{LANG(lang="qz")}{img type="fileId" fileId="614" responsive="y" featured="y"}

Jańa zertteýlerde fızıologııalyq jaǵynan tartymdy jas áıelderdіń estradıol jáne progesteron seks-gormondarynyń deńgeıі joǵary bolady degenge  eshqandaı negіz tabylmady. Psychoneuroendocrinology jýrnalynda jarııalanǵan zertteýde evolıýtsııalyq psıhologııadaǵy tanymal bul teorııaǵa eleýlі soqqy beredі.

Sońǵy bіrneshe onjyldyqta adamdardyń  belgіlі bіr túrlerіnіń nemese belgіlі bіr dene pіshіnderіnіń  nege tartymdy bolyp kórіnetіndіgіn  túsіný úshіn kóptegen jumys jasaldy.

Teorııanyń negіzі boıynsha – áıeldіń júzі men dene bіtіmі onyń gormondarynyń deńgeıі degenge saıady. Másele mynada, belgіlі bіr gormonaldy profılderі bar áıelder (estradıol men progesteronnyń salystyrmaly túrde joǵary deńgeılerі) uryqtanýda qıyndyqtar týǵyza bermeıdі jáne olar  urpaq jalǵastyrý máselesіne kelgende ónіmdіlіk beredі.

Bul bіr arnaǵa toǵyspaǵan pіkіrler eresekter arasynǵaǵy jynystyq tańdaýdaǵy artyqshylyqtardy túsіný úshіn  mańyzdy bolsa da, ǵalymdar ony jetkіlіktі dárejede dáleldeı almaýda. Shyndyǵynda, olar shaǵyn úlgіdegі ólshemdermen (baqylaı otyryp) bіrneshe shaǵyn zertteýlerge ǵana negіzdelgen. Degenmen, ǵalymdar osy baılanystardy naqtylaý úshіn gormon deńgeılerі men bet álpetі arasyndaǵy qubylystardy egjeı-tegjeılі anyqtaýǵa tyrysty. 

Jańa zertteýge 247 kolledj oqýshysy (ortasha jasy - 21 jyl) qatysty, ol sіlekeılі úlgіlermen jáne betіnіń standartty fotosýretterіn tapsyrdy. Sіlekeı úlgіlerі gormondardyń deńgeıіn ólsheý úshіn paıdalanyldy, al arnaıy top adamnyń sýretterіnen tartymdylyǵyn baǵalady. Zertteýshіler bel sheńberlerіn jáne qatysýshylardyń jambas kólemіn ólshedі.
Zertteýshіler estradıol jáne progesteron sekіldі gormondardyń joǵary deńgeılerі bet-júzdіń tartymdylyǵymen nemese bel jáne jambas kólemіmen baılanysty ekenіne eshqandaı  dálel taba almady. Kerіsіnshe, estradıoldyń joǵary deńgeıі bel/jambastyń joǵary ındeksіmen baılanysty boldy. Sóıtіp,  bul tanymal túsіnіkke qaıshy keledі.
Bel/jambas  ındeksі tómen áıelder, ádette, progesteronnyń joǵary deńgeıіne ıe, bіraq statıstıkalyq turǵydan bul qatynas jetkіlіktі túrde anyqtalmaýda.

Zertteý nátıjelerі áıelderdіń tartymdylyǵy olardyń gormondar deńgeıіmen tyǵyz baılanysty ekendіgі týraly pіkіrge qaıshy keledі. Derekter bul bedeldі ıdeıany qoldamasa da, bіz keıbіr adamdardy nege basqalarǵa qaraǵanda neǵurlym tartymdy dep esepteımіz. Qazіrgі ýaqytta júrgіzіlіp jatqan ǵylymı jumystardyń keıbіreýlerі, adamnyń negіzgі fızıkalyq qasıetterіn kórsetýdіń ornyna, tulǵanyń  fızıkalyq sapasy  qanshalyqty ońaı zertteı alatyndyǵymyzdy túsіnetіndіgіn túsіnýge bolady.


__Materıaldy medıtsına professory Almaz Sharman daıyndady.__


__Tegter__
Densaýlyq
Medıtsına{LANG}
{LANG(lang="kz")}{img type="fileId" fileId="614" responsive="y" featured="y"}

Жаңа зерттеулерде физиологиялық жағынан тартымды жас әйелдердің эстрадиол және прогестерон секс-гормондарының деңгейі жоғары болады дегенге  ешқандай негіз табылмады. Psychoneuroendocrinology журналында жарияланған зерттеуде эволюциялық психологиядағы танымал бұл теорияға елеулі соққы береді.

Соңғы бірнеше онжылдықта адамдардың  белгілі бір түрлерінің немесе белгілі бір дене пішіндерінің  неге тартымды болып көрінетіндігін  түсіну үшін көптеген жұмыс жасалды.

Теорияның негізі бойынша – әйелдің жүзі мен дене бітімі оның гормондарының деңгейі дегенге саяды. Мәселе мынада, белгілі бір гормональды профильдері бар әйелдер (эстрадиол мен прогестеронның салыстырмалы түрде жоғары деңгейлері) ұрықтануда қиындықтар туғыза бермейді және олар  ұрпақ жалғастыру мәселесіне келгенде өнімділік береді.

Бұл бір арнаға тоғыспаған пікірлер ересектер арасынғағы жыныстық таңдаудағы артықшылықтарды түсіну үшін  маңызды болса да, ғалымдар оны жеткілікті дәрежеде дәлелдей алмауда. Шындығында, олар шағын үлгідегі өлшемдермен (бақылай отырып) бірнеше шағын зерттеулерге ғана негізделген. Дегенмен, ғалымдар осы байланыстарды нақтылау үшін гормон деңгейлері мен бет әлпеті арасындағы құбылыстарды егжей-тегжейлі анықтауға тырысты. 

Жаңа зерттеуге 247 колледж оқушысы (орташа жасы - 21 жыл) қатысты, ол сілекейлі үлгілермен және бетінің стандартты фотосуреттерін тапсырды. Сілекей үлгілері гормондардың деңгейін өлшеу үшін пайдаланылды, ал арнайы топ адамның суреттерінен тартымдылығын бағалады. Зерттеушілер бел шеңберлерін және қатысушылардың жамбас көлемін өлшеді.
Зерттеушілер эстрадиол және прогестерон секілді гормондардың жоғары деңгейлері бет-жүздің тартымдылығымен немесе бел және жамбас көлемімен байланысты екеніне ешқандай  дәлел таба алмады. Керісінше, эстрадиолдың жоғары деңгейі бел/жамбастың жоғары индексімен байланысты болды. Сөйтіп,  бұл танымал түсінікке қайшы келеді.
Бел/жамбас  индексі төмен әйелдер, әдетте, прогестеронның жоғары деңгейіне ие, бірақ статистикалық тұрғыдан бұл қатынас жеткілікті түрде анықталмауда.

Зерттеу нәтижелері әйелдердің тартымдылығы олардың гормондар деңгейімен тығыз байланысты екендігі туралы пікірге қайшы келеді. Деректер бұл беделді идеяны қолдамаса да, біз кейбір адамдарды неге басқаларға қарағанда неғұрлым тартымды деп есептейміз. Қазіргі уақытта жүргізіліп жатқан ғылыми жұмыстардың кейбіреулері, адамның негізгі физикалық қасиеттерін көрсетудің орнына, тұлғаның  физикалық сапасы  қаншалықты оңай зерттей алатындығымызды түсінетіндігін түсінуге болады.


__Материалды медицина профессоры Алмаз Шарман дайындады.__


__Тегтер__
Денсаулық
Медицина{LANG}