__Bul ne? __Qarashyqtyń kóleminiń ár túrli bolýy, tuqym qýalaýshylyqtyń belgisi bolýy múmkin, biraq sonymen qatar túrli aýrýlar men jaraǵattardyń saldarynan da týyndap jatady. Eger bul júre paıda bolǵan jáne tuqym qýalaıtyn belgi bolsa, onda qarashyqtyń túrli kólemi, qalypty bolyp sanaladdy, jáne odan mazasyzdyq týyndamaıdy.

__Sebepteri.__ Qarashyqtyń kólemi men pishininiń ózgerýi ishki qan ketýdiń, isiktiń, abtsessterdiń, anevrızmder men basqa da buzylystyrdyń nátıjesinen bolýy yqtımal. Negizinen kóptegen sebepter jaraqattardan týyndaıdy. Jaraqat alǵanda, kózdiń bulshyqetteri zaqymdalýy múmkin, ol kezde ıgerýshi bulshyq etterge zaqym kelse, olar qarashyqtyń kólemi men pishinine áser etedi. Kózdiń bulshyqetteri qarashyqtyń kólemi men onyń domalaq formasynyń qalpyn saqtaýǵa yqpal etedi. Jaraqat alǵan kezde  kóz almasy zaqymdanýy múmkin, kózdiń móldir bóligi (nurly qabyǵy), onyń saldarynan domalaq pishin ózgerip ketýi múmkin. Kózdiń zaqymdanýy qarashyqtyń jaryq pen mólsherdi basqasha qabyldaýyna sebep bolýy múmkin

__Qandaı shara qoldaný kerek.__ Eger qarashyqtyń kólemi men pishini ózgerse, jáne ol basmılyq jaraqatpen nemese qabynýmen baılanysty bolsa, sondaı-aq bas aýrý, júrek aıný, qusý, buldyraý nemese qylılyq, dene qyzýynyń kóterilýi, moıynda aýyrsyný men qysymnyń bolýy, deneni eńkeıtken kezde bas aýyrýynyń kúsheıgeni sııaqty sımptomdar bilinse – DÁRIGERGE DEREÝ QARALYŃYZ!

Ary qaraı dıagnostıkalaýǵa sizge mynadaı ádister qoldanylýy múmkin: jalpy qan taldamasy, kompıýterli tomografııa, elektroentsefalografııa, ıadrolyq magnıttik rezonans (IaMR), bas súıekti rentgen, moıyn bóligine rentgen, kóz ishkilik qysymdy ólsheý (sý qarańǵylyqqa kúmán bolsa), julyn suıyqtyǵyna tekserý júrgizý

__Tegter: __
qarashyqtyń kólemi men pishininińózgerýi, 
sý qarańǵylyq, 
MRT, 
bas mıdyń zaqymdanýy,  
kózdiń buldyraýy, 
eki beıneniń kórinýi

