__Мазмұны__

{ALINK(aname="1")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}

{ALINK(aname="2")}__Себептері__{ALINK}

{ALINK(aname="3")}__Симптомдары__{ALINK}

{ALINK(aname="4")}__Диагностика__{ALINK}

{ALINK(aname="5")}__Емдеу__{ALINK}

{ALINK(aname="6")}__Болжамы__{ALINK}

{ALINK(aname="7")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}

{ALINK(aname="8")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}

{ALINK(aname="9")}__Профилактика__{ALINK}

{ALINK(aname="10")}__Синонимдары__{ALINK}

 {ANAME()}1{ANAME}
__Жалпы ақпарат__

{img type="fileId" fileId="110" responsive="y" featured="y"}{img type="fileId" fileId="111" responsive="y" featured="y"}

''Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады. Ішектің түйнелісі – ішектің бойымен тағамның өтуінің толықтай немесе ішінара тоқтауы.''

 {ANAME()}2{ANAME}
__Себептері__

Ішек түйнелісінің пайда болу себептері:

* Механикалық себептер, бұл кезде ішектің белгілі бір бөлігінде кедергі тұрады
* Динамикалық себептер – бұл кезде ішек дұрыс жұмыс істемейді, бірақ, оның механикалық себептері болмайды.
 
Ішектің динамикалық түйнелісі – жалған бітеліс деп те аталады, бұл балаларда кездесетін түйнелістің негізгі түрі. Бұл жағдайдың даму себептері:

* Ішек инфекциясын туындататын бактериялар немесе вирустар (гастроэнтерит)
* Химиялық, электролиттік, немесе минералдық үйлесімсіздік (мысалы, калий деңгейінің төмендеуі)
* Іш қуысы ағзаларындағы оперативтік араласудан кейінгі асқынулар
* Ішектің қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылуы (шажырқайдың ишемиясы)
* Іш қуысы ағзаларындағы инфекциялық аурулар, мысалы, аппендицит
* Бүйректің немесе өкпенің аурулары
* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау, әсіресе, есірткілік.
 
Ішектің механикалық түйнелісінің себептері:

* Операциялық араласудан кейін пайда болатын жабыспалар немесе тыртықтар.
* Бөгде заттектер (ішекті бітейтін түрлі жұтып қойған заттар)
* Өт тастары (сирек)
* Жарықтар
* Қатты нәжіс
* Инвагинация (ішектің бір бөлігінің басқасына енуі)
* Ішекті бітейтін ісіктер
* Ішектің қайырылуы
 
{ANAME()}3{ANAME}
__Симптомдары__

* Іштің кебуі
* Толып кету сезімі, желденудің артуы
* Іштің ауырсынуы және түйілуі
* Ауыздан жағымсыз иіс шығуы
* Іштің қатуы
* Диарея
* Жел шығара алмау
* Құсу  
 
{ANAME()}4{ANAME}
__Диагностика__

Іш аумағын тексергенде дәрігер іштің кебуін, ауырсынуын немесе жарықтарды анықтайды.

Ішектің түйнелісін анықтайтын тексерістер:

* Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)
* Іш қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы
* Барийлік заттекпен клизма жасау
* Өңешті, асқазанды және аш ішекті зерттеу үшін рентгенологиялық суреттердің топтамасы
 
{ANAME()}5{ANAME}
__Емдеу__

Іштің кебуінің симптомдарының алдын алу және құсықты жою үшін арнайы түтік (зондты) мұрын арқылы асқазанға немесе ішекке енгізіледі.  

Тоқ ішектің қайырылуында тік ішекке түтікті енгізу арқылы көмек көрсетіледі.

Зонд енгізу симптомдарды жеңілдетпеген жағдайда немесе тіндердің жойылуының белгілері пайда болса, ішектің түйнелісін туындататын кедергілерді жою үшін оперативтік араласу қажет болуы мүмкін.

 {ANAME()}6{ANAME}
__Болжамы__

Ішектің түйнелісінің пайда болу себебіне баланысты. Көпшілік жағдайда бұл себептер жеңіл емделеді.

 {ANAME()}7{ANAME}
__Мүмкін асқынулары__

Асқынулар апаруы мүмкін:

* Электролиттік (химиялық және минералдық) үйлесімсіздікке
* Сусыздануға
* Ішектегі саңылаудың пайда пайда болуына (перфорация)
* Жұқпалануға
* Сары ауруға (тері мен көздің ағының сарғаюы).
 
Егер кедергі ішектің қанмен қамтамасыз етілуін бітесе, бұл жұқпаланса және тіндердің тіршілігін жоюға (гангренаға) апарады. Тіндердің жойылу қаупі оның бітелуінің себебімен және бітелу ұзақтығымен байланысты. Жарықта, ішектің қайырылуында, қынапталуында гангренаның даму қаупі жоғары.

Жаңа туған сәбилердегі ішектің қабырғасын бұзатын ішек түйнелісі (некроздық энтероколит) өмірге қауіп  төндіреді және қан мен өкпенің жұқпалануына апарады.

 {ANAME()}8{ANAME}
__Қашан дәрігерге көріну қажет__

Келесі жағдайларда дәрігерге көріну қажет:

* Ішекті босатып, желін шығара алмайсыз
* Ұзақ уақыт бойы кетпейтін іштің кебуі
* Құсу сақталады
 
{ANAME()}9{ANAME}
__Алдын алу__

Алдын алу ауруды туындатқан себептерге байланысты. Ісік және жарық секілді ауруларды емдеу бітелістің пайда болу қаупін азайтады.

Бітелістің кейбір себептерінің алдын алуға болады.

 {ANAME()}10{ANAME}
__Синонимдары__

Параличтік түйнек; Ішектің қайырлуы; ішектің түйнелісі; ішектің жалған бітелісі.