4-6 аптадан кейін өзіңізді жақсы сезінесіз, ал симптомдар азаяды. Жаттығуларды орындауды жалғастырыңыз, бірақ, жүктемені арттырмаңыз. Тым көп күш түсірмеңіз, себебі, онда несеп шығаруда тым ширығуға немесе ішектің орамдарының жылжып кетуіне апаруы мүмкін.\r\n\r\nБірнеше ескерту:\r\n\r\n·         Кегель жаттығуларын несеп шығару кезінде айына екі рет қана орындауға болады. Себебі, жаттығуларды несеп шығарумен қатар орындау ұзақ уақытқа жамбас түбі бұлшық еттерін босаңсытуы мүмкін.\r\n\r\n·         Кегель жаттығуларын әйелдердің дұрыс орындамауы немесе тым күшпен орындауы іншектік (қынаптық) бұлшық еттердің күшті ширығуына апаруы мүмкін. Бұл жыныстық қатынас кезінде ауырсыну әкелуі мүмкін.\r\n\r\n·         Жаттығуларды орындауды тоқтатқанда қайтадан несеп ұстамауы болуы мүмкін. Сондықтан, бастағаннан кейін бұл жаттығуларды өмір бойы ұдайы орындау қажет.\r\n\r\n·         Жаттығуларды орындай бастағаннан несеп ұстамау симптомдарының азаюына дейін бірнеше ай өтуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nКегель жаттығуларын  дұрыс орындауыңызға сенімсіз болсаңыз, дәрігердің көмегіне жүгініңіз. Дәрігер олардың дұрыс орындалуын тексере алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\nЖамбас қуысы бұлшық еттерін нығайтуға арналған жаттығулар; Жамбас қуысы бұлшық еттеріне жаттығулар.','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Кластерлік бас ауыруы','','','kz','s','',0,'',3224,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532429580,1563965580,1532429740,'Кластерлік бас ауыруы – бастың бір жағын зақымдайтын, қайталанатын ауырсыну. Олар айналып келіп, кенеттен пайда болады және күшті, қажытатын ауырсынуды туындатады, көз жасы ағуымен, мұрын ағуымен қосарлануы мүмкін (ринореямен) бастың зақымданған жағында. Олар күнделікті бір уақытта, біренше апта бойы қайталанады, содан кейін басылып, бірнеше аптадан, айдан, тіпті, жылдан кейін қайтадан пайда болуы ықтимал.\r\n\r\nКластерлік бас ауыруының себебі белгісіз, алайда, олардың пайда болуы гистаминнің және серотониннің босатылуымен қосарлануы анықталған. Сондай-ақ, кластерлік ауырсыну көбінесе, темекі шегетін адамдарда байқалатындығы белгілі. Сақинадан  айырмашылығы – олар көбінесе, әйелдерге қарағанда ерлерде жиі байқалады. Кластерлік ауырсынулар кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, жасөспірімдік және орта жастың арасында. Отбасылық бейімділік анықталмаған.  Алкоголь ішу, күйзеліс және белгілі тағам өнімдерін тұтыну кластерлік ауырсынудың пайда болуына ықпал етуі мүмкін.','\r\n\'\'__Бұл дегеніміз не?__\'\'\r\n\r\n__Кластерлік бас ауыруы__ – бастың бір жағын зақымдайтын, қайталанатын ауырсыну. Олар айналып келіп, кенеттен пайда болады және күшті, қажытатын ауырсынуды туындатады, көз жасы ағуымен, мұрын ағуымен қосарлануы мүмкін (ринореямен) бастың зақымданған жағында. Олар күнделікті бір уақытта, біренше апта бойы қайталанады, содан кейін басылып, бірнеше аптадан, айдан, тіпті, жылдан кейін қайтадан пайда болуы ықтимал.\r\n\r\nКластерлік бас ауыруының \'\'__себебі__\'\' белгісіз, алайда, олардың пайда болуы гистаминнің және серотониннің босатылуымен қосарлануы анықталған. Сондай-ақ, кластерлік ауырсыну көбінесе, темекі шегетін адамдарда байқалатындығы белгілі. Сақинадан  айырмашылығы – олар көбінесе, әйелдерге қарағанда ерлерде жиі байқалады. Кластерлік ауырсынулар кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, жасөспірімдік және орта жастың арасында. Отбасылық бейімділік анықталмаған.  Алкоголь ішу, күйзеліс және белгілі тағам өнімдерін тұтыну кластерлік ауырсынудың пайда болуына ықпал етуі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары__\'\'   \r\n\r\n·         Бас ауыруы: \r\n   - ұдайы және жіті, \r\n   - күшті және қажытатын, \r\n   - кенеттен басталады, әдетте, ұйқыға кеткеннен кейін 2-3 сағат өткенде.\r\n   - ушығып,  5-10 минут ішінде шыңына жетеді, бұл жарты сағаттан 2 сағатқа дейін жалғасады.\r\n   - әдетте, бастың бір жағын зақымдайды, негізінен, беттің мойыннан самайға дейінгі бөлігін зақымдайды.\r\n   - көздің ішінде немесе айналасында сезіледі. \r\n\r\n·         Беттің қызаруы.\r\n\r\n·         Көздің алдындағы және маңайындағы ісіну (әдетте, бір көздің астында).\r\n\r\n·         Бас ауыруы шоғырланған жақтағы көзден жас ағуы.\r\n\r\n·         Көздің қызаруы (бас ауыруы шоғырланған жақтағы) \r\n\r\n·         Бастың зақымданған жағындағы мұрынның бітелуі немесе ағуы.\r\n\r\n\'\'__Диагностика.__\'\' Әдетте, диагноз симптомдарды талдау негізінде қойылады. Кластерлік бас ауыруын басқа күрделі аурулардан айыру маңызды, мысалы, мидың ісіктері. Бұл жағдайда компьютерлік томография және ядерлік-магниттік резонанс секілді әдістер көмектеседі.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Кластерлік бас ауыруын емдеу құралы болмағанымен, дәрілердің көмегімен ауырсынудың жиілігін және ұзақтығын азайтуға болады. Емдеудің мақсаты – симптомдарды жеңілдету. Кейде ауырсыну өздігінше өтеді. Ауырсынуды басатын дәрілер әдетте көмектеспейді, немесе баяу әсер етеді. Оттегіні қабылдау ауырсыну сезімін жеңілдетеді, әсіресе, түнде байқалатын ауырсынуды.\r\n\r\nДәрлік препараттардан эрготамин тобы препараттарының тиімділігі көрсетілген. Алайда, олар күрделі жанама әсерді туындатуы мүмкін. Сондай-ақ, антигистаминділер,  индометацин (диклофенак), амитриптилин, верапамил, пропранолол, т.б. препараттар тиімді болуы мүмкін.\r\n\r\nАлкоголь ішуді және темекі шегуді қою маңызды. Сондай-ақ, кластерлік ауырсынуды туындататын тағам өнімдерін тұтынбау қажет. хирургиялық емдеу ұсынылмайды.\r\n\r\n\'\'__Мүмкін асқынулары.__\'\' Кластерлік бас ауыруы өмірге қауіп төндірмейді, алайда, олар созылмалы болады, ыңғайсыздық туындатып, жұмысқа қабілетке және өмір салтына теріс әсер етуі мүмкін. Кейде кластерлік бас ауыруы күшті болатыны соншалық, өзіне қол жұмсау ойларын туындатуы мүмкін. Сондай-ақ, науқастар қабылдауға мәжбүр болатын дәрілік препараттардың жанама әсерін де атау қажет.','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көктамырдың (венаның) варикоздық кеңеюі (варикоз)','','','kz','s','',0,'',6228,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532429760,1563965760,1532430168,'Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі – тері астында көрінетін, ісінген, кедір-бұдырланған және ұлғайған веналар. Көбінесе, олар қызыл немесе көк түсті болады. Олар әдетте, аяқта пайда болады, бірақ, дененің басқа бөліктерінде де пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы.__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}                    \r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі – тері астында көрінетін, ісінген, кедір-бұдырланған және ұлғайған веналар. Көбінесе, олар қызыл немесе көк түсті болады. Олар әдетте, аяқта пайда болады, бірақ, дененің басқа бөліктерінде де пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАяқтың сау веналарында қанды ұстап тұратын және оның жүрекке қарай жоғары жылжуына ықпал ететін қақпақшалары болады. Қақпақшалар дұрыс жұмыс істемесе, қан венада іркіледі. Олар жиналған қаннан ісініп, венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі пайда болады. Тері үстінде көруге болатын венаның (көктамырдың ) аздаған варикоздық кеңеюі «тамырлық жұлдызшалар» аталады.\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі кең таралған ауру және ерлерге қарағанда, әйелдерде жиі пайда болады. Әдетте, ауру көпшілік адамдарда көп мәселе туындатпайды. Дегенмен, кейбір адамдарда аяқтағы ісіну және ауырсыну, тромбы түзілуі және терінің өзгеру секілді күрделі симптомдардың дамуына апаруы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"114\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі – беткі веналардың қақпақшаларының дұрыс қызмет етпеуіне байланысты ұлғаюы, ауырсынуы, кедір-бұдырлануы. Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі әдетте, аяқта болады, бірақ, басқа жерде де болуы ықтимал. Бұл кең таралған ауру, көбінесе, әйелдерде кездеседі.\'\'\r\n\r\nАурудың даму қаупінің факторлары:\r\n\r\n* Егде жас\r\n* Әйел жынысы (жыныстық жетілуде, жүктілікте, етеккір тоқтау шағында пайда болатын гормондық өзгерістер венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюіне апаруы мүмкін). Ұрықтануға қарсы дәрілерді немесе гормондарды қабылдау да қауіпті арттырады.\r\n\r\n* Вена қақпақшаларының туа біткен ақауы\r\n\r\n* семіздік\r\n\r\n* жүктілік\r\n\r\n* бұрын аяқ венасында тромб түзілуінің болуы\r\n\r\n* ұзақ уақыт бойы тұру немесе отыру\r\n\r\n* Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюінің отбасылық тарихының болуы.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Аяқта ауырлық, жарылатындай сезімнің, кейде ауырсынудың болуы.\r\n\r\n* Көрінетін, ісінген веналар\r\n\r\n* Аяқтың немесе тобықтың жеңіл ісінуі\r\n\r\n* Қышу\r\n\r\nАурудың ауыр түрінің симптомдары:\r\n\r\n* Аяқтың ісінуі\r\n\r\n* Аяқтың немесе сирақтың ауырсынуы – ұзақ тұрғанда немесе ұзақ отырғанда\r\n\r\n* Аяқ немесе тобық терісінің түсін өзгертуі\r\n\r\n* Құрғақ, тітіркенген, қабыршақтанған тері, жеңіл сызаттанып, жарылады\r\n\r\n* Ұзаққа созылатын, жазылмайтын терінің ойық жаралары\r\n\r\n* Аяқ пен тобықтағы терінің қалыңдауы және нығыздауы (бұл ұзақ уақыт бойы орын алуы мүмкін).\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер аяқтан ісіну, терінің түсінің өзгеруін, ойықжараны табу үшін ға қарайды, сондай-ақ, дәрігер тексереді:\r\n\r\n* Веналардағы қан ағынын\r\n\r\n* Аяқтың басқа мәселелерін ескеру (мысалы, тромб түзілуін).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюінің симптомдарының көрінісін азаайту үшін дәрігер өзіне-өзі көмектесу бойынша келесі қадамдарды ұсынады:\r\n\r\n* Ісінуді азайту үшін компрессиялық шұлық киіңіз. Олар аяқты аздап қысып, аяқта қанның жылжуына ықпал етеді.\r\n\r\n* Ұзақ уақыт бойы тұрмаңыз немесе ұзақ отырмаңыз. Аяқты аздап қозғалтудың өзі қан ағынын жақсартады.\r\n\r\n* Аяқты күніне 3-4 рет, әр жолы 15 минуттен, жүрек деңгейінен жоғары көтеріп қойыңыз.\r\n\r\n* Ашық жаралар немесе инфекциялар болса, оларға мұқият күтім жасаңыз. Емдеуші дәрігер оны қалай жасау қажеттігін көрсетеді.\r\n\r\n* Артық салмақтан арылыңыз.\r\n\r\n* Дене жаттығуларының санын арттырыңыз. Бұл салмақтан арылуға және аяқта қан ағымын жақсартуға көмектеседі. Жүру және жүзу дене белсенділігінің жақсы үлгілері.\r\n\r\n* Егер аяғыңыздың терісі құрғақ және жарылған болса, ылғалдандырыңыз. Дегенмен, теріні емдеудің кейбір түрлері мәселені ушықтыруы мүмкін. Кез келген лосьон, крем немесе антибиотигі бар жақпа майларды қолдану алдында дәрігермен кеңесу қажет. Дәрігер сізге жарамды лосьондарды ұсынуы мүмкін.\r\n\r\nАурудың ауыр өтуінде емдеудің келесі нұсқалары ұсынылады:\r\n\r\n* Лазермен емдеу. Жарық сәулесі шағын варикозды веналарға бағытталады, олар кейіннен көрінбейтін болады.\r\n\r\n* Склеротерапия. Тұзды суды немесе химиялық ерітіндіні венаға енгізеді. Вена қатаяды және көрінбейтін болады.\r\n\r\n* Абляция. Венаны жауып, көрінбеуі үшін жылу қолданылады. Вена кейіннен көрінбейтін болады.\r\n\r\n* Веналарды тазалау (ісінуін жою): аяқта, зақымданған вена тұсында шағын хирургиялық тіліктер жасалады. Вена бір тілік арқылы тазартылады.\r\n\r\n* Қақпақшаны қалпына келтіру: аяқта шағын тілік жасалады және зақымданған қақпақша қалпына келтіріледі.\r\n\r\n* Шунтирлеу: бұл тежелген вена маңындағы қан ағымын қайта бағыттау үшін жасалатын хирургиялық операция. Түтік немесе денеден алынған қантамыры зақымданған вена маңында қан ағымының айналып өту жолын жасау үшін қолданылады.\r\n\r\n* Ангиопластика және стенттеу. Бұл процедура тарылған немесе бітелген венаның саңылауын ашады. Ангиопластика кезінде тежелген венаның саңылауын кеңейту үшін шағын медициналық баллон қолданылады. Баллон венаның ішкі қабырғасына жабысып, оның қан ағымын жақсартады. Шағын металл түтік (стент) вена ішіне қойылады, оның қайтадан тарылуын болдырмас үшін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі әдетте, уақыт өте келе ушығады. Өзіне-өзі көмектесу шараларын орындау ауырсынуды азайтуға, аурудың ушығуының алдын алуға, күрделі мәселелерге ұласпауына көмектеседі.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\n* Дәрігермен кеңесіңіз, егер:\r\n\r\n* Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі ауырсынатын болса\r\n\r\n* Симптомдар өзіне-өзі көмектесу шараларын орындағанда, мысалы, компрессиялық шұлық кигенде немесе ұзақ отырмауға, ұзақ тұрмауға тырысқанда да өтпейтін болса немесе ушықса.\r\n\r\n* Кенеттен ісіну немесе ауырсыну күшейсе, қызба, аяқтың қызаруы немесе ойықжаралар пайда болса.\r\n\r\n* Аяқтың ойықжаралары ұзақ уақыт бойы жазылмайтын болса.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nВарикоз','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көмейдің стрептококктық қабынуы','','','kz','s','',0,'',2440,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532430180,1563966180,1532430241,'Көпшілік фарингиттердің себебі – вирус. Фарингит өздігінше, медициналық жәрдемсіз өтеді. Алайда, фарингит көмейдің стрептококктық қабынуының - бактериядан туындаған – бактериалдық жұқпаланудың симптомы болуы мүмкін.','Көпшілік фарингиттердің себебі – вирус. Фарингит өздігінше, медициналық жәрдемсіз өтеді. Алайда, фарингит көмейдің стрептококктық қабынуының - бактериядан туындаған – бактериалдық жұқпаланудың симптомы болуы мүмкін.\r\n\r\nФарингит 3-15 жас аралығындағы балаларда жиі кездеседі, дегенмен, кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Көмейдің  стрептококктық қабынуының симптомдары – фарингит, келесілердің қосарлануымен:\r\n\r\n·         Қызба 38.3°C және одан жоғары.\r\n\r\n·         Жұтуда күшейетін ауырсыну.\r\n\r\n·         Жұтудағы қиындық.\r\n\r\n·         Көмейдің артқы жағындағы және бадамшабездегі ақ немесе сары дақ немесе өзең.\r\n\r\n·         Мойынның лимфа түйіндерінің ісінуі.\r\n\r\nКөмейдің стрептококктық қабынуының басқа симптомдары - әсіресе, балаларда, дененің жалпы ауырсынуы, бас ауыруы, асқазандағы ауырсыну, жүрек айнуы, құсу немесе енжарлық. Әдетте, көмейдің стрептококктық қабынуы суық тию симптомдарында пайда болмайды, мысалы, түшкіруде, мұрын ағуында немесе бітелуінде, немесе жөтелде. Жалпы, суық тию симптомдары көп болған сайын бұл фарингит көмейдің стрептококктық қабынуы екендігінің ықтималдығы азырақ. Көмейдің стрептококктық қабынуы экспресс-тестінің көмегімен немесе көмейден алынған жұғындының зерттеумен ғана сенімді анықталады.   \r\n\r\nКөпшілік жағдайларда көмейдің стрептококктық қабынуы онымен зақымданған адаммен қатынаста берілмейді. Алайда, оның симптомдарын бақылау маңызды. Фарингит пайда болса, оның стрептококктық ауруы бар адаммен қатынастан кейін көмейдің стрептококктық қабынуына өту ықтималдығы болады.   \r\n\r\nСтрептококктық қабыну бөріткенмен болғанда скарлатина (жәншау) аталады. Байқалатын симптомдары кедір-бұдырлы, қызыл бөріткен, қырғыш қағазға ұқсас келеді. бөріткен кеуде мен іште пайда болады, содан кейін 24 сағат ішінде дененің басқа бөлігіне таралады. Бөріткен және қызару тері қыртысында жақсы көрінеді, әсірес, шаптың аумағында, қолтық астында және шынтақ бүгілісінде. Қызба мен фарингит әдетте, бөріткеннің пайда болуының алдында пайда болады. Бөріткен біртіндеп аптаның ішінде жойылады, тері қабыршақтана бастайды.\r\n\r\nКөмейдің стрептококктық қабынуын анықтағанда әдетте, ревматизмнің алдын алу мақсатында антибиотиктер тағайындалады, ол көмейдің стрептококктық қабынуының асқынуы болуы мүмкін.  Ревматизм жүректің, буынның, ми мен терінің мәселелерінің себебі болуы мүмкін. Антибиотиктер  ревматизмнің алдын алуы мүмкін, оларды көмейдің стрептококктық қабынуы басталғаннан 9 күн ішінде қолданған жағдайда.','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Контрацепция және отбасын жоспарлау','','','kz','s','',0,'',7927,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532430240,1563966240,1532430826,'Қандай контрацепция түрін таңдау түрлі факторларға байланысты, оның ішінде, денсаулыққа, жыныстық қатынастың жиілігіне, бала өрбітуге тілектің болуына.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Барьерлік (кедергілеу) әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Гормондық әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__ЖІС (ВМС)__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ұдайы контрацепция әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Сенімді емес әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚандай контрацепция түрін таңдау түрлі факторларға байланысты, оның ішінде, денсаулыққа, жыныстық қатынастың жиілігіне, бала өрбітуге тілектің болуына.\r\n\r\nКонтрацепция  түрін таңдауда ескеру қажет түрлі факторлар:\r\n\r\n* __Тиімділігі__  - бұл әдістің жүктіліктен қорғауы қаншалықты жақсы? 1 жыл ішінде осы әдісті қолданған 100 әйелдегі жүктілік санына қараңыз. Егер жоспарланбаған жүктілік жеке тұлға немесе қос тұлға үшін қарымды бұзылысты ретінде қарастырылатын болса, аса тиімді әдіс таңдалуы тиіс. Керісінше, егер қос тұлға жүктілікті кейінге қалдырса, бірақ, жүктіліктің жоспарланудан ерте орнауына  жалпы қарсы болмаса, тиімділігі төмен әдісті таңдаған жөн.\r\n* __Құны__  – әдістің қол жетімділігі?\r\n* __Денсаулыққа қаупі__ – денсаулыққа қарымды қаупі қандай? Мысалы, ұрықтануға қарсы таблеткалар, әдетте, 35 жастан асқан әйелдерге ұсынылмайды, және темекі шегетін болса.\r\n* __Серіктесінің қатысуы__ – серіктесінің таңдалған контрацепция әдісін қолдауға дайындығы. Алайда, сіз белсенді және көмектесетін рольді таңдамайтын серіктеспен жыныстық қатынасыңызды қайта қарастыруыңызға болады.\r\n* __Ұдайылық__  - Уақытша әдісті қолданғыңыз келеді (тиімділігі төмен), немесе ұзақ мерзімді немесе ұдайы әдісті таңдайсыз (тиімділігі жоғары)?\r\n* __ЖЖБИ (ИППП)__ жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың және АИТ (ВИЧ)  алдын алу – көптеген әдістер ЖЖБИ  ешқандай қорғаныс бермейді. Жалпы, презервативтер ЖЖБИ алдын алуда жақсы таңдау, әсіресе, спермицидтермен бірге.\r\n* __Қол жетімдік__ – Әдіс рецептісіз, дәрігерге бармастан, немесе кәмелеттік жасқа жетпегендерде – ата-анасының келісімінсіз  қолданылады ма?\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Барьерлік (кедергілеу) әдістер__\r\n\r\nПРЕЗЕРВАТИВТЕР\r\n\r\n* Презерватив - жұқа латекстік немесе полиуретан қабықша. Ерлердің презервативі қозған (эрекциялы) пениске (жыныстық мүшеге) кигізіледі.\r\n* Презерватив жүктілікті болдырмас үшін жыныстық қатынастың барлық уақыты бойы кигізілуі тиіс.\r\n* Презервативтер көпшілік дәріханаларда және көптеген дүкендерде қол жетімді. Оларды сатып алу үшін рецептінің қажеті жоқ. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"115\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Әйелдер презервативі, ерлер презервативі секілді, латекстен немесе полиуретаннан жасалған барьерлік контрацепция әдісі. Презервативтің әр ұшында сақина бар. Қынаптың (іншектің) ішіне орналастырылған сақина жатырдың мойнына кигізіледі, ал басқа ашық тұрған сақина, іншектен тыс жатады және вульваны қамтиды. Әйелдер презервативтері бөлшек саудада сатылады.\'\'\r\n\r\n\r\nДИАФРАГМА ЖӘНЕ ЦЕРВИКАЛДЫҚ ҚАҚПАҚША\r\n\r\n* Диафрагма – икемді резеңкеден кішкене ыдыс, ол спермицидті кремге немесе желеге толтырылған.\r\n* Оны іншекке, сперматозоидтар жатырға өтпес үшін жыныстық қатынастың алдында жатыр мойнына орналастырады.\r\n* Оны жыныстық қатынастан кейін орнында 6-8 сағат өткенге дейін қалдырған жөн.\r\n* Мембраналарды әйелге дәрігер тағайындайды, ол әйел үшін диафрагманың дұрыс түрін анықтайды.\r\n* Дұрыс қолдануына байланысты, 1 жылда осы әдісті таңдайтын 100 әйелде 5-20 жуық жүктілік орын алады.\r\n* Ұқсас, кішірек өлшемді жабдық цервикалдық қақпақша аталады.\r\n* Қаупі – диафрагмаға немесе спермицидтерге тітіркеніс, аллергиялық серпін және несеп шығару жолдарының инфекциясының пайда болуы жиілігінің артуы.  Сирек жағдайда, әйелдерде уытты шок синдромы дамуы мүмкін. Бұл диафрагманы іншекте ұзақ уақыт қалдырғанда орын алады. Цервикалдық қақпақша Пап-тестінің қалыпсыз мәнін туындатуы мүмкін (Папаниколау бойынша жұғынды– жатыр мойнының қатерлі ісігін анықтаудың жұғындысы).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"116\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Диафрагма - икемді резеңкеден жасалған кішкене ыдыс, ол спермицидті кремге толтырылған, жыныстық қатынастың алдында жатыр мойнына қойылады. Жабдық жыныстық қатынастан кейін орнында бірнеше сағатқа қалдырылады. Диафрагма – дәрігер тағайындайтын және орнататын  жабдық, басқа барьерлік әдістерге, мысалы, презервативтерге қарағанда бағасы қымбатырақ..\'\'\r\n\r\nҚЫНАПТЫҚ (ІНШЕКТІК) ГУБКАЛАР\r\n\r\nІншектік контрацептивтік губкалар – бұл жұмсақ, синтетикалық, спермицидтер сіңірілген губкалар. Жыныстық қатынасқа дейін губка ылғалдандырылып, іншекке енгізіледі және жатыр мойнының үстінен қойылады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Гормондық әдістер__\r\n\r\nГормондық әдістер – бұл эстроген мен прогестерон, немесе тек  прогестерон гормоны қолданылатын контрацептивтік әдіс.\r\n\r\n Екі  гормон да етеккір айналымы кезінде ұрық жасушасының әйелдің аналық безінен шығуына (овуляцияға) кедергі келтіруге бағытталады. Оған организмнің басқа гормондарының деңгейіне әсер ету арқылы қол жеткізіледі.\r\nПрогестиндер сперманың (шәуеттің) жатырға түсіуіне кедергі келтіреді, ол үшін әйелдің жатырының маңайындағы сілемейді қою және жабысқақ етеді.\r\n \r\n\'\'Таблеткалар жүктілікті болдырмас үшін бірнеше бағытта жұмыс істейді. Ұрықтануға қарсы таблеткалар овуляцияны тежейді, ұрық жасушасының аналық безден шықпауына ықпал етеді. Сондай-ақ, олар цервикалдық сілемейдің жағдайын өзгертіп, қоюырақ етеді, бұл сперманың (шәуеттің)жатырға жету үрдісін қиындатады. Ұрықтануға қарсы таблеткалар сондай-ақ, эндометрийдің жеткілікті дамуына – ұрықтанған ұрық жасушасын қабылдап, өсіруге мүмкіндік бермейді.\r\n\r\nБұл контрацепция әдісі жыныстық жолмен берілетін аурулардан қорғаныс бермейді.\'\'\r\n\r\nГормондық  контрацепцияның түрлері:\r\n\r\n* Эстроген  мен прогестерон гормондары біріктірілген ұрықтануға қарсы,  овуляцияны тежейтін таблеткалар.\r\n* Прогестерон гормоны бар ұрықтануға қарсы таблеткалар, «мини-пили» деп аталады.\r\n* Импланттар – шағын стерженьдер, хирургиялық жолмен тері астына орнатылады, олар овуляцияға қарсы үздіксіз  прогестерон мөлшерлемесін шығарады.\r\n* Тері  пластырьлары (ОртоЭвра) иықта, бөкседе, немесе басқа ыңғайлы жерде орналастырылады. Олар ұдайы прогестерон мен эстроген шығарады. Басқа гормондық әдістер секілді оларды қолдану үшін рецептінің қажеті жоқ.\r\n* Іншек сақинасы (НоваРинг) – икемді сақина, ені 2 см жуық, іншектің ішіне орналастырылады. Ол  прогестерон мен эстроген шығарады.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__ЖІС (ВМС)__\r\n\r\n* ЖІС (ВМС) – шағын, пластиктен немесе мыстан жасалған құрал, оны жатырдың ішіне гинеколог дәрігер орнатады. Кейбір ЖІС прогестеронның аз мөлшерін бөледі. ЖІС орнында 5-10 жыл бойы қалдыруға болады, бұл оның түріне байланысты.\r\n* ЖІС кез келген уақытта орнатуға болады.\r\n* ЖІС – қауіпсіз және қызметін жақсы атқарады. Жылына ЖІС қолданған 100 әйелдің бірінен азы ғана жүкті болады.\r\n* Мүмкін қаупі мен асқынулары - құрысу, қан кетуі (кейде, ауыр), сондай-ақ, жатырдың перфорациясы.\r\n* Прогестеронды ЖІС алғашқы бірнеше айда жиі пигментацияны туындатуы мүмкін. Әйелдердің 50% бірінші жолдың соңында етеккір тоқтауы мүмкін. ЖІС алып тастағаннан кейін бұл әсер жойылады.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ұдайы контрацепция әдістері__\r\n\r\nБұл әдістер болашақта бала өрбітуді ешқашан жоспарламайтын адамдарға арналған. Ұдайы әдіс саналғанымен, кейінірек бала өрбітуге шешім пайда болса, кейде бұл операцияларды қайтаруға болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Сенімді емес әдістер__\r\n\r\n* __Үзілген жыныстық қатынас__ - шәует шашу алдында пенисті (жыныстық мүшені) іншектен шығару. Бірақ, шәуеттің азғантай бөлігі шәует шашуға дейін бөлінуі мүмкін, осы арқылы жүктілік болуы да мүмкін.\r\n* __Бүрку (спермицидтер қолдану)__  - жыныстық қатынастан бұл әдісті кейін қолдану тиімсіз, себебі, шәует жатыр мойнынан дейінгі өзінің жолын 90 секунда жетеді. \r\n* __Емшек емізу.__ Ана сүтін емізу жүктіліктің алдын алады, дегенмен, тәжірибе жүзінде кейде емізетін әйелдерде жүктілік болған жағдайлар кездседі.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nКонтрацепция; отбасын жоспарлау және контрацепция','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Контузия немесе «мидың шайқалуы»','','','kz','s','',0,'',7095,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532431260,1563967260,1532431604,'Мидың шайқалуы – күрделі ауру, бұл кезде шайқалуды туындатқан жарақаттан кейін соңғы бірнеше апта, ал кейде бірнеше ай  өткенде бас ауруы немесе бас айналуы секілді симптомдар пайда болады.\r\n\r\nМидың шайқалуы дегеніміз – жеңіл бассүйек-ми жарақаты, көбінесе, бастың соққысынан кейін пайда болады. Есті жоғалту мұндай диагнозды қою үшін міндетті шарт емес. Шын мәнісінде, мидың шайқалуының даму қаупі бастапқы жарақаттың ауырлығымен байланысты емес.\r\n\r\nКөптеген адамдарда аурудың симптомдары алғашқы 7-10 күнде пайда болады және жарақаттан кейін үш ай ішінде өтеді, бірақ, кейде бір жыл бойы немесе одан ұзақ уақыт бойы сақталады.  Мидың шайқалуын емдеу аурудың симптомдарын жеңілдетуге бағытталған.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Анықтамасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қауіп факторлары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Анықтамасы__\r\n\r\nМидың шайқалуы – күрделі ауру, бұл кезде шайқалуды туындатқан жарақаттан кейін соңғы бірнеше апта, ал кейде бірнеше ай  өткенде бас ауруы немесе бас айналуы секілді симптомдар пайда болады.\r\n\r\nМидың шайқалуы дегеніміз – жеңіл бассүйек-ми жарақаты, көбінесе, бастың соққысынан кейін пайда болады. Есті жоғалту мұндай диагнозды қою үшін міндетті шарт емес. Шын мәнісінде, мидың шайқалуының даму қаупі бастапқы жарақаттың ауырлығымен байланысты емес.\r\n\r\nКөптеген адамдарда аурудың симптомдары алғашқы 7-10 күнде пайда болады және жарақаттан кейін үш ай ішінде өтеді, бірақ, кейде бір жыл бойы немесе одан ұзақ уақыт бойы сақталады.  Мидың шайқалуын емдеу аурудың симптомдарын жеңілдетуге бағытталған.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nМидың шайқалуының симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Бас ауыруы\r\n* Бас айналуы\r\n* Шаршау\r\n* Ашушаңдық\r\n* Үрейлену сезімі\r\n* Ұйқысыздық\r\n* Зейінді шоғырландыру және есте сақтаудың төмендеуі\r\n* Шу мен жарыққа асқан сезімталдық\r\n \r\n\r\nМидың шайқалуынан кейінгі бас ауыруы өзгеруі мүмкін және ширығу ауырсынуы немесе сақина секілді болады. Көпшілік жағдайда ширығу ауырсынуы кездеседі, ол бастың жарақаты кезінде болған мойынның зақымымен байланысты болуы мүмкін. Кейбір жағдайда жеңіл бассүйек-ми жарақатынан кейін адамдар түрлі мінез-құлықтық немесе көңіл-күйлік бұзылыстарға ұшырайды. Отбасының мүшелері адамның ашушаң, күмәншіл болатынын, жиі таласу немесе қырсығу әдетін байқайды. \r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер бастың жарақаты естің қалыпсыздығын немесе амнезияны (болғанды ұмыту) туындатса, естен танбасаңыз да, дәрігерге көріну қажет.  Егер мидың шайқалуы спортпен айналысу кезінде пайда болса, дене жаттығуын тоқтатыңыз. Алынған жарақаттың асқынуының пайда болу қаупін азайту үшін дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКейбір сарапшылардың ойынша, мидың шайқалуының симптомдары мидың құрылымдық зақымдануына байланысты туындайды. Басқалары аурудың симптомдары психологиялық факторларға байланысты санайды, себебі, бас ауыруы, бас айналуы және ұйқы мәселелері секілді симптомдар депрессия, үрейлену немесе жарақаттан кейінгі күйзелістік бұзылыс  кезіндегі симптомдарға ұқсас. Көптеген жағдайларда  мидың жарақатының физиологиялық салдары және оларға көңіл-күй серпіні симптомдардың дамуында роль атқарады. \r\n\r\nЗерттеушілер неліктен кейбір адамдарда жарақаттан кейін тұрақты симптомдар болатындығы, кейбірінде – болмайтындығы туралы нақты айта алмайды. Жарақаттың ауырлығы және мидың шайқалуының тұрақты симптомдарының даму ықтималдығы арасында дәлелденген байланыс жоқ.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қауіп факторлары__\r\n\r\nМидың шайқалуының қауіп факторларына жататындар:\r\n\r\n* Адамның жасы. Зерттеулерге сай, адамның жасы мидың шайқалуының дамуы үшін қауіп факторы болады.\r\n* Жынысы. Әйелдерде мидың шайқалуы жиі анықталады, бірақ, бұл әйелдердің медициналық көмекке жиі жүгінуне байланысты болуы мүмкін.\r\n* Жарақат. Автокөліктегі апат, спортпен айналысу, құлау салдарынан болатын жарақаттар әдетте осы аурудың пайда болуына апарады.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЕшқандай тексеру мидың шайқалуын дәлелдей алмайды. Дәрігер осыған ұқсас симптомдарды туындататын басқа әлеуетті мәселелер болуын тексеру үшін миды тексерістен өткізеді. Әдетте, мидың ауытқуларын анықтау үшін компьютерлік томографияны (КТ) өткізген жөн.\r\n\r\nЕгер сізде жиі бас айналуы болса, сізді құлақ, мұрын және көмей ауруларына маманданған дәрігерге бағыттайды. Мазасыздық пен депрессияға шалдықсаңыз, немесе есте сақтау мен күнделікті тіршілік мәселелерін шешуде  қиналатын болсаңыз, психологқа немесе психиатрға бағыттау қажет болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМидың шайқалуының арнайы емі жоқ. Оның орнына дәрігер сізде пайда болған симптомдарды емдейді. Түрлі симптомдар мен олардың кездесу жиілігі әр адам үшін ерекше болады.\r\n\r\n__Бас ауыруы__\r\n\r\nБастың сақина ауруын немесе шируғыдан болатын бас ауруын емдеу үшін қолданылатын препараттар, оның ішінде, кейбір антидепрессанттар мидың шайқалуына байланысты бас ауруында тиімді болуы мүмкін.   Мысалы:\r\n\r\n* Амитриптилин. Бұл препарат сондай-ақ, жарақаттан кейінгі зақымдануды емдеу үшін, сондай-ақ, мидың шайқалуына байланысты ашушаңдық, бас айналуы және депрессия секілді симптомдарды емдеу үшін кеңінен қолданылады.\r\n* Дигидроэрготамин(DHE 45) – метоклопрамидпен (​​Реглан) бірге. Бұл препараттар созылмалы бас ауруын жеңілдетеді, бірақ, олар көктамыр арқылы аурухана жағдайында қолданылуы тиіс.\r\n* Мидың  шайқалуы кезінде ауырсынуды басатын препраттарды шамадан тыс қолдану тұрақты бас ауруының пайда болуына апаруы мүмкін.\r\n\r\n__Есте сақтау және ойлау мәселелері__\r\n\r\nҚазіргі кезде жеңіл бассүйек-ми жарақатынан кейін когнитивтік (танымдық) мәселелерді емдеу үшін ешқандай дәрілік препараттарды қабылдау ұсынылмайды.  Ми шайқалуы кезінде когнитивтік  (танымдық) мәселелер болуында уақыт – оңтайлы емдеу, себебі, симптомдардың көпшілігі жарақаттан кейін бірнеше апта немесе ай өткенде өздігінше өтеді.\r\n\r\nКогнитивтік емдеудің кейбір түрлері пайдалы болады, мысалы, қалта күнтізбесін, электрондық органайзерді қолданудағы немесе есте сақтау мен назар қоюдағы олқылықтарды жою үшін, басқа әдістерді  қолданудағы дағдыларды жаттықтыру жүргізілетін реабилитация.\r\n\r\n__Депрессия және мазасыздық__\r\n\r\nМидың шайқалуының симптомдары зақымданушы симптомдарының себебін және уақыт өткенде өздерін жақсы сезінетіндігін білгенде, жиі жақсарады. Ауру жайлы білу адамның үрейін азайтады және тыныштануына көмектеседі.  Депрессия және мазасыздық симптомдары күшейгенде емдеудің бірнеше нұсқалары бар:\r\n\r\nПсихотерапия. Мәселелерді психологпен немесе психиатрмен талқылау, олардың бассүйек-ми жарақатына ұшыраған адамдарды емдеу тәжірибесі аса пайдалы.\r\nДәрілік препараттар. Үрейге немесе депрессияға ұшырағанда антидепрессанттар немесе тыныштандыратын препараттар ұсынылуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nМидың шайқалуын алдын алудың жалғыз белгілі тәсілі – бастың жарақатын болдырмау.\r\n\r\n__Бастың жарақатына қалай ұшырамауға болады__\r\n\r\nӘрбір әлеуетті қауіпті жағдайға дайын болу мүмкін болмаса да, бастың жарақатының жиі кездесетін себебінен алшақ болу үшін кеңестер беріледі:\r\n\r\n* Автокөлікте келе жатқанда қауіпсіздік белдігін салыңыз және балалардың жасына сәйкес қауіпсіз орындықта отыруын қадағалаңыз. 13 жасқа дейінгі балалар артқы орында отырғаны қауіпсіз, әсіресе, егер автокөлікте қауіпсіздік «жастықтары» болмаса.\r\n* Өзіңіз және балаңыз велосипедте, роликті конькиде, шаңғыда, сноубордта болғанда,  футбол ойнағанда, скейтбордингте, атқа мінгенде, мотоциклде бастың арнайы киімін (шлемін) киіп жүру қажет.\r\n* Үйде құлаудың алдын алыңыз,мысалы, шағын кілемшелерді төсемеңіз, жарықты жақсартыңыз, саты болса, сүйенетін жақтау қойыңыз.','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Конъюктивит','','','kz','s','',0,'',2385,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532431740,1563967740,1532431902,'Конъюнктива және конъюнктивит дегеніміз не? Конъюнктива – көздің сілемей қабатын, қабақтың ішкі бетін және көз ұясының алдыңғы бөлігін жауып тұрады. Ол көзді бактериялар мен түрлі химиялық тітіркендіргіштерден қорғайды. бактериялар мен химиялық заттектер түскенде көз жасының бездері сұйықтықты – көз жасын бөледі, олар бактериялар мен химиялық заттектерді ерітіп, шаяды. Сонымен қатар, көз жасында бактерияларды жоюға қабілетті ферменттер мен антиденелер болады.','\'\'__Конъюнктива және конъюнктивит дегеніміз не?__\'\' Конъюнктива – көздің сілемей қабатын, қабақтың ішкі бетін және көз ұясының алдыңғы бөлігін жауып тұрады. Ол көзді бактериялар мен түрлі химиялық тітіркендіргіштерден қорғайды. бактериялар мен химиялық заттектер түскенде көз жасының бездері сұйықтықты – көз жасын бөледі, олар бактериялар мен химиялық заттектерді ерітіп, шаяды. Сонымен қатар, көз жасында бактерияларды жоюға қабілетті ферменттер мен антиденелер болады.\r\n\r\n__Конъюнктивит__ – конъюнктиваның инфекциясы және тітіркенуі. Конъюнктивит көздің қызаруын туындатуы мүмкін, және әдетте, көзден сары немесе жасыл түсті бөлінді шығуымен сипатталады. Конъюнктивиттің көптеген себебі болады. Көбінесе, конъюнктивит вирустардан туындайды. Сонымен қатар, себебі түрлі бактериялар, зеңдер, сирек  - паразиттер болуы ықтимал. Контактілік линзаларды дұрыс қолданбау да конъюнктивиттің себебі болуы ықтимал.  Жаңа туған сәбилердің конъюнктивиті атты түсінік бар, себебі -  ұрықтың босану жолдары арқылы өтуінде жұқпалануы. Сонымен қатар, конъюнктивит аллергиялық серпінді болуы мүмкін, немесе химиялық тітіркендіргіштерден туындауы мүмкін.\r\n\r\nКонъюнктивиттің __\'\'симптомдары\'\'__  - көздің қызаруы, көз жасының көп ағуы, көздің ауырсынуы мен тітіркенуі, жарыққа асқан сезімталдық, сары түсті бөлінді және таңертең қабықша түзілуі.\r\n\r\n__\'\'Диагностика\'\'__ үшін әдетте, көзден жұғынды алып, зертханаға талдауға жібереді.\r\n\r\n\'\'__Емдеу__\'\'  конъюнктивиттің себебіне байланысты. Вирустық конъюнктивит әдетте, өздігінше өтеді. Егер ол 3-4 күн ішінде өтпесе – дәрігерге көріну қажет, ол конъюнктивиттің бактериалдық себебін анықтап, антибиотикті тамшылар тағайындайды. Жағымсыз сезінуді азайту үшін көзге жылы компресс (таза матаны жылы суға малып) қоюға болады. Аллергиялық конъюнктивит аллергияны емдеуді талап етеді. Аллергиялық конъюнктивиттің симптомдары көзге салқын компресс қойғанда басылуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Алдын алу.__\'\' Вирустық конъюнктивит – жұқпалы және әсіресе, мектепке дейінгі балалар мекемелерінде жеңіл таралады. Жұқпаланбау үшін қолды мұқият жуу қажет.\r\n\r\nБактериалдық асқынудың алдын алу үшін дәрігерлер кейде көзге антибиотикті тамшылар тағайындайды.\r\n\r\nКонъюнктивиттің алдын алу үшін тазалық ережелерін қадағалау қажет: қолды жиі жуу, жастыққапты ұдайы алмастыру, косметикалық құралдарды ұдайы алмастыру, оларды басқа адамдарға бермеу, контактілік линзаларды дұрыс қолдану.','tair',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Кортикостероидтар','','','kz','s','',0,'',1125,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532431860,1563967860,1532432053,'Кортикостероидтар –бірқатар ауруларды емдеуде қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл препараттар күйзеліске,жарақатқа байланысты туындаған ауруларға жауап ретінде бүйрек үсті безінде өндірілетін гормондарға ұқсайды. Олардың әсер ету механизмі қабынуды азайтуымен және иммундық жүйеге әсер етуімен байланысты.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Кортикостероидтарды тағайындауға көрсетімдер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Жанама әсерлері__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКортикостероидтар –бірқатар ауруларды емдеуде қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл препараттар күйзеліске,жарақатқа байланысты туындаған ауруларға жауап ретінде бүйрек үсті безінде өндірілетін гормондарға ұқсайды. Олардың әсер ету механизмі қабынуды азайтуымен және иммундық жүйеге әсер етуімен байланысты.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Кортикостероидтарды тағайындауға көрсетімдер__\r\n\r\nКортикостероид келесі ауруларды емдеуде қолданылады:\r\n\r\n* Артрит\r\n* Бронхы демікпесі (астма)\r\n* Аутоиммундық аурулар, мысалы, жүйелі қызылжегі және шашыраңқы склероз\r\n* Тері аурулары, мысалы, экзема және бөріткен\r\n* Қатерлі ісіктің кейбір түрлері\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Жанама әсерлері__\r\n\r\nКортикостероидтар –бұл күшті дәрілік препараттар, оларды қабылдағанда жанама әсерлері пайда болуы мүмкін, мысалы, остеопороз (сүйектің әлсіздігі) және катаракта. Сондықтан, мүмкіндігінше, олар қысқа мерзімге тағайындалады. ','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ас қорыту жолдарының инфекциялары','','','kz','s','',0,'',1062,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532432040,1563968040,1532432224,'Гастроэнтерит – бұл вирустардың, бактериялардың немесе паразиттердің салдарынан ішектің сілемей қабатының қабынуы. Вирусты гастроэнтерит көптеген елдерде аталған аурулардың ішінде екінші орында. Жиі себебі - норовирустық инфекция. Ауру вируспен ластанған тамақ немесе су арқылы, сондай-ақ, жұқпаланған адаммен қатынаста таралады. Ең жақсы алдын алу – қолды жиі жуу.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n {ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГастроэнтерит – бұл вирустардың, бактериялардың немесе паразиттердің салдарынан ішектің сілемей қабатының қабынуы. Вирусты гастроэнтерит көптеген елдерде аталған аурулардың ішінде екінші орында. Жиі себебі - норовирустық инфекция. Ауру вируспен ластанған тамақ немесе су арқылы, сондай-ақ, жұқпаланған адаммен қатынаста таралады. Ең жақсы алдын алу – қолды жиі жуу.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"117\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ас қорыту жолдарының ағзалары\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГастроэнтериттің симптомдары – іштегі ауырсыну, құсу, бас ауыруы, қызба және қалтырау. Көпшілік жағдайларда сауығу емдеусіз өтіп жатады.\r\n\r\nГастроэнтеритте кең таралған мәселе – сусыздану. Ол құсу мен іш өтуінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толықтыру үшін сұйықтықты жеткілікті ішпеуде пайда болады.  Сусыздану кішкентай балалардың, егде жастағы және иммундық жүйесі әлсіз адамдардың арасында кең тараған.','student_k',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көз қимылының бұзылыстары','','','kz','s','',0,'',2262,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532432220,1563968220,1532432455,'Нысанға қараған кезде  екі көзді тігу үшін бірнеше бұлшық еті әрекет етеді.  Бұлшық етте мәселелер пайда болса, көздің үйлесімді жұмысы бұзылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Көздің құрылысы және қызметі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Көз қимылы бұзылыстарының түрлері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНысанға қараған кезде  екі көзді тігу үшін бірнеше бұлшық еті әрекет етеді.  Бұлшық етте мәселелер пайда болса, көздің үйлесімді жұмысы бұзылады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Көздің құрылысы және қызметі__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"118\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.\r\n\r\nЖарық көзге мөлдірқабық арқылы өтеді. Көз арқылы жарықтың өтуінде мөлдірқабық қарашықтың пішіні өзгеру есебінен кеңейіп, көзге көбірек жарықты өткізеді немесе тарылып, оны шектейді. Одан кейін линзалар жарықтың торқабыққа тура шоғырланып түсуі үшін  өздерінің пішінін өзгертеді. Жарық көру нервісі арқылы миға нерв сигналдарын берудің химиялық үрдісін іске қосатын фоторецепторларды қоздырады.\r\n\r\nМида осы нерв импульстарын өңдеу және тұтас бейне қалыптастыру жүреді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Көз қимылы бұзылыстарының түрлері__\r\n\r\nКөз қимылы бұзылыстарының түрлері көп. Жиі кездесетіндері:\r\n\r\n* Қылилық – көздің қимылы үйлесімсіз болатын ауру, бұл кезде көру осьтері бір нысанға түйіспейді.\r\n* Нистагм – көздің тез, бақылауға келмейтін қимылы, бұлар кейде «билеп тұрғандай» көз аталады.\r\n Көз қимылы бұзылыстарының кейбірі туғаннан болады. Басқалары өмір бойында дамиды және жарақат секілді мәселелерге байланысты болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеуге көзәйнек киіп жүру, көздің бұлшық етін жаттықтыру үшін жаттығу жасау және оперативтік араласу жатады. Көз қимылы бұзылыстарының кейбірі, мысалы, нистагм емделмейді.','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көз ұясындағы сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы','','','kz','s','',0,'',8715,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532432460,1563968460,1532432909,'Сары дақтың бұзылысы – орталық көрудің біртіндеп баяу түрде нашарлауына апаратын көз ауруы.  Нәтижесінде, ұсақ бөліктерді ажырату және оқу қиынға түседі.\r\n\r\nАуру 60 жастан асқан аламдарда жиі кездеседі, сондықтан, оны сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы атайды. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nСары дақтың бұзылысы – орталық көрудің біртіндеп баяу түрде нашарлауына апаратын көз ауруы.  Нәтижесінде, ұсақ бөліктерді ажырату және оқу қиынға түседі.\r\n\r\nАуру 60 жастан асқан аламдарда жиі кездеседі, сондықтан, оны сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы атайды. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"119\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nСары дақтың бұзылысы – торқабықтың ауруы, ол кезде көздің артқы бетінде орналасқан макула (сары дақ) зақымданады. Макула орталық көрудің айқындылығы үшін жауапты және адамға ұсақ бөліктерді ажыратуға мүмкіндік береді. Сары дақтың бұзылысының екі түрі бар: құрғақ және ылғалды. Сары дақтың бұзылысының құрғақ түрі жиі кездеседі және торқабықтың жұқаруымен, сондай-ақ, «друз» аталатын – торқабықта түзілетін, бұзылатын тіннен тұратын шағын ақ-сары дақтардың пайда болуымен сипатталады. Бұзылыстың құрғақ түрі әдетте, жеңіл өтеді. Бұзылыстың ауыр түрі тезірек және ауыр өтеді. Бұл дерттік жағдай қантамырлардың қанталауының пайда болуымен және орталық көрудің өзгерісімен, ақ дақтардың түзілуімен, торқабық жасушаларының тіршілігін жоюымен сипатталады. Ауру 50 жастан асқан адамдардың арасында кең таралған.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТорқабық – көздің ішкі қабықшасы. Ол жарықты және біз көретін заттардың бейнесін миға жіберетін нерв сигналдарына түрлендіреді. Торқабықтың сары дақ аталатын бөлігі бейнелеуді айқын және толық етеді.\r\n\r\nСары дақтың жасқа байланысты бұзылысы  оны қамтамасыз ететін қантамырларының зақымдануында пайда болады. Осы өзгерістердің нәтижесінде макула зақымданады.\r\n\r\nСары дақтың жасқа байланысты бұзылысының екі түрі болады:\r\n\r\n* \'\'Құрғақ түрі\'\' макуланың астындағы қантамырларының жұқаруы мен сынғыштығы кезінде пайда болады. Бұл кезде «друз» аталатын шағын сары түзілістер қалыптасады. Барлық адамдарда сары дақтың бұзылысы құрғақ түрінен басталады.\r\n* \'\'Ылғалды түрі\'\' осы ауруға шалдыққан адамдардың шамамен, 10%-да болады. Макуланың астында жаңа, ауытқулы және аса нәзік, сынғыш тамырлардың өсуі басталады. Осы тамырлар бойынша қан және сұйықтық ағады. Көруді жоғалтудың көпшілік жағдайлары сарық дақтың бұзылысының осы түрімен байланысты.\r\n \r\n\r\nОсы уақытқа дейін ғалымдарға сары дақтың жасқа байланысты бұзылысының нақты себебі белгісіз. Аурудың 55 жасқа дейін дамуы сирек. Көбінесе, 75 жастан асқанда жиі кездеседі.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының қауіп факторлары:\r\n\r\n* Отбасы мүшелерінде аурудың даму жағдайлары болса\r\n* Еуропалық нәсіл\r\n* Темекі шегу\r\n* Майлы тағамнан тұратын емдәм ұстану\r\n* Әйел жыныстылар.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың басында симптомдар болмауы мүмкін. Ауру асқынған кезде орталық көрудің бұзылысының белгілері пайда болады.\r\n\r\n__Сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінің симптомдары__\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің жиі кездесетін симптомы – көрудің бұлдырауы. Нысандар бұлдырап, түстер –солғын болып көрінеді. Ұсақ бөліктерді қарағанда және оқығанда қиындықтар пайда болады. Бірақ, күнделікті басқа жұмыстардың көпшілігін орындағанда көру қалыпты болады.\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің симптомдарының ушығуында оқу немесе күнделікті тіршілікті орындау үшін көбірек жарық қажет болуы мүмкін. Торқабықтың ортасындағы бұлдыр дақ біртіндеп артады және қошқыл түске ие болады.\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің кейінгі сатыларында алыстан бет пішінді ажырату қиынға түседі.\r\n\r\n__Сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының ылғалды түрінің симптомдары__\r\n\r\nБұзылыстың ылғалды түрінің кең таралған симптомы – тік сызықтардың қисайып, немесе толқынданып көрінуі.\r\n\r\nКөру аумағының ортасында шағын қошқыл дақ пайда болып, уақыт өте үлкейеді.\r\n\r\nОрталық көруді жоғалту сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының екі түрінде  де тез пайда болуы мүмкін.  Осылай болған жағдайда дереу офтальмологқа көріну қажет. Дәрігердің торқабық ауруларын емдеудегі тәжірибесі болуы шарт.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНауқастың көзінің түбі тексеріледі. Қарашықты кеңейту үшін көзге тамшы тамызылады. Торқабықты, қантамырларын және көру нервісін  тексеру үшін офтальмолог арнайы линзаларды қолданады.\r\n\r\nДәрігер макуланың, қантамырларының, друздың телімді өзгерістерін іздейді.\r\n\r\nНауқасқа бір көзін жауып, Амслер торы арқылы тік сызықтардың бейнесіне қарау ұсынылады. Егер олар толқынды болып көрінсе, бұл сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының белгісі саналады.\r\n\r\nТексерудің басқа әдістері:\r\n\r\n* Торқабықтағы қан ағымын зерттеу үшін арнайы бояғыштар мен камераларды қолдану (флуоресценттік ангиография)\r\n* Көздің ішкі қабықшасын фотоға түсіру (көзің түбін фотоға түсіру)\r\n* Торқабықты тексеру үшін жарық толықындарын қолдану (оптикалық когеренттік томография)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөптеген жағдайларда сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрін емдеудің қажеті жоқ.\r\n\r\nСары   дақтың жасқа байланысты бұзылысының бастапқы сатысында темекі шегу секілді зиянды әдет болмаса, белгілі бір дәрумендерді, антиоксидант пен мырышты бірге қолдану аурудың асқынуының алдын алады, бірақ, көруді қалпына келтірмейді.\r\n\r\nКейде AREDS емдік дәрумендік формуласы ұсынылады, оған кіретіндер:\r\n\r\n* С дәруменінің 500 мг\r\n* бета-каротиннің 400 МЕ\r\n* мырыштың 80 мг\r\n* мыстың 2 мг\r\n \r\nДәрумендердің осы бірігуін дәрігердің ұсынысы бойынша қабылдау қажет. Дәрігер науқастың қабылдап жүрген басқа дәрумендері немесе қоспалары туралы білуі тиіс. Темекі шегетіндерге бұл қоспаны қабылдаудың қажеті жоқ.  \r\n\r\nAREDS отбасында бұл аурудың болуы жағдайында көмектесе алады.\r\n\r\nAREDS формуласына кірмесе де, лютеиннің және зеаксантиннің қоспалары да пайдалы болады.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының ылғалды түрінде дәрігер ұсынады:\r\n\r\n* Лазерлік хирургияны (лазерлік коагуляция) – жарықтың шағын лазерлік сәулесінің әсер етуімен дертті тамырларды бұзу және олардағы қан кетуін тежеу.\r\n* Фотодинамикалық емдеу – қанталайтын тамырларды бұзу үшін организмге енгізілетін және жарықпен белсендірілетін арнайы препаратты қолдану.\r\n* Жаңа қантамырларының қалыптасуының алдын алу үшін көзге енгізілетін арнайы дәрілік препараттарды қолдану (бұл ауырсынбайтын үрдіс).\r\n \r\nКөруі нашарлаған адамдар үшін арнайы оптикалық жабдықтар (линза секілді) көруді тиімді қолдануға және өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.\r\n\r\nҰдайы офтальмолог-дәрігерге көріну аса маңызды.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінде офтальмолог-дәрігерге жылына бір рет көзді толық тексеру үшін бару қажет.\r\n Ылғалды түрінде дәрігерге ай сайын бару қажет болуы мүмкін. \r\nКөрудің бұзылыстарын ерте анықтау аса маңызды, себебі, емдеуді ерте бастау жақсы нәтижелерге апарады.\r\n\r\nӨзгерістерді анықтаудың жақсы тәсілі – үйде Амслер торының көмегімен өздігінше тестілеу. Офтальмолог тордың бейнесінің көшірмесін береді немесе ғаламтордан алуға болады. Оқуға арналған көзәйнекті киіп, әр көзді бөлек тексеру қажет. Егер сызықтар толқын болып көрінсе, дереу дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысы шеткері көруге әсер етпейді. Бұл дегеніміз, көру толығымен жойылмайды. Ауру тек орталық көруді жоғалтуға апарады.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінің жеңіл өтуі әдетте, орталық көруді жоғалтуға апармайды.\r\n\r\nБұзылыстың ылғалды түрі көруді айтарлықтай жоғалтуға апарады.\r\n\r\nӘдетте, сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысында науқас оқу, автокөлік жүргізу, қашықтан бет пішінді ажырату қабілеттерін жоғалтуы мүмкін. Бірақ, бұл ауруға шалдыққан көптеген адамдар күнделікті қызметін қиындықсыз орындай алады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер науқаста сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысы болса, дәрігер күнделікті көруді Амслер торы арқылы тексеріп отыруды ұсынады. Сызықтар толқынды болып көрінсе, немесе көруде басқа өзгерістер байқалса, дереу дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының алдын алу тәсілі болмағанымен, салауатты өмір салтын ұстану аурудың даму қаупін азайтуға көмектеседі:\r\n\r\n* Темекі шегуге болмайды\r\n* Көкөністер мен жемістердің мөлшері жоғары, жануар майларының мөлшері төмен емдәмді ұстану қажет\r\n* Ұдайы дене жаттығуларын орындау қажет\r\n* Салауатты салмақты қолдау қажет.\r\n \r\nДәрігерге барып, ұдайы көздің түбін тексеріп отыру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЖасқа  байланысты макулалық бұзылыс; жасқа байланысты макулодистрофия. ','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көздің жарақатын емдеу','','','kz','s','',0,'',1333,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532532360,1564068360,1532532674,'Қандай да бір нысан, мысалы, әйнектің немесе металдың сынығы көзден шығып тұрса.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__«103» телефоны бойынша жедел әрдемді шақырыңыз, егер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Көзге химиялық заттектер түсуі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Көзге соққы тиюі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Көзге бөгде заттар түсуі__{ALINK}\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__«103» телефоны бойынша жедел әрдемді шақырыңыз, егер:__\r\n\r\n* Қандай да бір нысан, мысалы, әйнектің немесе металдың сынығы көзден шығып тұрса.\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Көзге химиялық заттектер түсуі__\r\n\r\n*  Көзді уқаламаңыз.\r\n* Дереу көзді судың мол мөлшерімен шайыңыз. Қолда бар кез келген су көзін қолданыңыз: - фонтан, душ, бақша шлангы.\r\n* Көзді шайып жатқанда, немесе 15-20 минут бойы шайғаннан кейін, жедел жәрдемді шақырыңыз.\r\n* Көзге таңғыш салмаңыз.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Көзге соққы тиюі__\r\n\r\n* Суық компресс қойыңыз, бірақ, көзді қатты баспаңыз.\r\n* Ауырсынуды басатын дәрілерді қабылдаңыз - ацетаминофен  немесе ибупрофен, ауырсынуды азайту үшін.\r\n* Көгеру, қан кету, көрудің бұзылысы немесе көзді қозғалтқанда ауырсыну болса, шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Көзге бөгде заттар түсуі__\r\n\r\n* Көзді уқаламаңыз.\r\n* Жоғарғы қабақты төмен тартып, жиі кірпік қағыңыз.\r\n* Егер бөгде зат кетпесе, көзді сумен шайыңыз.\r\n* Сумен шаю да көмектеспесе, көзді жабыңыз, мұқият түрде таңғыш салып, дәрігерге көрініңіз. ','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көзге бөгде заттың түсуі','','','kz','s','',0,'',1551,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532532720,1564068720,1532532819,'Көзге түсетін бөгде заттардың көпшілігі (нысандар) – топырақ, кірпік немесе киімнің қылдары секілді шағын бөлшектер. Қауіптісі – металдың бөлшектері немесе басқа нысандар, көзге үлкен жылдамдықпен түсетін. Олар механикалық аспаптардан, газоншапқыштан немесе қарудан ұшқан заттар болуы мүмкін. Олар күрделі жарақат туындатуы мүмкін.\r\n\r\nКөздің жарақаты қан кетуін, қарашықтың өлшемінің өзгеруін, көзбұршақтың бұлыңғырлануын, көрудің нашарлауын немесе көрудің өзгеруін туындатуы мүмкін. Бөгде заттар көзге терең енуі мүмкін. Мұндайда оларды қозғамау қажет. Оларды көз маманы алуы тиіс (офтальмолог).','Көзге түсетін бөгде заттардың көпшілігі (нысандар) – топырақ, кірпік немесе киімнің қылдары секілді шағын бөлшектер. Қауіптісі – металдың бөлшектері немесе басқа нысандар, көзге үлкен жылдамдықпен түсетін. Олар механикалық аспаптардан, газоншапқыштан немесе қарудан ұшқан заттар болуы мүмкін. Олар күрделі жарақат туындатуы мүмкін.\r\n\r\nКөздің жарақаты қан кетуін, қарашықтың өлшемінің өзгеруін, көзбұршақтың бұлыңғырлануын, көрудің нашарлауын немесе көрудің өзгеруін туындатуы мүмкін. Бөгде заттар көзге терең енуі мүмкін. Мұндайда оларды қозғамау қажет. Оларды көз маманы алуы тиіс (офтальмолог).\r\n\r\n\'\'__Шағын өлшемді нысандарды алып тастау үшін не істеу қажет?__\'\' Алдымен, көзді сүртуге болмайды. Қолды мұқият жуу қажет. Жақсы жарықта көзді мұқият қарау қажет. Егер нысан көзде көрінсе, оны сумен шаюға болады. нысан жоғарғы немесе төменгі қабақта болуы мүмкін. Мұндайда қабақты ашып тұрып, мақта тығынды қолданумен қабақ астынан затты абайлап алып тастауға болады. көздің үстінен заттарды алып тастауға мақта тығынды қолдануға болмайды.\r\n\r\nЕгер бөгде затты көзден үй жағдайында алып тастауға келмесе, көзді таза таңғышпен жауып (көзді қыспаңыз), дәрігерге көріну қажет. Егер бөгде затты алып тастасаңыз, бірақ, біраздан кейін көзде бірнәрсе қалғандай сезім пайда болса, мөлдірқабық зақымдануы мүмкін. Бұл жағдайда дәрігерге міндетті түрде бару қажет.\r\n\r\n\'\'__Көзге енген заттарды алып тастау үшін не істеу қажет?__\'\'  Затты көзде қалдыру қажет, оны ҚОЗҒАУҒА БОЛМАЙДЫ. Көзді  таза таңғышпен жауып (көзді қыспаңыз), шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет.','student_k',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Крон ауруы','','','kz','s','',0,'',4604,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532532780,1564068780,1532533274,'Крон ауруы  –  асқазан-ішек жолдарының барлық бөлігінде – ауыз қуысынан бастап айналшыққа дейін ойық жара пайда болуымен сипатталатын ішектің қабыну ауруы. Қрон ауруы кезінде ішектің сау бөліктері мен зақымданған тұстары кезектесіп тұрады. Кейбір адамдарда аурудың ауыр симптомдары байқалады, ал басқаларда жеңіл түрде немесе емделмеген жағдайда симптомдарсыз өтеді. Аурудың ауыр барысында ұзақ уақыт бойы емделу, тіпті, хирургиялық араласу қажет болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Крон ауруы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Крон ауруының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Крон ауруының себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Крон ауруы қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Крон ауруы қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың симптомдарын қалай жеңілдетуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"120\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Крон ауруы дегеніміз не?__\r\n\r\nКрон ауруы  –  асқазан-ішек жолдарының барлық бөлігінде – ауыз қуысынан бастап айналшыққа дейін ойық жара пайда болуымен сипатталатын ішектің қабыну ауруы. Қрон ауруы кезінде ішектің сау бөліктері мен зақымданған тұстары кезектесіп тұрады. Кейбір адамдарда аурудың ауыр симптомдары байқалады, ал басқаларда жеңіл түрде немесе емделмеген жағдайда симптомдарсыз өтеді. Аурудың ауыр барысында ұзақ уақыт бойы емделу, тіпті, хирургиялық араласу қажет болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Крон ауруының симптомдары қандай?__\r\n\r\nКрон ауруының симптомдары асқазан-ішек жолдарының зақымданған бөлігіне қарай әр түрлі болады. Аурудың жиі симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Диарея\r\n\r\n* Асқазанның түйіліп, ауырсынуы\r\n\r\n* Іште  қайталанып, пайда болатын ауырсыну\r\n\r\n* Нәжістегі қан\r\n\r\n* Тәбеттің төмендеуі\r\n\r\n* Жоспарланбаған салмақ жоғалту\r\n\r\nБасқа да қосалқы симптомдарына қалтырау, буындағы ауырсыну, көрудегі және терідегі мәселелер, шаршау сезімі жатады. \r\n\r\nКрон ауруының симптомдары жеңіл немесе ауыр болуы мүмкін. Әр уақытта қайталанып, жойылып, күрт немесе біртіндеп басталуы мүмкін.  \r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Крон ауруының себептері қандай?__\r\n\r\nІшектің осы қабыну ауруының пайда болу себептері осы уақытқа дейін белгісіз. Бір отбасының мүшелерінде кездесуі мүмкін, яғни, тұқым қуалау да белгілі бір роль атқарады. Көптеген зерттеушілер ішектің қабыну аурулары организмнің иммундық жүйесіндегі мәселелерге байланысты деп санайды. Қалыпты жағдайда иммундық жүйе организмді инфекциялардан қорғайды. Ішектің қабыну аурулары бар адамдардың иммундық жүйесі тамақты, пайдалы бактериялар мен басқа да заттектерді инфекция көзі деп қате қабылдайды. Осының салдарынан иммундық жүйе ішектің жасушаларын шабуылға алып,  оның қабынуына апарады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Крон ауруы қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді жүргізіп, аурудың сипатталған симптомдарын нақтылайды. Анықтау үшін дәрігер қанның бірқатар талдауын және нәжістің үлгілерін зерттеуді тағайындайды. Сондай-ақ, дәрігер тоқ немесе тік ішекті көрнекі түрде қарау бойынша бір немесе бірнеше процедураларды, мысалы, асқазан-ішек жолдарының эндоскопиясы – тоқ ішектің саңылауына иілетін жіңішке түтік енгізу арқылы жасалатын колоноскопияны және ректороманоскопияны тағайындауы мүмкін.\r\n\r\nАсқазан-ішек жолдарының жоғары бөлімдерін зерттеу әдісі – фиброгастродуоденоскопия, ол арқылы дәрігер науқастың асқазанының және аш ішегінің жағдайын ойық жара болуына тексереді. Мұндай  эндоскопия екі түрлі болады. Бірінші жағдайда, шағын камераны жұту арқылы (капсулалық эндоскопия), немесе дәрігер иілетін эндоскопты ауыз қуысы арқылы енгізеді.\r\n\r\nАуруды анықтау үшін көрнекі түрде қарауға мүмкіндік беретін тексерулер, мысалы, рентген, компьютерлік томография немесе іш қуысының МРТ тағайындалуы мүмкін. \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Крон ауруы қалай емделеді?__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты  - аурудың симптомдарын туындататын қабынуды басу. Мұндай дәрілік препараттарға қабынуға қарсы құралдар және иммундық жүйені басатын  препараттар жатады. Аурудың қандай да бір симптомдарының болуына сай дәрігер антибиотиктерді, диареяға қарсы, іш жүргізетін, ауырсынуды басатын препараттарды немесе дәрумендерді қабылдауды ұсынады. Аурудың ауыр түрде өтуінде көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу немесе оперативтік араласуды жүргізу үшін науқасты ауруханаға жатқызу қажет болады.\r\n\r\nЕмдеу барысында науқас отбасылық дәрігер, гастроэнтеролог (асқазан-ішек жолдарының маманы), қажет болса, хирург қатысатын дәрігерлер тобының бақылауында болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың симптомдарын қалай жеңілдетуге болады?__\r\n\r\nӨзіңізге қамқорлық жасауды қолыңызға алыңыз. Емдәм ұстану қажет. Қандай да бір симптомдардың болуына байланысты дәрігер тамақтану рационындағы талшығы мол тағамды азайтуды немесе сүт өнімдерін тұтынбауды ұсынуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, құрамында кофеин, алкоголь бар және газдалған сусындарды тұтынуды шектеу немесе тұтынбау қажет болуы мүмкін. Емдәм ұстанумен қатар, демалу, ұдайы спортпен шұғылдану қажет.  Күйзелісті бақылауға алу қажет, себебі, үйдегі немесе жұмыстағы мәселелерге байланысты күйзелісті жағдайлар ауруды қоздыруы мүмкін.','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ксерофтальмия','','','kz','s','',0,'',5055,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532533260,1564069260,1532533959,'Көз жасы көздің ылғалдануы және көзден бөгде заттарды шаю үшін қажет. Көздің сау пленкасы көрудің жақсы болуы үшін қажет.\r\n\r\nЕгер көзде көз жасының өндірілуі қалыпты болмаса,  ксерофтальмия дамиды.\r\n\r\nМөлдірқабық  – бұл көздің алдыңғы бөлігін жауып тұратын мөлдір қабықша. Мөлдірқабық торқабықта бейнені фокустау үшін көзбұршақпен бірге қызмет етеді. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКөз жасы көздің ылғалдануы және көзден бөгде заттарды шаю үшін қажет. Көздің сау пленкасы көрудің жақсы болуы үшін қажет.\r\n\r\nЕгер көзде көз жасының өндірілуі қалыпты болмаса,  ксерофтальмия дамиды.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"121\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Мөлдірқабық  – бұл көздің алдыңғы бөлігін жауып тұратын мөлдір қабықша. Мөлдірқабық торқабықта бейнені фокустау үшін көзбұршақпен бірге қызмет етеді.\'\' \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКсерофтальмия әдетте, сау адамдарда кездеседі. Жас өскенде жиі кездеседі. Гормондық өзгерістердің салдарынан көз жасының өндірілуі азайғанда пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКсерофтальмияның таралуының басқа себептері:\r\n\r\n* Қоршаған ортаның немесе жұмыс орнының ауасының құрғақтығы (жел, кондиционер)\r\n* Күн сәулесінің әсері\r\n* Темекі шегудің немесе темекі түтінімен тыныс алу әсері\r\n* Суық тиюден немесе аллергиядан препараттар\r\n\r\nСондай-ақ, аурудың пайда болуының шартталуы:\r\n\r\n* Қызу немесе химиялық күйіктен\r\n* Алдындағы көздің хирургиялық емдеуі\r\n* Сирек аутоиммундық ауру – Шегрен синдромы, бұл кезде көз жасын өндіретін бездер бұзылысқа ұшырайды.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Көрудің бұлдырауы\r\n* Көздің қышуы, қызаруы, ашу сезімі\r\n* Көздегі шаншу немесе құм түсу сезімі\r\n* Жарыққа сезімталдық\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАуруды анықтау әдістеріне жататындар:\r\n\r\n* Көргіштікті өлшеу (кестелердің көмегімен)\r\n* Саңылаулы лампаның (көздің көрінетін бөліктері – қабақты, аққабықты, конъюнктиваны, нұрлы қабықты, көзбұршақты, мөлдірқабықты – микроскопиялық талдаудан өткізетін аппарат) көмегімен көзді тексеру\r\n* Мөлдірқабықты және көз жасының пленкасын диагностикалық бояу\r\n* Көз жасы пленкасының жарылу уақытын анықтауға тест (ВРСП)\r\n* Көз жасының өндірілу деңгейін анықтау (Ширмер тесті)\r\n* Көз сұйықтығының концентрациясын өлшеу (осмолярлықты)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКсерофтальмияны емдеуде, алдымен, көз тамшысы секілді «Жасанды көз жасы» қолданылады. «Жасанды көз жасы» тамшылары сақтауыштармен болуы/болмауы мүмкін. Сақтауыштары бар тамшылар ыңғайлырақ, бірақ, кейбір науқастарда оларға сезімталдық байқалады. Тамшылардың көптеген түрлері бар, олар дәріханада рецептісіз босатылады.\r\n\r\nТамшыларды кемінде, аптасына 2-4 рет қолданыңыз. Егер  тамшыны ұдайы қолданудан бірнеше апта өткенде  симптомдар өтпесе:\r\n\r\n* Тамшыларды жиі қолдануға тырысыңыз (әр 2 сағат сайын)\r\n* Басқа препаратты қолданып көрініңз\r\n* Егер өзіңізге жарамды препраратты таңдай алмасаңыз, дәрігермен кеңесіңіз.\r\n \r\nЕмдеудің басқа әдістеріне жататындары:\r\n\r\n* Балық майын күніне 2-3 рет қабылдау\r\n* Көзде ылғалды сақтайтын, күн сәулесінен қорғайтын көзәйнекті немесе контактілік линзаларды киіп жүру\r\n* Рестазис, жергілікті кортикостероидтар, тетрациклин және доксициклин секілді дәрілік препараттарды қабылдау\r\n* Көз жасы түтіктерінде болатын микроскопиялық тығындар, олар көз жасының ағуын және көзді тежейді.\r\n \r\nБасқа пайдалы кеңестер\r\n\r\n* Темекі шекпеңіз және темекі түтінін жұтудан, жел мен желдеткіштің тіке ағынынан алшақ болыңыз.\r\n* Ылғалдандырғыш қолданыңыз, әсіресе, қысқы уақытта.\r\n* Аллергия мен суық тиюден препараттар қабылдауды шектеңіз, олар құрғақтық пен симптомдарды нашарлатуы мүмкін.\r\n* Әдейілеп кірпігіңізді жиі қағыңыз. Көзге демалыс бермеңіз.\r\n* Ұдайы кірпікті тазалап, жылы компрессті қолданыңыз.\r\n \r\nКсерофтальмияның кейбір симптомдары салдарынан ұйқы кезінде көздер сәл ашылып тұруы мүмкін. Бұл жағдайда жақпа май қолданған дұрыс. Оларды аз мөлшерде қолдану қажет, себебі, көруді нашарлатуы мүмкін. Дұрысында, ұйқы алдында қолданған жөн.\r\n\r\nХирургиялық араласу көмектесе алады, егер симптомдары қабақтың құрылысының дұрыс болмауынан пайда болса.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКсерофтальмияға шалдыққан адамдардың көпшілігі көруді жоғалтпайды, тек жайсыздықты сезінеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАуыр жағдайларда көздің мөлдірқабығы зақымдануы немесе жұқпалануы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДереу дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n* Көзіңіз қызарса немесе көзде ауырсыну сезімі болса\r\n* Қабақ қабыршақтанса, көзден бөліністер шықса, немесе көздің немесе қабақтың жаралануы болса\r\n* Көздің жарақаты, немесе көздің дөңестігі немесе қабақтың түсуі болса.\r\n* Ксерофтальмия  симптомдарымен бірге буын ауырса, ісіну немесе ауызда құрғақтық сезімі болса.\r\n* Көздің жағдайы өздігінше емделгеннен кейін бірнеше күн ішінде көздің жағдайы жақсармаса.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАурудың симптомдарының алдын алу үшін құрғақ жерде болудан және көзді тітіркендіретін заттардан алшақ болу қажет. ','student_k',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Құлақтың баро-жарақаты','','','kz','s','',0,'',5969,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532533980,1564069980,1532534609,'Құлақтың баро-жарақаты – дыбыс жарғағының сыртқы және ішкі жағындағы қысым деңгейлерінің күрт айырмашылығы нәтижесінде ортаңғы құлақтың зақымдануы.\r\n\r\nҚұлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Сыртқы құлақ қалқанынан (оның төменгі бөлігі - сырғалық) және сыртқы есту каналынан тұрады. Ортаңғы құлақ дыбыс жарғағынан және үш кішкентай сүйектен тұрады. Ішкі құлақ иірімнен, жартылай шеңберлі түтіктерден және есту нервісінен тұрады. Евстахиев түтігі – ортаңғы құлақты және мұрын-жұтқыншақты (мұрынның артқы бөлігі және жұтқыншақтың артқы қабырғасы) қосатын шағын түтік. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚұлақтың баро-жарақаты – дыбыс жарғағының сыртқы және ішкі жағындағы қысым деңгейлерінің күрт айырмашылығы нәтижесінде ортаңғы құлақтың зақымдануы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"122\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Сыртқы құлақ қалқанынан (оның төменгі бөлігі - сырғалық) және сыртқы есту каналынан тұрады. Ортаңғы құлақ дыбыс жарғағынан және үш кішкентай сүйектен тұрады. Ішкі құлақ иірімнен, жартылай шеңберлі түтіктерден және есту нервісінен тұрады. Евстахиев түтігі – ортаңғы құлақты және мұрын-жұтқыншақты (мұрынның артқы бөлігі және жұтқыншақтың артқы қабырғасы) қосатын шағын түтік. \'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nОртаңғы құлақтағы қысым әдетте, сыртқы ортадағы қысымның деңгейімен бірдей. Бұл қызметті евстахиев түтігі реттейді.\r\n\r\nӘдетте, евстахиев түтігі жабық, оның қабырғасы біріне бірі жақын орналасқан. Жұтынғанда немесе есінегенде евстахиев түтігі ашылады, дыбыс жарғағының екі жағындағы ауаның қысымын бірдей етіп сақтап, ауа мұрыннан ортаңғы құлаққа өтеді. Сыртқы қысымның күрт өзгеруінде (артуында немесе сирек - төмендеуінде) евстахиев түтігі ортаңғы құлақ қуысына қысылатын ауаның жеткілікті көлемін тез енгізе алмайды (анатомиялық ерекшеліктерінің салдарынан),  қуыстағы қысым артады немесе қажет болатыннан едәуір баяу төмендейді. Сыртқы және қуыс ішіндегі қысымдардың арасында теңсіздік орын алады, осыдан баро-жарақат пайда болады.\r\n\r\nКөптеген адамдар өмірінде кем дегенде, бір рет баро-жарақатқа байланысты сезімге ұшырап көрген. Бұл әдетте, биіктіктің күрт өзгеруінде, мысалы, ұшу кезінде, аквалангпен сүңгуде немесе тауда автокөлік жүргізуде. Баро-жарақаттың даму қаупі, сондай-ақ, аллергия кезінде, суық тию және тыныс алу жолдарының инфекциясында, евстахиев түтігінің функционалдық өзгерістерімен байланысты артады.\r\n\r\nСонымен қатар, евстахиев түтігінің бітелуі туа біткен болуы да мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Бас айналуы\r\n* Жайсыздық немесе/және құлақтың «бітіп қалу» сезімі\r\n* Бір немесе екі құлақтағы ауырсыну\r\n* Естудің төмендеуі (аздаған)\r\n\r\nКүшті немесе ұзақ уақыт бойғы баро-жарақат кезінде:\r\n\r\n* Құлақтағы күшті ауырсыну\r\n* Құлақтағы қысым сезімі (судың астында болатындай сезім)\r\n* Естуді ішінара немесе толықтай жоғалту\r\n* Мұрыннан және/немесе құлақтан қан кетуі\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚұлақты қарағанда (отоскопия) дәрігер дыбыс жарғағының аздаған дөңестігін немесе ішіне тартылуын анықтайды.  Ауыр жағдайда дыбыс жарғағы қуысындағы қантамырлардың жарылуы есебінен дыбыс жарғағының артында қан ағуы байқалуы мүмкін.\r\n\r\nБаро-жарақаттың ауыр түрін кейде құлақ инфекциясынан ажырату қиын.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҚұлақтағы жайсыздықты немесе ауырсынуды жеңілдету үшін евстахиев түтігінің өтімділігін қалпына келтіру және қысымды келесі тәсілдермен азайту қажет:\r\n* Сағыз шайнап көріңіз\r\n*  Деміңізді ішке тартып, одан кейін баяу түрде, мұрын ұшы мен ауызды көлбеулеп тұрып, деміңізді шығарыңыз.\r\n* Кәмпит сорыңыз.\r\n*  Есінеңіз.\r\n \r\nЕгер өздігіңізше жағдайды реттей алмасаңыз, жайсыздық сезімі бірнеше сағат бойы сақталса, немесе ауыр түрдегі баро-жарақат жағдайында сізге медициналық жәрдем қажет болады.\r\n\r\nБаро-жарақатты дәрілік құралдармен емдеуге келесілер кіреді:\r\n\r\n* Антигистаминдық препараттар (аллергияға қарсы препараттар)\r\n* Деконгестанттар (тамырды тарылтатын препараттар, мұрынның бітелу сезімін азайтады) препараттар немесе мұрынға спрейлер түрінде\r\n* Стероидтық препараттар (гормондық препараттар)\r\n \r\nБұл препараттар мұрынның бітелу сезімін жояды және евстахиев түтігінің өтімділігін қалпына келтіреді.\r\n\r\nАуыр  түрдегі баро-жарақат жағдайында құлақтың инфекциясының алдын алу үшін антибиотиктер қолданылады.\r\n\r\nЕвстахиев  түтігі жоғарыда аталған әдістермен ашылмаса, хирургиялық операция – миринготомия жасалуы мүмкін. Хирург ортаңғы құлақта қысымды реттеу үшін және сұйықтықтың ағуын қамтамасыз ету үшін дыбыс жарғағында тілік жасайды. Мұндай операция өте сирек жасалады.\r\n\r\nЕгер ұдайы қысымның өзгеруіне ұшырайтын болсаңыз, баро-жарақатқа бейім боласыз, мұндайда қысымды реттеу үшін дыбыс жарғағына арнайы түтік орнату мүмкіндігі бар.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nҚұлақтың баро-жарақаты әдетте, дұрыс күтім жасауда және уақытылы емдеуде оң болжамды. Әдетте, естуді жоғалту қысқа мерзімді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* құлақтың  жіті инфекциясы\r\n* Естуді жоғалту\r\n* Дыбыс жарғағының жарылуы немесе тесілуі\r\n* Вертиго (айналадағы заттар айналып тұрғандай сезім)\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nАлдымен, өздігіңізше симптомдарды жою шараларын қабылдаңыз. Егер баро-жарақаттан болған жайсыздық бірнеше сағат бойы өтпесе, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nКелесі жағдайларда медициналық көмекке жүгіну қажет:\r\n\r\n* Құлақтан қан ақса\r\n* жоғары температура\r\n* құлақтағы күшті ауырсыну.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖоғарғы тыныс алу жолдарының қабынуында немесе аллергия ұстамасында қысымның өзгеруіне және биіктіктің күрт өзгеруінен алшақ болыңыз.\r\n\r\nҰшу кезінде ұшақ төмендей бастағанда ұйқтамаңыз. евстахиев түтігін ашу үшін «Емдеу» бөліміндегі ұсыныстарды қолданыңыз. Сондай-ақ, антигистаминдік (аллергияға қарсы) препараттарды және деконгестанттарды (тамырды тарылтатын) ұшу алдында қолдануға болады. Сәбилер мен балаларға ұшақ төмендей бастағанда беруге болады.\r\n\r\nСуға сүңгуде тереңге  баяу бойлау және қайта баяу көтерілу қажет. Жоғарғы тыныс  алу жолдарының қабынуында немесе аллергия кезінде дайвингпен (су астында жүзу) айналысу қауіпті, себебі, баро-жарақат мұндай белсенділік нәтижесінде күрделі түрге айналуы мүмкін.','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Құлақтың құлығы','','','kz','s','',0,'',3801,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532534880,1564070880,1532535567,'Есту каналы түкті фолликулдардан және құлақтың құлығын өндіретін бездерден тұрады. Құлық әдетте, сыртқа қарай жылжиды және құлақты шайғанда оны тазалауға болады.\r\n\r\nБірақ, құлық жиналып, тығын пайда болуы және есту каналын бітеуі мүмкін. Құлық – естімей қалудың жиі кездесетін себептерінің бірі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЕсту каналы түкті фолликулдардан және құлақтың құлығын өндіретін бездерден тұрады. Құлық әдетте, сыртқа қарай жылжиды және құлақты шайғанда оны тазалауға болады.\r\n\r\nБірақ, құлық жиналып, тығын пайда болуы және есту каналын бітеуі мүмкін. Құлық – естімей қалудың жиі кездесетін себептерінің бірі.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Себептері__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"123\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Сыртқы құлақ қалқанынан және сыртқы есту каналынан тұрады.\'\'\r\n\r\nҚұлық құлақты қорғайды:\r\n\r\n\'\'Ол құлақты шаң, бактериялар, басқа да микробтар мен ұсақ заттардың түсуінен қорғайды.\r\n\r\nҚұлақ каналының нәзік терісін құлақ каналының сұйықтығынан тітіркенуінен қорғайды.\'\'\r\n\r\nКейбір адамдарда бездер құлықты көп өндіреді, және ол құлақтан оңай алынбайды.  Осыдан, құлық құлақ каналында қатайып, оны бітейді. Құлақты тазалау кезінде құлық әрі қарай өтіп, есту каналы тежелуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Құлақтағы ауырсыну\r\n* Құлақтың толып кетуі немесе естімей қалатындай, бітелу сезімі\r\n* Құлақтағы шудың естілуі\r\n* Естуді ішінара жоғалту, ол нашарлауы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөптеген жағдайларда құлықтан үй жағдайында арылуға болады. Оны жұмсарту үшін келесі заттектерді қолдануға болады:\r\n\r\n* Балалар майы\r\n* Сатылатын тамшылар\r\n* Глицерин\r\n* Минералдық май\r\n* Су\r\n \r\nҚұлықтан арылудың басқа тәсілдері:\r\n\r\n* Дене температурасындағы суды қолданыңыз (суық немесе ыстық су қысқа мерзімдік, бірақ, күшті бас айналуына апаруы мүмкін).\r\n\r\n* Есту каналын түзету үшін басты тік ұстап, құлақтың қалқанын жоғары созыңыз.\r\n\r\n* Шприцті қолданып, судың аздаған ағынын құлақ каналына құлықтың қасына мұқият бағыттау қажет.\r\n\r\n* Су ағуы үшін басты бір жаққа қисайту, оны бірнеше рет орындау қажет.\r\n\r\nҚұлақтың зақымдануын немесе инфекциясын болдырмау үшін:\r\n\r\n* Дыбыс жарғағында саңылау болса, құлақты ешқашан шаймаңыз.\r\n*  Ауыз қуысын тазалайтын ирригатормен құлақты шаймаңыз.\r\n \r\nҚұлықты алғаннан кейін құлақты мұқият кептіріңіз. Құлақты кептіру үшін шашты кептіретін фенді қолдануға болады, аз қуатын пайдаланып, немесе құлаққа бірнеше тамшы спирт тамызуға болады.\r\n\r\nҚұлақ каналын саусаққа оралған шүберекпен немесе қағаз салфеткамен тазалауға болады. Құлақты ылғалдандыру және құлықтың кеуіп кетуінің алдын алу үшін минералды май қолданылуы мүмкін.\r\n\r\n* Құлақты тым жиі және қатты тазалауға болмайды. Құлық құлақты қорғайды.\r\n* Есту каналын қандай да бір затпен, мысалы, мақталы таяқшамен тазалауға тырыспаңыз.\r\n \r\nЕгер құлықты алып тастай алмасаңыз, немесе жайсыздық сезінсеңіз, дәрігерге көрініңіз, ол келесі тәсілдермен құлықты алып тастайды:\r\n\r\n* Ирригациялық (ылғалды) жолмен\r\n* Есту каналының ішіндегісін сору арқылы\r\n* Кюретка аталатын аспаппен.\r\n* Микроскоптың көмегімен.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nҚұлықтар қайтадан пайда болуы мүмкін. Естімеу бұл кезде уақытша болады, әдетте, құлықты алғаннан кейін орнына келеді.\r\n\r\nСирек жағдайда құлықты өздігінше алып тастауға тырысу есту каналындағы инфекцияға немесе дыбыс жарғағының зақымдануына апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nҚұлақтағы құлықты алып тастай алмағанда дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nҚұлық болғанда келесі симптомдар орын алса, дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* Құлақтан бөлінді шығуы\r\n* Құлақтың ауырсынуы\r\n* Қызба  \r\n* Құлықты алып тастағаннан кейінгі естімей қалу.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҚұлық; құлақтың бітелуі.','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қуық асты безінің аденомасы (қуық асты безінің қатерсіз гиперплазиясы)','','','kz','s','',0,'',4401,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532535660,1564071660,1532536105,'Қуық асты безінің аденомасы  немесе қуық асты безінің қатерсіз гиперплазиясы- қатерсіз ісік, қуық асты безінің безді эпителийінен немесе стромалық құрамбөлігінен дамиды.','__Қуық асты безінің аденомасы  немесе қуық асты безінің қатерсіз гиперплазиясы__- қатерсіз ісік, қуық асты безінің безді эпителийінен немесе стромалық құрамбөлігінен дамиды.\r\n\r\n__Пайда болу себебі__\r\n\r\nҚуық асты безінің аденомасының нақты себебі  белгісіз. Пайда болуының аса ықтимал себебі – қартаю. Сондай-ақ, безді эпителийінің өсуіне аталық бездің гипербелсенділігі ықпал етеді. Жас кезінде аталық без алынып тасталған (мысалы, қатерлі ісіктен) ерлер қуық асты безінің аденомасына шалдықпайтындығы белгілі. Сонымен қатар, қуық асты безінің аденомасына шалдыққаннан кейін аталық без алынып тасталса, қуық асты безінің өлшемі азая бастайды.\r\n\r\nҚуық асты безінің гиперплазиясы туралы жайттар:\r\n\r\nАуруға шалдығу мүмкіндігі жасқа сай артады.\r\n\r\nҚуық асты безінің аденомасы – кең таралған ауру, ұзақ өмір сүрген кез келген ер адам ертелі-кеш бұл ауруға шалдығады деген пікір бар.\r\n\r\n40 жастан асқан ер адамдардың көпшілігінде және 80 жастан асқан ер адамдардың 90 пайызынан астамында қуық асты безінің аздаған ұлғаюы байқалады.\r\n\r\nАурудың пайда болуының қауіп факторлары анықталмаған, аталық бездің қалыпты қызметінен басқа.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"124\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"125\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nқуық асты безінің аденомасына шалдыққан ерлердің жартысына жуығы аурудың симптомдарын сезінеді, оған кіретіндер:\r\n\r\n·         Несеп шығару соңындағы несептің тамшылап бөлінуі\r\n\r\n·         Несеп шығара алмау\r\n\r\n·         Несеп шығару кезінде қуықтың толық босамауы\r\n\r\n·         Несеп ұстамау\r\n\r\n·         Түн ішінде бірнеше рет дәретханаға бару қажеттігі\r\n\r\n·         Несеп шығарудағы ауырсыну, қанмен несеп (инфекцияны көрсетуі мүмкін)\r\n\r\n·         Несеп шығару ағынының баяу басталуы немесе кідіруі\r\n\r\n·         Несеп шығарудың қиындауы\r\n\r\n·         Кенеттен және күшті несеп шығарғысы келу сезімі\r\n\r\n·         Несептің әлсіз ағыны.\r\n\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАурудың сырқатнамасын мұқият зерттегеннен кейін дәрігер тік ішек арқылы саусақпен зерттеуді жүргізеді,   қуық асты безінің жағдайын, өлшемін бағалау үшін. Сондай-ақ, келесі тестілер жүргізілуі мүмкін:\r\n\r\n·         Несеп ағынының жылдамдығын өлшеу\r\n\r\n·         Несеп шығарудан кейін несептің қалдық мөлшеріне тест\r\n\r\n·         Қуықтағы қысымды өлшеу\r\n\r\n·         Мүмкін жұқпаларға несепті талдау\r\n\r\n·         қуық асты безінің спецификалық антигеніне  (PSA) талдау, қуық асты безінің қатерлі ісігін анықтау үшін\r\n\r\n·         Цистоскопия\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер науқасқа анкета толтыруды өтінеді, анкетада симптомдардың ауырлығын және өмірге әсерін бағлау қажет болады. мұндай тестіде алынған ұпайлар саны алдыңғы нәтижелемен салыстырылады, науқастың жағдайы ушығуын анықтау үшін.\r\n\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу тәсілі симптомдардың ауырлығына және олардың адам өміріне әсеріне, қандай да бір басқа аурудың болуына байланысты. Емдеу нұсқаларына «күту тактикасы», өмір салтын өзгерту, медициналық препараттарды тағайындау немесе хирургиялық араласу кіреді.  \r\n\r\nЕгер ер адам 60 жастан асқан болса, симптомдардың болуының ықтималдығы жоғары. Бірақ, қуық асты безі ұлғайған көптеген ерлерде аздаған симптомдар ғана байқалады, көбінесе, өздігінше күтім жасаумен шектеледі.\r\n\r\nБірақ, егер науқаста қуық асты безінің аденомасы болса, оған жыл сайын диагностикадан өтіп, симптомдардың әрі қарай ушығуын бақылау және қажет болса, емдеуге қажетті өзгерістер енгізу қажет.\r\n\r\n__Өздігінше күтім жасау__\r\n\r\nЖеңіл  симптомдар кезінде:\r\n\r\n·         Алғашқы сезіммен қуықты босату қажет. Дәретханаға жиі бару қажет, күшті сезім болмаса да.\r\n\r\n·         Алкоголь немесе кофеинді тұтынудан алшақ болу (әсіресе, кешкі астан кейін).\r\n\r\n·         Бір ішкенде сұйықтықты көп ішпеу. Сұйықтық қабылдауды күн барысында бөліп ішу. Ұйқыға дейін 2 сағат бұрын сұйықтық ішуді тоқтату.\r\n\r\n·         суық тию және синусит кезінде ісінуге қарсы құралдарды немесе антигистаминдік препараттарды  қабылдамауға тырысу. Мұндай дәрілер қуық асты безінің аденомасының симптомдарын күшейтуі мүмкін.\r\n\r\n·         Жылы жерде болуға, белсенді өмір салтын ұстануға тырысу қажет. Суық ауа райы мен дене жүктемелерінің болмауы симптомдарды ушықтыруы мүмкін.\r\n\r\n·         Кегель жаттығуларын орындау (жамбас бұлшық еттерін нығайту үшін жаттығулар).\r\n\r\n·         Күйзелісті азайту, себебі, күйгелектік пен ширығу несеп шығарудың жиі қажеттілігіне апаруы мүмкін.\r\n\r\nSource: https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000381.htm','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қыликөздік','','','kz','s','',0,'',6206,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532536140,1564072140,1532536546,'Страбизм – көздер қозғалысының үйлесімсіздігі болатын ауру, бұл кезде көздер бір нысанға түйісе алмайды. Ауру «қыликөздік» деген атауымен белгілі. \r\nАдамдар сөйлесетін адамының көзінің орналасуын бақылауға бейім. Басқа адамның көздерінің бағытын бақылай отырып, оның қайда қарағандығын білуге болады. Адамдарға  әр жаққа қарау үйреншікті емес. Бұл қыликөздік аталады. Медициналық терминологияда бұл құбылыс көзді ішіне келтіру, сыртына шығару, көз ротациясының дұрыс болмауы аталады. Қыликөздіктің кішкентай балаларда кездесуі шұғыл түрде анықталуы шарт, бұл ересек жастағы ауыр бұзылыстың алдын алады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\nСтрабизм – көздер қозғалысының үйлесімсіздігі болатын ауру, бұл кезде көздер бір нысанға түйісе алмайды. Ауру «қыликөздік» деген атауымен белгілі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"126\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Адамдар сөйлесетін адамының көзінің орналасуын бақылауға бейім. Басқа адамның көздерінің бағытын бақылай отырып, оның қайда қарағандығын білуге болады. Адамдарға  әр жаққа қарау үйреншікті емес. Бұл қыликөздік аталады. Медициналық терминологияда бұл құбылыс көзді ішіне келтіру, сыртына шығару, көз ротациясының дұрыс болмауы аталады. Қыликөздіктің кішкентай балаларда кездесуі шұғыл түрде анықталуы шарт, бұл ересек жастағы ауыр бұзылыстың алдын алады.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nӘр көз алты түрлі бұлшық етпен қоршалған, олар «бір команда секілді» көздің жұмысын бақылайды. Олар екі көздің бір нысанға қарауын қамтамасыз етеді.\r\n\r\nҚыликөздік бар адамдарда осы бұлшық еттердің жұмысы үйлеспеген. Нәтижесінде, бір көз нысанға қарағанда, екіншісі басқа бағытқа бұрылады.\r\n\r\nБұл кезде миға екі түрлі бейне түседі – әр көзден біреуден. Бұл миды жаңылыстырады. Балалардың миы әлсіз көзден бейнені қабылдамауға үйренуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер қыликөздікті емдемесе, бейнесін ми қабылдамайтын көз ешқашан жақсы көрмейтін болады. Көруді бұлай жоғалтуды __амблиопия__ атайды. Басқа атауы - «көздің жалқаулығы». Кейде амблиопия қыликөздікке апаратын бастапқы ауру.\r\n\r\nКөптеген балаларда қыликөздіктің себебі белгісіз. Мұндай балалардың көпшілігінде ауру туғаннан болады немесе туғаннан соң аз уақыттан кейін пайда болады. Бұл – туа біткен қыликөздік аталады.\r\n\r\nБұлшық ет күшін емес, аппаратын дұрыс бақылаумен байланысты мәселелер көп уақыт алады.\r\n\r\nБалалардың қыликөздігімен байланысты басқа аурулар:\r\n\r\n•        Аперт синдромы\r\n\r\n•        Церебралдық паралич\r\n\r\n•        Туа болған қызамық\r\n\r\n•        Көздің қасындағы гемангиома\r\n\r\n•        Пигменттік  дерматоз синдромы\r\n\r\n•        Нунан синдромы\r\n\r\n•        Прадер - Вилли синдромы\r\n\r\n•        Мезгілінен бұрынғы ретинопатия\r\n\r\n•        Ретинобластома\r\n\r\n•        Мидың жарақаттық зақымдануы\r\n\r\n•        Трисомия 18\r\n\r\nЕресек жаста болатын қыликөздіктің себептері:\r\n\r\n•        Ботулизм\r\n\r\n•        Диабет (жүре пайда болған салдану қыликөздігі)\r\n\r\n•        Гийен-Барре синдромы\r\n\r\n•        Көздің зақымдануы\r\n\r\n•        Моллюскілермен улану\r\n\r\n•        Инсульт\r\n\r\n•        Мидың жарақаттық зақымдануы\r\n\r\n•        Көздің кез келген ауруынан немесе жаралануынан көруді жоғалту\r\n\r\nТұқым қуалайтын қыликөздік – қауіп факторы. Алыстан көргіштік – ықпал ететін фактор, әсіресе, балаларда. Көруді жоғалтуға апаратын кез келген ауру да қыликөздікке апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nҚыликөздіктің симптомдары ұдайы болуы немесе пайда болып, жойылып тұруы мүмкін. Оларға жататындар:\r\n\r\n•        Диплопия (бейненің қосарлана көрінуі)\r\n\r\n•        Әр жаққа қарайтын көздер\r\n\r\n•        Көздердің қозғалысының үйлеспеуі (көздер бірге қозғалмайды),\r\n\r\n•        Көруді жоғалту немесе терең көруді қабылдаудың бұзылыстары\r\n\r\nБалалар амблиопияға тез ұшырайды, сондықтан, оларда диплопия болмайды.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМедициналық тексеру кезінде дәрігер көздерді мұқият қарайды. Қыликөздікті анықтау үшін бірнеше тестілер өткізіледі:\r\n\r\n•        Сәуленің мөлдірқабықта шағылуы\r\n\r\n•        Көздің жабылуымен/ашылуымен тест\r\n\r\n•        Көздің торқабығын қарау\r\n\r\n•        Стандарттық офтальмологиялық қарау\r\n\r\n•        Көздің көруін тексеру\r\n\r\nСондай-ақ, бастың және жүйке жүйесінің тексерілуі өткізіледі (неврологиялық тексеру).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБалаларда қыликөздікті емдеудің бірінші қадамы – көзәйнек киіп жүру.\r\n\r\nАлдымен амблиопияны емдеу қажет. Сау көз таңғышпен жабылады. Бұл әлсіз көздің күштірек жұмыс істеуіне ықпал етеді.\r\n\r\nБала таңғышты немесе көзәйнекті киіп жүргісі келмеуі мүмкін. Таңғыш баланы әлсіз көзбен көруге мәжбүр етеді. Бірақ, таңғыш пен көзәйнекті киіп жүру аса маңызды.  \r\n\r\nОсыдан кейін де көздер дұрыс қозғалмайтын болса, хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін. Операция кезінде белгілі бір бұлшық еттерді күштірек етіп немесе тартылуын азайтады.\r\n\r\nКөздің бұлшық еттеріне хирургиялық операция жасау «жалқау көздің» нашар көруін жоймайды. Балаға операциядан кейін көзәйнек киіп жүру қажет болуы мүмкін. Балаға ерте операция жасалғанына сай нәтижесі де жақсырақ болады.\r\n\r\nПайда болып, жойылатын қыликөздіктің жеңіл түрі бар ересектер өздерінің жағдайын көзәйнек киіп жүрумен және көздің бұлшық еттеріне арналған жаттығулармен жақсарта алады. Қыликөздіктің күрделі түрлері операциялық араласуды талап етеді. Егер қыликөздік көруді жоғалтудан пайда болса, хирургиялық жолмен жоюдың алдында көруді жақсарту қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nОперациядан кейін көздер бір бағытқа қарайды, бірақ көрудегі мәселелер қалады.\r\n\r\nМектепте балада кітап оқу кезінде, ересектерде – көлік жүргізуде мәселелер болады. Нашар көру баланың кейбір спорттық ойындарды ойнау қабілетін шектеуі мүмкін.\r\n\r\nЕрте анықтау кезінде және уақытылы емдеуде болжамы - оң. Медициналық көмекке кеш жүгіну бір көздің толық көрмеуіне апаруы мүмкін. Қыликөздігі бар балалардың үштен бір бөлігі амблиопияға ұшыраған.\r\n\r\nКөптеген балаларда қыликөздік немесе амблиопия кездесетіндіктен, олар мұқият тексерілуі тиіс.\r\n\r\n__Дәрігердің көмегіне қашан жүгіну қажет__\r\n\r\nҚыликөздік неғұрлым  тезірек медициналық көмекті қажет етеді. Дәрігермен немесе көз дәрігерімен келесі жағдайларда кеңесіңіз:\r\n\r\n·         Балада қыликөздік бар болып көрінсе\r\n\r\n·         Бала көзіне заттар қос болып көрінуіне шағым айтса\r\n\r\n·         Бірнәрсені бақылау кезінде қиындықтар болса\r\n\r\nЕскерту: баланың тақтаны жақсы көрмеуі немесе оқи алмауы салдарынан кейде мектепте мәселелер немесе оқуында қиындықтар болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҚиылысқан көздер; Эзотропия; Экзотропия; Гипотропия; Гипертропия; Қыликөздік; Шелдену.','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қырма теміреткі','','','kz','s','',0,'',4222,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532536560,1564072560,1532537046,'Қырма теміреткі (микроспория) – терінің жұқпалы ауруы, паразитарлық зеңдерден (адам организмінде паразитарлық мекендейтін микробтар) туындайды.\r\nҚырма теміреткі шаштың тазданып түсуіне апарады. Таздану ошақтары біртіндеп қосылып, шаш түбінің едәуір аумағын алуы мүмкін.\r\nТеміреткінің бұл түрі дененің кез келген бөлігін зақымдауы мүмкін: қолдың, білектің, алақанның, аяқ ұшының терісін, аяқ-қолдағы тырнақты, шап қыртысын, қолтық асты ойысын, шаштың түбін, бет пен дене терісін.\r\nҚырма теміреткі кез келген жаста жұғуы мүмкін; әйелдер де, ерлер де шалдығады.\r\nДегенмен, ауру 3-7 жас аралығындағы балаларда, қыздарға қарағанда ұлдарда жиі кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚырма теміреткі (микроспория) – терінің жұқпалы ауруы, паразитарлық зеңдерден (адам организмінде паразитарлық мекендейтін микробтар) туындайды.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"127\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Қырма теміреткі шаштың тазданып түсуіне апарады. Таздану ошақтары біртіндеп қосылып, шаш түбінің едәуір аумағын алуы мүмкін.\'\'\r\n__________________________________________________________________________\r\n\r\nТеміреткінің бұл түрі дененің кез келген бөлігін зақымдауы мүмкін: қолдың, білектің, алақанның, аяқ ұшының терісін, аяқ-қолдағы тырнақты, шап қыртысын, қолтық асты ойысын, шаштың түбін, бет пен дене терісін.\r\n\r\nҚырма теміреткі кез келген жаста жұғуы мүмкін; әйелдер де, ерлер де шалдығады.\r\n\r\nДегенмен, ауру 3-7 жас аралығындағы балаларда, қыздарға қарағанда ұлдарда жиі кездеседі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚырма теміреткіні туындататын паразитарлық зеңдер – бұл Microsporumcanis,Trichophytontonsurans. Зеңдердің бұл түрі споралар түзеді (зеңнің қолайсыз жағдайға тұрақты болатын күйі).\r\n\r\nЗеңдердің жұғуына терінің ұсақ  зақымдануларында, иммунитеттің бұзылысында  бейімділік болады.\r\n\r\nАуру жұқпалы жануармен (әдетте, мысық немесе ит) тікелей қатынаста беріледі.\r\n\r\nАдамнан жұқтыру онымен тікелей қатынаста және оның заттарын (тарағын, бас киімін, сүлгісін, т.б.) пайдалануда болуы мүмкін.\r\n\r\nБалалар көбінесе, теріге жұқпаланған шаштың, тері қабыршағының түсуінде жұқтырады, сондай-ақ, үйдегі тұрмыс заттары арқылы да жұқтыруы мүмкін.\r\n\r\nЖалғыз ошақ пайда болғанда дерттену үрдісінің тері бойымен таралуы зеңнің спорасы бар ысқышпен, губкамен ысқылауда орын алады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nТырнақтың қырма теміреткімен зақымдануында олар бұлыңғырланып, сынғыштанып, үгетіле бастайды.\r\n\r\nШаштың түбінде қызыл дөңгелек дақтар пайда болады, ол жерде шаштар тері деңгейінде сынады, бірдей етіп кесілгендей болып көрінеді. таздану пайда болады.\r\n\r\nДенеде зақымданған тұстардың пішіні сопақ қызылдау дақ тәрізді болады, осы жерлерде қабыршақтану, қышу пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\n·         Дәрігердің қарауы\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы (қажет болса, 10 күнде 1 рет қайталау қажет)\r\n\r\n·         Дертті материалды зеңдерге микроскопиялық зерттеу (зақымданған тұстан қырынды диагнозды нақтылау және емдеуді бақылау үшін жасалады).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҚырма теміреткіні емдеудің мақсаты – дерматомикозды (зеңнен туындаған тері ауруы).\r\n\r\nЗеңге қарсы препараттарды қабылдау, емдеу ұзақтығы 6-8 апта.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер ошақтың әрі қарай теріге таралуының алдын алу үшін зеңге қарсы құрамбөлігі бар сусабынды қосымша тағайындауы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nҚырма теміреткіден толық арылу - күрделі мәселе. Ауру толық емдеу курсынан кейін де пайда болуы мүмкін. Көптеген жағдайларда жасөспірімдерде қырма теміреткі жыныстық жетілуге жеткенде өздігінше өтуі мүмкін.\r\n\r\nСауыққаннан кейін де адам дәрігердің бақылауында болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nӨзіңізде немесе балаңызда қырма теміреткінің симптомдары пайда болса, дәрігерге көрініңіз. Үй жағдайында емделу көптеген жағдайда жеткіліксіз болады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКезбе жануарлармен қатынастан алшақ болу қажет, ал үй жануарларын ветеринарға ұдайы көрсетіп тұру қажет. Қырма теміреткіге шалдыққан адамдарға жеке гигиена қағидаларын аса мұқият қадағалау қажет.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm/nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар: __СымбатТажиева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  АкмаралКуланбаева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері','student_k',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қызамық','','','kz','s','',0,'',4270,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532537040,1564073040,1532537579,'Қызамық  – теріде бөріткен пайда болуымен сипатталатын  инфекциялық ауру.\r\n\r\nНауқас ананың құрсағында нәрестеге берілген қызамық – туа біткен саналады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚызамық  – теріде бөріткен пайда болуымен сипатталатын  инфекциялық ауру.\r\n\r\nНауқас ананың құрсағында нәрестеге берілген қызамық – туа біткен саналады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚызамықтың қоздырғышы – ауа-тамшылық немесе қатынас арқылы таралатын вирус.\r\n\r\nБөріткен пайда болғанға дейінгі 1 апта және бөріткен жойылғаннан кейінгі 1-2 апта ішінде қызамығы бар адам жұқпалы болуы мүмкін.\r\n\r\nҚазіргі уақытта көптеген балалар қызылшаға, паротит пен қызамыққа қарсы біріктірілген вакцинадан өтеді, сондықтан, ауру сиреген. Барлық вакцина алғандарда қызамыққа иммунитет дамиды. Бұл дегеніміз, бұл вирустан организмде қорғаныс бар.\r\n\r\nКейде ересектерде бұл қорғаныс әлсіреуі мүмкін. Жүктілікті жоспарлаған әйелдер, сондай-ақ, кез келген ересек адам қайта вакцинадан өтуіне болады.\r\n\r\nҚызамыққа қарсы егілмеген балалар мен ересектер осы инфекцияға шалдығуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nБалаларда ауру әдетте, аз симптоммен өтеді. Бөріткен пайда болғанға дейін ересектерде қызу, бас ауруы, жалпы нашар сезіну және мұрынның бітелуі болуы мүмкін. Олар бұл симптомдарды байқамауы мүмкін.\r\n\r\nАурудың басқа симптомдары:\r\n\r\n* Көгерудің пайда болуы (сирек)\r\n\r\n* Көздің қабынуы (қызаруы)\r\n\r\n* Бұлшық еттегі немесе буындағы ауырсыну\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"128\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\n\'\'Қызамықты көбінесе, үшкүндік қызылша атайды. Тиімді вакцинацияға байланысты қызамық қазір сирек кездеседі. Қызамыққа қарсы вакцина қызылшаға және эпидемиялық паротитке қарсы біріктірілген вакцинаның құрамына кіреді.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚоздырғыштың өсіндісін зерттеу үшін мұрыннан немесе аңқадан жұғынды алынады.\r\n\r\nҚызамыққа иммунитет болуын тексеру үшін қан талдауы алынуы мүмкін. Жүктілікті жоспарлайтын әйелдердің бәрі осы тексерістен өтуі қажет. Нәтижесі теріс болса, оларға егілу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБұл ауруды емдеудің әдістері жоқ.\r\n\r\nДене температурасын түсіру үшін науқастар ацетаминофен қабылдауы қажет.\r\n\r\nТуа біткен қызамықта пайда болатын ақауларды емдеуге болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте, қызамық жеңіл өтеді.\r\n\r\nСауыққаннан кейін науқастарда өмір бойы осы ауруға иммунитет сақталады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nЕгер ана жүкті кезінде жұқтырса, балада туа біткен ақаулары болады. Сондай-ақ, түсік тастау немесе өлі туу орын алауы ықтимал.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігермен кеңесіңіз:\r\n\r\n* Бала өрбіту жасындағы әйел қызамыққа егілгендігіне сенімсіз болса.\r\n\r\n* Ауру кезінде немесе сауыққаннан кейін ересекте немесе балада күшті бас ауыруы, мойын бұлшық еттерінің сіресуі, құлақта ауырсыну немесе көруде мәселелер пайда болса.\r\n\r\n* Ересекке немесе балаға біріктірлген вакцинадан өту қажет болса.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҚызамықтың алдын алу үшін қауіпсіз және тиімді вакцина бар. Қызамыққа қарсы вакцина барлық балаларға ұсынылады. Егу бала 12-15 айлық жасқа жеткенде жасалады, бірақ, кейде эпидемия кезінде ертерек жасалады. Екінші вакцина балаларға 4-9 жасында жасалады. Бұл біріктірлген вакцина қызылшадан, эпидемиялық паротиттен және қызамықтан қорғайды.\r\n\r\nБала өрбіту жасындағы әйелдер әдетте, қызамыққа иммунитеттің болуын анықтау үшін қан талдауын тапсырады. Егер әйел егілмесе, вакцина алғаннан кейін 28 күн бойы жүктіліктен сақтануы тиіс.\r\n\r\nКелесі адамдар вакцинациядан өтпейді:\r\n\r\n* Жүкті әйелдер\r\n\r\n* Иммундық жүйесі қатерлі ісіктен, кортикостероидтар қабылдаудан, немесе сәулемен емдеуден әлсіреген науқастар.\r\n\r\nЖүкті әйелге вакцинация жасауға тыйым салынады. Дегенмен, кейбір сирек жағдайларда жүкті әйелдер егілгенде, жаңа туған сәбилерде ешқандай мәселелер анықталмаған.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҮшкүндік қызылша; Германия қызылшасы','student_k',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Лабиринтит','','','kz','s','',0,'',3873,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532537580,1564073580,1532538346,'Лабиринтит – ішкі құлақтың іріңді немесес іріңсіз қабынуымен сипатталатын ауру. \r\n\r\nҚұлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Дыбыс жарғақ және үш кішкене сүйектер дыбысты  дыбыс жарғақтан құлақ иірімінің алдыңғы жағына өткізеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛабиринтит – ішкі құлақтың іріңді немесес іріңсіз қабынуымен сипатталатын ауру. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"129\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Дыбыс жарғақ және үш кішкене сүйектер дыбысты  дыбыс жарғақтан құлақ иірімінің алдыңғы жағына өткізеді.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЛабиринтит ортаңғы құлақтың жіті немесе көбінесе, созылмалы ауруларында, ортаңғы құлақтың туберкулезінде, жарақат кезінде пайда болады.\r\n\r\nДаму жолдарына байланысты ішкі құлақтың қабыну ауруларын тимпаногендік (ортаңғы құлақтан өтетін), менингогендік (менингитте) және гематогендік (басқа ауруларда қабыну ішкі құлаққа қан арқылы беріледі) түрлеріне бөлуге болады.\r\n\r\nСондай-ақ, иірімнің іріңді және іріңсіз зақымдануы болады, ал таралуы бойынша диффуздық (таралған) және шектелген болады.\r\n\r\nКелесі факторлар лабиринтиттің пайда болу қаупін арттырады:\r\n\r\n* Алкогольдің үлкен мөлшерін қабылдау\r\n* Шаршау\r\n* Аллергия болу тарихы\r\n* Вирустық аурудың, респираторлық инфекциядан кейін\r\n* Құлақтың инфекциясы\r\n* Темекі шегу\r\n* Күйзеліс\r\n* Рецептімен немесе рецептісіз берілетін белгілі бір дәрілерді қолдану (әсіресе,  аспирин)\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Бас айналуы\r\n* Көздің еріксіз қозғалуынан фокустеу қиындығы\r\n* Бір құлақтың естімей қалуы\r\n* Тепе-теңдікті жоғалту, мысалы, бір жағына құлау\r\n* Жүрек айну және құсу\r\n* Құлақтың шыңылдауы\r\n​\r\nІріңді  лабиринтитте температура артуы мүмкін. Диффуздық іріңді лабиринтитте  толық естімей қалу орнайды.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер науқастың лабиринтиттің симптомдарына нұсқайтын шағымдарын тыңдап, ауруды анықтайды.\r\n\r\nӘдетте, бұл ауруды анықтау үшін арнайы тестілер қажет емес, бірақ, дәрігер келесі науқастан диагностикалық шараларды өтуін сұрауы мүмкін:\r\n\r\n* ЭЭГ (электроэнцефалограмма – мидың электрлік белсенділігін зерттеу)\r\n* Электронистагмография (көздің бұлшық еттерінің электрлік белсенділігін зерттеу)\r\n* бастың КТ (компьютерлік томографиясы)\r\n* есту тестілері (аудиология / аудиометрия)\r\n* бастың МРТ (магниттік-резонанстық томографиясы)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛабиринтит әдетте, емдеу басталғаннан кейін бірнеше аптада өтеді. Емдеу бас айналуы секілді симптомдарды жеңілдетуге көмектеседі.\r\n\r\nЕмдеу үшін қолданылатын дәрілік препараттар:\r\n\r\n* Антигистаминдік (аллергияға қарсы) препараттар\r\n* Жүрек айну мен құсуға қарсы дәрілер\r\n* Бас айналуын жоятын дәрілер\r\n*  Ұйқы шақыратын және тыныштандыратын құралдар\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nУақытылы дәрігерге көрінгенде және дұрыс емделгенде болжамы – оң. Ауыр симптомдары аптаның ішінде өтеді. Науқастардың көпшілігі 2-3 ай барысында сауығады. Егде науқастарда бас ауыруы және бас айналуы байқалуы мүмкін. Егер асқынуға жол беріліп, естімей қалу орын алса, есту қалпына келмеуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Естімей қалу (аса сирек)\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n* Бас айналуы, тепе-теңдікті жоғалту немесе лабиринтиттің басқа симптомдары болса\r\n* Естімей қалсаңыз\r\n\r\nЖедел жәрдемді шақырыңыз, егер:\r\n\r\n* құрысу болса\r\n* заттар қос болып көрінсе\r\n* естен тану болса\r\n* ұдай қусу болса\r\n* сөйлеу түсініксіз болса\r\n* бас айналуында, әсіресе, 38 ° C-тан асатын температура болса\r\n* әлсіздік немесес салдануда\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАурудың алдына алудың белгілі әдістері жоқ. ','student_k',62,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ларингит','','','kz','s','',0,'',3410,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532538360,1564074360,1532539305,'Ларингит – көмейдің ісінуі және тітіркенуі (қабынуы). Ларингит әдетте, дауыстың қарлығуымен немесе дауысты жоғалтумен қосарланады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛарингит – көмейдің ісінуі және тітіркенуі (қабынуы). Ларингит әдетте, дауыстың қарлығуымен немесе дауысты жоғалтумен қосарланады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"130\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көмейдің (тамақтың) құрылысына өңеш, кеңірдек, көмекей қақпашығы және бадамшабез кіреді.\'\'\r\n\r\nКөмей кеңірдектің үстіндегі тыныс алу жолдарының жоғарғы бөлігінде орналасқан. Дауыс байламдары көмейдің құрамдас бөлігі. Егер дауыс байламдары қабынса немесе жұқпаланса, олар ісінеді. Бұл дауыстың қарлығуына апаруы мүмкін. Кейде дауыс байламдары тыныс жолдарына ауа ағынын жабуы мүмкін. \r\n\r\nЛарингиттің жиі себебі - суық тию немесе тұмаудан болған инфекция. Ол келесі жағдайларман шартталуы мүмкін:\r\n\r\n* Аллергия\r\n\r\n* Бактериалдық инфекция\r\n\r\n* Бронхит\r\n\r\n* Гастроэзофагеалдық рефлюкс ауруы (ГЭРБ)\r\n\r\n* Жарақат\r\n\r\n* Тітіркендіргіштер және химиялық заттектер\r\n\r\n* Пневмония\r\n\r\nЛарингит көбінесе, жоғары тыныс алу жолдарының инфекциясымен бірге пайда болады.\r\n\r\nБалаларда кездесетін ларингиттің түрлері тыныс алу жолдарының қатерлі –өлім-жітімді бітелуіне апаруы мүмкін. Оған жататандар:\r\n\r\n* қыспақ\r\n\r\n* Эпиглоттит (көмекей қақпашығының қабынуы)\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Қызба  \r\n\r\n* Дауыстың қарлығуы\r\n\r\n* Мойындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМедициналық тексеру кезінде респираторлық инфекциядан болатын дауыстың қарлығуы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nБір ай бойы дауысы қарлыққан науқастар (әсіресе, темекі шегушілер) ЛОР-дәрігерге (отоларингологқа) көмейді және жоғарғы тыныс алу жолдарын тексеру үшін көрінуі қажет.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛарингит вирустан болғандықтан, антибиотиктер көмектеспейді. Емдеуші дәрігер ауруды емдеу әдісі туралы шешім қабылдайды.\r\n\r\nДауысқа демалыс беру дауыс байламдарының қабынуын азайтуға көмектеседі. Ылғалдандырғыштар ларингитте болатын күйдіру сезімін басуға көмектеседі. Ісінуге қарсы және ауырсынуды басатын дәрілік препараттар жоғарғы тыныс алу жолдары инфекциясының симптомдарын жеңілдетеді.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКүрделі себептері болмайтын ларингит, көбінесе, өздігінше өтеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nСирек жағдайда ауыр тыныс алу жеткіліксіздігі дамуы мүмкін, мұндайда шұғыл медициналық жәрдем қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге келесі жағдайларда көрініңіз:\r\n\r\n* Тісі шықпаған кішкентай сәбиде тыныс алудың қиындауы және жұтудың бұзылысы, сілекей ағуы байқалады\r\n* 3 айлықтан кіші балада дауысының қарлығуы байқалады\r\n* Қарлығу сәбиде – 1 аптадан артық, ересекте – 2 аптадан артық болса.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\n* Суық тию және тұмау маусымында жоғарғы тыныс алу жолдарының инфекциясына шалдыққан адамдардан алшақ жүріңіз\r\n\r\n* Қолды жиі жуыңыз\r\n\r\n* Дауысқа жүктеме түсірмеңіз\r\n\r\nТемекі шегуді қою қарлығуға апаратын бастың, мойынның немесе өкпенің ісіктерінің пайда болуының алдын алуға көмектесуі мүмкін.','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Лайм немесе боррелиоз ауруы','','','kz','s','',0,'',8241,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532539320,1564075320,1532540106,'Лайм ауруы – кенелердің кейбір түрінің шағуы арқылы берілетін бактериалдық инфекция.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛайм ауруы – кенелердің кейбір түрінің шағуы арқылы берілетін бактериалдық инфекция.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЛайм ауруының қоздырғышы - Borrelia burgdorferi (B. burgdorferi) атты бактерия. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"131\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Borrelia burgdorferi  Лайм ауруын туындататын спирохета. Пішіні жағынан соқпасүзек және мерез секілді басқа ауруларды  туындататын спирохеталарға ұқсас.\'\'\r\n\r\nБактериялар адамға  бірнеше Ixodes тектес топқа жататын,  жұқпаланған иксодтық кенелердің шағуы арқылы беріледі. Кенелер  B. burgdorferi  жұқтырған кеміргіштерді және ірі қара малды шаққанда  жұқтырады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"132\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ауыспалы сақина тәрізді эритема (қызару) Лайм ауруының бірінші белгісі және көбінесе, кененің шаққан жерінде пайда болады. Бұл – қызыл, жалпақ немесе терінің үстінен сәл шығып тұратын, ұлғаятын бөріткен, оның диаметрі 10-50 см-ге дейін болады. \'\'\r\n\r\nЛайм ауруының 3 сатысы бар:\r\n\r\n* 1- саты, ерте шоғырлану сатысы. 1- сатыда инфекция организмге таралмаған.\r\n* 2- саты бактериялардың организмге таралуының басталуымен сипатталады.\r\n* 3- саты, кеш (кейінгі) саты, бактериялардың организмге таралуымен және кейбір ағзалар мен жүйелерді зақымдауымен сипатталады.\r\n \r\nЛайм ауруының пайда болуының қауіп факторларға жататындар:\r\n\r\n* Ашық ауада өткізілетін іс-шаралар (мысалы, бағбандық, аңшылық немесе  жорықтар)\r\n* Үй жануарлары, олар кенелерді үйге әкелуі мүмкін\r\n* Биік шөпте серуендеу\r\n \r\nКенелердің шағуы және Лайм ауруы туралы  маңызды ақпарат:\r\n\r\n* Көпшілік жағдайларда кене денеде 36 сағат барысында жабысып тұрғанда бактериялар қан ағымына таралады.\r\n* Кенелердің өлшемі аса шағын, көзге көрінбейтіндей. Лайм ауруына шалдыққан көптеген адамдар кененің шағуын байқамайды немесе сезбейді.\r\n* Кененің шағуына ұшыраған көптеген адамдар Лайм ауруына шалдыға бермейді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЛайм ауруының ерте сатысының симптомдары (1- саты) жұқпаланғаннан кейін бірнеше күн немесе апта өткенде пайда болады. Ол тұмаудың симптомдарына ұқсайды, мысалы:\r\n\r\n* қалтырау\r\n* температураның жоғарылауы\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* бастың ауырсынуы\r\n* буынның ауырсынуы\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* мойын бұлшық етінің сіресуі\r\n \r\nКененің шаққан жерінде пішіні жағынан «Бұқаның көзі» секілді көрінетін, және жалпақ немесе сәл шығып тұратын бөріткен пайда болуы мүмкін. Көбінесе, бөріткеннің ортасында айқын шектелген аумақ болады. Бұл бөріткенді «жылжымалы эритема» деп атайды. Емделмеген жағдайда 4 апта немесе одан көп уақыт бойы орын алады.\r\n\r\nСимптомдар пайда болып, жойылып кетуі мүмкін. Уақытылы емдеу болмаған жағдайда Лайм ауруы миды, жүректі, буындарды зақымдауы мүмкін.\r\n\r\nБактериялардың организмге таралу сатысының симптомдары (2-саты) кене шақаннан кейін бірнеше апталар немесе айлар өткенде пайда болуы мүмкін, оған жататындар:\r\n\r\n* Нервтердің бойымен ұйып қалу немесе ауырсыну\r\n\r\n* Бет бұлшық етінің салдануы немесе әлсіздігі\r\n\r\n* Жүректің ырғағының бұзылысы (жүректің жиі соғуы), төстің астындағы ауырсыну немесе ентігу\r\n\r\nЛаймның кеш (кейінгі) сатысының симптомдары жұқпаланғаннан кейін айлар мен жылдар өткенде пайда болуы мүмкін. Аса жиі симптомы бұлшық ет пен буындағы ауырсыну. Басқа симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Бұлшық еттің әдеттегідей емес қимылы\r\n* Буындардың ісінуі\r\n* Бұлшық ет әлсіздігі\r\n* Ұйып қалу, шаншу сезімі\r\n* Сөйлеудегі мәселелер\r\n* Ойлаудағы мәселелер\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЛайм ауруының қоздырғыштарына антиденелерді анықтау үшін қанның талдау өткізіледі. Көбінесе, иммундық-ферменттік (ELISA) талдау (ИФТ) қолданылады. ИФТ нәтижелерін растау үшін «иммуноблоттинг» аталатын зерттеу әдісі қолданылады. Аурудың ерте сатысында қанның талдауы қалыпты болуы мүмкін.\r\n\r\nЛайм ауруы кең таралған географиялық өңірлерде дәрігер ауруды таралу сатысында (2- саты) зертханалық зерттеулерді жүргізбей-ақ анықтайды.\r\n\r\nАурудың таралу сатысындағы зерттеу әдістеріне жататындар: \r\n\r\n* Электрокардиограмма\r\n* Эхокардиограмма\r\n* Мидың МРТ\r\n* Жұлынның пункциясы (жұлынның сарысуын зерттеу үшін белден алынатын пункция)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКене шаққан адамды бөріткен немесе басқа симптомдарды анықтау үшін, кемінде, 30 күн бойы мұқият бақылау қажет.\r\n\r\nКелесі шарттардың болуына сәйкес   доксициклиннің (антибиотик) бір реттік мөлшерлемесі тағайындалуы мүмкін:\r\n\r\n* Адамның денесінде Лайм ауруының тасымалдағышы болатын кене табылса. Әдетте, науқасты қарау үстінде кенені дәрігер немесе медбикелер анықтайды.\r\n* Кене адамның денесінде, кемінде, 36 сағат бойы жабысып тұрса.\r\n* Науқас кенені алып тастағаннан кейін 72 сағаттан кейін антибиотиктер қабылдай бастауына болады.\r\n* Науқас 8 жастан асқан болуы, жүкті емес немесе бала емізбейтін болуы тиіс.\r\n* Кенелердің 20 %  B. Burgdorferi  тасымалдағыштары.\r\n \r\nАнтибиотикпен емдеудің 4 аптасының 10 күні антибиотикті дұрыс таңдауға кететіндігін айту қажет:\r\n\r\n* Антибиотикті таңдау аурудың сатысына және симптомдарына тәуелді\r\n* Негізгі препараттарға жататындар: доксициклин, амоксициллин, азитромицин, цефуроксим және цефтриаксон.\r\n \r\nБуынның қозғалуының қиындауында  ибупрофен секілді ауырсынуды басатын препарат тағайындалады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nЛайм ауруы ерте анықталса, антибиотиктермен тиімді емделеді. Емделмеген жағдайда буындардың, жүректің және жүйке жүйесінің жағынан асқынулар пайда болуы мүмкін. Дегенмен, асқынуларды да емдеуге болады.\r\n\r\nСирек жағдайда антибиотиктермен емделгеннен кейін де күнделікті өмірге кедергі келтіретін симптомдар қалуы мүмкін. Бұл Лайм ауруының пост-синдромы ретінде белгілі. Бұл синдромның себебі белгісіз.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\nАурудың 3-сатысы немесе таралу сатысы буындардың созылмалы қабыну ауруын (Лайм артриті) және жүрек ырғағының бұзылысын туындатуы мүмкін. Сондай-ақ, мидың және нерв жүйесінің зақымдануы мүмкін, келесідей түрде:\r\n\r\n* Назарды шоғырландырудың төмендеуі\r\n* Есте сақтаудың бұзылысы\r\n* Нервтердің зақымдануы\r\n* Ұйып қалу\r\n* Ауырсыну\r\n* Беттің бұлшық еттерінің салдануы\r\n* Ұйқының  бұзылысы\r\n* Көрудегі мәселелер\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда медициналық көмекке жүгіну қажет:\r\n\r\n* Үлкен, ұлғаятын, қызыл, түрі «бұқаның көзіне» ұқсайтын бөріткеннің болуы\r\n* Кене шаққанда, одан кейін әлсіздік, ұйып қалу, шаншу сезімі немесе жүрек мәселелері пайда болғанда.\r\n* Лайм ауруының симптомдарының болуы, әсіресе, кене шаққан болса.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКененің шағуының алдын алу үшін сақтық шараларын қабылдаңыз. Әсіресе, жылдың жылы уақытында абай болыңыз. Мүмкіндігінше, орманға жорыққа барудан және биік шөпте серуендеуден алшақ болу қажет.\r\n\r\nЖорықтарда және жаяу қауіпті саналатын жерде серуендеуде кененің шағуының алдын алу шараларын қабылдаңыз:\r\n\r\n* Ашық түсті киім кию қажет, сонда кенені байқау оңай болады.\r\n\r\n* Жеңі ұзын киім кию қажет, шалбардың шетін шұлыққа салған жөн.\r\n\r\n* Дененің ашық бөліктеріне жәндіктерге қарсы спрейді себу қажет.\r\n\r\n* Үйге келгеннен кейін денеңізды мұқият қараңыз, оның ішінде, бастың терісін де. Байқалмаған кене болса, шайып тастау үшін тезірек душ астында шомылыңыз.   \r\n\r\nДенеңізге кене жабысса, оны алып тастау үшін келесі шараларды қабылдау қажет:\r\n\r\n* Кенені қысқышпен басына немесе құйрықшасына қарай ұстаңыз. Жалаңаш қолмен ұстамаңыз, мата немесе қағаз сүлгіні қолданыңыз.\r\n\r\n* Баяу түрде айналдыра отырып, кенені мұқият шығарып алыңыз. Оны қыспаңыз және жармаңыз.  Теріде кененің басын немесе құйрықшасын қалдырмаңыз. \r\n\r\n* Зақымданған тұсты сабынды сумен жуыңыз. Қолыңызды да мұқият жуыңыз.\r\n\r\n* Кенені банкеге салыңыз.\r\n\r\n* Келесі бірнеше апта бойы Лайм ауруының симптомдарының пайда болуын бақылау қажет. \r\n\r\n* Кененің барлық бөліктерін алып тастмаған жағдайда, дәрігерге көрініңіз. Емдеуші дәрігерге кене салынған банкені беріңіз. ','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Легга-Кальве-Пертес ауруы','','','kz','s','',0,'',8838,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532540100,1564076100,1532540670,'Легга-Кальве-Пертес ауруы балалық жаста пайда болады және ұршықбуынның аумағында (жамбастағы буын) және ортан жіліктің (жамбас сүйегінің буыны) басының зақымдануымен сипатталады.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы ортан жіліктің басындағы қан айналымының уақытша бұзылысында пайда болады. Қан ағымы бұзылған кезде тіндердің тіршілігі жойылады, бұл ортан жіліктің басының сынуына және нашар жазылуына апаруы мүмкін.\r\n\r\nОртан жіліктің басын буынның аумағында ұстап тұру үшін дәрігерлер емдеудің әр түрлі әдістерін қолданады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Науқас не істей алады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Тексерудің көрнекілік әдістері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Оперативтік емдеу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы балалық жаста пайда болады және ұршықбуынның аумағында (жамбастағы буын) және ортан жіліктің (жамбас сүйегінің буыны) басының зақымдануымен сипатталады.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы ортан жіліктің басындағы қан айналымының уақытша бұзылысында пайда болады. Қан ағымы бұзылған кезде тіндердің тіршілігі жойылады, бұл ортан жіліктің басының сынуына және нашар жазылуына апаруы мүмкін.\r\n\r\nОртан жіліктің басын буынның аумағында ұстап тұру үшін дәрігерлер емдеудің әр түрлі әдістерін қолданады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\nСимптомдары\r\n\r\n* Ақсау\r\n\r\n* Санның, шаптың немесе тізенің аумағындағы ауырсыну немесе қозғалмауы\r\n\r\n* Ұршықбуынның қимылының ауқымының шектелуі\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы әдетте тек бір жамбасты зақымдайды. Кейбір балаларда екі жамбасы да зақымдануы мүмкін, бірақ, бұл әр түрлі уақытта болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЕгер бала ақсайтын болса немесе жамбасындағы, шаптың аумағындағы немесе тізесіндегі ауырсынуға шағым айтса, дәрігерге көрсету қажет. Егер балада қалтырау болса немесе аяғына тұра алмаса, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгініңіз.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы ортан жіліктің басындағы қан айналымының шектелуінде пайда болады. Қанмен қамтамасыз ету сәйкес болмаса, сүйек морт сынғыш болып, жеңіл сынады. Мұндай сынықтар нашар жазылады. Ортан жіліктің басындағы қан айналымының уақытша төмендеуінің себебі белгісіз.\r\n\r\nАурудың пайда болуының қауіпті факторлары:\r\n\r\n* Жас. Легга-Кальве-Пертес ауруы кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, 4-8 жастағы балалардың арасында жиі кездеседі.\r\n\r\n* Баланың жынысы. Легга-Кальве-Пертес ауруы қыздарға қарағанда ұлдарда бес есе жиі кездеседі.\r\n\r\n* Нәсіл. Басқа нәсілдерге қарағанда ақ нәсілді балалар осы аурудың дамуына бейім.\r\n\r\n* Отбасылық анамнез. Аздаған жағдайда ауру бір отбасының мүшелерінде кездесуі мүмкін.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруына шалдыққан балалар ересек шақта артриттің дамуының жоғары қаупіне ұшырайды, әсіресе, егер ұршықбуын қалыпты түрде жазылмаған болса. Егер жазылғаннан кейін жамбас сүйектері бір-бірімен дұрыс буындаспаса, бұл ұршықбуынның ерте тозуына апаруы мүмкін. Түбінде мұндай науқастардың ұршықбуынына эндопротез жасау қажет болуы мүмкін.  \r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы 6 жастан кейін анықталған балалар ұршықбуынның мәселелерінің дамуына бейім. Баланың жасы кіші болған сайын ұршықбуынның қызметін қалпына келтіру мүмкіндігі жоғары келеді.\r\n\r\nАуру жөнінде алдымен педиатрға шағымдануыңыз мүмкін. Ауруды алғаш байқап, қарағаннан кейін баланы балалардың сүйегінің мәселелеріне маманданған дәрігерге (педиатр - ортопед) бағыттайды.\r\n\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Науқас не істей алады__\r\n\r\nДәрігерге көрінудің алдында келесі сұрақтарға жауап беру қажет:\r\n\r\n* Аурудың симптомдары қашан пайда болған?\r\n* Орналасуын өзгерткенде немесе аяқты қозғағанда ауырсыну күшейеді ме?\r\n* Баланың туыстарының балалық жасында осындай симптомдар болған ба?\r\n* Баланың басқа аурулары бар ма?\r\n* Бала қандай дәрілерді немесе тағамдық қоспаларды ұдайы қабылдайды?\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__\r\n\r\nДәрігер келесі бірнеше сұрақты қояды:\r\n\r\n* Бала не нәрсеге шағымданады?\r\n* Бұл симптомдар соңғы кезде күшейген бе?\r\n* Аурудың симптомдарының уақытша жақсарғанын байқайсыз ба?\r\n* Баланың белсенділігі қандай?\r\n* Бала жамбастағы ауырсынуды жарақатпен байланыстыра алады ма?\r\n* Ауырсыну бар болса, қай тұста көбірек сезіледі?\r\n* Қозғалғанда ауырсыну күшейеді ме?\r\n* Қозғалмаса, жайсыздық жеңілдейді ме?\r\n \r\nМедициналық тексеру кезінде дәрігер баланың аяқтарын түрлі бағытта қозғайды, бұл қимылдың ауқымын тексеру және аяқтың қандай орналасуында ауырсыну пайда болатындығын білу үшін қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Тексерудің көрнекілік әдістері__\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруын тексерудің аса маңызды әдістеріне  жататындар:\r\n\r\n* Рентген. Бастапқыда рентгенде ешқендай өзгеріс байқалмайды, себебі, Легга-Кальве-Пертес ауруы кезінде рентгенде сүйекті зақымдануы байқалуы үшін аурудың симптомдары пайда болғаннан кейін, кемінде, 1-2 ай өтуі тиіс. Дәрігер белгілі бір уақыт аралығында рентген суреттерінің топтамасын жасауды ұсынуы мүмкін. Осы арқылы дәрігер аурудың дамуын қадағалай алады.\r\n* Магниттік-резонанстық томография (МРТ). Бұл тексерістің барысында организмнің сүйектерінің және жұмсақ тіндерінің толық бейнеленуін алу үшін радиотолқындар және күшті магниттік өріс қолданылады. МРТ рентгенмен салыстырғанда Легга-Кальве-Пертес ауруының салдарынан болған сүйектердің зақымдануын айқынырақ көрсетеді.\r\n* Остеосцинтиграфия. Бұл тексеріс үшін радиоактивтік заттектің шағын көлемін көктамырға (венаға) енгізеді. Бұл заттек сүйектің бұзылған және өздігінше қалпына келе бастаған тұстарында жинақталады.\r\n \r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруының ушығуына қарай ортан жіліктің басы морт сынғыш болады және өзінің домалақ пішінін жоғалтуы мүмкін. Емдеудің мақсаты, мүмкіндігінше, оның домалақ пішінін сақтау.  \r\n\r\nХирургиялық емдеу 6 жасқа дейінгі балаларға ұсынылмайды. Олардың қарқынды өсуіне байланысты Легга-Кальве-Пертес ауруының салдарынан пайда болған ортан жіліктің басының зақымдануының өздігінше қалпына келуі мүмкіндігі ескеріледі. Бұл жастағы топтағы науқастардың көпшілігі консервативтік жолмен емделеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕгер бала 6-7 жастан кіші болса, дәрігер қадағалауды және созу арқылы симптоматикалық емдеуді, жүгіру мен секіруді шектеуді, қажет болса, дәрілік препараттарды қабылдауды ұсынады. Консервативтік емдеудің басқа әдістеріне жататындар:\r\n\r\n* Физио-емдеу. Ұршықбуынның зақымдануында оның маңайындағы бұлшық еттер мен байламдар қысқаруы мүмкін. Созуға арналған жаттығулар икемділікті, сондай-ақ, ортан жіліктің басының буынның қуысында орналасуын сақтауға көмектеседі.\r\n* Балдақтар. Кейбір жағдайда балаға зақымданған аяғына күш түсірмеу қажет болады. Балдақты қолдану буынды қорғауға көмектеседі.\r\n* Тартып, созу. Егер балада күшті ауырсыну болса, оған төсек режимі және арнайы құралдың көмегімен зақымданған аяқты тартып, созу көмектеседі.\r\n*  Функционалдық шина. Ортан жіліктің басы буынның ішінде орналасуы үшін дәрігер 4-6 апта бойы арнайы функционалдық шинаны киіп жүруді ұсынуы мүмкін, оның ішінде екі аяқ алшақтату жағдайында бекітіледі. Осыдан кейін жамбастың икемділігін қолдау үшін бұл шинаны тек түнгі уақытта қолдануға болады.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Оперативтік емдеу__\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруын емдеудің ортопедиялық әдістерінің көпшілігі ұршық буынның пішінін жақсартуға және артриттің дамуының алдын алуға бағытталған.\r\n\r\n* Сіресуді жою. Легга-Кальве-Пертес ауруына шалдыққан балалар жиі аяқтарын айқастырады. Бұл жақын орналасқан бұлшық еттердің, сіңірлердің қысқаруына және сіресудің пайда болуына апаруы мүмкін. Бұл тіндерді ұзартудағы хирургиялық емдеу аурудың симптомдарын жеңілдетуге көмектеседі.\r\n* Буынның реконструкциясы. 6-8 жастан асқан балалардың ұршық буынының қалыпты пішінін қалпына келтіру үшін буынға реконструктивтік операция жасалады. Бұл үшін жамбастың аумағында хирургиялық тілік жасалады. Сүйектер пластинаның көмегімен сүйектердің бітіп кетуіне дейін ұсталып тұрады.\r\n* Сүйектің сынықтарын алып тастау. Үлкен жастағы балаларда ауырсыну және қимылдың шектелуі буынның шеміршегінің зақымдануымен және буынның маңайында сүйектердің сынықтарының жинақталуымен байланысты болуы мүмкін. Аурудың симптомдарын жеңілдету үшін оперативтік емдеудің барысында сүйектердің сынықтары және шеміршек тіндерінің бөліктері алып тасталынады.\r\n* Буынды алмастыру. Ересек шақта Легга-Кальве-Пертес ауруына шалдыққан науқастарға ұршықбуынды алмастыру қажет болуы мүмкін. Бұл операция аса ауыр, және сүйектердің сыну және нервтердің зақымдану қауіптерімен қосарлануы мүмкін.\r\n \r\nАуырсынуды азайту және буынның зақымдануының алдын алу үшін үйдегі күтім бойынша ұсыныстар:\r\n\r\n* Белсенділікті өзгерту. Бала жүгіру немесе секіру секілді үлкен дене жүктемесінен алшақ болуы тиіс, себебі, бұл әлсіреген сүйектің зақымдануына және аурудың симптомдарының нашарлауына ықпал етуі мүмкін.\r\n* Ауырсынуды басатын құралдар. Ацетаминофен секілді дәрілік препараттар ауырсынуды жеңілдетуге көмектесуі мүмкін. Балаға аспирин беруге болмайды, себебі, бұл Рейе аталынатын, сирек, ауыр аурудың пайда болуына апрауы мүмкін.\r\n* Жылу немесе суық басу. Жылу немесе мұз басу Легга-Кальве-Пертес ауруына байланысты жамбастағы ауырсынуды жеңілдетуге көмектеседі. Созуға арналған жаттығулардың алдында жылу басу бұлшық еттерді босаңсытуға көмектеседі. ','student_k',40,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Лимфаденит','','','kz','s','',0,'',3235,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532540640,1564076640,1532541111,'Лимфаденит – лимфалық түйіндердің инфекциясы (лимфа бездерінің). Ол кейбір бактериалдық инфекциялардың жиі асқынуы. ','__Мазмұны __\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛимфаденит – лимфалық түйіндердің инфекциясы (лимфа бездерінің). Ол кейбір бактериалдық инфекциялардың жиі асқынуы. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"133\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЛимфа жүйесі – лимфа түйіндерінің, лимфа аталатын сұйықтықты өндіретін және тіндерден қанға тасымалдайтын, түтіктердің, тамырлар мен ағзалардың жүйесі.\r\n\r\nЛимфа бездері немесе түйіндері лимфаны сүзетін шағын құрылымдар. Лимфа түйіндерінде инфекциямен күресетін лейкоциттердің үлкен мөлшері болады.\r\n\r\nЛимфаденит - лимфа түйіндерінің бактерияларға, вирустарға және зеңдерге жауапты серпініндегі ұлғаюымен көрініс береді (қабыну ісінуі). Әдетте, қабыну тұсына жақын лимфа түйіндері ұлғаяды.\r\n\r\nЛимфаденит тері инфекциясынан немесе стрептококк, стафилококк секілді бактериялардан туындайтын инфекциялардың басқа түрлерінен  кейін пайда болуы мүмкін. Кейбір жағдайда лимфадениттің себебі - туберкулез немесе мысық тырнауы ауруы (бартонелла) секілді сирек  инфекциялар болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n• Лимфа түйіндерінің үстіндегі терінің қызаруы және ауырсынуы\r\n\r\n• Лимфа түйіндерінің ұлғаюы, ауырсынуы, ширығуы және қатаюы.\r\n\r\nЛимфа түйіндері қабынғанда немесе абсцесс қалыптасқанда жұмсақ болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер лимфа түйіндерін тексеріп, лимфадениттің себебін анықтайды (ұлғайған лимфа түйіндерінің қасында жара немесе инфекция болуын).\r\n\r\nЛимфа түйінінің ішіндегісін бактерияға себу және биопсия қабынудың себебін анықтайды. Қанды себу арқылы тексеру инфекцияның қан ағымына таралуын анықтауы мүмкін.   \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛимфаденит бірнеше сағат ішінде дамуы мүмкін. Емдеуді шұғыл түрде бастау қажет.\r\n\r\nЕмдеуге кіреді:\r\n\r\n• Антибиотиктер, инфекциямен күрес үшін\r\n\r\n• Анальгетиктер (ауырсынуды басатын), ауырсынуды азайту үшін\r\n\r\n• қабынуға қарсы препараттар, қабынудың белгілерін азайту үшін\r\n\r\n• суық компрестер, қабыну мен азайтуды азайту үшін.\r\n\r\nАбсцесс болғанда оған хиургиялық араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nУақытылы антибиотикпен емдеу әдетте, толық сауығуға апарады. Ісіну бірнеше аптада немесе айда өтеді.  \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n• абсцестің қалыптасуы\r\n\r\n• Целлюлит (тері инфекциясы)\r\n\r\n• жарықтар (туберкулезден болатын лимфаденитте)\r\n\r\n• Сепсис (қанның зарарлануы)\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЛимфадениттің симптомдарында дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСалауатты өмір салты, гигиенаны сақтау – кез келген инфекцияның алдын алудың негізі.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЛимфа  түйіндерінің инфекциясы;  лимфа бездерінің инфекциясы; шоғырланған лимфаденопатия.','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Лимфома','','','kz','s','',0,'',6359,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532541360,1564077360,1532541925,' Лимфома – лимфа жүйесінің қатерлі ісік ауруы.\r\n\r\nЛимфа жүйесі – ағзалардың, тіндер мен жасушалардың кешені, олардың жұмысы организмді түрлі аурулардан қорғауға бағытталған. Бұл жүйеге айыршабез, көк бауыр, бадамша бездер, лимфа түйіндері кіреді.  Айыршабез балаларда қызмет ете бастайды, 40 жасқа таман өзінің белсенділігін жоғалтады. Лимфа жүйесінде 2 түрлі жасушалар болады: Т және В-лимфоциттері, олар бөгде организмдерді жоюға жауап береді. Олардың шексіз бөлінуінде лимфома пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n Лимфома – лимфа жүйесінің қатерлі ісік ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"134\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Лимфа жүйесі – ағзалардың, тіндер мен жасушалардың кешені, олардың жұмысы организмді түрлі аурулардан қорғауға бағытталған. Бұл жүйеге айыршабез, көк бауыр, бадамша бездер, лимфа түйіндері кіреді.  Айыршабез балаларда қызмет ете бастайды, 40 жасқа таман өзінің белсенділігін жоғалтады. Лимфа жүйесінде 2 түрлі жасушалар болады: Т және В-лимфоциттері, олар бөгде организмдерді жоюға жауап береді. Олардың шексіз бөлінуінде лимфома пайда болады.\'\'\r\n\r\nКөбінесе, лимфомалар лимфа жүйесіндегі немесе ішкі ағзалардағы қаттылау ісіктер, ауырсынбайтын, ұлғайған лимфа түйіндері секілді көрініс береді. Лимфома жасушалары бүкіл организмге өтіп, таралуы мүмкін.\r\n\r\nЛимфомалардың ішінде лимфогранулематозды (Ходжкин лимфомасы) бөледі, лимфомалардың басқа түрлері – ходжкиндік емес лимфомалар.\r\n\r\nЛимфома төмен (баяу өсетін), орташа және жоғары дәрежелі болады. мысалы, Буркитт лимфомасы – ауыр дәрежелі,  фолликулярлық лимфома – төмен дәрежелі.\r\n\r\nХОДЖКИН ЛИМФОМАСЫ\r\n\r\nХоджкин Лимфомасы, немесе лимфогранулематоз, лимфа түйіндерінде, көк бауырда, бауырда, сүйек кемігінде ісік жасушаларының болуымен сипатталады. Пайда болу себебі белгісіз.\r\n\r\nХОДЖКИНДІК ЕМЕС ЛИМФОМА\r\n\r\nХоджкиндік емес лимфомалардың көпшілігі лимфа түйіндерінде немесе лимфа ағзаларында (көкбауыр, тимус (айыршабез), бадамшабез) пайда болады. лимфа түйіндері мен жасушалары бүкіл организм бойында орналасады, сондықтан, лимфома бауырда, асқазанда, жүйке жүйесінде немесе басқа ішкі ағзаларда дамуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКөбінесе, лимфоманың себептері белгісіз. \r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖалпы  симптомдары:\r\n\r\n·         Мойын аумағындағы, қолтық астында немесе шаптың аумағында лимфа түйіндерінің ауырсынбайтын ісінуі\r\n\r\n·         Қызба (температураның артуы) және қалтырау\r\n\r\n·         Түнгі терлеу\r\n\r\n·         Салмақ жоғалту\r\n\r\n·         Тәбет жоғалту\r\n\r\n·         Терінің қышуы\r\n\r\nБасқа  симптомдары:\r\n\r\n·         Терідегі қызыл дақтар\r\n\r\n·         Жүрек айнуы, құсу, іштегі ауырсыну\r\n\r\n·         Жөтел немесе ентігу.\r\n\r\nКейбір адамдарда B-симптомдары пайда болады, олар:\r\n\r\n·         Түнгі терлеу\r\n\r\n·         Салмақты кенет жоғалту, әдетте, дене салмағынан 10%-дан астам\r\n\r\n·         Дене температурасының артуы, пайда болып, жойылады, әсіресе, кешкі уақытта\r\n\r\n·         Терінің қышуы, әдетте, бөріткенсіз\r\n\r\n·         Әдеттен тыс, күшті шаршау.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНауқас лимфа түйіндерінің ұлғаюын немесе лимфоманың басқа симптомдарын байқаса, дәрігер толық медициналық тексеру өткізуі тиіс. Оған мойынның, қолтық асты мен шаптың аумағындағы  лимфа түйіндерін қарау жатады. Сондай-ақ, бауыр мен көкбауырдың ұлғаюын тексеру қажет. Дәрігерге жақында болған инфекциялық және басқа аурулар туралы, денсаулық жағдайы туралы айту қажет.\r\n\r\nДәрігер ауруды келесі тексерулерден кейін анықтай алады:\r\n\r\n·         Лимфа түйіндерінің биопсиясы – лимфа түйіндерін тесу және тіннің бөліктерін  микроскоппен зерттеу\r\n\r\n·         Сүйек кемігінің биопсиясы.\r\n\r\nБасқа талдауларға жататындар:\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы\r\n\r\n·         Қанның биохимиялық талдауы – ақуыз, несеп қышқылының және басқа зерттеулер, бауыр мен бүйрек қызметін тексеру үшін\r\n\r\n·         Кеуде қуысының, іш қуысы мен жамбас қуысының компьютерлік томографиясы\r\n\r\n·         Галлиймен сканерлеу (өкпенің немесе лимфа түйіндерінің қабыну ауруларын анықтау үшін)\r\n\r\n·         ПЭТ (позитрондық-эмиссиялық томография) сканерлеу – адамның ішкі  ағзаларының зерттеудің радионуклидтік томографиялық әдісі.\r\n\r\nТалдаулар лимфоманың болуын анықтаса, қосымша тестілер арқылы оның таралуын білуге болады. бұл үрдіс лимфоманың сатысын анықтау аталады, бұл әрі қарай емдеуді анықтауға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу келесілерге байланысты:\r\n\r\n·         Лимфоманың түріне\r\n\r\n·         Лимфоманың сатысына, қашан алған анықталуына\r\n\r\n·         Науқастың жасы мен денсаулық жағдайына\r\n\r\n·         Симптомдардың болуына, оның ішінде, салмақ жоғалтуға, қызбаға және түнгі терлеуге.\r\n\r\nЕмдеу түрлері:\r\n\r\n·         Химиялық емдеу –емдеудің негізгі түрі. Көбінесе, бірнеше препараттың бірігуі қолданылады. В-жасушалық ходжкиндік емес лимфомада жиі қолданылатын препараттың әрекет етуші заттегі - ритуксимаб (Rituxan).\r\n\r\n·         Сәулемен емдеу сәулеленуге қол жетімді лимфомада қолданылады. Радио- иммундық емдеу сирек қолданылады. Бұл ісік жасушаларын жою үшін радиоактивті заттектерді антиденелермен бірге қолдану.\r\n\r\n·         Сүйек кемігін алмастыру.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nБолжамы әр науқас үшін жеке, лимфоманың түріне және таралуына байланысты.\r\n\r\nБірақ кейбір жалпы жайттар лимфоманың барлық түріне қатысы:\r\n\r\n·         Ерте сатыдағы лимфомалар (I немесе II) жазылуға ықтималдығы жоғары, кеш сатысына қарағанда (III немесе IV).\r\n\r\n·         Баяу өтетін лимфомалардың көпшілігі көрініс бермейді, сондықтан, көп жылдар бойы емделмейді. Бұл түрлері емге көне бермейді, оларды емдегеннен кейін симптомдары қайта оралады. Қайта емдеу курсы ауруды тоқтатқанымен, симптомдары қайта оралуы мүмкін.\r\n\r\n·         Лимфоманың жойқын түрлері кеш сатысында өлім-жітімге апаруы мүмкін болғанымен, олар дұрыс емдеуде емге көнуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·         Аутоиммундық гемолитикалық анемия\r\n\r\n·         Иммунитеттің төмендеуі және жұқпаларға бейімділік.\r\n\r\n·         Химиялық емдеу препараттарының жанама әсерлері.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер лимфоманың симптомдары анықталса, дәрігерге көрініңіз. Науқаста жоғарыда аталған симптомдар  болса, ол ұдайы дене температурасының құбылуын немесе жұқпаның басқа белгілерін сезінеді, бұл туралы емдеуші дәрігерге дереу хабарлау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЛимфоманың алдын алу бойынша қазіргі кезеңге дейін әдістер анықталмаған.','student_k',48,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Лямблиоз (Лямблиялар)','','','kz','s','',0,'',797,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532541900,1564077900,1532542054,'Лямблиоз (лямблиялар) – Giardia lamblia, кейде Giardia intestinalis аталатын паразиттік инфекциядан туындайтын ауру. Лямблиоз әдетте, паразитпен залалданған суды ішуден пайда болады.; G. lamblia  көбінесе, өңделмеген бұлақтарда, өзен-көлдерде болады.','\'\'__Лямблиоз__\'\' (лямблиялар) – Giardia lamblia, кейде Giardia intestinalis аталатын паразиттік инфекциядан туындайтын ауру. Лямблиоз әдетте, паразитпен залалданған суды ішуден пайда болады.; G. lamblia  көбінесе, өңделмеген бұлақтарда, өзен-көлдерде болады.\r\n\r\nЛямблиоздың \'\'__симптомдары__\'\'  – диарея, желдену, іштің түйіліп ауыруы және жүрек айнуы. Кейбір адамдарда лямблиоз ешқандай симптомдарды туындатпайды. Басқаларда симптомдар кейде ушығады.\r\n\r\nПаразитті \'\'__жұқтырудың__\'\' алдын алу үшін: қолды жуу, және құбыр емес су көздерінен алған суды қолдану алдында немесе тамақ пісіруге, ыдыс жууға немесе тіс тазалауға қолдану алдында өңдеу қажет.   \r\n\r\nЛямблиоздың симптомдары өздігінше өтеді. Алайда, жайсыздықты басу және аурудың таралуының алдын алу үшін дәрі қолдану қажет (метронидазол).','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мастит','','','kz','s','',0,'',3869,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532780340,1564316340,1532781025,'Сүт безінің инфекциясы – сүт безі тіндерінің жұқпалануы.\r\n\r\nЕмізетін әйелдерде көптеген инфекциялар бактериялардың емшек ұшы арқылы енуінде пайда болады. Ауыр инфекцияларда абсцестер (іріңді қабыну) пайда болады. Емдеу үшін антибактериалдық препараттар қолданылады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"1\")}Жалпы ақпарат{ALINK}__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nСүт безінің инфекциясы – сүт безі тіндерінің жұқпалануы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"137\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"138\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте сау сүт безінің анатомиялық құрылысы көрсетілген. \r\n\r\nЕмізетін әйелдерде көптеген инфекциялар бактериялардың емшек ұшы арқылы енуінде пайда болады. Ауыр инфекцияларда абсцестер (іріңді қабыну) пайда болады. Емдеу үшін антибактериалдық препараттар қолданылады. \'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nСүт безінің қабыну ауруларын сау адамның терісінде болатын алтын түсті стафилококк секілді кең таралған бактериялар туындатады. Бактериялардың енетін тұсы – емшек ұшындағы жарылу немесе сызаттар.\r\n\r\nИнфекция сүт безінің теріастылық-майлық жасушасында шоғырланады, бұл оның қабынуына апарады. Қабыну үрдісі сүт безінің түтіктері бойынша таралады. Нәтижесінде ісіну және ауырсыну пайда болады.\r\n\r\nӘдетте,  бұл ауру емізетін әйелдерде пайда болады. Бала емізуге байланысты емес емшек инфекциялары сүт безінің қатерлі ісігінің сирек түрі болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n \r\n•        Бір емшек безінің ғана ұлғаюы\r\n\r\n•        Емшектегі қатаюлар\r\n\r\n•        Емшектегі ауырсыну\r\n\r\n•        Қызба немесе тұмаудың симптомдары, жүрек айнуы және құсу\r\n\r\n•        қышу\r\n\r\n•        емшек ұшынан бөлініс (іріңді болуы мүмкін)\r\n\r\n•        емшек ұштарының сезімталдығының өзгерістері\r\n\r\n•        сүт бездерінің тіндерінің ісінуі, ауырсынуы, қызаруы және температурасының артуы\r\n\r\n•        зақымдану жағындағы лимфа түйіндерінің ауырсынуы немесе ұлғаюы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЕмізетін әйелдер әдетте, тексерілмейді. Алайда, жиі тексеру ауруды анықтауға көмектеседі және абсцесс (іріңді қабыну) секілді асқынуларының алдын алады.\r\n\r\nҰзақ уақыт бойы өтетін инфекциялық үрдісте емшек сүтін бактериологиялық себу арқылы тексеріс өткізіледі. Емізбейтін әйелдерде сүт безінің биопсиясы немесе  маммография өткізілуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nҮйде жасалатын күтім: сүт безінің зақымданған аумағына спиртті ылғалды компресс қолдану, күніне төрт рет, 15-20 минуттен.\r\n\r\nБұл ауруды емдеуде антибиотикпен емдеу пайдалы. Емдеу уақытына емшек емізуде зақымданған жақта міндетті түрде сүт сауғыш қолдану ұсынылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nБактерияға қарсы препараттарды уақытылы қолдануда ауру тез өтеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАуру ауыр өткенде абсцесс (іріңді қабыну) дамуы мүмкін. Абсцесс хирургиялық жолмен босатылуы тиіс. Абсцеске шалдыққан әйелдер уақытша емізуді тоқтатуы тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n•        сүт безінің бір тұсында қызару, ауырсыну, ісіну немесе жергілікті температурасының артуы пайда болса\r\n\r\n•        емізгенде дене температурасының артуы байқалады\r\n\r\n•        қолтық асты лимфа түйіндері ауырсынып, ұлғайған.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКелесі ұсыныстар сүт безінің жұқпасының қаупін азайтуға көмектеседі:\r\n\r\n•        қабыну және сызаттардың алдын алу үшін емшек ұшына қамқорлық жасау қажет\r\n\r\n•        сүт безінің қатаюының алдын алу үшін жиі емізу және сауып отыру\r\n\r\n•        емізгенде балаға емшекті дұрыс беру\r\n\r\n•        емшек емізуді күрт үзбеу, сәбиді емшектен біртіндеп айыру\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nСүт безі тінінің инфекциясы; емшек абсцесі.','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мастоидит','','','kz','s','',0,'',3479,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532781240,1564317240,1532781722,'Мастоидит – бассүйектің құлақтың артында орналасқан емізік тәрізді өсіндісі - ауаға толтырылған сүйек қуыстарының инфекциялық зақымдануы.\r\n\r\nМастоидит әдетте, балаларда дамиды. Антибиотиктерді қолданғанға дейін мастоидит бала өлім-жітімінің басты себептерінің бірі болды. Бүгінде бұл ауру – салыстырмалы түрде сирек және аса қауіпті емес ауру, себебі, құлақ инфекцияларын емдеу үшін антибиотиктер қолданыла бастады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМастоидит – бассүйектің құлақтың артында орналасқан емізік тәрізді өсіндісі - ауаға толтырылған сүйек қуыстарының инфекциялық зақымдануы.\r\n\r\nМастоидит әдетте, балаларда дамиды. Антибиотиктерді қолданғанға дейін мастоидит бала өлім-жітімінің басты себептерінің бірі болды. Бүгінде бұл ауру – салыстырмалы түрде сирек және аса қауіпті емес ауру, себебі, құлақ инфекцияларын емдеу үшін антибиотиктер қолданыла бастады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"139\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте құлағынан бөлінді және құлағының артында орналасқан емізік тәрізді өсіндінің қызаруы  (эритема) байқалатын бала келтірілген.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКөбінесе, мастоидит ортаңғы құлақтың қабынуының емделмеуінен болатын асқыну (жіті ортаңғы отиттің). Инфекция ортаңғы құлақтан самай сүйегінің емізік тәрізді өсіндісіне таралуы мүмкін. Самай сүйегінің емізік тәрізді өсіндісінің ұяшықтары инфекцияға толып, оның бұзылысына апарады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n• құлақтан бөлінділер (сыртқы есту түтігінен)\r\n\r\n• құлақтағы ауырсыну немесе жайсыздық (жағымсыз сезіну)\r\n\r\n• қызбалы жағдай, температура жоғары болуы немесе күрт артуы мүмкін\r\n\r\n• бас ауыруы\r\n\r\n• естуді жоғалту\r\n\r\n• құлақ аумағындағы немесе артындағы қызару\r\n\r\n• құлақ қалқанының ісінуден қалқайып тұруы.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nБасты қарағанда мастоидиттің белгілерін көруге болады. Келесі тексерулер самай сүйегінің емшек тәрізді өсіндісінің бұзылыстарын анықтауы мүмкін:\r\n\r\nҚұлақтың компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n Бастың жалпы компьютерлік томографиясы\r\nҚұлақтың бөліндісінен бактериологиялық себу алу – бактерияны анықтау үшін.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМастоидитті емдеу дәрілік препараттардың емізік тәрізді өсіндіге терең ене алмауынан қиындауы мүмкін. Сондықтан ұзақ, немесе қайта емдеу қажет болады. Антибиотиктерді қабылдау алдымен инъекция, одан кейін таблетка түрінде тағайындалады.\r\n\r\nЕгер антибиотикпен емдеу тиімді болмаса, хирургиялық араласу қажет болады, емізік тәрізді өсіндінің зақымданған тұстарын ішінара алып тастау үшін (мастоидэктомия).\r\n\r\nОртаңғы құлақтың қабынуында хирургиялық араласу дыбысжарғақ арқылы жасалады (мирингэктомия).\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nМастоидит дұрыс емделгенде жазылады. Бірақ, ауру қайталануы және емдеуде кейбір қиындықтар болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n• Самай сүйегінің емізік тәрізді өсіндісінің бұзылысы\r\n\r\n• бас айналуы\r\n\r\n• Эпидуралдық абсцесс (ми қабығы аумағындағы іріңді қабыну)\r\n\r\n• бет нервісінің параличі (салдануы)\r\n\r\n• Менингит (мидың қабығының және жұлынның қабынуы)\r\n\r\n• естуді ішінара немесе толық жоғалту\r\n\r\n• инфекцияның миға немесе бүкіл организмге таралуы\r\n\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nМастоидит болуында дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\nДәрігермен емделу жоспарын талқылаңыз, егер:\r\n\r\n• емделмейтін немесе жаңа симптомдармен қосарланатын құлақ инфекциясы болуында\r\n\r\n• симптомдар емделмейтін болса.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҚұлақ инфекциясын уақытылы және толыққанды емдеу мастоидиттің пайда болу қаупін азайта алады.','student_k',55,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Меньер ауруы','','','kz','s','',0,'',5750,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532781720,1564317720,1532782213,'Меньер ауруы – ішкі құлақтың ауруы, қуыстағы сұйықтық мөлшерінің ұлғаюына апарады және тепе-теңдік сезіміне және естуге әсер етеді.  \r\n\r\nҚұлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Дыбыс жарғақ және үш кішкене сүйектер дыбысты  дыбыс жарғақтан құлақ иірімінің алдыңғы жағына өткізеді. ішкі құлақ – есту және тепе-теңдік ағзасының үш бөлімдерінің бірі. Есту ағзасының аса күрделі бөлімі, өзінің иірімді пішініне байланысты лабиринт аталады.\r\n \r\nДыбыс жарғағы сыртқы құлақты ортаңғы құлақтан бөліп тұрады. Дыбыс толқындары дыбыс жарғағына жеткенде оны вибрацияға ұшыратады. Вибрациялар одан кейін ортаңғы құлақтағы кішкентай сүйектерге беріледі, одан әрі ішкі құлаққа беріледі. дыбыс жарғағы сыртқы жағында тері жарғағымен жабылған және ішкі жағында сілемей қабатымен жұқа дәнекер тінінен тұрады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМеньер ауруы – ішкі құлақтың ауруы, қуыстағы сұйықтық мөлшерінің ұлғаюына апарады және тепе-теңдік сезіміне және естуге әсер етеді.  \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"140\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Дыбыс жарғақ және үш кішкене сүйектер дыбысты  дыбыс жарғақтан құлақ иірімінің алдыңғы жағына өткізеді. ішкі құлақ – есту және тепе-теңдік ағзасының үш бөлімдерінің бірі. Есту ағзасының аса күрделі бөлімі, өзінің иірімді пішініне байланысты лабиринт аталады.\'\'\r\n \r\n\'\'Дыбыс жарғағы сыртқы құлақты ортаңғы құлақтан бөліп тұрады. Дыбыс толқындары дыбыс жарғағына жеткенде оны вибрацияға ұшыратады. Вибрациялар одан кейін ортаңғы құлақтағы кішкентай сүйектерге беріледі, одан әрі ішкі құлаққа беріледі. дыбыс жарғағы сыртқы жағында тері жарғағымен жабылған және ішкі жағында сілемей қабатымен жұқа дәнекер тінінен тұрады.\'\'\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"141\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМеньер ауруының пайда болуының нақты себептері белгісіз. Ол ішкі құлақтағы сұйықтықтың қысымының күрт артуы салдарынан пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАуру кейде бастың жарақатымен немесе ортаңғы, ішкі құлақтың инфекциясынан туындайды.\r\n\r\nБасқа қауіп факторлары:\r\n\r\n* Аллергия\r\n\r\n* Алкоголь тұтыну\r\n\r\n* Отбасылық тарихы\r\n\r\n* Шаршау\r\n\r\n* Вирустық аурудан кейін\r\n\r\n* Респираторлық инфекциялар\r\n\r\n* Темекі шегу\r\n\r\n* Күйзеліс\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nМеньер ауруының келесі  симптомдары бар:\r\n\r\n* Бас айналу ұстамалары, жүрек айнуымен және құсумен қосарланады;\r\n\r\n* Бір немесе екі құлақтағы шуыл;\r\n\r\n* Естудің төмендеуі (бір жақты немесе екі жақты)\r\n\r\n​Ауру үшін ең ауыры – бас айналу ұстамасы. Бұл ұстамалар жиі (аптасына 1-2 рет), сирек (жылына 1-2 рет) және аса сирек (бірнеше жылда 1 рет) болуы мүмкін. Бас айналу ұстамасы бірнеше минуттен бірнеше аптаға дейін созылады. Көбінесе, 2-6 сағатқа созылады. Ұстамалар кез келген уақытта пайда болады, көбінесе, таңертең және түнде. Бас айналу ұстамасын психологиялық және дене ширығуы туындатуы мүмкін. Науқас қоршаған заттар айналатындай немесе қозғалатындай көрінеді. Бұл симптомдар науқасқа орасан жайсыздық әкеледі.\r\n\r\nҰстама кезінде ауру құлақта естімей қалу сезімі пайда болады. Ұстама кезінде тепе-теңдік бұзылатыны соншалық, науқас аяғына тұра алмайды.\r\n\r\nОрналасуды  өзгертуде немесе басты бұрғанда жағдай нашарлайды және жүрек айнуы пайда болады. Ұстама өткеннен кейін 6-48 сағат бойы адам әлсіздік сезінеді.  \r\n\r\nРемиссия кезінде науқастың жағдайы қанағаттанарлық болып қалады. Егер сізде Меньер ауруының симптомдары болса, шұғыл медициналық жәрдемге жүгіну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМеньер ауруын анықтау үшін жүргізіледі:\r\n \r\n* отоскопия (сыртқы есту жолын қарау);\r\n\r\n* аудиометрия (естуді өлшеу);\r\n\r\n* вестибулярлық аппаратты зерттеу;\r\n\r\n* магниттік-резонанстық томография (МРТ);\r\n\r\n* қанды гормонға талдау;\r\n\r\n* қалқанша бездің УДТ (УЗИ);\r\n\r\n* бактериологиялық зерттеулер.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМеньер ауруын толық емдеп жазу мүмкін емес, емдеу тек ұстама жиілігін азайтуға көмектеседі. Меньер ауруы асқыну сатысында болғанда дәрі-дәрмек препараттары кенеттен болатын ұстаманың көрінісін басуға, сондай-ақ, жүрек айну симптомдарын азайтуға мүмкіндік береді.\r\n\r\nМеньер ауруын емдеу естудің төмендеуінің алдын алуға көмектесе алмайды. Емдеу симптомдарды бақылауға, сондай-ақ, ұстамалардың жиілігін азайтуға бағытталады.\r\n\r\nМеньер ауруын емдеу келесіге бағытталған:\r\n\r\n* несеп айдайтын құралдарды қабылдау, олар ішкі құлақтағы сұйықтықтың жинақталуын азайтуға мүмкіндік береді;\r\n\r\n* вестибулярлық аппаратқа басатын және ішкі құлаққа тыныштандыратын   әсер ететін дәрі-дәрмектерді қабылдау;\r\n\r\n* тұзды шектейтін арнайы емдәмді қадағалау, бұл ішкі құлақтағы сұйықтықтың жиналуын азайтуға ықпал етеді;\r\n\r\n* темекі шегуден, алкоголь мен кофеинді тұтынудан алшақ болу.\r\n\r\nНауқас ұстамалардың дамуын туындататын күйзелістерден алшақ болуы қажет. Емдеудің барысында ми қан айналымын жақсартатын препараттар тағайындалады.\r\n\r\nЕгер Меньер ауруын емдеудің консервативтік әдістері көмектеспесе, хиургиялық араласуға жүгіну қажет.  \r\n\r\nХиургиялық емдеудің негізгі мақсаты – құлақтың құрылысын зақымдамастан, аурудың көрінісін жою. Операция кезінде ішкі құлақтың вестибулярлық аппаратын хиургиялық бұзу орындалады. Сондай-ақ, вестибулярлық аппаратты антибиотик енгізумен бұзу жүзеге асырылуы мүмкін, бұл ем-шара химиялық абляция аталады. Бірақ, мұндай әдістер естімеуге апарады, сондықтан, олар аса сирек қолданылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\n* бақылауға келмейтін бас айналуынан жүре алмау\r\n* зақымданған жақта естуді жоғалту\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕстуді жоғалту, құлақтағы шуыл немесе бас айналуы секілді Меньер ауруының симптомдары пайда болса немесе ушықса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда аурудың алдын алу мүмкін емес, бірақ, кейде аурудың туындауы бас сүйек-ми жарақатынан болатындықтан, сақтық шараларын қадағалау қажет: мотоцикл,  велосипед немесе роликтерді тепкенде басқа шлем кию қажет. Сонымен қатар, тұзы аз емдәм ұстану ұстамалардың санын азайтуға көмектеседі, сондықтан, тұзды тұтынуды шектеуді алдын алу әдісі ретінде айтуға болады. Күйзелістен, аллергендік факторлардан, темекі шегуден, алкоголь мен кофе тұтынудан алшақ болу қажет.','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Менингит','','','kz','s','',0,'',5677,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532782260,1564318260,1532782965,'Менингит – бұл миды және жұлынды жауып тұратын қабықшаның бактериалдық қабынуы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМенингит – бұл миды және жұлынды жауып тұратын қабықшаның бактериалдық қабынуы.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМенингиттің жиі себебі әдетте, емдеусіз өтетін вирустық инфекциялар. Бірақ, бактериалдық инфекциядан болған  менингит – аса күрделі ауру және сәйкес емдегеннің өзінде өлім-жітімге немесе мидың зақымдануына апаруы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, менингитің себептері:\r\n\r\n* Химиялық заттектер\r\n* дәрілік аллергия\r\n* зеңдер\r\n* Паразиттер\r\n* Ісіктер.\r\nвирустық менингиттің көпшілігі энтеровирустан болады, бұл ішектің зақымдану себебі де болуы мүмкін.\r\n\r\nМенингиттің пайда болуы себебі басқа да вирустар болуы мүмкін.\r\n\r\n* Менингит герпес вирусынан болуы мүмкін. Бірақ, герпес ойық жарасы немесе гениталдық герпесі бар адамдар менингиттің даму қаупі бар топқа жатпайды.\r\n* Борықтану (свинка) немесе АИТ (ВИЧ) қоздыратын вирустар - асептикалық менингиттің пайда болуы себебін құрауы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nВирустық менингит бактериалдықтан жиі кездеседі және жеңіл өтеді. Әдетте, ол жаздың соңында және күздің басында кездеседі. Көбінесе, балалар және 30 жасқа дейінгі ересектер шалдығады.\r\n\r\nБактериалдық менингит – шұғыл медициналық жәрдемді қажет ететін ауру. Бұл жағдайда науқасты дереу ауруханаға жатқызу қажет. Аурудың симптомдары тез дамуы мүмкін және оған кіретіндер:\r\n\r\n* Қызба және қалтырау\r\n* Психикалық жағдайдың өзгеруі\r\n* Жүрек айнуы және құсу\r\n* Жарыққа сезімталдық\r\n* Күшті бас ауыруы\r\n* Бұлшық еттің сіресуі (менингизм)\r\n\r\nОсы ауру кезінде кездесетін басқа симптомдар:\r\n\r\n* Жүйкелік қозу\r\n* Балалардың еңбегінің (балалардың қатпаған еңбегі)  ісінуі\r\n* Назар қоюдың төмендеуі\r\n* Баланың емшекті нашар емуі немесе тітіркенгіштігі\r\n* Тыныс алудың жиілеуі\r\n* Әдеттегідей емес орналасу, бұл кезде басы мен мойны артқа шалқайған (опистотонус)\r\n\r\nМенингит жаңа туған сәбилер мен балаларда қызбаның себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nӨзін сезіну жағдайы бойынша балада бактериалдық немесе вирустық менингит болуын анықтауға болады. Бұл емдеуші дәрігердің міндеті. Менингиттің симптомдарына тиісті назар аударыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер немесе медбике науқасты қарап, тексеріс өткізеді. Тексеру барысында байқалуы мүмкін:\r\n\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі (тахикардия)\r\n* Қызба  \r\n* Психикалық жағдайдың өзгеруі\r\n* Мойын бұлшық етінің сіресуі \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"142\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Менингиттің көрнекі симптомдарының бірі - Брудзинский симптомы. Мойын бұлшық етінің айқындалған сіресуінен басты төмен еңкейткенде тізе және жамбас буындары бүгіледі. \'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"143\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Менингиттің көрнекі симптомдарының бірі - Керниг симптомы. Тізе астылық сіңірдің ширығуы салдарынан науқас 90 градусқа бүгілген  аяғын тікейтіп, жаза алмайды.\'\'  \r\n\r\nЕгер дәрігер Сізде немесе балаңызда менигит бар деп санаса, әрі қарай зерттеу үшін жұлын сарысуының (ликвордың) үлгісін алу үшін жұлын пункциясын өткізу қажет. \r\n\r\nМенингитке күмән болса, сондай-ақ, келесі зерттеу әдістері де жүргізіледі:\r\n\r\n* Қан талдауы\r\n* Кеуде қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы\r\n* Мидың компьютерлік томографиясы (КТ).\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБактериалдық менингитті емдеу үшін антибиотиктер тағайындалады. Нақты бактерияға қарсы препаратты таңдау инфекцияны туындатқан бактерияның түріне байланысты. Антибиотиктер вирустық менингитті емдемейді.\r\n\r\nГерпестік менингиті бар науқастарға вирусқа қарсы препараттар тағайындалады.  \r\n\r\nЕмдеудің басқа түрлері:\r\n\r\n* Сұйықтықтарды тамыр арқылы енгізу\r\n* Мидың ісінуі, шок немесе құрысу секілді симптомдарды емдеу үшін дәрілік препараттарды қабылдау.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nНеврологиялық асқынулардың алдын алу үшін бактериалдық менингитті ерте анықтау және сәйкес емдеу қажет. Вирустық менингит әдетте, жеңіл түрде өтеді. Ал симптомдары 2 аптадан кейін қандай да бір асқынуы болмастан жойылуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Мидың зақымдануы\r\n* Бассүйек пен мидың арасында сұйықтық жиналуы (субдуралдық бөлініс)\r\n* Естімей қалу\r\n* Гидроцефалия\r\n* Құрысу\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер өзіңізде немесе балаңызда менингиттің симптомдары болса, шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз. Емдеуді ерте бастау жақсы болжамды береді.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКейбір вакциналар менингиттің түрлерінің алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\n* Антигемофильдік вакцина (вакцина ХИБ) балалардағы бактериалдық менингиттің сәйкес түрінің алдын алуға көмектеседі.\r\n*  Пневмококтық конъюгирленген вакцина қазір балаларды міндетті түрде иммунизациялау бағдарламасына кіреді. Пневмококкты  менингиттің алдын алуда аса тиімді.\r\n \r\nМенингококты  менингитке шалдыққан науқаспен тығыз қарым-қатынаста болған адамдарға жұқпаланудың алдын алу үшін антибиотиктер тағайындалады.\r\n\r\nМенингококты вакцинация ұсынылады:\r\n\r\n* 11 – 12 жастағы жасөспірімдерге және вакцинациядан өтпеген жоғары сыныпты бітірушілерге (15-18 жастағы).\r\n* Вакцинациядан  өтпеген және жатақханада тұратын колледждің бірінші курс студенттеріне.\r\n* Көкбауыры жоқ немесе иммундық жүйесінде басқа мәселелер бар 2 жастағы немесе одан асқан балаларға.\r\n*  Менингококқа байланысты аурулар кең таралған елге шығатын адамдарға (дәрігермен кеңесіңіз). \r\n ','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Менопауза (етеккір тоқтау шағы)','','','kz','s','',0,'',11289,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532783040,1564319040,1532784329,'Менопауза – әйелдерде етеккірдің толығымен тоқтауы. Ол аналық бездің қызметінің өшуінде және әйелдердің жыныстық гормондары - эстроген мен прогестеронның өндірілуінің азаюында пайда болады. Бұлар етеккір айналымын реттейтін гормондар. Менопауза орнауының уақыты әр түрлі, қалыпты жағдайда 40-59 жаста болды. Менопауза – бірнеше жылға созылатын, біртіндеп өтетін үрдіс.\r\n\r\nПременопауза – менопаузаға дейін 3-5 жыл уақыт кезеңін сипаттайтын термин.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Менопауза дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Менопаузаның жиі кездесетін симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Келесі симптомдар болса, дәрігерге көрініңіз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Менопауза қашан пайда болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Гормондық алмастыру емдеуі дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Басқа емдеу әдістері бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Фитоэстрогендер дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Емдәм ұстану ұйқының сапасына әсер етеді ме?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__«Ысыну» кезіндегі жәрдем__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Менопауза сүйектің саулығына қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Менопауза жүректің саулығына қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"12\")}__Менопауза қандағы темірдің деңгейіне қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"13\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Менопауза дегеніміз не?__\r\nМенопауза – әйелдерде етеккірдің толығымен тоқтауы. Ол аналық бездің қызметінің өшуінде және әйелдердің жыныстық гормондары - эстроген мен прогестеронның өндірілуінің азаюында пайда болады. Бұлар етеккір айналымын реттейтін гормондар. Менопауза орнауының уақыты әр түрлі, қалыпты жағдайда 40-59 жаста болды. Менопауза – бірнеше жылға созылатын, біртіндеп өтетін үрдіс.\r\n\r\nПременопауза – менопаузаға дейін 3-5 жыл уақыт кезеңін сипаттайтын термин.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Менопаузаның жиі кездесетін симптомдары қандай?__\r\n\r\nКейбір әйелдерде етеккір тоқтауында симптомдар болмайды. Ал әйелдердің көпшілігінде кейбір келесідей симптомдар болады:\r\n\r\n__Етеккір айналымының бұзылысы.__ Бұл менопауза симптомдарының алғашқыларының бірі. Етеккір жиірек болып немесе бір мезгіл болмауы мүмкін. Етеккірлік қан кетуі әдеттегіден көп немесе аз болуы мүмкін.\r\n\r\n__Ысынулар.__ Ысынулар - менопаузаның жиі кездесетін симптомы. Ысынулар дененің жоғарғы жартысында және баста кейде пайда болатын қызыну сезімі. Бұл кезде тері қызарып, тершеңдік пайда болады. Жүрек айнуы және бас айналуы, бас ауыруы және жүрек соғуының жиілеуі сезілуі мүмкін.\r\n\r\n__Қынап ішінің құрғақтығы.__ Менопауза кезінде және одан кейін қынаптың (іншектің) және жыныстық ағзалардың терісі жұқарады. Қынап (іншек) жыныстық қозу кезінде бөлінді өндіру қабілетін жоғалтады. Бұл өзгерістер жыныстық қатынас кезіндегі ауырсынудың пайда болуына апаруы мүмкін. Жыныстық қатынас кезіндегі ауырсынуды азайту үшін  су негізіндегі лубрикант (ылғалдандырғыш) немесе қынап аумағына ылғалдандыратын крем қолдануға болады.\r\n\r\nСондай-ақ, құрамында эстроген бар қынаптық кремді қолданудың артықшылығы мен қауіптері туралы дәрігермен кеңесуге болады.\r\n\r\n__Несеп шығару жолдарының аурулары.__ Менопауза кезінде және одан кейін әйелдер несепқап пен несеп шығару жолдарының инфекциясына бейім болады. Несеп шығару жиілесе, немесе несеп шығаруда немесе несеп кешігуінде күйдіру сезімі болса, дәрігерге көрініңіз.  \r\n\r\n__Бас ауыруы, түнгі тершеңдік, ұйқыдағы мәселелер, шаршау және басқа симптомдар__. Менопауза кезінде ұйқыға кетуде немесе ұйқыда мәселелер болады. Түнгі тершеңдіктен оянуыңыз мүмкін. Ұйқының тез фазасы бұзылуы немесе болмауы мүмкін, сондықтан шаршау және күйгелектену сезімі пайда болады.\r\n__Салмақтың артуы.__ Көптеген әйелдер менопауза кезінде салмақ қосады. Салауатты емдәм және ұдайы дене жүктемесі сымбатты сақтауға көмектеседі.    \r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Келесі симптомдар болса, дәрігерге көрініңіз:__\r\n\r\n* Етеккір айналымының бұзылыстары\r\n* Көп қан кетуі \r\n* Етеккірдегі қан кетуінің ұзаруы  \r\n* Етеккір 3 аптадан жиірек болады\r\n* Жыныстық қатынастан кейін қан кетуі\r\n* Етеккір аралық кезеңдегі кез келген қанды бөліністер\r\n\r\n__Менопауза кезінде көңіл-күй симптомдары пайда болады ма?__\r\n\r\nКөптеген әйелдерде менопауза кезінде көңіл-күй симптомдары болады. Оларға түңілу, үрейлену және көңіл-күй өзгерісі жатады. Кейбір әйелдерде симптомдар күрделі болуы мүмкін. Егер көңіл-күй симптомдары пайда болса, дәрігермен кеңесу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Менопауза қашан пайда болады?__\r\n\r\nМенопауза орнауының уақыты әр әйелдерде әр түрлі болады. Шамамен алғанда, пенопауза 51 жаста орын алады. Қалыпты саналатыны 49-59 жас аралығында. Әйелдерде менопауза көбінесе, анасында болған жасында болады. Егер етеккір ерте тоқтаса (40 жасқа дейін), дәрігер қан талдауын тағайындайды, бұл етеккір айналымының бұзылысымен өтетін басқа ауру еместігін, менопауза екендігін анықтау үшін қажет.\r\n\r\nМенопауза – бірнеше жылға созылатын, біртіндеп өтетін үрдіс. Егер етеккір қатарынан 12 ай бойы болмаса ғана менопауза туралы айтуға болады. (Осы кезде жүктілікті қаламаған жағдайда контрацепция әдістерін қолдану қажет).\r\n\r\nАналық безді оперативтік алып тастаған жағдайда әйелдерде «хирургиялық» менопауза орын алады. Жатыр алып тасталса, аналық без сақталса, әйелде етеккір тоқтайды, бірақ, «хирургиялық» менопауза болмайды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Гормондық алмастыру емдеуі дегеніміз не?__\r\n\r\nГормондық алмастыру емдеуі (ГАЕ) – менопауза симптомдарын емдеуге арналған синтетикалық гормондарды тағайындау арқылы өтетін емдеу әдісі. ГАЕ кезінде эстроген жеке немесе прогестерон гормонымен бірге тағайындалады. Кейбір әйелдердің айтуынша,  ГАЕ кезінде ысыну, қынаптың құрғақтығы, несеп шығаруға қатысты басқа мәселелер секілді симптомдар жеңілдейді. Бірақ, бұл емдеу барлық әйелдерге жарамды емес. Жаңа зерттеулерге сай, кейде ГАЕ кезіндегі қауіптер оның артықшылығынан асады. ГАЕ артықшылығы мен қауіптері туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Басқа емдеу әдістері бар ма?__\r\n\r\nИә. Эстрогені бар крем, антидепрессанттардың аз мөлшері, соя өнімдері және кейбір өсімдік тектес қоспалар менопауза симптомдарын жеңілдетеді. Бұл нұсқалар туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Фитоэстрогендер дегеніміз не?__\r\n\r\nФитоэстрогендер –кейбір дәнді дақылдарда, көкөністерде, аскөгінде, үрме бұршақта және басқа бұршақ тұқымдастарда болатын өсімдік тектес заттектер. Олар организмде эстрогеннің ролін атқарады. Ғалымдар кейбір менопауза симптомдарын жеңілдету үшін фитоэстрогендер қолданылуы мүмкіндігін зерттеуде. Сондай-ақ, осы заттектерден болатын жанама әсерлер де зерттелуде.\r\n\r\nКөптеген соя өнімдері, мысалы, тофу, темпе және соя жаңғақтары – фитоэстрогеннің көзі. Кейбір зерттеулерге сай, соя өнімдері әйелдерде менопаузадан кейін ысынуды азайтуы мүмкін. Дегенмен, бұл зерттеулердің нәтижелері нақты болмауы мүмкін.\r\n\r\nҚазіргі кезде менопауза симптомдарын жеңілдету үшін фитоэстрогені бар шөптерді, олардың негізіндегі таблеткалар мен кремдерді қолдану үшін ғылыми деректер жеткіліксіз. Сондай-ақ, осы өнімдерді қолданумен байланысты қауіптер де толық зерттелмеген. Кейбір шөптер және қоспалар дәрілік препараттармен бірге зиянды болуы мүмкін. Кез келген табиғи және шөп өнімдерін симптомдарды жеңілдету үшін қолдануды жоспарлауда алдын ала дәрігермен кеңесу қажет. \r\n\r\n__Менопауза кезінде белгілі бір өнімдерді немесе сусындарды қабылдауды шектеу қажет пе?__\r\n\r\nЕгер ысыну орын алса, ащы немесе ыстық тағамды, сусынды тұтынуды шектеу қажет. Алкоголь қабылдау да ысынуды туындатады. Одан басқа, алкоголь сүйектің өсуі мен кальцийдің сіңірілуіне кедергі келтіреді. Менопаузадағы әйелдерге алкогольді тұтынбау немесе шектеу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Емдәм ұстану ұйқының сапасына әсер етеді ме?__\r\n\r\nКелесі кеңестер ұйқыға қатысты мәселелерді жоюға көмектеседі:\r\n\r\n* Тағам қабылдау ұдайы және белгіленген уақытында болуы тиіс.\r\n* Түнге қарай тамақ ішуден және түнгі бір асардан алшақ болу қажет.\r\n* Кофеде, шәйда, шоколадта және колада болатын кофеинді шектеңіз. Кофеин қанда 6 сағат бойы сақталады және ұйқыдағы мәселеге апарады.\r\n* Алкоголь тұтынудан алшақ болыңыз. Алкогольден ұйқы басуы сезіледі, бірақ, ол ұйқының тез және баяу фазасына әсер етеді. Бұл түнде оянуға апарады.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__«Ысыну» кезіндегі жәрдем__\r\n\r\n* Салқын бөлмеде ұйқтаңыз.\r\n* Ыстықтаған кезде киімді жеңіл шешетіндей етіп киіну қажет.\r\n* «Тыныс алатындай» мақта матадан немесе табиғи матадан киім кию қажет, осылайша, қызынудан алшақ боласыз. Төсекке мақта маталы жабынды салыңыз.\r\n* «Ысынуда» салқын су немесе басқа сусынды ішіңіз.\r\n* Дене жүктемесін арттырыңыз.\r\n* Ысынудың себебін анықтап, осы факторлардан алшақ болыңыз. Ащы тамақ, алкоголь, тар киім және ыстық ылғал ауа райы осыларға жатады.\r\n \r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Менопауза сүйектің саулығына қалай әсер етеді?__\r\n\r\nӘйелдің жасы артқан сайын остеопороз даму қаупі артады. Бұл қауіп менопауза кезінде артады. Менопауза кезінде эстроген деңгейінің азаюында сүйек тінінің ыдырауы оның қалпына келуінен артық болады. Бұл сүйекті әлсіз етеді, сынық қаупі артады. Сүйектің мықтылығын қолдау үшін тамақпен кальций мен Д дәруменінің мол мөлшерін тұтыну маңызды. Д дәрумені организмге кальцийді сіңіруге көмектеседі.\r\n\r\nДәрігер тамаққа құрамында кальций бар өнімді немесе кальций препарарттарын қабылдауды ұсынуы мүмкін. Сондай-ақ, организмде кальций жақсы сіңуі үшін Д дәруменін тағайындайды. Өзіңізге кальций мен Д дәруменінің қандай мөлшерін қабылдау қажеттігін дәрігерден сұраңыз.\r\n\r\n30-50 жас аралығындағы әйелдер үшін кальцийдің тәуліктік нормасы  -  1000 мг. 50 жастан асқан әйелдер үшін күніне 1200 мг кальций қажет. Сүт, йогурт, басқа сүт өнімдері - кальцийдің жақсы көзі. Соя бұршақтары, брокколи және тофу да оған жатады.   \r\n\r\n30-70 жас аралығындағы әйелдер үшін Д дәруменіне тәуліктік қажеттілік, кемінде, 600 халықралық бірлікті (МЕ) құрайды. 70 жастан асқан әйелдер күніне Д дәруменін 800 МЕ мөлшерінде қабылдауы қажет. Майлы балық, албырт және тунец секілді,  - Д дәруменінің жақсы көзі.\r\n\r\n {ANAME()}11{ANAME}\r\n__Менопауза жүректің саулығына қалай әсер етеді?__\r\n\r\nМенопаузадан кейін әйелдер жүрек ауруларының дамуына бейім келеді. Организмде эстрогендер деңгейінің төмендеуімен қатар денсаулыққа қатысты басқа да мәселелер пайда болуы мүмкін. Оған жататындар – дене салмағының артуы, аз қимылды өмір салты, артериялық қысымның артуы немесе қант диабеті. Денсаулыққа қатысты осы мәселелердің даму қаупін азайту үшін тамаққа қоректік заттектерге бай, алуан түрлі тағам өнімдерін тұтынып, белсенділік пен салауатты салмақты қадағалау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}12{ANAME}\r\n__Менопауза қандағы темірдің деңгейіне қалай әсер етеді?__\r\n\r\nЕгер етеккір сақталса, олар мол келетін болса, немесе етеккір арасында қан кетуі болса, сіз организмде темір деңгейінің төмендеуіне бейім боласыз. Бұл анемияға апаруы мүмкін. Тамаққа кемінде, 3 өнімді тұтыну арқылы осы микроэлементтің жеткілікті мөлшерін жеткізуге болады. Темірдің мол мөлшері саумалдықта, үрме бұршақта және етте болады. Сондай-ақ, дәрігер темір препараттарын тағайындайды.\r\n\r\n {ANAME()}13{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* Симптомдар менопауза келуін куәландырады ма?\r\n*  Етеккір айналымы ұдайы емес. Қандай симптомдар ұдайы еместіктің басқа ауру емес, менопауза екендігін  көрсетеді?\r\n* Ыңғайсыздық және/немесе нашар сезіну орын алған. Симптомдарды  қауіпсіз емдеудің тәсілі бар ма?\r\n* Соя өнімдері және өсімдік тектес қоспалар симптомдарды жоюға көмектеседі деген пікір бар. Олар тиімді ме? Маған жарамды ма?\r\n* Мен гормондық алмастыру емдеуін өте аламын ба?\r\n* Гормондық  алмастыру емдеуінің қауіптері мен артықшылықтары қандай?\r\n* Менде жүрек ауруы мен остеопороздың даму қаупі бар ма?\r\n* Тексеруден өту қажет пе, мысалы, сүйектің денситометриясын?\r\n* Емдәмге және жаттығулар жоспарына қандай өзгерістер енгізу қажет?','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мерез','','','kz','s','',0,'',6563,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532784960,1564320960,1532785786,'Мерез - бактериалдық инфекция, көбінесе, жыныстық қатынас арқылы тарайды.\r\nМерез  - инфекциялық ауру, жыныстық жол арқылы, Treponema pallidum спирохеті арқылы туындайды. Бұл бактериямен жұқпалану тері немесе сілемей қабығы арқылы өтеді, әдетте, жыныстық мүшелер аумағында. Мерез жыныстық жол арқылы жиі беріледі, бірақ, басқа берілу жолдары да бар.  ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМерез - бактериалдық инфекция, көбінесе, жыныстық қатынас арқылы тарайды.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМерез  - инфекциялық ауру, жыныстық жол арқылы, Treponema pallidum спирохеті арқылы туындайды. Бұл бактериямен жұқпалану тері немесе сілемей қабығы арқылы өтеді, әдетте, жыныстық мүшелер аумағында. Мерез жыныстық жол арқылы жиі беріледі, бірақ, басқа берілу жолдары да бар.  \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"144\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nМерез бүкіл әлемде кездеседі. Ол көбінесе, қалаларда көп таралған, ерлермен жыныстық қатынаста болатын ерлер арасында аурудың таралуы артуда. Адамдарда мерезге табиғи төтеп беру қасиеті жоқ. 15-25 жас аралығындағы жастар жоғары қауіп тобында.\r\n\r\nКөптеген мемлекеттерде некеге тұру алдында мерезге тексеруден өтеді. Барлық жүкті әйелдер босану алдындағы көмекті алу алдында мерезге тексеріледі, анадан балаға жұқпаның берілуін болдырмас үшін (туа біткен мерезді).\r\n\r\nАурудың үш сатысы бар:\r\n\r\n* Алғашқы мерез\r\n* Екінші мерез\r\n* Үшінші мерез (аурудың кеш сатысы).\r\n \r\nЕкінші, үшінші және туа біткен мерез қазір бұрынғыдай емес, сирек кездеседі. Оның себебі:\r\n\r\n* Жыныстық жолмен берілетін жұқпаларды емдейтін ақысыз мемлекеттік клиника/диспансерлердің болуы\r\n* Мерезге тексерудің скринингтік әдісі\r\n* Жыныстық жолмен берілетін жұқпалар туралы қоғамды ақпараттандыру\r\n* Пренатальдық скрининг\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАлғашқы мерездің симптомдары:\r\n\r\n* Жыныстық ағзаларда, ауызда, теріде немесе тік ішекте шағын, ауырмайтын ашық жаралар немесе ойықжаралар (шанкр) пайда болуы; олар өздігінше 3-6 аптада өтеді\r\n* Ойықжара маңындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n \r\n\r\nБактериялар организмде өсуін жалғастырады, бірақ, екінші сатыға дейін ауру аз симптоммен өтеді.\r\n\r\nЕкінші мерездің симптомдары:\r\n\r\n* Бөріткен, әдетте, алақанда, табанда пайда болады.\r\n* ойықжаралар ауыздың маңында немесе ішінде, іншекте (қынапта) немесе жыныстық мүшеде\r\n* жыныстық мүшенің аумағында немесе тері қыртысындағы ылғалды, сүйелді түзілістер (кондилома аталатын)\r\n* қызба\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* тәбетті жоғалту\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* буындардың ауырсынуы\r\n* лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n* көрудің бұзылысы\r\n* шаштың түсуі.\r\n \r\nҮшінші мерездің симптомдары қандай ағза зақымдалғанына байланысты. Олар бір-бірінен ерекшеленеді және оларды анықтау қиын. Үшінші мерездің симптомдары:\r\n\r\n* жүректің зақымдануы (аневризма қалыптасуы немесе қақпақшалардың зақымдануы)\r\n* орталық жүйке жүйесінің бұзылысы (нейромерез)\r\n* терінің, сүйектің, немесе бауырдың ісіктері\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер немесе медбике науқасты қарайды. Өткізілетін тексерулердің түрлері:\r\n\r\n* ойықжарадан шығатын бөліндіні зерттеу\r\n* ЭхоКГ, аортальдық ангиография немесе жүректің катетеризациясы арқылы ірі қантамырларын зерттеу\r\n* Мерезді туындататын бактерияларды анықтау үшін қан талдауы (антикардиолипиндік тест RPR немесе VDRL) – бұл талдаулар оң болса, диагнозды нақтылау үшін келесі тексерулердің бірін өткізу қажет:\r\n* РИФ-АБС (солғын трепонемалардың иммунофлуоресценция реакциясы, абсорбциялаумен)\r\n* МГА-TP (T. Pallidum микрогемагглютинация әдісі)\r\n* Люмбальдық пункция және жұлын сарысуын зерттеу.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМерезді пенициллин, бензатин, доксициклин, тетрациклин (пенициллинге аллергия болса) секілді антибиотиктермен емдеуге болады. Емдеудің ұзақтығы мерездің ауырлығына және науқастың жалпы жағдайына байланысты. \r\n\r\nПенициллин – жүктілік кезінде мерезді емдеуде таңдалатын препарат. Тетрациклинді жүктілікте қолдануға болмайды, ол болашақ баланың денсаулығына зиянды. Эритромицин балада туа біткен мерездің болуын жоя алмайды. Жалпы, пеницилинге аллергиясы бар адамдар, аллергияға сезімталдығын азайтып, одан кейін пеницилинмен емделуі тиіс.\r\n\r\nМерездің ерте сатысын емдей бастаған алғашқы бірнеше сағатта науқастарда Яриш – Герксгеймер аллергиялық серпіні пайда болуы мүмкін. Ол организмнің жұқпаның ыдырау өнімдеріне жауабы ретінде пайда болады.\r\n\r\nАллергиялық  серпіннің симптомдары:\r\n\r\n* қалтырау\r\n* қызба\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* бас ауыруы\r\n* буынның ауырсынуы\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* жүрек айнуы\r\n* бөріткен.\r\n \r\nБұл  симптомдар әдетте, 24 сағат ішінде жойылады.\r\n\r\nКелесі қан талдаулары 3, 6, 12, 24 ай барысында жасалуы тиіс, жұқпаның жойылуына көз жеткізу үшін. Шанкр болуында жыныстық қатынастан алшақ болу қажет, жұқпаның жойылуы туралы екі теріс талдау алғанға дейін презерватив қолданыңыз.\r\n\r\nМерезге шалдыққан науқастың барлық жыныстық қатынастағы серіктестері емделуі тиіс. Мерез алғашқы және екінші сатысында аса жұқпалы.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nМерезді емдеп, жазуға болады, ол үшін ерте сатысында анықтап, емдеу қажет.\r\n\r\nЕкінші мерезді емдеуге болады, ол үшін ерте анықтап, тиімді емдеу қажет. Әдетте, ауру бірнеше апта ішінде өтеді, бірақ, кейбір жағдайда 1 жылға дейін созылуы мүмкін. Тиісті емдеу болмаса, науқастардың 1/3 мерездің кеш асқынулары дамуы мүмкін.\r\n\r\nКеш мерез мүгедектікке, және өлім-жітімге апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* жүрек-қантамыр асқынулары (аортит және аневризмалар)\r\n* терідегі және сүйектегі құрылымсыз ойықжаралары (гуммы)\r\n* Нейромерез\r\n* мерездік миелопатия – бұлшық еттің әлсіздігі және жағымсыз сезіну пайда болатын асқынуы\r\n* мерездік менингит\r\n \r\nсондай-ақ, емдеу болмаса, екінші мерез жүктілік кезінде даму үстіндегі балаға беріледі. Бұл туа біткен мерез аталады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nМерездің симптомдары болса, шұғыл дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nМерезге шалдыққан адаммен немесе басқа жыныстық жол арқылы берілетін жұқпаға шалдыққан адаммен, немесе бірнеше/ таныс емес серіктестермен жыныстық қатынас болса, немесе көктамырлық есірткілер қабылдасаңыз, дәрігерге көрініңіз, немесе жыныстық жол арқылы берілетін жұқпаны емдейтін клиникада скринингтік тексеруден өтіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық белсенділікте қауіпсіздікті сақтау қажет, әрдайым презерватив қолдану қажет.\r\n\r\nБарлық жүкті әйелдер мерезге тексерілуі тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nБірінші мерез; екінші мерез; кеш мерез; үшінші мерез.','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мононуклеоз','','','kz','s','',0,'',5897,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532785800,1564321800,1532786376,'Мононуклеоз - вирустық инфекция, қызба, баспа (ангина) пайда болуымен, лимфалық түйіндердің ұлғаюымен, әсіресе, мойын аумағындағы, сипатталатын ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМононуклеоз - вирустық инфекция, қызба, баспа (ангина) пайда болуымен, лимфалық түйіндердің ұлғаюымен, әсіресе, мойын аумағындағы, сипатталатын ауру.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМононуклеоз (немесе моно) сілекей арқылы тығыз қатынаста беріледі. Ауру «сүйісу ауруы» атымен де белгілі, кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, 15-17 жас аралығында жиі кездеседі.\r\nМононуклеоз, Эпштейн-Барр вирусымен байланысты, біақ, цитомегаловирус (ЦМВ) секілді басқа да микрорганизмдерден болуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"145\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бұл -  \"жалған жасуша\", инфекциялық мононуклеозда кездеседі, ВЭБ (Эпштейн-Барр вирусымен) немесе ЦМВ (цитомегаловируспен) жұқпаланатын лимфоцит. Мононуклеозда лимфоциттердің үш түрін бөлуге болады. Бұл лимфоцит II типті жасушаға жатады.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nМононуклеоз, біртіндеп, шаршау симптомдарынан, жалпы нашар сезінуден, бас ауруынан және тамақта (көмейде) ауырсыну пайда болуынан басталады.  Тамақтағы ауырсыну біртіндеп күшейеді. Бадамшабездер ісінеді және ақшыл-сары өңезбен жабылады. Көпшілік жағдайда мойын лимфа түйіндерінің ұлғаюы пайда болады, біртіндеп ісініп, ауырсына бастайды.\r\n\r\nАуру қызылша тәрізді бөріткеннің пайда болуымен сипатталады. Оның пайда болуы тамақтың қабынуын емдеу үшін ампициллин немесе амоксициллин секілді антибиотиктерді қабылдауда пайда болуы ықтимал (Антибиотиктерді  стрептококкқа тексерудің нәтижесі оң болмаса, тағайындауға болмайды).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"146\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Лимфа түйіндерінің ұлғаюы, тамақтың ауырсынуы, шаршау және бас ауыруы - Эпштейн-Барр вирусынан болған мононкулеоздың жиі кездесетін симптомдары. Әдетте, науқастардың көпшілігінде ауру өздігінше 4-6 апта ішінде емдеусіз де өтуі мүмкін.\'\'\r\n\r\nМононуклеоздың  симптомдары:\r\n\r\n* Ұйқы басуы\r\n* Қызба  \r\n* Жайсыздық, мазасыздану сезімі немесе жалпы нашар сезіну\r\n* Тәбетті жоғалту\r\n* Бұлшық еттің ауырсынуы немесе бұлшық еттің қимылының нашарлауы\r\n* Бөріткен\r\n* Тамақтағы ауырсыну\r\n* Лимфа түйіндерінің ұлғаюы, әсіресе, мойын және қолтық аумағында\r\n* Көкбауырдың ұлғаюы\r\n \r\nСирек кездесетін симптомдары:\r\n\r\n* Кеудедегі ауырсыну\r\n* Жөтел\r\n* Шаршау\r\n* Бастың ауыруы\r\n* Есекжем (терінің күлдіректенуі)\r\n* Сары ауру (терінің сарғаюынан көрінеді)\r\n* Мойын бұлшық етінің сіресуі\r\n* Мұрыннан қан кетуі\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі\r\n* Жарықты көтере алмау\r\n* Ентігу\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер немесе медбике қарағанда анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Мойынның алдыңғы және артқы лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n* Ісінген бадамшабездер, ақшыл-сары өңезденген\r\n* Бауырдың немесе көкбауырдың ұлғаюы\r\n* Бөріткен\r\n \r\nҚажетті қан талдаулары:\r\n\r\n* Лейкоциттер көлемі әдеттегіден жоғары болады\r\n* ауру анықталғанда мононуклеозға талдау оң болады.\r\n* Антиденелер титрін анықтау – ағымдағы және өткен инфекцияны ажыратады.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты – аурудың симптомдарын жеңілдету. Ауру ауыр өткенде глюкокортикостероидтер (преднизолон) тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nАцикловир секілді вирус\r\n\r\nқа қарсы препараттар тиімсіз.\r\n\r\nАурудың телімді симптомдарын жеңілдету  бойынша кеңестер:\r\n\r\n* Сұйықтықты көп ішу қажет.\r\n* Тамақтағы ауырсынуды жеңілдету үшін тұзды жылы сумен шаю қажет.\r\n* Көбірек демалыңыз.\r\n* Қызу және ауырсыну болса, ацетаминофен немесе ибупрофен  қабылдаңыз.\r\nКөкбауырдың жарылуының алдын алу үшін спорттың тығыз жанасу түрлерінен алшақ болу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nҚызба әдетте, 10 күннен кейін өтеді, ал ұлғайған лимфа түйіндері мен көкбауыр 4 аптадан кейін бұрынғы қалпына келеді. Шаршау бірнеше апта ішінде өтеді, бірақ, 2-3 бойы сақталуы да мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nМононуклеоздың асқынулары:\r\n\r\n* Тамақтың (көмейдің) бактериалдық инфекциясы\r\n* Гемолитикалық анемия\r\n* Гепатит сары аурумен (35 жастан асқан науқастарда жиі кездеседі)\r\n* Аталық бездің қабынуы (орхит)\r\n* Сирек жағдайда келесі неврологиялық бұзылыстар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* Гийен-Барре  синдромы\r\n* Менингит\r\n* Құрысу\r\n* Бет нервісінің уақытша салдануы (Белл параличі)\r\n* Бақылауға келмейтін қимылдар (атаксия)\r\n\r\n* Көкбауырдың жарылуы (сирек; көкбауырға қысымнан алшақ болу қажет)\r\n* бөріткен (балалық акродерматит)\r\n \r\nИммундық жүйенің әлсіреуінде өлім-жітімге апаруы ықтимал.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nМононуклеоздың бастапқы симптомдары вирустық ауруға ұқсайды. Ауру 10 күннен ұзақ болса немесе келесі симптомдар болса дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* іштің ауырсынуы\r\n* тыныс алу жеткіліксіздігі\r\n* ұдайы жоғары температура (380С артық)\r\n* бастың күшті ауырсынуы\r\n* тамақтың күшті ауырсынуы немесе бадамшабездің ұлғаюы\r\n* Қолдағы немесе аяқтағы әлсіздік\r\n* Көздің ағының және терінің сарғыштануы\r\n \r\nКелесі симптомдар болса «103» телефоны бойынша шұғыл медициналық жәрдем қызметіне хабарласыңыз:\r\n\r\n* Іштегі кенеттен, жіті, күшті ауырсыну\r\n* Жұтудың немесе тыныс алудың қиындауы\r\n* Мойын бұлшық етінің ширығуы немесе айқын әлсіздік\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nМононуклеоз ауруына шалыққан науқастар симптомдар болуында және осыдан кейін бірнеше ай бойы жұқпалы болуы мүмкін. Жұқпалы кезеңнің ұзақтығы әр түрлі болады. Организмнен тыс вирус бірнеше сағат бойы тіршілік етеді. Қоршаған ортаңызда мононуклеозға шалдыққан адам болса, ыдысты ортақ қолданудан және сүйісуден алшақ болыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nМоно; сүйісу ауруы.','student_k',36,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мойын артриті (спондиллез)','','','kz','s','',0,'',6690,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532786340,1564322340,1532786984,'Мойын спондилезі  - мойын шеміршегі мен сүйегінің (мойын омыртқалардың) тозуымен сипатталатын ауру. Бұл көбінесе, мойындағы созылмалы ауырсынудың себебі болады.\r\nОмыртқа бірнеше бөлімнен тұрады. Мойын омыртқалары мойынды құрайды. Кеуде омыртқалары кеуде бөлімін құрайды, оларға қабырғалар бекітілген. Бел омыртқалары соңғы кеуде омыртқасы мен сегізкөздің жоғарғы бөлігінің арасында орналасқан. Сегізкөздік омыртқалар жамбастың жамбас сүйегіне бекітілген, құйымшақ – соңғы омыртқа немесе рудиментарлық (организмнің эволюциялық дамуы үрдісінде негізгі мәнін жоғалтқан) құйрық.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы аппарат__\r\n\r\nМойын спондилезі  - мойын шеміршегі мен сүйегінің (мойын омыртқалардың) тозуымен сипатталатын ауру. Бұл көбінесе, мойындағы созылмалы ауырсынудың себебі болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"147\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Омыртқа бірнеше бөлімнен тұрады. Мойын омыртқалары мойынды құрайды. Кеуде омыртқалары кеуде бөлімін құрайды, оларға қабырғалар бекітілген. Бел омыртқалары соңғы кеуде омыртқасы мен сегізкөздің жоғарғы бөлігінің арасында орналасқан. Сегізкөздік омыртқалар жамбастың жамбас сүйегіне бекітілген, құйымшақ – соңғы омыртқа немесе рудиментарлық (организмнің эволюциялық дамуы үрдісінде негізгі мәнін жоғалтқан) құйрық.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМойын спондилезі омыртқаның мойын бөлімінің созылмалы тозуымен байланысты орын алады. Бұл кезде мойын омыртқаның арасында орналасқан дискілер немесе жастықшалар және омыртқаның мойын бөлімінің сүйектерінің арасындағы буындар зақымданады. Омыртқаның сүйектерінде (омыртқаларда) сүйек сүйелі (шеткі өсінділер) қалыптасуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"148\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nУақыт өте келе бұл өзгерістер нерв түбіртектерінің бірін немесе бірнешеуін қысуы мүмкін. Ауыр жағдайларда дерттік үрдіске жұлын да тартылуы мүмкін. Мұндай үрдіс қолмен қатар аяқты да қамтиды.\r\n\r\nБұл өзгерістер күнделікті тозудың салдарынан пайда болады. Олар жұмыста немесе спортта белсенді адамдарда көбірек пайда болуы ықтимал.\r\n\r\nНегізгі қауіп факторы – қартаю. Көптеген адамдарда 60 жасқа таман мойын спондилезін рентгеннен көруге болады. Басқа да пайда бейімділік факторлары:\r\n\r\n* Артық салмақ және дене жүктемелерінің болмауы\r\n* Ауыр заттарды көтеруді, тым көп иілуді талап ететін жұмыс\r\n* Бұрын мойын жарақатының болуы (көбінесе, мойын спондилезінің пайда болуына дейін бірнеше жыл бұрын)\r\n* Бұрын омыртқада операциялардың болуы\r\n* Омыртқа аралық дискілердің зақымдануы\r\n* Ауыр артрит\r\n* Остеопороздан омыртқаның шағын сынықтары (сүйектің жұқаруы)\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдары көбінесе, ұзақ уақыт бойы баяу дамиды. Олар кенеттен пайда болуы немесе бірден нашарлауы мүмкін. Ауырсыну жеңіл немесе қозғалтпауға дейін апаратын, терең және қарқынды болуы мүмкін.\r\n\r\nАуырсыну жауырынның үстінде сезілуі мүмкін. Сирек жағдайда ауырсыну иыққа, иықтан төмен немесе саусақтарға таралуы мүмкін.\r\n\r\nАуырсыну келесі жағдайларда ушығады:\r\n\r\n*  ұзақ тұрғанда немесе отырғанда\r\n* түнде\r\n* түшкіргенде, жөтелгенде немесе күлгенде\r\n*  мойынды артқа шалқайтқанда немесе ұзақ уақыт бойы ұзын қашықтыққа жаяу жүргенде.\r\n \r\nСондай-ақ, белгілі бір бұлшық еттерінде әлсіздік сезілуі мүмкін. Кейде бұл дәрігер қарағанға дейін сезілмейді. Басқа жағдайларда қолды көтерудің немесе бір нәрсені қатты қысудың қиындығы байқалады.\r\n\r\nБасқа жиі кездесетін симптомдары:\r\n\r\n*  мойынның қиын қозғалуы, уақыт өте келе ушығады.\r\n* Иықтағы, қол-аяқтағы ұйып қалу немесе әдеттен тыс сезінулер (сирек)\r\n*  Бас ауыруы, әсіресе, желке тұсында.\r\n \r\nСирек симптомдары:\r\n\r\n*   Тепе-теңдікті жоғалту\r\n*  Қуықты немесе ішекті бақылауды жоғалту (жұлынның қысылуында). \r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМедициналық қарау кезінде басты бұруда қиындықтар анықталуы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер басты алға және жан-жаққа еңкейтуді сұрайды, бұл кезде басты ақырындап басады. Бұл тексерудің басында ауырсынудың күшеюі немесе ұйып қалудың пайда болуы - әдетте, омыртқаның нервісіне қысым көрсетілуінің белгісі.\r\n\r\nӘлсіздік немесе сезімталдықты жоғалту – белгілі нерв түбіршектерінің немесе жұлынның зақымдануының белгісі .\r\n\r\nМойынның немесе омыртқаның рентгені әдетте, артриттің немесе омыртқаның басқа өзгерістерін іздеу үшін өткізіледі.\r\n\r\nМойынның магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ) келесі жағдайларда тағайындалады:\r\n\r\n*   Дәрілік препараттарды қабылдауда басылмайтын мойындағы немесе қолдағы күшті ауырсыну\r\n*  Әлсіздікте немесе қолдың ұйып, жансыздануында\r\n \r\nТүбіртектік нервтердің қызметін зерттеу үшін электромиография (ЭМГ) және нерв өткізгіштігін өлшеу жүргізіледі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігеріңіз немесе басқа мамандар ауырсынуды жеңуге көмектеседі, сондықтан белсенділікті сақтай аласыз.\r\n\r\n* Дәрігер физиоемдеуге бағыттайды. Физиотерапевт созу арқылы ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Мойынның бұлшық етін нығайтатын жаттығуларды орындауды үйретеді.\r\n* Терапевт мойынға қысымды азайту үшін созып, тарту(тракция) әдістемесін может қолдануы мүмкін.\r\n* Массажист, ине салушы немесе омыртқа манипуляциясын жасайтын маманға баруыңыз мүмкін (мануалдық терапевт, остеопат немесе физиотерапевт). Кейде бірнеше рет барғаннан кейін мойындағы ауырсыну өтуі мүмкін.\r\n* Ауырсыну ұстамасын жеңілдету үшін салқын немесе жылы пакетті қоюға болады.\r\n \r\nЕгер ауырсыну өмірге әсер ететін болса, когнитивтік –мінез-құлықтық емдеу пайдалы болады. Бұл техника ауырсынуды жақсырақ түсініп, меңгеруге көмектеседі.\r\n\r\nДәрілік препараттарды қабылдау ауырсынуды жеңуге көмектесуі мүмкін. Дәрігер ауырсынуды ұзақ уақыт бақылауға алу үшін стероидты емес қабынуға қарсы заттектерді тағайындайды. Есірткілік анальгетиктер күшті ауырсынуда ғана, алдыңғылар көмектеспесе, тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nБұл ем-шаралардан кейін де ауырсыну өтпесе, немесе сезімталдық пен қозғалысты жоғалту орын алса, хирургиялық емдеу ұсынылады. Операция нервтердің және жұлынның қысылуын жою үшін жасалады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nМойын спондилезіне шалдыққан науқастардың көпшілігінде ұзақ уақыт бойы созылатын симптомдар болады. Бұл симптомдар әдетте, дәрімен емдеу арқылы жеңілдейді, бұл кезде ешқандай операция қажет болмайды.\r\n\r\nБұл ауруға шалдыққан көптеген адамдар белсенді өмір салтын қолдауға қабілетті. Кейбір науқастар созылмалы ауырсынумен өмір сүреді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Нәжістің немесе несептің ұстамауы\r\n* Бұлшық ет қызметін жоғалту\r\n* Мүгедектік (кейде)\r\n* Тепе-теңдікті жоғалту\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Ауру ушығатын болса\r\n* Асқыну белгілері болса\r\n* Жаңа симптомдар пайда болса (дененің белгілі бір бөлігінде қозғалыстың бұзылуы немесе сезімталдықты жоғалту)\r\n* Қуықты немесе ішекті бақылай алмау (шұғыл дәрігерге көріну қажет).\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nМойын остеоартриті; Мойын артриті; Мойындағы созылмалы ауру.','student_k',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мойынның қисаюы','','','kz','s','',0,'',4688,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532786940,1564322940,1532787425,'Мойынның қисаюы – мойынның жұмсақ тіндерінің, қаңқасының және нервтерінің өзгерісінен туындаған ауру, ол бастың еңкеюімен және қарсы жағына бұрылуымен көрініс береді.\r\n\r\nҚисық мойын- дистонияның түрі (бұлшық еттің ұзақ уақыт бойы жиырылуы), бұл кезде мойынның бұлшық еті, әсіресе, басты иетін бұлшық ет, еріксіз жиырылады, осыдан бастың бір жағына қарай бұрылуы орын алады. Мойынның қисаюы белгісіз себепті пайда болуы мүмкін, тұқым қуалау салдарынан немесе бұлшық ет жүйесінің зақымдануы нәтижесінде жүре пайда болуы мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМойынның қисаюы – мойынның жұмсақ тіндерінің, қаңқасының және нервтерінің өзгерісінен туындаған ауру, ол бастың еңкеюімен және қарсы жағына бұрылуымен көрініс береді.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"149\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Қисық мойын- дистонияның түрі (бұлшық еттің ұзақ уақыт бойы жиырылуы), бұл кезде мойынның бұлшық еті, әсіресе, басты иетін бұлшық ет, еріксіз жиырылады, осыдан бастың бір жағына қарай бұрылуы орын алады. Мойынның қисаюы белгісіз себепті пайда болуы мүмкін, тұқым қуалау салдарынан немесе бұлшық ет жүйесінің зақымдануы нәтижесінде жүре пайда болуы мүмкін.\'\'   \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚисық мойын болуы мүмкін:\r\n\r\n* Гендік туа біткен ауытқудан\r\n* Жүре пайда болуы – жүйке жүйесінің, омыртқаның жоғарғы бөлігінің немесе бұлшық етінің зақымдануы нәтижесінде дамиды.\r\n \r\nЕгер аурудың себебі белгісіз болса, бұл идиопаттық (түсініксіз себепті) қисық мойын аталады.\r\n\r\nҚисық мойын балалық шақта немесе ересек жаста да болады.\r\n\r\nТуа біткен қисық мойын (туғанда болатын) пайда болады, егер сәби құрсақ ішінде дұрыс орналаспаған болса, немесе мойынның бұлшық еті зақымданса және қанмен қамтамасыз етілуі бұзылысқа ұшыраған болса.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__ \r\n\r\n* Бастың қозғалу ауқымы шектелген\r\n*  Бастың ауыруы\r\n* Бастың дірілдеуі\r\n* Мойынның ауыруы\r\n* Бір иықтың көтеріліп тұруы\r\n* Мойын бұлшық етінің сіресуі\r\n* Мойын бұлшық етінің ісінуі (туғаннан болуы мүмкін)\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nБастың және мойынның ауыруының басқа мүмкін себептерін ескеру үшін түрлі тексерулер жүргізілуі мүмкін. Медициналық тексерістің барысында анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Бастың бұзылыс жағына қарай еңкеюі, бұл кезде иек қарсы жағына қарай бұрылған\r\n* Мойын бұлшық етінің қысқаруы\r\n* Мойын еңкейген және бір жағына бұрылған (ауыр жағдайларда)\r\n \r\nАуруды анықтау әдістері:\r\n\r\n* Мойынның компьютерлік томографиясы\r\n* Аса зақымданған бұлшық етті анықтау үшін электромиография (ЭМГ)\r\n* Мидың магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nТуа біткен қисық мойынды емдеуге қысқарған бұлшық еттің созу жатады. Аздап созу және бекіту жас сәбилер және кішкентай балаларда қолданылады. Бұл емдік шаралар көбінесе табысты, әсіресе, егер олар өмірінің алғашқы 3 айында басталса.\r\n\r\nМойынның бұлшық етін түзету бойынша хирургиялық операция мектепке дейінгі жаста жүргізілуі мүмкін, егер емдеудің басқа әдістері тиімсіз болса.\r\n\r\nЖүйке жүйесінің, омыртқаның немесе бұлшық еттің зақымдануына байланысты болған қисық мойын бұзылыстың себебін анықтау және түзету арқылы емделеді.\r\n\r\nЖылуды қолдану, омыртқаның мойын бөлімін созу, массаж мойындағы және бастағы ауырсынуды жеңілдетуге көмектеседі.\r\n\r\nСозуға жаттығулар және мойын корсеттері бұлшық ет түйілуін азайта алады.\r\n\r\nДәрілік препараттар қолданылуы мүмкін, оның ішінде, антихолинергиялық препарат баклофен.\r\n\r\nБотулиндік  токсин инъекциялары жағдайды уақытша жеңілдетеді, бірақ, инъекцияларды әр 3 ай сайын қайталау қажет болады.\r\n\r\nОмыртқадағы хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін, бұл кезде қисық мойын омыртқаның жылжуымен байланысты. Кейбір жағдайда, хирургиялық емдеуге мойын бұлшық етіндегі кейбір нервтерді бұзу немесе миды ынталандыру жатады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАуруды жас сәбилерде және балаларда емдеу оңайырақ. Қисық мойынның созылмалы түрге көшуінде мойын аумағындағы жүйке түбіршектерінің қысылуынан ұйып қалу, шаншу сезімі пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nҰдайы стимуляция және дене жаттығуларына байланысты бұлшық еттің өзі үлкеюі мүмкін (гипертрофиясы).\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАсқынуына жататындар:\r\n\r\n* Ұдайы ширығудан бұлшық еттің ісінуі\r\n*  Мойын аумағындағы жүйке түбіршектерінің қысылу симптомдары\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер аурудың симптомдары емдеуде жақсармаса, немесе жаңа симптомдар пайда болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\nАуыр қисық мойын жарақаттан кейін немесе аурудан кейін пайда болуы мүмкін. Бұлай болғанда, дереу дәрігерге көріну қажет.  \r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nБұл аурудың алдын алудың ешқандай белгілі тәсілі болмаса да, ерте емдеу арқылы ушығуының алдын алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҚисық мойын; Локсия.','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),