(806,'','Атерома','','','kz','s','',0,'',2621,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1544701560,1576237560,1544702057,'','__Мазмұны__ \r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан тексерілу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nАтерома (май бездерінің ісігі) тері астында, жабық қап түрінде болып келеді, ішінде іртік-іртік май беріштері толып тұрады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nКөп жағдайда аретомалар түкті фоллекул шығару жолдырының қабынуынан және толуынан  түзіледі. Сондай-ақ олар  терінің жарақаттануынан да пайда болады. Бұл қаптарда жасушалар креатин ақуызын түзеді.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nНегізгі симптомдары, тері астынан ауырмайтын беріштердің түзілуімен сипаталады. Әдетте, мұндай түзінділер бетте, мойында және кеудеде  кездеседі. Олар ауыртпайды, ақырындап өсе береді.\r\nЕгер бұл томпаюлар инфицирленсе немесе қабынса басқа да симптомдар туындауы ғажап емес:\r\n•	Тері қызарады;\r\n•	Тері ауыртады;\r\n•	Зақымданған жердің астында қызу көтеріледі;\r\n•	Ақшыл-көк іртік-іртік ірінді бөлінділер пайда болады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігерлер сізге диагноз қою үшін, теріңізді жақсылап қарап, тексеріп шығады. Кейде басқада аурулардың салдарынан тері осындай жағдайға тап болса, биопсия жасалады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nАтеромалар қауіпті емес, сондай-ақ аса қатты уайым тудыра бермейді. Жылы компрессаны зақымдалған жерге басып, жылауықты дренаждап, терінің қалпына келтірілуін тездетуге болады.\r\nЕгер сізде кішкентай қабынған жылауығы (киста) болса, дәрігер  ісікті басу үшін стероидты дәрілік препараттар қабылдауға кеңес береді.\r\n\r\nЕгер жылауық қабынса, ауру сезімдері біліне бастаса немесе көлемі үлкейе бастаса, дәрігер оны дренаждайды, немесе оны жою үшін ота жасайды.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nАуырған жерді трансформациямен тілгенде без инфицирленуі мүмкін. Хирургиялық операциядан кейін де беріш қайта пайда болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nДенеңізде қандайда бір жаңаша түзінділерді байқасаңыз, дәрігерге хабарлласыңыз. Беріштер қауіпті емес, дәрігер сізден қауіпті ісктің белгілерін анықтауы керек.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nЭпидермальді жылауық (киста); Кератинді жылауық (киста); Эпидермойдты жылауық (киста).\r\nБеттің ісуі, безеу, аллергиялық серпілліс (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nАтерома\r\nэпидермальді жылауық\r\nэпидермойдты жылауық \r\nбітеу ісік\r\nмай бездеріндегі жылауық\r\n','student_k',38,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(807,'','Диабеттік нейропатия ','','','kz','s','',0,'',5799,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545198180,1576734180,1545198584,'Диабеттік нейропатия –  бұл қант диабетімен ауыратын адамдарда пайда болатын нервтің зақымдануы. Аталмыш жағдай қант диабетінің асқынуы болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностика және тексеру__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабеттік нейропатия –  бұл қант диабетімен ауыратын адамдарда пайда болатын нервтің зақымдануы. Аталмыш жағдай қант диабетінің асқынуы болып табылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nШамалап келгенде диабетпен ауыратын адамдардың жартысында нерв ұштары зақымдалып жатады. Қант диабеті диагнозы қойылғаннан соң бірнеше жыл бойы ауру симптомсыз өтеді. Ал алғаш қант диабеті диагнозы қойылған кейбір пациенттерде нерв ұштарының баяу зақымлауын байқауға болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"502\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n\'\'Қант диабеті нәтижесінде нервтің зақымдалуы мүмкін және нейропатия деп аталатын асқыну пайда болуы мүмкін. Әдетте бұл аяқ-қол саусақтарының сезгіштігі жоғалуымен басталады. Нейропатия бірте-бірте табаннан бастап, пациенттің қолының немесе аяғының бойында жоғары қозғалуы мүмкін.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nӘдетте аурудың симптомдары ұзақ жылдар бойы баяу дамиды. Симптомдар зақымдалған нервтің түрлеріне байланысты болып келеді.\r\n\r\nІшек перистальтикасын реттейтін нервтер зақымдалған кезде, сізде ас қорыту кезінде қиындықтар пайда болу мүмкін. Оның нәтижесінде диабетті қадағалау қиынға соғады.\r\n\r\nАс қорыту кезінде қиындықтар пайда болуына байланысты  симптомдар:\r\n\r\n•	Аз мөлшерде тамақ қабылдаған өзінде де пайда болатын артық тамақтану сезімі \r\n•	Қыжыл және іштің кебуі\r\n•	Құсу, іш қату немесе іш өту\r\n•	Жұтыну кезіндегі қиындықтар\r\n•	Тамақты ішкеннен бірнеше сағаттан кейін пайда болатын қорытылмаған тағам қалдықтарымен құсу\r\n\r\nЕгер де қол мен аяқтағы жүйкелер зақымдалса, онда тітіркену, күйдіру немесе ауру сезімі пайда болады. Зақымдалу деңгейінің өршуіне байланысты қол мен аяқтың сезгіштігі жоғалуы ықтимал. Сезгіштік жоғалу нәтижесінде сіз келесідей нәрселерді сезбей қалуыңыз мүмкін:\r\n\r\n•	үшкір затты басып кеткенде\r\n•	сүйел немесе кішкентай тілік пайда болған кезде\r\n•	қолмен немесе аяқпен тым ыстық немесе суық затты тигенде \r\n\r\nЕгер нәтижесінде жүрек және қан тамырлар нерві зақымдалса, онда сіз:\r\n\r\n•	Төсектен тез көтерілген кезде естен тануыңыз мүмкін \r\n•	Жиіліген жүрек соғысын сезуіңіз мүмкін\r\n•	Жүрек ауруы (стенокардия) немесе жүрек ұстамасы кезінде ауру сезімін сезбей қалуыңыз мүмкін\r\n\r\nНервтің зақымдалғанын растайтын өзге де симптомдарға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Сексуалдық проблемалар, мысалы ерлерде эрекция бойынша қиындықтардың пайда болуы, ал әйелдерде – қынаптың құрғауы немесе оргазм тұрғысынан қиындықтардың пайда болуы\r\n•	Қандағы төмен қант деңгейіне сезімталдықтың жоқтығы.\r\n•	Қуықтағы проблемалар, атап айтқанда еріксіз зәр шығару немесе қуықты босата алмау.\r\n•	Тыныштықта және қалыпты температура кезінде мезгілсіз қатты тершеңдік.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика және тексеру __\r\n\r\nДәрігер тексеру кезінде мынадай ауру белгілерін анықтауы мүмкін:\r\n\r\n•	Тобықта рефлекстердің болмауы немесе әлсіреуі\r\n•	Аяқта сезгіштіктің болмауы (арнайы щетка түріндегі құрылғымен (монофиламент деп аталады) тексеріледі)\r\n•	Терідегі өзгерістер\r\n•	«Бұлшықет сезімінің» бұзылуы (кинестезия)\r\n•	Горизонтальды қалыптан вертикальды қалыпқа тез ауысқан кезде артериальды қысымның төмендеуі\r\n\r\nАуруды дигностикалау кезінде келесі зерттеу әдістері жасалады:\r\n\r\n•	Электромиография (ЭМГ) – бұлшықеттердің электрлік активтілігін жазу\r\n•	Нервтік өткізу жылдамдығын тексеру – жүйкеден өтетін электрлік сигналдарды жазу\r\n•	Асқасаннан аш ішекке тағамның эвакуация жылдамдығын тексеру\r\n•	Жүйке жүйесінің қан қысымымен басқарылатындығын анықтау үшін пассивті ортостатикалық тексеру жүргізу.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nЖүйкенің диабеттік зақымдалуын баяулау үшін дәрігердің кеңестерін орындаңыз.\r\nҚандағы оңтайлы қан дейңгейін сақтау үшін:\r\n\r\n•	Диета ұстаңыз\r\n•	Тұрақты түрде физикалық жаттығуларды жасаңыз\r\n•	Тұрақты түрде қандағы қант деңгейін тексеріп жүріңіз\r\n•	Қант деңгейін түсіретін препараттарды немесе инсулинді дәрігердің тағайындауы бойынша қабылдап жүріңіз\r\n\r\nНервтердің зақымдалуын растайтын келесі симптомдары анықталған жағдайда, дәрігер оған байланысты ем тағайындайды:\r\n\r\n•	Табанда, аяқ немесе қолдағы ауру сезімі\r\n•	Құсу, лоқсу немесе тағамды қорытуға байланысты басқа да проблемалар\r\n•	Қуыққа қатысты проблемалар\r\n•	Эректильды дисфункция немесе қынаптың құрғауы\r\n\r\nАяқтағы жүйкелер зақымдалған жағдайда сезгіштік төмендейді. Сезгіштіктің толық жоғалуы да мүмкін. Нәтижесінде аяқтағы жаралар ұкөпке дейін жазылмайды. Аяққа жасалған дұрыс күтім асқынудың алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nМұндағы аяққа жасалатын күтім деп айтылып отырғаны:\r\n\r\n•	Күнделікті мұқият аяқты қараңыз\r\n•	Дәрігерге қаралуға дейін аяқты өзіңіз тексеріңіз.\r\n•	«Дұрыс» шұлық және аяқ киімді киіңіз (дәрігеріңізбен кеңесіңіз).\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nТағайындалған ем ауру сезімін басады және кейбір симптомдарды қадағалауға көмектеседі. \r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүкін болатын асқынулар:__\r\n\r\n•	Зәр шығару жолдарының инфекциясы\r\n•	Аяқатағы дибеттік ойық жаралар\r\n•	Жүрек ауруы (стенокардия) немесе жүрек ұстамасы кезінде ауру сезімін сезбей қалу\r\n•	Аяқ саусақтарын, табанды немесе тобықты ампутациялау\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nДиабеттік нейропатия симптомдары пайда болған сәтте дәрігерге хабарласыңыз. \r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\nСинонимдері\r\n\r\nДиабеттік невропатия; Диабет – невропатия.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nнервтердің зақымдануы\r\nдиабеттің асқынуы\r\nқант диабеті\r\nқандағы жоғары қант диабеті\r\nкинестезия\r\nинсулин\r\n','translator',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(808,'','Лактаза тапшылығы ','','','kz','s','',0,'',1569,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545198600,1576734600,1545198826,'Лактаза – бұл лактозаны (сүт және сүн өнімдерінде бар қантты) сіңіретін фермент.\r\n\r\nЛактаза тапшылығы сіздің ағзаңыздың сүт өңімдерін сіңіре алмайтындығын хабардар етеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"503\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\nСинонимдері: Сүт өнімдеріне төзбеушілік, лактаза тапшылығы, сүтке төзімсіздік\r\n\r\nЛактаза – бұл лактозаны (сүт және сүн өнімдерінде бар қантты) сіңіретін фермент.\r\n\r\nЛактаза тапшылығы сіздің ағзаңыздың сүт өңімдерін сіңіре алмайтындығын хабардар етеді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЛактозасы бар тағамдарды қабылдағаннан кейін, сізде асқазанда жайсыздық пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, келесі симтомдар болуы ықтимал:\r\n\r\n•	Іштің кебуі\r\n•	Іштің өтуі\r\n•	Асқазанның шырышты қабығының қабынуы\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME} \r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nСіздің проблемаларыңыз лактозаның төзімсіздігіне байланыстылығын анықтау үшін, дәрігер сізге қан және нәжісті тексеруге анализ тағайындайды\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛактоза төзімсіздігі ауыр дерт емес. Лактоза бар тағамдарды тұтынуды шектеу немесе дәрілерді қабылдау денеңіздің лактозаны сіңіруіне көмектесуі мүмкін. Егер сүт тағамдары жеткілікті мөлшерде қабылданбаса, онда ағзаға қальций мөлшері төмендейді. Мұндай жағдайда сізге кальций препараттарын қабылдау қажет болады. Өйткені, сүт және сүт өнімдері кальцийдің негізгі көзі болып табылады.\r\n\r\n \r\n__Тегтер: __\r\n\r\nіштің кебуі\r\nіштің өтуі\r\nасқазанның шырышты қабығының қабынуы\r\nкальций препараттары\r\nлактаза тапшылығы\r\nсүтке төзімсіздік\r\nлактаза\r\nфермент\r\nқант\r\n','translator',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(809,'','Балалардағы шаншу ','','','kz','s','',0,'',8224,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545198780,1576734780,1545199358,'Шаншу –  бұл қандай да бір медициналық себепсіз баланың күніне 3 сағаттан астам жылауы. Шаршу іс жүзінде барлық нәрестелерде әртүрлі дәрежеде кездесіп жатады. Барлық нәрестелер бұл кезеңнен өтеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Баланы жұбату бойынша кеңестер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nШаншу –  бұл қандай да бір медициналық себепсіз баланың күніне 3 сағаттан астам жылауы. Шаршу іс жүзінде барлық нәрестелерде әртүрлі дәрежеде кездесіп жатады. Барлық нәрестелер бұл кезеңнен өтеді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nШамамен алғанда бес баланың ішінен біреуі ұзақ уақыт аралығында жыласа, бұл жағдайды шаншу деп санауға болады. Оның пайда болу мерзімі әртүрлі келеді, дегенмен шаншу әдетте нәрестенің 3 аптасынан басталады. Шаншудың шыңы нәрестенің 4-6 аптасында  болады.\r\n\r\nШаншудан туындаған баланың жылауы әдетте күннің соңында бастау алады. Шаншуы бар балалар әдетте кез-келген тітіркендіргіштерге сезімтал келеді. Кейбір балалар көбінесе ішек газдарынан жайсыздық сезінеді. Ал кейбірлері қарын ашқаннан немесе артық тамақтанудан жылап жатады. Кейбір балалар белгілі бір тамақтарды немесе ана сүтіндегі ақуызды, балаларға арналған қоректік қоспаларды қорыта алмай жатады. Қорқыныш, реніщ немесее алаңдау шаншу симптомдарының пайда болуына әкелуі мүмкін. Сәбидің айналасындағы адамдар алаң болып, ашуда немесе депрессия жағдайында жүрсе – бұл жағдайда нәресте одан бетер қатты жылайтын болады.\r\n\r\nУақыт өте шаншу доғарылады. Симптомдары шамамен 6 аптадан кейін азайып, 12 аптада толық кетеді. \r\n\r\nЕгер сіздің балаңызда 12 аптасында әлі шаншулар болса, онда сізге басқа да себептерді болдырмауға (мысалы, рефлюкс) дәрігерге қаралу керек.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nШаншулар көбінесе күн сайын бір уақытта басталады. Әдетте шаншуы бар балалар кешке қарай беймаза болып келеді.\r\n\r\nШаншудың сипмтомдары көбінесе аяқ асты басталады. Баланың қолдары жұмылып, аяқтары бүгіліп, іші қампиғандай көрінуі мүмкін. Шаншу ұстамасы бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін созылады. Әдетте шаншу белгілері жел шығарғаннан немесе үлкен дәретке шыққаннан соң жоқ болып кетеді. Іштің ауруына қарамастан, нәрестелер жақсы тамақтанып, қалыпты салмақ көтереді.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігеріңіз көбіне сізге баланың медициналық сырқатнамасы туралы, соның ішінде баланың ұзақ уақыт жылап жатыр ма деген сұрақтарды қою арқылы шаншуларды анықтай алады.\r\n\r\nДәрігер басқа да ауруларды (мысалы, жарықтар мен ішек өтімсіздігін) болдырмау үшін медициналық тексеру жасайды. Егер диагноз анық болмаса, онда тексеруді ары қарай жүргізу керек болады. \r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nШаншуы бар балаға көмектесу мүмкіндігінше жылаудың тудыратын себептерін анықтау және мен жоюды қамтиды.Сондай-ақ, баланы жұбататын нәрселерді анықтау қажет.\r\n\r\nШаншуды шақыратын себептер:\r\n\r\n·       \'\'Тағамдар\'\': Емшек сүті арқылы өтетін өнімдер сіздің балаңызға әсер етуі мүмкін. Егер балаңызды емізетін болсаңыз, она кофеин мен шоколад сияқты стимуляторлардан аулақ болыңыз. Бірнеше апта бойы сүт өнімдері мен жаңғақтардан аулақ болуға тырысыңыз, себебі олар баладағы аллергиялық реакцияларды тудыруы мүмкін. Бала емізетін аналарға брокколиді, қырыққабатты, бұршақтарды және газды өндіруге ықпал ететін басқа да өнімдерді шектеуі керек деп жиі айтылады. Дегенмен, бұл өнімдердің осыған себеп болып табылатындығы жөнінде дәлел  көп емес,\r\n·       \'\'Балаларға арналған қоректік қоспалар\'\': Кейбір балалар тағамдық қоспалар ішіндегі ақуыздарға сезімтал болу мүмкін, сондықтан қоспаны ауыстыру қажет болады.\r\n·       \'\'Дәрілік препараттар\'\': Емшек сүтінен өтетін препараттарды нәрестенің жылауына себеп болуы мүмкін. Егер сіз емшек сүтімен емізіп жатсаңыз, сіз дәрігеріңізбен алып жатқан дәрі-дәрмек туралы кеңес алыңыз.\r\n·       \'\'Тамақтану\'\': Баланың артық тамақтануынан немесе тез тамақтануынан аулақ болыңыз.. Егер құтыдан тамақтандыру 20 минуттан аз уақыт болса, емізіктегі тесік тым үлкен болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Баланы жұбату бойынша кеңестер__\r\n\r\nБір баланы жұбататын нәрсе екіншісін жұбатпауы мүмкін. Кейбір балалар жаялыққа қатты оранғанды ұнатады, ал кейбірлері керісінше бос болғанды жөн көреді. Сондықтан өзіңіздің балаңызға не ұнайтынын қарап, сол тұрғыдан жұбатуға тырысыңыз.\r\n\r\n•	Баланы неғұрлым күндіз қолда ұстап жүретін болсаңыз, соғұрлым бала кешке мазасызданбайды. Ол сіздің балаңызды бұзбайды. Денеңізге киюге болатын балаларды тасымалдауға арналған рюкзактар (кенгуру-рюкзактар) балаңызды берік әрі ыңғайлы ұстаудың тамаша тәсілі болуы мүмкін.\r\n•	Балаңызды жайлап тербетіңіз.  Тербету баланы тынштандырып, оның газ шығаруына көмектеседі. Балалар жылаған кезде ауаны көбірек жұтып қояды. Соның салдарынан газдар көбейіп, мүмкін содан іште ауру сезімі пайда болады, кейін бұдан бала қатты жылай бастайды. Бұл циклды бұзу оңайға соқпайды.  Балалардың тербелме-креслолары бастарын әлсін ұстай алатын 3 аптадан асқан сәбилерге жақсы балама болып табылады. Балаңызды әндетіп тербетсеңіз бала тынышталады.\r\n•	Балыңызды тік қалыпта ұстаңыз. Ол ағзадағы газдардың шығуына және қыжылды азайтуға септік етеді. Жылы орамал немесе бөтелкедегі жылы суды балаңыздың ішіне қойсаңызбала тынышталады.\r\n•	Кейбір балалар ұйықтай алмағанда ішпен жатқанды, сол уақытта оның арқасынан сипағанын ұнатады. Балаңызды ішпен жатқызып ұйықтатпаңыз. Ішпен жатып ұйықтап қалатын нәрестелерде БЖӨС (баланың жедел өлу синдромы) даму қаупі жоғары.  \r\n•	Балаңызға емізікті ұсыныңыз.  Кейбір балалар бірденені сорып, еміп жатқанды ұнатады.\r\n•	Егер сіз балаңызды емізетін болсаңыз, екінші емшекті ұсынар алдында балаңызды бірінші емшектегіні толық еміп бітіріуне мүмкіндік беріңіз. Емшек сүтінің концентрациясы азықтандыру кезінде өзгереді. Тамақтандырудың басында сүт құрамында калория және май аз болады. Кейіннен сүттің әлдеқайда қоректісі келеді және баланы лезде тынштандырады. Егер балаңыз қолайсыздық сезіп немесе көп тамақтанатын болса, онда сіз 2-3 сағат уақытта бір ғана емшекпен емізіңіз. Бұл балаға сүттің ең қоректісінен  алуға мүмкіндік береді.\r\n•	Кейбір балалар автокөлікте жүріп келе жатқанда өзін тыныш сезінеді. Егер сіздің балаңызға ол көмектессе, автокөліктің қозғалысын және дыбысын ұқсататын құралды немесе ойыншықты сатып алуыңызға болады.\r\n•	«Ақ» шу (мысалы, сарқырама шуы) кейбір балаларды тыныштандыруы мүмкін. Сіз «ақ» шу немесе желдеткіш, шаңсорғыш, кір жуатын машина, ыдыс жуатын машина дыбыстарын шығаратын аспаптарды сатып ала аласыз.\r\n•	Кейбір өсімдік қайнатпалары мен дәрі-дәрмектер газ өндіруді азайтуға көмектеседі. Маңыздысы олардың организмге сіңірілмейтіндігі және балаларға қауіпсіз болуы  Егер сізде балаңызды шаншудың ауыр түрі болса, дәрігер күшті әсерлі дәрі-дәрмектерді тағайындай алады\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте нәрестелерде шаншу 3-4 айларында жоқ болып кетеді.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nАсқынулар болмайды\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер балаңыз көп жылайтын болса дәрігерге қаралыңыз. Басқа да  қауіпті себептерді жоққа шығару аса маңызды.\r\n\r\nКелесі жағдайда дәрігерге міндетті түрде қаралыңыз:\r\n\r\n•	баланың мінезі-құлқы аяқ асты өзгерсе;\r\n•	жылап жатқан балада қызба, бой бермейтін құсу, іштің өтуі, нәжістегі қан немесе асқазанға қатысты басқа мәселелер болса\r\n\r\nБалаңыздың денсаулығына мазасыздансаңыз, көңіліңізде үрей туындаса –  дереу көмек сұраңыз.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСіздің балаңыз алдын алу шараларына қарамастан мазасыз болуы мүмкін.\r\n\r\nАлайда дұрыс емізу және шаншудың себебін анықтау туралы білімнің әкелер пайдасы мол. Егер сіз балаңы емізсеңіз, онда лактация туралы кеңестер қажет болары сөзсіз.\r\n\r\nШаншу басталғанға дейін сіздің балаңызды не жұбабататын біліп алғаныңыз жөн. Егер сіз білген болсаңыз,онда баланы тез жұбатуға әрі мазасыздануын тоқтатуға болады\r\n\r\n{ANAME()}11{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nБалалардағы шаншу\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nбаланың жылауы\r\nнәрестелер\r\nшаншуы бар балалар\r\nішек газдары\r\nаштықтан жылау\r\nартық тамақтану\r\nтым тез тамақтандыру\r\n','translator',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(810,'','H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) ','','','kz','s','',0,'',1837,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545199320,1576735320,1545199672,'H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) – бұл H1N1 тұмауы вирусынан туындаған мұрын, тамақ ауруы.\r\n\r\nТұмау – тыныс жолдарының вирусты инфекциясы болып табылады. Ол жөтел, тыныс алудың қиындығы, қызба, бас ауруы, бұлшық еттердегі ауру мен әлсіздік симптомдарымен сипатталады. Вирус адамнан адамға ауа-тамшылары арқылы таралады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nH1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) – бұл H1N1 тұмауы вирусынан туындаған мұрын, тамақ және өкпе инфекциялық ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"504\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nТұмау – тыныс жолдарының вирусты инфекциясы болып табылады. Ол жөтел, тыныс алудың қиындығы, қызба, бас ауруы, бұлшық еттердегі ауру мен әлсіздік симптомдарымен сипатталады. Вирус адамнан адамға ауа-тамшылары арқылы таралады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nH1N1 вирусының ерте формалары шошқаларда анықталған. Уақыт өте вирис өзгеріп (мутацияланып), адамдарға да жұға бастады. H1N1 жаңа вирус болып табылады, оны алғаш рет адамнан 2009 жылы анықтады. Ол дүние жүзіне тез таралып кетті.\r\n\r\n2010 жылы тұмау мерзімінде H1N1 вирусы жаппай инфекция шақырмаған болатын. Арнайы вакцина қажет болмады, алайда H1N1 вирусы әлгі күнге дейін үнемі (мерзімдік) вакциналау бағдарламасына кіретін 3 вирустын бірі болып табылады.\r\n\r\nH1N1 вирусы құрамында шошқа еті бар және басқа да тағамдарды, ауыз суын қабылдау арқылы, сонымен бірге бассейнде, саунада, моншада шомылу арқылы берілмейді.\r\n\r\nКез-келген вирус адамнан адамға мына жағдайларда беріледі:\r\n\r\n•	Тұмаумен ауыратын кез келген адам жөтелсе немесе түшкірсе, ал қоршаған адамдар сол ауамен дем алса\r\n•	Тұмау вирусы орналасқан  жердегі есік тұтқасын, жазу үстелін немесе компьютерді қолмен ұстап, кейін өз көзын, ауызын немесе мұрынын ұстағанда\r\n•	Тұмаумен ауырып жатқан баланы немесе ересек адамды күтім жасағанда, өзіннің шырышты қабаттарын ұстаса\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nШошқа тұмауы; А тобындағы H1N1 тұмауы \r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nшошқа тұмауы\r\nH1N1вирусы\r\nтыныс алудың қиындауы\r\nқызба\r\nвакцинация \r\n\r\n','admin',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(811,'','Гипопитуитаризм ','','','kz','s','',0,'',5907,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545199680,1576735680,1545200004,'Гипопитуитаризм – гипофиздің бір немесе бірнеше гормондарының қажетті мөлшерде өңдірілмеуінен туындайтын ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГипопитуитаризм – гипофиздің бір немесе бірнеше гормондарының қажетті мөлшерде өңдірілмеуінен туындайтын ауру.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГипофиз – бас миының негізінде орналасқан кішікентай анатомиялық құрылыс. Ол аяқшалар көмегімен гипоталамусқа (оның функцияларын қадағалайтын ми аймағына) бекінеді.\r\n\r\nГипофиз бөлетін гормондар және олардың функциялары:\r\n\r\n•	Адренокортикотропты гормон (АКТГ) – бүйрек үсті бездерінің кортизолды босатуын ынталандырады; кортизол қан қысымын және қант деңгейін сақтауға қатысады.\r\n•	Антидиуретикалық гормон (АДГ) - организмде судың бүйректерден шығарылуын реттейді.\r\n•	Фолликулостимульдеуші гормон (ФСГ) – ерлердің және әйелдердің сексуальды функциясы мен ұрықтандыруды реттейді.\r\n•	Өсу гормоны (ӨГ) - тіндер мен сүйектің өсуін реттейді.\r\n•	Лютеиндеуші гормон (ЛГ) - ерлердің және әйелдердің сексуальды функциясы мен ұрықтандыруды реттейді.\r\n•	Окситоцин - босану кезіңде жатыр қабырғаларының жиырылуын, сүт жолдарын қоршайтын жасушалардың жиырылуын реттейді.\r\n•	Пролактин - әйел емшектерінің дамуын және емшек сүтінің продукциясын реттейді.\r\n•	Тиреотропты гормон (ТТГ) – организмдегі зат алмасуға әсер ететін қалқанша безінің гормондарын өндіруін ынталандырады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"505\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n \r\nГипофиз –бас миының негізінде орналасқан, жыныстық қатынас, жыныстық даму және репродуктивтік функцияны реттейтін гормондар шығаратын без болып табылады.\r\n\r\nГипопитуитаризм кезінде бір немесе бірнеше гипофиз гормондары жеткілікті түрде бөлінбейді. Қанда гормондар деңгейінің төмендеуі, жұмыс атқаратын ағзалардың функциясының бұзылысына әкеліп соғады. Мысалы, ТТГ деңгейінің төмендеуі қалқанша безінің функциясының бұзылысын шақырады.\r\n\r\nГипопитуитаризмге себепші болу мүмкін: \r\n\r\n•	Мидағы хирургиялық араласу\r\n•	Бас миының қатерлі ісігі\r\n•	Бас жарақаты\r\n•	Миды қоршайтын тіндердің инфекциясы\r\n•	Радиация\r\n•	Паралич\r\n•	Субарахноидальды қан құйылу (аневризманың жарылуынан)\r\n•	Гипофищ немесе гипоталумус ісігі \r\n\r\nКейде гипопитуаризм иммундық жүйедегі бұзылыстарға немесе метаболикалық ауруларға байланысты, мысалы:\r\n\r\n•	Гемохроматоз\r\n•	Гистиоцитоз Х\r\n•	Лимфоцитарлы гипофизит\r\n•	Саркоидоз\r\n\r\nСондай-ақ, гипопитуитаризм жүктіліктің сирек асқыну түрі болып табылады. Ол Шихан синдромы деп аталады\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Іштегі ауру сезімі\r\n•	Тәбеттің жоғалуы\r\n•	Сексуальды қызығушылықтың төмендеуі (ерлерде)\r\n•	Сүттің шығуының бұзылуы (әйелдерде)\r\n•	Шаршағыштық\r\n•	Бас ауруы\r\n•	Бедеулік (әйелдерде)\r\n•	Жыныстық қатынасқа қызығушылықтың жоқ болуы (әйелдерде)\r\n•	Қолтықта немесе қасағада шаштың түсуі\r\n•	Денеде немесе бетте шаштардың түсуі (ерлерде)\r\n•	Төмеңгі артериальды қысым\r\n•	Суыққа сезімталдық\r\n•	Ересектерде бойдың төмен болуы (152 см кіші)\r\n•	Жыныстық дамудың тежелуі (балаларда)\r\n•	Менструацияның болмауы (әйелдерде)\r\n•	Көру нашарлауы\r\n•	Әлсіздік\r\n•	Салмақ жоғалту\r\n\r\nЕскерту: Симптомдар баяу даму мүмкін және де айтарлықтай өзгеруі мүкін. Ол мынаған байланысты: \r\n\r\n•	Синтезделмеген гормондардың және олар әсер ететін органдар саны\r\n•	Аурудың ауырлығына\r\nАталмыш ауруда кездесетін басқа да симптомдар:\r\n•	Беттің ісінуі\r\n•	Шаштың түсуі\r\n•	Дауыстың өзгеруі\r\n•	Салмақ қосу (әдейі емес)\r\n\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nГипопитуитаризм диагнозын қою үшін қандағы гипофиздың қай гормоның деңгейі төмендегенің анықтау қажет. Сонымен қатар сол гормон әсер ететін ағзаның ауруларын жою қажет.\r\n\r\nТексеру әдістері:\r\n\r\n•	Бас миының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n•	Гипифиздің магнитті-резонансты томографиясы (МРТ)\r\n•	Қандағы АКТГ құрамын анықтау\r\n•	Қандағы кортизол деңгейі\r\n•	Қандағы фолликулстимульдеуші гормонның (ФСГ) деңгейі\r\n•	Қандағы эстрадиол (эстроген) деңгейі\r\n•	Қандағы инсулинтәрізді өсу фактор 1 (ИФР-1) деңгейі\r\n•	Қандағы лютиндеуші гормон деңгейі\r\n•	Қандағы тестостерон деңгейі\r\n•	Қандағы тиреотропты гормон (ТТГ) деңгейі\r\n•	Қандағы қалқанша без гормон (Т4) деңгейі\r\n\r\nГипофиз ісігі болған жағдайда, сол немесе басқа гормоның көп мөлшерде синдездеуіне байланысты, қанда сол гормон дейгейі жоғары болады. Ісік гипофиздің басқа жасушаларын зақымдайды, сол себептен басқа гормондар деңгейінің төмендеуінеәкеліп соқтырады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕгер гипопитуитаризм ісіктен дамыса, онда оперативті ем,сәулелік терапиямен немесе сәулелік терапиясыз емдеу қажет болады.\r\n\r\nАры қарай сізге өмір бойы гормон алмастырушы терапия қажет болады. Оған мыналар жатады:\r\n\r\n•	Кортикостероидтар (кортизол)\r\n•	Өсу гормоны\r\n•	Жыныс гормондары (тестостерон ерлерге және эстроген әйелдерге)\r\n•	Қалқанша без гормондары\r\n•	Әйелдер мен ерлердегі бедеулікті емдеуде қолданылатын препараттар.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГипопитуитаризм әдетте өмір бойы емді қажет етеді. Алайда, оған қарамастан сіз қарапайым өмір сүре аласыз.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nДәрі-дәрмек терапиясының жағымсыз әсерлері дамуы мүмкін. Ауыр ауру кезінде кортикостероидтердің қосымша дозасын қолданудың мүмкін еместігі өмірге қауіпті болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер сізде гипопитуитаризм симптомдары бар болса дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКөп жағдайда бұл аурудың алдын алу мүмкін емес. Бұл аурудың пайда болу қаупін білу – ерте диагностикаға және емделуге ықпал етуі мүмкін.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nгипопитуитаризм\r\nгипофиз гормондарының жеткіліксіздігі\r\nгипофиз\r\nгормондар деңгейінің төмендеуі\r\nбеттің ісінуі\r\nшаштың түсуі\r\n','translator',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(812,'','Гипергидроз','','','kz','s','',0,'',7821,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545211020,1576747020,1545211628,'Гипергидроз – терінің көп бөлінуімен сипатталатын ауру. Суық ауа райында да немесе демалыс кезінде гипердирозы бар адамдарда тер бөлінуі байқалып жатады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГипергидроз – терінің көп бөлінуімен сипатталатын ауру. Суық ауа райында да немесе демалыс кезінде гипердирозы бар адамдарда тер бөлінуі байқалып жатады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТер бөліну ағзаны суытуға көмектеседі. Көп жағдайда бұл қалыпты нәрсе.\r\n \r\nАдамдар жылы температураға, физикалық күйзелістерге  немесе оларды алаңдататын жағдайларға ұшырағанда, атап айтқанда ашуланғанда, қобалжығанда және қорыққанда терлей бастайды.\r\n\r\nАлайда, артық тер бөліну белгілі себепсіз де болу мүмкін. Гипергидрозы бар адамдарда тер бездері гиперактивті (функциясы жоғарылаған) болып келеді. Бақыланбайтын тер бөліну физикалық, сонымен бірге эмоционалдық жайсыздыққа алып келеді.\r\n\r\nЕгер аяқ-қол және қолтық қатты терлесе, бұл құбылыс алғашқы немесе фокалды гипергидроз деп аталады. Алғашқы гипергидроз халықтың 2-3% кездеседі, бұл ауруы бар 40%-дан кем емес пациенттер медициналық көмекке жүгінеді. Көп жағдайда алғашқы гипергидроз себебі белгісіз болып жатады. Мүмкін бұл ауру ұрпақтан ұрпаққа берілетіндіктігінен шығар.\r\n\r\nЕгер артық тер бөліну басқа ауру салдарынан болса, онда бұл екіншілік гипергидроз болып табылады.. Артық тер бөліну барлық денеде немесе белгілі бір аймақтарда ғана болу мүмкін. Екіншілік гипергидроз себептеріне мыналарды келтіруге болады:\r\n\r\n•	Акромегалия\r\n•	Үрей жағдайы\r\n•	Ісік\r\n•	Акромегалия\r\n•	Үрей жағдайы\r\n•	Ісік\r\n•	Карциноидты синдром\r\n•	Білгілі бір топ препараттары және оларды артық қолдану\r\n•	Қанда глюкоза деңгейінің түсуі\r\n•	Жүрек аурулары\r\n•	Гипертиреоз\r\n•	Өкпе аурулары\r\n•	Менопауза\r\n•	Паркинсон ауруы\r\n•	Феохромацитома\r\n•	Омыртқа жарақаттары\r\n•	Инсульт\r\n•	Туберкулез немесе басқа инфекциялар\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГипергидроздың негізгі синдромы – ол тершеңдік.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nТексеріс кезіңде дәрігер айқын тершеңдік белгілерін байқайды. Артық тер бөлінуді диагностикалайтын көптеген тесттер бар.\r\n\r\nАталмыш тесттердің кейбір түрлері:\r\n\r\n•	Йод-крахмальды тест (Минор пробасы). Йод ерітіндісі тер көп бөлінетін аймаққа жағылып, кепкеннен соң соло аймаққа крахмал себеді. Крахмал мен йод қосындысы тер көп бөлінген аймақта қосылып қара көк түске боялады.\r\n•	Қағаз тесті. Арнайы қағаз терді сіңіру үшін терінің аймағына қолданылады, содан кейін қағаздың салмағы өлшенеді. Неғұрлым қағаздың салмағы ауыр болса, соншалықты тер бөлінгенін білдіреді.\r\n\r\nЖоғары тершеңдікке байланысты дәрігер сізге мынадай сұрақтар қою мүмкін:\r\n\r\n•	Локализация (аймақ)\r\n·	Тер көбінесе бетте, алақандарда, қолтықтарда кездесе ме немесе барлық денеде ме?\r\n•	Уақыт аралығын анықтау\r\n·	бұл түнде болады ма?\r\n·	бұл кенеттен пайда болады ма?\r\n•	Объективті себептер\r\n·	Сізге бірнәрсені есіңізге түсіретін жайт туралы айтқанда (ауыр оқиға болуы мүмкін),  сізде тершеңдік пайда болады ма?\r\n•	Басқа да симптомдар байқалады ма, мысалға:\r\n·	Салмақ жоғалту\r\n·	Жүрек соғысының жиілеуі\r\n·	Суық немесе жабысқақ қолдар\r\n·	Қызба\r\n·	Тәбеттің болмауы\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу келесіні қамтиды:\r\n\r\n• __Антиперспиранттарды қолдану__. Шамадан тыс тершеңділік антиперспиранттармен қадағалауға болады, олар тер бездерін бітейді, соның салдырнан тершеңділікті басады. Қолтық тершеңділігін емдеудегі бірінші топқа 10-20% алюминий хлоридті гексагидрат қамтитын препараттар болып табылады. Кейбір пациенттерге дозасы жоғары препараттар тағайындалу мүмкін. Дезодоранттар терінің тітіркендіруіне әкеліп, ал аллюминий хлоридінің жоғары дозалары киімді құрту мүмкін. Ескерту: дезодоранттар терлеуді толықтай жоймайды, алайда жағымсыз иісті азайтуға көмектеседі.\r\n•__Дәрілік препараттар__. Тер бездерінің стимуляциясын тоқтату үшін антихолинергиялық препараттар қолданылады. Мысал ретінде гликопирролатты алуға болады. Кейбір пациенттер үшін олардың тиімділігіне қарамастан, бұл препараттар соңына дейін зерттелмеген.Бұл дәрі-дәрмектерді қабылдағанда ауыздың кебуі, бас айналу, зәр шығару қиындықтары сияқты жанама әсерлер болуы мүмкін. Бета-блокаторлар немесе бензодиазепиндер стресске байланысты тершеңдікті  басуға көмектеседі\r\n• __Ионофорез (гальванизация)__. Бұл FDA-мен (АҚШ-тың Азық-түлік жəне дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету басқармасымен) мақұлдаған, электр тогының әсерінен тер бездерінің уақытша азайтылуына бағытталған емдеу əдісі. Қол мен аяқтың терлеудің алдын алудың ең тиімді жолы болып табылады. Қолдар немесе аяқтар суға салынып, әлсіз электр тогы өтеді. Пациент кішкене тітіркенуді сезгенше дейін электр тогы бірте-бірте күшейеді. Терапия 10-20 минутқа созылады және бірнеше сеансты қажет етеді. Сирек жағдайларда терідегі жарықтар мен қабыршақтардың пайда болуы сияқты жанама әсерлер пайда болуы мүмкін.\r\n• __Ботокс__. Қолтықтың қатты терлеуін (алғашқы аксиллярлы гипергидроз) емдеу үшін FDA-мен (АҚШ-тың Азық-түлік жəне дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету басқармасымен) мақұлдаған, А типті ботулинді токсин (Botox) болып табылады.Аз дозада тазаланған ботулин токсинің қолтыққа салыны, препарат уақытша тер бездерін белсендіретін жүйкелерді бұғаттайды. Жағымсыз әсерлер ретінде инъекция аймағында ауырсыну және тұмауға ұқсас белгілер болуы мүмкін. Егер сіз Ботоксты дененің басқа бөліктеріне енгізуді қаласаңыз, өзіңіздің дәрігеріңізбен кеңескеніңіз абзал. Алақандағы тер бөлінуді емдеуде қолданылатын ботокс уақытша әлсіздік пен ауыр ауруды тудыруы мүмкін.\r\n• __Эндоскопиялық торокальды (кеуде) симпатэктомиясы (ЭТС)__. Егер жоғарыда көрсетілген емдік тәсілдердің көмегі болмаса, онда ауыр жағдай кезінде минимальды-инвазивті хирургиялық ем тағайындалады, яғни симпатэктомия. Бұл процедура тер бездеріне импульс беруді тоқтатуға негізделген. Әдетте бұл операцияны көбінесе алақандары қаттырақ терлейтін пациенттерге тағайындалады. Және де бұл әдіс бет аймағында тершеңдік болатын адамдарда да қолданылуы мүмкін. Эндоскопиялық торокальды (кеуде) симпатэктомиясы (ЭТС) аксиллярлы гипергидроз (қолтықтың тершеңдігі) кезіңде өте сирек жасалынады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАллюминий хлориді: Бастапқы кезеңде пациенттер бұл препаратты аптасына үш реттен бастап жеті рет қолдана алады. Тер бөлінудің қалыпқа келгеннен соң үш аптада 1 рет тағайындалады. Терінің қабынуы кезінде дәрігер стероидты кремдер тағайындайды.\r\nБотокс: Ісіну бірнеше апта ішінде қайтады. Бір инъекцияның әсері бірнеше айға дейін сақталу мүмкін. Кейбір пациенттер қосымша инъекцияларды қажет етеді.\r\n\r\nИонофорез: тер бөлінудің азаюы 6-10 сеанстан кейін байқалады. Содан кейін сеанс азаяды, 4 аптада 1 рет болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nГипергидроз пайда болу себептері өте ауыр болу мүмкін. Егер сізде қатты тершеңділік байқалса, онда міндетті түрде емдеуші дәрігерге хабарласыңыз\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nМынадай симптомдар болса, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз:\r\n•	Ұзақ, себепсіз, шамадан тыс көп тер бөліну\r\n•	Тершеңділік кеуде тұсындағы ауру сезіммен және артериальды қысымның көтерілуімен бірге жүреді\r\n•	Тершеңділікпен қатар сізде салмақ жоғалту байқалады\r\n•	Тершеңділік көбінесе түнде, ұйқы кезіңде болады\r\n•	Тершеңділік қызбамен, салмақ жоғалтумен, кеуде тұсындағы ауру сезімімен, ентігу немесе тахикардия (жиілеген жүрек ырғағы) бірге жүрсе, онда ол басқа ауру симптомдары болу мүмкін. Мысалы, гипертиреоз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nШамадан тыс терлеу; артық терлеу; тершеңділік\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nтершеңдік\r\nгипергидроз\r\nтер бездерінің функциясының артуы\r\nалғашқы гипергидроз\r\nекінші гипергидроз \r\n','translator',37,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(813,'','Гестационды қант диабеті (жүктілік кезіндегі қант диабеті)','','','kz','s','',0,'',6054,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545211620,1576747620,1545212076,'Гестационды қант диабеті (жүктілік кезіндегі қант диабеті) – жүктілік кезіңде алғаш рет анықталатын және глюкозаның (қант) деңгейінің көтерілуімен сипатталатын ауру болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГестационды қант диабеті (жүктілік кезіндегі қант диабеті) – жүктілік кезіңде алғаш рет анықталатын және глюкозаның (қант) деңгейінің көтерілуімен сипатталатын ауру болып табылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЖүкітілік кезінде гормондар инсулинді бөгеу мүмкін, солай оның функциясының бұзылысына әкеліп соғады. Егер мұндай жағдай болса, онда  жүкті әйелдің қант деңгейі көтеріледі.\r\n\r\nКелесі жағдайларда гестационды қант диабетінің даму қаупі жоғары болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Сіздің жасыңыз 25-тен жоғары\r\n•	Сіздің отбасыңыздың біреуінде қант диабеті бар\r\n•	Баланың 4,800 г. астам туылуы немесе балада туа біткен патологияның болуы\r\n•	Сіздің қан қысымыңыз жоғары\r\n•	Амниотикалық сұйықтықтың көп болуы\r\n•	Бұрын мезгілінен ерте босаңу немесе өлі босаңудың болуы\r\n•	Жүктілікке дейің сізде артық салмақ болды\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"506\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Жүктілік кезіндегі қант диабеті жүктілік кезінде глюкозаға төзімділіктің (сезімталдықтың) бұзылуымен сипатталады. Бұл жүктілік кезінде пайда болатын гормондық өзгерістер инсулинге тіндердің сезімталдығын төмендетуі мүмкін. Нәтижесінде қандағы қант деңгейі көтеріліп, бұл қант диабетіне әкеледі. Жүктілік кезінде қанның жоғары деңгейі анаға да, сонымен қатар балаға да өте қауіпті.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖүктілік кезіндегі қант диабеті әдетте симптомсыз өтеді немесе оның симптомдары айқын болмайды, ондай-ақ жүкті әйелге аса қауіп төндірмейді. Қант деңгейі босанудан кейін өз қалпына келеді.\r\n\r\nАуру симтпомдарына мыналар жатады:\r\n\r\n•	Көрудің нашарлауы\r\n•	Жалпы әлсіздік\r\n•	Қынаптын, қуықтың және терінің жиі инфекциялары\r\n•	Тұрақты түрде шөлдеу\r\n•	Жиі кіші дәретке бару\r\n•	Құсу және лоқсу\r\n•	Жоғары тәбетке қарамастан, дене салмағын жоғалту\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЖүктілік кезіндегі қант диабеті жүктіліктің 2-ші триместрінде пайда болады. Скринниг ректніде барлық жүкті әйелдерде 24-28 апта аралығында глюкозаға толеранттылық тестін өткізеді. Гестационды диабет даму қаупі бар жүкті әйелдерге бұл тест ертерек жасалады.\r\nГестационды диабет анықталған сәтте, қант деңгейің күнделікті үй жағдайында бақылап отыру қажет. Қант деңгейін тексеру  арнайы құрылғы – глюкометрмен жасалады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты – қанның қант деңгейін қалыпты деңгейде ұстап тұру және дамып келе жатқан нәрестенің денсаулығына үнемі бақылау жасау болып табылады\r\n\r\n__БАЛАНЫҢ ДАМУЫН БАҚЫЛАУ__\r\n\r\nЖүктілік кезінде сіз және сіздің балаңыз тұрақты медициналық бақылауда болуы керек.\r\nКардиотокография (құрсақтағы нәрестені фетальды мониторлау) - өте қарапайым және ауыртпалықсыз баланы бақылау болып саналады.\r\n\r\n•	Процедура барысында балаңыздың жүрек соғысын көрсететін арнайы құрылғыны (электронды фетальды монитор) ішіңізге орналастырады.\r\n•	Дәрігер бірнеше рет зерттеу жүргізу алады, содан соң динамикада балаңыздың дамуы арттта қалған жоқ па екендігін анықтай алады. \r\n\r\n__ДИЕТА ЖӘНЕ ЖАТТЫҒУЛАР__\r\n\r\nСізге міндетті түрде диета ұстау қажет болады. Сонымен қатар көп пайдалы тағамдармен тамақтануыңыз керек. Сізге тағамдардың құрамын және олардың мерзімін тексеріп тұруыңыз абзал. Егер сіз вегетариан болсаңыз немесе арнайы басқа диета ұстансаңыз, өзіңіздің емдеуші дәрігеріңізбен немесе диетологпен ақылдасыңыз.\r\n\r\nЖалпы алғанда гестационды диабет кезіндегі диета келесі талаптарға сай болуы тиіс: \r\n\r\n•	Майлар мен ақуыздар теңдестірілген болу керек\r\n•	Көмірсулар организмге жеміс-жидектермен, көкөністермен және күрделі көмірсулар (нан, макарон, күріш) арқылы түсу қажет.\r\n•	Қант мөлшері аз тағамдарды таңдаңыз.\r\n\r\nЕгер қандағы қант жоғары деңгейі диетамен азайтылмаса, сізге гипогликемиялық препараттар немесе инсулин терапиясы тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nКөптеген жағдайларда гестационды диабеті бар әйелдерге дәрі-дәрмектер немесе инсулин қажет емес, бірақ кейбіреулерге олардың тағайындалуы қажет болып қалуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГестационды диабеті бар көптеген жүкті әйелдерде қант деңгейін бақылап, баланы және өзінді ауыр жағдайдан алдын алуға болады.\r\n\r\nГестационды қант диабет бар жүкті әйелдерде әдетте ірі нәресте туылады. Сол себепті босану кезіңде мынадай асқынулар болу мүмкін:\r\n\r\n•	Босаңу жолдарының жарақаттары\r\n•	Кесарь тілігі арқылы босану\r\n\r\nНәрестенің бірінші күндерінде қант деңгейінің төмендеуі байқалады (гипогликемия).\r\nГестационды диабет бар жүкті әйелдерде босану кезінде артериальды қысымның жоғарлау қаупі бар.\r\n\r\nЕгер анасында гестационды диабет болса, құрсақтағы нәрестені өлу қаупі жоғарлайды. Оны алдын алу үшін тұрақты түрде қант деңгейін бақылау керек.\r\n\r\nБосанғаннан кейін қант деңгейі біртіндеп өз қалпына келеді. Бірақ босанудан кейін босанған әйелдерде диабет симптомдарын ерте анықтау үшін уақытылы тексерліп тұру керек. Көп әйелдерде босанудан 5-10 жылдан кейін қант диабетінің даму қаупі бар.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер сіз жүкті болсаңыз және сізде диабет симптомдары болса, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nБосануға дейін дәрігерге тұрақты қаралу сіздің және сіздің нәрестеңіздің денсаулығын сақтап қалуға үлкен көмегін береді. 24-28 аптасында жасалатын пренатальды скрининг гестационды диабетті ерте анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nЕгер сіз жүктілікке дейін өзіңіздің дене салмағының индексін қалыпты деңгейге жеткізсеңіз, ол гестационды диаебт даму қаупін түсіреді.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері: __\r\n\r\nЖүктілік кезінде глюкозаға төзімділіктің бұзылуы\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000896.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгестационды қант диебеті\r\nжүктілік\r\nқанда глюкоза деңгейінің көтерілуі\r\nтұрақты шөлдеу\r\nқуықтың жиі инфекциалары\r\n','translator',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(814,'','Гемофилия А','','','kz','s','',0,'',6536,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545212040,1576748040,1545212631,'Гемофилия А тұқым қуалайтын қан ұю ауруы болып табылады. Ол қан ұюға қатысатын VIII фактордың жоқ болуымен пайда болады. VIIIфактордың тапшылығы кезінде қан дұрыс ұйымай, сол себепті қан тоқтатумен қиындықтар пайда болады.\r\n \r\nТромбалар қанның ұюына ықпал ететін түйірлер болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГемофилия А тұқым қуалайтын қан ұю ауруы болып табылады. Ол қан ұюға қатысатын VIII фактордың жоқ болуымен пайда болады. VIIIфактордың тапшылығы кезінде қан дұрыс ұйымай, сол себепті қан тоқтатумен қиындықтар пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"507\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\nТромбалар қанның ұюына ықпал ететін түйірлер болып табылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГемофолия А Х-хромосомамен тасымалданатын дефектті генмен пайда болады. Аталмыш ауру рециссивті жолмен беріледі. Әйел адамдарда екі Х хромосома болады, сондықтан бір хромосомада қан ұюдың VIII факторының синтезіне жауап беретін геннің бұзылысы болған жағдайда, өзіне бұл функцияны екінші Х хромосома алады. Ал ер адамдарда бір ғана Х хромосома, сондықтан қан ұюдың VIII факторының синтезіне жауап беретін геннің бұзылысы болған жағдайда, соның салдарынан гемофилия А дамиды.\r\n\r\nЕгер әйел адамда VIII факторының ақаулы гені болса, онда ол әйел тасымалдаушы болып саналады. Бұл дегеніміз ақаулы геннің ары қарай балаларына берілу мүмкіндігін бідіреді. Тасымалдаушы әйелден кез-келген туылған ұл баланың 50%-ында гемофилия А даму мүмкін, ал кез-келген туылған қыз баланың 50%-ында тасымалдаушылық болады. Гемофилиямен ауыратын ерлердің барлық қыздары ақаулы генге ие болады. Қызығушылық танытқан ата-аналарға генетикалық тестілеу өткізу мүмкіндігі бар.\r\n\r\nГемофилия А даму қауіп факторлары:\r\n\r\n•	Түсініксіз қан кету пайда болуы\r\n•	Ер жынысы \r\n\r\nКейде ересектерде гемофилия А-ға ұқсас қан ұю бұзылысы даму мүмкін. Ол аутоиммундық аурулары (мысалы ревматоидты артрит), қатерлі ісіктер (лимфома, лейкемия) бар адамдарда бала туылғаннан кейін пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар кейде мүлдем себепсіз пайда болып жатады. Бұл жағдайлар өте сирек болса да, олар өмірге қауіпті қан кетумен байланысты болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың негізгі симптомы –  қан кету.\r\n\r\nҚан кетумен байланысты қосымша проблемалар баланың еңбектеп, жүре бастаған кезінде пайда болады.\r\n\r\nАурудың жеңіл ағымы байқалмай өтуі мүмкін, тек операция немесе жарақат алғаннан кейін көріңіс береді. Ішкі қан кету кез-келген жерде пайда болуы мүмкін, ең көп тараған бұл – буын қуысына қан кету.  \r\n\r\nСимптомдары мыналар:\r\n\r\n•	Ісіну мен мен аурудың пайда болуына байланысты буындарға қан кету\r\n•	Зәрде және нәжісте қанның болуы\r\n•	Соққы болғанде көгеру немесе қанталаулар\r\n•	Асқазан-ішек жолдары мен зәр шығару жолдарынан қан кету\r\n•	Мұрыннан қан кету\r\n•	Тіст жұлғанан кейін және хирургиялық араласудан кейін кесіктердің астынан ұзақ қан кету\r\n•	Өздігінен қан кету\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЕгер пациент отбасында қанның ұюымен шалдыққан бірінші адам болып табылса, онда ол пациент қанның коагуляциясын бірнеше тексеру жүргізу қажет. Бұзылыс анықталғаннан кейін, ауруды анықтау үшін отбасының басқа мүшелеріне аз-кем тексеріс қажет болады.\r\n\r\nГемофилия А сәйкес лабораторлы тесттер:\r\n\r\n•	VIIIсарысулық қан ұю факторының активтілігі\r\n•	протромбиндік уақыт (ПУ)\r\n•	қан ағу уақыты\r\n•	фибриноген деңгейі\r\n•	ішінара тромбопластиндік уақыт (частичное тромбопластиновое время - ЧТВ)\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСтандартты емге жетіспейтін қан ұю факторын толтыру болып табылады. VIII факторының қажетті концентраты аурудың дәрежесіне, оның орнына және пациенттің жасына байланысты. \r\n\r\nОрташа дәрежелі гемофилия декомпрессин (1-диамин-8-D-аргинин-вазопрессин, қысқаша DDAVP) көмегімен емдеуге болады. Ол өз кезегінде организмге қан тамырларының қабығында сақталатын VIII факторын қолдануға көмектеседі.\r\n\r\nГемофилиямен шалдыққан пациенттер мен оның отбасы мүшелеріне критикалық жағдайларда қан кетуді алдын алу үшін, қан кетудің алғаш белгілері болған жағдайда VIII фактор концентратын үй жағдайында қолдануды үйрету керек. Ауыр дәрежелі гемоилиямен шалдыққан адамдарға тұрақты түрде профилактикалық ем қажет болады. DDAVP аурудың ауырлығына немесе VIII факторының концентратына қарай, қан кетудің алдын алу үшін тісті жұлар алдында немесе хирургиялық араласуға дейін қолданылуы мүмкін.\r\n\r\nВ гепатитіне қарсы вакцинасына иммунитет қажет, өйткені жиі қан құю себебінен гепатитті жұқтыру қаупі бар. \r\n\r\nVIII факторға тұрақтылық пайда болған пациенттерге, басқа факторлармен емге ауыстыру керек болады, мысалы VIII факторының болмағанның өзінде де қанның ұюйын реттей алатын VIIa факторымен.  \r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕгер дұрыс ем жасалса, әдетте болжамы қолайлы болмақ. Гемофилиямен шалдыққан көптеген адамдар қалып өмір сүре береді.\r\n\r\nГемофилиямен шалдыққан пациенттер тұрақты түрде гематологта қаралып тұруы тиіс. Әсіресе бұл гемофилия орталығында емделіп жүрген пациенттерге қатысты. Пациенттің медициналық жазбалары, VIII факторы деңгейі, қан құю факторлары мен асқыну (түрі мен санына байланысты) бойынша  ауру тарихы құжаттары қолжетімді болса, онда ол төтенше жағдайда пациенттің өмірін сақтап қалу мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nБуындарға қан кетуден уақыт келе пациентте созылмалы буындық деформация дамиды. Бұл асқыну ортопед маманымен түзетіледі. Дегенмен, кей жағдайда буынды ауыстыру қажет болады.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынуларының бірі – миішілік қан кету. \r\n\r\nҚайталамалы қан құюлар АИТВ және гепатит жұқтыру қаупін арттыруы мүмкін, бірақ қанның скринингтік процедураларының үздіксіз жақсаруы қан өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталғанын есте сақтаған жөн.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nМына жағдайларда дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Қан ұю бұзылысының симптомдарының дамуы\r\n•	Отбасыңыздың мүшесіне гемофилия А диагнозы қойылды\r\n•	Сізде гемофилия А бар және сіз жүктілікті жоспарлар отырсыз \r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n•	Генетикалық консультация\r\n•	Қажетті жағдайда жүктілікті үзумен бірге пренатальды құрсақішілік диагностика\r\n\r\n__Синонимдері: __\r\n\r\nVIII факторының тапшылығы\r\n\r\n__Дереккөз:__ АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институттарының дерекқорынан алынды: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000538.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nгемофилия\r\nтұқымқуалайтын ауру\r\nқан ұюдың бұзылысы\r\nқан ұюдың VIII факторының жоқ болуы\r\nқан кету\r\nер жынысы','translator',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(815,'','Гемотаракс','','','kz','s','',0,'',3276,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545212640,1576748640,1545212940,'Гемотаракс – кеуде мен өкпе арасында кеңістікте (өкпеқап қуысында) қанның жиналуы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГемотаракс – кеуде мен өкпе арасында кеңістікте (өкпеқап қуысында) қанның жиналуы.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГемоторакстың ең жиі тарайтын себебі - кеуде жарақаты. Ол келесі аурулармен ауыратын пациентерде де кездесуі мүмкін:\r\n\r\n•	Қан ұюының бұзылысы\r\n•	Жүрекке немесе көкірек қуысына жасалған операциялар\r\n•	Өкпе тінінің некрозы (өкпе инфарктісі)\r\n•	Өкпенің немесе өкпеқаптың қатерлі ісігі\r\n•	Орталық веналық катетер орналастырған кездегі пайда болған қан тамырларының жарылуы\r\n•	Туберкулез\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Алаңдаушылық\r\n•	Кеуде тұсындағы ауру сезімі\r\n•	Төмен артериальды қысым\r\n•	Боз, суық және жабысқақ тері\r\n•	Жиілеген жүрек ырғағы\r\n•	Жиі, үстіртін тыныс алу\r\n•	Мазасыздық\r\n•	Ентігу\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nМедициналық тексеріс кезінде дәрігер пациенттің тыныс алу кезінде, зақымдалған аймақтан дыбыстардың әлсіреуі немесе мүлдем болмауын байқауы мүмкін. Гемоторакс белгілерін мына тексерістер көмегімен анықтауға болады:\r\n\r\n•	Көкірек қуысы мүшелерінің шолу рентгенографиясы\r\n•	Көкірек қуысы мүшелерінің компьютерлік томографиясы\r\n•	Өкпеқап сұйықтығының анализі\r\n•	Плевроцентез\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты - пациенттің жағдайын тұрақтандыру, қан кетуді тоқтату, өкпеқап қуысынан қан мен ауаны шығару. Қан мен ауаны шығару үшін кеуде қуысына торокальды түтік енгізіледі. Ол трубка бірнеше күнге дейін сол жерде орналасуы мүмкін.\r\nАуыр гемоторакс кезінде қан кетуді тоқтату үшін хирургиялық араласу (торакотомия) қажет болуы мүмкін. \r\n\r\nГемоторакстың басталуына әкелетін себепті емдеу қажет. Кеуде жарақаттары бар адамдарға дренажды түтіктерді орнату қажет болады. Сирек жағдайларда хирургиялық араласуға тура келеді.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАурудың нәтижесі гемоторакс тудырған себептерге және оның емі қаншалықты жылдам жүргізілгеніне байланысты.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Өз кезегінде өкпе жетіспеушілігіне алып келетін өкпе коллапсы\r\n•	Өлім\r\n•	Өкпеқап қуысының фиброзы және тыртықтануы\r\n•	Өкпеқап сұйықтығының инфекциясы (эмпиема)\r\n•	Пневмоторакс\r\n•	Шок \r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЖедел жәрдем бөліміне хабарласыңыз немесе жедел медициналық көмек көрсету қызметін шақыртыңыз:\r\n\r\n•	Кез келген ауыр кеуде жарақаты\r\n•	Кеуде тұсындағы қатты ауру сезімі немесе ентігу\r\n•	Бас айналу, қызба, немесе кеуде тұсындағы ауырлық сезімі\r\n•	Тыныс алудың қиындауы \r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖарақат алмау үшін қорғаныс ережелерін (мысалы, қауіпсіздік белдіктері) сақтанып жүріңіз. \r\n \r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000126.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгемоторакс\r\nөкпеқап қуысында қанның жиналуы\r\nкеуде жарақаты\r\nплевроцентез\r\nкөкіреу қуысы мүшелерінің рентгенографиясы \r\nкеуде тұсындағы қатты ауру сезімі\r\n','translator',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(816,'','Гемосидероз','','','kz','s','',0,'',6252,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545212940,1576748940,1545213295,'Гемосеридоз – ағзадағы темірдің шамадан тыс жиналуымен сипатталатын ауру. Оны сондай-ақ «темірдің шамадан тыс болуы» деп те атайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГемосеридоз – ағзадағы темірдің шамадан тыс жиналуымен сипатталатын ауру. Оны сондай-ақ «темірдің шамадан тыс болуы» деп те атайды.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГемосидероздың екі түрі бар:\r\n\r\n•	Бастапқы гемосидероз ол ұрпақтан ұрпаққа таралатын генетикалық ақау. Ол туылған кезде анықталады. Аталмыш ауруға шалдыққан адамдарда асқазан ішек жолдарында темірдің артық сіңірілуі жүреді. Темір организмде жинала бастайды, әсіресе бауырда көп жиналады. Егер сіздің отбасыңызда бұл ауруға шалдыққан адам болса немесе қазіргі таңда бар болса, онда сізде де осы аурудын пайда болу қаупі бар\r\n•	Екіншілік (жүре пайда болған) гемосидероз қан ауруларынан: талассемия немесе анемияның кейбір түрлері, қанды жиі құйып тұрудан пайда болуы мүмкін. Кейде гемосидероз созылмалы алкоголизммен және басқа аурумен ауыратын науқастарда кездесіп жатады.\r\n\r\nГемосидероз әйелдерге қарағанда ерлерде жиірек кездеседі. Ол әдетте европоидты нәсілдегі адамдарда кең таралған.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Іштегі ауру сезімі\r\n•	Шаршағыштық\r\n•	Терінің диффузды қараюы\r\n•	Буындағы ауру сезімі\r\n•	Әлсіздік\r\n•	Денеде шаштың азаюы\r\n•	Сексуальды қызығушылықтың жоғалуы\r\n•	Салмақ жоғалту\r\n•	Әлсіздік\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"508\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nГепатомегалия - бұл бауырдың мөлшерінің үлкеюі. Кейбір аурулар,инфекциялар, паразиттер, ісіктер, анемия, уытты күйлер, жүрек жетіспеушілігі, туа біткен жүрек аурулары және зат алмасудағы бұзылыстар сияқты кейбір аурулар гепатомегалияға әкелуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігер немесе мейірбике медициналық қарау жүргізеді. Бұл жағдайда бауыр мен көкбауырдың ұлғаюы, тері түсінің өзгеруі анықталуы мүмкін. \r\n\r\nДиагноз қою үшін мынадай қан талдаулары көмектсуі мүмкін:\r\n\r\n•	Ферритин деңгейі\r\n•	Темір деңгейі\r\n•	Трансферинмен қанығу пайызы (жоғары)\r\n\r\n Қосымша тексерулерге мыналарды жатқызуға болады:\r\n\r\n•	Қандағы қант (глюкозаның) деңгейін анықтау \r\n•	Альфа-фетопротеинді анықтау\r\n•	Жүрек функцияларын зерттеу үшін эхокардиограмма (ЭхоКГ) жасау\r\n•	Жүректің электрлік белсенділігін зерттеу үшін электрокардиограмма (ЭКГ) жасау\r\n•	КТ, МРТ және УДЗ секілді визуалды зерттеулер жүргізу\r\n•	Бауыр функциясын зерттеу \r\n\r\nАталмыш ауруды нақтылуға және ем тағайындауға бауыр биопсиясы немесе қан шығару процедурасы қажет болу мүмкін. Бұл процедурада организмдегі темір деңгейін азайту үшін қанның бірнеше мөлшері шығарылады.\r\n\r\nАурудың бар екендігін растау үшін отбасының басқа мүшелерінің осы генетикалық  ақаудың бар немен жоқтығын анықтау мақсатында тексеріс қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты ағзадан артық темірді алып тастау және ішкі мүшелердің кез келген зақыдануын емдеу болып табылады.\r\n\r\nҚан шығару деп аталатын процедура ағзадан артық темірді шығарудың ең жақсы әдісі болып табылады.\r\n\r\n•	Жарты литр қан әр апта сайын шығарылып тұрады. Бұл процедура қандағы темір деңгейі қалпына келгенге шейін орындалатын болады. Ол бірнеше айдан бірнеше жылға дейін созылуы мүмкін.\r\n•	Осыдан кейін қалыпты темір деңгейін ұстап тұру үшін бұл процедура сирек жүргізілетін болады.\r\n\r\nПроцедураның жиілігі сіздің симптомдарыңызға, қандағы гемоглобин деңгейіне және ферритинге, сонымен бірге органимзге тамақпен келетін темір мөлшеріне байланысты болады.\r\n\r\nТестостеронмен бірге гормональды терапия сексуальды қызығушылықты және екінші реттік жыныстық белгілердегі өзгерістерді қайта қалпына келтіруіне тағайындалады. Сонымен бірге диабет, артрит, бүйрек және жүрек жетіспеушілігін осыған сәйкес ем тағайындаған жөн.\r\n\r\nЕгер сізге гемосидероз диагнозы қойылса, сізге міндетті түрде арнайы диета ұстану қажет болады. Дәрігер немесе медбике сізге мынадай ұсыныстар беруі мүмкін:\r\n\r\n•	Алкогольдік ішімдікті ішпеңіз, әсіресе егер сізде бүйректің зақымдалуы болса.\r\n•	Құрамында темірді қамтитын препараттарды немесе витаминдерді ішпеңіз.\r\n•	Темір ыдыстарын қолданбаңыз.\r\n•	Тағам рационынан теңіз өнімдерін алып тастаңыз.\r\n•	Темірмен байытылған тағамдарды, мысалы, құрамында 100% темірді қамтитын құрқақ таңғы астарын жеуге болмайды.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nТиісті емсіз темірдің шымадан тыс болуы бүйректің бұзылуына алып келеді. \r\nАртық темір дененің басқа да жерлерінде жинақталуы мүмкін. Атап айтқанда, қалқанша безінде, аталық бездерінде, ұйқы безінде, гпиофизде, жүректе немесе буындарда. Өз уақытында жасалған ем артрит немесе қант диабеті, бүйрек аурулары, жүрек аурулары секілді асқынулардың алдын алуы мүмкін.\r\n\r\nСіздің өзіңізді сезінуіңіз және жағдайыңыз органдардың зақымдану дәрежесіне байланысты болады. Қан шығару көмегімен гемосидерозды ерте анықтау және емдеу арқылы кейбір органдардың зақымдалуын алдын алуға болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nАсқынулар келесі жағдайларға әкеледі:\r\n\r\n•	Бауыр циррозы\r\n•	Бүйрек жетіспеушілігі\r\n•	Бауырдың қатерлі ісігі\r\n\r\nАуру төмендегі басқа да аураулардың туындауына әкелуі мүмкін:\r\n\r\n•	Қантты диабет\r\n•	Жүрек аурулары\r\n•	Бактериальды инфекциялардың даму қаупі\r\n•	Аталық бездің атрофиясы\r\n•	Тері түсінің өзгерісі\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nГемосидероз симптомдары пайда болып жатса дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nЕгер сіздің отбасыңыздағы бір мүшесіне гемосидероз диагнозы орын алған болса, өзіңіздің емдеуші дәрігеріңізге (скрининг мақсатында) хабарласыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nОтбасының бір мүшесінде гемосидероз диагнозы болған жағдайда, скрининг жүргізу бұл ауруды бастапқы сатыларында анықтауға көмегін береді. Сондықтан емді барынша ерте бастау ағзалардың зақымдалуын алдын алады.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nТемірдің шамадан тыс болуы\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгемосидероз\r\nгемосидериннің артық жиналуы\r\nэритроциттердің күшті ыдырауы \r\nбастапқы гемосидероз\r\nекіншілік гемосидероз','translator',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(817,'','Геморрагиялық қызба','','','kz','s','',0,'',1355,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213300,1576749300,1545213422,'Вирусты геморрагиялық қызбалар (ВГҚ) төрт түрлі вирус тудыратын аурулардың тобы болып саналады. Оларға мыналар жатады: Эбола, Марбург, Ласса және Сары қызба. ВГҚ-ның ортақ белгілері: олар көптеген органдарға әсер етеді, өз кезегінде қан тамырларды зақымдап, организмнің өзін-өзін реттеуін бұзады. Кейбір ВГҚ оңай өтеді, ал бірақ кейбіреуі, мысалы Эбола қызбасы немесе Марбург қызбасы ауыр өтіп, арты өлімге алып келеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Таралуы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nВирусты геморрагиялық қызбалар (ВГҚ) төрт түрлі вирус тудыратын аурулардың тобы болып саналады. Оларға мыналар жатады: Эбола, Марбург, Ласса және Сары қызба. ВГҚ-ның ортақ белгілері: олар көптеген органдарға әсер етеді, өз кезегінде қан тамырларды зақымдап, организмнің өзін-өзін реттеуін бұзады. Кейбір ВГҚ оңай өтеді, ал бірақ кейбіреуі, мысалы Эбола қызбасы немесе Марбург қызбасы ауыр өтіп, арты өлімге алып келеді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Таралуы__\r\n\r\nВГҚ бүкіл дүние жүзінде таралған. Нақты аурулар әдетте белгілі бір жануарлардың мекендейтін орындарымен ғана шектеледі. Мысалы, Ласса қызбасы Батыс Африканың ауыл аймақтарында, атап айтқанда вирусты тасымалдаушы тышқан мен егеуқұйрықтар өмір сүретін аймақпен шектелелген.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСаяхатшылар үшін қауіп-қатер аз, бірақ сіз осы аурулар пайда болған аймақтардан аулақ болуыңыз керек. Вирустық инфекциялардың кейбірін емдеудің тиімді әдістері жоқ болғандықтан, олардың биотерроризмге қарасты қолданылуы жөнінде сақтық бар.\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hemorrhagicfevers.html\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nвирустар\r\nқызба\r\nЭбола қызбасы\r\nЛасса қызбасы\r\nБөртпе\r\nҚан кету','translator',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(818,'','Гемодиализ ','','','kz','s','',0,'',5734,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213420,1576749420,1545213681,'Диализ – бұл бүйректердің өз функцияларын дұрыс атқармаған кезде қолданылатын емдеу әдісі. Бұл процедура арқасында бүйректердің өздігінен атқара алмаған жағдайларда зиянды заттар қаннан алынады.\r\nБүйрек диализінің әр түрлі түрлері бар. Аталмыш мақала гемодиализге арналған.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Процедура не үшін жасалады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Қауіп__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Альтернативті атаулары__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиализ – бұл бүйректердің өз функцияларын дұрыс атқармаған кезде қолданылатын емдеу әдісі. Бұл процедура арқасында бүйректердің өздігінен атқара алмаған жағдайларда зиянды заттар қаннан алынады.\r\nБүйрек диализінің әр түрлі түрлері бар. Аталмыш мақала гемодиализге арналған.\r\n\r\nГЕМОДИАЛИЗ ДЕГЕН НЕ?\r\n\r\nГемодиализ кезінде қан уақытша ағзадан шығарылып, арнайы мембраналық аппараттан өткізіледі. Қандағы қалдықтар (несепнәр, тұздар және басқа да заттар) мембрана арқылы сыртқа шығып алып тасталынады, ал формалық элементтер, жасушалар және қан ақуыздары ағзаға қайта оралады. \r\n\r\nЕгер сіге гемодиализ жасалатын болса, медицина қызметкерлері сіздің қан тамырларыңызға жету жолын табуы қажет. Бұл процедура қол жеткізуді қамтамасыз ету деп аталады. Ол біраз уақыт (уақытша) немесе ұзақ уақыт (тұрақты) болуы мүмкін.\r\nУақытша қол жеткізуді қамтамасыз ету - үлкен венаға, әдетте мойнын, кеуде немесе шап аймағындағы аяқтың веналарына қуыс түтікті (катетер деп аталады) енгізеді. Бұл көбіне қысқа мерзім ішінде төтенше жағдайларда жасалады. Алайда, кейбір катетерлер бірнеше апта немесе бірнеше ай бойы қолданылуы мүмкін.\r\n\r\nТұрақты қол жеткізу хирургиялық әдіспен артерияны венаға жалғау арқылы жасалады, әдетте қолдағағы тамырларға. Оны қалыптастырудың екі әдісі:\r\n       \r\n•	Артерия мен вена тікелей бір-біріне байланыстырылады. Бірнеше айдан соң олар артериовенозды фистула түзеді (АВФ). Байланыстыру бұл типі инфицирленудің қаупін төммендетеді және ұзақ уақытқа сақталады.\r\n•	Жасанды мост (артериовенозды графт – АВГ) артерия мен венаны бірге байланыстырудың тағы бір әдісі. АВГ диализді бірнеше апта жасау үшін қолданылады.\r\n•	Диализ жасаған кезде, бір немесе екі ине қол жеткізу аймағында орналасады.\r\n\r\n\r\nДИАЛИЗ ҚАЙДА ЖАСАЛАДЫ?\r\n\r\nГемодиализ жиі арнайы диализ орталықтарындаф жасалады. Пациенттер, әдетте аптасына үш процедурадан алып тұрады. Әр процедура 3-4 сағат уақыт жасалынады. Көптеген пациенттер диализден бірнеше сағаттан соң шаршау сезінеді. Кейбір жағдайларда диализ үй жағдайында орындауға болады. Үй жағдайында диализ мына екі схеманын біреуімен жасаланады:\r\n•	Аптасына кем дегенде 5-7 күн өткізетін  қысқа процедуралар (2-3 сағаттан), \r\n•	Аптасына 3-6 түн ұйқы кезінде өткізетін ұзақ, түнгі процедуралар, \r\nДиализ процедурасы артериальды қысымның төмендеуіне септік болады. Көптеген пациенттер артериальды қысымды түсіретін препараттарды, бұл процедурадан кейін қажет етпейтін болады. Түнгі процедуралар кезінде токискалық заттар жақсырақ шығарылады. Олар баяу жасалынады, сол себепті жүрекке және қол жеткізу орнына жүктеме түспейді.\r\nДиализдік мейірбике пациенттерге диализді үй жағдайында жасауға үйрете алады. Пациенттер гемодиализға қажет аппаратты сатып алмауы керек. Ол аппараттар пациенттерге берілуі керек. Егер процедура үй жағлайында орындалатын болса, онда пациент өзі немесе оның бір көмекшісі мына нәрсені үйренуі шарт:\r\n•	Аппаратпен қолдану\r\n•	Қол жеткізу орнына инені сала білу\r\n•	Ем кезіңде аппарат пен артериальды қысымды тексеріп отыру\r\n•	Нәтижелерді сақтау\r\n•	Аппаратты тазалау\r\n•	Шығын материалдарға тапсырыс беру\r\n\r\nГРАФТ ПЕН ФИСТУЛАҒА КҮТІМ\r\n\r\nҚол жеткізу орнынан қысым түсуден аулақ болыңыз. Егер графт пен фистула тромбталса, онда жаңасын орнату қажет болады.\r\n\r\n•	Қол жеткізу аймағы бар қолдан қан қысымын тексеруге ешкімге рұқсат бермеңіз.\r\n•	Қол жеткізу аймағын немесе қолыңызды қысып тұратын киім кимеңіз\r\n•	Ұйқы кезінде қол жеткізу аймағы бар қолды қысып қалмаңыз\r\n•	Қолдарға ауыр заттарды көтеруде артық физикалық жүк түсірмеңіз\r\n•	Қол жеткізу аймағынан қан кетуден сақтаңыңыз\r\n•	Қол жеткізу аймағына крем немесе лосьондар қолданбаңыз\r\n\r\nҚол жеткізу орнында шаншу сезіліп тұру керектігін біліңіз. Ол сол аймақтың дұрыс істеп тұрғанын білдіреді. Егер ол сезім жоқ болып кетсе, міндетті түрде дәрігерге хабарласыңыз.\r\nДиализдің бір де бір сеансын өткізбеңіз. Уақытында келіп тұрғаңдығыңзыды қадағалаңыз. Көптеген орталықтарда жұмыс уақыты тығыз болады. Егер кешігіп қалсаңыз, уақытыңызды қайтара алмайтыңызды ұмытпаңыз.\r\n\r\nҚол жеткізу орнында ісіну, қан кету немесе инфицирлеу белгілеріне мән беріп тұрыңыз. Егер де сізде қызба немесе инфекцияның басқа белгілері болса дәрігерге хабарласыңыз.\r\nБүйректік диализ кезінде міндетті түрде диетаны ұстанып тұрыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Процедура не үшін жасалады__\r\n\r\nБүйректің негізгі қызметі – қандағы токсиндерді шығару болып табылады. Токсиндердің жиналуы өлімге алып келуі мүмкін.\r\n\r\nБүйрек тағы да мынадай қызмет атқарады:\r\n\r\n•	Ағзада су мөлшерін реттейді\r\n•	Натрий, калий, фосфор және басқада минерал мен витаминдердің тұрақтығын реттейді\r\n•	Сілтілі-қышқылды балансты сақтайды\r\n\r\nДиализ бүйректің созылмалы аурулары бар науқастарға қолданылады. Диализ жасау алдында, дәрігеріңіз және мейірбикеңіз сізбен осы процедура тағайындау тұралы сөйлеседі.\r\n\r\nБүйректің жедел жетіспеушілігі кезіңде де диализ қолдану мүмкін.\r\nКейбір жағдайларда гемодиализ организмнен у немесе наркотиктерді тез арада шығару үшін қолдану мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қауіп__\r\n\r\nГемодиализ жасау қауіптері:\r\n\r\n•	Қанға кішкентай аув көпіршігінің түсуі, ол өз кезегінде ауалық эмболия шақыру мүмкін.\r\n•	Қол жеткізу аймағынан қан кету\r\n•	Тырысу\r\n•	Электролитті дисбаланс\r\n•	Инфекция\r\n•	Жүрек ырғағының бұзылысы\r\n•	Төмен артериалды қысым\r\n•	Құсу және лоқсу\r\n\r\nТізім әлі толық емес.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Альтернативті атаулары__\r\n\r\nЖасанды бүйрек; Гемодиализ; Алмастырушы бүйректік терапия\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгемодиализ\r\nжасанды бүйрек аппараты\r\nқан тазалау\r\nдиализ орталығы\r\nмедициналық процедура \r\nемдеу','translator',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(819,'','Екіншілік паркинсонизм','','','kz','s','',0,'',5798,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213660,1576749660,1545213985,'Екіншілік паркинсонизм Паркинсон ауруына ұқсас, бірақ  ол кейбір дәрі-дәрмектер, нерв жүйесінің бұзылыстары және басқа да аурулармен шақырылады.\r\n«Паркинсонизм» термині Паркинсон ауруына тән қимыл қозғалыстың өзгерісі бар барлық ауруларға қолданылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм Паркинсон ауруына ұқсас, бірақ  ол кейбір дәрі-дәрмектер, нерв жүйесінің бұзылыстары және басқа да аурулармен шақырылады.\r\n«Паркинсонизм» термині Паркинсон ауруына тән қимыл қозғалыстың өзгерісі бар барлық ауруларға қолданылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПаркинсон ауруы - егде жастағы адамдар арасында кездесетін нерв жүйесінің ең көп тараған ауруларының бірі.\r\n\r\nПаркинсон ауруы дофамин синтезінің бұзылысынан туындайды. Дофамин – нейромедиатор (импульстарды бас миына жеткізетін активті зат). Бұл адам қозғалысына жауап беретін ми бөліктеріндегі жасушалардың функцияларын бұзылысына әкеледі. Ол өз кезегінде бұлшықет функциясының жоғалуына алып келеді. Уақыт өте келе ауру өрши бастайды. Бүгінгі күнде ми жасушаларының өлімінің нақты себебі анықталмады.\r\n\r\nЕкінші паркинсонизмге келесі аурулар себеп болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Энцефалит\r\n•	Менингит\r\n•	Инсульт\r\n•	Леви денешіктерінің диффузды ауруы\r\n•	Көптік жүйелі атрофия\r\n•	Прогрессиялаушы супрануклеарлы паралич\r\n\r\nЕкінші паркинсонизм келесі дәрі-дәрмектерді қолданумен байланысты болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Анестетикалық препараттардың әсерінен, бас миының зақымдануы (хирургиялық операция кезінде)\r\n•	Иісті газбен улану\r\n•	Сынап немесе басқа химиялық қосындылармен улану\r\n•	Наркотиктермен артық дозалану\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм даму оқиғалары инъекционды наркомандар, героинның синтетикалық түрін – МРТР атты наркотикалық препарат, қолданатындар арасында кездеседі. Мұндай жағдайлар сирек кездеседі және көбінесе созылмалы нашақорлар арасында кездеседі.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Мимиканың азаюы\r\n•	Қимыл қозғалыс кезінде қиындық\r\n•	Қимыл қозғалыстардың баяулауы (паралич)\r\n•	Бәсең дауыс, анық емес сөйлеу\r\n•	Денеде, қолдарда немесе аяқтарда кернеулік\r\n•	Қол мен иектің дірілдеуі\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм кезінде есте сақтау қабілеті төмендеу қаупі бар. Өйткені, екіншілік паркинсонизм шақыратын аурулар жиі деменцияға (кем ақылдыққа) алып келеді.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME} \r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігер екіншілік паркинсонизмды пациентті тексеруден және сұрастырудан кейін анықтау мүмкін. Соның өзінде кейбір симптомдарды бағалау оңай емес, әсіресе егде жастағы адамдарды тексеру кезінде.\r\n\r\nТексеру кезінде келісі жайт анықталуы мүмкін:\r\n\r\n•	Қозғалысты бастағанда және тоқтатқанда қиындықты сезіну\r\n•	Бұлшықеттің тонусының жоғарлауы\r\n•	Келбеттің бұзылысы\r\n•	Баяу, сүйретілген жүріс\r\n•	Қол мен иектің дірілдеуі\r\n\r\nРефлекстер әдетте қалыпты болады. Диагностика басқа ауруларды растауға немесе оларды жоққа шығаруға қажет.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕгер ауру дәрілік препараттардан туындаған болса, дәрігер емдеу курсын өзгертуді немесе тоқтатуды ұсынуы мүмкін. Дегенмен, емнің пайдасын симптомдар ауырлығымен салыстырып қарау керек. Емді өзгертуге немесе тоқтатуға болады, егер ол денсаулыққа пайдадан гөрі зиян әкелсе. \r\n\r\nИнсульт немесе инфекция секілді себеп факторларын емдеу аурудың симптомдарының ауырлығын төмендетуі мүмкін\r\n\r\nЕгер симптомдар сіздің күнделікті жұмысыңызға кедергі ететін болса, дәрігер сізге ем тағайындай алады. Осы ауруды емдеуде қолданылатын көптеген препараттардың қауіпті жанама әсерлері бар. Сондықтан сізге міндетті түрде медициналық тексеруден өту керек. Екінші паркинсонизм, әдетте, Паркинсон ауруынан гөрі дәрі-дәрмекпен емдеуге қиын келеді. Егер екіншілік паркинсонизмге шақырған себеп емдеуге жатпаса, онда ауруды тікелей емдеу қажет\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАнтипсихотикалық немесе басқа да препараттармен шақырылған екіншілік паркинсонизмді ерте себептерін анықтаған жағдайда ауру қайтымды болады. \r\n\r\nМынадай жағдайларды салдары қайтымды болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Бас миының наркотикалық заттармен зақымдануы\r\n•	Инфекциялар\r\n•	Токсиндер\r\n\r\nҚалған барлық себептер қайтымсыз және уақыт келе нашарлай береді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Күнделікті іс-әрекеттерді орындаудағы орын арлатын қиындықтар\r\n•	Жұтынудың қиындауы (тамақтану кезінде)\r\n•	Инвалидизация (әртүрлі дәрежеде)\r\n•	Құлаудың салдарынан жарақаттар\r\n•	Препараттардың жанама әсерлері\r\n\r\nКүш жоғалтудың (әлсіреудің) жанама әсерлері:\r\n\r\n•	Сілекейдің көп бөлінуі\r\n•	Терең веналардың тромбозы\r\n•	Нашар тамақтану\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм симптомдары пайда болғанда және жалпы жағдай нашарлағанда дәрігерлік көмекке жүгініңіз.\r\n\r\nСондай-ақ, мына симптомдар байда болғанда:\r\n\r\n•	Көңіл-күйдің өзгеруі\r\n•	Саңдырақтау\r\n•	Бас айналу\r\n•	Галлюцинациялар\r\n•	Еріксіз қимыл-қозғалыстар\r\n•	Ақыл ойдың жоғалуы\r\n•	Құсу неме лоқсу\r\n•	Препараттардың мүмкін жанам әсерлері\r\n•	Сана-сезімнің шатасуы немесе дезориентация\r\n\r\nЕгер найқас адамға үй жағдайында қарай алмасаңыз, онда дәрігерден кеңес алыңыз (ем басталғаннан кейін)\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм шақыратын себептерді емдеу ауру қаупін азайту мүмкін.\r\nҰзақ уақыт антипсхитокалық препараттарды қажет ететін ем алатын науқастарда екіншілік паркинсонизм дамуының алдын алуы ретінде әрқашан бақылауда болу қажет. Заманауи антипсихоктикалық препараттар екіншілік паркинсонизмді сирек шақырады.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм; Әдеттегі емес Паркинсон ауруы. \r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nпаркинсонизм\r\nекіншілік\r\nжүйке жүйесі\r\nқарт адамдар\r\nқол немесе аяққа күш салу\r\nқол мен иектің дірілдеуі','translator',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(820,'','Акне','','','kz','s','',0,'',5983,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213960,1576749960,1545216137,'Акне – тері ауры. Ол терінің түкті фолликуласынның өлі клеткалар мен тері майлармен бітелген кезде пайда болады. Бітелген фолликулдарда бактериялар көбейіп, терінің тітіркенуін шақырады.\r\n\r\nАкне терінің кез келген аймағында пайда болуы мүмкін. Көбінесе ол бет, мойын, кеуде және арқада кездеседі. Көптеген жағдайларда май бездері көп тері майын бөлетін ерте жасөспірімдік жаста пайда болады. Бірақ кейде олар есейген шақта да болуы мүмкін.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Акне дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Акненің пайда болу себебі қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Акне кімде пайда болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Акненің дамуына алып келетін факторлар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Акнені шақырмайтын факторлар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Акне қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Басқа емдеу әдістері бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Акнеден кейін тыртықтар қала ма?__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Акне дегеніміз не?__\r\n\r\nАкне – тері ауры. Ол терінің түкті фолликуласынның өлі клеткалар мен тері майлармен бітелген кезде пайда болады. Бітелген фолликулдарда бактериялар көбейіп, терінің тітіркенуін шақырады.\r\n\r\nАкне терінің кез келген аймағында пайда болуы мүмкін. Көбінесе ол бет, мойын, кеуде және арқада кездеседі. Көптеген жағдайларда май бездері көп тері майын бөлетін ерте жасөспірімдік жаста пайда болады. Бірақ кейде олар есейген шақта да болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Акненің пайда болу себебі қандай?__\r\n\r\nАкне терінің түкті фолликулдарының өлі клеткалармен және тері майымен бітелуінен пайда болады. Акненің бірнеше түрі бар:\r\n\r\n•	Ақ безеулер ерінің түкті фолликулдарының өлі клеткалармен және тері майымен бітелуінен пайда болады\r\n•	Егер түтікті фолликулының бітелуі тері бетіне жақын орналасса және ол ауамен байланыста болса, онда оның түсі қараяды. Мұны қара безеулер деп атайды. Бұл атау оның үстіне кір түсуімен байланысты емес.\r\n•	Егер бітелген түтікті фолликулдың қабырғасы зақымдалса, онда сол аймақ ісініп қызыл түйінге айналады. Мұндай зақымдану тері бетінде пайда болса, онда түйін безеуге айналады.\r\n•	Егер фолликул қабырғасы тері түбінде зақымдалса, онда түйіншектер немесе жылауықтар (кисталар) пайда болу мүмкін. Мұны кистозды акне деп атайды.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Акне кімде пайда болады?__\r\n\r\nАкне ер балаларда да, қыз балаларда да пайда болады. Әдетте ұл балаларда айқындау жүреді, себебі олардың май бездері көбірек май бөледі. Көптеген адамдарда акне симптомдары 25 жасында кетіп қалады. Сондай-ақ, ол есейген шақта да пайда болу мүмкін.\r\n\r\nБұл жерде тұқымқуалаушылық үлкен рөл атқарады. Егер сіздің анаңызда немесе әкеңізде акне болса, онда сізде акне пайда болу қаупі жоғарлайды.\r\n\r\nБасты көңілде сіздің иммундық жүйеңіздің жағдайы болмақ. Кейбір адамдар фолликулға түскен бактерияларға өте сезімтал болып келеді.\r\n \r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Акненің дамуына алып келетін факторлар__\r\n\r\n•	Гормональды бұзылыстар. Әсіресе жыныстық жетілу, менструация алдында (әйелдерде) немесе жүктілік кезінде\r\n•	Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау\r\n•	Теріге күтім және тотыққа арналған майлар, құрамында май бар косметикалық заттар\r\n•	Стресс\r\n•	Қандай да бір тері дефектілерін сығу\r\n•	Теріні қатты тазалау\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\nАкне шақырмайтын факторлар\r\n\r\n•	Балшық\r\n•	Шоколад немесе майлы тағамдар\r\n•	Сексуальды активтілік немесе мастурбация\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Акне қалай емделеді?__\r\n\r\nАкне емінде көптеген препараттар қолданылады. Олар дәрігердің рецептімен немесе рецептісіз де жіберіледі.\r\n\r\nБензоил асқын тотығы және салицил қышқылы ең тиімді препараттар болып табылады. Олар дәрігердің рецептінсіз жіберіледі. Бұл препараттар бактерияларды өлтіріп, майлы теріні құрғатады және қабыршақтануды болдырмайды. Олар гел, лосьон, крем және сабын түрінде шығарылады. Теріні акнеден тазалау 8 аптадай уақыт кетеді, тек содан кейін ғана тірінің жақсаруын байқайсыз. Егер 2 айдан кейін дәрігердің рецептісіз жіберілетін препараттар әсер бермесе, онда дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nБұл препараттарды қолдану кезінде жанама әсерлер болу мүмкін. Мысалы, тітіркену, күйдіру сезімі немесе тері қызаруы. Жанама әсерлері қатан болса, онда дәрігерге сол туралы айтыңыз.\r\n\r\nБұл препараттардаң басқа тағайындалатын дәрілік заттар:\r\n\r\n•	Ретин майы немесе кремі: Ретиноидтар (мысалы третиноин және адапален) теріге күніне бір рет жағылады. Көз, ауыз, мұрын жақтарға жағуға болмайды. Ретиноидтарды қолданған кезде күнге күю қаупі жоғалрайды. Жүкті әйелдерге және жүктілікті ұйымдастырып жатқан әйелдерге ретиноид тазаротен тағайындаламйды, себебі ол туа пайда болған дефекттерді шақыру мүмкін.\r\n•	Антибиотиктер: Акненің ауыр түрінде дәрігер сізге антибиотиктер тағайындайды. Бұндай антибиотиктер: миноциклин, доксициклин, тетрациклин. Антибиотиктер басқа препараттармен қосылыс ретінде тағайындалуы мүмкін. Олар таблетка, май және гел түрінде болады. Акне емінде жиі эритромицин және клиндамицин антибиотиктері бар гельдер қолданылады.\r\n•	Изотретиноин: Изотретиноин – қатты әсер ететін дәрілік зат. Акненің ауыр формаларында қолданылады. Бұл препараттың жанама әсерлері көп. Сізге дәрігердің тағайындауын қатан түрде сақтау қажет болады.\r\n•	Жүктілікке қарсы таблеткалар: жүктілікке қарсы таблеткалар әйелдерде акне емдеуінде қолданылады. Дәрігермен акне кезінде жүктілікке қарсы таблеткалардың артықшылығы мен кемшіліктері туралы ақылдасыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Басқа емдеу әдістері бар ма?__\r\n\r\nҚосымша әдістер ретінде косметикалық процедураларды жатқызуға болады. Мысалы, пилинг, тері абразиясы (дермабразия немесе микродермальды абразия), лазер немесе жарықпен емдеу. Бұл процедуралар безеуден болған тыртықтардың кетуіне көмектеседі. Жекеленген кистозды акнені аздаған мөлшерде стероидты препараттарды қабылдау арқылы емдеуге болады. Ол препаратты сізге отбасылық дәрігер немесе дерматолог тағайындап береді.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Акнеден кейін тыртықтар қала ма?__\r\n\r\nАкнеден кейін, әсіресе олардың кистозды формасынан кейін кейбір адамдарда тыртықтар қалады. Егер сіз акнені сықпасаңыз, онда тыртықтар аз болады немесе мүлдем болмайды. Оған қоса теріні қатаң тазалауға болмайды. Егер сізде тыртық пайда болса, қазіргі таңда көптеген емдеу әдістері бар.\r\n \r\n__Дереккөз:__ АҚШ-тың  Ұлттық денсаулық сақтау институттарының дерекқорынан алынды:  http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/acne.printerview.all.html\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nакне\r\nбезеулер\r\nбезеулік бөртпе\r\nбезеулік бөртпені емдеу\r\nтерілік бөртпе','translator',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(821,'','Катаракта ','','','kz','s','',0,'',2978,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545278700,1576814700,1545279787,'__Катаракта__ - көз бұршағының ауыртпалықсыз бұлыңғырлануы. Әдетте, көз бұршағы мөлдір болып келеді және жарықты толық өткізеді.\r\n\r\nКөз бұршағының бұлыңғырлануына байланысты катаракта болған кезде, жарық көз алмасының ішкі ортасына көз торының (көздің артындағы жүйке тінінің қабатының) ішіне дейін ене алмайды. Бұл көз көруінің бұзылысына әкеледі.','__Катаракта__ - көз бұршағының ауыртпалықсыз бұлыңғырлануы. Әдетте, көз бұршағы мөлдір болып келеді және жарықты толық өткізеді.\r\n\r\nКөз бұршағының бұлыңғырлануына байланысты катаракта болған кезде, жарық көз алмасының ішкі ортасына көз торының (көздің артындағы жүйке тінінің қабатының) ішіне дейін ене алмайды. Бұл көз көруінің бұзылысына әкеледі.\r\n\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"509\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Туа біткен катаракта__. Кейбір сәбилер катарактамен туады немесе ол туылғаннан кейін көп ұзамай дамиды. Мұндай катаракта туа біткен деп аталады. Туа біткен катаракта жүктілік кезінде анадағы бар инфекциядан (мысалы, қызамықпен), сондай-ақ галактоземия сияқты зат алмасу ауруларынан болуы мүмкін.\r\n\r\n__Катаракта және қарттық__. Катаракта егде жастағы адамдарда жиі кездеседі және ол қартаюмен байланысты. 60 жастағы адамдардың көпшілігі көз бұршағының азғантай бұлыңғырлануымен сипатталады. 65-74 жас аралығындағы адамдардың шамамен 50 пайызында көз бұршағының бұлыңғырлануы орын алады. 75 жастан асқан адамдардың 70 пайызында катарактаның анық белгілері байқалады.\r\n\r\n__Қауіп факторлары__. Шылым шегу және күн сәулесінде шамадан тыс болу - қосымша қауіп факторлары. Сонымен қатар, катаракта көздің зақымдануынан кейін пайда болуы мүмкін. Ол кез-келген көз ауруларының асқынуы, белгілі бір дәрілік заттарды қолданғаннан кейін немесе белгілі бір аурулардың, мысалы, қант диабетінің пайда болуымен дамиды.\r\n\r\n__Симптомдары__. Катаракта кезінде көру бұзылысы түнгі уақытта көру қиындықтарымен сипатталады, жарқын жарыққа сезімталдығы артады. Кейіннен көздің көру бұзылысы күндізгі уақытқа тән болады. Мынадай шағымдар болады: бұлдырлық,  көздің бұлыңғырлығы, көзде «жұқа қабықтың» болуы. Кейде көзге қос көрінуі және көру кереғарлығының бұзылуы байқалады.\r\n\r\nЕресектерде катаракта жетілмеген, жетілген және артық жетілген болып бөлінеді. Көз бұршағында мөлдір аумақтары қалса, онда ол жетілмеген катаракта екендігін білдіреді. Жетілген  катаракта – бұл көз бұршағы толығымен бұлыңғырланса. Артық жетілген катарактада көз бұршағының беті жұмсақ болады және оның ішіндегісі капсуладан ағып кетуі мүмкін, ол өз кезегінде қабынуды және көздің басқа да бұзылысына әкеп соқтырады.\r\n\r\n__Емдеу__. Ересектердегі катаракта егер көру бұзылысы науқастың өмір сапасын нашарлатса, хирургиялық жолмен емделеді. Ол көз бұршағын алып тастаудан тұрады. Катаракта кезіндегі хирургиялық араласудың екі түрі бар: көз бұршағын алып тастайтын, бірақ оны жабатын капсуланың артқы жағы қалдырылатын эктракапсулярлы операция. Көз бұршағы капсуламен қоса толығымен алып тасталатын  интракапсулярлы әдіс.\r\n\r\nҚазіргі уақытта көз бұршағын ауыстырып салу сәтті жүзеге асырылуда. Әдетте катарактамен зақымдалған көз бұршағына синтетикалық линзалар қолданылады\r\n\r\nТуа біткен катарактаға арналған операция әдетте баланың алғашқы 3 айында жасалады.\r\n \r\n\'\'Көру қабілетінің нашарлауы немесе бұзылуы (ерлерде | әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nкөз бұршағының бұлыңғырлануы\r\nкөру бұзылысы\r\nтуа біткен','translator',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(822,'','Жұқпалы эритема','','','kz','s','',0,'',1728,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279780,1576815780,1545279867,'__Жұқпалы эритема__ (erythemainfectiosum) - балаларға тән жұқпалы вирусты ауру. \r\n\r\nӘдетте жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\n__Ол неден туындайды?__ Жұқпалы эритема B19 парвовирусынан туындайды. Ол көбінесе көктем мезгілінде мектепке дейінгі жастағы балаларға әсер етеді. Ауру әдетте бес күнге созылады.','__Жұқпалы эритема__ (erythemainfectiosum) - балаларға тән жұқпалы вирусты ауру. \r\n\r\nӘдетте жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\n__Ол неден туындайды?__ Жұқпалы эритема B19 парвовирусынан туындайды. Ол көбінесе көктем мезгілінде мектепке дейінгі жастағы балаларға әсер етеді. Ауру әдетте бес күнге созылады.\r\n\r\nЖұқпалы эритеманың ерте __симптомдары__ тұмауға ұқсайды; бұл симптомдардан кейін бет әлпетіне (ұрып-соғылған бетке ұқсас) бөртпе, сондай-ақ қолдың және аяқтың сыртқы жағына, құйрыққа және денеге қызғылт бөртпе шығады. Бөртпелер орталық бөліктен бастап, содан кейін шеткі аймақтан бастап біртіндеп жоғалады. Жиі жағдайларда бөртпе дене қызуының көтерілуімен, буындардағы ауырсынумен қатар жүреді.\r\n\r\nБұл ауру бөртпелер пайда болмастан бұрын бір апта ішінде өте жұқпалы болып табылады. Бөртпеер пайда болғаннан кейін әдетте бала жұқпалы емес деп саналады. Бөртпелер дене қызуының өзгеруіне, күн сәулесі және стресс факторларына баланысты бірнеше апта ішінде пайда болуы және жоғалуы мүмкін.\r\n\r\nЖұқпалы эритема балаларда жеңіл өтілуіне қарамастан, іштегі нәрестеге нақты қауіп тудыруы мүмкін. Жүкті әйелдер мұндай науқастармен байланысудан аулақ болу керек. Егер жүкті әйел жұқпалы эритемамен ауыратын баламен байланысқа түссе немесе жұқпалы эритема кезінде туындайтын бөртпеге ұқсас бөртпе пайда болса, бұл жағдайда дереу дәрігерге баруы керек.\r\n\r\nЖұқпалы эритеманы емдеу кезінде балаға қолайлы жағдай жасау қажет. Әдетте қызу басатын дәрі-дәрмектер қолданумен шектеледі. Сонымен қайтар, өзге қауіпті аурулар симптомдарын бақылап отыру керек: мысалы, дене қызуының 38.9 ° C көтерілуі немесе баланың қатты сырқат екенін көрсететін басқа да белгілер.\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nвирусты ауру\r\nбөртпе\r\nдене қызуы\r\nқалтырау; тоңып дірілдеу\r\n\r\n\r\n','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(823,'','Қыжыл ','','','kz','s','',0,'',824,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279840,1576815840,1545279903,'Қыжыл - бұл жағымсыз сезім немесе төстің артындағы күйдіретін ауырсыну.  Ол тамақтан кейін, тез арада адам жатқан кезде немесе алға еңкеюінен кейін пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, қыжыл, кейбір дәрі-дәрмектерді қабылдағаннан кейін де пайда болады.','Қыжыл - бұл жағымсыз сезім немесе төстің артындағы күйдіретін ауырсыну.  Ол тамақтан кейін, тез арада адам жатқан кезде немесе алға еңкеюінен кейін пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, қыжыл, кейбір дәрі-дәрмектерді қабылдағаннан кейін де пайда болады.\r\n\r\nҚыжыл асқазан шырынының өңешке кері ағымы кезінде пайда болады. Сондай-ақ, ол төстің артында, көкірек қуысының отрасында, ал кейде жұтқыншақтың артқы қабырғасында ауырсыну немесе ыңғайсыздық тудырады. Бұл ретте ауызда қышқыл немесе ащы дәм болуы мүмкін.\r\n\r\nҚыжылды антацидтер немесе басқада рецептсіз жіберілетін дәрілер (қышқылдарды азайтатын немесе байланыстыратын препараттар) жеңілдете алады\r\nҚыжыл асқазан-ішек жолдары ауруларының симптомы болып табылады.\r\n\r\n \r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқыжыл\r\nжағымсыз сезім\r\nкекірік\r\nтөстің артындағы ауырсыну\r\nауыздағы қышқыл немесе ащы дәм\r\n','translator',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(824,'','Аяқ - қол проблемаларын тудыруы мүмкін дәрі-дәрмектер','','','kz','s','',0,'',1926,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279900,1576815900,1545279958,'Кейбір дәрі-дәрмектердің жанама әсерлері аяқ-қол проблемаларын тудыруы мүмкін. Көбінесе дәрігер басқа дәрі-дәрмектерді тағайындай алады. Сондай-ақ, проблемалардың пайда болу қаупін азайтуға көмектесетін препараттарды қабылдаудағы  белгілі бір тәсілдері болуы мүмкін.','Кейбір дәрі-дәрмектердің жанама әсерлері аяқ-қол проблемаларын тудыруы мүмкін. Көбінесе дәрігер басқа дәрі-дәрмектерді тағайындай алады. Сондай-ақ, проблемалардың пайда болу қаупін азайтуға көмектесетін препараттарды қабылдаудағы  белгілі бір тәсілдері болуы мүмкін.\r\n\r\nКейбір препараттар қанның ұю қаупін арттырады, оларға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Контрацептивті препараттар (оралды контрацептивтер). Темекі тартатын әйелдерде шылым шекпейтіндерге қарағанда қауіп жоғары.\r\n•	толықтырушы гормондық терапия\r\n\r\nКейбір дәрі-дәрмектердің және басқа заттардың жанама әсері бұлшықеттің қысылуы болуы мүмкін. Ол препараттарға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Хлорталидон (гибрантон), буметанид (буметр) немесе фуросемид (ласик) сияқты несеп айдатқыштар.\r\n•	Нейролептикалык дәрілер, мысалы, хлорпромазин (торазин) немесе галоперидол (галдол).\r\n•	Прохлорперазин (компазин) немесе прометазин (фенерган) сияқты жүрек айнуын басатын дәрілер.\r\n•	Эстроген.\r\n•	Алкоголь.\r\n•	Нифедипин (прокардия), амлодипин (норваск) немесе никардипин (карден) сияқты қан қысымын басатын дәрілер.\r\n•	Литий.\r\n•	Тербуталин немесе альбутерол сияқты Beta2-агонист.\r\n•	Симвастатин (Зокор) немесе аторвастатин (Липитор) сияқты холестеринді төмендететін дәрілер.\r\n\r\nБұлшықеттің қысылуы белгілі бір препараттарды, мысалы, стероидтар немесе  тыныштандыратын дәрілерді қолдануды тоқтатқан кезде пайда болуы мүмкін. Келесі дозаны қабылдамастан бұрын, медициналық препаратты тағайындаған дәрігермен хабарласыңыз. Бәлкім қабылдап жүрген дәрілік препараттың дозасын өзгерту керек немесе оны ауыстыруға, тоқтата тұруға тура келеді. Дәріні тағайындау қажет болмауы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сіз дәрігердің тағайындамаған дәрілік препаратты қабылдап жүрсеңіз, оны дереу тоқтату керек. Егер сіз препарат қабылдауды жалғастыру қажет деп ойласаңыз, кеңес алу үшін дәрігермен хабарласыңыз.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nконтрацептивтер\r\nэстроген\r\nалкоголь (ішімдік)\r\nдәрілер\r\nстероидтар\r\nпрепарат\r\nжанама әсерлер\r\n','translator',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(825,'','Мастопатия ','','','kz','s','',0,'',1333,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279960,1576815960,1545280008,'__Мастопатия__ (сүт безінің жаппай түйінделуі – сүт безіндегі фиброзды-кистозды өзгерістер) сүт безінің кең таралған күйі болып табылады. Мастопатия - дәнекер тіні және эпителий компоненттерінің ара қатынасының бұзылуымен, сүт безі тінінің өзгеруімен сипатталатын фиброзды-кистозды ауру. Мастопатия түрлі гормоналды бұзылулары (гиперэстрогения, прогестерон жетіспеушілігі және т.б.) бар әйелдердің 30-40% диагностикаланады.','__Мастопатия__ (сүт безінің жаппай түйінделуі – сүт безіндегі фиброзды-кистозды өзгерістер) сүт безінің кең таралған күйі болып табылады. Мастопатия - дәнекер тіні және эпителий компоненттерінің ара қатынасының бұзылуымен, сүт безі тінінің өзгеруімен сипатталатын фиброзды-кистозды ауру. Мастопатия түрлі гормоналды бұзылулары (гиперэстрогения, прогестерон жетіспеушілігі және т.б.) бар әйелдердің 30-40% диагностикаланады.\r\n\r\nСүт безінің жаппай түйінделуі әдетте етеккір алдында айқын байқалады және екі емшекте емшек ұшының айналасында және үстіңгі бөлігінде сезіледі.\r\n\r\nСүт безінің жаппай түйінделуі 35 жастан 50 жасқа дейінгі әйелдерге жиі кездеседі. Әдетте, ол етеккір үзілісі кезінде жоғалады. Гормондар алмастыратын терапия бойынша эстроген қабылдайтын әйелдерде бұл ауру жалғасуы мүмкін. \r\n\r\n__Дәрігер мастопатияны емдеуді__ мыналардан соң ғана тағайындайды:\r\n\r\n•	фиброкистоздық ауру түрін анықтаған соң\r\n•	репродуктивті жүйесін зерттегеннен соң\r\n•	гормоналды күйін анықтағаннан соң\r\n\r\n__Мастопатияны алдын алу.__ Егер емшекте өзгерістер анықталған жағдайда дер кезінде дәрігерге қаралу қажет. Әйел адамдарға 45 жастан кейін сүт бездерінің өзін-өзі тексеру, сондай-ақ маммолог қарауындағы профилактикалық зерттеулер маңызды болып табылады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nмастопатия\r\nемшек\r\nемшек ұшы\r\nсүт безі\r\nгормондар \r\nетеккір\r\n\r\n','translator',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(826,'','Маниакалды-депрессивті синдром ','','','kz','s','',0,'',5804,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279960,1576815960,1545280116,'\'\'__Бұл не?__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром қозу кезеңдерімен, сондай-ақ депрессия кезеңдеріне ауысуымен сипатталады. Күтпеген жерден көңіл-күй өзгерістері пайда болады.\r\n\r\n\'\'__Себептері, жиілігі және қауіп факторлары.__\'\' Маниакалды-депрессивтік синдром көңіл-күйді реттеуге жауап беретін ми аумағының зақымдану нәтижесі болып табылады. Маниакалды күйде маниакалды-депрессивтік синдромы бар адам импульсивті және белсенді болады. Депрессияның фазасы мазасыздықпен, өзін-өзі төмен бағалау және өзіне-өзі қол жұмсау сезімімен сипатталады.','\'\'__Бұл не?__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром қозу кезеңдерімен, сондай-ақ депрессия кезеңдеріне ауысуымен сипатталады. Күтпеген жерден көңіл-күй өзгерістері пайда болады.\r\n\r\n\'\'__Себептері, жиілігі және қауіп факторлары.__\'\' Маниакалды-депрессивтік синдром көңіл-күйді реттеуге жауап беретін ми аумағының зақымдану нәтижесі болып табылады. Маниакалды күйде маниакалды-депрессивтік синдромы бар адам импульсивті және белсенді болады. Депрессияның фазасы мазасыздықпен, өзін-өзі төмен бағалау және өзіне-өзі қол жұмсау сезімімен сипатталады.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивтік синдромның екі негізгі типі бар. Бірінші типте депрессияның анық байқалуымен, кем дегенде маниакалды күйдегі бір толық эпизодтың болуы байқалады.Екінші типте адамда маниакалды күйдегі толық эпизоды сирек байқалады. Оның орнына синдромның бірінші формасындағы адамдарда байқалатын, жеткіліксіз шамада байқалатын энергияның және импульсивтіліктің өсуі – гипомания жағдайы болады.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті  синдромының аз білінетін формасы – циклотимия деп аталады. Ол аз білінетін депрессиямен гипомания кезеңдерін қамтиды.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдром бір деңгейде ерлер мен әйелдерге  әсер етеді және 15 жастан 25 жасқа дейін болатындығы байқалады. Синдромның себебі анық емес, бірақ нақты бір тұқымқуалайтын бейімділіктің бар екені белгілі.\r\n\r\n__Симптомдары __ \r\n\r\n\'\'__Маниакалды фаза__\'\' бірнеше күннен бірнеше айға дейін созылуы мүмкін және төмендегі белгілермен сипатталады:\r\n\r\n•	Көңіл-күйдің қозуы\r\n•	Ақыл-естің ауытқуы\r\n•	Жоғары белсенділік\r\n•	Адамда энергияның мол болуы\r\n•	Өзін-өзі ұстай алмау\r\n•	Өзін-өзі алдау, өзінің тым маңызды сезінудегі жалған пікір\r\n•	Белсенділік пен құштарлықтың күрт артуы\r\n•	Ретсіз, ойсыз жүріп тұру\r\n•	Рәсуасыздық\r\n•	Шектен тыс тамақтану, ішімдік ішу және наркотикті қолдану\r\n•	Ретсіз жыныстық қатынаста болу\r\n•	Мұқияттылықтың бұзылуы\r\n•	Ұйқыға қажеттіліктің азаюы\r\n•	Қозғыштық және тітіркену\r\n•	Өзіне-өзі ие болмау\r\n\r\nБұл белгілер бірінші типті маниакалды-депрессивті синдромда байқалады. Екінші типтегі адамдарда гипоманиялық эпизодтар жоғарыда көрсетілген белгілермен сипатталады, бірақ олар аз қарқындылыққа ие.\r\n\r\nДепрессивті фаза депрессияның бірқатар белгілерін қамтиды:\r\n\r\n•	Тұрақты қайғылы күй\r\n•	Шаршау және енжарлы\r\n•	Ұйқының бұзылуы\r\n•	Ұйқышылдық\r\n•	Ұйқысыздық \r\n•	Тамақтанудың бұзылуы: артық тамақтану немесе тойып жей алмау\r\n•	Тәбеттің жоғалуы және салмақ жоғалту\r\n•	Артық тамақтану\r\n•	Өзін-өзі бағалаудың жеткіліксіздігі\r\n•	Үмітсіздік сезімі, өзін кінәлау\r\n•	Мұқияттылықтың, есте сақтау қабілетінің бұзылуы, шешім қабылдауда қиындықтардың болуы\r\n•	Достардың жоқтығы\r\n•	Бұрындары рақаттана жасайтын әлеуметтік белсенділіктің болмауы\r\n•	Үнемі өлім туралы ойлар\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдромы бар адамдар өз-өзіне қол жұмсау қаупіне жиі ұшырайды. Екі фазада жағдайды ушықтыруға әкелетін спиртті шамадан тыс тұтынумен сипатталады,. Кейде екі фазаның араласып кетуі бар, яғни бір мезгілде маниакалды және депрессивті симптомдар байқалады. Мұны аралас күй деп атайды.\r\n\r\nСимптомдар және тесттер. Маниакалды-депрессивті синдром диагнозын қою көптеген факторларды қажет етеді. Диагнозды қою кезінде келесі әрекеттер маңызды рөл атқарады:\r\n\r\n•	Мінез-құлық пен көңіл-күйді бақылау\r\n•	Сырқатнаманы талдау, оның ішінде байқалған симптомдар және оның алдында қандай дәрі-дәрмектердің тағайындалғандығын қарау.\r\n•	Көңіл-күйдің бұзылу ұзақтығын бағалау\r\n•	Отбасылық бейімділікке мүмкіндігін талдау\r\n•	Симптомдардың физикалық себептерін мұқият физикалды  тексеру\r\n•	Қалқанша безінің бұзылуы мен есірткіні пайдалану мүмкіншілігін зертханалық зерттеулер арқылы қарау\r\n•	Отбасылық бейімділік мүмкіндігін зерттеу (бұл отбасы мүшелерімен және туыстарымен жеке сөйлесуді талап етеді).\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром жиі литий және карбамазепин сияқты көңіл-күйді тұрақтандыратын дәрі-дәрмектермен емделеді. Бұл маниакалды және депрессивті фазаларды өте тиімді емдеуге және болашақ симптомдарын алдын алудың әдісі ретінде қарастырыруға болады.\r\n\r\nАнтидепрессанттар аурудың депрессивті фазасында тиімді, әсіресе көңіл-күйді тұрақтандырғыштармен бірге қолданған кезде. Соңғысы маниакалды-депрессивті синдромды емдеуде маңызды рөл атқарады. Көңіл күй тұрақтандырғыштарынсыз антидепрессанттар маниакалды симптомдарды тудыруы мүмкін. Антипсихотикалық препараттар шындықты қабылдаудың бұзылуы сиптомдары бар пациенттерге тиімді. Бензодиаземиндер пайдалы болуы мүмкін. Кейде маниакалды-депрессивті синдромы бар пациенттер ауруханаға жатқызуды және ол жақта жағдайдың тұрақтандырылғанына дейін тұруды қажет етеді.\r\n\r\nЭлектротүйілу емдеу әдісі - психиатрияда емделудің ерекше түрі, ол анестезияның аясында сіңір тартылуын тудыратын электр тогын пайдаланады. Бірқатар зерттеулер дәрілер тиімсіз болған жағдайларда электротүйілуі емдеу әдісі депрессияны емдеуде ең тиімдісі болып табылатынын көрсетті.\r\n\r\nЖиі жеткілікті ұйқы көмегі арқылы көптеген науқастарды тұрақтандыруға қол жеткізуге болады. Психотерапия маниакалды-депрессивті синдромы бар науқастарға және олардың туыстарында пайдалы болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Болжамы.__\'\' Көңіл-күйді тұрақтандыратын дәрі-дәрмектер симптомдарды бақылауда тиімді болуы мүмкін. Дегенмен, науқастар дұрыс ем алуда, маниакалды күй және депрессияның эпизодтарының уақтылы ескертуде басқа адамдардың көмегіне мұқтаж болады.\r\n\r\nЖақсаруды сезінгенде немесе маниакалды күймен байланысты белсенділікке ниет пайда болған кезде, кейбір адамдар ем алуды тоқтатады. Бұл симптомдар жақсаруымен түсіндірілгенімен, олар бірқатар теріс салдарларға ие болуы мүмкін.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдромының зардаптарынан ең қауіптісі өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар. Маниакалды-депрессивті синдромы бар науқастарда өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар дереу түрде араласуды қажет етеді.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nдепрессия\r\nөзіне қол жұмсау\r\nантидепрессанттар\r\nмазасыздану\r\nкөңіл-күй\r\n','translator',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(827,'','Қасағадағы биттер','','','kz','s','',0,'',4147,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280080,1576816080,1545280267,'\'\'__Қасағадағы биттер__\'\' - бұл жыныстық аймаққа еніп,  жұмыртқаларын жатқызатын алты аяқты кішкентай тіршілік иелері. Қасағадағы биттер, сондай-ақ қолтықасты аймақта, бастың шашты бетінде және қаста мекен етуі мүмкін.\r\n\r\n__Себептері мен қауіп факторлары__. Қасағадағы биттердің ғылыми атауы - \'\'Phthirus pubis\'\'. Жұқтыру жасөспірімдер арасында жиі кездеседі және венерологиялық ауру ретінде сипатталады. Жұқтыру қасағадағы биті бар адамдармен жыныстық қатынастар кезінде, көрпелерді және дәретхана орындықтарын қолданған кезде орын алуы мүмкін. Дүкендерде әйелдердің суға түсуге арналған костюмдері киіп өлшеп көру кезінде  жұқтыру оқиғалары да бар.','__Бұл не? __ \'\'__Қасағадағы биттер__\'\' - бұл жыныстық аймаққа еніп,  жұмыртқаларын жатқызатын алты аяқты кішкентай тіршілік иелері. Қасағадағы биттер, сондай-ақ қолтықасты аймақта, бастың шашты бетінде және қаста мекен етуі мүмкін.\r\n\r\n__Себептері мен қауіп факторлары__. Қасағадағы биттердің ғылыми атауы - \'\'Phthirus pubis\'\'. Жұқтыру жасөспірімдер арасында жиі кездеседі және венерологиялық ауру ретінде сипатталады. Жұқтыру қасағадағы биті бар адамдармен жыныстық қатынастар кезінде, көрпелерді және дәретхана орындықтарын қолданған кезде орын алуы мүмкін. Дүкендерде әйелдердің суға түсуге арналған костюмдері киіп өлшеп көру кезінде  жұқтыру оқиғалары да бар.\r\n\r\n__Қасағадағы биттердің симптомдары__ қасаға аймағында терінің тітіркенуі және қышуы арқылы сипатталады, ол түнде күшейеді. Себебі, қасағадағы биттер – паразиттер болып табылады, олардың тіршілік етулері үшін адамның қаны қажет болып табылады. Олар қасаға аймағындағы шаш фолликулдарына еніп, қанды сіңіреді. Сонымен қатар олар теріге химиялық заттар шығарады, өз кезегінде бұл қышытуды тудырады.\r\n\r\nКейде қасағадағы биттердің шағуы тері реакциясын тудырады. Өздігінен қасағадағы биттер тітіркенуді тудырмайды, тұрақты түрде тарау (қасыну) тері тітіркенуін тудырады, ал оны тарау (қасыну) терінің инфекцияны жұқтыруына  және екіншілік инфекцияның дамуына әкеледі.\r\n\r\nМұқият тексеру барысында диаметрі 1,2 мм өлшемді шағын жәндіктер - биттерді байқауға болады. Биттерді ұлғайтқыш шыны астында оңай анықтауға болады. Сондай-ақ, қасаға аймағындағы шаштарға бекітілген шағын жұмыртқаларды табуға болады.\r\n\r\nӘдетте қасағадағы биттер үшін қолайлы орналасу қасаға аймағы болса да, олар кірпіктерде де орналасуы мүмкін. Кішкентай балаларда блефарит (көздің инфекциясын) тудыруы мүмкін.\r\n\r\nАйта кету керек, биттер қасаға аймағынан басқа дененің басқа бөліктеріне, сондай-ақ бас тері бетіне де әсер етуі мүмкін.\r\n\r\n__Қауіп факторлары__ мынадай:\r\n\r\n•	Белсенді жыныстық өмірге ие жасөспірімдер\r\n•	Көптеген жыныстық серіктестердің болуы\r\n•	Қасағадағы биттерді жұқтырған адаммен жыныстық қатынаста болу\r\n•	Қасағадағы биттерді жұқтырған адаммен төсек-орындармен бөлісу\r\n\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Қасаға аймағында қышу\r\n•	Қасағадағы биттерді немесе олардың жұмыртқаларын көруге болады\r\n•	Жыныс аймағындағы шағу немесе жаралар\r\n•	Екіншілік инфекциямен байланысты болуы мүмкін болған терінің және жыныс аймағындағы басқа терінің зақымдалулары. \r\n\r\n__Диагностикалық тесттер.__ Жыныс аймағын тексеру шаштың негізіне бекітілген биттің кішкентай жұмыртқаларын, сондай-ақ ересек жәндіктерді табуға көмектеседі. Соңғылары микроскоп арқылы оңай анықталады. Олар көптеген аяқтармен теңіз шаяндарына ұқсайтындықтан, олар теңіз шаяны тәрізді жәндіктер деп аталады.\r\n\r\n__Емдеу. __Қасағадағы биттерді емдеу үшін қасаға аймағын дезинфекциялау құралдарын қолдану арқылы мұқият жуып алу жеткілікті. Сусабынмен 5 минут бойы мұқият жуу өте тиімді болуы мүмкін. Бұдан басқа жұмыртқаны алып тастау үшін қасаға аймағы шаштарын мұқият тарау керек. Кейде тарау кезінде жұмыртқаны кетіруге көмектесетін сірке суын қолдану ұсынылады. Емдеу үшін антипаразитті заттарды қолдануға болады және емдеудің бір курсы әдетте жеткілікті.\r\n\r\nЕмдеу кезінде киімді ыстық сумен мұқият жуыңыз. Жууға болмайтын киім-кешек антипаразитті заттармен өңделіп, 10-14 күн ішінде полиэтиленді пакеттерде сақталады. Қасағадағы биттер анықталған тұлғалар жыныстық жолмен берілетін басқа да ауруларына тексерілуі қажет. \r\n\r\n__Болжамы.__ Қасағадағы биттерді жою үшін сәйкес өңдеумен бірге адекватты емдеу өте тиімді болып табылады.\r\n\r\n__Асқынуы.__ Екіншілік инфекция тарану нәтижесінде байқалуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Ескерту.__\'\' Қасағадағы биттерді жұқтырған адамдармен байланыста болмау өте маңызды. Сонымен қатар жеке гигиена ережелерін сақтау қажет. Сондай-ақ, киім сатып алу кезінде шомылу костюмдерін киіп, өлшеп көруге жол бермеу керек. Алайда, сіз әлі де шомылу костюмін киіп, оны өлшеп көру жөн деп ойласаңыз, қасағадағы биттер инфекциясының алдын алу үшін өз іш киімдеріңізбен бірге өлшеп көрген жөн.\r\n\r\n\'\'Жыныс мүшелерінің тітіркенуі (әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқасағадағы биттер\r\nқышу, қышыту\r\nқасаға аймағы \r\nжасөспірімдер\r\nжыныстық өмір\r\nшағу','translator',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(828,'','Лимфогранулематоз ','','','kz','s','',0,'',1222,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280260,1576816260,1545280336,'__Лимфогранулематоз__ (Ходжкин ауруы) - қатерлі лимфомаларға жататын аурулардың үлкен бір тобы болып табылады. Яғни, бұл лимфа жүйесінің  (адамды аурудан қорғайтын, организм мен қанағым тіндерінің арасындағы сұйықтықты, лимфа мен қоректік заттарды тасымалдайтын жолдарының) қатерлі ісігі.','__Лимфогранулематоз__ (Ходжкин ауруы) - қатерлі лимфомаларға жататын аурулардың үлкен бір тобы болып табылады. Яғни, бұл лимфа жүйесінің  (адамды аурудан қорғайтын, организм мен қанағым тіндерінің арасындағы сұйықтықты, лимфа мен қоректік заттарды тасымалдайтын жолдарының) қатерлі ісігі.\r\n\r\n\'\'__Лимфогрануломатоздың симптомдарына__\'\' лимфа түйіндердің ұлғаюы, безгек, тәбет жоғалту, салмақ жоғалту және түндегі тершеңдік жатады. Ауру әдетте толық денсаулық жағдайында жатыр мойны мен бғана үсті лимфа түйіндерінің зақымдануынан басталады. Бұл жағдайда, әдетте, лимфа түйіндер ұлғайған, ауыртпалықсыз болады. Ересек пациенттерде көкірек аралық лимфа түйіндерінің қатысуымен сипатталады және бұл өзгерістер кеуде рентгенінде анық көрінеді. Процесс көкірек органдарын қамтуы мүмкін. Диафрагманың төменгі бөлігіндегі лимфа түйіндер әлдеқайда аз қамтылады.\r\n\r\n\'\'__Лимфогрануломатоздың диагностикасы__\'\' Ходжкин жасушалары және Березовский-Штернберг жасушаларын анықтаумен негізделеді.\r\n\r\nЛимфогрануломатозбен әйелдерге қарағанда ерлер жиі зақымданады.\r\n\r\nЛимфогрануломатоздың себебі белгісіз.\r\n\r\n\'\'__Лимфогрануломатозды емдеу__\'\' лимфоманың сатысына байланысты, сондай-ақ ол химиялық және сәулелік терапияны қамтуы мүмкін.\r\n\r\n','translator',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(829,'','Түбірлік каналды емдеу ','','','kz','s','',0,'',474,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280320,1576816320,1545280365,'Түбірлік каналды емдеу (тіс ұлпасының түбірлік каналы деп те аталады) – бұл тістің инфекцияланған ядросын (ұлпасын) жою процедурасы. Ол тіс ауруын азайтуға жағдай жасайды, инфекцияның таралуын тоқтатады және емдеуді жеделдетеді.','Түбірлік каналды емдеу (тіс ұлпасының түбірлік каналы деп те аталады) – бұл тістің инфекцияланған ядросын (ұлпасын) жою процедурасы. Ол тіс ауруын азайтуға жағдай жасайды, инфекцияның таралуын тоқтатады және емдеуді жеделдетеді.\r\n\r\nТістің сау ұлпасы тісті қоректендіреді және инфекциямен күреседі. Қуыстың кеңеюі немесе сызаттардың пайда болуы салдарынан ұлпа зақымданса, инфекция жұқтыру мүмкін. Инфекция ауырсынуды тудырып, сондай-ақ іріңнің пайда болуына әкелуі мүмкін.\r\n','translator',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(830,'','Демікпені бронходилятаторлардың көмегімен емдеу ','','','kz','s','',0,'',482,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280320,1576816320,1545280417,'__Бронходилятаторлар__ тыныс-алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.','__Бронходилятаторлар__ тыныс-алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.','translator',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(831,'','Кекірікке, газдың жиналуына немесе іштің кебуіне әкеп соқтыратын дәрілік препараттар','','','kz','s','',0,'',842,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280380,1576816380,1545280453,'Тағайындалған және тағайындалмаған препараттар, сондай-ақ диеталық препараттар ішті газдау, кептіру кезіндегі мынадай жағымсыз әсерлерге әкеледі:\r\n\r\n•	Ауырсынғанды қатты сездірмейтін наркотикалық препараттар.\r\n•	Имодиум, каопектейт и ломотил  секілді дияреяны емдеуге қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл қоспаларды шамадан тыс, аз уақыт аралығында көп пайдаланған жағдайда,  көбіне газ бен іштің кебу сезіміне әкеп соқтырады.\r\n•	Цетрусель немесе Фиберкон секілді жаппай өндіріс құралдары.\r\n•	Темірқұрамдас қоспалар.','Тағайындалған және тағайындалмаған препараттар, сондай-ақ диеталық препараттар ішті газдау, кептіру кезіндегі мынадай жағымсыз әсерлерге әкеледі:\r\n\r\n•	Ауырсынғанды қатты сездірмейтін наркотикалық препараттар.\r\n•	Имодиум, каопектейт и ломотил  секілді дияреяны емдеуге қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл қоспаларды шамадан тыс, аз уақыт аралығында көп пайдаланған жағдайда,  көбіне газ бен іштің кебу сезіміне әкеп соқтырады.\r\n•	Цетрусель немесе Фиберкон секілді жаппай өндіріс құралдары.\r\n•	Темірқұрамдас қоспалар.\r\n\r\nДәрілік препараттарды немесе қоспаларды симптомдардың себебі ретінде қарастырған жөн. Әсіресе жаңа препараттар мен қоспаларды қабылдағаннан кейін пайда болған кезде. Егер кекіріктің немесе іштің кебуінің пайда болуы себебі қабылданып жүрген дәрілік препараттар болса, дәрігер сізге басқа препараттарды тағайындай алады.\r\n','translator',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(832,'','Тамақтың ісіп ауруы (Круп)','','','kz','s','',0,'',6909,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280440,1576816440,1545280701,'Круп (тамақтың ісіп ауруы) – бұл ауру, тоқтаусыз қатты жөтелген кезде, демнің қысылған кезінде мазалайды.  Круп  дыбыс байламының айналасындағы тіндердің ісінуінен туындайды.  Бұл жағдай сәбилерде  және  жас балаларда жиі кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКруп (тамақтың ісіп ауруы) – бұл ауру, тоқтаусыз қатты жөтелген кезде, демнің қысылған кезінде мазалайды.  Круп  дыбыс байламының айналасындағы тіндердің ісінуінен туындайды.  Бұл жағдай сәбилерде  және  жас балаларда жиі кездеседі.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКрупты дамытатын себептерге мыналар жатуы мүмкін:\r\n\r\n•	Вирусты инфекция (барынша көп таралған себеп)\r\n•	Бактериялық инфекция\r\n•	Аллергия\r\n•	Тыныс алу жолдарын тітіркендіретін бір заттарды ауамен жұтып алғаннан\r\n\r\nКруптың туындауының бірден-бір себебі парагрипп вирусы.  Ал крупты тудыратын басқа вирусқа РСВ, қызылша вирусы, аденовирус және тұмау вирустары жатады.\r\n\r\nКруп бір кездері дифтерия бактериясынан туындап, өлімге апаратын ауру болған. Қазір ол заманауи антибиотиктермен емделеді, оның алдын алу үшін екпе салынады.  Қазіргі уақытта, круп көбінесе жеңіл кетеді. Дегенмен, ол әлі де қауіпті болуы мүмкін.\r\n\r\nКруп көп жағдайда, 3 айдан 5 жасқа дейінгі балалар арасында және басқада жас топтарында дамиды.Кейбір балаларға круп әбден орнығап қалған, сондықтан олар бұл аурумен бірнеше рет ауруы мүмкін.\r\n\r\nАҚШ-та круп қазан және наурыз кезеңдерінің арасында барынша таралған, бірақ ол жылдың басқа мезгілдерінде де кездесуі мүмкін.\r\n\r\nКруптың ауыр ағымы жоғарғы тыныс алу жолдарының бактериялық инфекциясынмен байланысты.  Бұл жағдай бактериялы кеңірдек деп аталады және емхенелық жағдайда емдеуді қажет етеді, сонымен қатар, ішкі күретамырға антибиотиктер енгізіледі.  Қабынған процесс көмеймен қатысты болып кетсе, кеңірдек саңлауы толықтай жабылуы мүмкін, мұндай өмірге қаупті жағдай  -  эпиглоттит деп аталады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКруп  «үргендей» жөтел түрінде пайда болады. Бірнеше күн бойы үрмелі жөтел туындайды, мұндай, жеңіл тұмау секілді, симптомдар көбінесе балаларда болады. Жөтел өршіген сайын, баланың тыныс алуы қиындай түседі немесе стридор пайда болады (тосын болатын, кеудедегі дыбыс, ол әсіресе дем шығарған кезде туындайды).\r\n\r\nАсқынған жағдай көбінесе түнде орын алады.  Көбінесе ол 5 немесе 6 түнге дейін созылады, бірақ аурудың шегі алғашқы 2-ші түнде-ақ  білінеді. Кей жағдайда ғана круп аптаға дейін созылады. Егер круп аптадан асып кетсе,  қайталанбалы ағымда болс, онда сіз бірден дәрігерге тексеріліңіз, ол бұл жағдайдың себебін анықтап береді.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nБалаларға  дәрігерлік тексеру жасалғаннан кейін диагноз қойылады.  Кейде дәрігер крупты, баланың жөтелін телефоннан естіп-ақ анықтай алады. Кей жағдайда диагностикалау үшін, рентгенология сияқты әдістерді өткізу қажет болады.   \r\n\r\nЖалпы тексеру өткізу арқылы дем алу кезіндегі кеуде жасушаларының қысылуын анықтауға болады. Стетоскоптың көмегімен кеуде жасушасын тыңдағанда созылған дем алу немесе дем шығару, сырыл және демнің біртүрлі шығуы байқалады.\r\n\r\nТамақты қарау кезінде, көмейдің қызарғаны білінуі мүмкін. Мойынға рентгенография өткізген кезде, бөгде дене не болмаса кеңірдек саңлауының тарылғаны көрінуі мүмкін\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөп жағдайда крупты үйде емдесе де жақсы ем қонады, бірақ сіз түнде болса да ем қабылдау жайында дәрігермен хабарласып кеңесіп алғаныңыз дұрыс.\r\n\r\nСалқын немесе дымқыл ауа жеңілдік беруі мүмкін. Бастапқыда баланы ванна буына кіргізіп көріңіз немесе салқын түнгі ауа шығарыңыз. Егер сізде ауаылғалдандырғыш болса, баланың жатын бөлмесіне бірнеше түндер бойы қосып қойыңыз.\r\n\r\nАцитаминофеннің баланың жағдайын жеңілдетуге көмегі тиеді, ыстықты  басып, тынысын жеңілдетеді. Дәрігермен  дәрілерді қолданудың қажеттілігі жайында кеңеспей тұрып,  жөтелге қарсы дәрі-дәрмектерді қолданбаңыз. \r\n\r\nСтериоидты дәрілік препараттардың әсері өте жақсы болуы мүмкін. Олар круптың симптомдарын жеңілдетеді. Сондай-ақ  құрамында аэрозолдары бар дәрілік препараттар да жақсы әсерді игереді.\r\n\r\nАурудың салмақты ағымында ауруғанаға госпитализациялау керек. Симптомдардың көтерілуі, тыныс алу жолдарындағы тұрақты мәселелер, шаршау, терінің көгілдір түске боялуы немесе сусыздану дәрігердің көмегіне жүгінуді немесе ауруханаға жатқызу керектігін білдіреді. \r\n\r\nДәрі-дәрмектер жоғары тыныс алу жолдарының ісігін басу мақсатында қолданылады.  Ішке қабылдау үшін аэрозолды рацемикалық эпинефрин, кортикостероидтар тағайындалады. Мысалы, дексаметазон және преднизолон, сондай-ақ, ингаляциялау немесе кортикостероидтың иньекциялық түрі қолданылады. Ылғалды оттегі әдетте, төсектің астында орналасқан  оттекті шатырға  беріледі. Бактериялық инфекция антибактериялды терапияны тағайындауды қажет етеді.\r\n\r\nТыныс алу жолдарының обструкциясы асқынғанда интубация өткізуді қажет етеді (түтікше мұрын немесе ауыз арқылы, көмекейден өкпеге ауа жіберу үшін кіргізіледі). Сусызданған кезінде  тамырға сұйықтық енгізу тағайындалады. Кейбір жағдайларда кортикостероидтерді тағайындайды.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте, вирусты этиологиялық круп  3-7 күннен кейін сауыға басатайды. Бактериялық этиолгиялық круп кезінде  қажетті терапияны қолданса, нәтижесі оң болмақ. \r\nТыныс алу жолдарының обструкциясын дұрыс емдемеген жағдайда респираторлы дистресс дамуы мүмкін (тыныс алудың қиындауы) немесе тыныс ала алмай қалады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Респираторлы дистресс\r\n•	Тыныс ала алмау\r\n•	Эпиглоттит\r\n•	Бактериалы трахеит\r\n•	Ателектаз (өкпенің жартылай бөлінуі)\r\n•	Сусыздану \r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nКруп көбінесе үй жағдайында да жақсы емделеді.  Сіз дәрігеріңізбен тек телефон арқылы ғана сөйлесіп,  емдеудің жеткілікті қолданымдарын алсаңыз болады.\r\n\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, жедел медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n\r\n•	Круп белгілі бір жәндіктің шағуынын немесе қандай да бір затты жұтынып алғаннан пайда болса;\r\n•	Баланың еріндері көгеріп, немесе терісі көгілдір түске боялса;\r\n•	Баланың сілекейі ақса;\r\n•	Баланың жұтынуында мәслелер туындаса;\r\n\r\nМынадай жағдайлардың ауырлығына байланысты,  дереу арада дәрігерге  немесе жедел жәрдем қызметкерлеріне хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Стридор (дем алғанда естілетін  дыбыс)\r\n•	Тыныс алғанда қабырға араларының тартылуы\r\n•	Тыныс алған кезде қосымша күш жұмсау\r\n•	Агитация немесе тықыршу\r\n•	Үй жағдайындағы терапияның әсері болмауы\r\n\r\nМәселе оңалады деп, таңға дейін күтпеңіз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу __\r\n\r\nҚолыңызды жиі жуып тұрыңыз, респираторлы инфекциялы ауру адаммен тығыз байланыста болмаңыз.\r\n\r\nДифтериге, гемофилиялық таяқшаларына және қызылшаға қарсы екпе салдырыңыз.\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000959.htm\r\n\r\n','translator',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(833,'','Қанағым және эрекция проблемалары','','','kz','s','',0,'',1083,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280680,1576816680,1545280743,'Үңгірлі дене – аталық жыныс мүшесі денесінің әр жақ бойындағы кеуекті қуыстар. Эрекция кезінде осы қуыстардағы бірыңғай салалы бұлшықет босаңсиды, аталық жыныс мүшесі артериялары арқылы қан өтіп, және қуыс қанға толып кеңейтіледі. Кеңейген қуыстар веналарды (әдеттегі жағдайда аталық жыныс мүшесі қанды шығарады) басу арқылы қанды ішінде ұстап, аталық жыныс мүшесін түзу етеді.','Үңгірлі дене – аталық жыныс мүшесі денесінің әр жақ бойындағы кеуекті қуыстар. Эрекция кезінде осы қуыстардағы бірыңғай салалы бұлшықет босаңсиды, аталық жыныс мүшесі артериялары арқылы қан өтіп, және қуыс қанға толып кеңейтіледі. Кеңейген қуыстар веналарды (әдеттегі жағдайда аталық жыныс мүшесі қанды шығарады) басу арқылы қанды ішінде ұстап, аталық жыныс мүшесін түзу етеді.\r\n\r\nЭякуляциядан кейін немесе жыныстық қозу жоғалған соң артериялар тарылып, веналар кеңейеді, содан соң қан қайта кетеді. Аталық жыныс мүшесі қатты емес болып қалады.\r\n\r\nАталық жыныс мүшесін қанмен қамтамасыз ететін және одан қанды шығаратын артерия, сонымен бірге веналардағы бұзылыстар эрекциямен байланысты проблемаларға алып келуі мүмкін. Артериялардағы бұзылыстар мыналардан болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Аталық жыныс мүшесіндегі артериялардың қатаюы (атеросклероз).\r\nБұл аталық жыныс мүшесін қанмен толтыратын артериялардағы қан ағымын жауып тастауы мүмкін.\r\n•	Дәрі-дәрмектің жанама әсері (мысалы, жоғары қысымға қарсы кейбір дәрі-дәрмектер).\r\n•	Аталық жыныс мүшесі үңгірлі денесінің веналарынан қанның ағуы.\r\n','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(834,'','Қанталау (көгеру немесе гематома түзілу)','','','kz','s','',0,'',3012,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280740,1576816740,1545280821,'__Қанталау немесе көгеру (гематома)__ – бұл дененің жарақат алуының салдарынан туындайтын жағдай.  Ол қантамырларының жарылғандығының және тері асты жиналған тіндерінің зақымдануының нәтижесінің көрінісі. ','\'\'__Бұл не?__\'\' __Қанталау немесе көгеру (гематома)__ – бұл дененің жарақат алуының салдарынан туындайтын жағдай.  Ол қантамырларының жарылғандығының және тері асты жиналған тіндерінің зақымдануының нәтижесінің көрінісі. \r\n\r\n\'\'__Себептері.__\'\' Азғантай  түзілген қанталаулар байқамай жарақаттанып қалғанда жиі болып тұрады.  Осындай кезде аздаған ісінулер де кезедеседі. Қанталаулар аздап үлкеюі де мүмкін, оның бірнеше себептері бар. Мысалы, сіздің қанайналымыңыз бұзылуы мүмкін немесе сіз артық тромбтүзілімдерді жою үшін қан сұйылтқыш дәрі-дәрмектерді  қолданып жүруіңіз мүмкін. Ондай дәрілерге асперин жатады, және оны  ересек жастағы адамдардың қолданбай-ақ қойғаны абзал, себебі ол дәрі жүрек қантамырлары ауруының қаупін арттырады.\r\n\r\nҚанталаудың (гематомалардың) үш негізгі түрі бар, олар жарақаттың тереңдеуіне байланысты ажыратылады.\r\n\r\n1.	Тері үстілік;\r\n2.	Бұлшықет ішілік;\r\n3.	Сүйектік\r\n\r\n\'\'__Симптомдары. __\'\'Басты симптомы – ол ауырсынуы, ісінуі және жарақат алған жердің терісінің түсі – қызыл-күлгін түске енуі, және ақырындап көгеріп, артынан жасыл, жасыл-сары түске енуі жатады. \r\n\r\nҚанталаулар бірнеше күннен ай жуық уақытқа дейін сақталады. Қанталаулардың көпшілігі қауіптілікке ұрындырмайды. Кейде қанталаған жерлер барлық денеге таралады. Аяқтағы қанталаулар, бет пен қолға қарағанда ұзақ уақыт бойы кеипей жүреді. Бұл аурудың ең ауыры және қатты ауыртатыны сүйектік гематома  болып саналады.\r\n\r\nАлғашқы көмек:\r\n\r\n•	5-10 минут мұз басыңыз. Бұл ісіктің басылуына  және канталаған жердің тез қалпына келуіне септігін тигізеді. Ең дұрысы мұзды пластикалық қалташа мен немесе қағаз не, матамен орап алып ұстаған дұрыс. Бір ескертерлігі, мұзды дененің зақымданған жеріне басып жүрмеңіз.\r\n•	Ауруын басу үшін, ауруын басатын дәрілерді қолдануға болады.\r\n•	Амал болса, зақымдалған жерді, жүрек тұсынан жоғары көтеріп ұсстау керек. Сонда, жарақаттарған жердегі ісіктің тез басылуына жағдай туады.\r\n\r\n\'\'__Емдеу. __\'\'Азғантай қанталау кезінде, әдетте, үй жағдайындағы ем-шаралар жеткілікті болады. Ең бастысы жарақат алғаннан кейін салмақ түсіруден сақтану керек. Иненің көмегімен қанталаған жерді соруға тырыспаңыз. Жарақаттан кейін 30 минуттың ішінде түзілген, үлкен ауыртатын ісінген қанталаулар, қауіпті жарақат боуы мүмкін, олар мысалы: \r\n\r\n•	Байламдардың қатты созылуынан;\r\n•	Сынықтан;\r\n•	Шығудан;\r\n•	Орташа немесе үлкен қантамырлардың зақымдануынан;\r\n•	Қанайналымының бұзылуынан.\r\n\r\nШұғыл ем қолдану арқылы асқынудың алдын алып, көгерудің тез қалыпқа келуіне ықпал жасалады. Егер сіз жарақат алған жерден немесе қанталаудың пайда болған орыннан қатты ауырсыну мен қысымды сезінсеңіз, дереу дәрігерге қаралыңыз, себебі бұл қанданудың азғантай  бұзылуының дәлелі болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл денсаулыққа төніп тұрған қауіптіліктің дәп өзі болуы да ғажап емес. \r\n\r\nСондай-ақ, сіз инфекцияның түскенін сезсеңіз, теріңіз қызарып және жарақат алған жеріңіздің қысымы көтеріліп бара жатса, ірінді бөлінділер пайда болса, жалпы қалтырау немесе басқа да белгілер білінсе, дереу дәрігерге қаралыңыз. \r\n\r\n','translator',31,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(835,'','Сынықтың, буынның шығып кетуінің немесе байламдардың қатты созылу салдарынан болатын сүйек-буын деформациясы','','','kz','s','',0,'',1528,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280800,1576816800,1545280887,'Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы көбінесе, аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуының себебі болып табылады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы келесі жағдайларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n•	Қатты ауырсыну.\r\n•	Ісіну және гематомалардың (қанталаулардың) түзілуі.\r\n•	Сүйектің жылжуының сезілуі. \r\n•	Буынның салбырауы.\r\n•	Аяқ-қол немесе буынның дұрыс қозғалмауы.\r\n•	Буынның қысылуы (бүгілмейді немесе түзелмейді).\r\n•	Жарақат тұсында немесе одан төмен тұста терінің салқындауы немесе сұрлануы, ұйып қалуы және шаншуы. Бұл жүйке немесе қан тамырлар жарақаттанса, әлде қысылса орын алады.','Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы көбінесе, аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуының себебі болып табылады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы келесі жағдайларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n•	Қатты ауырсыну.\r\n•	Ісіну және гематомалардың (қанталаулардың) түзілуі.\r\n•	Сүйектің жылжуының сезілуі. \r\n•	Буынның салбырауы.\r\n•	Аяқ-қол немесе буынның дұрыс қозғалмауы.\r\n•	Буынның қысылуы (бүгілмейді немесе түзелмейді).\r\n•	Жарақат тұсында немесе одан төмен тұста терінің салқындауы немесе сұрлануы, ұйып қалуы және шаншуы. Бұл жүйке немесе қан тамырлар жарақаттанса, әлде қысылса орын алады.\r\n\r\nСынық терінің жарылуын туындатуы мүмкін. Кейбір жағдайларда сынған сүйек тері арқылы шығуы мүмкін. Жарақат аумағына бактериялар түсіп, терінің инфекциясымен қатар буынның немесе сүйектің терең инфекциясын туындатуы мүмкін.\r\n\r\nШығып кеткен сүйек сүйектің маңайындағы қан тамырларын, жүйкелерді, байламдарды, сіңірлерді және бұлшықетті де зақымдауы мүмкін. \r\n\r\nБайламдардың созылуы үлкен ісінуді туындатуы мүмкін. Оның салдарынан қосымша жасырын жарақатты анықтау қиынға соғады. Байламдардың созылуы шағын, орта, қатты болуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сізде аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуын туындатқан жарақат болса, дереу дәрігерге көріну қажет болады.\r\n\r\nБайламдардың созылуы мен ажырауы тұрғысынан толығырақ мына сілтемеден оқысаңыз болады: http://www.zdrav.kz/node/8655 \r\n\r\n\'\'Буындардағы ауырсыну (әйелдерде | ерлерде)\'\'\r\n','translator',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(836,'','Қызылша','','','kz','s','',0,'',2798,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280860,1576816860,1545281132,'__Қызылша__ – бұл жұқпалы вирустық ауру. Ол бөртпенің шығуымен, дене қызуының көтерілуімен, жөтелумен, көздің қызаруымен – коньюктивитпен сипатталады. ','\'\'__Қызылша деген не?__\'\' __Қызылша__ – бұл жұқпалы вирустық ауру. Ол бөртпенің шығуымен, дене қызуының көтерілуімен, жөтелумен, көздің қызаруымен – коньюктивитпен сипатталады. Қызылша балалардың арасында көп таралғанда, бір қуанышымызға орай қызылшаға қарсы екпе қолданылып, бұл індеттің беті қайтарылды. Қызылшаға қарсы  вакцина жеткілікті түрде қауіпсіз болып саналады, және одан кейбіреулер айтып жүргендей, аутизм туындамайды.  \r\n\r\n\'\'__Қызылшаның себепкері__\'\' – вирус болып табылады. Инфекция ауа түйіршіктері арқылы таралады. Жұққаны мен симптомдарының пайда болуы уақытының арасы 8 ден, 12 күнге дейін. Бұл кезең – инкубациялық деп аталады.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары.__\'\' Қызылша кезінде, әдетте, барлық денеге қышымайтын, қызыл бөртпелер қаптайды. Бөртпелер әдетте, аурудың 5-ші күні пайда болады да, 4-7 күнге дейін созылады. Бөртулер бастан басталады да, дененің барлық бөлігіне таралады. Қызылша бөртпелері, әдетте, макулепапулезды болады, нақтырақ айтсақ, олар жалпақ, түссіз бүртік-бүртік болады және айналасы аздаған қатты қою-қызыл түске бөленеді, сондай-ақ, олар бір-біріне құйылуы да мүмкін.\r\n\r\nҚызылшаның басқа симптомдары  тұмауға ұқсайды:  қызу көтеріледі, түшкіреді, мұрыннан су ағады, тамақ ауырады, жөтел пайда болады, бездер үлкейеді, көз қызарып, тітіркеніп тұрады, шаршағыш келеді, тәбет жоғалады. Қалай жоғарылап бара жатса, қызылшаға анықталады да, қуанышқа орай екпе салынады. Вакцина салынбаған жандарда, әсіресе, ересектер арасында, қызылшаның даму қаупі басым. Ондай жас өспірімдер мен студенттер жұқпаның негізгі көзі болып табылады. \r\n\r\nҚызылша  есейген кезде ауыр соғады және түрлі асқынулар туындатуы мүмкін. Егер жүкті әйел қызылшамен ауырса, оның түсік тастау қаупі артады, мерзімінен бұрын босануы мүмкін немесе өлі тууы мүмкін. Бір айта кетерлігі қызылша инфекциясы туа біткен ақаулардың дамуына себеп болмайды.\r\n\r\n\'\'__Диагноз__\'\' клиникалық симптомдардың талдамасының негізінде қойылады, сондай-ақ, зертханалық талдамалар арқылы, қызылшаға қарсы антиденені табу үшін бактериологиялық зерттеу және қан талдамасы жүргізіледі. \r\n  \r\n\'\'__Қызылшаны емдеу__\'\' үшін тынығу керек, парецетамолды көп мөлшерде ішіп, қабылдау керек немесе симптомдарды түсіру үшін басқа да дәрілік препараттар қолданылады. Қызылшамен ауыратын көптеген аурулар, асқындырмай сауығып жатады. Бірақ, сәбилерде, қарт адамдарда және иммун жүйесі бұзылған жандарда  түрлі асқыну қауіптіліктері бар, олар мысалы құлақ инфекциясы, тамақтың срептококктік зақымдалуы, пневмония немесе мидың қабынуы (энцефалит) сияқты аурулар.\r\n\r\n\'\'__Алдын алу шарасы__\'\' – заманауи және дұрыс вакциналау.\r\n\r\n\r\n\'\'Дене қызуының көтерілуімен бірге шығатын бөртпе (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Естудің жоғалуы (ерлерде /әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Балалрдың дене қызуының көтерілуімен бірге шығатын бөртпе (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n\r\n','admin',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(837,'','Жанаспалы  дерматит','','','kz','s','',0,'',8221,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362100,1576898100,1545362556,'Жанаспалы дерматит – бұл ауру қандай  да бір затпен тікелей жанасқанның салдарынан туындайды. Ол қабынбалы, жараға түрінде болады, үстіңгі жағы қызарып тұрады. \r\nЖанаспалы дерматиттің екі формасы бар: аллергиядан  және тітіркенуден (тиген бір заттың әсерінен)  туындаған.\r\n\r\nКейбір өсімдіктер уыт бөледі, одан тері тітіркенеді. Бұл емен ағашының жапырағынан туындаған у болуы мүмкін. Бұл жапыраққа тері тиіп кеткен кезде, түзу жолақтар пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЖанаспалы дерматит – бұл ауру қандай  да бір затпен тікелей жанасқанның салдарынан туындайды. Ол қабынбалы, жараға түрінде болады, үстіңгі жағы қызарып тұрады. \r\nЖанаспалы дерматиттің екі формасы бар: аллергиядан  және тітіркенуден (тиген бір заттың әсерінен)  туындаған.\r\n\r\nКейбір өсімдіктер уыт бөледі, одан тері тітіркенеді. Бұл емен ағашының жапырағынан туындаған у болуы мүмкін. Бұл жапыраққа тері тиіп кеткен кезде, түзу жолақтар пайда болады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБір заттың тиюі салдарынан тітіркенген дерматит, аурудың ең көп таралған формасы болып табылады. Бұл аурудың себепшілері: түрлі қышқылдар, қабыршықты материалдар, сабын сияқты, жуу құралдары, желдеткіштер, ертінділер мен басқа да заттар. Мұндай заттардан тірі күйгендей әсер береді.\r\n\r\nБасқа да тітіркендіргіштер мыналар:\r\n\r\n•	Цемент;\r\n•	Шашқа арналған бояқ;\r\n•	Жөргектерді ұзақ уақыт ауыстырмау;\r\n•	Пестицидтер мен гербицидтер\r\n•	Резиналы қолғаптар;\r\n•	Сусабын.\r\n\r\nАллергиялық жанаспалы дерматит, егер сіздің теріңізде аллергия немесе гиперсезімталдық болса, онда алерген болып есептелетін кейбір заттың немесе материалдың әсер беруінен туындайды. \r\n\r\nКөбінесе аллерген болып табылатындар, төменде берілген:\r\n\r\n•	Кірпік жапсыратын кілей және шаш жалғайтын құралдар;\r\n•	Антибиотиктер, (неомицин секілді) терінің үстіне жағатын;\r\n•	Бальза Перу (көптеген арнайы тамаққа арналған қоспалар, бояқтар сондай-ақ көптеген азық-түлік пен сусындар);\r\n•	Маталар мен киімдер;\r\n•	Ароматикалық заттар, парфюмерлік, косметикалық, азықтық, сабын және дымқылдандырғыш лосьондар;\r\n•	Тырнаққа арналған лактар, шашқа арналған бояқтар, кетіруге арналған сертінділер;\r\n•	Жапсырғыштар немесе басқа да материалдар (бағалы бұйымдар, сағат баулары, метал түймелер, ішкиімнің темір ілгектері, бекіткіштер, қалта пышақтары, помадалар мен опалардың қаптары);\r\n•	Улы шырмауық, емен, сірке ағашы немесе басқа да өсімдіктер;\r\n•	Резиналы немесе латекстік қолғаптар мен аяқ киімдер\r\n\r\nКез-келген затмен алғашқы рет байланыс боған кезде сізге еш әсер білінбеуі мүмкін, бірақ ылғи тұрақты түрде оларды қолдансаңыз бойыңыздағы сезімталдықты сезе бастайсыз, міне ол сол заттан сіздің аллергияңыз бар деген сөз.\r\n\r\nКейбір заттардан туындайтын аллергиялық реакция, терімен ұзақ уақыт бойы үйкеліп, күн сәулесімен астасып барып әсер береді. Оларға қырынуға арналған лосьондар, күннен қорғағыш крем, сульфаниламидті жақпа май, кейбір әтірлер, тасты-көмірқышқылды  шайырлар мен майлар жатады. Кейбір ауамен әсер ететін аллергендер бар, олар:  шаң немесе инсектицті аэрозолдар, сондай-ақ, олар жанаспалы дерматиттің себепкері болуы мүмкін.\r\n\r\nМетал, никель дегендер теріні қабындыруы мүмкін (эритема), бөртпе және қышу туындатады. \r\n\r\nНикельді дерматит те жеткілікті түрде кең таралған ауру болып табылады.  Оның белгілері: артқы жағы  құрышты болаттан жасалған сағатты таққанда білектен білінебі, сондай-ақ тағылған никелді сырғалардың әсерінен құлақтан білінеді, немесе темірден жасалған киім түймелерінен белгілерді байқауға болады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдар аурудың пайда болған себептеріне қарай ажыратылады, сондай-ақ, аллергиялық дерматиттің тудырушы аллергендеріне байланысты болады.  Әр адамда ауру симптомдары әр түрлі сипатта көрініс беруі мүмкін.\r\n\r\nАллергиялық реакция күтпеген жерден туындауы мүмкін. немесе аллергенге жолағаннан кейін бірнеше айдан кейін байқалуы мүмкін.\r\n\r\nЖанаспалы дерматит көбінесе қолда пайда болады. Шаш күтіміне арналған заттардың, косметикалардың, парфюмениялардың салдарынан бет терісінде, баста, мойында аллергиялық реакция жиі байқалып тұрады. Зергерллік бұйымдар да жанаспалы дерматиттің себепкері бола алады. Ондай жағдайлар тек оларды таққан кезде ғана орын алады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"510\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЖиі кездесетін симпомдары терінің зақымданған ошағының қышуы. Аллергиялық дерматитте қышу симптомы өте күшті болады. Дерматит  кезінде берілген әсерден тері тітіркеніп, сондай-ақ күю мен ауру сезімдері мазалауы мүмкін.\r\n\r\nАллергиялық дерматит кезінде аллерген тиген жердегі тері қызарып,  жолақты немесе дақ секілді бөртпелер шығады. Көп жағдайда аллергиялық реакция, аллергенмен жанасқаннан кейін , 24-48 сағаттан кейін бөртпе түрінде басталады. Бөртпелер мынадай болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Үстіңгі  жағы дымқыл, күлдіреуік түрінде түзілген томпиған қызылдар бірігуге бейім болады;\r\n•	Сипалағанда ыстық  болады және ауырсындырып  тұрады;\r\n•	Сипалағанда жабысқақ, дымқыл болады немесе қабыршықтанып тұрады;\r\n•	Беті аршылып-аршылып тұрады, жара болып кетеді немесе үлкейеді.\r\n\r\nДерматит кезінде әсер еткен тітіркендіргіштердың дамуы барысында, тері құрғауы мүмкін,  ерін де қызарып кетеді. Қолдарда тіліктер (шытынау секілді) пайда болады. Егер тітіркенудің алды алын баса қабынуы да мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"511\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДиагнозы терінің сыртқы бетінің негізіне және тітіркендіргішпен немесе аллергенмен қашан жанасқанына байланысты қаралып, тексеріліп қойылады.  \r\n\r\nАппликационды аллергологиялық тесттердің (патч-тесттер) өткізу жолдарымен терінің реакциясын тудырған  аллергеннің себебі анықталуы мүмкін. Бұл тексеру дерматиттен ұзақ уақыт бойы зардап шегіп жүрген науқастарға қолданылады. \r\n\r\nБұл шараны өткізу үшін, дәрігерге үш мәрте барып-тұруға тура келеді. Оны кәсіби біліктілігі бар және  бұл шараны жақсы талдап бере алатын дәрігер жүргізеді.\r\n\r\nТеріге емдеу шараларын жүргізу барысында аллерген болуы ықтимал аппликация таңылады. Олардың 48 ағаттан кейін шешіп, терінің пайда болған реакциясын  бағалайды. \r\nҮшінші жолығу аппликацияны алып тастағаннан кейін 2 күн өткен соң тағайындалады, енді бұл, өте күрделі реакцияны бағалау үшін қажет болады.\r\n\r\nЕгер сіз терінің азғантай бөлігіне қандай да-бір материалды тестілеуден өткізген болсаңыз, аллергиялық реакцияны байқасаңыз,  онда ноы өзіңізбен бірге алып келгеніңіз жөн.\r\nБасқа да аурулардың туындау мүмкіндігі бар деген күмән болса, онда сізге басқа тексеру жолдары тағайындалады.Мысалы, тері теліміне биопсия жүргізу немесе зақымдалған телімге бактериологиялық зерттеу жүргізіледі (см. бактериологиялық зерттеу тері үлгісіне  немесе шырышты қабықа биопсия жасалады).\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nТеріге тітіркендіргіш тисе, оны толығымен жою мақсатында алдымен терінің зақым алған жерін көп мөлшердегі сумен жуу керек. Кейін ол белгілі болған аллерген немесе тітіркендіргішке қайталап, жуымай-ақ қойған жөн. \r\n\r\nКейбір жағдайда, ең тиімді шешіім, зақымдалған жерге қол тигізбей-ақ қою болып табылады.\r\n\r\nЖұмсартқыз заттар немесе ылғалдандырғыштар теріні ылғалдандырып тұруға көмек береді, сондай-ақ, терінің қайта қалпына келуіне жағдай жасайды. Олар терінің қайта қабынудан қорғайды. Аталмыш заттар алдын алу шарасының және жанаспалы дерматит емінің алғашқы қадамы болып саналады. \r\n\r\nҚұрамында терінің қабынуын төмендететін кортикостеройдтары бар жақпа майлар мен кремдер айтарлықтай көмен беруі мүмкін. Бұл жақпа майлар мен кремдерді қолданарда, оның қолданулы тәсіліне аа мән берген абзал. Аталмыш дәрілерді шамадан тыс қолданса, олар болашақта тері ауруларына соқтыруы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер терінің сыртына жағу үшін картикостеройдтармен бірге такролимусті жақпа майларды немесе пимекролимусты кремдерді қолдануды тағайындауы мүмкін.\r\n\r\nАуыр жағдайда кортикостероидты дәрілік препараттар тағайындалуы мүмкін.  Дәрілердің жоғары дозалы терапиясы 12 күндік қабылдаулармен  жүзеге асады. Сондай-ақ сізге кортикостероидтармен пульс-терапия тағайындалады. \r\n\r\nБасқа да симптоптарды жеңілдету үшін тыныштандырғыш және терінің қышуына қарсы кетіргіш лосьонды дымқыл таңғыш байлау тағайындалады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЖанаспалы дерматит әдетте , асқынбаса, 2 немесе 3 аптаның ішінде жазылады. Дегенмен ауру қиындауы да мүмкін, аллергенді немесе қатысты заттың элиминациясы табылмаса  аурудың бетін қайтару қиынға  соғады.\r\n\r\n__Дереккөз: __http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000869.htm    \r\n\r\n','translator',33,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(838,'','Аяқ-қолдың көгеруі мен ағаруы','','','kz','s','',0,'',477,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362520,1576898520,1545362607,'__Аяқ-қолдың өңсіз ағаруы немесе көгеруі__\r\n\r\nҚол немесе аяқ терісінің түсі өзгеруі температураға баланысты және қол-аяқтың ұзақ уақыт белгілі бір күйде болғанынан болуы мүмкін.\r\n\r\nҚанағымның төмендеуінен немесе тоқтатылуынан, суықтан да аяқ-қолдың ағаруы, көгеруі, сұрлануы байқалады. Бұл жағдай тез арада медициналық араласуды талап етеді. Әсіресе аяқ-қолдар ұйып, салқын тартып, жайсыздық сезу секілді симптомдар кенеттен пайда болған болса және ол ұзақ уақыт бойы сақталса.','__Аяқ-қолдың өңсіз ағаруы немесе көгеруі__\r\n\r\nҚол немесе аяқ терісінің түсі өзгеруі температураға баланысты және қол-аяқтың ұзақ уақыт белгілі бір күйде болғанынан болуы мүмкін.\r\n\r\nҚанағымның төмендеуінен немесе тоқтатылуынан, суықтан да аяқ-қолдың ағаруы, көгеруі, сұрлануы байқалады. Бұл жағдай тез арада медициналық араласуды талап етеді. Әсіресе аяқ-қолдар ұйып, салқын тартып, жайсыздық сезу секілді симптомдар кенеттен пайда болған болса және ол ұзақ уақыт бойы сақталса.','translator',38,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(839,'','Көкжөтел ','','','kz','s','',0,'',2090,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362580,1576898580,1545362732,'__Көкжөтел__ - бұл жоғары тыныс алу жолдарының жұқпалы инфекциясы  (Борде-Жангу немесе паракоклюш бактериясы ). Ол әсіресе жұтқыншақтың артқы жағына орналасқан мұрын жолдарында пайда болады. Инфекциядан жоғары тыныс алу жолдары тітіркеніп, тыныс алу барысында қатты жөтел қысып, қырылдаған немесе үрген дауыс қоса шығады.','__Көкжөтел__ - бұл жоғары тыныс алу жолдарының жұқпалы инфекциясы  (Борде-Жангу немесе паракоклюш бактериясы ). Ол әсіресе жұтқыншақтың артқы жағына орналасқан мұрын жолдарында пайда болады. Инфекциядан жоғары тыныс алу жолдары тітіркеніп, тыныс алу барысында қатты жөтел қысып, қырылдаған немесе үрген дауыс қоса шығады.\r\n\r\nАдам бұл инфекцияның  көзі болып табылады, яғни инфекцияны көкжөтелмен  ауыратын, немесе бактериясы бар сау адамдар таратады. Инфекция ауа - тамшылары арқылы таралады. Сезімтал адамдарда ауруды жұқтыру қаупі 90% ға дейін артады.\r\n\r\nӘдетте, симтомдар үш түрлі кезеңде байқалады. Барлығын тұтас қарағанда 6-10 күнге созылуы мүмкін. 1 кезеңдегі симптомдар түшкіру, мұрыннан су ағу аздаған жөтел сияқты, кәдімгі суық тию белгілеріне ұқсас келеді. Екінші кезең – құрғақ  жөтел, үзік-үзік жөтел, одан асқынып адам өзін тоқтата алмайтын қатты жөтеледі. Үшінші кезең бұл – қатты дыбыспен шығатын жөтел.  Қатты жөтелден тері және тырнақтың асты көгеріп, адам құсып және әлсіреп кетуі мүмкін.\r\n\r\nКөкжөтел барлық жастағы адамдарда кездеседі. Бірақ көбінесе 4 айдан кіші және 60 жастан асқан ересек адамдарда асқыну қаупі жиі кездеседі. 2 айдан 6 жасқа дейінгі жас аралығында көкжөтелге қарсы вакцинаны егу арқылы бұл аурудың алдын алып немесе ауруды қадағалау мүмкіндігі болады.\r\n\r\nДегенмен, вакцинаның қорғау әсері уақыт өте келе жойылады.\r\n\r\nЕрте кезеңдегі ауру белгілерін антибиотиктер қабылдау арқылы  қолға алуға болады, сондай-ақ аурудың созылып немесе асқынып кетуінен сақтануға да мүмкіндік туады. Көкжөтелмен науқастанған балаларды, әсіресе 4 айдан кіші жастағыларды ауруханаға жатқызу керек болады.\r\n\r\nАуру  асқынғанда пневмонияға, созылған қатты жөтел кезінде жарыққа (грыжа) душар қылуы мүмкін.\r\n\r\nКөкжөтелдің өлімге апаруы сирек жағдайда орын алады.\r\n\r\nКөкжетелмен ауырып жазылған адамдар (сондай- ақ, көкжөтелге қарсы екпеден) өмір бойғы иммунитетпен қамтамасыз етіледі дегенді білдірмейді. Сондықтан ауру қайталануы мүмкін (ересек адамдардың 5% ында көкжөтел кездеседі).\r\n\r\n\'\'Балалардағы жөтел (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Балалардың құсуы (ерлерде / әйелдерде)\'\'','translator',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(840,'','2 жасқа дейінгі балалардың бөртпесі','','','kz','s','',0,'',9795,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362760,1576898760,1545363988,'Нәрестелердің денесіне шыққан төмпешіктер мен дақтар көбінесе аса зияндылық туғызбайды, олар өздігінен кетіп қалады. \r\n\r\nСәбилерде ең көп таралған проблема баздану болып табылады. Баздану – бұл теріге зәр мен нәжістің тиіп, ылғалдануынан, тері бөліктерінің тітіркенуінен туындайтын жағдай.  Бала көбінесе жөргекте ұзақ жатған кезде баздану туындайды. \r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Сипаттамасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Үйде күтім жасау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Дәрігер қабылдауында қандай тексерулер орын алады?__{ALINK}\r\n\r\n\r\nБөртпе – терінің түсінің немесе текстурасының өзгеруі. Бөртпе мынадай болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Беті бұдыр болуы мүмкін;\r\n•	Беті жалпақ болуы мүмкін;\r\n•	Қызыл түс терінің қалыпты түсімен сәйкес келеді, қою қызыл түс немесе күңгірт түс қалыпты өзгергені болуы мүмкін;\r\n•	Қабыршықты.\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Сипаттамасы__\r\n\r\nНәрестелердің денесіне шыққан төмпешіктер мен дақтар көбінесе аса зияндылық туғызбайды, олар өздігінен кетіп қалады. \r\n\r\nСәбилерде ең көп таралған проблема баздану болып табылады. Баздану – бұл теріге зәр мен нәжістің тиіп, ылғалдануынан, тері бөліктерінің тітіркенуінен туындайтын жағдай.  Бала көбінесе жөргекте ұзақ жатған кезде баздану туындайды. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"512\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nБасқа аурулардан да теріде бөрпенің пайда болуы кездеседі. Көп жағдайда олар қауіпті емес, егер басқа симптомдармен қосарласпаса.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБөртпелер мынадай себептерден туындайды:\r\n\r\n·	Базданулар (жөргек жабылатын жердегі бөртпелер) – терінің тітіркенген бөлігі, зәр немесе нәжістің тиюінен ұзақ уақыт ылғалданып қалған жағдайдан туындайды.\r\n·	Саңрауқұлақты баздану – бөртпе. Ашытқылы инфцекция ауыз қуысының саңрауқұлақты қабынуын туындататын, candida – атты инфекцияның себебінен туындайды. Мұндай бөртпелер кәдімгі терінің жарылуынан өзгеше болады. ол ашық қызыл түсті, ал сыртқы жиектерінде домаланған дөмпешіктер көрініс береді. Мұндай бөртпе түрін емдеу үшін дәрі-дәрмектер тағайындалуы керек.\r\n·	Ыстықтан шығатын бөртпе, немесе терлегеннен  туындайтын бөртпелер тер шығаратын бездердің бітеліп қалуынан пайда болады. Олар көбінесе ыстық және ылғалды ауа райында кездеседі. Тер теріде тұрып қалады да, одан кішкентай қызыл төмпешіктер немесе шағын көпіршіктер түзіледі.\r\n·	Токсикалық эритема және безеулер, жас нәрестелердің жартысынан көбінде кездеседі, олар әдетте жалпақ қызыл дақтарды түзеді (әдетте ақ дақтар, ортасы безеулерге ұқсайды) . Бұл  бөртпелер сирек кездеседі, 5 немесе 7-14 күндік балаларда пайда болып, өздігінен жоғалып кетеді. Бұған алаңдамай-ақ қойсаңыз да болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"513\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n·	Балада безеулердің пайда болуы анасының гормонының әсерінен туындайды. Далада, жаңа туылған нәрестелердікі қызыл томпақ болып көрінеді, кейде ортасында ақ дағы да қылаң береді.   Безеулер 2-4 апталық нәрестелерде туындайды, тіпті оны 4 айлықтарда да дейін кездестіруге болады, кейде тіпті бұл безеушелер баланың 12-18 айлығына дейін сақталып тұратын көрінеді. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"514\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n·	Себорейлі дерматит нәрестелерде майлы, қабыршықты, бас терісінде жарылған дақ түрінде пайда болады, олар әдетте 3 айлық балаларда кездеседі.  Олар көбінесе өздігінен кетеді. Бірақ кейде, дәрілік препараттармен де емдеуге тура келеді. \r\n·	Экзема құрғақ, қызыл (күңгірт) қабыршықты, терінің қышымалы түрінде пайда болады. Егер экзема ұзақ уақыт бойы сақталып тұрса, бұл жердегі терілер томпия бастайды. Мұндай жағдайлар  - аллергиямен және астмамен байланысты болады, кейде, бірақ, ешқандай ауыр себепсіз өздігінен де пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"515\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"516\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"517\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n·	Есекжем теріде қызыл жолақтар түрінде пайда болады, олар теріде көшіп жүруі де мүмкін. Мысалы, сіз теріні анықтап қарап шықсаңыз белгілі бір жерінен қызыл шеңберлі жолақтарды байқайсыз, бірақ бірнеше сағаттан кейін ол шеңбер басқа жерден көрініс береді, ал қызыл жолақ ішке енгендей көрінеді және олар орыны ауыстрып тұрады. Олар кейде, әртүрлі формалармен де ерекшеленеді. Есекжем бір-неше күнге дейін сақталуы мүмкін. Оның пайда болуы себебі белгісіз.  \r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Үйде күтім жасау__\r\n\r\n\'\'__Баздану__\'\'\r\n\r\nТерінің құрғақтығын сақтау амалдарын жасаңыз. Суланған жөргектерді мүмкіндігінше жиірек ауыстырып тұрыңыз. Тіпті баланың терісін ауаға кептіріп тұрыңыз. Маталы жөргектерді жұмссақ сабынмен мұқият жуып тұрыңыз. Теріні тітіркендіретін салфеткаларды пайдаланбаңыз (әсіресе құрамында спирті бар болса).\r\n\r\nЖақпа майлар мен кремдер баланың терісін қырылудан, тітіркенуден қорғайды.  Жүгері крахмалы немесе тальк секілді ұнтақтарды абайлап қолданыңыз, себебі бала оны дем арқылы ішке жұтып алса, өкпесін зақымдауы мүмкін. \r\n\r\nЕгер балаңызда саңрауқұлақты баздану пайда болса, дәрігер сізге оған қарсы тұратын жақпа майды тағайындайды.\r\n\r\n\'\'__Басқаша бөртпе__\'\'\r\n\r\nЫстықтан немесе терден болатын бөртпелерді емдеудің ең тиімді жолы – баланы салқын және барынша құрғақтау жерге орналастыру.\r\n\r\nМұндай бөртпелерге сеппелер қолданылмайды, ондай сеппелерді, тіпті баланың қолы жетпейтін жерлерге қойыңыз, себебі ол байқаусызда оларды ішке жұтып қоюы мүмкін. Кремдер мен жақпа майларды қолданбаңыз, олар себебі теріні жіпсітіп, тердің шығуын тежеуі мүмкін.\r\n\r\nТоксикалық эритема – оның балаларда пайда болуы қалыпты болып саналады, ол бірнеше күннің ішінде өздігінен жойылады. Сізге оны емдеудің қажеті жоқ. \r\n\r\nАқ немесе түссіз безеулер өздігінен кетеді. Оларды да емдеудің қажеті жоқ. \r\n\r\nЕсекжем пайда болса, дәрігерге хабарласыңыз,  себебі оның пайда болу себебін дереу анықтау керек. Кейбір жағдайда, дәрігер өзі сізге дәрілік препараттарды тағайындауы мүмкін. Ангистаминді препараттар қышу сезімін басуы мүмкін. \r\n\r\n\'\'__Балалардағы акне__\'\'\r\n\r\nӘдеттегі жуыну. Көп жағдайда баланы жуындыру арқылы акнеден айықтыруға болады. Әдеттегі таза су мен балаларға арналған жұмсақ сабынды қолдану арқылы, баланы әр 2-3 күн сайын шомылдырып тұрған жөн. Акнені емдеуге арналған дәрілер тек ересектер мен жасөспірімдерге қолданылады.\r\n\r\n\'\'__Себорейлі дерматит__\'\'\r\n\r\nСеборейлі дерматит кезінде, басты сумен немесе балаларға арналған жұмсақ сусабынмен жуу керек. Құрғақ терідегі қабыршықтарды кетіру үшін щетка қолданыңыз. Егер қабыршықтар кетпесе, оларға май жағыңыз, сонда олар жұмсарады. Себорейлі дерматит, әдетте, 18 айдың ішінде кетеді. Егер аурудың беті қайтпай қойса, оған арнайы ем жүргізіледі, егер ол жер инфицирленсе, не істеу керектігін дәрігермен кеңесіп, шешіңіз.\r\n\r\n\'\'__Экзема__\'\'\r\n\r\nТерінің мәселелері кезінде, әсіресе экземаға кездескенде, терінің тырнауға, қасуға болмайды, одан да оған ылдалды жағдай жасап тұру керек.\r\n\r\n•	Баланың қол тырнақтарын алып тұріңіз, түнде қолғап кигізіңіз, сонда онның тырналап тастауының алдын аласыз;\r\n•	Құрғатқыш сабындарды қолданбаңыз, олар кейін теріні тітіркендіруі мүмкін.\r\n•	Жуындырғаннан кейін, бірден ылғалдандырғыш кремдер мен майларды жағыңыз.\r\n•	Ыстық ванна, ол жерде баланы ұзақ отырғызу, ваннаны көп мөлшерде көпіршіктендіру бала терісінің құрғауына себепкен болады. Сондықтан олай істемеу керек.\r\n•	Балаға еркін тұратын киім кидіріңіз, еркін киім терді жақсы сіңіреді.\r\n•	Егер бұл жағдайлардың барлығы балаңыздағы экземаның кетуіне көмек болмаса (сіздің балаңызға дәрілік препараттар тағайындау керек болуы мүмкін) немесе сіз терінің инфицирленгенін байқасаңыз, дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nКөбінесе, экземасы бар балалар осы проблемамен өседі, олардың көпшілігінің терісі ересек кезеңінде сезімтал болып қалады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер балаңызда төмендегідей жағдайлар болса, дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n	Бөртпен байланысты қалтырау немесе басқа да түсініксіз симптомдар орын алса;\r\n	Терінің кез-келген жері дымқылданып, қызарып, инфекциямен байланысқандай болып тұрса;\r\n	Жөргек ауыстырып тұрса да бөртпелер пайда бола берсе;\r\n	Бала 3 айлық болса да, бөртпе, дақ, күлдіреулер немесе қызарулар пайда болса;\r\n	Тері көлдіресе;\r\n	3 күндік үй емінен кейін де жағдай жақсармаса;\r\n	Көп жер тырналып кетсе.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігер қабылдауында қандай тексерулер орын алады?__\r\n\r\nДәрігер жалпы тексеру жүргізеді. Баланың терісі бөрпелердің  сатылы кезеңдерін анықтау үшін мұқият тексеріледі. Баланың терісін емдеу үшін қолданылатын қажетті заттардың тізімін жазып алыңыз.\r\n\r\nДәрігер сізге мынадай сауалдарды қоюы мүмкін:\r\n\r\n	Бөртпе қашан басталды?\r\n	Туылғанда симптомдары пайда болған ба? Олар қалтырауды емдегеннен кейін жойылды ма?\r\n	Бөртпелердің тері жарақаттарымен байласы бар ма? Олар дененің басқа жерлеріне тарады ма?\r\n	Тағы қандай симптомдары көрініс берді?\r\n	Сіз баланы қандай сабынмен жуындырасыз?\r\n	Баланың терісіне қандайда бір затты жақтыңыз ба (крем, лосьон, май, парфюм)?\r\n	Балаңыз қандайда бір дәрлік препаратты қабылдай ма? Оларды қашаннан бері қабылдайды?\r\n	Балаңыз жақын арада басқада жаңа бір тамақ жеп пе еді?\r\n	Балаңыз жақын арада ағашпен жанасқан ба еді?\r\n	Балаңыз жақын арада ауырды ма?\r\n	Сізде бұрыннан тұқымыңызда тері ауруымен байланысты мәселелер бар ма еді? Сіздің балаңызда жан-ұйядағы бір мүшеден аллергиясы бар ма?\r\nТексерулер сирек тағайындалады, егер тағайындала қалса, олар мыналар:\r\n	Аллергиялық тері тесті;\r\n	Қан талдамасы (жалпы қан талдамасы);\r\n	Терінің зақымдалған жеріне микроскопиялық тексеру;\r\n\r\nБөртпенің пайда болуы себептеріне байланысты, терінің қышуын басу үшін антигистаминді препараттар тағайындалуы мүмкін. Инфекциялық бактериялармен байланысты болса антибиотиктер тағайындалады.\r\n\r\nСаңырауқұлақтан туындаған баздану кезінде, дәрігер арнайы крем тағайындауы мүмкін. Қаптап кеткен бөрпеге, саңырауқұлақ инфекциясынан туындамаған бола, құрамында кортикостероидтар бар жақпа май ұсынылады.\r\n\r\nЭкзема кезінде қабынуды төмендету үшін, дәрігер  жақпа май  немесе құрамында кортизон бар дәрілерді тағайындайды. \r\n\r\n__Дереккөз:__  https://medlineplus.gov/ency/article/003259.htm\r\n\r\n__Синонимдері:__ Балалар бөртпесі; Тербөртпе;Қызыл тербөртпе.\r\n\r\n\r\n','translator',37,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(841,'','Тері инфекциясы','','','kz','s','',0,'',595,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545363960,1576899960,1545364063,'__Тері инфекцияларының сипмтомдары__ мыналар:\r\n\r\n•	Ауырсынудың күшеюі, көгеру, қызару немесе сипап қарағанда терінің жылы болуы\r\n•	Инфекция аймағынан бөлінетін қызыл жолақтар.\r\n•	Красные полоски, расходящиеся от места инфицирования.\r\n•	Іріңнің немесе сарғыш түстес сұйықтықтың ағуы.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Бездердің үлкеюі.','{img type=\"fileId\" fileId=\"518\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Тері инфекцияларының сипмтомдары__ мыналар:\r\n\r\n•	Ауырсынудың күшеюі, көгеру, қызару немесе сипап қарағанда терінің жылы болуы\r\n•	Инфекция аймағынан бөлінетін қызыл жолақтар.\r\n•	Красные полоски, расходящиеся от места инфицирования.\r\n•	Іріңнің немесе сарғыш түстес сұйықтықтың ағуы.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Бездердің үлкеюі.\r\n\r\nИнфекция белгілері болса, дәрігеріңізбен кеңесіңіз. Дәрігер сіздің симптомыңызды бағалай алады және емдеу бойынша кеңес береді. Инфекцияны тез арада емдеу күрделі асқынуларды болдырмауы мүмкін.\r\n\r\n','translator',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(842,'','Ішектік қан кету','','','kz','s','',0,'',1591,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364080,1576900080,1545364137,'Нәжіске қан араласу немесе тік ішектен қан кету көптеген аурулардың белгісі болуы мүмкін. Олар көбінесе күрделі жағдайлар, мысалы, қабынбалы процесс, инфекция, ойық жара мен қауіпті ісік болуы мүмкін. Ішектік қан кету қанның мөлшеріне және қан кетудің ұзақтығына қарасты ажыратылады.','Нәжіске қан араласу немесе тік ішектен қан кету көптеген аурулардың белгісі болуы мүмкін. Олар көбінесе күрделі жағдайлар, мысалы, қабынбалы процесс, инфекция, ойық жара мен қауіпті ісік болуы мүмкін. Ішектік қан кету қанның мөлшеріне және қан кетудің ұзақтығына қарасты ажыратылады.\r\n\r\nҮлкен дәреттің үстінде көрінген азғантай қан, әдетте тік ішектің кішкене жарақаттануынан немесе тітіркенуінен, сондай-ақ геморройдан пайда болады.  Егер нәжісте азғантай қан кейде ғана көрініс беріп жүретін болса, сіз өзіңізді күндегідей сезінетін болсаңыз, яғни бойыңыздан  еш өзгеріс байқамасаңыз, алаңдайма-ақ қойсаңызда болады.\r\nЕгер ішектен көп қан кететін болса, нәжісті унитазға салса, қызыл түс басып кетеді. Нәжістегі қан қанық қызыл түсті, немесе қызыл-қоңыр түсті, күңгірт не болмаса қара түске боялып тұрады. Бұл енді, канның қайдан шыққанына және оның асқорыту жолдары арқылы қанша уақытта келгеніне байланысты.\r\n\r\nДәретхана қағазында болсын, басқа да белгілермен болсын, қанның мөлшері тіпті аз болса да осындай жағдай орын ала қалса дәрігерге хабарласыңыз. Егер ол  қауіпті ауру болса, немесе асқыну процессі болса  дереу аныққтау керек.\r\n\r\n__Емдеу.__ Егер нәжісте қан көрінгендей жағдай болса,  жеке дәрігеріңізге немесе тұрғылықты мекен-жай бойынша қаралатын хирургқа барып қаралыңыз, егер  кеткен қан қауіпті аурудың себебінен болса, анықтап, алдын алу қажет.\r\n\r\nМамандандырылған көмек қолын  проктолог дәрігерлері (тік ішек аулуларын емдейтін хирург) көрсете алады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқан кету\r\nасқазан мен он екі елі ішектің ойық жаралы ауруы\r\nқауіпті ісік \r\nинфекциялық процесс\r\n\r\n','translator',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(843,'','Киста (жылауық)','','','kz','s','',0,'',735,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364080,1576900080,1545364192,'Киста (жылауық) –   тіндегі қап тәрізді құрылым. Ол ауамен немесе сұйықтықпен (қан, түссіз сұйықтық немесе іріңмен) толтырылуы мүмкін.','Киста (жылауық) –   тіндегі қап тәрізді құрылым. Ол ауамен немесе сұйықтықпен (қан, түссіз сұйықтық немесе іріңмен) толтырылуы мүмкін.\r\n\r\nӨкпедегі жылауық әдетте ауамен толыққан, ал лимфа жүйесімен байланысты немесе бүйректе орналасқан жылауық әдетте сұйықтықпен толады. Жылауық сонымен қатар әртүрлі зиянды паразиттердің болуына әкеп соқтырады. Мысалы эхинококк сияқты, бұл бауырға, өкпеге, бастағы миға, бұлшықеттерге тіпті көзге де кері әсерін тигізеді.\r\n\r\nЖылауықтың қалыпты және қылыптан тыс, сирек жағдайда қатерлі түрі кездеседі. Кейбір жағдайларда жылауықтың толықтай алынып тасталуы ұсынылады. Кейде ішіндегісін алып тастау үшін оны жай ғана тіледі немесе тесіп алады.\r\n\r\n \r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nҚан\r\nСұйықтық\r\nІрің\r\nЖедел емдеу \r\n','admin',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(844,'','Карцинома','','','kz','s','',0,'',2357,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364140,1576900140,1545364293,'__Карцинома __- қатерлі ісік,  ішкі ағзалар жасушаларының және адам терісіндегі эпителиальды жасушалардың өлеттенуі.\r\n\r\n__Базальды жасушалы карцинома__ – шектелулі  және баяу өсетін болып ажыратылады.  Ауру тері бетінде кішкентай нақты бір көлемді ғана, үсіңгі жағы күлгін немесе қызыл түсті, сылық түйін болып басталады. Бір қарағанда жартылай мөлдір маржан тас жолағына ұқсайды. Ісік әртүрлі меланды пигменттердің бөлшектерінен құралған, сондықтан оның түсі күлгіннен қара-қоңыр түске дейін өзгереді. Түйіннің өсуі барысында оның ортаңғы бөлігі қабықшамен орылып, қапталған. Тұрақты белгісі – телеангиэтазиямен көрініс береді.  Метастаздануы сирек орын алады.','__Карцинома __- қатерлі ісік,  ішкі ағзалар жасушаларының және адам терісіндегі эпителиальды жасушалардың өлеттенуі.\r\n\r\n__Базальды жасушалы карцинома__ – шектелулі  және баяу өсетін болып ажыратылады.  Ауру тері бетінде кішкентай нақты бір көлемді ғана, үсіңгі жағы күлгін немесе қызыл түсті, сылық түйін болып басталады. Бір қарағанда жартылай мөлдір маржан тас жолағына ұқсайды. Ісік әртүрлі меланды пигменттердің бөлшектерінен құралған, сондықтан оның түсі күлгіннен қара-қоңыр түске дейін өзгереді. Түйіннің өсуі барысында оның ортаңғы бөлігі қабықшамен орылып, қапталған. Тұрақты белгісі – телеангиэтазиямен көрініс береді.  Метастаздануы сирек орын алады.\r\n\r\n__Жалпақ жасушалы карцинома__ – көпқабатты жалпақ эпителия жассушаларынан тұрады. Ол жиі қабыршықтанады. Ісік жасушалары десмосомалармен бекітілген (жарық микроскопында жасушааралық көпірлермен).Эпителиялық ұяшықтың ортаңғы бөлігі кератиннің концентратты агрегаттарынан құралуы мүмкін. (кератиннің меруерт тастар). Ісік тез өседі де, метастаздалады (гематогенді және лимфогенді). \r\n\r\n__Өкпе карциномасы__. Жалпы алғашқы өкпелік ісік жағдайлары (95%-ға жуығы) 4 басты түрден құралады: эпидермоидты (сквамозный), аденокарцинома (бронхиолоальвеолярлы ісік), ірі және ұсақ жасушалы (сулыжасушалы ісік). Емдік тәсіл гистологиялық классификацияға негізделген.  Ұсақжасушалы ісік ағзада таралады, сол кезде ірі жасушалысы орнығуы мүмкін. Эпидермиодты ісік ер адамдар арасында жиі кездеседі; аденокарцинама – әйелдер арасында жиі кездеседі. Эпидермодты және ұсақжасушалы ісіктер, әдеттегі жағдайда, орталық жаңатүзілімдер түріне ауысады; аденокарциномалар және іріжасушалы  қауіпті ісік, әдетте, перферикалық түйіндер және масса түрінде дамиды. Эпидермиодты және ірі жасушалы ісіктер аурулардың қуысында 20-30 % түзіледі.\r\n\r\n__Емделуі__ алғашқы ісіктің табиғатына байланысты, себебі олардың  әр түрі дәрілік терапияны әртүрлі игереді.\r\n\r\nӨкпе карциномаларын емдеу. Аурулар ісігінің локализацияланған формасы мен өкпесінің ірі жасушалы қауіпті ісігіне хирургиялық араласулар жүргізіледі.  Ірі жасушалы  өкпенің қауіпті ісігіне резекция жасауға болмайтын, метастаздалу процессінде немесе хирургиялық араласулардан бас тартқан жағдайда,  ауруға емдік терапия немесе қосымша химиотерапия ұсынылады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nқауіпті ісік, \r\nкарцинома, \r\nбазальды жасушалы карцинома\r\nжалпақ жасушалы карцинома\r\n','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(845,'','Карциноид ','','','kz','s','',0,'',342,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364260,1576900260,1545364327,'__Карциноид__ – өте баяу өсетін ісік. Ол әдетте асқазан-ішек жолдарында, сондай-ақ басқа органдар мен тіндерде кездеседі.','__Карциноид__ – өте баяу өсетін ісік. Ол әдетте асқазан-ішек жолдарында, кейде өкпелерде, сондай-ақ басқа органдар мен тіндерде кездеседі. Карциноидтік ісіктер бауырға таралып, қатерлі ісік синдромын тудыратын серотонин немесе простагландиндер сияқты заттарды өндіруі мүмкін.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nісік\r\nбаяу өсетін ісік\r\nасқазан-ішек жолдары\r\n','admin',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(846,'','Кандидоз ','','','kz','s','',0,'',1292,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364320,1576900320,1545364380,'__Кандидоз__ (ауыздың уылуы) – қабынбалы саңырауқұлақтық ауру, терінің және шырышты қабықтың, несеп-жынысы саңырауқұлақтың тоқтаусыз өсу орындары болып есептеледі.  Кандидоз ашытқылы саңырауқұлақтық, кандида тегіндегі\'\' (Candida albicans) \'\'бактериясынан туындайды. ','__Кандидоз__ (ауыздың уылуы) – қабынбалы саңырауқұлақтық ауру, терінің және шырышты қабықтың, несеп-жынысы және басқа да адамның жүйелері (тыныс алу, ас қорыту, жүйкелік) саңырауқұлақтың тоқтаусыз өсу орындары болып есептеледі.  Кандидоз ашытқылы саңырауқұлақтық, кандида тегіндегі\'\' (Candida albicans) \'\'бактериясынан туындайды. \r\n\r\n\'\'Candida albicans\'\' – бұл біржасушалы микроағза. Олар табиғатта кеңінен таралған, әсіресе олардың ішіндегі сапрофиттер. Кандидалар – сау адамның терісендегі тұрақты мекендеушілер. Соңғы 20-30 жылдары олардың ауыз қуысының шырышты қабығында бөлінуі және дәнегінің өсуі 10 есеге, 53-57 %-ға жеткендігі текссерілді.\r\n\r\nСаңырауқұлақ кандидасының 80-ге жуық  түрлері белгілі. Адамды ауртатындары солардың тек 10 ғана түрі. Кандидалар адам үшін шартты-патогенді болып табылады және аурудың даму ықтималдығы иммунитет жағдайының белгілі бір сатысына байланысты болады. Әлсіз адамдарда генерализдік кандидоз дамуы мүмкін, олар басқа инфекциялармен сирек жанасады, бірақ ол жерден де химиотерапия мен емдік антибиотиктердің жанама әсерлері болуы мүмкін. Кандидоз кезінде көбінесе ауыз қуысы зақымданады, бірақ кейде ауру дененің басқа да бөліктеріне таралады. \r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nсаңырауқұлақтық ауру, \r\nтерінің несеп-жыныс шырышты қабығының жүйесінің зақымдалуы\r\n','admin',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(847,'','Құяң (ишиас)','','','kz','s','',0,'',6391,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364380,1576900380,1545364678,'Құяң – әлсіздік, ұю сезімі және аяқтың терлеуімен сипатталатын жайсыз жағдай түрі. Бұл жағдай  жарақат немесе құйымшақ нервінің талаурап ісінуіне байланысты орын алады. Құяң өздігінен ауру болып саналмайды,  бұл тек ғана қандай да бір басқа аурулардың симптомы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\nҚұяң – әлсіздік, ұю сезімі және аяқтың терлеуімен сипатталатын жайсыз жағдай түрі. Бұл жағдай  жарақат немесе құйымшақ нервінің талаурап ісінуіне байланысты орын алады. Құяң өздігінен ауру болып саналмайды,  бұл тек ғана қандай да бір басқа аурулардың симптомы.\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚұяң жарақат кезде немесе құйымшақ нервінің талаурап ісуі кезінде туындайды. Бұл нерв бел жақтан  бастау алады  және екі  аяқтың артқы жағымен төмен қарай сырғиды.  Бұл нерв тізе және сирақтың артқы бетіндегі бұлшықеттерді басқарады.  Ол сондай-ақ жамбастың артқы бетін, сирақ бөліктері мен толарсақты  сезімталдықпен қамтамасыз етеді \r\n\r\nҚұяңның ең көп тараған себептеріне мыналар жатады:\r\n\r\n•	Омыртқааралық дискінің жарығы;\r\n•	Омыртқа арнасының стенозы;\r\n•	Алмұрттәріздес бұлшықет синдромы (бөксе жақтағы ауру сезімі);\r\n•	Жамбастың жарақаттану немесе сынуы;\r\n•	Ісіктер\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nҚұйымшақ ауыруы ауытқып тұруы мүмкін. Ол жеңіл шаншу, сыздап немесе күйгендей болып ауру сезімін танытуы мүмкін. Кейбір жағдайларда ауырсынуы тоқтата алмастай болып, қатты күшейеді.\r\n\r\nКөп жағдайда ауру бір жақты болады. Кейбір адамдарда аяғының бір бөлігінде сұмдық ауру сезімі мазаллайды немесе жамбас жағында және денесінің басқа бөлігінде ұйу сезімін сезінеді. Ауыру және ұю сезімдері, сондай-ақ сирақтың артқы бетінде және толарсақтың үстіңгі жағында білінеді. Зақымданған аяқ-қолдың әлсіздігі сезіледі. Кейде жаяу кезде, сіз табаныңызды жерден майыстырып көтере алмай қаласыз.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"519\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nӘдетте ауру сезімі ақырындап басталады. Содан өршуі де мүмкін:\r\n\r\n•	Отырғаннан немесе тұрғаннан кейін;\r\n•	Түнде;\r\n•	Түшкіргенде, жөтелгенде, күлгенде;\r\n•	Артқа шалқайғанда немесе ұзақ жаяу жүргенде, әсіресе бұл омыртқа арналарының стенозы болса.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруден өткізеді, оның барысында мынадай жайттар анықталуы мүмкін:\r\n\r\n•	Тізені бүккенде әлсіреу;\r\n•	Табан бағыты бойынша ішке немесе төмен игенде қиындық туындау;\r\n•	Еңкейгенде және шалқайғанда қиындық сезіну;\r\n•	Рефлекстердің бұзылуы немесе әлсіреуі;\r\n•	Сезімталдықтың жоғалуы немесе ұю сезімі;\r\n•	Аяқты жоғары көтеру кезінде ауырсыну.\r\n\r\nКүшті немесе ұзақ ауыруы кезінде тексеру, әдетте, қажет емес. Егер де диагностикалық процедуралар тағайындалса, олар мыналарды қамтиды:\r\n\r\n•	Қан талдамасы;\r\n•	Рентген\r\n•	МРТ немесе басқа да визуалды диагностикалық процедуралар\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емделуі__\r\n\r\nЖалпы құяң басқа аурулардың симптомы болғандықтан, сол негізгі ауруды анықтау керек.\r\nКейбір жағдайларда емдеу қажет етілмейді, сауығу процесі өзідігінен орындалады.\r\nТағы бір қуантарлығы бұл жағдайға хирургиялық араласулар болмайды. Дәрігер сіздің симптомдарыңызды жеңілдету үшін немесе қабынуды төмендету үшін төмендегідей кеңестерді ұсынуы мүмкін:\r\n\r\n•	Жылы затты немесе мұзды ауырып тұрған жерге басыңыз. Алғашқы 48-72 сағат бойы мұз басылса, ары қарай жылы затты басу керек.\r\n•	Ауруын басатын дәрі қолданыңыз, мысалы, ибупрофен немесе ацетаминофен\r\nОмыртқаңызға үйде мынадай күтім жасаңыз:\r\n•	«Пастельді режим» қолданбаңыз;\r\n•	Күндіздің алғашқы бөлігінде қыймылдау белсенділігіңізді шектеңіз. Одан кейін ғана қозғалыс белсенділігңізді арттыра түсіңіз.\r\n•	Ауру басталғаннан кейін 6 күн бойы ешқандай аур көтермеңіз, күрделі жаттығулар орындамаңыз.\r\n•	Физикалық жаттығуларды 2-3 апта өткеннен кейін ғана орыдаңыз. Құрсақ қабырғаларын қатайтатын, омыртқаны иілгіштендіретін жаттығулармен айналысыңыз.\r\n\r\nСондай-ақ физиотерапия ұсынылады. Емдеудің қосымша әдістері құяңды тудыратын себептерге байланысты тағайындалады.\r\n \r\nЕгер, ол шаралар әсер бермесе,  дәрігер сізге жүйке айналасындағы қабыруды төмендету үшін иньекциялық препараттарды тағайындайды. Басқа емдік препараттар  жүйкені тітіркендіретін, аурудың себебін жеңілдету мақсатында тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nНервтің зақымдалуы кезіндегі ауру емделмейді. Егер сізді ылғый бір ауру мазалай берсе, сіз невропатологқа немесе осы ауруды білетін маманға қаралыңыз, аурудың себебіне қаныққаннан кейін емделудің түрлі әдістерін қолдансаңыз болады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nҚұяң әдетті өздігінен кетеді. Бірақ, тұрақты болып тұратын ұстамалар қайталануы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nКөптеген ауыр асқынулар құяңның даму себептеріне, омыртқааралық дискілі жарық немесе омыртқа арнасының стенозы сияқты себептерііне қарасты болады. Құяң  ылғи да ұю немесе аяқтағы әлсіздік сезімін білдіруі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, дереу арада дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Қалтырау және арқада түсініксіз аурудың болуы;\r\n•	Құлағаннан кейін немесе ауыр соққыдан кейін ауру сезімі;\r\n•	Омыртқа мен арқа жақта ісік пен қызарудың пайда болуы;\r\n•	Төменге, тізеден төмен қарай ауру сезімінің таралуы;\r\n•	Бөксе, мықын, аяқ немес жамбас жақтарда әлсіреу немесе ұю сезімінің орын алуы;\r\n•	Несеп шығарғанда ысу сезімін сезіну немесе несеппен бірге қан араласып шықса;\r\n•	Қырмен жатқанда ауруы күшейсе немесе түнде аурудың себебінен оянып кете берсеңіз;\r\n•	Ыңғайсыздық немесе қатты ауру сезімі туындаса;\r\n•	Несеп шығаруды бақылауда ұстай алмасаңыз немесе үлкен дәретті;\r\n\r\nМынадай да жағдайлар туындаса, дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Салмағының ойламаған жерден түсіп кетсе;\r\n•	Сіз стериодтарды немесе ішкітамырлық наркотикалық препараттарды қабылдасаңыз;\r\n•	Сіздің арқаңызда бұрыннан ауру болса, бірақ кейінгі кезде ол басқаша сипат танытап жатса;\r\n•	Аурудың мұндай эпизодтары 4 аптадан асып кетсе.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлдын алу шаралары жүйкенің зақымдалуын тудыратын  аурудың себептеріне байланысты. Ұзақ уақыт бойы бөксе жағыңыздағы жүйкелерді қысып отыра бермеңіз, және  жата беріңіз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері:__ \r\n\r\nНейропатия – құйымшақтық нере; құйымшақ нервінің дисфункциясы; бел аумағында ауырсыну – құяң\r\n\r\n__Дереккөз:__ https://medlineplus.gov/ency/article/000686.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nауру\r\nәлсіздік\r\nтерлеу\r\nжарық\r\nісік\r\nабсцесс\r\n\r\n\r\n\r\n','translator',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(848,'','Инсульт','','','kz','s','',0,'',5835,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364680,1576900680,1545364856,'Инсульт (апоплексикалық соққы) – өте қауіпті жағдай. Ол бас миына іштен қан құйылуынан немесе ми тамырларына тробмтардың тіреліп қалуынан туындайтын ауру.  Инсульттің себептері гипертоникалық ауру, ми қантамырларының  атеросклерозы, аневризмдер болуы мүмкін. Мұндай жағдай кезінде өзгерген тамырлар әсіресе физикалық және ақыл-естік күштемелерге сезімтал келеді. Инсульттің дамуына сондай-ақ эмоционалды факторлар, әсіресе жағымысыз жайттар қатты әсер етуі мүмкін.','Инсульт (апоплексикалық соққы) – өте қауіпті жағдай. Ол бас миына іштен қан құйылуынан немесе ми тамырларына тробмтардың тіреліп қалуынан туындайтын ауру.  Инсульттің себептері гипертоникалық ауру, ми қантамырларының  атеросклерозы, аневризмдер болуы мүмкін. Мұндай жағдай кезінде өзгерген тамырлар әсіресе физикалық және ақыл-естік күштемелерге сезімтал келеді. Инсульттің дамуына сондай-ақ эмоционалды факторлар, әсіресе жағымысыз жайттар қатты әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nИнсульттің алдында адамда бас айналу, бас ауру және бастың теңселуі, аяқ-қолдың ұйюы, тілдің күрмелуі орын алуы мүмкін, ал одан кейін адам естен танады. Ауру адамның беті қып-қызыл болып кетеді, жүрек соғысы қысымды және ақырын болады, терең тыныс алады, жиі қырылдап кетіп жатады, температурасы көтеріледі, қарашықтары жарыққа әсер бермей қалады. Бірден аяқ-қол істемеу қалады, бет-ауыз қисаяды. Бұдан кейін салданған жақ мидың зақымданған ошағына қарама-қарсы болып қалады.\r\n\r\nИнсульттің екі түрі болады: __ишемиялық инсульт__ прогрессивті атеросклероздан туындайды, __геморрагиялық инсульт__ – жоғары артериялық қысымнан және церебральді  микроаневризмалар тамырларының әсерінен туындайды. Микроаневризм процессінің түзіліміне тек жастың ұлғайғандығы және артериялық қысымның деңгейі әсер етеді, сондықтан, ол қаншалықты жоғары болса, геморрагиялық инсульттің қаупі де соншалықты басым болады. Ишемиялық инсульттің және миокада инфарктінің артериялық қысымның деңгейіне тікелей қатысы жоқ.\r\n\r\n__Инсульттің емделуі.__ \'\'Жоғары қауіпті белгілер пайда болғанда, тез арада жедел жәрдем тобын шақыру керек. \'\'\r\n\r\nИнсульттің емдеу үшін, оны бірнеше бағытта жүргізу керек: базисті емдеу, арнайы ишемиялық және геморрагиялық  емдеу әдісі.\r\n\r\nИнсульт кезіндегі базистік терапия мынадай болады:\r\n\r\n•	Жүрек-қан тамырлары жүйесі функциясын реттеу. Бірінші кезекте артериялық қысымды бақылауды жүзеге асыру қажет. Науқас үшін үйреншікті цифрлар 15-20 мм. сын.бағ.ст  болуы тиіс. Бұл үшін қолданылады бета-тежегіштер (анаприлин, атенолол), АПФ ингибиторлары (каптоприл, эналаприл), кальций өзектерінің тежегіштері (нефидипин, амлодипин), артериялық гипотензия кезінде вазопрессорлы әсер көрсететін құралдары (допамин, альфа-адреномиметики) және көлем ауыстырғыш терапия (декстрандар, біртопты жаңа мұздатылған плазма). \r\n•	Сыртқы тыныс алу функциясын және оксигенацияға (санациялау, тыныс алу жолдарының ауа өткізгіштігін  орнату, кеңірдек интубациясы, қажет болған жағдайда, ИВЛ өткізу ) тұрақтандыруға бағытталған іс-шаралар болып табылады. Өкпе ісігінің  дамуы кезінде науқастарға жүрек гликозидтері (коргликон, строфантин) тағайындайды. \r\n•	Мидің ісінуін азайтуға бағытталған іс-шаралар. Бұған, кортикостероидтар (дексазон), осмостық диуретиктер (маннитол) қолданады.\r\n•	Алдын алу және асқынулары емдеу жөніндегі іс-шаралар: пневмония, ойықжара, уроинфекциялар, ДВС-синдром, флеботромбоздар және тромбоэмболиялар өкпе артериялары, контрактуралар және т. б.\r\n\r\n__Ишемиялық инсульттің емі__\r\n\r\nИшемиялық инсульт кезінде негізгі патогенетикалық емдеу принциптерін мыналар қамтиды:\r\n•	Зақымдану аймағындағы қан айналымды қалпына келтіру; \r\n•	Мидың  қалыпты жұмысы мен оның құрылымдық зақымдануын қорғау;\r\n\r\nАталмыш қалпына келтіру шарасы зақымдану аймағындағы қан айналымына қолданылады: дәрі-дәрмектік тромболизис (рекомбинанттық тіндік активаторы плазминогена, альтеплаза, урокиназа), антиагреганттар (аспирин, дипиридамол, тиклид, пентоксифиллин), антикоагулянттар (фраксипарин, гепарин, фенилин, варфарин), вазоактивті дәрілер (винпоцетин, кавинтон, ницерголин, инстенон, эуфиллин, циннаризин), ангиопротекторлар (пармидин, продектин, аскорутин, троксевазин, этамзилат, добезилат, вобензим), экстракорпоралды әдістер (гемосорбция, ультрагемофильтрация, қанның лазерлік сәулеленуі), гравитациялық әдістері (плазмаферез).\r\n\r\nСондай-ақ, хирургиялық әдістер де қолданылады: экстра-интракраниалді микроанастомозды таңу тромбэктомия, артериялық реконструктивті операциялар.\r\n\r\nМидың  қалыпты жұмысына қолдау жасау үшін қолданылады мыналар: антиоксиданттар (эмоксипин, милдронат, Е дәрумені, аскорбин қышқылы), алынған нейротрофикалық әрекеттер препараттары (пирацетам, церебролизин, семакс, глицин, пикамилон), энергетикалық тінді метаболизмі жақсартатын препараттар (цитохром С, актовегин, рибоксин, аплегин).\r\n\r\n__Геморрагиялық инсультті емдеу __\r\n\r\nГеморрагиялық инсультті емдеу кезінде басты назарда қан тамырлары қабырғасының өтімділігін азайту көзделеді және қалыптасқан тромтар бұзылысы жайында ескерту беру де бар. Бұл үшін қолданады ангиопротекторы (пармидин, продектин, аскорутин, троксевазин, этамзилат), вазоселективті кальций арналары тежегіштері (нимодипин), вазоактивті препараттар (vinpocetine, кавинтон, ницерголин, инстенон, эуфиллин, циннаризин). Қайталамалы ишемиялық ми тіндерінің зақымдануының алдын алу үшін төменмолекулалық декстрандар пайдаланылады, антиагреганттар артериялық қысымды үздіксіз мониторинг жасау үшін қолданылады.\r\n\r\nИшемиялық инсульт кезінде ми ісігі  болдырмау керек.\r\n\r\nКөп жағдайда геморрагиялық инсультты емдеу үшін хирургиялық ем  неғұрлым тиімді болып есептеледі.\r\n\r\nИнсультті хирургиялық емдеуге арналған көрсеткіштер:\r\n\r\n•	Миішілік жартышарлық қан құйылу көлемі компьютерлік томография (КТ) бойынша 40 мл (мәліметтері бас).\r\n•	Мишыққа қан құйылу.\r\n•	Геморрагикалық инсульт кезінде обструктивті гидроцефалия.\r\n•	Аневризмдер, артерио-веналық мальформация, артерио-синустық сағалар қосылысы, түрлі формада жетелейтін  бас сүйек ішіндегі қан құйылу және/немесе ми ишемиясы.\r\n•	Инфаркт мишықтың айқын қайталама оқпанды синдромы, ми оқпанын деформациялау (басқа КТ немесе МРТ деректері,), обструктивті гидроцефалиялар.\r\n\r\n\'\'Бірнеше мәрте жиі қайталанатын құсу (ерлерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nқауіпті жағдай\r\nишемиялық инсульт\r\nгеморрагиялық инсульт\r\nгипертониялық ауру\r\nми тамырларының атеросклерозы\r\nми қан тамырларының аневризмасы\r\n\r\n','translator',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(849,'','Импетиго','','','kz','s','',0,'',4536,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364860,1576900860,1545365371,'Импетиго – терінің кең таралған инфекциялық ауруы.\r\n\r\nИмпетигоның қоздырғышы стрептококк немесе стафилококк бактериясы болып тадылады. Барынша көп таралған қоздырғыш метициллин-резистентті алтын түсті стафликокк (МРАС) болып есептеледі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\nИмпетиго – терінің кең таралған инфекциялық ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"520\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте: терінің құрылымы\'\'\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nИмпетигоның қоздырғышы стрептококк немесе стафилококк бактериясы болып тадылады. Барынша көп таралған қоздырғыш метициллин-резистентті алтын түсті стафликокк (МРАС) болып есептеледі.\r\n\r\nӘдетте терінің үстіңгі жағында бактериялардың көптеген түрлері мекендейді. Тері зақымдалған кезде, бактериялар ағзаға еніп кетеді. Мұның салдарынан инфицирлену және қабыну пайда болады. Терінің зақымдануы мынадай жағдайлардан туындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Жануарларды тістеуі;\r\n•	Адамның тістеуі;\r\n•	Теріні жаралап немесе жарақаттап алу;\r\n•	Жәндіктердің шағуы.\r\n\r\nИмпетиго терінің бетінде көрінетін зақым болмаса да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАуру көбінесе жағдайы  жоқ елді-мекендерде, балалар арасында таралады.\r\n\r\nЕресектер импетигомен терінің басқа мәселелері туындағаннан кейін зақымданады. Сондай-ақ, ол суық тигеннен немесе басқа да вирустық инфекциялар жұққаннан туындайтын көрінеді.\r\n\r\nИмпетиго – жұқпаты ауру. Егер сіздің денеңіздегі күлдіреуіктердегі жиналған сұйықтықтар , дене терісінің басқа ашық жеріне тисе одан да зақымдану процесі туындайды.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nИмпетиго мына симптомдармен байланысты:\r\n\r\n•	Ішіне ірің толған, бір немесе бірнеше жарылған күлдіреуіктер. Балалардың терісіндегі жарылған  күлдіреуіктердің орны қызылқай немесе қабықшалы болып көрініп тұрады.\r\n\r\nҚышитын күлдіреулер:\r\n\r\n•	Бал түстес, немесе сарғыш сұйықтық толып тұрады;\r\n•	Суланып тұрады және қызыл қабыршықтанып тұрады;\r\n•	Бөртпе секілді көрінеді, бір дақ сияқты болып басталып, кейін айналып, көлемін ұлғайтып, қаптап кетеді;\r\n•	Бет терісінде, ерінде, қолда немесе аяқта жара болып, барлық денеге тарайды;\r\n•	Инфекцияланған жердің айналасындағы лимфатикалық түйіндер үлкейеді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nИмпетиканы диагностикалау үшін, дәрігер теріге жалпы тексеру жүргізеді.\r\nДиагностикалау үшін дәрігер терідегі бактерияның үлгісін алуы мүмкін, оны зероханада тексеріп, қоздырғыштың түп негізін анықтайды. Бұл әдіс арқылы МРЗС ауруының себептерін анықтауға болады. Аталмыш түрдері инфекцияға арнайы антибиотиктерді қолдану керек.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емделуі__\r\n\r\nЕмдеудің басты мақсаты инфекцияны және ауру симптомдарын жеңілдету болып табылады.\r\n\r\nДәрігер сізге бактерияға қарсы кремді тағайындайды. Инфекцияның ағымы ауыр болса, сізге ішке ендірілетін антибиотиктер тағайындалады.\r\n\r\nТеріңізді күніне неше рет антибактерялық сабынмен жуыңыз, сонада іріндер дренаждалып шығады да, қабықшалар алынады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nИмпетиго кезіндегі жаралар ақырындап жазылады. Тыртықтар қалмауы да мүмкін. Емделу көрсеткіші әлде-қайда жоғары, бірақ кішкентай балаларда ауру қайталануы мүмкін. \r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Бүйрек жетіспеушілігі (кей жағдайда, постстрептококктік гломерулонефрит);\r\n•	Импетиго кең көлемді алады (балаларда)\r\n•	Терінің үздіксіз зақымдануы және тыртықтануы (өте сирек жағдайда)\r\n•	Дененің басқа бөліктеріне инфекцияның таралуы.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nИмпетигоның симптомдары пайда болған кезде дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nИнфекцияның таралуын тоқтатыңыз.\r\n\r\n•	Егер сізде импетиго болса, әрқашан таза ысқы мен сүлгіні қолданыңыз;\r\n•	Отбасыңыздағы басқа адамдармен сүлгіні, киімді, ұстараны және басқа да жеке гигиеналық заттарды бөліспеуге тырысыңыз.\r\n•	Күлдіреген жерлердің дымқыл тұстарына тимеуге тырысыңыз;\r\n•	Инфицирленген теріге тигеннен кейін қолыңызды мұқият жуыңыз.\r\n\r\nТеріңізді амал болса таза ұстаңыз, сонда ғана инфекцияның таралуының алдын алтын боласыз. Сырылған немесе кесілген теріңізді сумен, сабынмен жақсылап тұрып жуыңыз.  Сіз сондай-ақ, жұмсақ, антибактериялық сабынды да пайдалансаңыз болды.\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000860.htm\r\n\r\n\'\'Терінің жалпы мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Балалардың ауыз қуысы мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nтері инфекциясы, \r\nиммун жүйесінің әлсіреуі, \r\nжаралар, \r\nқабыршықты көпіршіктер','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(850,'','Ықылық','','','kz','s','',0,'',2999,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365340,1576901340,1545365453,'\'\'Ықылық деген не?\'\'\r\n\r\nЫқылық диафрагманың (кеуде мен іш қуысты бөліп тұратын үлкен бұлшықет қабырғасы) тырыспалы түрде қысқарып қалғанда туындайды. Ондай тырыспалы түрдегі қысқаруда дауыс байламдары (дауыс жарғағы) тұйықталады және кенеттен шығып келе жатқан ауаны ұстап алады. Мұндай ұстап алудың әсерінен ықылыққа тән дыбыс шығады.','\'\'Ықылық деген не?\'\'\r\n\r\nЫқылық диафрагманың (кеуде мен іш қуысты бөліп тұратын үлкен бұлшықет қабырғасы) тырыспалы түрде қысқарып қалғанда туындайды. Ондай тырыспалы түрдегі қысқаруда дауыс байламдары (дауыс жарғағы) тұйықталады және кенеттен шығып келе жатқан ауаны ұстап алады. Мұндай ұстап алудың әсерінен ықылыққа тән дыбыс шығады.\r\n\r\n\'\'Ықылықты не тудырады?\'\'\r\n\r\nАсқазан шамадан тыс толған кезде ықылық ұстамалары пайда болуы мүмкін, ол өздігінен  кетеді. Асқазан төмендегі жайттардың салдарынан толады:\r\n\r\n•	Асығып және артық мөлшерде тамақ ішу.\r\n•	Шамадан тыс алкогольді тұтыну.\r\n•	Көп ауа жұту \r\n•	Темекі шегу.\r\n•	Асқазанның температурасының кенеттен өзгеруі (мысалы, ыстық тамақ ішіп, артынан  салқын сусын ішу).\r\n•	Эмоциялық күйзеліс немесе қозу.\r\n\r\n\'\'Ықылық тоқтамай жалғаса берсе не болады?\'\'\r\n\r\nЫқылық, әдетте, бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін болады да тоқтайды.\r\n\r\n48 сағаттан астам уақыт кетпей тұрып алған ықылық, ұзармалы  деп аталады,  Айдан астам кетпей қойған ықылықты созылмалы ықылық дейді. Дегенмен созылмалы ықылық өте сирек кездеседі, оның әсерінен адам ұйқысы қанбай жүреуі, жүдеуі мүмкін. Тұрақты және созылмалы түрдегі ықылық анағұрлым елеулі аурулардың әсерінен болуы мүмкін, сондықтан оған міндетті түрде медициналық бақылау талап етіледі.\r\n\r\nТұрақты болып тұратын және созылмалы ықылықтың көптеген белгілі себептері болады:\r\n\r\n•	Орталық жүйке жүйесінің аурулары (қатерлі ісік, инфекция, инсульт немесе жарақат).\r\n•	Ағзадағы химиялық процестердің бұзылуы (зат алмасуының бұзылуы), мысалы бүйрек қызметінің әлсіреуі немесе өкпенің аса желдетілуі.\r\n•	Бас жүйкесінің, мойын мен кеуде жасушаларының тітіркенуі, (Блуждающего или диафрагмального)\r\n•	Анетезия немесе операция\r\n•	Психологиялық бұзылыс\r\n\r\n\'\'Ықылықты қалай емдейді?  \'\'\r\n\r\nКөбінесе ықылық ұстамалары бірнеше минут не бірнеше сағаттың ішінде  өздігінен кетеді, және арнайы бір емді де қажет етпейді.\r\n\r\nЫқылықты үй жағдайында емдеу үшін қолданылан көптеген шаралар бар.\r\nОлардың көбісі қандағы көмірқышқыл газдың деңгейін көтереді, содан, әдетте ықылық тоқтайды. Міне олардың кейбір түрлері:\r\n\r\n•	Демді іште ұстап тұрып, онға дейін ақырындап санау;\r\n•	Қағаздан жасалған қапты жылдамдатып үрлеу;\r\n•	Бір стақан суды тез ішіп тастау;\r\n•	Бір шай қасық қант немес бал араласқан қоспаны ішу.\r\n\r\nТұрақты немесе созылмалы ықылықты емдеу, ол ықылықтың пайда болу себебіне байланысты болады, және соған қарай дәрілер мен акупунктура немесе  гипноз тағайындалады.\r\n\r\nКейде тұрақты және созылмалы ықылықты тоқтату үшін, емдеудің неше түрлі әдісін пайдаланып көруге тура келеді. Егер сіздің ықылығыңыз бірнеше күнге созылса немесе одан асып кетса, сіздің емдеуші дәрігеріңіз, басқа да қауіпті аурулардың бар-жоқтыңын анықтау үшін қан талдамасын тапсыруды қажет етеді.\r\n\r\n\'\'Ықылық кімдерге бейімделген?\'\'\r\n\r\nЫқылық әйелдерге қарағанда, ерлерде көп болады. Негізі ықылық еңбектеген баладан, қарт кісілердеге дейін болатын құбылыс.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nдиафрагманың тырыспалы қысқаруы\r\nартық тамақтану\r\nшылым шегу\r\nалкоголь','translator',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(851,'','Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруі','','','kz','s','',0,'',2143,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365400,1576901400,1545365524,'Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруінің көптеген себептері бар. Кейбір өзгерістер, мысалы, тырнақтың үстіңгі жағының ойықтануы немесе қартаюға байланысты тырнақ бетінде тік жолақтардың (қатпарлардың) қалыптасуы.','Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруінің көптеген себептері бар. Кейбір өзгерістер, мысалы, тырнақтың үстіңгі жағының ойықтануы немесе қартаюға байланысты тырнақ бетінде тік жолақтардың (қатпарлардың) қалыптасуы.\r\n\r\nТырнақ пішіні мен құрылымының басқа да өзгерістері мыналарды қамтиды:\r\n\r\n•	Етке батып өскен тырнақ – тырнақтың ішке қарай бүгілуі, әдетте бақайларда аяқ киімнің тар болуынан туындайды. Ауырсыну немесе зақымдалу болған жағдайда тырнақты хирургиялық жолмен алып тастау немесе тырнақты қалпына келтіру қажет болады. Егер қолайлы аяқ киімін киілетін болса, тырнақ өз қалыпты жағдайына оралады.\r\n•	Қасық тәріздес тырнақтар көбінесе балаларда кездеседі және бұл уақытша құбылыс. Мұндай тырнақтың түрі кейбір аурулармен, атап айтқанда теміртапшылықты анемиямен бірге пайда болады. Тырнақ әдетте қалыпты жағдайына келеді.\r\n•	Тырнақ бетіндегі шұңқырлар (ойықтанулар). Аздаған ойықтардың болуы қалыпты жағдай болып саналады. Қатты ойықтанулар, әсіресе сарғайған немесе қалың тырнақтардың, немесе тырнақ орнынан тырнақтың алынуы тері ауруларынан (мысалы, экзема немесе псориаздан) пайда болуы мүмкін. \r\n•	Тырнақтың бетіндегі тік жолақтар (қатпарлар) қартаюға байланысты қалыптасуы мүмкін. Сонымен қатар жарақаттың, инфекцияның немесе аурулардың салдарынан да пайда болады.\r\n•	Тырнақтың қалыңдауы саңырауқұлақ инфекциясынан, жарақаттан және қанның әлсіз айналымынан пайда болады. Тырнақтар қалыңдап, сарғаюы және тырнақ бетіне қатпарлар шығуы мүмкін. Және де олар сынғыш келеді. Тырнақ әлсіз болып, түсіп қалуы мүмкін. Мүйіз тәрізді тырнақ – бұл әдетте жас өте пайда болатын тырнақтың ерекше қалыңдауы.\r\n•	Тырнақтың сағат шынысы сияқты өзгеруі – бұл көп таралған жағдай. Саусақтардың немесе бақайлардың ұшы ісіп, тырнақ сағат шынысы секілді сыртқа шығып тұрады. Тырнақ ісінген саусақтарды немесе бақайларды қамтып, көтеріңкі, бүгілген және әдеттегіден жылтыр болып көрінеді. Мұндай жағдайға әдетте созылмалы жүрек, өкпе, бауыр,қалқанша безі аурулары бар адамдар жиі тап болады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nЕтке батып өскен тырнақ\r\nҚасық тәрізді тырнақтар\r\nТырнақ бетінде шұңқырлардың қалыптасуы\r\nТырнақ бетіндегі тік жолақтар\r\nТырнақтың қалыңдауы','translator',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(852,'','Тырнақ түсінің өзгеруі ','','','kz','s','',0,'',2095,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365520,1576901520,1545365587,'Тырнақ түсінің өзгеруі көптеген себептерге байланысты болады.','Тырнақ түсінің өзгеруі көптеген себептерге байланысты болады.\r\n\r\n•	Жарақат алған кезде тырнақтың қараюы. \r\n- Жарақаттанған тырнақтың астының қанағымы немесе қанталауы тырнақтың қаралайды немесе оған шымқай қызыл түс береді. Тырнақтың астындағы ұйыған қанды дренаждау керек. Тырнақтың қарайғанының жазылуына бір апта уақыт кетуі мүмкін.\r\n- Кейде жарақаттанған тырнақ астының қараюы – тырнақ орнының (тырнақ қалыптаса бастайтын аймағының) жарарақатын білдіреді. Бұл жағдайда тырнақты алып тастап, тырнақ ернеуін емдеу қажет.\r\n- Меленома жарақаттанған тырнақты қарайтып, оған тегіс емес түр беруі мүмкін. \r\n•	Тырнақтың көгеруі дәрілік препараттардың жанама әсерінен пайда болуы мүмкін.\r\n•	Көгерген тырнақтар қанның құрамында оттегінің төмендеуіне байланысты проблемалардан да туындайды. Мысалы, демікпе мен өкпенің обструктивті ауруы, қатты қаназдық, салқындау, теңіз үстінен көтерілгендегі биіктік деңгейінің әсер етуі, перифериялық артериялар ауруы немесе шок (естен тану).\r\n•	Қараторы адамдарда қоңыр жолақтар көп кездеседі. Егер олар жаңадан пайда болып немесе ауыса бастаса, онда алаңдауға негіз бар. Дұрыс тамақтанбау немесе дәрі-дәрмекті дұрыс пайдаланбау қоңыр жолақтарға әкеп соқтырады  \r\n•	Жасылдану саңырауқұлақ инфекцияларынан немесе бактерияларынан туындайды.\r\n•	Өңсіз, боз тырнақтың пайда болуы дұрыс тамақтанбау, қаназдық,\r\n•	денуіне, бозаруына \r\n•	Тырнақтың өңсізденуі, бозаруы дұрыс тамақтанбаудан пайда болуы мүмкін. Атап айтқанда, қаназдық немесе цинктің жетіспеушілігі және басқа да медициналық проблемалардың әсері.\r\n•	Тырнақтағы ақ дақтар немесе лейконихия әдетте жеңіл жарақаттанғанда, тіпті білінбей қалуы да мүмкін. Бұл тырнақтың дақтануы бір аптада, бір айда ешқандай емдеусіз кетіп қалады.\r\n•	Тырнақтың сарғаюы тырнақтың тырнақ орнынан ажыраған кезінде (онихомадезис) туындайды, жарақат алғандағы терінің күйі немесе зақымдануы болып табылады. Сондай-ақ, ол өкпенің созылмалы ауруы немесе қатерлі ісік секілді медициналық проблемалардан туындайды. Кейбір бояуды әсіресе қызық түсті лакты дұрыс пайдаланбаған кезде немесе шылым шегу салдарынан тырнақтар сарғаюы мүмкін. \r\n','translator',29,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(853,'','Атмосфералық қысымның өзгеруіне байланысты туындайтын құлақ аурулары','','','kz','s','',0,'',604,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365580,1576901580,1545365700,'Құлақ аурулары сырттағы ауа қысымының жоғарылауы немесе азаюынан пайда болуы мүмкін, ал өз кезегінде ішкі ауа қысымы сол деңгейде қала бермек. Бұл ұшақтың ұшу биіктікті өзгергенде немесе сүңгуір судың астына түскенде немесе көтерілгенде орын алуы мүмкін.','Құлақ аурулары сырттағы ауа қысымының жоғарылауы немесе азаюынан пайда болуы мүмкін, ал өз кезегінде ішкі ауа қысымы сол деңгейде қала бермек. Бұл ұшақтың ұшу биіктікті өзгергенде немесе сүңгуір судың астына түскенде немесе көтерілгенде орын алуы мүмкін.\r\n\r\n•	Сырттағы ауа қысымының кенеттен жоғарылауынан, ауа қысымы дабыл жарғағының жарылуына (барожарақатқа) әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n•	Сырттағы ауа қысымының біртіндеп жоғарылауы дабыл жарғағының артындағы кеңістікте сұйықтықтың пайда болуына (іріңді ортаңғы отитке) әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқұлақтың ауыруы\r\nауа қысымы\r\nбарожарақат\r\n','translator',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(854,'','Көрудің өзгерістері','','','kz','s','',0,'',1153,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365700,1576901700,1545365741,'__Көрудің өзгерістері__ көз алмасының (көздің торлы қабығы) артқы жағын жауып тұратын тіндерде, көру жүйкесінде  немесе көздің қан тамырларында нақты проблемалардың барын көрсетеді. Егер жоғарыда аталған көрудегі өзгерістер кенеттен пайда болған болса,  міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.','__Көрудің өзгерістері__ көз алмасының (көздің торлы қабығы) артқы жағын жауып тұратын тіндерде, көру жүйкесінде  немесе көздің қан тамырларында нақты проблемалардың барын көрсетеді. Егер жоғарыда аталған көрудегі өзгерістер кенеттен пайда болған болса,  міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.\r\n\r\n•	Жарық жарқылы (фотопсия). Фотопсия - бұл қысқа, бірақ та қайталанатын жарықтың жытылдауы немесе сызықтар мен жарқылдар  болып табылады. Әсіресе басты немесе көзді жылжытқанда байқалады. Жарық жарқылын қараңғы фонға қараған кезде оңай көруге болады. Қысқа жарқылдар торлы қабықтың ажырауынан пайда болуы мүмкін.\r\n•	Жылжымалы объектілер – көру аумағында пайда болатын  қараңғы объектілер немесе көлеңкелер. Жылжымалы объектердің кенеттен пайда болуы торлы қабықтың ажырауының белгісі болуы мүмкін.\r\n•	Көру аумағындағы қараңғылық пен бұлдыраулар. Бұл жағдай торлы қабықтың ажырауынан болуы мүмкін.\r\n•	Бір немесе екі көзде көрудің ішінара немесе толық жоғалуы. Бұл торлы қабықтың ажырауынан болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nкөрудің өгерістері\r\nкөрудегі бұзылыстар\r\nкөздегу ауру сезімі\r\nсоқырлық\r\nторлы қабықтың ажырауы\r\nглаукома\r\nкөру жүйкесінің атрофиясы\r\n','translator',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(855,'','Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі','','','kz','s','',0,'',1852,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365700,1576901700,1545365792,'Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.','\'\'__Бұл не?__\'\' Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.\r\n\r\n\'\'__Себептері.__\'\' Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі ішкі қан кетудің, ісіктің, абцесстердің, аневризмдер мен басқа да бұзылыстырдың нәтижесінен болуы ықтимал. Негізінен көптеген себептер жарақаттардан туындайды. Жарақат алғанда, көздің бұлшықеттері зақымдалуы мүмкін, ол кезде игеруші бұлшық еттерге зақым келсе, олар қарашықтың көлемі мен пішініне әсер етеді. Көздің бұлшықеттері қарашықтың көлемі мен оның домалақ формасының қалпын сақтауға ықпал етеді. Жарақат алған кезде  көз алмасы зақымдануы мүмкін, көздің мөлдір бөлігі (нұрлы қабығы), оның салдарынан домалақ пішін өзгеріп кетуі мүмкін. Көздің зақымдануы қарашықтың жарық пен мөлшерді басқаша қабылдауына себеп болуы мүмкін\r\n\r\n\'\'__Қандай шара қолдану керек.__\'\' Егер қарашықтың көлемі мен пішіні өзгерсе, және ол басмилық жарақатпен немесе қабынумен байланысты болса, сондай-ақ бас ауру, жүрек айну, құсу, бұлдырау немесе қылилық, дене қызуының көтерілуі, мойында ауырсыну мен қысымның болуы, денені еңкейткен кезде бас ауыруының күшейгені сияқты симптомдар білінсе – ДӘРІГЕРГЕ ДЕРЕУ ҚАРАЛЫҢЫЗ!\r\n\r\nАры қарай диагностикалауға сізге мынадай әдістер қолданылуы мүмкін: жалпы қан талдамасы, компютерлі томография, электроэнцефалография, ядролық магниттік резонанс (ЯМР), бас сүйекті рентген, мойын бөлігіне рентген, көз ішкілік қысымды өлшеу (су қараңғылыққа күмән болса), жұлын сұйықтығына тексеру жүргізу\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқарашықтың көлемі мен пішінініңөзгеруі, \r\nсу қараңғылық, \r\nМРТ, \r\nбас мидың зақымдануы,  \r\nкөздің бұлдырауы, \r\nекі бейненің көрінуі','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(856,'','Бронхиолит','','','kz','s','',0,'',5078,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545369780,1576905780,1545370851,'Бронхиолит – бұл өкпеге ауа өткізетін кішкентай тыныс алу жолдарының (бронхиол) қабынуы','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nБронхиолит – бұл өкпеге ауа өткізетін кішкентай тыныс алу жолдарының (бронхиол) қабынуы\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nБронхиолит әдетте балаларды 2 жасына дейін мазалайды. Жалпы аурудың өтпелі кезеңі 3 айдан 6 айға дейінгі уақыт. Бұл енді жиі орын алатын жағдайы, ал кейде бұл ауру салмақты болып та келеді. Аталмыш аурудың көп таралған қоздырушысы респираторлы-синицитиалды вирус (РС). Бүкіл өмірге келген сәбилердің жартысына жуығы жасқа толғанша осы вируспен байланыса өседі. \r\n\r\nБронхиолит тудыратын басқа да вирустар:\r\n•	Аденовирусы;\r\n•	Тұмау вирусы;\r\n•	Парагрип вирусы.\r\n\r\nСәбилер күнделікті тұрмыста жұтқыншақ арқылы инфекциясы бар адамнан осы вирусты жұқтырады. Мысалы, осы вирусты жұқтырған балалармен ойнағанда, осы вирус бар ер адамдардың қасында отырып қалғанда :\r\n•	Егер біреу түшкірсе немесе жөтелсе, сәби оның  ауадағы түшкіріндісін өзі бірден қабылдап алады;\r\n•	Вирусы бар ойыншық немесе басқа да затты ұстағаннан да жұқтырып алады.\r\nТөрт мезгілді салыстырмалы түрде қарағанда бронхиолит күзде және қыста көбірек кездеседі екен.\r\nБронхиолиттің қауіпті факторлары:\r\n•	Пассивті шылым шегу;\r\n•	Алты айға толмаған сәбилерде болу;\r\n•	Тар жерде (үй-жай) өмір сүргеннен;\r\n•	Баланы емшектен ажыратқаннан кейін;\r\n•	37 аптада туылған нәресте.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nКейбір балаларда ауру симптомсыз, жеңіл дамиды. Брохиолит өкпе инфекциясы секілді жоғарғы тыныс алу жолдарынан басталады. Содан, балада 2-3 күннің ішінде  тыныс алуында мәселелер туындап, сырыл мен жөтел пайда болады. \r\n\r\nАуру сипмтомдары:\r\n•	Оттегі жетіспеушілігінің салдарынан (цианоз) терісінде көкшілдеу ісік пайда болады – бұл жағдайда уақыт күттірмей медициналық жәрдемге хабарласу керек;\r\n•	Тыныс алуында мәселелер туындайды, өкпесінде ссырыл пайда болып ентіге бастайды;\r\n•	Жөтеледі;\r\n•	Шаршағыш келеді;\r\n•	Қалтырай бастайды;\r\n•	Қабырға аралық бұлшық еттері тарта ауырады (оны қабырғаралық ретракция деп атайды);\r\n•	Дем алған кезде кеңсірігі кеуіп тұрады;\r\n•	Тыныс алуы жиілеп кетеді (тахипноэ).\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер медициналық тексеру өткізіп, баланың өкпесін тыңдайды. Ол кезде мынадай мәселелер бас көтеруі ықтимал:\r\n•	Стетоскоппен тыңдағанда сырылдаған дыбыстар естіледі;\r\nСондай-ақ төмендегідей тексерулер өткізілуі мүмкін:\r\n•	Қан газы;\r\n•	Кеуде жасушалары ағзаларына жалпы рентгенография;\r\n•	Ауруды қоздыратын белгілі бір вирустың, яғни мұныннан аққан судың үлгісін алады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің басты бағыты ауру симптомдарын жеңілдетуге бағытталады. Мысалы тыныс алу мен сырылды қалыпқа келтіру керек.\r\nВирустық инфекция кезінде антибиотиктер әсер бермейді. Вирусқа қарсы дәрілік препараттар аурудың ауыр ағымында тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nСіз үй жағдайында симптомдарды жеңілдету үшін төмендегідей әдістерді қолдансаңыз болады:\r\n•	Көп мөлшерде сұйықтық ішіңіз. 12 айға дейінгі сәбилерге ең тиімді сусын ана сүті болып табыдалы. Электролиттің сусындар да бала үшін пайдалы болмақ.   \r\n•	Дымқыл ауамен дем алыңыз, бұл түкіріктің көп бөлінуін тежейді. Ауа дымқылдандырғыш қолданыңыз. \r\n•	Көп тынығыңыз.\r\n\r\nБалаңыздың қасында, үйде болсын, көлікте болсын темекі шектірмеңіз. Баланың иыныс алу жүйесінде салмақты мәселелер туындаса, ауруханаға жатқызған дұрыс, ол жерде оттектерапиясы мен ішке сұйықтық енгізу шаралары жүзеге асырылады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКөп жағдайда, емделгеннен кейін тыныс алу қыйындықтары үшінші күнде қалыпқа келеді, ал симптомдары аптаның ішінде жойылады. Кей жағдайда пневмония дамуы мүмкін немесе тыныс алуын қиындататын бассқа да мәселелер туындап жатуы ықтимал.\r\n\r\nБалалар өскенде, демікпе не болмаса басқа да аурулар, сонымен қатар өкпе сырылдары мазалап жатады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, дереу арада дәрігерге немесе жедел жәрдем көмегіне жүгініңіз:\r\n•	Балаңыз тез шаршап қала берітін болса;\r\n•	Терісі, тырнақтары немесе еріндері көкшілденіп ісіне түседі;\r\n•	Бала сирек деп ала бастайды;\r\n•	Бала ақырындап естен тана бастайды;\r\n•	Баланың тыныс алуы қиындап кетеді;\r\n•	Мұрындарының қуысы кебе бастайды тыныс алуының қиындауынан қабырға аралық керілуі байқалады.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nКөп жағдайда бронхолит күтпеген жерден тап болады. Себебі, қоғамдық ортада көп таралған ауру тудыратын вирустардан пайда болуы мүмкін. Сол үшін балалардың беті-қолын жақсылап, сабындап жуып жүріңіз, сонда ғана зиянкес вирустарға қарсы тұруыңыз мүмкін.\r\nҚандай жағдай болмасын балаға иммун жүйесін көтеретін дәрілік препараттарды бірден беруге болмайды.\r\n\r\nСәбиер мен жас балалардың кеуде тұсының ауруы (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nбронхиолит\r\nөкпенің қабынуы \r\nбронхиол қабынуы\r\nвирустар\r\nбалалар ауруы\r\nжөтел\r\n\r\n','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(857,'','Аллергиялық реакция: алғашқы көмек','','','kz','s','',0,'',3453,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545371460,1576907460,1545371684,'Демікпе және аллергия жайында толығырақ мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/233\r\n\r\nАстан болатын аллергия жайында мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/9591\r\n\r\nТөменде аллергиялық реакция туындағанда қандай алғашқы көмек көрсету керектігі жайында ақпарат берілген.\r\nАллергияның  жеңіл және салмақты ауыртпалығы болады:\r\n\r\nАлдымен өзіңіз сабыр етіңіз, және осы жағдайға тап болған адамды тыныштандырыңыз. Адам абыржығанда симптомдар көтеріліп кетуі  мүмкін.\r\nАллергенді теңестіріп көріңіз және мұндай аллергендерден алдағы уақытта аулақ жүруге тырысыңыз. Егер араның шаққанынан  аллергиялық реакция пайда болса, қатты заттың көмегімен оның инесін алып тастаңыз. Мысалы, тырнақпен немесе пластикалық кредит картасымен. Қысқыш қолданбаңыз. Теріге қадалған  жәндіктің инесін сығып жіберсе, одан у таралуы мүмкін.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Не істемеу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nДемікпе және аллергия жайында толығырақ мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/233\r\n\r\nАстан болатын аллергия жайында мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/9591\r\n\r\n\'\'__Төменде аллергиялық реакция туындағанда қандай алғашқы көмек көрсету керектігі жайында ақпарат берілген.__\'\'\r\nАллергияның  жеңіл және салмақты ауыртпалығы болады:\r\n\r\nАлдымен өзіңіз сабыр етіңіз, және осы жағдайға тап болған адамды тыныштандырыңыз. Адам абыржығанда симптомдар көтеріліп кетуі  мүмкін.\r\nАллергенді теңестіріп көріңіз және мұндай аллергендерден алдағы уақытта аулақ жүруге тырысыңыз. Егер араның шаққанынан  аллергиялық реакция пайда болса, қатты заттың көмегімен оның инесін алып тастаңыз. Мысалы, тырнақпен немесе пластикалық кредит картасымен. Қысқыш қолданбаңыз. Теріге қадалған  жәндіктің инесін сығып жіберсе, одан у таралуы мүмкін.\r\n\r\n1.	Егер адамда бөртпе немесе қышу пайда болса, салқын компресс басыңыз және гидрокартизонды жақпа май жағыңыз;\r\n2.	Қатерлі симптом пайда бола ма, бақылау керек;\r\n3.	Медициналық көмекке көңіл бөліңіз. Жеңіл аллергиялық серпіліс болса, дәрігер сізге антигистаминді дәрілік препаратты қабылдауды тағайындайды.\r\n\r\nАллергиялық реакцияның ауыр түріне тап болған адамның тыныс алу жолдарын тексеріңіз, сонымен қатар, тыныс алу мен қанайналымның ағымын да бақылаңыз. Қауіпті белгі болып – кеңірдектің ісуі есептеледі. Ол кезде, дауыс қысылады, жіңішкеріп не болмаса жуарып шығады, және тыныс алуы қиындай түседі. Онадй жағдай орын алса жасанды дем беретін жүрек-өкпелік реанимациясын өткізу керек.\r\n\r\n1.	Кешіктірмей жедел жәрдемге хабарласыңыз;\r\n2.	Сабыр сақтаңыз, зардап шеккен адамды да сабырға шақырыңыз;\r\n3.	Егер аллергиялық серпіліс ара шаққаннан болса, оның теріге қадалған инесін тырнақпен немесе қатты бір затпен итеріп, алып тастаңыз. Қысқыш қолданбаңыз. Инені сықса, уы одан сайын денеге таралуы мүмкін.\r\n4.	Егер зардап шекен адамның қолының астында аллергияға қарсы дәрісі болса, оны алып беріңіз. Ауыз арқылы, тыныс алу жолдарына әсер ететін дәрілерді мүлдем қолданбаңыз.\r\n5.	Есеңгіреудің шамамен өлшемін анықтаңыз. Егер адам жатса, онын аяғын 30 см биіктікке көтеріп қойыңыз, пальто немесе көрпемен жабыңыз үстін. Мына жерлері зақымданған адамдарды мұндай күйде жатқызып кетпеңіз: басы, мойны, арқасы, аяғы немесе жайсызданып тұрған кезде.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Не істемеу керек__\r\n•	Адам аллергияға қарсы бір иньекцияны қабылдап алса болды, барлық қауіп-қатерден құтылады деп ойлап қалмаңыз;\r\n•	Демі қысылып жатқан зардап шегушінің басының астына жастық төсемеңіз. Ол оның тыныс алуына едәуір кедергі жасауы мүмкін;\r\n•	Демі қысылып жатқан адамға аузынан ешнәрсе ішкізбеңіз.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса көп күттірмей медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n•	Зардап шеккен адамда  аллергиялық реакцияның ауыр формасы болса. Симптомдардың білінуін күтпеңіз;\r\n•	Егер зардап шеккен адамда бұрін ауыр формадағы аллергиялық серпіліс болса.\r\n\r\n__Дереккөз:__ АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институтарының дерекқорынан алынды: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000005.htm\r\n\'\'Беттің ісінуі, безеулер, Аллергиялық реакцияс (ерлерде/әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nаллергия\r\nаллергиялық реакция\r\nаллергияға алғашқы көмек\r\nденедегі бөртпелер\r\n\r\n','student_k',31,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(858,'','Герпетикалық баспа (ангина)','','','kz','s','',0,'',3378,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545372480,1576908480,1545373014,'Герпетикалық баспа (ангина) – бұл вирустық ауру. Ол дене қызуының көтерілуімен (қалтырау) және тамақ тілшесі мен ауыз қуысында жараның пайда болуымен сипатталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nГерпетикалық баспа (ангина) – бұл вирустық ауру. Ол дене қызуының көтерілуімен (қалтырау) және тамақ тілшесі мен ауыз қуысында жараның пайда болуымен сипатталады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nГерпетикалық баспа көп таралған балаладың инфекциялық ауруы болып табылады. Ол 3 жастан 10 жасқа дейінгі балаларда жиі кездеседі, десе де оның кез-келген жаста да пайда болатынын естен шығарсаған жөн.\r\nНегізінде, бұн инфекцияның қоздырғыш вируы А тобындағы Коксаки вирусы. Бұл вирус жұқпалы. Егер біреу үйде немесе мектепте осы аурумен ауыратын болса, сіздің балаңызға да аталмыш вирустың жұғу қаупі болады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Қалтырау;\r\n•	Бас ауруы;\r\n•	Тәбеттің жоғалуы;\r\n•	Жұтынғанда ауырсыну;\r\n•	Ауыз қуысы мен тамақта жара пайда болады, сонда-ақ, сауырға аяқ-қолға бөртпелер қаптап кетеді.\r\nӘдетте жаралардың түсі ақ, ақ-сұр түсті болып келеді де, айналасы қызарып тұрады. Ал олар өте қатты ауыртады. Негізінде олар көп болмайды.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nБұл ауруды анықтау үшін арнайы бір әдістердің қажеті шамалы. Дәрігер медициналық тексеру жүргізеді, симптомдары мен қалай ауыратындығы, жайында қандай өзгерістер орын алғаны туралы сұрайды.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nАуру симптомдарына қарай төмендегідей емдеу жолдары қарастырылған:\r\n•	Қалтырау мен жайсыздықты жеңілдету үшін ацетаминофен немесе ибупрофен тағайындалады;\r\n•	Көп мөлшерде сұйықтық ішіңіз, әсіресе суық сүтті сусындарды. Ауыз қуысын жылыман сумен шайыңыз немесе жеміс-жидек балмұздағын жеңіз. Ыстық сусындар мен цитрусты қоректерге жоламаңыз;\r\n•	Аялауыш емдік диетаны ұстаныңыз. Герпетикалық баспа кезінде балмұздақ секілді суық сүтті азықтар, ең тиімді таңдау болып есептеледі. Өте қышқыл жемістердің шырыны да ауыз қуысындағы ойық жараларды тітіркендіреді. Ащы, қуырылған, ыстық тағамдарды жеуд мұндай жағдайда мүлдем доғарған дұрыс;\r\n•	Қажетіне қарай ауыз қуысын шаю үшін  жерлігікті анестетиктерді  қолданса болады (олар бензакон немесе ксилокаиндарды құрауы мүмкін, бірақ оларды ішке қадылдаудың қажеті жоқ).\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nАуруды емдесе тез-ақ, бір аптаның ішінде жазылып кетеді.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nЕгер асқына қалса, сусызданы орын алуы ықтимал, бірақ оны дәрігеріңіз қайта қалпына келтіре алады.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей симптомдар туындаған жағдайда дәрігерге хабарласыңыз:\r\n•	Қалшылдау, тамақтың ауруы немесе ауыз қуысындағы ауырсыну 5 күнге созылып бара жатса;\r\n•	Балаңыз сұйықтықты аз ішсе, және сусыдана беретін болса;\r\n•	Дене қызуы өте жоғары көтеріліп кетіп, түспей тұрып алса.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nҚолды жақсылап тұрып жуып жұру арқылы аурудың инфекциясын қоздыратын вирустың алдын алуға болады.\r\nБалалардың ауыз қуысындағы туындаған мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nтамақтың ауруы\r\nбаспа\r\nангина\r\nвирус\r\nгерпес\r\nинфекция\r\nвирусты инфекция\r\nгерпетикалық инфекция\r\n','student_k',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(859,'','Ауыз қуысының гигиенасы','','','kz','s','',0,'',3384,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545373200,1576909200,1545373681,'Тістердің бұзылуы, қызыл иектің қабынуы негізінен тіс өңезі мен  тіске жабысқан тамақтан қалған бактериялардың әсерінен болып жатады. Тіс қақтары тамақтан кейін 20 минут өткенде түзіле бастайды. Егер бұл өңезді әр күн сайын тазалап отырмаса, тістің бұзылуына себеп болады. Өңездің сіресіп қатуынан тіс тастары пайда болады.\r\n \r\n\'\'Тіс, адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Біз тіс арқылы тамақты шайнап, қажетті азықты бөліп, қажетінше дәмін сезінеміз.  Жақсы гигиена сақтау арқылы ауыз қуысында түрлі бактериялардың дамуын тежей аламыз және ауыз қауысы мен тістерімізді зақымданудан қорғаймыз.\'\' \r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Асқынуы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Ауыз қуысының гигиенасы жайындағы кеңестер__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nТістердің бұзылуы, қызыл иектің қабынуы негізінен тіс өңезі мен  тіске жабысқан тамақтан қалған бактериялардың әсерінен болып жатады. Тіс қақтары тамақтан кейін 20 минут өткенде түзіле бастайды. Егер бұл өңезді әр күн сайын тазалап отырмаса, тістің бұзылуына себеп болады. Өңездің сіресіп қатуынан тіс тастары пайда болады.\r\n   {img type=\"fileId\" fileId=\"521\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Тіс, адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Біз тіс арқылы тамақты шайнап, қажетті азықты бөліп, қажетінше дәмін сезінеміз.  Жақсы гигиена сақтау арқылы ауыз қуысында түрлі бактериялардың дамуын тежей аламыз және ауыз қауысы мен тістерімізді зақымданудан қорғаймыз.\'\' \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Асқынуы__\r\nТіс өңезі мен тіс тастарының түзілуі төмендегідей асқынуларды туындатуы ықтимал:\r\n•	Ауыз қуысында саңлаудың болуы, одан тістердің құрылымы бұзылады;\r\n•	Гингивит – қабыну, қызару, қызыл иектің қанауы;\r\n•	Периодонтит – тісті ұстап тұратын жақ сүйектері байламдарының бұзылуы, бұдан тістердің түсуі жиі орын алады;\r\n•	Ауыз қуысындағы жағымсыз иіс (халитоз);\r\n•	Абсцесстер, ауырсыну, шайнай алмай қалу;\r\n•	Жүктілікті көтере алмаудан жүрек ауруларына дейінгі көптеген денсаулыққа байланысты мәселелер\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Ауыз қуысы гигиенасы жайындағы келелі кеңестер__\r\nАуыз қуысын таза ұстаса ешқандай мәселесіз, тістер тап-таза көрініп тұрады. Сау қызыл иек күлгін түсті және мықты болады. Тістеріңіз бен қызыл иектеріңізді аман сақтау үшін төмендегідей кеңестерді оқыңыз: \r\n•	Тісті күніне екі рет тазалаңыз, әсіресе тамақтан кейін және ұйқыдан тұрғанда;\r\n•	Тіс тазалағыш жіпті кем дегенде күніне бір рет қоланыңыз;\r\n•	Тісіңізді жоспарлы түрде тексерткен кезде тіс дәрігерінің зақымдауынан сақтаныңыз. Көптеген тіс дәрігерлері кәсіби тіс тазалауын 6 айдан кем уақытта өткізбейді. \r\n•	Тісс протездерін таза ұстаңыз. Оларды арнайы ертінділермен тұрақты түрде тазалап, өңдеп тұрыңыз. \r\nТіс дәрігеріңізбен төмендегідей сұрақтар төңірегінде сұхбаттасыңыз:\r\n•	Қандай тіс шеткассын пайдалану керек.  Және оны қандай жерге қою қажет. Сізге электірлі тіс щеткасы ыңғайлы бола ма. Ондай тіс щеткалары, қолмен пайдаланатын щеткадан қарағанда қаншалықты тиімді.\r\n•	Тіс жіптерін қалай дұрыс пайдаланады. Қатты немесе ақырын тартқылаудан қызыл иекке зақым келіп қалмай ма?\r\n•	Ауыз қуысын шаю үшін қандайда бір арнайы заттарды немесе қажетті құралдарды пайдалануым керек пе?\r\n•	Есте сақтайтын нәрсе, кейбір тіс пасталары және ауыз қуысын шаятын  заттар  адамға зиянын тигізіп жатады, оларды қолданған дұрыс па?\r\n\r\nТісті тұрақты тазалу, тіс дәрігерімен бірге тіс қақтарын жою, тістің ыңғайсыз жерлерін тазалау, тіс арасына кірген заттарды тіс жіптерімен тазалап тұру гигиенаның тиімді жолдарының бірі болып табалады. Тісті кәсіби түрде тазалату арқылы тістің жылтырлығын арттыруға болады. Тістегі қатқан, майласқан заттарды алу үшін тіс дәрігері арнайы құрылғыларды пайдаланады. Кейде дәрігер жақты рентгенологиялық түсірілімнен өткізуді талап етуі мүмкін.\r\nЖас балалар мен сәбилердің ауыз қуысында туындаған мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\nАуыз қуысындағы проблемалар (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nауыз қуысының гигиенасы\r\nтістің күтімі\r\nтісті қалай тазалау керек\r\nАлматыдағы стоматология\r\n','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(860,'','Қызыл иек аурулары','','','kz','s','',0,'',1003,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545373740,1576909740,1545373829,'Егер сіздің қызыл иегіңіз ауырса, ыңғайсызданбаңыз, сіз жалғыз емессіз. Қазіргі уақытта ересек адамдардың көбінде осындай немесе осыған ұқсас аурулар туындауда. Аталмыш аурулар алдымен қабынудан басталады, оны гингивит деп атайды. Содан соң тісті ұстап тұратын сүйектер мен тіндер зақымданады. Қызыл иектің ауруы асқынып кетсе тістердің түсуіне бірден-бір себеп болады. ','Егер сіздің қызыл иегіңіз ауырса, ыңғайсызданбаңыз, сіз жалғыз емессіз. Қазіргі уақытта ересек адамдардың көбінде осындай немесе осыған ұқсас аурулар туындауда. Аталмыш аурулар алдымен қабынудан басталады, оны гингивит деп атайды. Содан соң тісті ұстап тұратын сүйектер мен тіндер зақымданады. Қызыл иектің ауруы асқынып кетсе тістердің түсуіне бірден-бір себеп болады. \r\n\r\nГингивит кезінде қызыл иек ісініп, қызарып кетеді. Содан, қанағыш болып қалады. Негізі гингивит аурудың жеңіл түрі болып есептеледі. Негізінде, гингивит кезіндегі қабынбалы процесс күнделікті тіс тазалағанда, тіс жіптерін пайдаланғанда немесе тіс дәрігері мен гигиенистке қаралғанда төмендейді. Егер гингивитті емдемесе, ол перондитке ауысып кетуі ықтимал. Периодонтит кезінде қызыл иек зақымданады да, тістерден ажырап, қалташалар түзіле бастайды. Егер бұл ауруды емдемесе, тісті ұстап тұратын, қызыл иек пен тіндерді байланыстырып тұратын сүйектер бұзылады.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nқызыл иек\r\nқызыл иектің ауруы\r\nқанау\r\nқабыну\r\nауру\r\n','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(861,'','Гингивостоматит','','','kz','s','',0,'',3594,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545373860,1576909860,1545374354,'Гингивостаматит – ауыз қуысы мен қызыл иектің инфекциялық ауруы, ойық жараның түзілуімен, тіндердің ісінуімен сипатталады. Аурудың қоздырушысы вирустар мен бактериялар болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nГингивостаматит – ауыз қуысы мен қызыл иектің инфекциялық ауруы, ойық жараның түзілуімен, тіндердің ісінуімен сипатталады. Аурудың қоздырушысы вирустар мен бактериялар болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nГингивостоматит балаларда жиі кездеседі. Ол (ВПГ-1) типті қарапайым герпес вирусының жұғуынан туындауы мүмкін. Одан, сондай-ақ герпестикалық жара да пайда болуы ықтимал.\r\nБұл ауру Коксаки вирусын жұқтырған кезде де дауы мүмкін.\r\nНегізінен көп адамдарда, ауыз қуысы гигиенасын дұрыс сақтамағандығынан туындап жатады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nБұл аурудың симптомдары жеңіл де, ауыр түрде де көрініс береді:\r\n•	Ауыз қуысында жағымсыз иістің болуы;\r\n•	Қалтырау;\r\n•	Ыңғайсыздықты сезіну, мазасыздану және игерімсіздік орын алуы мүмкін;\r\n•	Таңдайда немесе қызыл иекте ойық жаралар пайда болады;\r\n•	Тәбет жоғалып, ауыз қуысы ауырады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер ауыз қуысыңыздан кішкентай жараларды анықтау үшін тексеріс жүргізеді.  Олардың сыртқы түрі басқа аурулардан пайда болған жараға ұқсайды. Жөтел, қалтырау немесе бұлшықеттердің ауруы ауыз қуысындағы басқа да аурулардың пайда болғандыңының дәлілі бола алады.\r\nКөбінесе гигивостоматитпен зақымдануды анықтау үшін басқа тексерулер қажет бола бермейді. Десе де, вирусты немесе бактериялық кезеңдерді сәйкестердіру үшін дәрігер жарадан тіндердің азғантай бөлшегін алуы мүмкін. Ауыз қуысының басқа да жараламен зақымдануына биопсия жүргізіледі.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің басты мақсаты ауру симптомдарын тоқтатуға бағытталады. \r\nСіз үй жағдайында өздігіңізден төмендегідей шараларды қолдансаңыз болады:\r\n•	Ауыз қуысының гигиенасын сақтаңыз. Қызыл иекті мүқият тазалап тұрыңыз, сонда ғана сіз басқа инфекциялардың жұқтырудың алдын аласыз.\r\n•	Егер дәрігер ешқандай зиянды жайтты анықтамаса, сіз тек ауыз қуысыңызды шайып, ауруды жеңілдетсеңіз болады;\r\n•	Ауыз қуыссындағы жағымсыз ыңғайссыздықты болдырмау үшін тұзды сумен шайсаңыз болады. (стақандағы суға  бір шай қасық тұз салып) немесе шаюға арналған  сутек тотығымен шайсаңызда құпталады;\r\n•	Денсаулық диетасын сақтаңыз. Жұмсақ, жағымсыз азық-түліктер жеген кезде ыңғайсыздықты туындатуы мүмкін.\r\nСізге антибиотиктер тағайындауы да әбден мүмкін:\r\nТіс дәрігеріне инфицирлерген тіндердің бөлігін жоюға тура келеді. Бұл жараны хирургиялық өңдеуден өткізу деп аталады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nГингивостоматиттің ауырлығы жеңілден ауыр түрге көтерілуі мүмкін, ауру ақырындап ауырмай дами түседі. Ауру емделсе, жаралар негізінде 2-3 аптаның ішінде өздігінен жазылады.\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nГингивостоматит ауыз қуысынан басқа жерді де басып кетуі мүмкін. Ол ауыз қуысы жараларының салмақты түріне ауысуы ықтимал. \r\n{ANAME()}8{ANAME} \r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жайттар туындаса дәрігерге хабарласыңыз: \r\n•	Сіздің ауыз қуысыңызда ойық жара пайда болса, қалтырай бастасыңыз немесе басқа да белгілер орын алса;\r\n•	Ауыз қуысындағы ойық жаралар үлкейіп бара жатса немесе 3 апта бойы дәрілік терапия әсер бермесе; \r\n\r\n\'\'Балалардың ауыз қуысындағы мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\'\'\r\n__Тегтер:__ \r\nгингивит\r\nстоматит\r\nтіс ауруы\r\nтіс өңезі\r\nқотыр\r\nстоматология\r\nемі\r\n','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(862,'','Тіс аурулары','','','kz','s','',0,'',1113,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545374400,1576910400,1545374518,'Адам тістері сүйек типтес мықты материалмен толықтырылған. Тістің ішінде жүйке және қан тамырлары бар. Тіс адамға көптеген қажеттіліктерді өтеу үшін қажет. Мысалы, тамақтану үшін, сөйлеу үшін және тімті күлу үшін де.','Адам тістері сүйек типтес мықты материалмен толықтырылған. Тістің ішінде жүйке және қан тамырлары бар. Тіс адамға көптеген қажеттіліктерді өтеу үшін қажет. Мысалы, тамақтану үшін, сөйлеу үшін және тімті күлу үшін де. Тіске қатысты аурулар тіс жегі, инфекция және жарақаттан туындайды.\r\n\r\nБұл аурудың жиі кездесетін симптомы, осы мәселе жайында бірден-бір белгі беруші жағдай ол – тістің ауруы. Сонымен қатар мұнда тістің шытынау мен түсуін де кіргізсе болады. Тіс ауру мәселелері туындағанда уақытылы тіс дәрігеріне барып тексерілген жөн. Қуанышқа орай тіс ауруларының барлығын дерлік емдеуге болады, ол үшін алдымен тістің таза тұруына аса мән беріңіз. \r\n\r\nАуыз қуысын таза ұстау үшін және тістеріңіздің сау болғанын қаласаңыз, төмендегі кеңестерді оқыңыз:\r\n•	Күн сайын фтор жиналған тісті тіс пастасымен жуып тұрыңыз;\r\n•	Күн сайын тістеріңіздің арасын тіс жібімен тазалап тұрыңыз;\r\n•	Тәтті тағамдарды тым көп жемей, енді шектеңіз;\r\n•	Шылым шекпеңіз және табак шайнамаңыз;\r\n•	Тіс дәрігеріне және гигиенистке жиі тексеріліп тұрыңыз.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nқызыл иек\r\nқызыл иектің ауруы \r\nтіс жегі\r\nқанау\r\nқабыну\r\nауру\r\n','admin',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(863,'','Тіс протездері','','','kz','s','',0,'',1218,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545374520,1576910520,1545374633,'Тіс протездері – импланттанып, жоғалған тістердің орнына қойылған жасанды тістер. Тіс протездері толық және ішінара болып келеді. Толық протездер астыңғы немесе үстіңгі жаққа  толығымен киіледі. Ішінара протездер бір немесе бірнеше тістің орын жауып туру үшін киіледі. ','Тіс протездері – импланттанып, жоғалған тістердің орнына қойылған жасанды тістер. Тіс протездері толық және ішінара болып келеді. Толық протездер астыңғы немесе үстіңгі жаққа  толығымен киіледі. Ішінара протездер бір немесе бірнеше тістің орын жауып туру үшін киіледі. \r\n\r\nЗаманауи дамудың нәтижесінде тіс дәрігерлері протездердің сапасын жақсартуда. Қазір олардың сыртқы түрлері барынша табиғи тіске ұқсатылды, онымен қоймай олар өте ыңғайлы.  Бірақ протездерді салған адамдар өздерін бастапқыда бірүрлі сезінеді.  Алғашында сізге тіс дәрігеріне жиі баруға тура келеді, ал ол жасанды тістердің қалай тұрғандығын, дұрыс орналасқанын қадағалайды. Уақыт өте келе ауыз қуысы да өзгеріке үйреніседі, сол кезде емін-еркін жасанды тістерді салып жүре аласыз. Тіс дәрігерінің өзгерісті қалай игеретініне мән беріңіз. \r\n\r\nПротездерді салғанда сіз бірнеше түрлі өзгерістерді байқайсыз, мысалы сөйлегенде, тамақ ішкенде. Ыстық тамақ пен сусындарды қабылдағанда протезді абайлаңыз, мүмкін болса, алып қойсаңызда болады. Бірақ тамақ арасында кездесіп қалған кішкентай түйіршіктерге мән бермей-ақ қойсаңыз да болады.\r\n \r\n__Тегтер:__ \r\nтіс\r\nтістің түсуі\r\nпротез\r\nАлматыдағы тіз протездерін салу орындары, \r\nпротездеу\r\nстоматология\r\n','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(864,'','Инсулинома (қан құрамындағы инсулиннің көбеюі)','','','kz','s','',0,'',5378,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545374700,1576910700,1545375692,'Инсулинома – бұл ұйқы безінің ісінуі. Ұйқы безі ісінгенде гормоннан инсулин шамадан тыс көп бөлінеді.\r\nИнсулин ұйқы безінің гормоны, қан құрамында глюкоз бөлінгенде, ұйқы безінен инсулин бөлінеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себепетері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nИнсулинома – бұл ұйқы безінің ісінуі. Ұйқы безі ісінгенде гормоннан инсулин шамадан тыс көп бөлінеді.\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"522\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Инсулин ұйқы безінің гормоны, қан құрамында глюкоз бөлінгенде, ұйқы безінен инсулин бөлінеді.\'\'\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nҰйқы безі іш-құрлыс ағзаларына жатады, ол көптеген ферменттер мен гормондарды бөледі, сондай-ақ инсулинді бөледі.  Инсулиннің қызметі қандағы қант мөлшерін (глюкозды) төмендету және оны ағза жасушаларына тасымалдануына ықпал ету.\r\n\r\nҚандағы қант мөлшері төменгі көрсеткішке дейін түскен кезде, қант мөлшері қалыпты болмайынша, ұйқы безі инсулин бөлуін тоқтата тұрады.  Ұйқы безінің ісініп, инсулинді шамадан тыс мөлшерде бөлуі – инсулиномия деп аталады. Ісіктің салдарынан қандағы қант мөлшері мүлдем төменгі көрсеткішке түсіп кетсе де инсулиннің бөлінуі тоқтамай кетеді. \r\n\r\nИнссулиннің жоғарғы көрсеткіші қандағы қант құрамының төмендеуіне әкеледі (гипогликемия). Гипоглимекия жеңіл дамуы мүмкін, ол кезде мынадай симптомдар дамиды: өзін аш сезіну және мазасыздық.  Немесе ауру ағымы ауыр болуы да мүмкін, мұндай жағдайда адам гипогликемиядан тырысуы мүмкін, немесе өлім кетуі де ықтимал.\r\nИнулинома – сирек кездесетін ісік түрі. Ересектерде ол әдетте бірен-саран кездеседі және кішкентай тиінді ісік түрінде көрініс береді.\r\n\r\nБұл ауру балаларда да өте сирек кездеседі. Әдетте, балаларда қандағы инсулиннің жоғарғы көрсеткіші ұйқы безінде бірге тағы да бір ісіктің пайда болуынан (жасушалардың жабысып қалуынан) инсулиннің көп мөлшерде бөлінуінен ауру туындатады.\r\n\r\nИнсулиннің  90%  - ы қауіп тудырмайтын ісік болып табылады. Генетикалық синдромы бар адамдар көп эндокринді неоплазиялар деп аталады. Ондай адамдар инсулиномяғы және басқа да эндокриндік ауруларға шалдыққыш келеді.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Үрейлену;\r\n•	Мінез-құлығы өзгеру\r\n•	Көзі бұлдырау\r\n•	Кома\r\n•	Естен тану\r\n•	Тырысу\r\n•	Бас айналу\r\n•	Бас ауру\r\n•	Өзін аш сезіну\r\n•	Есін жоғалту\r\n•	Жүрек соғу ритмінің сиректенуі\r\n•	Тершеңдік\r\n•	Дірілдеу\r\n•	Дене салмағының артуы\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nАш қарын кезінде қан алып, мыналарды тексеруі мүмкін:\r\n•	Қандағы С-пептпд мөлшері;\r\n•	Қандағы глюкоз мөлшері;\r\n•	Қандағы инсулин мөлшері\r\n•	Ұйқы безінен инсулин бөлуге қатысатын құралдардың құрамы.\r\nҰйқы безіндегі ісікті анықтау үшін компютерлі томаграфия (КТ), магнитно-резонансты томаграфия (МРТ) іш-құрлыс немесе позиторлы-эмиссионды томаграфия (ПЭТ) өткізілуі мүмкін. Бұлардан жағымсыз нәтиже көрсеткен жағдайда, төмендегідей тексеру әдітері орындалады:\r\n•	Ұйқы безі эндосонографиясы;\r\n•	Октреотидті сцинтиграфия;\r\n•	Ұйқы безі ангиографиясы;\r\n•	Инсулинді ішкі күре тамырға сынама енгізе отырып тексеру.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nШұғыл араласулар инсулин емінің ең басты емі болып табылады. Ісік әртүрлі әдістің көмегімен анықталады, мысалы диагностикалау немесе хирургиялық араласулар болуы мүмкін. Дәрілік препараттар отаға дейін науқастың халін қалыпқа түсіру үшін қолданылады.\r\n\r\nЕгер ісік түйіндері бірен-саран болса ол жойылады. Егер ісік түйіндері көп болса, онда ұйқы безінің бір бөлігі түгелдей    кесіп алып тастауға тура келеді (ішінара панкреатэктомия) . Ас қорытуға қажетті ферменттерді бөліп тұру үшін, ұйқы безінің кем дегенде 15%  қалдырылады. Мұның өзі инсулиннің түгелдей жойылып кетпеуіне себепші болады.\r\nКей жағдайда инсулинома көп болса немесе ауру қайта қайталаса ұйқы безінің барлық бөлігі алынып тасталады. Бірақ мұның салдарынан сосын, инсулин шамадан тыс көп бөлініп, қант диабеті дамып кетуі мүмкін. Сондықтан науқас иньекция арқылы инсулинді қабылдап жүргені дұрыс.\r\n\r\nЕгер сізге ота да көмек бермесе, ісік қайтпаса, шұғыл емдер де сізге оң әсерін танытпаса, инсулиннің бөлінуін  және гипогликемияны тежеу үшін диазоксид препараты тағайындалады. Бұл дәрімен қатар ағзадағы сұйықтықты ұстап тұру үшін диуреткалар (ағзадағы артық сұйықтықты шығарып тастайтын дәрі) тағайындалады. Кейбір науқастарға инсулиннің шамадан тыс жайылып кетуіне кедергі келтіретін октреотид дәрісі тағайындалады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nНегізі көп жағдай бұл ісік аса қатты қауіп төндіре бермейді және отадан кейін науқастардың көпшілігі сауығып кетеді. Бірақ, кейбір гипогликемия немесе басқа ағзаларға таралып кеткен, өмірге қауіп төндіретін  ісіктер осы аурумен бірге ауыртпалығын түсіреді. \r\n{ANAME()}7{ANAME}  \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Ауыр гипогликемия;\r\n•	Басқа ағзаларға таралып кеткен ісіктер (метастаздану) ;\r\n•	Ұйқы безінің түгелдей жойылуынан қант диабетінің дамуы. (кей жағдайда)\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nСізде қандай да бір инсулиноманың симптомдар кездесе қалса дәрігерге қаралыңыз. Тырысу мен естен тану шұғыл жағдай болып есептеледі, ол кезде дереу 103 нөміріндегі жедел жәрдем қызметіне хабарласыңыз.\r\n\r\n__Синонимдері__\r\nИнсулома; аралшық жасушалар Аденомасы\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nинсулинома\r\nұйқы безі\r\nонкология\r\nұйқы безі ісігі\r\nонкологиялық ем\r\n','student_k',40,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(865,'','Тіс эмальдарының өзгеруі (Патологиялық желінуі, сына тәрізді ақау)','','','kz','s','',0,'',4647,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545375720,1576911720,1545376237,'Патологиялық желіну және сына тәрізді ақау – тістің эмалі деп аталатын сыртқы жабындысының екі типті зақымдануы. Кейде олар да тістің түпкі терең жағын зақымдайды. \r\n\r\nПатологиялық желіну тіс эмаліне ылғи түрлі нәрселердің тиюінен, және соның әсерінен оның жұқаруынан туындайды. Тісті шамадан тыс көп жуа беру де дерттік жойылудың себебі болып табылады. Тіс щеткалары да, алынбалы-салынбалы жасанды тістер де эмальдің бұзылуына әкеледі.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Күтілетін жағдай__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Болжамы__{ALINK} \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nПатологиялық желіну және сына тәрізді ақау – тістің эмалі деп аталатын сыртқы жабындысының екі типті зақымдануы. Кейде олар да тістің түпкі терең жағын зақымдайды. \r\nПатологиялық желіну тіс эмаліне ылғи түрлі нәрселердің тиюінен, және соның әсерінен оның жұқаруынан туындайды. Тісті шамадан тыс көп жуа беру де дерттік жойылудың себебі болып табылады. Тіс щеткалары да, алынбалы-салынбалы жасанды тістер де эмальдің бұзылуына әкеледі.\r\n\r\nХимиялық заттар, сол сияқты қышқылдар сына тәрізді эмаль ақаулығын тудырады. Қышқылдар әдетте, цитрусты және басқа да азық-түліктің құрамында болады. Асқазан қышқылы да сына тәрізді ақаудың пайда болуына бірден-бір себекер, әрине егер ол тамақ пен ауыз арқылы асқазаннан көтеіле беретін болса. Бұл ауруды рефлюксті қышқыл деп те атайды. Асқорыту жүйесі бұзылған (булимея) адамдар да көп құсудың салдарынан эмальдің дерттік жойылуына тап болып жатады. Тіпті бассейндердегі хлор және басқа да  химиялық заттар ұзақ уақыт әсер етуі эмальдің сына тәрізді ақаулығына себепші болады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nТіс щеткасын пайдаланғанда әрбір астыңғы тістің үшіншісінде, қызыл иекке жақын тұста  V-типтес эмальдің кеткендігі байқалады. Тістердің толық бөліктері де, жоғарғы азу тістерден де осындай өзгерісті аңғаруға болады. Олар абразивті зақымданулар деп аталады. Тістердің тереңдеп зақымдануының салдарынан эмальдің кетуінің түрлі себептері туындайды. Эмальдің кеткен бөліктерінен тіс тазалау барысында тіс арасынан кқрініс бергенін де байқауға болады. \r\n\r\nЭмальдің сына тәрізді ақаулығы дерттік жойылудан айшықтанады. Сына тәрізді ақау тістің бетінде сопақ пішінді көмескіленіп көрінеді.\r\nПатологиялық желіну секілді, сына тәрізді ақау да тістің сезімталдығын күшейтеді, мысалы, ыстық немесе суық тамақпен сусындар ішкенде қиындық туғызады. Дентин астына ораналасқан эмальдің зақымдануы кезінде қиындық одан сайын күшейеді. Дентин жүйке және қан тамырларыннан тұрады, ол пульпаны, тістің ішкі жағын қорғап жатады. \r\nПатологиялық желіну де, сына тәрізді ақау да  тісіңіздің сыртқы түріне де әсер етеді.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Күтілетін жағдай__\r\nЭмальдің дерттік жойылуы мен сына тәрізді ақаулығының себебін анықтағаннан кейін, әдетте құру процессі тоқтайды.  Тіс ақаулығын қалпына келтіру үшін және пайда болған симптомдарды тоқтату үшін қосымша ем алуға тура келеді.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nАлдын алу шарасы эмальдің сына тәрізді ақаулығы мен дерттік жойылуына байланысты жүзеге ассырылады:\r\n•	Қышқыл тағамдар мен сусындарды көп пайдаланбаңыз;\r\n•	Қатты тіс щеткасымен тісті күшпен жумаңыз. Амал болса, жұмсақ щеткамен жууға тырысыңыз;\r\n•	Тісті тазалау үшін тіс тазалағыш жіпті қажетті деңгейде пайдаланыңыз.\r\nЕгер сіз тісіңізді қалай тиімді тазалап жүруді меңгермесеңіз, тіс дәрігерінен кеңес алыңыз.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЭмальдің сына тәрізді ақаулығына және дерттік жойылуына байланысты емдеу шаралары олардың қаншалықты зақымданғанына қарасты жүзеге асады. Егер сізде үлкен ақаулық болса, тіс ақаулығын пломбалауға тура келеді. Егер зақымданған жер азғантай болса, ешнәрсе сезілмесе, оны тіпті арнайы емдемей-ақ қойсаңыз да болады.\r\nСезімтал тістерге тіс дәрігері құрамында фтор бар жақпаны не болмаса, шайғышты үй жағдайында пайдалануға кеңес береді. Егер сізге зақымданған жердегі ақаулықты пломбалау қажет болса,  тіс дәрігері тістің түсіне лайықты түсті таңдап бере алады. Негізі материалдың екі түрі қолданылады:\r\n•	Композиттер (пластикалық пломба);\r\n•	Стеклойномерлер\r\n\r\nТіс дәрігері немесе гигиенист  те тіске  арналған фторлакты пайдалануы мүмкін.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралған дұрыс__\r\nЕгер сіз тісіңізден  қандайда бір кетікті немесе сопақша көмескіленген  жерін байқасаңыз тіс дәрігеріне хабарласыңыз. Тісіңіз тым сезімтал болып бара жатса да тіс дәрігріне хабарласыңыз. Қиындықтың алды қанша ерте алынса, жағымсыздықтар соншшалықты тез жойылады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nДерт пен қажалудың алдын ерте алса, алдағы болжамы жақсы болмақ.  Егер  зақымдану процессі тоқтамаса, онда ол жағдай тістің ішкі жағы мен етінің құруына апарады. Зақымданған жердің көлемі қанша ұлғайған сайын, оны емдеу үшін соншалықты көп күш кетеді.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nАлматыдағы стоматология \r\nэмаль\r\nэмальдің кетуі \r\nэмальдің жіңішкеруі \r\nАлматыдағы тіс емдеу орталығы \r\nтістің көмескіленуі\r\n','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(866,'','Инфекциялық токсикалық шок ','','','kz','s','',0,'',4379,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545376440,1576912440,1545377050,'Инфекциялық токсикалық шок - күрделі ауру болып есептеледі. Бұл жағдайда адамда, қалтырау пайда болады, ішкі органдардың қызметі бұзылады.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nИнфекциялық токсикалық шок - күрделі ауру болып есептеледі. Бұл жағдайда адамда, қалтырау пайда болады, ішкі органдардың қызметі бұзылады.\r\n\r\nИнфекциялық токсикалық шок – улы стафилококк (іріңді туғызатын бактерияның түрі) бактериясынан туындайды.  Токсикалық шок деп аталатын, осыған  ұқсас синдром– стрептококк бактериясынан туындауы мүмкін. Барлық стафилококктік немесе стрептококктік жұқпалар инфекциялық-токсикалық шокты тудыра бермейді.\r\nЕң алғашқы инфекциялық токсикалық шок орын алған жағдай әйелдерден басталды, олар етеккір кезінде тампон қолданып, ауру содан туындаған болтын. Қазіргі таңда да бұл аурудың  жартысына жуығы осындай жағдайлардан туындап жатады. \r\n\r\nИнфекциялық токсикалық шок терінің инфицирленуі кезінде, күйгенде, немесе отадан кейін мазалауы мүмкін. Жалпы ауру балаларды да, ерлерді де,  етеккір кезінде әйелдерді де мазалайды. \r\n\r\nҚауіпті факторлары:\r\n•	Босанғаннан кейін аз уақыт өткенде;\r\n•	Алтын стафилококк бактериясынан туындаған инфекциядан (оны әдетте, стафилококктік инфекция деп атайды).\r\n•	Тығындар (мысалы, мұрыннан қан кеткенде тоқтататын тығындар);\r\n•	Етеккір кезінде;\r\n•	Отадан кейін;\r\n•	Тампон қолданғаннан кейін (әсіресе, ұзақ уақыт қолданғаннан);\r\n•	Отадан кейін жараның инфицирленуінен.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Естен тану;\r\n•	Диарея;\r\n•	Жалпы икемсіздік;\r\n•	Бас ауруы;\r\n•	Жоғары қалтырау, дене қызуы қатты көтеріледі;\r\n•	Артериялық қыссымның төмендеуі;\r\n•	Бұлшық еттердің ауруы;\r\n•	Жүрек айну мен құсу;\r\n•	Органдық жетіспеушілік (бауыр мен бүйрек);\r\n•	Көздің, ауыздың, тамақтың қызаруы;\r\n•	Тырысу;\r\n•	Күннен күйген сияқты болып көрінетін қызыл бөртпелер;\r\n\r\n•	Терінің түлеуі, әсіресе бөртпелер пайда болғаннан кейін 1-2 апта өткенде басталады, сондай-ақ алақан мен аяқтың төменгі жағының терілерлі түлей басстайды.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nБірде-бір тексеру  әдісі инфекциялық токсикалық шокты анықтай алмайды.\r\nБірнеше критерилермен диагноз тоқтайды: қалтырау, артериялық қысымның төмендеуі, бөтпе, бөртпе шыққаннан кейін 1-2 апта өткенде терінің түлеуі, сондай-ақ, үш мүшенің қызметінде мәселе туындағандықтан.\r\nКейбір жағдайда қан тамшысын тексері арқылы алтын стафилококк бактериясының өсуін анықтауға болады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nКез-келген тампон, жатыр губкалары немесе мұрын тампондары секілді материалдар алынуы керек. Инфекцияның негізгі көзі (хирургиялық жара) тазартылуы керек.\r\nЕмдеу орган қызметіне төмендегідей жолдармен демеу беру арқылы жүзеге асады:\r\n•	Кез-келген инфекцияға арналған антибиотиктер ( ішке енгізілетін);\r\n•	Диализ (бүйрек жетіспеушілігінің дамуы кезінде қолданылатын);\r\n•	Сұйықтықты ішке енгізу;\r\n•	Артериялық қысымды бақылау үшін берілетін дәрілер;\r\n•	Ауыр жағдайда гамма-глобулинді ішке енгізу;\r\n•	Жағдайды мониторингтен өткізу үшін интенсивті терапия бөлімінде болу.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nИнфекциялық токсикалық шок 50% жағдайы өлімге әкеледі. Ауру емделгеннен кейін де қайта мазалауы мүмкін.\r\nАсқынған жағдайда:\r\n•	Ауыр органдық потология орын алады;\r\n•	Бүрек жетіспеушілігі орын алады;\r\n•	Жүрек жетіспеушілігі орын алады;\r\n•	Бауыр жетіспеушілігі орын алады;\r\n•	Шок, есеңгіреу;\r\n•	Өлім\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nИнфекциялық токсикалық шок туындағанда дереу медициналық көмекті қажет етеді. Егер сізде бөртпелер пайда болса, қалтырасаңыз, өзіңізді икемсіз сезінсеңіз,  әсіресе етеккір кезінде тапон қолданғанда, немесе сіз жақын арада операция жасатқан болсаңыз дәрігерге уақыт күттірмей хабарласыңыз.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nЕтеккірлік инфекциялық-токсикалық шоктың алдын алу үшін қатты тығындалып тұратын тампоннан бас тарту керек. Сіз бұл аурудың қаупінің алдын алу үшін етеккір кезінде тампонды тек бір-ақ рет (тұрақты түрде емес) қолданғаныңыз  абзал.\r\n\r\n__Синонимдері:__\r\nИнфекциялық токсикалық шоктың синдромы\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000653.htm\r\n__Тегтер:__\r\nИТШ \r\nинфекциялық-токсикалық шок\r\nшок\r\nинтокцикация\r\nәлсіреу\r\nинфекция\r\nқауіпті жағдай\r\n','admin',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(867,'','Helicobacter pylori инфекциясы','','','kz','s','',0,'',1841,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545377160,1576913160,1545377440,'Хеликобактер пилори (Н.pelori) – асқазан ауруын тудыратын бактерия. Олар шамамен жер шарындағы 2/3 елдімекенде кездеседі және олар таза емес азық-түлік пен лас судан беріледі, бірақ ғалымдар бұл жайындағы нақты ақпаратты әлі толық бере алмады.  Хеликобактер пилори (Н.pelori) асқазанның ойық жарасын және 12 елі ішек ауруын, сондай-ақ асқазанның қауіпті ісігін тудыратын бактерия болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"523\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nХеликобактер пилори (Н.pelori) – асқазан ауруын тудыратын бактерия. Олар шамамен жер шарындағы 2/3 елдімекенде кездеседі және олар таза емес азық-түлік пен лас судан беріледі, бірақ ғалымдар бұл жайындағы нақты ақпаратты әлі толық бере алмады.  Хеликобактер пилори (Н.pelori) асқазанның ойық жарасын және 12 елі ішек ауруын, сондай-ақ асқазанның қауіпті ісігін тудыратын бактерия болып табылады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nАсқазанның  және 12 елі ішектің ойық жарасының симптомдары кезінде дәрігер сіздің қаныңыздағы Н.pelori-ге қарсы иммунглобулиндерді  тексереді, хеликобактериозға тыныс алдыру арқылы тест өткізеді немесе Н.pelori-ге қарсы антигенді анықтау үшін нәжіс үлгісін алады. \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің ең тиімді әдісі антибиотиктер мен антацидті дәрілерді үйлестіре қолдану (асқазан сөліндегі қышқылды азайтуға бағытталған) әдісі болып табылады. Емделу курсынан өткеннен кейін сіз қайта тексеруден өткеніңіз жөн, инфекцияның толық жойылғанынан көз жеткізу үшін.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nH. pylori-дан қорғану үшін, сіз төмендегідей шараларды қолдансаңыз болады:\r\n•	Жуынатын бөлмеден шыққан сайын, әр тамақтанудың алдында қлыңызды жуыңыз;\r\n•	Дұрыс дайындалған тамақты жеңіз;\r\n•	Тек таза суды ішіп жүруге тырыссыңыз.\r\n\r\n__Дереккөз:__ АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институтарының дерекқорынан алынды: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/helicobacterpyloriinfections.html\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nНP\r\nХП\r\nхелткобактер пилори\r\nойық жара\r\nасқазан\r\nасқазан ойық жарасы\r\nойық жаралы ауру\r\nасқазанның ойық жарасын емдеу\r\n','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(868,'','Нағыз полицитемия','','','kz','s','',0,'',4321,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545377580,1576913580,1545378079,'Нағыз полицитемия – бұл сүйек кемігі ауруы, қан құрамындағы  жасушалардың мөлшері аномальді түрде үлкеюімен сипатталады (ең алдымен эритроциттер).','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nНағыз полицитемия – бұл сүйек кемігі ауруы, қан құрамындағы  жасушалардың мөлшері аномальді түрде үлкеюімен сипатталады (ең алдымен эритроциттер).\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nНағыз полицитемия – сүйек кемігі ауруы. Ол эритроциттердің, лейкоциттердің сондай-ақ тромбоциттердің шамадан тыс көп бөлініп, санының артуынан туындайды.\r\nБұл әйелдерде де, ерлерде де, көбінесе 40 жасқа дейінгі адамдарда пайа болатын, аса жиі ұшыраса бермейтін ауру. Бұл  JAK2V617F  деген атаумен белгілі гендік мутациямен байланысы бар ауру. Бұл мутацияның себебі әлі күнге дейін белгісіз күйінде келе жатыр.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Жатқанда тыныс алудың қиындауы;\r\n•	Бас айналу;\r\n•	Тері қанауға бейім болады;\r\n•	Асқазанның жоғарғы сол жақ бөлігі аурлау сезініп тұрады (көк бауырдың үлкею салдарынан);\r\n•	Бас ауруы;\r\n•	Ыстық ванна қабылдағаннан кейін қышу сезімдері мазалайды;\r\n•	Тері, әсіресе бет терісі қызарады;\r\n•	Демікпе;\r\n•	Тамырдың қабыну симптомдары кездеседі.\r\n\r\nЕскерту: Кейбір симптомдар қан айналымының шамадан тыс жабысқақтығына және бейімділігіне де байланысты болады.\r\n\r\nАуру кезінде пайда болатын басқа да симптомдар:\r\n•	Терінің көкшілденуі;\r\n•	Шаршағыштық;\r\n•	Теріде қышыл дақтардың пайда болуы;\r\n•	Көрудің қиындауы.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер тексеру жүргізеді. Диагностикалауға қажетті әдістер:\r\n•	Сүйек кемігіне биопсия жасау;\r\n•	Ауыналымдағы жалпы қанның талдамасы;\r\n•	Көлемді метаболикалық панель (бұл қан (талдамасын) тексерудің нәтижесінде, бүйрек пен бауырдың ағзадағы қызметі мен су-электролитті үйлесімділігін анықтауға мүмкіндік туады);\r\n•	Эритропоэтин  мөлшерін анықтау;\r\n•	JAK2V617F мутациясына генетикалық тест;\r\n•	Қанның оттекке қанықтығын анықтау;\r\n•	Эритроциттердің  массасын анықтау;\r\n•	В12 витаминінің мөлшерін анықтау.\r\nБұл ауру сондай-ақ төмендегідей тексерулердің көрсеткіштері арқылы да анықталады:\r\n•	СОЭ;\r\n•	Лактатдегидрогеназ;\r\n•	Сілтілі фосфатаз;\r\n•	Агрегация тромбоциттеріне тест өткізу;\r\n•	Қандағы несептік қышқыл мөлшері.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмделудің басты мақсаты қанның сылықтығының төмендеуін және қан кету мен тробтүзілімдердің  тоқтауын тексеруге бағытталады.\r\n\r\nҚан жіберу (флеботомия) деп аталатын емдеу әдісі  қанның жабысқақтығының төмендеуіне пайдаланылады. Қанның бірлігі (1 пинтаға жуық) ерлердің қан құрамындағы гематокрит 45 %-дан, ал әйелдердікі 42% -дан төмендегенше, бір аптаның ішінде  жойылады. Содан соң емдеу шарасы қажетіне қарай қайталанып жүзеге аса береді.\r\nКейде химиялық препараттар тағайындалуы мүмкін, атап айтқанда, гидроксимочевин, ол мида пісіп жетілген эритроциттердің санын азайту үшін қолданылады. Сондай-ақ интерферон да тағайындалуы мүмкін, ол қандағы жасушаларддың мөлшерін төмендетеді.\r\n\r\nАнагрелид деп аталатын дәрілік препарат тромбоциттердің мөлшерін азайту үшін қолданылады. Кейбір науқастарға асперин қолдануға кеңес беріледі, бірақ ол асқазаннан қан кетуін дамытуы мүмкін. Кейбір науқастар сезетін қатты қышуды ультрокүлгін сәуле басуы мүмкін.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nАуру әдетте ақырын дамиды. Науқастардың көбісі диагноз қойғанның өзінде аурумен байланысты ешқанда мәселені байқамайды. Ауру тек ауыр сиомтомдар кездессе ғана диагностикаланады.\r\n\r\nАсқынған жағдайда\r\n•	Жіті миелобласты лейкоз;\r\n•	Асқазандық немесе ішектік қан кету;\r\n•	Қызу;\r\n•	Жүрек жетіспеушілігі;\r\n•	Миелофиброз\r\n•	Тромбоз  (қанның ұюы, инсульт, инфаркт, немесе басқа да зақымдануларды анықтайды)\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nНағыз полицитемия симптомдарының дамуын байқасаңыз дәрігерге хабарласыңыз.\r\n\r\n__Синонимдері:__\r\nАлғашқы полицитемия, Қызыл полицитемия; Миелопролиферативті бұзылыс, Эритремия, Спленомегаликалық полицитемия; Вакез ауруы; Ослер Ауруы; созылмалы цианозды Полицитемия – Миелопатиялы политемия; Спленомегалиялық эритроцитоз.\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000589.htm\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nполицетемия\r\n','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(869,'','Сілекей бездерінің тастары','','','kz','s','',0,'',3464,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545378300,1576914300,1545378799,'__Сілекей бездері жолдарындағы тастар__ – бұл ауру, сілекей бездерін өткізетін түтік секілді жолдарға минералдық заттардың жиналуымен сипатталады. Сілекей бездері жолдарындағы тастар – сілекей бездері қызметінің бірден-бір бұзылған түры болып есептеледі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nСілекей бездері жолдарындағы тастар – бұл ауру, сілекей бездерін өткізетін түтік секілді жолдарға минералдық заттардың жиналуымен сипатталады. Сілекей бездері жолдарындағы тастар – сілекей бездері қызметінің бірден-бір бұзылған түры болып есептеледі.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nСілекей ауыз қуысына сілекей бездерінен бөлініп шығады. Сілекейде жиналатын химиялық заттар,  кристалдар түзеді, олар сілекей шығатын жолдарды бекітіп қалады.\r\nСелекей бітеліп қалған жолдарға тіреліп шыға алмай қалса, қайта айналып безге түседі. Оның салдарынан без тіндері ісініп, ауыртуы мүмкін.\r\n\r\nБіздің ағзамызда үш ірі сыңарлы сілекей бездері бар:\r\n•	Шықшыт безі. Олар ең үлкені. Олардың әрқайсыссы құлаққа қарама-қарсы жақтың асстында, бет терісінің үстіңгі жағында орналасқан. Бұл бездердің бірі немесе барлығының қабынуы паротит деп аталады.\r\n•	Жақасты безі. Бұл екі бездер ауыз қуысының артқы жиегіне, екі жақтың майысқан жеріне орналасқан.\r\n•	Тіласты безі ауыз қуысының түбінде орналасқан.\r\nСілекей бездерінің тастары көбінесе жақасты бездерінде пайда болады, алайда кейде шықшыт бездер де кездесіп жатады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Ауызды ашқанда, жұтынғанда мазалайды;\r\n•	Ауыз құрғап тұрады;\r\n•	Бет ауырады немесе ауыз қуысы ауырады;\r\n\r\n•	Бет пен мойын ісиді (тамақ, сусын ішкенде ауыруы күшейіп кетеді)\r\nКөбінесе симптомдар тамақ ішкенте мазалайды.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер немесе тіс дәрігері сіздің басыңыз бен мойныңыз жақты қарайды. Ондағы сілекей бездерін сипалау арқылы бір немесе бірнеше үлкейген, ауырсынған өзгерістерді анықтайды. Қармалау кезінде дәрігер тасты қолымен сезінуі мүмкін.\r\nДиагноз қою үшін бетті рентгенге, УДЗ-ға, МРТ-ға немесе КТ-ға түсіруі мүмкін.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің басты мақсаты тасты жою болып табылады.\r\nСіздігіңізден үйде төмендегідей шараларды орындасаңыз болады:\r\n•	Көп мөлшерде су ішіңіз;\r\n•	Сілекейдің бөлінуін арттыру үшін қантсыз лимон тамшысын пайдаланыңыз.\r\nТасты жоятын басқа да әдістер төмендегідей болып келеді:\r\n•	Жылылықты пайдалана отырып, безге массаж жассау керек. Дәрігер немесе тіс дәрігері жолдардағы тасты қалай қозғау керектігін үйретеді;\r\n•	Кей жағдайда жолды бекітіп қалған тастарды алып тастау үшін хирургиялық араласулар да өткізіледі.\r\n•	Емдеудің басқа жаңаша нұсқадағы әдісі соққы беретін толқындардың көмегімен тастарды ұнтақтау болып табылады.\r\n•	Сиалоэндоскопи деп аталатын жаңа әдісі – кішкентай бейне камера немесе құралдың көмегімен сілекей бездері жолдарындағы тастарды жоюға бағытталады.  \r\n•	Егер тастар инфицирленссе немесе қайта түзіле бастаса, онда операция жасалып, сілекей безі алынып тасталынады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКөп жағдайда сілекей бездері жолдарындағы тастар ауыртады немесе жайсыздық сезімін тудырады, одан басқа инфицирленуі мүмкін. \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nЕгер сізде сілекей бездері жолдарындағы тастардың симптомдары біліне бастасадереу дәрігерге хабарласыңыз.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nСиалолитиаз\r\n\r\n\'\'Ауыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)  \'\'\r\n','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(870,'','Тұлғаның истериялық бұзылысы','','','kz','s','',0,'',3810,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545378840,1576914840,1545379779,'Тұлғаның истериялық бұзылысы – денсаулықтың психикалық бұзылысынан туындайтын жағдай. Ондай адамдар өте  эмоциональді болып келеді. Әрі сондай мазасыз, күзелісте жүреді, әр кезде адамдардың көңілін өзіне аударуға тырысады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nТұлғаның истериялық бұзылысы – денсаулықтың психикалық бұзылысынан туындайтын жағдай. Ондай адамдар өте  эмоциональді болып келеді. Әрі сондай мазасыз, күзелісте жүреді, әр кезде адамдардың көңілін өзіне аударуға тырысады\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"524\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nБұл аурудың себептері белгісіз. Бұл  аурудың туындауы тұқым қуалау салдарынан және балалық кезде тап болған жағдайларға да байланысты болады деп есептейді. Мұндай жағдай әйелдерде көптеп кездеседі.  Бірақ, дәрігерлер тексеру барысында аталмыш аурудың ерлерде де жиі болатынан меңзеуде. Жеке тұлғаның есірмелі ауруы есейе келе пайда болады немесе 20 жастан асқаннан кейін.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nТұлғаның истериялық бұзылысы  бар адамдар әдетте қоғамдағы өз міндеттерін толық игере алады, тіпті жоғары дәрежелерге де көтерілуге мүмкіншілігі болады, сондай-ақ саяси, шендік орындарда да қызмет етіп, жақсы нәтижелер көрсетеді.\r\n\r\nМұндай бұзылыстары бар адамдарда мынадай белгілер байқалады:\r\n•	Өзіне шамадан тыс назар аудару үшін қолынан келгенінше әрекет етуге ұмтылады;\r\n•	Бөгде адамдардың өзіне әсер етуне оңай жол ашып береді;\r\n•	Өзінің сыртқы тұлғасына қатты алаңдайды;\r\n•	Тым дарақы, эмоционалды болып келеді;\r\n•	Сынға, пікірталасқа шыдай алмайды;\r\n•	Өзінің басқа адамдармен ара-қатынасы, негізгіден әлде қайда жақын деп ойлайды;\r\n•	Сәтсіздіктерде басқаларды кінәлап шыға келеді;\r\n•	Бір нәрсенің орындалуына, мақұлдануына қатты асығады ;\r\n•	Ешнәрсеге зер салып қарамайды;\r\n•	Өзінің әрқашан назарда болғанын қалайды \r\n•	Көңіл-күйін тез өзгертеді, өзін ешкімге бағынышты сезінгісі келмейді;\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nАурудың диагностикасы психологиялық бағалауға, анамнездің ауырлығына  негізделеді.\r\nДәрігер тұлғаның истериялық бұзылысын диагностикалауда  төмендегідей ерекшеліктерін қарай отырып анқытайды: \r\n•	Мінез-құлқына;\r\n•	Бұрынғы ауру тарихына (анамнез)\r\n•	Сыртқы тұрқына;\r\n•	Психологиялық жағдайына.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nБұл аурумен ауыратын адамдар қиналғанда, күйзеліске түскенде, мазасызданғанда, романтикалық қатынаста түсініспестіктер болғанда, басқа адамдармен кикілжіңге келгенде жиі дәрігер көмегіне жүгінеді. Кейде симптомдық емдер құрылғылармен жүргізілуі мүмкін. Әңгімелесу және психотерапия – бұл ауруды емдеудегі ең тиімді ем болмақ.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nАуру ағымы кейбір дәрілерді қабылдап, әңгімелескеннен кейін оңалып қалады. Егер ауруды емдемесе, ол науқастың жеке өміріне, жұмысына айтарлықтай залалын тигізуі мүмкін.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nТұлғаның истериялық бұзылысы адамдарға саяси және романтикалық қатынас жасағанда өз әсерін тигізеді. Ондай адам әр жағдайда өзін ұстай алмай жатады. Олар өз жағдайын игере алмай, басқалармен тіл табыса алмай жұмысын да жиі ауыстыруы мүмкін. Мұндай аурумен ауыратын науқастарға жаңа көңіл-күй, және қауіпті жағдайлардан өткізіп жіберетін серпілістер қажет болып тұрады. Бұл факторлардың бәрі күйзеліспен байланысты дамиды.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nЕгер сізде, немесе сіздің жақын танысыңызда тұлғаның осындай тұлғаның истериялық бұзылысының симптомдары көрініс берсе, өзіңізге жақын жердегі психикалық емдеу орталығының мамандарына, болмаса, дәрігеріне барып тексеріліңіздер.\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nИстерия\r\nесірік \r\nесірмелік бұзылыс\r\nпсихикалық жағдай\r\nесірікті емдеу\r\nАлматыдағы психиатрия \r\n','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(871,'','Ихтиоз','','','kz','s','',0,'',3046,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545379920,1576915920,1545380721,'Ихтиоз – көп таралған, тұқым қуалайтын ауру. Ол терінің құрғауымен, түлеуімен сипатталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nИхтиоз – көп таралған, тұқым қуалайтын ауру. Ол терінің құрғауымен, түлеуімен сипатталады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nИхтиоз терінің бірден-бір ең көп таралған, тұқым қуалайтын ауруы. Ол балалық кезде басталуы мүмкін. Ауру ұрпақтан-ұрпаққа аутосомды-доминантты түр арқылы жалғасады. Демек, бұл ауру бар болғаны бір ғана аномальді ата-ананың геніннен өсіп жетіле береді деген сөз.\r\nАуру қыс кезінде жиі ұшырасады. Ол атопикалық дерматит, фолликулярлы кератоз (қолдың үстіңгі жағындағы кішкентай қызыл түйіндер) немесе басқа да тері ауруларымен қатар мазалауы мүмкін.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Терінің құрғауы;\r\n•	Терінің түлеуі;\r\n•	Терінің қалыңдауы;\r\n•	Жеңіл қышу сезімі.\r\n\r\nКөбінесе құрғак, түлегіш тері негізінде аяқта болады, сондай-ақ патологиялық процесс білекте, қолда және денеде түзіледі. Ауру сондай-ақ алақанда көптеген ұсақ сызықтар болып шығуы мүмкін.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер кейде тек теріңізге қарау арқылы да диагностика қоя алады. Тексеру кезінде терінің түлеуі ме құрғауынан басқа да себептері анықталуы мүмкін.\r\nДәрігер сізден жанұяңызда бір адамның тері құрғағыштығы бар ма, жоқ па деп сұрақ қояды.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nДәрігер сізге күшті ылғалғандырғыштарды қолдану керектігі жайында кеңес береді. Лосьоннан қарағанда крем мен жақпа майлар тиімді. Оларды шомылғаннан кейін дымқыл теріге бірден жағыңыз. Сізге тері құрғатпайтын сабын қолдану керек болады.\r\n\r\nДәрігер сізге дымқылдандырғыш кремдерді тағайындайды. Олардың құрамында түрлі химиялық заттар болады, мысалы, сүт қышқылы, салицил қышқылы және несепнәр, олар терінің қалыпты жағдайының қайта қалыптасуына септігін тигізеді.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nИхтиоз жағымсыз ауру болып табылады, бірақ жалпы денсаулыққа зиянын тигізе бермейді. ауру әдетте есейгенде жоғалып кетеді, бірақ жылдар өте қайта мазалауы да ғажап емес.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nСырылған жер арқылы дененің ашылған жеріне инфекциялық бактерия түсіп кетуі мүмкін.\r\n\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nДәрігеріңізбен ақылдасыңыз, егер:\r\n•	Ем қабылдасаңыз да симптомдар сақталып тұрып алса;\r\n•	Симптомдар асқынып бара жатса;\r\n•	Терінің зақымдануы дененің бассқа жерлеріне таралып бара жатса;\r\n•	Жаңа симптомдар пайда бола бастаса.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nЕгер сізде осы ауру болса, ескеріңіз балаңызда да осындай ауру болуы ықтимал.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nТаралмалы ихтиоз; балықша түлеу синдромы.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nихтиоз\r\nтерінің түлеуі\r\nтерінің қышуы\r\nтері түлеуінің себептері\r\nтері ауруы\r\nАлматыда ихтиозды емдету \r\nихтиоздың симптомдары\r\n','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(872,'','Кандидозды стоматит','','','kz','s','',0,'',2447,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545380820,1576916820,1545381106,'Кандидозды стоматит та монилиоз секілді көпке белігі ауыз қуысы мен тамақтың ашытқылы инфекциясы болып табылады. Аурудың жиі қозғайтын қоздырғышы Candida Albicans ашытқы тәрізді саңрауқұлағы болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Шолу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Қауіпті топтар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Өзіне күтім жасау бойынша кеңестер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Шолу__\r\nКандидозды стоматит та монилиоз секілді көпке белігі ауыз қуысы мен тамақтың ашытқылы инфекциясы болып табылады. Аурудың жиі қозғайтын қоздырғышы Candida Albicans ашытқы тәрізді саңрауқұлағы болып табылады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Қауіпті топтар__\r\nКандидозды стоматитпен балалар жиі ауырады. Аталмыш ауруға тап болатын қауіпті факторларға мыналар жатады:\r\n•	Қант диабеті немесе басқа да эндокринді аурулар;\r\n•	Жасанды тіс салып жүретіндер;\r\n•	Ұзақ уақыт антибиотик қабылдағандар;\r\n•	Химиотерапия;\r\n•	Кейбір дәрілік препараттарды қабылдағанддар;\r\n•	Жеткілікті тамақтана алмайтындар;\r\n•	АИТВ инфекциясы секілді, иммунды жүйесі әлсірегендер;\r\n•	Өкпе ауруын емдеу үшін стериойдты шайғыш дәрілерді қолданатындар;\r\n•	Жүкті әйелдер және жүктілікке қарсы таблеткаларды қабылдағандар.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nКандидозды стоматит ауыз қуысының жоғарғы жағында, тамақта, тілде және ерінде ақ немесе ашық-сары түсті дақтардың пайда болуымен көрініс табады. Оның сыртқы түрі кәдімгі ірімшікке ұқсап келеді. Дегенмен бұл қақатарды қырып ару қиынға соғады, және оның салдарынан ойық жаралардың пайда болуына апаруы ықтимал.\r\nСтоматит кезінде науқастар ауыз қуысы мен тамағында ысыған сезімді сезінуі мүмкін.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Өзіне күтім жасау бойынша кеңестер__\r\nАталмыш ауру кезінде тамақ, сұйықтық ішу қиынға соғады, сондықтан кандидозды стоматитпен ауыратын науқастарда сусыздану жағдайы дамиды.\r\nСондықтан жеткілікті тамақтанып, көп мөлшерде сұйықтық ішу керек.\r\nСтоматит кезінде емделу үшін  дәрігер тағайындаған дәрілік препараттарды қабылдау керек.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Медициналық көмекке қашан жүгіну керек__\r\nКандидозды стоматит кезінде дәрігерге ерте хабарласып, дәрілік препараттарды ерте қолдану маңызды болып табылады. Иммун тапшылығы бар адамдарды емдеу барынша агрессивті түрде өту керек. Дер кезінде емдеу, алдағы уақытта қан айналымына және басқа да органдарға ашытқылы саңырауқұлақ инфекциясының  еніп кетуінің алдын алады. Егер кандидоз кезіндегі ақ немесе сары қақтың пайда болуы дене қызуының көтерілуіне, қақсауға, құсуға немесе жалпы жағдайдың нашарлауына әсер ететін болса, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгіну қажет.\r\n','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(873,'','Тісжегі','','','kz','s','',0,'',6566,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545381180,1576917180,1545381646,'Тісжегі – тісте саңлаудың пайда болуы немесе тістің құрылымының зақымдануы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nТісжегі – тісте саңлаудың пайда болуы немесе тістің құрылымының зақымдануы.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nТісжегі көп таралған аурулардың бірі, ол суық тигеннен туындайды. Тісжегі балалар мен жасөспірімдер арасында көптеп кездеседі, бірақ та ол барлық жаста да адамды мазалауы мүмкін.Бактерия, қышқылдар, тамақ қалдықтары және ауыз қуысында бөлінген сілекейлерлің барлығы жабысқақ затқа айналады, оны тіс қағы деп атайды. Қақтар тіске жабысады.  Қақатар көбінесе тістердің  артқы жағына, түп жақтарына тұнып қалады. Барлық тістердің  үстіңгі жағына қызыл иектің қырына, сондай-ақ пломбалардың жандарына бітісіп алады.\r\n\r\nТіс қақтары өздігінен  кетпейді, қайта ақырындап үлкейіп, тіс тастарына айналып кетеді. Тіс қақтары ментастары қызыл иекті тітіркендіреді,  оның салдарынан гингивит пен периондит дамиды.\r\nҚақтар тамақтанып болғаннан кейін 20 минуттың ішінде тіске тұна бастайды. Егер оларды жоймаса тісжегі туынддауы мүмкін.\r\n\r\nТіс қақтарында жиналатын қышқылдар тіс эмальдарының зақымдануына (ауыз қуысында) саңлаудың түзілуіне себепкер болады. Тісжегі әдетте, ауыртпай дамиды, егер оның көлемі үлкеймесе, ол жүйкені жақымдамайды және тістің сынуын да болдырмайды.  Егер тісжегін емдемесе, тіс абсцессі дамуы ықтимал.  Асқынған тісжегі тістің ішкі жағын (пулпаны) зақымдауды, ол жағдайда емдеудің ауыр түрлері жүргізіледі, немесе тісті жұлып тасстауға тура келеді.\r\n\r\nКөмірқышқылдар (қант пен крахмалдар) тісжегінің даму қаупін арттырады. Тұтқыр азық-түліктер барынша зиянды, себебі олар тіске тез жабысады. Жиі жеңіл-желпі тамақтану қышқылдардың ұзақ уақыт бойы тіс бетімен байланыста болуына септік етеді.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nАуру симптомсыз дамуы мүмкін. Егер симптомдар көріне қалған жағдайда, олар мынадай болуы мүмкін:\r\n•	Тістің ауруы немесе тәтті, ыстық не болмаса суық тамақтар мен сусындарды ішкенде ауру сезімі туындайды;\r\n•	Тісте ойықтар мен қуыстар пайда болады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nКөп жағдайда тісжегі аурудың алғашқы сатысында, қарапайым тіс дәрігерлік тексеру кезінде анықталады. \r\nТіс дәрігерлік тексеру тістің үстңігі жағының жұмсаруын анықтауы мүмкін.\r\nТісті рентгенографиядан өткізіп тісжегінің көзге қалай көрінетіндігін анықтауға болады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеу арқылы тістің тісжегілік зақымдануын алдын алуға болады.\r\nЕмдеу жолдары:\r\n•	Пломбалау;\r\n•	Тіс қаптарын орнату;\r\n•	Тамыр арналарын емдеу.\r\n\r\nТіс дәрігерлері тістегі жегілік материалдарды арнайы бұрғылардың көмегімен жояды, содан соң, алынған тістердің орнын басқа материалдармен толтырады. Ондай  материалдарға: сүміс, алтын, фарфор немесе композиталар жатады. Фарфор мен композит әсіресе, алдыңғы табиғи тістердің  сыртқы түріне ұқсап келеді. Көптеген тіс дәрігерлері алтын мен күмісті қаптау барынша тиімді болады деп, осы материалдарды азу тістерге де қолдануды жөн санайды. Сондай-ақ жоғары сапалы компзит те азу тістерге қолдануға таптырмас материал болып есептеледі.\r\nТіс қаптамалы мен (қалпақтары)  егер тісжегі көлемді жерді зақымдамаса, тістің негіззгі құрылымы орын сақтап қалған жағдайда, тістің асқынуының алдын алу үшін, қолданылады. Әліз тіске үлкен пломбты салса, ол сынып кетуі мүмкін. Тістің жегілік немесе әлсіреген бөлігі алынып тасталады немесе қайта қалпына келтіріледі. Тіс қаптамаы тістің алынбай, сау қалған бөлігіне кигізіледі. Қаптамалар, әдетте, алтыннан, керамикадан немесе керамика араласқан металдан дайындалады.\r\n\r\nЖарақаттың немесе жегінің салдарынан зақымданған түбірлі арналарды емдеу керек. Тістің ортаңғы бөлігі жүйке және қан жүретін тамырлардан (пульпа) тұрады, олар зақымдансса, тіспен бірге жұлынады. Тіс тамырлары герметизацияланған материалдармен толыққан. Жалпы, тістің сыртқа қалыбын қалпына келтіру үшін тіс қаптамаларын кигізген жөн.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКөбінісе емді уақытылы қолға алса, тістерді аман алып қалуға болады. Әрі аурудың алдын аласыз, әрі қалтаңызға да көп салмақ салмайсыз.\r\nТісіңіз емделгеннен кейін ауырсынулар болса,  лидокаинмен жергілікті анестезия және қажетті дәрілік препараттарды қолдансаңыз болады.\r\nЕгер сіз тіс дәрігерлік шаралардан қорықсаңыз, басқа да жолдарды қарастырып, қажетті дәрі-дәрмектерді қабылдасаңыз болады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Жағымсыздық немесе ауруды сезіну;\r\n•	Тістің сынуы;\r\n•	Тістей алмау;\r\n•	Тіс абсцессі;\r\n•	Тістің сезімталдығы.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТісіңіз ауырса, тіс дәрігеріне тексеріліңіз.\r\nСондай-ақ әр 6 ай сайын тісіңізді кәсіби тазалатп тұрыңыз.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nТісжегінің алдын алу үшін ауыз қуысының гигиенасын сақтау керек. Ол үшін әр 6 ай сайын тұрақты түрде тііңізді кәсіби тазалатудан өткізіп тұрыңыз, күніне жоқ дегенде екі рет тіс тазалағыш жіпті  пайдаланып жүріңіз. Жыл сайын тістің тісжегі байланатын жерллерін рентгеннен өткізіп тұрыңыз.\r\nШайнайтын кәмпиттерді, жабысқыш азық-түлікті (құрғақ қақтар мен конфеттерді) жеке жегеннен гөрі, тамақ ішкен кезде, аспен бірге жеген дұрыс. Себебі, ауыз туысын шайғанда тамақпен бірге осы заттарда бірге тазаланып кетеді . Жеңіл-желпі тамақтануды да  азайту керек, сонда ғана ауыз қуысындағы қышқылддар қалыпты мөлшерде тұрады. Тәтті сусындар мен конфет немесе мұз кәмпиттерді пайдаланбаған абзал.\r\nТіс дәрігерлік герметиктер (силанттар) кейбір жегілік қуыстардың пайда болуын тоқтатады.  Герметик – жіңішке пластинкатиптес жапқыш, ол шайнауға ықпал етеді. Ол тіс қағының тістің жоғарғы жағына, түп-түптеріне жабысуын тоқтатады. Герметиктерді көбінесе балалардың азу тістерін жұлғаннан кейін таққызады. Герметиктер сондай-ақ қартайған кіілерге де едәуір пайдасын тигізеді.\r\nЖегіден қорғану үшін көбінесе фторды пайдаланылады. Фтор ссалдырған адамдар су ішкенде, тамақ жегенде жегілердің пайда болуы қаупінен құтылады.\r\nҮстіңгі тістерді сақтау үшін, сондай-ақ жергілікті фторларды тағу керек. Бұл фторқұрамды паст немесе ауыз шайғыштарды қолданғандығн тұспалдап тұрады. Көптеген тіс дәрігерлері қарапайым қолданбаның аясында, құрамында фтор бар жергілікті аппликациялық ертінділерді қолданады.\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__ \r\nТісжегі; Тістердің бұзылуы\r\n','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(878,'','Келоид (тыртық түйін)','','','kz','s','',0,'',3015,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545626040,1577162040,1545626411,'Келоид – зақымданған терінің үстіндегі дәнекер тіндердің өсуі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nКелоид – зақымданған терінің үстіндегі дәнекер тіндердің өсуі.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nКелотидтар зақымдалған терінің үстінде былайша түзіледі:\r\n•	Безеу\r\n•	Күйік\r\n•	Желшешек\r\n•	Құлақ тесігі\r\n•	Ұсақ сызаттар\r\n•	Операциядан кейінгі жарақаттар\r\n•	Екпеден кейін \r\nАталмыш ауру 10 жастан 20 жасқа дейінгі адамдардың арасында, сондай-ақ азиялықтар мен латынамерикалықтардың ортасында жиі кездеседі. Келоид көбінесе тұқым қуалайтын ауру.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nКелоидтың симптомдары мынадай болуы мүмкін:\r\n•	Дене түстес, қызыл немесе қызғылт;\r\n•	Жарақаттың үстінен немесе жанынан орналасады;\r\n•	Сыртқы түрі  қабырғаша немесе түйінше болып келеді;\r\n•	Қышығыш және ауырғыш келеді;\r\n•	 Ылғи үйкелісіп тұрады, мысалы, киімге .\r\nКелоидтар күнге күйсе терінің сау жерінен қарағанда қарайыңқырап  кетеді. Бұдан кейін тері, жарқырап көрінеді.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nКелоидты тексеру үшін дәрігер теріңізді қарап шығады. Басқа да терінің  жаңа түзілімдерін жою үшін теріге биопсия жасалады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nӘдетте, келоидтар емді қажет етпейді. Егер келоид сізді мазаласа, оның көлемін кішірейту үшін төмендегідей шаралар қолға алынады:\r\n•	Кортикостероидтарды инъекция арқылы енгізу;\r\n•	Мұздату (криотерапия)\r\n•	Лазерлік рәсімдер өткізу\r\n•	Радиациялық терапия\r\n•	Хирургиялық жолмен алып тастау\r\n•	Силиконды гель қолдану \r\nМұндай көптеген емдеу әдістері келоид тыртығының ұлғайған көлемін жоюға бағытталады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nӘдетте, келоидтар адам саулығы үшін аса қауіпті болып табылмайды, бірақ олар сіздің сыртқы тұлғаңызға әсер етіп тұрады.  Кейде олар уақыт өте келе кішіреюі де мүмкін, немесе ұлғайып көзге сұрықсызданып көрініп тұруы да ықтимал.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса дәрігерге қаралыңыз:\r\n•	Сіз денеңіздегі келоид бездерінің көлемін кішірейткіңіз келсе, немесе мүлдем жойғыңыз келсе;\r\n•	Сізде қандайда-бір түсініксіз симптомдар пайда болса.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nКүнге шыққан кезде келоидқа селиконды гель немесе күннен қорғайтын крем жағып қойыңыз. Бұл амал-шарғыны ереектер хирургиялық операциядан кейін немесе жарақат алғаннан кейін жоқ дегенде 6 ай бойы, ал балалар 18 ай бойы орындап жүргені дұрыс.\r\nОперациядан кейін келоид тыртықтары түзілмеуі үшін және емделгеннен кейін қата мазаламауы үшін имиквимод кремін қолдансаңыздар болады.\r\n__Синонимдері__\r\nГипертрофирлі тыртық, Келоид тыртығы, \r\n\r\nБеттің ісуі,безеулер, аллергиялық серпіліс (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nкелоид\r\nкелоид тыртығы\r\nқара дақтардың салдары\r\nтыртықтар\r\nтерідегі тыртықты емдеу\r\n','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(879,'','Көршиқан (карбункул)','','','kz','s','',0,'',5742,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545626520,1577162520,1545627269,'Көршиқан (карбункул) – бұл патологиялық процесі түк фолликулар тобында жүретін тері инфекциясының ауруы. Инфекция түскен тіндерден  тері астында терең орналасқан төмпешіктер пайда болады. Оның іші іріңге толы болуы мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Белгілері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK} \r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nКөршиқан (карбункул) – бұл патологиялық процесі түк фолликулар тобында жүретін тері инфекциясының ауруы. Инфекция түскен тіндерден  тері астында терең орналасқан төмпешіктер пайда болады. Оның іші іріңге толы болуы мүмкін. \r\nКөршиқанның бірден көп түрі пайда болса, оны карбункуллез деп атайды.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n__\'\'Тері қабаттары\'\'__\r\nКөршиқанның  қозуына көбінесе  алтын түсті стафилококк инфекциясы әсер етеді. инфекция жұқпалы болып табылады. Яғни бұл дененің басқа бөліктеріне  тарап,бөгде адамдарға да жұғуы мүмкін.\r\nКөршиқан бірнеше тері қабаттарынан тұрады (фурункулдар). Бұл инфекциялы массалар сұйықтықпен, іріңмен және некротикалық тіндермен толы болады. Қабынған көршиқан сұйықтықтары өздігінен құрғауы мүмкін, бірақ кей жағдайда инфекциялы массасы өте терең орналасқандықтан бұл процестің орын алуы мүмкін болмайды.\r\nКөршиқан кез келген дене бөлігінде пайда болады. Дегенмен көбінесе арқа мен желкеде кездеседі. Көршиқан әйелдерге қарағанда ер адамдарда жиі пайда болады.\r\n\r\nАуру тудыратын бактериялар жұқпалы болғандықтан, бір мезетте отбасы мүшелерінде бірдей шығуы мүмкін. Көршиқанның шығу себептерін көп жағдайда анықтау мүмкін емес.\r\nКөршиқанның пайда болуына әсер ететін  жағдайлар:\r\n•	Киімнің қажауы немесе қырыну\r\n•	Тазалықтың болмауы\r\n•	Имунитеттің әлсіреуі\r\n\r\nҚант диабетімен ауыратын адамдарда, дерматитте, имунитеттері әлсіз жандар карбункулдың пайда болуына әсер ететін стафилококк инфекциясын жұқтыруға бейім келеді.\r\n\r\n__Симптомдары__\r\nКөршиқан қалың теріге орналасқан төмпешіктің қабынуымен сипатталады. Ол кішкентай болуы мүмкін, бұршақтың көлеміндей, не белмаса одан үлкеніректеу, тіпті теннис добының көлеміндей болып үлкейеді.  Көршиқанның үстіңгі жағы қызарып, тітіркендіруі мүмкін.  Оған тисе ауыртуы мүмкін.\r\nСондай-ақ ол:\r\n•	Көлемі өте тез үлкейеді;\r\n•	Ортасы ақ немесе сары түсті болады;\r\n•	Дененің басқа да жақтарына таралады;\r\n•	Олардың үсті дымқыл немесе  қабықшамен жабылулы болады;\r\nКейде аурудың басқа да симптомдары пайда болады, мысалы мынадай:\r\n•	Шаршау;\r\n•	Қалтырау;\r\n•	Жалпы делсалдық;\r\n•	Көршиқан пайда болып, өскенше тері қышиды.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер сіздің теріңізді қарайды. Терінің қалай көрініп тұрғанына қарай диагнозыы қойылады. Инфекцияны тудыратын бактерияны анықтау үшін іріңнің үлгісін алып зертханада тексеруі мүмкін. Осыдан шыққан нәтижеге қарап дәрігер алдағы уақытта қалай ем жүргізу керектігін шешеді.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nКөршиқанды әдетте дренаждау керек, тек содан соң ғана ол жиырылады. Көршиқан көбінесе 2 аптаның ішінде өздігінен кетеді.\r\nЖылы компрессаны жапсыру арқылы карбункулдың жиырылуы үшін дренаждалуына ықпал етуге болады. компрессаны бірнеше күн қатарынан басып тұрыңыз. Ешқашан оны тіліп немесе үстін ашық күйінде қалдырмаңыз. Өйткені оның инфекциясы таралады немесе жағдайды ушықтырып жібереді.\r\nЕгер көршиқан 2 аптаның ішінде кетпесе, қайталап туындай берсе, арқа мен бетке беріледі, ақырындап қалтырау мен  басқа симптомдары дамиды. Ол кезде сіз жедел жәрдем қызметкерін шақырыңыз. Емдеу арқылы инфекциямен байланысты асқынулардың алды алынады.\r\n\r\nДәрігер сізге төмендегі емдерді тағайындауы мүмкін:\r\n•	Бактерияға қарсы сабын;\r\n•	Жақпа май немесе таблека түріндегі антибиотиктер.\r\nТерең немесе көлемді көршиқанды дәрігер дренаждайды. \r\nИнфекциясының таралып кетпеуі үшін гигиенаны сақтау барынша маңызды болып табылады.\r\n•	Егер көршиқанды ұстаған болаңыз, қолыңызды жылы сумен сабындап тұрып жуыңыз.\r\n•	Ысқылағыш пен орамалды бөгде адамдармен ортақ пайдаланбаңыз. Себебі ол жағдайдан инфекция тез таралады;\r\n•	Көршиқаны бар адаммен байланысқан киімді, ысқыны, орамалды, төсек жапқышты және де барлық заттарды қайнаған, ыстық сумен жуыңыз;\r\n•	Қалтаны  тығындап жауып тұрған дәкені жиі ауыстырып тұрған дұрыс. \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКөршиқан өздігінен де жиырылуы мүмкін. Басқа жағдайда да негізінде, ем жақсы қонады. Көршиқан инфицирленгеннен кейін бірнеше аптаның, не бір жылдан кейін қайта-қайта пайда бола беруі мүмкін. \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n•	Мида, теріде, жұлында, бүйрек секілді  ішкі ағзаларда абсцесс туындайды;\r\n•	Эндокардит;\r\n•	Остеомиелит;\r\n•	Теріде мәңгілікке тыртық қалып қояды;\r\n•	Сепсис;\r\n•	Дененің басқа жерлеріне инфекцияның тараллуы;\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса дәрігерге хабарласыңыз:\r\n•	Көршиқанға үй жағдайында  2 апта бойы жасалған емнен кейін  жиырылмаса;\r\n•	Көршиқан жиі өршісе;\r\n•	Көршиқан арқаға немесе бетке шықса;\r\n•	Сізде қалтырау пайда болса,  жарадан қызыл жолақшалар таралса, көршиқанның айналасы ісінсе, немесе ауырсынуы күшейсе.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nМықты денсаулық пен тазалықты сақтау арқылы кейбір терілік стафилококк инфекциясының алдын алуға болады. Мұндай инфекциялар жұқпалы, сондықтан бактерияның таралуынын сақтанып, қауіптің алдын алған жөн.\r\nЕгер сізде көршиқандар жиі шығатын болса, оның қайталап шыға беруінің алдын алу үшін дәрігер сізге антибиотиктер тағайындауы мүмкін.\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nТерідегі стафилококктік инфекция; карбункуллез\r\n\r\n\'\'Беттің ісінуі, дақтар, аллергиялық серпіліс (ерлерде /әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nкарбункуллез\r\nстафилококктік инфекция \r\nіріндеу\r\nқабыну\r\nірінді тері\r\nкөршиқанды емдеу\r\n','student_k',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(880,'','Костохондрит','','','kz','s','',0,'',1236,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545627420,1577163420,1545627635,'Костохондрит – қабырғаларды байланыстырып тұратын шеміршектердің қабынуы. Бұл кеуде ауруының бірден-бір себебі болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nКостохондрит – қабырғаларды байланыстырып тұратын шеміршектердің қабынуы. Бұл кеуде ауруының бірден-бір себебі болып табылады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nЕмдеуші дәрігер костохондритті қабырғаның соңғы жағындағы кеудемен байланысқан жерін басу арқылы тексереді. Егер басқан кезде сіз қысымды ауру сезімін сезінсеңіз, онда сізде кеудеңіздің ауруына костохондриттің себепкер болуы сөзсіз. Дегенмен, дәрігер бұл диагнозды науқастың жалпы жағдайын тексеріп, сұхбаттасқаннан кейін нақты қойғаны дұрыс.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емделу__\r\nКостохондритті емдеу үшін ибупрофен немесе ацетаминофен секілді дәрілер тағайындалады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКостохондрит кезіндегі ауру сезімі бірнеше күннің ішінде, не болмаса аптаңың ішінде кетеді.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nКеуденің ауруы\r\n\r\n\'\'Балалар мен жасөспірімдердің кеудесінің ауруы (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nкостохондрит\r\nкеуденің ауруы\r\nневралгия\r\nқабырға шеміршектерінің қабынуы\r\n','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(881,'','Қызыл жалпақ теміреткі','','','kz','s','',0,'',4898,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545627780,1577163780,1545627990,'Қызыл жалпақ теміреткі – теріде күлгін немесе қызыл-күлгін, қышытатын төмпешіктердің пайда болуымен сипатталатын ауру. Бұл төмпешіктердің үсті жалпақ әрі бұдырлау келеді. Егер төмпешіктердің үстіне мұқият қарасаңыз, ол жерден ақ қабыршықтар мен ұлпаларды байқайсыз.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Қызыл жалпақ теміреткі деген не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Қызыл жалпақтеміреткі кезінде не пайда болуы мүмкін?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Аурудың себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Менде қызыл жалпақ теміреткі шықса, оны қалай анықтаймын?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Бұл ауру қалай емделеді?__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Қызыл жалпақ теміреткі деген не?__\r\nҚызыл жалпақ теміреткі – теріде күлгін немесе қызыл-күлгін, қышытатын төмпешіктердің пайда болуымен сипатталатын ауру. Бұл төмпешіктердің үсті жалпақ әрі бұдырлау келеді. Егер төмпешіктердің үстіне мұқият қарасаңыз, ол жерден ақ қабыршықтар мен ұлпаларды байқайсыз.\r\nҚызыл жалпақ теміреткі саусақтардың ішкі жоғарғы жағын, білекті және алақанды жиі зақымдайды. Сондай-ақ олар бас терісіне, тырнақ жиегіне, ауыз қуысына, жыныс мүшелеріне сонымен қатар анустарға да шығады. Егер қызыл жалпақ теміреткі бастың шашты бөлігіне  шықса, онда олар шаштың түсуіне себепкер болады. Егер төмпешіктер тырнақ жиегіне  шықса, онда тырнақ сынғыш келеді. Ауыз қуысыда ошақты түрде зақымдалса, ол айналасы ағарған дақ түрінде көрініс береді, олар ауыз қуысына тарайды, беттің ішкі жоғарғы жағына не, тілге шығады. Ауыз қуысындағы төмпешіктер жыныс ағзаларына, анусқа орнығады, одан, күю, ашу сезімдері білінеді. Кейде теміреткі бұрын күйген, жырылған жерлерді де зақымдайды. \r\nАталмыш ауру ерлерде қалай кездессе, әйелдерде де солай туындап жатады. Кез-келген жастағы адам қызыл теміреткімен ауырып қалуы мүмкін, деседе, бұл ауруға жиі шалдығатындар орта жастағы адамдар екен.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Қызыл жалпақ теміреткі қалай пайда болуы мүмкін?__\r\nҚызыл жалпақ теміреткі, әдетте ақырындап қышумен белгі береді. Ол бара келе күшейіп, ауырта бастауы мүмкін.\r\nТөмпешіктер жалғыз немесе көп болып қаптауыда мүмкін. олар бір апта бойы немесе бір айға дейін кетпей қоюы мүмкін, кейде жойылғаннан кейін қайта шығуыда ғажап емес. Кейде жоғалған төмпешіктердің орны қою-қоңыр түсті болып қалады. Бұл сипат көбінесе азиялық, латынамерикалық немесе африкалық нәсілерге тән. Бұл қоңырқай болып қалған жерлер тыртық болып есептелмейді. Олар да ақырындап кетеді, бірақ ол үшін бірнеше ай қажет боуы мүмкін.\r\nАуыз қуысында бұл ауру – ауыртатын ойық жара түріне айналуы мүмкін, оның әсерінен тамақтану қиынға соғады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Аурудың туындауына не себеп болады?__\r\nКөп жағдайда жылпақ қызыл теміреткінің пайда болуы себебі белгісіз күйінде қала береді. Ауру  жұқпалы емес. Сіз оны ешкімге «жалғай алмайсыз» және оны ешкімге «бере алмайсыз».  Бұл аурудан күйзеліс туындамайды, бірақ қиын жағдайлардың орын алуы ықтимал.\r\nКейбір жағдайда аталмыш ауру С гепатитімен байланысты болады. Бұл вирус бауыр ауруының себепкері болып табылады. Дәрігер сізге С гепатитіне қарсы қан талдамасын өткізуді тағайындауы мүмкін. Кейбір дәрілер қызыл жалпақ теміреткінің өршіп кетуіне себепкер болады. Сіз қандай дәрілік препараттарды қабылбап жүргеніңізді дәрігеріңізге айтуыңыз керек, себебі бұның маңыздылығы зор.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Менде қызыл жалпақ теміреткі шықса, мен оны қалай анықтаймын?__\r\nОны тек дәрігерлер ғана айта алады, «бұл қызыл жалпақ теміреткі» деп. Сізде қандайда бір жоғарыда аталған симптомдар көрініс берсе, дәрігерге хабарласыңыз. Дәрігер қан талдамасын алуды тағайындап, биопсиядан өткізуі мүмкін. Биопсиядан өткізу үшін кіндік төмпешігінен азғантай кесік алынады. Ол аурумен сәйкестендірілу үшін зертханаға жіберіледі.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ауру қалай емделеді?__\r\nҚызыл жалпақ теміреткі  ешқандай да әдіс түрі емдей алмайды, бірақ дәрілік препараттар бөртпені азайтып, қышуын басады. Қатты қышыған кезде дәрігер антигистаминді дәрілерді (мысалы бенадрил) жазып береді. \r\nКөп жағдайда қызыл жалпақ теміреткіден пайда болған төмпешіктер, ешқандай емсіз, өздігінен кетеді. Өте көлемді немесе  қаптаған төмпешіктерді емдеу үшін, дәрігер корткостероидты дәрілерді тағайындауы мүмкін.  \r\nЖыныс ағзаларына, анусқа немесе ауыз қуысына орналасқан қызыл жалпақ теміреткі ауруларының симптомдарына дәрігер кортикостероидты гелдер мен жақпа майларды қабылдауды тағайындайды. Егерде жалпақ теміреткі ауыз қуысына шықса, оның симптомдары әлсіз болады, әрі ол емді қажет етпейді. Сондай-ақ  ауыз қуысының ойылуынан болған ыңғайсыздықты сейілту үшін дәрігер науқасқа ауыз қуысын шаюға кеңес береді.\r\nКортикостероидтарда  көптеген жанама әсерлер болады, сондықтан бұл дәрілерді пайдаланарда емдеуші дәрігеріңіздің нұсқаулығын мұқият сақтаңыз.\r\nҚызыл жалпақ теміреткіні емдеу үшін де жарық терапиясы қабылданады.  Сонымен қатар сіз құрамында ретиноидтер бар дәрілерді қабылдауыңыз мүмкін. Айта кетерлігі, ретиноидтар да жанама әсерлер көп болады. оларды қолданбасс бұрын тұрақты түрде қан талдамасын өткізгеніңіз жөн.\r\nБастың шашты бөлігіне шыққан қызыл жалпақ теміреткіні тез арада емдеу керек, себебі шаш орнынан қайта шықпай қалуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'Ауыз қуысының мәселелері (ерлерде/әйелдерде)\'\' \r\n','student_k',70,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(882,'','Лейкоплакия','','','kz','s','',0,'',3491,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545628020,1577164020,1545628437,'Лейкоплакия ауруы тілде, ауыз қуысында немесе ұрттың беткі қабатында қақтардың пайда болуымен сипатталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nЛейкоплакия ауруы тілде, ауыз қуысында немесе ұрттың беткі қабатында қақтардың пайда болуымен сипатталады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nЛейкоплакия кезінде ауыз қуысының шырышты қабығы зақымданады. Аурудың туындауының нақты себептері белгісіз.  Дәрігерлер бұл ауруды ылғи болатын тітіркенумен байланыстырады:\r\n•	Тістің үшкір жақтарынан;\r\n•	Тіс протездерінің ыңғайсыздығынан, қаптар мен плобтардан;\r\n•	Темекі шегу кезінде немесе темекі пайдаланған кезде (темекі шегушінің кератозы);\r\n•	Ауыз қуысында узақ уақыт темекі шайнағанда;\r\n•	Көп мөлшерде  алкоголь қабылдағанда;\r\nБұл ауру қарттардың арасында жиі ұшырасады.\r\nАуыз қуысында пайда болатын түкті лейкоплакияның қоздырушы  Эпштейна-Барра вирусы болып табылады. Бұл АИТВ-инфекциясының бірден-бір алғашқы белгілері. Түкті лейкоплакия сондай-ақ, миына трансплантация жүргізген, иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда жиі кездеседі.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nЛейкоплакия кезінде, заң бойынша, қақтар тілге жабысады (тілдің екі жағына да) және ұрттың беткі қабатына орнығады.\r\nҚақтарды төмендегідей түзілімдермен сипаттауға болады:\r\n•	Әдетте, ақ немесе сұр түсте;\r\n•	Беткі жағы бұдырланып тұрады;\r\n•	Түктеніп кеткенде (түкті лейкоплакия)\r\n•	Қабыршықтың қатты шеттерін қолмен аршып алынатын болса;\r\n•	Қақтар аршылса;\r\n•	Ащы немесе қышқыл тамақ жегенде ауырса;\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nЗақымдалған жерге биопсия жасау арқылы диагнозын қоюға болады. Сондай-ақ биопсия ауыз қаусындағы қауіпті іскпен сипатталатын өзгерісстерді де көрсетуі мүмкін.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің басты мақсаты қақтардан арылту болып табылады. Ол үшін, заң бойынша, тітіркендіргіштің себебін жою  керек.  Ыңғайсыздық тудыратын тістің үшкір шеттерін, тіс протездерінің  беттерін, пломбаларды тегістеу арқылы стомотологиялық себептердің алдын алуды ертерек жүзеге асыру қажет.\r\n•	Шылым шегуден және басқа да табак түрлерінен бас тарту қажет.\r\n•	Алкоголь ішімдіктерінен  бас тарту ұсынылады.\r\nЕгер тітіркенуді тудырып тұрған себептерді жою көмектеспесе, дәрігер тіс қағына дәрілік заттарды жағуды ұсынады немесе хирургиялық жолмен алып тастайды.\r\nӘдетте, түкті лейкоплакия кезіндегі тіс қағы вирусқа қарсы дәрі-дәрмектер арқылы емделеді. Сондай-ақ дәрігер дәрілік затты қақтың үстіне жағуды ұсынуы мүмкін.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nЛейкоплакия зиянсыз болып табылады. Көбінесе, тітіркену себебі жойылған жағдайда ауыз қуысындағы қақ бірнеше аптадан кейін немесе айдан кейін жойылып кетеді.\r\nКейбір жағдайда қақтың болуы қатерлі ісіктің ерте кездегі белгісі болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nАуыз қуысыңыздан кәдімгі лейкоплакияға немесе түкті лейкопияға ұқсас қақты байқасаңыз, дәрігердің кеңесіне жазылғаныңыз дұрыс.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nШылым шегуді және басқа да темекі түрлерін қолдануды доғарыңыз. Алкоголь ішпеңіз немесе мөлшерін азайтыңыз. Тісіңізді және басқа да тіске байланысты мәселелеріңізді уақытылы емдеңіз.\r\n\r\n\'\'Ауыз қуысының мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nлейкоплакия\r\nауыз\r\nқақ\r\nтіс\r\nтамақ\r\nбөртпе\r\nсаңырауқұлақ\r\nмикоз\r\nинфекция\r\n','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(883,'','Мукоцеле','','','kz','s','',0,'',2933,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545628500,1577164500,1545628895,'Мукоцеле (шырышты жылауық) – бұл еріннің ішкі жоғарғы жағында орналасқан, ауртпайтын, шіңішке қалта. Ол түссіз  сұйықтықтан құралған.','__Мазмұны__ \r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nМукоцеле (шырышты жылауық) – бұл еріннің ішкі жоғарғы жағында орналасқан, ауртпайтын, шіңішке қалта. Ол түссіз  сұйықтықтан құралған.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nШырышты жылауықтар (киста) жеткілікті түрде таралған. Олар ауыртпайды, бірақ ыңғайсыздыққа себепкер болады. Аузыңызда ылғи да бір нәрсе томпайып жүргендей сезінесіз. Жылауықтар  астыңғы тіс пен үстіңгі тістің арасына орналасып алады да, жақты қозғаған сайын кедергі жасап тұрады. \r\nШырышты жылауықтардың зияны жоқ. Егер оларды емдемесе олар қатаяды да, еріннің үстінде ылғи да томпайып жүреді. \r\nШырышты жылауықтар ауыз қуысының астыңғы жағына (тіл астына) орналасып алады да, тіл асты ісігіне айналады. Егер олар қызыл иекте пайда болса, қызыл иек ісігіне айналады.\r\nШырышты жылауықтар ерінге немесе тілге тағатын  присингтердің айналасына да түзіледі.\r\n\r\n__Симптомдары__\r\nЕріннің ішкі үстіңгі жағына жіңішке, сұйықтық толған қап болып түзіледі. Ол көкшіл және мөлдір болады. Қап ауыртпайды, бірақ ыңғайссыздық тудырады.\r\nМуцоколе сондай-ақ тілге, ұрттың үстіңгі бетіне, ауыз қуысының түбіне және тіл мен ерінге таққан присингдің айналасына шығады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nМукоцелені диагностикалау үшін дәрігер, әдеттегідей сыртқы кейпіне қарап анықтайды.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nШырышты жылауық көбінесе емделмейді.  Ол негізінде өздігінен дамиды. Жарылуын  жеңілдету үшін төмпешіктің ұшын стерилді инемен тесу керек.  Егер жылауық қайталап шыға берсе, оны мүлдем жою керек.\r\nЖылауықты өз бетіңізше ашпай-ақ қойғаныңыз жөн, себебі оның салдарынан, инфекция таралып, тіндер зақымдануы мүмкін. Ол шараны дәрігердің өзі жүзеге асырғаны дұрыс. Жақ-беттік хирургия және кейбір тіс дәрігерлік орталықтарында ол қаптарды оп-оңай алып тастай алады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nНегізінде, бұл ауру асқынбайды.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nЖылауықтың әсерінен ыңғайсыздық сезініп, дәрігерге барып қаралсаңыз, оның жоспарлы тексеруінен қалмаңыз.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nБелгілі бір деңгейдегі алдын алу шарасы жоқ. Тістердің арасына, ұрттың ішіне орналасып алған шырышты қабықты тістеп жарып салып жүрмеңіз.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nШырышты жылауық, Шырышты ретенционды жылауық, Ранула; Эпулис\r\n\r\n\'\'Ауыз қуысындағы мәселелер балаларда және сәбилерде (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Ауыз қуысының мәселесі (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nшырышты жылауық\r\nшырышты ретенционды жылауық\r\nРанула\r\nЭлпус\r\nжылауық\r\nауыз\r\nқызыл иек\r\nауырсынады\r\nтіс емдеу\r\n','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(884,'','Беттің ісінуі','','','kz','s','',0,'',3227,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545628920,1577164920,1545629231,'Беттің ісінуі сұйықтар мен тіндердің жиналу салдарынан туындайды. Олар сондай-ақ, мойын мен иық жаққа да таралады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Пікірлер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігер қабылдауында қандай шаралар жүзеге асады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nБеттің ісінуі сұйықтар мен тіндердің жиналу салдарынан туындайды. Олар сондай-ақ, мойын мен иық жаққа да таралады. \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Пікірлер__\r\nЕгер беттің ісінуі жұмсақ болса оларды белгілеу қиынға соғады. Аурудың себебін анықтау үшін дәрігерлер төмендегідей жайттарды ескерсе, өздеріне оңай болады:\r\n•	Ауру кезінде және оның орналаса бастағанында;\r\n•	Ісік қаншалықты ұзақ сақталады;\r\n•	Олардың үлкеюіне немесе кішіреюіне қандай факторлар ықпал етеді;\r\n•	Бассқа да симптомдар бар ма.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n•	Аллергиялық реакция (аллергиялық ринит, көк шөп қызбасы немесе араның шағуы);\r\n•	Ангионевротикалық ісік;\r\n•	Қан құйылуға әсер беру;\r\n•	Целлюлит;\r\n•	Коньюктивит (көздің шырышты қабатының қабынуы);\r\n•	Дәрілерге әсер беру, мысалы: асперин, пенициллин, сульфаниламидтер, глюкокортикоидтар және басқалар;\r\n•	Жаққа, мұрынға, тамаққа жасалған отаның салдарынан;\r\n•	Беттің зақымдануы немесе жарақаттануы (мысалы, күюі);\r\n•	Тамақтанудың жетіспеушілігі;\r\n•	Семіру;\r\n•	Сілекей бездерінің ауруы;\r\n•	Синусит; \r\n•	Көз айналасының зақымдануы, дәнектің ісінуі;\r\n•	Тіс абсцессі\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\nЖарақаттан пайда болған ісікті басу үшін оның үстіне суық компресс басыңыз. Басыңызды төсектен биіктетіп қойып алыңыз (немесе басыңыздың астына қосымша жастық жастаңыз), сол кезде бет ісігінің басылуына мүмкіндік жасалады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nСізде төмендегідей симптомдар болса, дереу дәрігерге хабарласыңыз: \r\n•	Аяқ астынан бетіңіз ісіп, түсініксіз ауырып кетсе;\r\n•	Беттегі ісік басылмай қойса, ұзақ уақыт бойы ісіп тұрып алса;\r\n•	Тыныс алу қиындап кетсе;\r\n•	Қалтырау, қызарып, ісінсе, инфекция пайда болса.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігер қабылдауында қандай шаралар жүзеге асады__\r\nЕгер беттің ісінуі күйіктен болса, оның салдарынан науқастың тыныс алуына да мәселелер туындаса, оған дереу медициналық көмек қажет.\r\nДәрігер сізден ауруыңыздың бұрынғы сырхатнамасын сұрап, жадпы өміріңіз жайында бірнеше сұрақтар қоюы мүмкін. Мұндай тәсіл арқылы ол емдеуді, қандай тексеру жүргізу керектігін анықтайды. Дәрігер сізге төмендегідей сауалдарды қоюы мүмкін:\r\n•	Ісік қаншалықты ұзақ сақталады?\r\n•	Қашан басталды?\r\n•	Оның өршуіне қандай факторлар әсер етеді?\r\n•	Қандай факторлар оның басылуына әсер етеді?\r\n•	Аллергендермен байланыстыңыз ба?\r\n•	Сіз қандай дәрілік препараттарды қолданасыз?\r\n•	Бетіңізден жақында жарақат алдыңыз ба?\r\n•	Жақын арада дәрегер тексеруінен өтіп немесе хирургиялық ем қабылдадыңыз ба?\r\n•	Сізде басқа да симптомдар бола ма? Мысалы: беттің ауруы, түшкіргіштік, тыныс алудың қиындауы, есекжем немесе бөртпе, көздің қызаруы, дене қызуының көтерілуі\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nҚабарыңқы бет; айтәрізді бет\r\n\r\n\'\'Беттің ісінуі, угри, аллергиялық реакция (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nісіну\r\nбеттің ісінуі\r\nқабарыңқы бет\r\nайтәрізді бет\r\nсинусит\r\nарпа\r\nабсцесс\r\n\r\n','student_k',32,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(885,'','Терінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігі','','','kz','s','',0,'',7617,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545629400,1577165400,1545629910,'Жалпақ жасушалы қатерлі ісік – бұл жиі кездесетін терінің қауіпті ісігі.\r\n\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік зақымданбаған теріде де пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ ол терінің жарақат алған жерінен де, қабынған бөлігінен де дамиды. Жалпақ жасушалы карциномалар көбінесе күннің жарығына немесе басқа да ультракүлгін сәулелердің әсеріне ұшыраған терілерде пайда болады екен. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\nЖалпы ақпарат\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік – бұл жиі кездесетін терінің қауіпті ісігі.\r\nТері қауіпті ісігінің басқа түрлері:\r\n•	Базальды жасушалы;\r\n•	Меланомдық;\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік зақымданбаған теріде де пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ ол терінің жарақат алған жерінен де, қабынған бөлігінен де дамиды. Жалпақ жасушалы карциномалар көбінесе күннің жарығына немесе басқа да ультракүлгін сәулелердің әсеріне ұшыраған терілерде пайда болады екен. \r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісіктің ерте формасы Боуэн ауруы деп аталады (жалпақ жасушалы карцинома in situ). Ісіктің бұл түрі жақын тіндерге тарамайды. \r\nЖарықссезгіш кератоз – бұл терінің ісікалды зақымдануы, бұл асқынған кезде жалпақжасушалы ісікке айналады.\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісіктің туындауының қауіпті факторы болып:\r\n•	Терінің ашық түсте ісінуі, көз көкшілденеді немесе жасыл түсске енеді не болмаса, шаш сарғыштанады;\r\n•	Ұзақ уақыт, күні бойы күннің астында жүру (мысалы; ашық аспан астында жұмыс істейтіндер);\r\n•	Бала кезде қатты күнге күйю;\r\n•	Қарттық шақ;\r\n•	Жаппай рентгендік сәулелендіру;\r\n•	Химиялық заттардың әсері; \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік көбінесе бетте, құлақта, мойында, қолда және жіліншікте пайда болады, десе де ол дененің басқа бөлігіндде де туындауы мүмкін.\r\nНегізгі симптомы үлкендеу көлемде бетінде бұдырлары бар, үсті қабықпен қапталған, айналасында қызыл дақтары бар жалпақ қызыл дөңестің пайда болуымен сипатталады.\r\nІсіктің ерте формасы  (жалпақ жасушалы карцинома in situ), 2,5 см диаметрдегі  сырты қабықпен қапталған қызыл даққа ұқсайды. \r\nҰзақ уақыт бойы жазылмай қойған ойық жара жалпақ жасушалы қатерлі ісіктің белгісі болуы мүмкін. Кез-келген сүйелдің, меңнің немесе басқа да терінің зақымданулары тері ісігінің алғашқы белглері болуы ықтимал. \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер сіздің теріңізге қарайды да, кез-келген күмәнді зақымданулардың көлемін, түсін, құрылымын анықтайды.\r\nЕгер сізде қандай да бір тері ісігінің туындау қаупі орын алса, оның зақымдданған тінінен аздаған бөлік алынады. Оны тері биопсиясы деп адайды. Алынған үлгі зертханаға жөнелтіледі де, микроскоппен тексеріледі.\r\nТері биопсиясы тек жалпақжасушалы ісік не болмаса терінің басқа да ісігі анықталған кезде ғана жасалады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеу тәсілі зақымданған жердің көлеміне, орналасу орнына қарай, олардың таралу аймағы мен ағзаның жалпы жағдайына қарасты жүзеге асады. Жалпақ жасушалы қатерлі ісіктің кейбір түрлеріне емнің қонуы қиынға соғады.\r\nТерінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігінің емделу түрі:\r\n•	Тексеру: ісікті жасушалар бөлігін және терінің бүлінген жерін жою;\r\n•	Кюретаж (қырып тазалау) және электродиссекция: Ісікті жасушаларды электрдің көмегімен жою; бұл әдіс кішкентай және ісіктің болар-болмас формасына қолданылады;\r\n•	Криохирургия: Қатқан және бұзылған ісік жасушаларына қолданылады. Ісіктің азғантай көлемді, жеңіл формасына қолданылады;\r\n•	Дәрілік препарттар: құрамында имиквимод немесе фторурацил-5 бар крем, терінің беткі жағын зақымдаған (терең емес) жалпақжасушалы ісікке қолданылады. \r\n•	Мооса техникасы бойынша жедел емдеу: терінің қабаттарын ақырындап жояды және көзге ісік жасушаларының көзге көрінбейтін белгілерін жоя бастайды, ол процессті микроскоппен көруге болады; бұл тәсіл тері ісігінің  мұрынға, құлаққа және беттің басқа жерлеріне орналасқанда қолданылады.\r\n•	Фотодинамикалық терапия: Жарықтың көмегімен емделеді; ісіктің терең емес формасын емдеуге қолданылуы мүмкін. \r\n•	Сәуле терапиясы жалпақжасушалы ісіктің ағзаға таралуында немесе лимфатикалық түйіндерді зақымдағанда, сондай-ақ, ісікті ота арқылы ала алмайтын жағдайда қолданылады.  \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nНауқастың өзін-өзі сезінуі көптеген факторларға байланысты, әрине ісікті ерте анықтағаны ұтымдырақ. Бұл ісіктерді, көбінесе, ерте анықтап, ақырындап ем қолдана берсе емделмей қалмайды. \r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісіктің кейбір түрлері қайталап пайда болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік негізді-жасушалыға қарағанда тез өседі, ал ол кейде ақырын өседі. Ісік дененің басқа бөліктеріне, әсіресе, ішкі ағзаларға таралуға бейім келеді.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nЕгер сізде ойық жара не болмаса теріңізде үлкен дақ болса, және ол өздігінен өзгере бастаса дәрігерге қаралыңыз. Олардың:\r\n•	Сыртқы беті өзгерсе;\r\n•	Түсі өзгерсе;\r\n•	Көлемі өзгерсе;\r\n•	Тестурасы\r\nЕгер қалыңыз ауыратын болып бара жатса, немесе ісісе, қанай басстаса, не болмаса қышыса дереу дәрігерге қаралыңыз.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nЕмдеуші дәрігеріңіздің назарында болыңыз және 40 жасстан ассаңыз жылына бір рет тері дәрігеріне тексеріліп тұрыңыз, ал егер 20 дан 40 жасқа дейінгі аралықта болсаңыз 3 жылда бір рет тексеріліңіз. Өзіңіз теріңізді кем дегенде айына бір рет қарап тұрыңыз.\r\nЕгер сізде тері ісігі пайда болса, тұрақты түрде дәрігерге хабарласып тұрыңыз. Сондай-ақ айына бір рет теріңізді өздігіңізден тексеріп шығыңыз. Көрінбейтін жерлеріңізді айна арқылы қараңыз. Егер қандайда бір нәрсе көзге қораш көрінсе, дәрігерге қаралыңыз.\r\nІсіктің пайда болуынан сақтанатын ең тиімді жол, күн сәулесінен ақтану керек. Күннен қорғағыш жақпаны қолданып жүріңіз:\r\n•	күн сәулесіне қарсы SPF 30  факторы бар күннен қорғайтын жақпаны өзіңізбен бірге алып жүріңіз, тіпті күн астындағы аз уақыттық демалысқа да оны қолдансаңыз артық етпейді;\r\n•	Теріңіздің ашық  жүретін жерлеріне көп мөлшерінде күннен қорғағыш жақпа жағып алыңыз, мысалы, құлаққа, аяққа.\r\n•	Күннен қорғайтын жақпаны таңдағанда UVA, сол сияқты UVB сәулесі жақпаларын алуға тырысыңыз. \r\n•	Суға шыдамды күннен қорғайтын жақпаны жағыңыз;\r\n•	Күннен қорғайтын жақпаны үйден шығардан 30 минут бұрын жағып алыңыз. Жапсырмада жазылған қолдану тәсілін мұқият оқып алыңыз. Терлегеннен кейін немесе шомылғаннан соң жақпаны қайта жағып алыңыз.\r\n•	Күннен қорғайтын жақпаны қыстың күнгі бұлтты күндер де жағып жүріңіз.\r\nКүннің астында шамадан тыс көп жүрмеу үшін мынадай басқа жолдарын қарастырып көруге болады:\r\n•	Ультракүлгін сәулесінде ең көп дегенде 10-нан 16 сағатқа дейін болу керек. Сондықтан осыншалық уақыттарда күннің астында болудан сақтаныңыз.\r\n•	Теріңізді үлкен қалпақтың көмегімен, жеңі ұзын жейде, етегі ұзын  көйлек, немесе балағы ұзын шалбар кию арқылы қорғаңыз.\r\n•	Үсті шағылышатын, қатты қызатын күнді өзіне жақсы сіңіретін жерлерде көп жүрмеуге тырысыңыз, мысалы ондай жерлерге: су, құм, бетон және т.б. жарыққа шағылысатын заттар жатады.\r\n•	Теріңіз қаншалықты күтімсіз қаралса, соншалқты зақымдауын өршиді;\r\n•	Күн шамдарын көп қолданбаңыз және сояриде көп болмаңыз. Күні бойы ашық күннің астында жүргенше, соляриде бар болғаны тек 15-20 минут болсаңыз жеткілікті, одан асып кете, қауіпті ол да.  \r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nТерінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігі; Меланомдық емес тері ісігі – жалпақ жасушалы қатерлі ісік; НМРК – жалпақ жасушалы қатерлі ісік\r\n\r\n\'\'Ауыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__\r\nтерінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігі\r\nмеланодық емес тері ісігі\r\nжалпақ жасушалы қатерлі ісік\r\nНМРК\r\nқатерлі ісік\r\nонкология\r\nқатерлі ісік деген не\r\nтері\r\nмең, қал\r\n','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(886,'','Тістің сынуы немесе түсуі','','','kz','s','',0,'',3608,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545630180,1577166180,1545633336,'Қандайда бір себептермен түскен тұрақты тістерді, кей жағдайда орнына қайта салуға болады. Негізінде қайта қойылатыны тек тұрақты тістер, сүтті тістер қайта қалпына келмейді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Алғашқы көмек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Қажет емес шаралар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nҚандайда бір себептермен түскен тұрақты тістерді, кей жағдайда орнына қайта салуға болады. Негізінде қайта қойылатыны тек тұрақты тістер, сүтті тістер қайта қалпына келмейді.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nТістің түсуіне себеп болатын күтпеген сәтсіз жағдайлар, әдетте мынадай болуы мүмкін:\r\n•	Байқаусызда құлап қалғаннан;\r\n•	Спорттық жарақаттан;\r\n•	Күрескенде;\r\n•	Жол-көлік оқиғаларынан;\r\n•	Қатты затты  байқаусызда тістеп алғаннан.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Алғашқы көмек__\r\nТүскен тісті сақтау керек. Оны мүмкіндігінше тіс дәрігеріңізге апарыңыз. Сіз оны тіс дәрігеріне қанша кеш жеткізссеңіз, соншалықты тісіңізді қайта орнына салу мүмкінлігі азаяды. Тісті қаптамасының сыртынан ұстаңыз (азу тіс жақтан).\r\nСіз тісіңізді тіс дәрігеріне, мына кеңестердің біріне сүйене отырып жеткізсеңіз болады:\r\n•	Тісіңізді ауыз қуысыңыздағы басқа тістермен бір деңгейде қатар ұстап тұрыңыз. Тісті орнында ұстап тұру үшін дәкені не болмаса дымқыл шәй қалташасын ақырын ғанан тістеп тұрыңыз. Байқаңыз, тісіңізді жұтып қоймаңыз.\r\n•	Егер сіз мұндай алғашқы қадамды жасай алмасаңыз тісті қаймағы алынбаған сүт немесе сілекей толтырылған қорапшаға салып алыңыз.\r\n•	Тісті таңдайдың астына салып, алып келуге де болады.\r\n•	Тіс дәрігерінде тіс сақтайтын арнайы құрылғысы болуы мүмкін. Бұл құрылғы  қозғалмалы футляр және сұық ертіндіден тұрады.  Ойланыңыз аталмыш құрылғыны сатып алсаңыз, ол сіздің алғашқы көмек беретін дәрі салғыш қорабыңызда тұруы шарт.\r\n\r\nСондай-ақ төмендегідей әрекет те пайдасын тигізуі мүмкін:\r\n•	Ауызыңызға және қызыл иегіңізге суық компресс басыңыз, ауруы басылуы мүмкін;\r\n•	Қан кетуін тоқтату үшін зақымдалған жерге дәкені басыңыз;\r\n•	Дереу арада тіс дәрігеріне қаралыңыз.\r\n\r\nТіс сынған кезде жүйке жалғаушалары зақымдануы мүмкін. Инфицирлену мен аурудың асқынуының алдын алу үшін тез арада тіс дәрігеріне  қаралыңыз.\r\n\r\nТісіңіз жай ғана кетілсе немесе сынсса, сізге одан аса бір қатты жайссыздық сезілмесе жедел жәрдем шақырудың қажеті шамалы. Алайда, кейіннен тіс дәрігеріне барып тістің сынған бөлігін бекіттіріп алғаныңыз жөн, себебі өткірленген тіс ерін мен тілді кесіп зақымдап жіберуі ықтимал. \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Қажет емес шаралар:__\r\n•	Тістің тамырына тиспеңіз. Тек азу тіс жақтан тістің қаптамасынан ғана ұстап тұрсаңыз жеткілікті;\r\n•	Тістің тамырын, кірін сүртемін деп сүртіп жүрмеңіз;\r\n•	Түскен тістің орнын шеткамен не алькогольмен не болмаса сутек сілтісімен тазаламаңыз.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТіс түскенде немесе жұлынып қалса, уақыт күттірмей тіс дәрігеріне барып, қаралыңыз. Егер түскен тісіңізді таба алсаңыз, оны өзіңізбен берге тіс дәрігеріне апарыңыз. \r\nЕгер сіз ауызыңызды жаба алмай қалсаңыз, онда жағыңыз да зақымданды деген сөз. Бұл жағдайда жедел медициналық көмекке жүгіну керек.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Алдын алу __\r\n•	Кез-келген соқтығысатын спорт түрімен шұғылданғанда аузыңызға тіссауыт (капа) киіңіз.\r\n•	Төбелестен аулақ жүріңіз; \r\n•	Қатты тағамдарды көп қабылдай бермеңіз. Мысалы қатты нан, сүйек секілді азықтар.\r\n•	Әрқашан қауіпсіздік үшін ремень тағып жүріңіз.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nСынған тіс; Ұрылған тіс\r\n\r\n\'\'Тіс мәселесі (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nтіс дәрігері\r\nтіс\r\nұрылған тіс\r\nсынған тіс\r\nауырсыну\r\nтістің түсуі\r\n','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(887,'','Постназальді синдром','','','kz','s','',0,'',7080,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545633420,1577169420,1545634193,'Мұрын қуысы мен тамақтағы бездер үздіксіз шырыш бөліп отырады (тәулігіне бірден екі квартқа дейін). Шырыштар мұрын мембраналарын дымқылдандырады және тазартып тұрады, ауаны ылғалдандырады, мұрын қуысына ауамен араласып кіріп кететін зиянды заттарды жібермей ұстап тұрады, және олардан тазартады. Қалыпты күйде  шырыштар білінбей жұтылып кетеді. Шырыштардың тамаққа жиналуы мұрынның артқы қабырғасына дамуы – постназальді синдром деп аталады. Бұл ауру шырыштың шамадан тыс көп бөлінуімен, тамақтағы жұтыну бұлшық еттерінің қызметінің бұзылуымен сипатталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Қандай себептерден секреция бұзылады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Жұтынудың функциясы қалай бұзылады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Тамақ қалай зақымданады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ауру қалай емделеді?__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nМұрын қуысы мен тамақтағы бездер үздіксіз шырыш бөліп отырады (тәулігіне бірден екі квартқа дейін). Шырыштар мұрын мембраналарын дымқылдандырады және тазартып тұрады, ауаны ылғалдандырады, мұрын қуысына ауамен араласып кіріп кететін зиянды заттарды жібермей ұстап тұрады, және олардан тазартады, сондай-ақ инфекция мен күреседі. Қалыпты күйде  шырыштар білінбей жұтылып кетеді. Шырыштардың тамаққа жиналуы мұрынның артқы қабырғасына дамуы – постназальді синдром деп аталады. Бұл ауру шырыштың шамадан тыс көп бөлінуімен, тамақтағы жұтыну бұлшық еттерінің қызметінің бұзылуымен сипатталады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Қандай себептерден секреция бұзылады?__\r\n__Мұрыннан су ағып тұру:__\r\nМұрыннан су ағып тұрудың себептері көп: суық тиюден, тұмаудан, аллергиядан, суық ауаның әсерінен, шағылысқан жарықтан, белгілі бір азық-түліктен, жүктілік кезінде немесе басқа да гармондық бұзылыстар кезінде мұрыннан аққан су тоқтамай қояды. Әртүрлі дәрі – дәрмектердің әсері, (сонымен қатар жүктілікке қарсы дәрілер және жоғары артериалды қан қысымын түсіретін дәрілер) сондай –ақ құрылымдық аномальдар сұйықтықтың көп бөлінуіне әкеп соғады. Мұндай аномальді құрылымдарға жетілмеген және қисайған мұрын сүйектерін жатқызуға болады (сіңір және мұрын қуыстарын бөліп тұратын сүйек пластинкалары)\r\n\r\n__Мұрыннан қою бөлінділерінің шығуы:__\r\nМұрыннан қою бөлінділердің шығуы жылу орындарындағы және қыс кезінде тұрғын үйлердегі құрғақтықтан болады. Сондай-ақ оған кейбір азық-түліктерден аллергия берілудің, әсіресе сүт өнімдерінен,  және мұрын қуысындағы инфекциялық аурулардың әсерінен де болып жатады. Егер сулы бөлінді қоюланып, қалыпдана баста және жасыл немесе ары түске ене бастаса, ол мұрын қуысында бактериялық инфекцияның пайда болғандығының көрінісі. Баланың мұрнының тек бір тесігінен сұйықтықтың бөлінуі, оның мұрын қуысына бір заттың, арпа, мақталы тығын, немесе ойыншықтың бөлшегі тұрып қалуынан болатынын ескеріңіз. Мұндай симптомдар орын алса, дәрігерге хабарласыңыз.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Жұтынудың функциясы қалай бұзылады?__\r\nЖұтынудан туындаған мәселелер қатты заттың, немесе сұйықтықтың тамаққа жиналып қалуынан пайда болады, бұл аурудың ағымын ауырлатуы мүмкін немесе постназальді синдром секілді білінеді. Егер жүйке немесе ауыз қуысының бұлшықеттері қажетті деңгейде өз жұмысын атқара алмаса, оның салдарынан жұтқыншаққа, тыныс алу жолдарына (кеңірдек пен бронх) көп мөлшерде шырыш жиналып, одан дауыс қарлығып, жөтел пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n__Жұтыну мәселелерінің туындауына себеп болатын, кейбір факторлар:__\r\n•	Жас ұлғайған сайын  жұтыну бұлшық еттері өз күштерін жоғалтады және икемділігі азаяды, сондықтан шырыштарды асқазанға жылжыту  қиынға соғады.\r\n•	Ұйықтаған кезде біз сирек жұтынамыз, сол кезде бөлінделер бір жерге жиналып қалады. Сондықтан оянғаннан кейін бірден жөтеліп, тамақты тазартуға тура келеді. \r\n•	Жүйкеге күш түскенде және күйзелістен тамақ бұлшық еттір тарлуы мүмкін, сол кезде де, қақырып тамақты тазарту керек. Тамақты жиі тазарта берсе, шырыштың бөлінуі азаяды, алайда одан тітіркену пайда болуы мүмкін.\r\n•	Егер тағамның өтуі бұзылса, сұйықтықтың және/немесе қатты заттардың барысының баяулауы немесе тоқтатылуы мүмкін.\r\nЖұтыну мәселелелі – гастроэзофагельді рефлюксті аурумен (ГЭРА) байлынысты болып келеді.  Бұл жағдай асқазанға жиналған асты және қышқылды өңеш пен жұтқыншаққа қайта қайтарумен сипатталады. Бұл аурудың жиі беретін белгісі – қыжыл, асқазанның бұзылуы және тамақтың ауруы. ГЭРА-ның симптомдары жатқанда, әсіресе тамақтан кейін бірден жата қалғанда асқынады. Рефлюкстің жиі туындауынан өңіштік саңлаулы жарық диафрагмдары – асқазандағы өңеш өтпелінде тіндердің қап түрінде дүрдиюі орын алады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Тамақ қалай зақымданады?__\r\nПостьназальді синдром тамақтың жиі тітіркенуімен, ауырсынуымен білінеді. Ауруда инфекциялық кезең болмаса да, тамақтың басқа тіндерінде ісік мендалиндері пайда болуы ықтимал. Одан ыңғайсыздық немесе тамақта бір түйір тұрғандай сезім пайда болады. Постназальді синдромды сәтті емдесе тамақтағы бұл ауруды жазуға болады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ауру қалай емделеді?__\r\nДұрыс диагноз қою үшін әр мүшеге түбегейлі тексеру жүргізіледі, мысалы, құлаққа, мұрын қуысына және тамаққа, сондай-ақ зертханалық, эндоскопиялық (дененің ішкі қуыстарын ұшында кішкентай бейне камерасы бар шіңішке түтікшені қолдану арқылы жүзеге астын шара) және ренгенологиялық текерулер жүргізіледі. Емдеу тәсілдері төмендегідей себептерге байланысты жүзеге асады:\r\n•	Бактериялық инфекциялар антибиотиктермен емделеді. Бірақ бұл дәрілер уақытша жеңілдетуге ғана сепітігін тигізеді. Созылмалы синусит кезінде бітелген қуыстарды ашу үшін оперативті ем жүргізіледі. \r\n•	Аллергия аллергенмен байланысты тоқтатқаннан кейін басылады. \r\n\r\nАнтигистаминді және ісікке қарсы дәрілік препараттар, назальді шашқыш және стероидтардың басқа түрлері аурудың сиптомдарын жеңілдетеді. Сондай-ақ сублингвальді тамшылы иммунды терапиясы да пайдалы болмақ.  Дегенмен кейбір тыныштандыратын антигистаминді препараттардың көне шығарылымдары постназальді секрецияны одан сайын өршітіп жіберуі мүмкін; ал ондай дәрілердің жаңа шығарылымдары оншалықты жағымссыз әсер бермейді. Ісікке қарсы дәрілер  артериялық қысымды көтеруі мүмкін, жүрек ауруын асқындырып, қылқанша бездерін одан сайын ісітуі ықтимал.  Стероидты аэрозолдар дәрігердің қадағалауымен қолданылғаны дұрыс. Таблеткалы және иньекциялы стероидтардың қысқамерзімді қолданылымдары ауыр асқынуларды сирек емдейді. Стероидтарды қолдану барысында,  ауыр жанама әсерлер танылса, науқас бір апта бойы дәрігердің мұқият қадағалауында болуы керек.\r\n•	Гастроэзофагеальді  рефлюксті аурудың симптомдарын тоқтату үшін басты төсектен 15-20 сантиметрдей жоғары көтеру керек, 2-3 сағат бойы ұйықтағанша астанбай, сусын ішпей, алкоголді және кофеиінді мүлдем қолданбау керек. Тұзды қышқыл бөлінділерді басу үшін,  антацидтер мен дәрілер тағайындалады. Егер олар әсер дегендей бере алмаса, одан күштіректері тағайындалады. Ренгенологиялық және диагносстикалық тексерулердің басқа түрлерін өткізу үшін әдетте, сынама ем өткізіледі.\r\n\r\nШырыштардың көптеп шығуын, аурудың себебін анықтай алмаған кезде, жалпы шаралар қолдану нұсқалады. Шырышты секрециясы бөлінетін адамдар, әсіресе қарттар, көп мөлшерде сұйықтық ішкені дұрыс. Жағдайды жеңілдетуге көп мөлшерде су ішудің пайдасы зор, \r\nКофеиннен бас тартып, несеп айдатқыларды қабылдамау керек. Сондай-ақ, шырышты тітіркендіретін дәрілерді де қолданбаған абзал.\r\n\r\nМұрынды сумен шайып тұру жақсы шешім болмақ. Ол шараны күніне арнайы құрылғымен 2-4 рет орындап тұру керек. Оны орындау үшін, жылы суға соды мен тұзды (½ шәй қасықпен 0,5 литр суға)  араластырып қолдану керек. Мұрын қуысын ылғалдандыру үшін, ең тиімді әдіс, құрамында қарапайым физиологиялық ертіндісі бар назальді спрейді қолдану болып табылады.\r\n','admin',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(888,'','Розацеа (қызғылт безеу)','','','kz','s','',0,'',3953,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545634260,1577170260,1545634640,'Розацеа (қызғылт безеу) – беттің қызарып ісінуімен сипатталатын, терінің созылмалы ауруы. Сондай-ақ, оның сыртқы түрі безеуге ұқсас ісіктің және жараның пайда болуымен көрініс береді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақрапат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диакностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nРозацеа (қызғылт безеу) – беттің қызарып ісінуімен сипатталатын, терінің созылмалы ауруы. Сондай-ақ, оның сыртқы түрі безеуге ұқсас ісіктің және жараның пайда болуымен көрініс береді.\r\n   {img type=\"fileId\" fileId=\"525\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Розацеа – беттің айналасы, иек, маңдай немесе қабақтың қабынуымен сипатталатын жағдай. Бұл созылмалы ауру қызарып басталады, безеуге ұқсап келеді  де қантамырлар қабынып, теріде бөртпелер мен ісік пайда болады.\'\' Сондай-ақ бұл жағдай тек әйелдерге тән болып келеді. \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nРозацеаның пайда болуы себептері белгісіз. Бірақ, болуы мүмкін факторлар қатары бар:\r\n•	Жастың 30-50-дің арасы болуы;\r\n•	Теріде ашық түсті ісіктің болуы;\r\n•	Әйел жыныстыларда (ерлерде бұл аурудың симптомдары айқын түрде көрініс береді).\r\nРозацеа кезінде терінің астында  орналасқан  қантамырлар қабынады. Бұл терінің басқа ауруларымен байланысты болуы мүкін (безеу, себорея) немесе көз  (блефарт, кератит).\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Беттің қызаруы;\r\n•	Қызыл шырайдың пайда болуы; \r\n•	Бетте көптеген өрмекшітәріздес қан тамырларынің көрінуі \r\n•	Мұрынның қызаруы\r\n•	Теріде беті жағы дымқыл қабыршықты безеулі бөртпелердің пайда болуы:, \r\n•	Беттің терлеуі мен күйуі;\r\n•	Тітіркену, көздің қызаруы, көзден жас ағу\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nРозацеаны диагностикалу үші дәрігер сізді тексеріп, сырқатыңыз туралы арнайы сұрақтар қояды.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nРозацеаны емдеу үшін қандайда бір әдіс түрі анықталмаған.\r\nЕм жүргізуші дәрігеріңіз ауру белгілерін асқындыратын факторларды анықтауға көмектеседі. Оларды триггерлер деп атайды.  Әр науқастың триггерлері жеке сипатқа ие. Триггерлерді болдырмау арқылы ауру белгілерінің пайда болмауына, немесе белгілерді бәсеңдеуіне ықпал етуге болады.\r\nТөменде ауру белгілерін бәсеңдетуге немесе алдын алуға арналған кейбір кеңестер ұсынылған:\r\n•	Күн көзінде жүруден сақтаныңыз. Күнделікті күннен қорғайтын арнайы крем пайдаланыңыз.\r\n•	Күннің ыстық кезінде аса белсенілікпен қимылдамаңыз.\r\n•	Стресстен сақтаныңыз. Терең тыныс алып, йогамен айналыссаңыз болады немесе басқа релаксация түрімен шұғылданыңыз.\r\n•	Тәтті тағамдарды, алкогольді және ыстық сусындарды тұтынудан тыйылыңыз.\r\n\r\nАуруды асқындыратын басқа да фактор түрлеріне мыналарды жатқызуға болады: жел, ыстық ванна, суық ауа райы, косметикалардың кейбір түрлері, дене шынықтыру. \r\n•	Таблетка түріндегі антибиотиктер(мысалы, тетрациклин, миноциклин, доксициклин) немесе жақпамай түрі теріңізде пайда болған мәселелерге көмектесе алады.\r\n•	А витаминіне ұқсайтын басқа дәрілер (Изоретинол және Аккутан) барынша күшті дәрілер болып табылады, оны тек дәрігердің тағайындауымен қолдану керек.\r\n•	Розацеа – бұл безеу емес, сонықтан безеуге арналған дәрілерді қолдану арқылы сіздің жағдайыңыз жақсармайды.\r\nАуыр жағдайда қызарғанын басуға  лазерлік хирургия көмектеседі.  Сондай-ақ сыртқы түрін жақсарту үшін хирургиялық ота арқылы мұрынның қабынған тіндерінің азғантай бөлігін жоюға болады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nРозацеа – негізі зиянсыз жағдай болып есептеледі, бірақ оның әсерінен сыртқы көзден қысылуыңыз мүмкін. Аталмыш жағдай емделмейді, оны тек бақылауда ұстау керек.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Сыртқы кейіпті нашарлатып көрсетеді (мысалы, мұрынның қызыл ісінген тұсын)\r\n•	Өзін-өзі төмен санауға ықпал етеді.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nҚызғылт безеу\r\n\r\n\'\'Беттің ісінуі, безеулер, аллергиялық серпіліс (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nрозацеа\r\nқызғылт безеу\r\nбезеу\r\nакне\r\nтерідегі бөртпе\r\nрозацеа деген не \r\n\r\n','student_k',76,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(889,'','«Ауыздың ашып ауруы» синдромы','','','kz','s','',0,'',4901,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545634620,1577170620,1545634944,'«Ауыздың ашып ауруы» синдромы –  ауыз қуысында, ерінде , немесе тілде  ауырсыну және жайсыздық белгілерінің пайда болуын айтады. Егер бұл ауырсынудың  нақты басқа да себептері болмаса, онда бұл «Ауыздың ашып ауруы» синдромының алғашқы белгілері болып табылады. Егер ауырсыну басқа ауру түріне  байланысты  болса, онда бұл – екіншілік «Ауыздың ашып ауруы» синдромы деп аталады.\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы ер және әйелдер арасында бірдей тараған, дегенмен, әйел адамдар арасында жиі кездеседі. Көбінесе әйелдердің менапауза немесе содан кейінгі кезеңдеріне тән жағдай болып табылады.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__«Ауыздың ашып ауруы» деген не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__«Ауыздың ашып ауруы» синдромының сипмтомдары қандай болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__«Ауыздың ашып ауруы» синдромы қандай себептерден туындайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__«Ауыздың ашып ауруы» синдромын дәрігер қалай диагностикалайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__«Ауыздың ашып ауруы» синдромы әдетте қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Жағымсыз сезінуді жеңілдету үшін қандай шараларды орындауға болады?__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__«Ауыздың ашып ауруы» синдромы деген не?__\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы –  ауыз қуысында, ерінде , немесе тілде  ауырсыну және жайсыздық белгілерінің пайда болуын айтады. Егер бұл ауырсынудың  нақты басқа да себептері болмаса, онда бұл «Ауыздың ашып ауруы» синдромының алғашқы белгілері болып табылады. Егер ауырсыну басқа ауру түріне  байланысты  болса, онда бұл – екіншілік «Ауыздың ашып ауруы» синдромы деп аталады.\r\n\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы ер және әйелдер арасында бірдей тараған, дегенмен, әйел адамдар арасында жиі кездеседі. Көбінесе әйелдердің менапауза немесе содан кейінгі кезеңдеріне тән жағдай болып табылады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__«Ауыздың ашып ауруы» синдромының белгілері қандай болады?__\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромына шалдыққан адамдар үнемі ауыздарын ыстық суға күйдіріп алғандай сезімде жүреді. Сондай- ақ ауыз қуыстары құрғап, ауырсыну мазалап, ауыздарында ащы немесе темір дәмі татып тұруы мүмкін. Бұл ауруға шалдыққан кейбір адамдардың ауыз қуысы үнемі ауырып тұрады. Басқа адамдарда ауырсыну басылып, кейде қайта өршіп тұруы мүмкін. Ауырсынулар күннің ерте уақыттарында аз білініп, қалған бөлігінде біртіндеп асқынуы мүмкін. \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__«Ауыздың ашып ауруы» синдромы қандай себептерден туындайды?__\r\nЗерттеушілер мұндай ауырудың себебінің бірі - тілдегі дәм сезгіш және ауыру сезімдерін басқаратын жуйкеге байланысты  деп жорамалдайды. Басқа да мүмкін болатын себептерге мыналар жатады:\r\n•	Нәрлі  заттардың тапшылығы\r\n•	Азық-түліктерде болатын дәмдеуіштермен қоспаларға болатын аллергия \r\n•	Кейбір дәрі дәрмектерді қолдану \r\n•	Менапауза кезіндегі әйел ағзасындағы горманалды өзгерістр\r\n•	Ауыздың құрғауы\r\n\r\nҚышқыл рефлюксі сияқты ауру түрі де ауыз қуысының күюіне себеп болуы мүмкін. \r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромына шалдыққан адамдардың көпшілігінде күйзеліс пен мазасыздық кездеседі. Бірақ бұл мәселе аурудың себебіне жата ма жоқ әлде,ауыздағы ұзақ уақыт бойғы ауырсынудан  күйзеліс пен мазасыздық пайда бола ма нақтысы белгісіз.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__«Ауыздың ашып ауруы» синдромын дәрігер қалай диагностикалайды?__\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромын диагностикалаудың қарапайым әдісі жоқ. Күюіп тұрудың нақты себебін анықтау үшін, дәрігер ауыз қуысын қарап шығып, ауру кезеңін егжей – тегжейлі сұрастырады. Сондай-ақ, бірнеше зерттеулер жүргізіп, бұл белгілердің пайда болу себептерін анықтауға тырысады. Егер ешқандай да басқа себептер анықталмаса, онда сізде,бастапқы «Ауыздың ашып ауруы» синдромы болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__«Ауыздың ашып ауруы» синдромы әдетте қалай емделеді?__\r\nЕмдеу тәсілі ауыз қуысында пайда болған  ауру себептеріне байланысты жүзеге асады. Егер дәрігеріңіз ауру тудырып тұрған нақты мәселені тапса онда, сол мәселеге байланысты ем қолдану арқылы ауру белгілерін жеңілдетуге болады. Мысалы, кандидоз деп аталатын ашытқылы инфекциясының белгілері табылса, саңырауқұлақ инфекциясына қарсы дәрі дәрмектер қолдану арқылы емдеуге болады.  Арнайы сілекей алмастырғыштар ауыздағы құрғақтықты басуы мүмкін. Нәрлі заттардың тапшылығы болған жағдайда, дәрігер сізге темір, фолий қышқылы, цинк немесе В тобындағы дәрумендерді қабылдауыңызды ұсынады.\r\n\r\nЕгер дәрігер белгілердің себебін анықтай алмаса, емдеу тәсілін ауырсынуды басуға, жағымсыз белгілерін жоюға  бағыттайды. Сондай – ақ, күйзеліс пен мазасыздықты  емдейтін дәрі дәрмектер де «Ауыздың ашып ауруы» синдромы кезінде пайдалы болуы мүмкін. Мұндай дәрі -дәрмектер не үшін пайдалы екені белгісіз. Ауыз қуысындағы жүйке жүйеге әсер етуі мүмкін деп есептеледі. Бақытқа орай, мұндай ауру белгілері бар адамдардың 30-50 %-ы  өздігінше жазылып кеткен. Ем шарасыз-ақ емделу әбден мүмкін болады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Жағымсыз сезінуді жеңілдету үшін қандай шараларды орындауға болады?__\r\nТөменде «Ауыздың ашып ауруы» синдромының белгілерін жеңілдетуге арналған кейбір кеңестер берілген:\r\n•	Сұйықтықты көбірек ішіңіз\r\n•	Аузыңызда мұз бөлшегін ұстап тұрыңыз\r\n•	Ыстық, тәтті тағамдарды пайдаланбаңыз\r\n•	Құрамында спирт бар, ауыз шайғыштарды пайдаланбаңыз\r\n•	 Басқа маркадағы тіс пастасын қолданып көріңіз\r\n•	Құрамында  көп мөлшерде қышқыл бар, цитрустық немесе газды сусындар мен кофелер сияқты азық-түлік түрлерін пайдаланбаңыз\r\n•	Алкоголь мен табак өнімдерін қабылдамаңыз\r\n\r\n\'\'Ауыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nауыз\r\nауызда күюі\r\nауыздың ашып ауруы\r\nсимптом\r\nемі\r\nауруы\r\nтіс дәрігері\r\n','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(890,'','Ойық жаралы-шірік гингивит','','','kz','s','',0,'',5561,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545634920,1577170920,1545635361,'Ойық жаралы-шірік гингивит («траншеялы ауыз») – бұл аурулы бактериялық инфекция, қызыл иекте қабынбалы ойық жара түрінде дамиды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK} \r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nОйық жаралы-шірік гингивит («траншеялы ауыз») – бұл аурулы бактериялық инфекция, қызыл иекте қабынбалы ойық жара түрінде дамиды.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nОйық жаралы-шірік гингивит – қызыл иек ауруының бірден бір қабынбалы түрі. «Траншеялы ауыз» термині алғаш Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайда болды, ол кезде бұл аталмыш ауру әскерлер арасында кеңінен тараған болатын. \r\n\r\nАуыз қуысында түрлі бактериялар қалыпты түрде қоректенеді. Ойық жаралы-шірік гингивит ауыз қуысындағы бактериялардың шамадан тыс тез дамуынан, ауыздағы үйлесімділіктің бұзылуынан туындайды. Қызыл иек инфицирленеді, оның салдарынан аурулы ойық жара пайда болады. Потологиялық процессте де вирустар қатысады, бактериялардың тез өсуіне сәйкестендіріледі.\r\n\r\nАуру дамуының қауіпті факторлары:\r\n•	Эмоционалді күйзеліс;\r\n•	Ауыз қуысында гигиенаны сақтамау;\r\n•	Нашар тамақтану;\r\n•	Шылым шегу;\r\n•	Ауыз қуысындағы, тамақ пен тістегі жұқпалы ауру.\r\nБұл ауру сирек кездеседі. Көп шалдығатындар  15 пен 35 жас арасындағы адамдар. \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Ауыздан жағымсыз иістің шығуы\r\n•	Кратертүрлі тістер арасындағы ойық жара\r\n•	Қалтырау\r\n•	Ауызда жағымсыз дәмнің болуы;\r\n•	Қызыл иектің қызаруы және існуі;\r\n•	Қызыл иекті сұршыл қақтың байлануы;\r\n•	Қызыл иектің ауыруы;\r\n•	Кез-келген қысым түскенде немесе тітіркенген кезде қызыл иектің шамадан тыс қанауы.\r\nЕскерту: симптомдар күтпеген жерден пайда болады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nОйық жаралы-шірік гингивит кезінде дәрігер сіздің ауыз қуысыңызды тексереді:\r\n•	Ішінде тамақ қалдықтары мен тіс қақтары толған кратер тәрізді жара;\r\n•	Тіс айналасы қызыл иегі тіндерінің бұзылуы;\r\n•	Қызыл иектің қабынуы.\r\n\r\nАуыз қуысындағы қызыл иек тіндерінің ыдырауы салдарынан сұр қақтар байлануы мүмкін. Кейде қалтырау орын алуы мүмкін және бас пен мойынның лимфа түйіндері үлкеюі ықтимал. \r\nИнфекциялық процесстің белгілі бір массштабын анықтау үшін және тіндердің зақымдануын бағалау үшін ауыз қуысына немес бетке рентгенологиялық тексеру жүргізілуі мүмкін.\r\nБұл ауру сондай-ақ қоздырғыш дақылдарды анықтау үшін жұтқыншақтан жұғынды алу арқылы диагностикаланады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің басты мақсаты ауру симптомдарын жеңілдету және инфекциямен күресу болып табылады. Сіздің дене қызуыңыз қатты көтерілсе, дәрігер антибиотиктерді тағайындауы мүмкін. \r\nАуыз қуысының гигиенасын сақтау ойық жаралы-шірік гингивитінің еміне, сондай-ақ өмір үшін маңызды шара болып табылады. Тісіңізді мұқият тазалаңыз және кем дегенде күніне екі рет тіс жібін пайдаланыңыз, бірақ, ең дұрысы тамақтан кейін осы жосықты орындаған жөн.\r\n\r\nАуыз қуысын тұзды ертіндімен шайыңыз (1/2 шай қасық тұзды 1 стақан суға саласыз) сөйтіп қызыл иектің қабынуын басасыз. Қызыл иекті шаю үшін сілтілі суттекті қолдансаңыз, өлген тіндерді жоясыз. Ауыз қуысының қабынуына, сондай-ақ шаю үшін хлоргексидинді пайдалансаңыз болады. \r\nТыныштандырғыш дәрілік препараттар (аналгетиктер) жағымсыздықты жеңілдетуге көмектеседі. Жайландырғыш шаюлар немесе жапқыш агенттер,әсіресе тамақтан кейін ауырсынуды жеңілдетеді. Қатты ауырған кезде қызыл иегіңізге лидокаинді бассаңыз болады. \r\n\r\nДәрігер сіге ауыз қуысыңызды кәсіби тазалатудан өткізу үшін және қақтарды жою үшін тіс дәрігеріне қаралуды ұсынуы мүмкін,  ол арқылы  қызыл иегіңіздің ауруын басуға болады. Жазылғанға дейін сізге тұрақты түрде ауыз қуысыңызды кәсіби тазалатудан өткізіп, тіс дәрігерінің қарауында болу маңызды болмақ.\r\n\r\nАуру қайта мазаламас үшін, сіздің емдеуші дәрігеріңіз сізге төмендегідей қолданымдарды ұсынуы мүмкін:\r\n•	Денсаулығыңызға көңіл бөліңіз, ол үшін дұрыс тамақтанып, жаттығулармен шұғылданыңыз;\r\n•	Ауыз қуысының гигиенасын сақтаңыз;\r\n•	Күйзелісті болдырмау керек;\r\n•	Шылым шегуді тыйыңыз.\r\n\r\nАуыз қуысыңызды тітіркенуден қорғаңыз, әсіресе шылымнан, ыстық тамақ ішуден немесе ащы тағамдарды жеуден.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nИнфекция әдетте емдеу кезіне жауап береді. Ем басталмай тұрып ауру жеткілікті түрде ауырта түседі. Егер ойық жаралы-шірік гигивит уақытылы емделмесе, инфекция ұртқа, ерінге, жаққа таралады немесе сол жерлердің тіндерін бұзады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Асқынған жағдайда__\r\n•	Сусыздану;\r\n•	Тістердің түсуі;\r\n•	Ауру;\r\n•	Периодонтит;\r\n•	Инфекцияның таралуы.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nЕгер сізде ойық жаралы-шірік гингивиттің симптомдары көрініс берсе, қалтырау пайда болса немесе басқа да симптомдар бой көтере дәрігерге хадарласыңыз.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nАлдын алу шаралары төмендегідей әрекеттермен толығады:\r\n•	Жалпы денсаулық жағдайын жақсарту;\r\n•	Дұрыс тамақтану;\r\n•	Ауыз қуысының гигиенасын сақтау керек, ол үшін тісті мұқият тазалап, тіс жіптерін тұрақты қолданып тұру керек.\r\n•	Күйзеліске ұрынбау керек;\r\n•	Тіс дәрігеріне тұрақты түрде қаралып, кісіби тіс тазалығын жүргізіп тұрыңыз;\r\n•	Шылымнан бас тартыңыз.\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nВенсан Стоматиті; асқынған шірік жаралы гингивиті\r\n\r\n\'\'Тамақ мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__  \r\nВенсан стоматиті\r\nстоматит\r\nасқынған шірік жаралы гингивиті\r\nойық жара\r\nгингивит\r\nауыз\r\nқызыл иек\r\nқабыну\r\n','student_k',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(891,'','Дюпюитрен контрактурасы (сіресуі)','','','kz','s','',0,'',1450,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545635340,1577171340,1545635504,'__Ол не? Дюпюитрен ауруы немесе Дюпюитрен контрактурасы__ – табан немесе алақандағы тері астында тіндердің артық қалыңдауы. Қалыңдалған тері мен сіңірлер (шандыр) нәтижесінде қозғалысты шектейді немесе саусақтарды жазу мүмкіндігінсіз бүгілуіне алып келеді','__Ол не? Дюпюитрен ауруы немесе Дюпюитрен контрактурасы__ – табан немесе алақандағы тері астында тіндердің артық қалыңдауы. Қалыңдалған тері мен сіңірлер (шандыр) нәтижесінде қозғалысты шектейді немесе саусақтарды жазу мүмкіндігінсіз бүгілуіне алып келеді.\r\n\r\n__Дюпюитрен ауруының__ (кейде мұны викингтердің ауруы деп атайды) себептері белгісіз. Дегенмен себеп факторы ретінде тұқым қуалау болуы мүмкін. Басқа да мүмкін факторлар: маскүнемдік, темекі шегу немесе қант диабеті. Сіресуге жүйелік қызыл жегі мен ревматоидті артрит сияқты жүйелік аурулар әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n\r\n__Симптомдары.__ Дюпюитрен ауруының байқалатын алғашқы белгісі саусақтардың негізіндегі тіннің аздап көтерілуі болып табылады. Аурудың асқынуына орай, алақанды саусақпен немесе саусақтармен ( әдетте шылдыр шүмек), және созылған саусақты (саусақтарды) алақанға жалғайтын, жіп тәрізді талшықты арқан ақырындап пайда болуы мүмкін. Егер контрактура күшті болса, онда күнделікті жұмыстарды атқару (мысалы, зат көтеру, қолғап кию немесе қол жуу)  қиынға соғады немесе мүлдем болмауына әкелуі мүмкін.\r\n\r\n__Емдеу. __Жеңіл формада болса, қозғалмалылықты сақтауда зақымдалған саусақтарды үнемі созу жеткілікті.Ауыр жағдайда болса, негізгі ем және функцияны жақсарту тәсілі  операция болып табылады. Тіпті сол жергее (немесе қолдың басқа жеріне) сәтті операция жасалған болса да, алақан тіндерінің қалыңдауы жаңадан пайда болуы мүмкін. Бұл жағдайда қайта операция жасау қажет болады.\r\n','student_k',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(892,'','Аусыл','','','kz','s','',0,'',4071,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545635460,1577171460,1545635876,'Аусыл (ящур) – әдетте тамақтың қабынуынан басталатын, кең таралған инфекциялық вирусты ауру.\r\n\r\nГерпетикалық баспа осыған ұқсас инфекциялық ауру болып табылады.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nАусыл (ящур) – әдетте тамақтың қабынуынан басталатын, кең таралған инфекциялық вирусты ауру.\r\nГерпетикалық баспа осыған ұқсас инфекциялық ауру болып табылады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nАусылдың қоздырушысы – энтеровирустық Коксаки А16  вируы.\r\nАуру үй жануарларынан берілмейді, бірақ адамнан адамға таралуы мүмкін. Бұл ауру ауа түйіршіктері арқылы (жөтелгенде, түшкіргенде), сілекей арқылы, көпіршік сұйықтықтарымен, сондай-ақ аурулар қолданған  заттар арқылы жұғады. Ауру алғашқы аптасында көбінесе жұқпалы болып келеді.\r\n\r\nЖұққаннан кейін, симптомдар 3-7 күнге жақын уақыт аралығында дамып, біліне бастайды. \r\nЕң қауіпті факторы адамның жасы болып табылады. Инфекция 10 жасқа дейінгі балаларды көбірек зақымдайды, жас өпірімдер де кездеседі, ал кейде ересектерде де ұшырасқан жерлері болған. Ауру көбінесе жазда және күздің басында өрши  түседі.\r\n    {img type=\"fileId\" fileId=\"526\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nАусыл Коксаки вирусынан туындаған вирустық инфекция болып табылады, ол тамақтың қабынуымен басталады. Аурудың симптомы болып: қалтырау, тамақтың ауруы, тамақта ойық жараның пайда болуы, бас ауруы және алақан мен табанда көлдіреуді бөртпелер шығады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Қалтырау;\r\n•	Бас ауруы;\r\n•	Тәбеттің жоғалуы;\r\n•	Қолда және табанда кішкентай көпіршіктері бар бөртпелер, оларды басса ауырады;\r\n•	Тамақтың ауруы; \r\n•	Тамақта ойық жараның (мендалиндерге) ауыз қуыссына жараның шығуы.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nӘдетте бұл ауру бұрынғы ағымына қарай, жеткілікті түрде диагностикаланады, ол кезде қолда және табанда  көпіршіктер толған бөртпе көрініс береді.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеу ауру симптомдарын жеңілдетуге ғана бағыттарлады, одан артық, бұл инфекцияның арнайы емі жоқ.\r\nБұл ауруды емдеу үшін антибиотиктер тағайындалмайды, себебі олар әсер бере алмайды. Қалтырауды төмендету үшін, ацетаминофн (Тайленол) немесе ибупрофен секілді дәрілер қолдналады. Жұқпалы ауру кезінде 12 жақа дейінгі балаларға асперин берілмейді.\r\n\r\nШаюға арналған тұзды ертінді (1 стақан суға ½ шәй қасық тұз салынады) тыныштандыруға әсер етуі мүмкін, әрине егер бала жұтып алмай шаяалатын болса. Балаңыздың жеткілікті түрде сұйықтық ішуін қадағалаңыз. Қалтырау кезінде балаға көп мөлшерде сұйықтық ішуі керек. Ең тиімдісі, салқын сүтті сусындарды ішкені абзал. Көптеген балаларды шырыннан және газды сусындардан бас тартқызу керек, себебі олардың құрамында қышқыл бар, одан күю сезімі мен жара пайда болады. \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nӘдетте, науқас емделсе 5-7 күннің ішінде  сауғып кетеді.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Құрғау;\r\n•	Фебрильді тырысу;\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nМойынның ауруы немесе аяқ-қолдың ауруы секілді асқыну белгілері байқалса, дәрігерге қаралыңыз. Тырысу секілті симптомдарға дереу арада медициналық көмек керек.\r\nСондай-ақ сіз төмендегідей жағдайларда дәрігеріңізбен кеңесеңіз болады:\r\n•	Дәрілік препараттар дене қызуын түсірмесе;\r\n•	Ағзаның сусыздану белгілері байқалса;\r\no	Телі құрғап, шырышты қабықтар пайда болсса;\r\no	Салмақ түссе;\r\no	Тітіркенсе;\r\no	Дел-сал болып қалса;\r\no	Несептің бөлінуі азайса, немесе несеп күңгірттеніп шықса.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nАуру адамдармен байланысты шектеңіз. Әрқашан, мұқият түрде қолдарыңызды жуыңыз, әсіресе ауру адамдармен байланысқаннан кейін.\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nКоксаки вирусы\r\n\r\n__Жас балалардың ауыз қуысындағы мәселелері (ерлерде / әйелдерде)__\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nаусыл\r\nаусылдың симптомдары\r\nаусыл деген не\r\nденедегі бөртпе\r\nКоксаки вирусы\r\nвирустық жұқпа\r\n','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(893,'','Тырнақ астындағы қанды дренаждау','','','kz','s','',0,'',1663,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545636000,1577172000,1545636125,'Ескертпе:\r\n•	Егер сіз бұл шараны орындауға сенімсіз болсаңыз, күйіп қалмас үшін, оны қолға алмай-ақ қойғаныңыз жөн. Себебі, бұл амал-шарғы қате жүзеге асатын болса, сіз күйіп қалып, ылғи да тырнақ дреажын қолданып жүруіңізге тура келеді.\r\n•	Егер сізде сусамыр, прейфериялық артерияның ауруы, немесе иммун жүйесінің бұзылысынан туындаған аурулар болса бұл процедураны орндамағаныңыз абзал.\r\n','\'\'__Ескертпе__\'\':\r\n•	Егер сіз бұл шараны орындауға сенімсіз болсаңыз, күйіп қалмас үшін, оны қолға алмай-ақ қойғаныңыз жөн. Себебі, бұл амал-шарғы қате жүзеге асатын болса, сіз күйіп қалып, ылғи да тырнақ дреажын қолданып жүруіңізге тура келеді.\r\n•	Егер сізде сусамыр, прейфериялық артерияның ауруы, немесе иммун жүйесінің бұзылысынан туындаған аурулар болса бұл процедураны орндамағаныңыз абзал.\r\n\r\nТырнақ асты қандарын бұру үшін:\r\n•	Қағаз үшін бекіткішті түзеңіз және оның ұшын отқа қыздырыңыз;\r\n•	Бекітіндінің ұшін тырнақтың үшсіне қойыңыз және оның еруіне мүмкіндік беріңіз. Тыннақта жан болмайды, сондықтан еріген ыстық бекітіндіден ауру сезімі туындамайды.\r\n•	Бекітіндіні баспаңыз.  Тырнақ асты терісінде жан болмайды. Егер сіз тырнақты бассаңыз, сіз жазатайым тырнағыңыздың терісін қозғап алуыңыз мүмкін.\r\n•	Шараны орындауда асықпаңыз, қажет болған жағдайда бекітіндіні қайта қыздырыңыз. Қылың тырнаққа кіргізу үшін бұл әрекетті бірнеше рет қайталлауға тура келеді.\r\n•	Тек толық саңлау пайда болғанда ғана, қан тама бастайды және содан ауруы басылады.\r\n•	 2-3 күннің ішінде түссіз  немесе ашық қан түстес сұйықтық тамады.\r\n•	Саусағыңызбен жылы, сабынды суды басыңыз және 2-3 күн бойы 3 реттен 10 минут ұсстап тұрыңыз.\r\n•	См. инфекция белгілері.\r\n\r\nОсындай саңлаулармен де амал-шарғыны қайталап тұрсаңыз болады. Ауру мен қысым бірден жеңілдеп кетпейді, тіпті бірнеше күннен соң, қайта мазалауы да мүмкін.\r\n\r\nЕгер мұндай шараларды қолданғаннан кейін де ауру жеңілдемесе, оданда салмақты түрін қолданылуы мүмкін және медициналық тексеру қажен болуы ықтимал.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nтырнақ асты  қанын дренаждау\r\nсаусақтардың ауруы\r\nтырнақтың қабынуы\r\nтравматология\r\n','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(894,'','Ашытқылы инфекция (ашытқылы микоз)','','','kz','s','',0,'',1302,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545636120,1577172120,1545636223,'Ашытқылы инфекция – бұл инфекция, саңырауқұлaқтан, дәп \'\'Candida albicans\'\'-тан туындайды. Біздің айналамыздың барлығында саңрауқұлaқтар бар, және олар қауіпті емес. Алайда оларға қолайлы жағдай туындай қалса, олардың шамадан тыс өсуі мүмкін, ал ондай жағдайдың салдарынан таралмалы инфекция пайда болады.','Ашытқылы инфекция – бұл инфекция, саңырауқұлақтан, дәп \'\'Candida albican\'\'s-тан туындайды. Біздің айналамыздың барлығында саңрауқұлақтар бар, және олар қауіпті емес. Алайда оларға қолайлы жағдай туындай қалса, олардың шамадан тыс өсуі мүмкін, ал ондай жағдайдың салдарынан таралмалы инфекция пайда болады.\r\n\r\nАшытқылы баздану (Candida intertrigo) – бұл саңырауқұлақ инфекциясы, қабынуды, күюуді және дымқыл тері қыртыстарының қышуын тудырады.\r\n\r\nСаңырауқұлақ инфекциясының бөртпелері  отты-қызыл түсті болады, айналасы кертілгендей болып көрініп тұрады. Бұл бөртпелер кішкентай болады да, ішіне ірін толып тұрады, олар көбінесе жыныс ағзаларындағы бүжірлі безеулер түрінде кездеседі. Бөртпелер, сондай-ақ терінің басқа да қыртысты жерлерінде пайда болуы мүмкін, мысалы, мойында, кіндіктің айналасында.\r\n\r\nАшытқылы инфекцияның дамуының қауіпті факторлары:\r\n•	Гигиена сақтамау;\r\n•	Артық салмақ;\r\n•	Генитали жаққа дымқыл жібермейтін, ауа өтпейтін, қысып тұратын киімдерді кигеннен;\r\n•	АИТВ немесе сусамыр секілді аурудан емделу үшін ағзаның күресуі орын алып жатқан кезде;\r\n•	Антибиотиктерді пайдаланғанда.\r\n\r\nКөбінесе ашытқылы инфекцияны жергілікті жақпа майларды жағу арқылы кетіруге болады.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nашытқылы инфекция, \r\nашытқылы микоз, \r\nтері қышуы, \r\nтерінің ісуі, \r\nантибиотиктер, \r\nқотыр.\r\n','admin',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(895,'','Күл ауруы (дифтерия)','','','kz','s','',0,'',2780,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545636180,1577172180,1545636319,'Күл ауруы (дифтерия, көбінесе балаларда кездесетін жұқпалы тамақ ауруы) – жедел инфекциялық ауру, ол дифтерия бактериясынан туындап, ауа-түйіршіктері арқылы айрықша беріледі. Қабынумен, ауыздан, мұрыннан шырыштың бөлінуімен сипатталады.','Күл ауруы (дифтерия, көбінесе балаларда кездесетін жұқпалы тамақ ауруы) – жедел инфекциялық ауру, ол дифтерия бактериясынан туындап, ауа-түйіршіктері арқылы айрықша беріледі. Қабынумен, ауыздан, мұрыннан шырыштың бөлінуімен сипатталады. Сондай-ақ жалпы улану, жүрек қан-тамырлық зақымдану, жүйкелік және бөлінбелі жүйе болып табылады.\r\n\r\nЖұқпаның негізгі көзі адам. Қоздырғыш ауа-түйіршіктері арқылы айрықша беріледі, бірақ тұрмыстық-байланысты жолмен ғана жұғуы мүмкін (инфицирленген заттар арқылы). Күл ауруы күз, қыс мезгілдерінде өршиді. Қазіргі жағдайда, ересек адам ауырса, дифтерия оның бойында жыл бойы сақталып тұрып алады.\r\nИнкубациялық  кезеңінде  дифтерия 3 күннен 7 күнге дейін теңеліп тұрады.\r\n\r\nКүл ауруының пайда болуы әртүрлі, және ол оның орналасу процесі мен ауырлығына байланысты.\r\nКүл ауруының клиникалық көрінісі жедел түрде бастау алады, жалпы улану симптомдарымен (дел-салдық, бас ауруы, әлсіздік) бірге дене қызудың температурасы 38 ден - 39°С – қа дейін көтеріліп, 2-3 күн бойы түспей қояды. Жұтыну кезінде тамақ ауырып, оның қарқындылығы таңдай бадамшаларындағы процестің таралуына байланысты. \r\n\r\nБадамшалар ісінеді, үлкейеді, үстіңгі жағы томпаяды, аралшалы немесе тегіс ақ-сұр түсті қабықшалы болып кетеді. \r\n__Емделуі.__ Терапияның басты әдісі антитоксикалық күл ауруына қарсы егілетін сарысу (ДҚС) болып табылады. \r\n\r\nСарысулы терапия алғаш енгізілгеннен бастап, токсиннің белгілі бір бөлігі  ішкі ағзаларының жасушалы тіндерімен байланыстылығына қарамастан, аталмыш жағдайға барынша оң әсер берелі.  Қуанышқа орай індеттің жұғуы мен басталуының арасында ем белгілі бір мерзімде өтеді, сондықтан, ДҚС-ті енгізу арқылы, дифтеридің токсикалық формасы кезінде, тіпті аурудың алғашқы күні-ақ, оның асқындауының аулдын алады.\r\n\r\nКүл ауруының ауыр формасы кезінде  плазмаферезаны 2-3 дүркін өткізген жөн.\r\nДҚС-ті енгізу кезінде,  онымен бірге антибиотиктер тағайындалады (емдеу курсы – 5-7 күн). Дезинтоксикациялау және гемодинамикалық бұзылысты коррекциялау мақсатында, қосымша альбумин, плазма, реополиглюкин, инсулинмен глюкоза-калийлік қоспасы, полийонды ертінді,  кортикостироидтар тағайындалады. Тыныс алу жеткілікіздігі дами түскен кезде трахеостомия қажет болады.\r\n\r\nКүл ауруының басты алдын алу шарасына белсенді иммунизация жатады. 3 айлық балаларға адсорбцияланған көкжөтел-дифтерия-сіреспе (АКДС) ваксинасы енгізіледі. 1,5 айлық сәбилерге 0,5 мл ішкі бұлшық еттік жолдарымен енігзіледі. Ары қарай жүзеге асырылатын ревакцинация (қайталап егу): 1,5 – 2 жас, 6 жастан – 11 жасқа дейін. Адсорбцияланған дифтерия-сіреспе анатоксині 0,5 мл мөлшерде тері астына бір рет енгізіледі. Ересектерге арналған эпидемиологиялық екпе,  АДС-М көрсеткіші бойынша өткізіледі.\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nДифтерия, күл \r\nтамақтың ауруы \r\nкүл ауруын емдеу \r\nантибиотиктер\r\n','admin',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(896,'','Асқазан тұмауы (Вирусты гастроэнтерит)','','','kz','s','',0,'',1467,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545636360,1577172360,1545636497,'Вирусты гастроэнтерит__ – бұл асқазан мен ішектің шырышты қабығының қабынуы.  Оның салдарынан нәжістің бұзылуы мен құсу пайда болады. Вирусты гастроэнтеритті асқазан тұмауы деп те аталады. ','__Бұл қандай ауру? Вирусты гастроэнтерит__ – бұл асқазан мен ішектің шырышты қабығының қабынуы.  Оның салдарынан нәжістің бұзылуы мен құсу пайда болады. Вирусты гастроэнтеритті асқазан тұмауы деп те аталады. \r\n\r\n__Ол неден туындайды?__   Гастроэнтерит вирусы -  вирусты немесе бактерияны жұқтырудан пайда болады. Көбінесе  ауруды ротавирус деп аталатын  қоздырғыш тудырады. Эпидемиялық өршулер мектептермен қарттар үйінде байқалады. Ротавируспен зақымданған тағамдарда және судың құрамында табылып жатады. Гастроэнтритті жұқтырған адамда белгілері 4-48 сағат ішінде білінеді. \r\n\r\n__Гастроэнтрит__ белгілеріне жүрек айну, құсу, іштің ауруы, диарея, аздап дене қызуының көтерілуі және ауырсынулар, салмақ жоғалту, бұлшықеттердің ауырсынулары,буындардың тартылуы жатады.\r\n\r\nАсқазан тұмауы медициналық көмексіз, үй жағдайында 1-2 күннің ішінде жазылып кетеді. Асқазан тұмауы ауруының белгілерін бәсеңдету үшін, үй жағдайында организмді сусызданудан сақтап, ем шара қолдансаңыз болады.\r\n\r\n__Емдеу__  ең бірінші ағзаны сусызданудан сақтап, тұзды және минералды заттардың жоғалған орнын толтыру болып табылады. Осы мақсатта регидрон ерітіндісін қабылдайды. Гастроэнтерит вируссы кезінде антибиотиктерді қабылдау ұсынылмайды. Сондай-ақ диареяны тоқтатын дәрі дәрмектерді (мысалы, имодиум) қабылдаудың қажеті жоқ, себебі, бұл дәрілер инфекцияның созылуына әкеп соғуы мүмкін.\r\n\r\n__Тегтер:__\r\nгастроэнтерит вирусы\r\nасқазан тұмауы\r\nжүрек айну\r\nқұсу\r\nіштің ауыруы\r\nсұйық нәжіс\r\n\r\n','admin',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(897,'','Өттегі тас','','','kz','s','',0,'',1528,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545636480,1577172480,1545636570,'Өттегі тас – бұл өтте түзілген, кішкентай бөлшек тастар.  Өт асқорытуға мүмкіндік жасайды; ол бауырдың астында орналасқaн, өт қабында жиналады. Өттің түйіршікті тастары, өт қабында немесе өттің аш ішекке баратын жолдарында түзіледі. ','Өттегі тас – бұл өтте түзілген, кішкентай бөлшек тастар.  Өт асқорытуға мүмкіндік жасайды; ол бауырдың астында орналасқан, өт қабында жиналады. Өттің түйіршікті тастары, өт қабында немесе өттің аш ішекке баратын жолдарында түзіледі. \r\n\r\nӨттегі тас құм ұнтағындай да болуы мүмкін, немесе гольф добының көлеміндей болуы да ғажап емес. Негізінде, ол мәселе туғызбайды, егер ол өттің басқа мүшелерге баратын жолдарын бекітіп қалмаса. Егер ол күтпеген жерден туа қалса асқазанды ауыртады және басқа да симптомдар кездеседі.\r\n\r\nӨттегі тас – жиі кездесетін кесел. Ол өтте холестерин бөлінсе және өт қабы өттен дер кезінде босай алмай қалған кезде түзіледі. Өттегі тас әсіресе әйелдерде көптеп кездеседі, сондай-ақ, толық адамдарда, кәрі кісілерде, орақтәрізді-жасушалы аурумен ауыратан адамдарда, тез семіретін адамдарда, сонымен қатар, белгілі бір дәрілерді қабылдайтын адамдарда көптеп кездесіп жатады.\r\n\r\nӨттерінде түйіршікті тастарыд бар адамдардың көпшілігінде ешқандай да симптомдар білінбейді, және олар аса бір емделуді де қажетсінбейді.\r\n\r\nЕгер симптомдар пайда бола қалғанның өзінде, ол әдетте асқазанның үстіңгі жағы ауырып тұрғандай сезіп туғызады. Симптопдардың өмірге қауіп төндіретін кездері сирек кездеседі. Өттегі тастан берілетін аурулар түрлі қарқында болады және одан құсы жағдайы туындауы мүмкін. Өттегі тас туындаған симптомдар, әдетте  өт қабын алып тастау үшін жасалған операция арқылы емделуі мүмкін (холецистэктомия).\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nөттегі тас\r\nөттас ауруы\r\nсарғыштану\r\nжүрек айну\r\nқұсу\r\nасқазанның ауруы.\r\n','admin',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(898,'','Қатал қарау','','','kz','s','',0,'',1482,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545636540,1577172540,1545636679,'Қатал қарау (күштеу, қатыгездік таныту) физикалық болуы мүмкін (мысалы, дене жарақаты) немесе эмоциональді, сексуальді немесе тіпті қаржылық болуы мүмкін. Қатал қараудан балалар жарақаттанып, ересектер аса бір зардап шегіп жатады.','Қатал қарау (күштеу, қатыгездік таныту) физикалық болуы мүмкін (мысалы, дене жарақаты) немесе эмоциональді, сексуальді немесе тіпті қаржылық болуы мүмкін. Қатал қараудан балалар жарақаттанып, ересектер аса бір зардап шегіп жатады.\r\n\r\nФизикалық күштеу деп есептеледі, егер:\r\n•	Егер жарақат түсініксіз жайттан орын алса;\r\n•	Дененің бірнеше жерінде көпгенен түсініксіз жарақаттар орын алса;\r\n•	Жарақаттың пайда болуына сәйкес келмейтін түсіндірмелер айтылса.\r\n\r\nЕгер сізге дәрігер қатал қарымқатынас жайлы сұрақтарын қойса, сіз ыңғайсыздық сезімін сезінуіңіз мүмкін.Денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінің кәсіби және құқықтық міндеттері бар, жалпы қатал қарым-қатынас етудің мүмкіндіктерін бағалауға. Себебі, сізде орын алған жарақаттың себебінің анықталғаны маңызды болып табылады.\r\nЕгер сізде қандай да бір қатал қарым-қатынас орын алғандығы жайында күмән болса,  дәрігерге хабарласыңыз. Кез-келген уақытта жергілікті балалар немесе ересектер емханасына, сақшыларға, әлеуметтік қызмет орнына хабарласуыңызға болады.\r\n\r\nЕгер сіздің балаңызға қандай да бір қатал қарым-қатынас жасалғандығы жайында күмән туындаса, сіз  полицияға хабарласуға міндеттісіз немесе мына телефон нөміріне қоңырау шалыңыз: \'\'__8(727) 2709497. Бұл «Забота»  Кризистік  орталығы.__\'\' Орталық Алматы қаласы, Төле би көшесіндегі 159 үйде орналасқан. Ересектер жас балаларды қоғауы керек, себебі олар өздері қорғана алмайды.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nқатал қарау\r\nфизикалық қоқан-лоқы \r\nжарақат \r\nауру\r\nдене жарақаты\r\n','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(899,'','Жүректің ишемиялық ауруы','','','kz','s','',0,'',5977,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545636720,1577172720,1545637163,'Жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) – бұл жүрекке қан мен оттегі жеткізетін қантамырларының азғантай тарылуынан туындайтын ауру','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек?__{ALINK}\r\n\r\nЖүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) – бұл жүрекке қан мен оттегі жеткізетін қантамырларының азғантай тарылуынан туындайтын ауру\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nЖүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) – ер-әйелдердің арасында өлімге апаратын бірден-бір ауру түрі болып табылады.\r\nЖүректің ишемиялық ауруының себебі – жүрек артериясына атеросклеротиялық түйіндіктер жиналуынан туындайды. Бұл да артериялық қантамырлардың қабырғаларының тығындалуы деп аталады.\r\n\r\n•	Майлар мен басқа да заттар артериялық қантамырлардың қабырғаларына түйіншіктер түзеді.  Артериялық қантамырмен қан және оттегі жүрекке жеткізіледі.\r\n•	Бұдан, артерияның саңлауы тарылады;\r\n•	Нәтижесінде, жүрекке қан апаратын жол қыссылады немесе бітеледі;\r\nЖүрек-қантамырлары ауруларының қауіпті  факторлары –  олардың қаупінің көтірілуінің себептері болып табылады. Бұларда модифицирленетін және модифицирленбейтін қауіпті факторлар бар.\r\n \r\nЖүрек ұстамасы немесе жедел инфаркт миокардасы (ЖИМ) бір артерияның бойындағы, жүрек бұлшықеттеріне қан жеткізетін кан ағысы бітелгенде туындайды. Бітелу - артерияның құрысуына немесе атеросклерозды жедел тромбоздың дамуына себепкер болады. Нәтижесінде тіндер зақымданады және миокарданың зақымдалған бөлігі жиырылғыш мүмкіншілігін жоғалдаты.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nСимптомдар айтарлықтай айқын көрініс береді, бірақ кейде ауру симптомсыз дамуы да мүмкін. Бұл әсіресе, аурудың бастапқы сатысына тән белгі.\r\nКеуденің ауруы немесе жайсыздық (стенокардия)  барынша көп таралған симптом болып есептеледі.  Бұл ауру сезімі жүрекке қан мен ауаның қажетті мөлшерде жетіспегендігінен туындайды. Аурудың күшеюі әртүрлі болып келеді.\r\n• Ол қысылмалы немесе басылмалы сипатта болуы мүмкін: Сіз ол ауруды кеуденің астынан сезінуіңіз мүмкін, бірақ сондай-ақ, ол мойын, қол, іштің немесе арқа жаққа таралуы мүмкін.\r\n• Әдетте, ауырсыну  физикалық немесе эмоционалды белсенділік кезінде пайда болады  және демалыс кезінде немесе нитроглицерин деп аталатын дәрілік препаратты қабылдаудан туындайды.\r\n• Басқа да ауруы белгілеріне физикалық жүктеме кезінде ентігу және шаршау сезімі жатады; \r\nӘйелдерде, егде жастағы адамдарда және  қант диабетімен ауыратын науқастарда кеуде тұсындау ауру сезімі байқалмайды, одан басқа симптомдар көрініс бері мүмкін, мысалы мыналар сияқты:\r\n• Шаршау\r\n• Ентігу\r\n• Жалпы әлсіздік\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер немесе медбике көлемді тексеру жүргізеді. Әдетте, дәрігерге диагноз қою үшін, бірнеше тексерулер жүргізуіне тура келеді.\r\nОлар:\r\n• Коронароангиография – инвазивті әдіс, рентгенді қолдану арқылы жүрек артериясын көзбен көре отырып тексереді.\r\n• Күйзеліс – эхокардиография\r\n• Электрокардиография (ЭКГ)\r\n• Электронды-сәулелік компьютерлік томография (ЭЛКТ) –зерттеу әдісі артериялардың қабырғаларында кальцийдің жинақталуын анықтау үшін қолданылатын әдіс,  кальций қаншалықты көп болса, ЖИА-ның  даму қаупі соғұрлым болады.\r\n• Физикалық жүктемемен Тест өткізу;\r\n• жүректі КТ-ға түсіру; \r\n• Нуклеарный стресс-тест.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nСізге жоғары қан қысымын, қант диабеті немесе холестериннің жоғары деңгейін түзету үшін бір немесе бірнеше дәрілік препараттар тағайындалуы мүмкін. Жүректің ишемиялық ауруының  асқынуының алдын алу мақсатында сізге дәрігердің барлық ұсыныстарын қатаң сақтау қажет. \r\n\r\nЕмдеудің мақсаты жүректің ишемиялық ауруы адамдардың жағдайын жақсартуға бағытталады: \r\n• Артериялық қан қысымының деңгейі 140/90 мм сын.бағ.ст тең немесе төмен. (және тіпті қант диабеті төмен адамдар үшін, бүйрек аурулары немесе жүрек жеткіліксіздігі барадамдар үшін)\r\n• дәрігер ұсынылған HbA1c деңгейін қолдау \r\n• Холестерин деңгейі-ТТЛП-ге тең немесе төмен 100 мг/дл (немесе тіпті төмен кейбір емделушілер үшін)\r\n\r\nЕмдеу тактикасы  симптомдардың ауырлығына байланысты жүзеге асады. Дәрігер жүрек аурулары, артериялық қысым деңгейін, қант диабеті немесе қандағы жоғары холестеринді бақылау үшін сізге бір немесе бірнеше дәрілік препараттарды тағайындауы мүмкін. Асқынған жүректің ишемиялық ауруының алдын алу мақсатында дәрігер айтқан барлық ұсыныстарды  қатаң сақтау қажет.\r\n\r\nЕшқашан дәрігермен алдын-ала кеңесіп алмай, қабылдап жүрген дәрілік препараттарды қабылдауды тоқтатпаңыз. Дәрілік препараттардың кенеттен күшін жоюы стенокардия немесе жүрек ұстамасының дамуына әкелуі мүмкін. \r\nДәрігер сіздің жүргіңіздің жай-күйін жақсарту мақсатында сізді жүрек оңалту бағдарламасына бағыттауы мүмкін.\r\n\r\n- ЖИА-ның  хирургиялық емдеу әдісіне мыналар жатады:\r\n• Ангиопластика және стенттеу, сондай-ақ, чрескожным коронарлық араласу (ЧКВ)деп аталатын әдіс тағайындалады.\r\n• Коронарлы шунттау\r\n• Жүрек ең аз инвазивті хирургия\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nҚалыптасу процесі әркімде әр қалай болады. Кейбір адамдар салауатты өмір салтын ұстанып, диетасын өзгертеді, шылымды тастайды, дәрігердің тағайындаған дәрілерін қатаң түрде қолданады. Ал кейбір адамдарға түрлі медициналық шаралар қолданылады, олар, ангиография немесе хирургиялық аралассулар болуы мүмкін.\r\nАурудың әртүрлі жағдайда дамуына қарамастан, ең ұтымды емдеу әдісі ЖИА-ны ерте бастан анықтау  болып табылады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nЕгерде сізде қандайда бір ЖИА-ның қауіпті факторы болса, аурудың емделуі және алдын алу әдістері жайында дәрігеріңізбен кеңесіңіз.\r\n\r\nТөмендегідей симптомдар бойыңызда пайда болса уақыт күттірмей дәрігермен байланысып, 103 нөміріне жедел жәрдемге хабарласыңыз немесе өздігіңізден жедел көмекке жүгініңіз:\r\n•	Кеудеде ауру сезімі пайда болса немесе стенокардия болса;\r\n•	Демікпе;\r\n•	Жүрек ұстамасының симптомдары\r\n\r\n\'\'Дереккөз: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007115.htm\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__  \r\n\r\nартериялық қантамырлардың ауруы, \r\nатеросклероз, \r\nтромб түзілуі\r\nжүректің ауруы, \r\nдемікпе, \r\n','student_k',42,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(900,'','Қарт кісілерге қатігездік таныту, қатал қарау жағдайлары','','','kz','s','',0,'',6490,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545637200,1577173200,1545637366,'Қарттарға қатігездік жасау – бұл кәрі адамдарға кез-келген түрлі формадағы қатал қарым-қатынас таныту. Бұл жағдай оларды қарайтын тұлғалар тарапынан да, жанұя мүшесі, жолдасы немесе досы тарапынан да орын алуы ықтимал. ','Қарттарға қатігездік жасау – бұл кәрі адамдарға кез-келген түрлі формадағы қатал қарым-қатынас таныту. Бұл жағдай оларды қарайтын тұлғалар тарапынан да, жанұя мүшесі, жолдасы немесе досы тарапынан да орын алуы ықтимал.\r\n \r\nҚаттарға қатал  қарау, қатыгездік таныту үш түрлі бөлек категорияларға бөлінеді:\r\n•	Тұрмыстық қатал қарым-қатынас: ол әсіресе қарттар үйінде немесе тұлғалардың жеке үйлерінде орын алуы мүмкін.  Жәбірлеушілер әдетте олардың туыстары, жақын достары немесе қарайтын көмекшісі болуы мүмкін.\r\n•	Мекемеде орын алатын қатал қарым-қатынас: мұндай қатігездіктер емханалық мекемелерде (қарттар үйі), қарт адамдарға арналған интернаттарда немесе мүгедектер үйінде орын алуы мүмкін. Жәбірлеушілер қаржылай түрде немес келісімді түрде қарттарды күтімге алған адамдар болуы мүмкін.\r\n•	Өз-өзін кемсіту, төменсіту – бұл қарт адамның мінез-құлқына байланысты орын алатын жағдай. Ол өзінің денсаулығына немесе қауіпсіздігіне елеусіз қарап, өзіне қауіп төндіруі мүмкін.  Өз-өзін кемсіту, төменсіту болғанда қарт адам өзін-өзі қамтамасыз етуден бас тартады, ол өзіне тиісті тамақпен, сумен, киіммен, баспанамен, жеке гигиена, дәрі-дәрмекпен және қауіпсіздікпен қамтамасыз ету шараларынан мақрұм қалады.\r\n\r\nҚарттарға жасалатын қатал қарым-қатынас, қатыгездік таныту:\r\n•	Зорлық-зомдылық көрсету: соққы беру,  ұру, итеру, жұлқылау, қағып-сілку, шапалақпен салып қалу, тебу, шымшу,  бірнәрсені үстіне жағу. Қажетсіз дәрілерді беру немесе физикалық жәбір көрсету, қинап тамақтандыру және кез келген түрдегі  жазалау, физикалық қатыгездіктің үлгісі болып табылады.\r\n•	Мәжбүрлеп жыныстық қатынас жасау немесе келісім бере алмайтын адаммен жыныстық қатынас жасау: Қалауынан тыс қатынастар және сексуалдық басқыншылықтың барлық түрі (зорлау, сексуалды оймен жалаңаш денесін суретке түсіру);\r\n•	Эмоционалды және психологиялық шабуыл: жәбірлеу, балағаттау, зорлық көрсету, қорқыту кемсіту және ашуландыру жатады. Қарт адамға балаға сөйлегендей «үнсіз қатынас»  көрсету, қарт адамды адам құрлы көрмеу, жанұяда оның орнын мүлдем елемеу, достардың алдында немесе басқада орталарда оны елеусіз қалдыру эмоционалды немесе психологиялық шабуылдың мысалы бола алады.\r\n•	Жақтырмау: қарт адамды тамақпен, киіммен, төсек орынмен немесе басқа да өмір сүруіне қажетті заттармен , мысалы медициналық күтіммен, дәрі-дәрмектермен қамтамассыз етпеу. Егер  оларға заңды тесілілігі болса,  олардың қарттар үйіндегі шығындарын да өтемеу немесе қарттарға арналған мүгедектер үйіндегі қажеттіліктерді алып бермеу.\r\n•	Қарт адамның физикалық немесе заңды түрде күтіміне жауап беретін адамның оны тастап кетуі;\r\n•	Қарт адамның қаржыларын заңсыз, тиесінсіз қолдану, сондай-ақ, қарттың қол таңбасын жасанды түрде пайдаланып, ақшасын ұрлау немесе оның жеке заттарын  жымқыру, немесе ақша аударуға, мүлікке байланысды құжаттарға алдап қол қойдыру;\r\nҚарт адамға қатал қарау, қатыгездік таныту – оған себепкер болған факторлар өте күрделі мәселе. Ондай факторларға төменде мысалдар келтірілген:\r\n•	Қартайған уақытында үйде қинау. Қарт адамға  елеулі мейірімсіз оқиғалардың көпшілігі  –  қатыгез зайыбы тарапынан орын алып жатады.\r\n•	Жәбірлеушілердің жеке мәселелері. Қарт адамдармен қатал мәмле жасаушылар (атап айтқанда, олардың ересек балалары)  қарт адамның  қаржылық немесе өзге де нәрселеріне жиі тәуелді болады. Бұл көбінесе жеке проблемаларға байланысты– психикасының бұзылу немесе өзге де дисфункциональді белгілерден болады. Егер мұндай ересек балалар қарт адаммен бірге тұрса, қатігездік таныту қаупі басым.\r\n•	 Әлеуметтік оқшаулау. Жәбірлеушілер қарт адаммен  бірге тұратын болса, олар қартқа жәбір көрсетеді және  өз ісінің басқаларға білініп қалмауы үшін кәрі кісіні барынша қоғамдық ортадан оқшаулауға  тырысады. \r\n•	 Күтім жасайтын тұлғаның тарапынан қысым көрсетілу немесе қарт адамның жеке сипаттамалары.\r\n\r\nҚарт адамға мейірімсіздік көрсетудің  белгілері мен симптомдары  қатыгез қарым-қатынастың көрсетілген  түріне байланысты:\r\n•	Белгілері сол, қарттар зорлық-зомбылықтың құрбандығының актілері болып табылады, олар былайша толығыды: \r\n	Көгеру,  көздің жарақаттануы, тыртық, айрылған жаралар, жіп іздері, тіліктер, тесіктер немесе жазылудың түрлі сатыларындағы өңделмеген жарақаттар.\r\n	Сынған дене сүйектері мен бас сүйектері;\r\n	Байламдардың созылуы, буынның шығуы немесе ішкі жарақаттар;\r\n	Сынған көзілдірік немесе қысылу белгілері;\r\n	Зертханалық тексерудің нәтижесі бойынша дәрі-дәрмектерді артық немесе толық емес қолдану.\r\n	Болған жағдай бойынша қарт адамның өтініш беруі немесе қатыгез қарым-қатынастың белгісі көрініп тұрған фактілер;\r\n	Қарт адамның кенеттен мінез-құлқы өзгеру процесі;\r\n	Күтім жасайтын тұлғаның қарт адамға келіп-кетушілеріне тосқауыл қоюы;\r\n\r\n•	Жыныстық шабуылдың симптомдары болса, кеудесінің айналасы немесе жыныс мұшелерінің айналасында түсініксіз венерикалық аурулар білінеді, немесе жыныс ағзасында инфекция көрініс береді, жатырынан, анальді қан кетулер байқалады, іш киімдері былғанған, жыртылған болады, сондай-ақ қарт адамның арыз-шағымы айтылады.\r\nЭмоциялық немесе психологиялық шабуыл болса, қарт адам эмоциялық бұзылыстармен немесе  толқымалы болып көрінеді; өзін тұйық ұстап, ешкіммен сөйлеспейді, сұраққа жауап бермейді немесе параноик болады; оғаш мінез-құлық танытады (қолын сорады, тістейді және тербеледі); немесе өзі эмоционалдық шабуылға ұшыраған мәлімдейді.\r\n• Елемеу белгілеріне  шөлдету, жеткіліксіз тамақтандыру, ауруларын емдемеу, орнын ауыстырмау,жеке гигиенасын сақтатпау, зиянды немесе тазалықсыз өмір сүргізу жағдайлары жатуы мүмкін, сондай-ақ қарт адаммен нашар қарым-қатынас жасауы.\r\nСондай-ақ тастап кету жағдайлары: науқас қарт адамды емханаға, жеке емдеу орталығына, сауда үйлеріне немесе басқа да қоғамдық орталықтарына қалдырып кетулер жатады.\r\n• Қаржылық пайдалану белгілері: банк шотында немесе банктік тәжірибе жүргізу операцияларында кенеттен өзгерістердың болуы (мысалы,  ірі ақша сомаларының түсініксіз алынуы; банктік карточкада қарттың атына қосымша басқа да аттардың болуы; өсиетте немесе басқа қаржылық құжаттарда өзгерістердің болуы; әшекейлер  немесе ақша қаражаттарының жоғалуы; төленбеген шоттар немесе сәйкес келмейтін сақтық шаралары қарастырылмаған, ақшалай қаражаттың жойылуы; қарт адамның қол таңбасының жасанды түрі жасалғандығы жайында дәлелдеме; қарт адаммен бұрын қатысы болмаған туыстардың кенеттен пайда болуы; қажет емес қызмет түрлеріне төленген ақшалар; қарт адамның қаржылық эксплутациясы жайында арыз түсіруі.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nқарт адамға қатал қарау\r\nпсихологиялық шабуыл\r\nжарақат\r\nфизикалық күштеме\r\nалдау\r\n','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(901,'','Аяқ-қолдың немесе саусақтардың, тырнақтың қысылуы','','','kz','s','',0,'',1631,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545637380,1577173380,1545637625,'Дененің бөлшектері немесе аяқ-қол, қол аусақтары және тырнақтар бір заттарға (мысалы, құты, банка, ойыншық, құбыр т.б. сияқты нәрселерге) қысылып қалуы мүмкін. \r\n\r\nҚысылған дененің бөлігін немесе қол-аяқты қажет болса тұтқалы заттың көмегімен босатыңыз.\r\n\r\nАяқ-қол қысылғанда қанайналымы тежелуі немесе мүлдем тоқтауы мүмкін. Қысылған жерді жылдам босатудың салдарынан, саусақтың немес аяқ-қолдың  жұлынуы сияқты оқыс, қиын жағдайлар орын алуы мүмкін. Дененің бөлігін  немесе аяқ-қолды жарақаттамас үшін оларды қысылған жерден абайлап шығару керек.\r\n','Дененің бөлшектері немесе аяқ-қол, қол аусақтары және тырнақтар бір заттарға (мысалы, құты, банка, ойыншық, құбыр т.б. сияқты нәрселерге) қысылып қалуы мүмкін. \r\n\r\nҚысылған дененің бөлігін немесе қол-аяқты қажет болса тұтқалы заттың көмегімен босатыңыз.\r\nАяқ-қол қысылғанда қанайналымы тежелуі немесе мүлдем тоқтауы мүмкін. Қысылған жерді жылдам босатудың салдарынан, саусақтың немес аяқ-қолдың  жұлынуы сияқты оқыс, қиын жағдайлар орын алуы мүмкін. Дененің бөлігін  немесе аяқ-қолды жарақаттамас үшін оларды қысылған жерден абайлап шығару керек.\r\n\r\nҚысылған аяқ-қолды  босату үшін:\r\n•	Қысылған аяқ-қолды майыстырмау керек. Өйткені, бұл әрекетіңіз ісіктің пайда болуына және көңіл аударудың қиындауына себеп болуы мүмкін;\r\n•	Аяқ-қолды босатып, дем алдырыңыз. Кейбір жағдайларда мұндай шаралар қысылған аяқ-қолды босату үшін жеткілікті әрекет болып табылады.\r\n•	Егер мүмкіндік болса, аяқ-қолды жүрек деңгейінен жоғары ұстаңыз, сол кезде ісікті болдырмауға мүмкіндік жасалады;\r\n•	Қысылған жерге мұз басыңыз. Мұндай шара арқылы ісінуін басып, қысылған саусақтарды босатуға жағдай жасалады;\r\n•	Егер мұз көмектеспесе, онда аяқ-қол сырғанақ болуы үшін сабынды суды немесе күнбағыс майын тамызып қойыңыз;\r\n•	Қысылған жерді жұлып алмай, бұрап алу керек.\r\nЕгер бұл шаралар әсер бермее, онда жедел көмек тобы көмектесе алады. Ондай жағдайға тап болғанда, өрт сөндіру қызыметінің көмегін немесе жермен байланысты кейбір обьектілердін аяқ-қолды босату қызметінің көмегін шақырған дұрыс.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nҚысылған қолдар \r\nтырнақтар немесе қыссылған аяқ-қол\r\nауру\r\nдененің ұйыған бөлігі қансырау\r\nалғашқы көмек\r\nұзақ уақыттық қысым синдромы  \r\n','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(902,'','Шырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі','','','kz','s','',0,'',575,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545637680,1577173680,1545637759,'__Бұл не? Шырыштың мұрын__-жұтқыншаққа түсуі, қабынудың салдарынан немесе басқа да патологиялық процесстерден  шырыштың мұрын қауысынан бөлініп, жұтқыншаққа түсу жағдай орын алады.Бұл фарингит, ларингит, жөтел, ауыздан жағымсыз иістің шығуы, қарлығу, кейде демікпені тудыруы мүмкін.','__Бұл не? Шырыштың мұрын__-жұтқыншаққа түсуі, қабынудың салдарынан немесе басқа да патологиялық процесстерден  шырыштың мұрын қауысынан бөлініп, жұтқыншаққа түсу жағдай орын алады.Бұл фарингит, ларингит, жөтел, ауыздан жағымсыз иістің шығуы, қарлығу, кейде демікпені тудыруы мүмкін.\r\n\r\n__Қандай шара қолдану керек?__ Шырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі көбінесе өздігінен жазылып кетеді, бірақ ауру созылып кететін болса дәрі дәрмектермен емдеу керек.\r\n\r\n__Тегтер:__\r\nШырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі\r\nТамақтың ауырсынуы\r\nТемпература\r\nЖөтел\r\nЛарингит\r\nФарингит\r\nБастың  ауыруы\r\n','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(903,'','Балалардың тыныс алуының қиындауы','','','kz','s','',0,'',1799,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545637740,1577173740,1545637897,'Балалардың тыныс алуының қиындауы өкпе қызыметінің бұзылуынан пайда болады.','__Балалардың тыныс алуының қиындауы өкпенің __немесе баланың жүрек қызыметінің бұзылуынан пайда болады.\r\n\r\n\'\'Тыныс алу қиындығының жеңіл формасының симптомдары:\'\'\r\n\r\nБала:\r\n•	Әдеттегісінен жиірек тыныс алады. Дені сау балалардың көпшілігі минутына 40 рет дем алады.\r\n•	Дем алуға ыңғай жасау үшін жамбас бұлшықеттерін іске қосады\r\n•	Қол және аяқтарының, бет терісінің түстері қалыпты болады.\r\n\r\n\'\'Тыныс алу қиндығының орташа формасының симптомдары\'\'\r\n\r\nБала:\r\n•	Жиі тыныс алады\r\n•	Тамақ ішу барысында әлсіреп қалады және демін алу үшін жиі тоқтайды. Бұдан баланың тамаққа деген әуесі жоғалып, асты қабылдау мөлшері азайып кетуі мүмкін.\r\n•	Дем алу үшін жамбас бұлшықеттерін іске қосуы керек.\r\n•	Әдетте қол мен аяқтары, бет терісінің түсі бозғылт тартып, сұрланып, теңбілденіп тұрады. Тілі, қызыл иектері, және еріндері қызғылт түрде қалады.\r\n\r\n\'\'Тыныс алу қиындығының асқынған формасының симптомдары\'\'\r\n\r\nБала:\r\n•	Жиі тыныс алады немесе әр тыныс алуы кезінде қырылдаған дыбыс шығарады.\r\n•	Астану кезінде мазасызданып, немесе шаршаңқы кейіпте көрінеді, не болмаса тамақтана алмайды.\r\n•	Тыныс алу үшін, мойынын, кеудесін және жамбас бұлшықеттерін пайдаланады. Бұл қабырға араларында немесе астында «сорылу» сезімдерін тудырады.\r\n•	Тыныс алу кезінде мұрын қуыстары керілуі мүмкін.\r\n•	Дем алғанда денесін көтереді немесе алдыға қарай еңкейтеді, немесе мұрнымен ауаны жұтқандай, мұрнын жоғары көтереді.\r\n•	Кез келген әдіс арқылы оның қалпын өзгерткен кезде, қарсыласуы мүмкін.\r\n•	Терісі бозғылттанып, сұрланып, көгеріп тұрады (әсіресе, тілі, еріндері, құлақтарының ұштары және тырнақ астылары), немесе терісінде теңбілдер пайда болады. (ақшыл теңбіл және көкшіл- бозғылт)\r\n\r\n__Тегтер:__\r\nбалалардың тыныс алуының қиындауы\r\nжиі тыныстау\r\nжөтел\r\nқақырық\r\nдемікпе\r\nтерінің бозғылттануы\r\nәлсіздік\r\nұйқышылдық\r\n','admin',35,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(904,'','Қарашықтар және оларды тексеру','','','kz','s','',0,'',1334,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545637920,1577173920,1545638002,'Қарашықты тексеру үшін бақылау жүргізіледі, мысалы, оның көлемінің өзгергендігі немесе формасы не болмаса қарашық жарықты қалай игеретінгіді бақылауға алынады. Бұл белгілер бас жарақатының белгілері болуы мүмкін және оны дәрігерге айту керек.\r\n\r\nНақты бір адамның көз жанарының қалыпты түрін ескере отырып, өзгерістерді бақылау керек. Әдетте, кейбір адамдардың көз қарашықтары, пішін және көлемі жағынан  ұқсас бола бермейді.\r\n','Қарашықты тексеру үшін бақылау жүргізіледі, мысалы, оның көлемінің өзгергендігі немесе формасы не болмаса қарашық жарықты қалай игеретінгіді бақылауға алынады. Бұл белгілер бас жарақатының белгілері болуы мүмкін және оны дәрігерге айту керек.\r\n\r\nНақты бір адамның көз жанарының қалыпты түрін ескере отырып, өзгерістерді бақылау керек. Әдетте, кейбір адамдардың көз қарашықтары, пішін және көлемі жағынан  ұқсас бола бермейді.\r\n\r\nМұндай жағдайлар көзге түрлі операциялардың жасалунының салдарынан болуы мүмкін.   Кейбір препараттарды қолданғанда, олар көздің қарашығының көлеміне  және жарыққа әсершілдігін өзгертуі  мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Қарашықты тексеру үшін:__\'\'\r\n•	Қос жанарыңыздың қарашықтарының көлемі мен түр сипатын салыстырып мұқият байқап көріңіз:\r\nШамның әлсіз жарық кезінде қарашықтарыңызды бақылаңыз, әдетте мұндай кезде қарашықтардың көлемі үлкейеді.\r\nЖарықтың екі көзіңізге бірдей түсуін тексеріңіз\r\n•	Көзге бағыттауға болатын, кішірек шам немесе қарындаш типті жарық сәулесін пайдаланыңыз.\r\n•	Жарық сәулесі көзге тіке түскенде қарашықтар кішірейеді.\r\n•	Қос қарашықтардың реакциясы бірдей болуы тиіс (симетриалы).\r\n•	Қарашықтардың реакциясының соңғы тексерулерге қарағандағы өзгерістерін байқаңыз.\r\n\r\n__Тегтер:__\r\nқарашықтарды тексеру\r\nқарашықтардың үлкеюі\r\nқарашықтардың кішіреюі\r\nневрология\r\nқарашықтардың көлемі\r\nсоқырлық\r\n','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(905,'','Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі','','','kz','s','',0,'',1840,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545638040,1577174040,1545638117,'__Бұл не? __Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.','__Бұл не? __Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.\r\n\r\n__Себептері.__ Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі ішкі қан кетудің, ісіктің, абцесстердің, аневризмдер мен басқа да бұзылыстырдың нәтижесінен болуы ықтимал. Негізінен көптеген себептер жарақаттардан туындайды. Жарақат алғанда, көздің бұлшықеттері зақымдалуы мүмкін, ол кезде игеруші бұлшық еттерге зақым келсе, олар қарашықтың көлемі мен пішініне әсер етеді. Көздің бұлшықеттері қарашықтың көлемі мен оның домалақ формасының қалпын сақтауға ықпал етеді. Жарақат алған кезде  көз алмасы зақымдануы мүмкін, көздің мөлдір бөлігі (нұрлы қабығы), оның салдарынан домалақ пішін өзгеріп кетуі мүмкін. Көздің зақымдануы қарашықтың жарық пен мөлшерді басқаша қабылдауына себеп болуы мүмкін\r\n\r\n__Қандай шара қолдану керек.__ Егер қарашықтың көлемі мен пішіні өзгерсе, және ол басмилық жарақатпен немесе қабынумен байланысты болса, сондай-ақ бас ауру, жүрек айну, құсу, бұлдырау немесе қылилық, дене қызуының көтерілуі, мойында ауырсыну мен қысымның болуы, денені еңкейткен кезде бас ауыруының күшейгені сияқты симптомдар білінсе – ДӘРІГЕРГЕ ДЕРЕУ ҚАРАЛЫҢЫЗ!\r\n\r\nАры қарай диагностикалауға сізге мынадай әдістер қолданылуы мүмкін: жалпы қан талдамасы, компютерлі томография, электроэнцефалография, ядролық магниттік резонанс (ЯМР), бас сүйекті рентген, мойын бөлігіне рентген, көз ішкілік қысымды өлшеу (су қараңғылыққа күмән болса), жұлын сұйықтығына тексеру жүргізу\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nқарашықтың көлемі мен пішінініңөзгеруі, \r\nсу қараңғылық, \r\nМРТ, \r\nбас мидың зақымдануы,  \r\nкөздің бұлдырауы, \r\nекі бейненің көрінуі\r\n\r\n','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(906,'','Уытты түйінді жемсау','','','kz','s','',0,'',5277,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545638160,1577174160,1545638621,'Уытты түйінді жемсау кезінде қалқaнша безінің көлемінің ұлғайтуы байқалады. Түйіндер түзіліп, қалқaнша безі ұлғайтылған кезде, оның көлемі де соншалықты ұлғаяды. Бір немесе бірнеше осындай түйіндерден  жоғары мөлшерде шығарылса,   қылқaнша безінің гормондары соншалықты көтеріледі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагносикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\nУытты түйінді жемсау кезінде қалқанша безінің көлемінің ұлғайтуы байқалады. Түйіндер түзіліп, қалқанша безі ұлғайтылған кезде, оның көлемі де соншалықты ұлғаяды. Бір немесе бірнеше осындай түйіндерден  жоғары мөлшерде шығарылса,   қылқанша безінің гормондары соншалықты көтеріледі.\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"527\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nУытты түйінді жемсау қалыпты қызметтегі қарапайым жемсаудан бастау алады. Ол қарт адамдар арасында кеңінен таралған. Қауіпті факторларға жасы 55 жастан асқан әйел адамдар жатады. Бұл ауру балалар арасында сирек кездеседі. Осы ауруға шалдыққан көптеген адамдар ұзақ жылдар бойы түйінді жемсаудан арыла алмайды.\r\nКейде уытты ұсақтүйінді жемсауы бар адамдарда, бастапқы кезеңде қалқанша безінің гормондары жоғары деңгейде тұрады. Көп жағдайда бұл йодты ішке немесе көктамыр ішіне қабылдағаннан туындайды. Йод КТ өткізу  немесе жүрек қуыстарын катетерлеу кезінде контрасты заттар ретінде пайдаланылуы мүмкін. Құрамында йоды бар қабылдау препараттары , мысалы, амиодарон секілді, олар да бұл аурудың дамуына әкелуі мүмкін.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nАурудың белгілері қалқанша безінің гиперфункциясы кезіндегі белгілеріне (гипертиреоз) ұқсас болып келеді. Дегенмен, бұл жағдайда Грейвс ауруындай көз алмасының бадыраюы сияқты белгілер кездеспейді.\r\n\r\nАурудың көрінісі болуы мүмкін мынадай белгілері бар:\r\n•	Шаршау\r\n•	Үлкен дәреттің жиілеуі\r\n•	Жылуға шыдай алмаушылық\r\n•	Тәбеттің көтерілуі \r\n•	Тершеңдік\r\n•	Тұрақты емес етеккір циклі (әйелдерде)\r\n•	Бұлшық құрыуы\r\n•	Ашуланшақтық\r\n•	Мазасыздану\r\n•	Салмағын жоғалту\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігерлік тексеру жүргізу кезінде қалқанша безінде бір немесе бірнеше түйіндер анықталуы мүмкін. Сондай-ақ, жүректің жиі қағуы орын алуы мүмкін. \r\nСонымен қатар, төменгдегідей зерттеу әдістері жүргізілуі мүмкін:\r\n•	Қан сарысуындағы (T3, T4) қалқанша безінің гормондарының деңгейін анықтау; \r\n•	Сарысулық ТТГ (тиреотропный гормон)\r\n•	Қалқанша безін радиоизотоптық сканерлеу, немесе қалқанша безінің радиоактивті йодты қаншалықты сіңіретіндігін зерттеу \r\n•	Қалқанша безін ультрадыбыстық зерттеу\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nҚалқанша безінің гормондарының деңгейі қалыпты  нормасына келмейінше, бета-тежегіштер (пропранолол) гипертиреоздың кейбір симптомдарын бақылануы мүмкін.\r\nКейбір дәрілік препараттар, йодты қалқанша безіне қолдануды тоқтатуы немесе пайдалану тәсілдерін өзгертуі мүмкін.  Бұл препараттар қалқанша безінің гиперфункциясын  емдеу үшін қолданылуы мүмкін, ол  кез келген мынадай жағдайларда:\r\n•	Хирургиялық емдеудің алдында немесе радиоактивті йод терапиясымен емдеу кезінде \r\n•	Ұзақ терапия ретінде \r\nРадиоактивті йод терапиясымен қолданылуы мүмкін. Радиоактивті йод таблеткалы түрде тағайындалады. Препарат  қалқанша безінің  гиперактивті тіндер аумағында шоғырланады да және олардың бұзылуын тудырады. Осыдан кейін кейбір науқастарға қалқанша безін қалпына келтіру қажет болуы мүмкін. \r\nҚалқанша безін хирургиялық алып тастау мынадай жағдайларда жүргізілуі мүмкін:\r\n•	Түйін өте үлкен мөлшерде болса немесе тыныс алу жолдарының оқшауласа және үлкен түйіннен басқа да белгілері туындаса;\r\n•	Қалқанша безінің обырының болуы \r\n•	Шұғыл терапия қажеттілігі туындаса\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nУытты түйінді жемсау көбінесе егде жастағы адамдар арасында таралған, осылайша, басқа да денсаулыққа байланысты созылмалы проблемалар  аурудың туындауына себеп болуы мүмкін. Егде жастағы адамдар жүрек ауруына шыдай алмай жатады. Дегенмен, бұл ауруды емдеуге болады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nЖүрек жағынан болатын асқынулар:\r\n•	Жүрек жеткіліксіздігі\r\n•	Жүрек ырғағының бұзылуы (фибрилляциясы)\r\n•	Жүректің жиі қағуы\r\nБасқа асқынулары:\r\n•	Остеопорозға соқтыру,  сүйек массасының жоғалуы \r\n•	Тиреоуытты криз – бұл гипертиреоз жіті үдеуі симптомдарының көрінісі. Бұл жағдай инфекция немесе күйзеліс салдарынан туындауы мүмкін. Тиреоуытты  криздің симптомдары мынадай болуы мүмкін:\r\n•	Іштің ауруы\r\n•	Зейінділіктің төмендеуі \r\n•	Қызба\r\nОсы ауруға шалдыққан тұлғаларға  дереу дәрігерге қаралу қажет.\r\nҮлкен көлемді түйіндерді ауруының асқынуы кезінде тыныс алу немесе жұтынуда қиындықтар туындайды. Бұл асқынулар  қалқанша безінің артында орналасқан кеңірдек немесе өңештің  басылып қалуына байланысты орын алады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nАурудың симптомдары көрісі бергенде дәрігерге қаралыңыз. Дәрігергің келесі қабылдауына келгенше, оның аолыңғы айтқан кеңестерін толық орындаңыз.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nУытты түйінді жемсаудың алдын алу мақсатында, дәрігеріңізбен келісе ботырып, гипертиреоз немесе қарапайым жемсауды уақытылы емдеңіз.\r\n\r\n__Дереккөз:__ https://medlineplus.gov/ency/article/000317.htm\r\n\r\n\'\'Қозғалу және діріл (ерлерде /әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nжемсау, \r\nқалқанша безі, \r\nемделу, \r\nгормондар, \r\nқалқанша безінің  үлкеюі,\r\nаутоиммунды ауру, \r\nтиреоидты гормон\r\n','admin',54,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(921,'','12 aılyq jasqa tolmaǵan balalardaǵy jasandy tynys aldyrý','','','qz','s','',0,'',4276,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531209720,1562745720,1531210169,'JÓR (SLR) – júrek-ókpe reanımatsııasy. Bul sharalar tirshilik belgisin (estiń nemese tynys alýdyń bolmaýy) bermeıtin adamdardy qutqarýǵa baǵyttalǵan.\r\n\r\nJÓR – «jedel járdem» kelgenge deıin mı jáne basqa mańyzdy aǵzalar arqyly  ottegimen qunarlandyrylǵan qan aınalymyn qamtamasyz etý maqsatynda júrektiń tikeleı emes massajyn jáne «qutqarý» demin berýdi júrgizý. Ottegimen  qunarlandyrylǵan qan aınalymy mıdyń zaqymdanýynyń jáne birneshe mınýt ishinde ushyraýy múmkin ólim-jitimniń aldyn alýǵa kómektesedi.\r\n\r\nJÓR júrgizý qıyn emes. Kelesi algorıtmdi oryndaý qajet:','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__JÓR (SLR) degenimiz ne?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 qadam. Balanyń jaǵdaıyn tekserińiz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 qadam. Balanyń tynys alý joldaryn ashyńyz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__3 qadam. Eki «qutqarý» demin berińiz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__4 qadam. 30 ret basýdy oryndańyz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__5 qadam. Basýdan jáne jasandy dem berýden turatyn tsıkldi qaıtalańyz__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}__JÓR (SLR) degenimiz ne?__\r\n\r\n\r\nJÓR (SLR) – júrek-ókpe reanımatsııasy. Bul sharalar tirshilik belgisin (estiń nemese tynys alýdyń bolmaýy) bermeıtin adamdardy qutqarýǵa baǵyttalǵan.\r\n\r\nJÓR – «jedel járdem» kelgenge deıin mı jáne basqa mańyzdy aǵzalar arqyly  ottegimen qunarlandyrylǵan qan aınalymyn qamtamasyz etý maqsatynda júrektiń tikeleı emes massajyn jáne «qutqarý» demin berýdi júrgizý. Ottegimen  qunarlandyrylǵan qan aınalymy mıdyń zaqymdanýynyń jáne birneshe mınýt ishinde ushyraýy múmkin ólim-jitimniń aldyn alýǵa kómektesedi.\r\n\r\nJÓR júrgizý qıyn emes. Kelesi algorıtmdi oryndaý qajet:\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}__1 qadam. Balanyń jaǵdaıyn tekserińiz__\r\n\r\nBala esin biledi me? Balany ıyǵynan alyp, silkileńiz jáne sóılep, shaqyryńyz. Eger ol jaýap bermese, qasyńyzdaǵy bireýge «103» telefony arqyly shuǵyl «jedel járdemdi» shaqyrýyn surańyz. (eger balamen jalǵyz ózińiz bolsańyz, alǵashqy 2 mınýt boıy kómek kórsetip, sodan keıin «jedel járdemdi» shaqyryńyz).\r\n\r\nTez, biraq abaılap, balany arqasyna, qatty, tegis orynǵa jatqyzyńyz.\r\n\r\nKúrdeli qan ketýi bolmaýyna kóz jetkizińiz. Qan ketýi bolsa, sol tusty basyp, toqtatýǵa tyrysyńyz. Qan ketýin baqylaýǵa alǵanǵa deıin JÓR júrgizbeńiz.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}__2 qadam. Balanyń tynys alý joldaryn ashyńyz__\r\n\r\nBir qolyńyzben balanyń basyn artqa qaraı jiberip, ekinshi qolmen ıeginen kóterińiz. Bul onyń tynys alý joldayn ashýǵa múmkindik beredi.\r\n\r\n10 sekýnd ishinde balanyń tynys alýyn tekserip kórý qajet.\r\n\r\nTynys alýyn tekserý úshin basyńyzdy aýzyna ákelińiz, ózińiz bul kezde aıaq jaǵyna qaraýyńyz qajet. Tynys alý bar bolsa, keýdesiniń sál kóterilýin kóresiz jáne tynys alýynyń dybysyn estısiz. Bala tynys alsa, betińizben ony sezesiz.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}__3 qadam. Eki «qutqarý» demin berińiz__\r\n\r\nEger bala tynys almasa, eki qysqa dem berińiz, árqaısysynyń uzaqtyǵy bir sekýndtan turatyn. Balanyń murny men aýzyn ernińizben alyp, eki ret ókpesine - keýdesi kóterilgenge deıin dem berińiz, dem berý arasynda aýanyń qaıta shyǵýy úshin úzilis jasańyz.\r\n\r\nBalanyń ókpesi sizdikine qaraǵanda birshama kishi ekendigin ese ustańyz, ony toltyrý úshin tolyq emes dem berý qajet. Tym tereń jáne údemeli dem shyǵarýda aýa balanyń asqazanyna túsýi múmkin.\r\n\r\nEger keýdesi kóterilmese, tynys alý joldary bitelgen. Bul jaǵdaıda tunshyǵý kezinde jasalatyn alǵashqy kómekti oryndaý qajet.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}__4 qadam. 30 ret basýdy oryndańyz__\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"27\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nBalany arqasyna jatqyzyp, eki nemese úsh saýsaqtyń ushyn keýdesiniń ortasyna, emshekterdiń ortasynan ótetindeı syzyqtan sál tómenirek ornalastyryńyz.\r\n\r\nSaýsaq ushymen keýde qýysyn basýdy oryndaı bastańyz, bul kezde ol 3,5 – 4 santımetrdeı túsýi qajet. Basý julqynbastan, tolqyndy túrde bolýy tıis.\r\n\r\nMınýtyna 100-den 30 basýdy oryndańyz. «bir jáne eki jáne...» dep daýystap sanap, sandy ataǵanda – basyp, odan keıin ishińizden «jáne» dep, oryndaǵan jón.\r\n\r\n30 basýdan keıin eki jasandy demdi oryndańyz (3-qadam). (keýde qýysyn basýdan jáne jasandy dem berýden turatyn árbir tsıkl 24 sekýndy alýy tıis).\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}__5 qadam. Basýdan jáne jasandy dem berýden turatyn tsıkldi qaıtalańyz__\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"28\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nJúrekti 30 ret basýdan jáne eki dem berýden turatyn tsıkldi oryndaýdy jalǵastyryńyz. Eger balamen ózińiz jalǵyz bolsańyz, alǵashqy 2 mınýt boıy JÓR jasap, sodan keıin «103» telefony arqyly shuǵyl «jedel járdemdi» shaqyryńyz.\r\n\r\nJúrektiń tikeleı emes massajyn jáne jasandy tynys aldyrýdy kómek kelgenge deıin nemese tirshilik belgisi paıda bolǵanǵa deıin oryndańyz. Eger tym sharshasańyz, ASD (AVD) – avtomatty syrtqy defıbrıllıator qoldanýǵa bolady.\r\n\r\nBala ózin jaqsy sezinedi dep sanasańyz da, «jedel járdem» dárigeri balanyń tynys alý joldary tolyǵymen ótimdiligin jáne kez kelgen basqadaı ishki zaqymdaný joqtyǵyna kóz jetkizýi qajet.','student_k',40,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(922,'','12 aılyq jasqa tolmaǵan balalardyń tunshyǵýynda jáne qaqalýynda alǵashqy járdem kórsetý','','','qz','s','',0,'',5237,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531216440,1562752440,1531216838,'Balanyń ómirin qutqarý qajet bolýynan aýlaq bolarsyz degen oıdamyz, biraq, bul jalpy ómirde oryn alýy múmkin jaǵdaı. Balalar qaýipti jaǵdaıǵa jıi ushyraıdy. Sábıler tamaqpen nemese oıynshyqpen qaqalýy múmkin, sý astynda nemese basseınde qalýy múmkin, jipke oralyp qalýy múmkin.\r\n\r\nBul satyly nusqaýlyq tunshyǵýda jáne qaqalýda kórsetiletin alǵashqy járdem kórsetýdiń negizderin túsindiredi, biraq, bul aqparattyń jalǵyz kózi emes. Sábıler men balalarǵa alǵashqy jedel járdem kórsetýdiń durys ádistemesin úırený úshin birneshe saǵat bólińiz. Bul áreketterdi oryndaý ádistemesi balanyń jasyna qaraı erekshelenedi, durys oryndamaý balaǵa zııan keltirýi múmkin.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 qadam. Jaǵdaıdy tez baǵalaý qajet__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 qadam. Turyp qalǵan nárseni keýde qýysynyń artqy jaǵyn soqqylaý arqyly alyp tastaýǵa tyrysý 1__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\nBalanyń ómirin qutqarý qajet bolýynan aýlaq bolarsyz degen oıdamyz, biraq, bul jalpy ómirde oryn alýy múmkin jaǵdaı. Balalar qaýipti jaǵdaıǵa jıi ushyraıdy. Sábıler tamaqpen nemese oıynshyqpen qaqalýy múmkin, sý astynda nemese basseınde qalýy múmkin, jipke oralyp qalýy múmkin.\r\n\r\nBul satyly nusqaýlyq tunshyǵýda jáne qaqalýda kórsetiletin alǵashqy járdem kórsetýdiń negizderin túsindiredi, biraq, bul aqparattyń jalǵyz kózi emes. Sábıler men balalarǵa alǵashqy jedel járdem kórsetýdiń durys ádistemesin úırený úshin birneshe saǵat bólińiz. Bul áreketterdi oryndaý ádistemesi balanyń jasyna qaraı erekshelenedi, durys oryndamaý balaǵa zııan keltirýi múmkin.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__1 qadam. Jaǵdaıdy tez baǵalaý qajet.__\r\n\r\nEger bala kenetten jylamaı nemese jótelmeı qalsa, onyń tynys alý joldarynda birnárse bóget bolǵan, siz osy jaǵdaıdy joıýǵa kómektesýińiz qajet. Bala anyq emes dybys shyǵarýy nemese únemi dybyssyz aýzyn ashýy múmkin. Balanyń terisi ashyq qyzyl nemese kókshil tús alýy múmkin.\r\n\r\nEger bala jótelse nemes qaqalsa, onyń tynys alý joldary ishinara bóget alǵan. Bulaı bolsa, bala jótelýin jalǵastyrsyn. Jótel – bul jaǵdaıdy joıýdyń asa tıimdi tásili.\r\n\r\nEger bala turyp qalǵan nárseni jótelip, shyǵara almasa, bireýden «103» telefony arqyly «jedel járdemdi» shaqyrýdy ótinińiz, al ózińiz arqasyn qaǵyp, keýde tusyn soqqylaýdy bastańyz (2-shi qadamdy qarańyz).\r\n\r\nEger balamen ózińiz ǵana bolsańyz, aldymen, 2 mınýt boıy járdem kórsetińiz, odan keıin, «jedel járdem» brıgadasyn shaqyryńyz.\r\n\r\nAl basqasha jaǵdaıda, eger balanyń tynys alý joldary isiný saldarynan bógelgendigine kúmánińiz bolsa, shuǵyl túrde «jedel járdem» brıgadasyn shaqyryńyz. Balada tamaqqa nemese jándiktiń shaǵýyna allergııalyq serpin bolýy nemese qyspaq bolýy múmkin.\r\n\r\nSondaı-aq, balada júrek aýrýynyń joǵary qaýpi bolsa, shuǵyl túrde «jedel járdem» brıgadasyn shaqyrý qajet.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__2 qadam. Turyp qalǵan nárseni arqadan qaǵyp jáne keýde qýysyn basý arqyly shyǵaryp alýǵa tyrysý qajet__\r\n\r\n\'\'Aldymen arqasyn soqqylańyz.\'\'\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"35\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nEger balanyń esi qalypty bolsa, biraq, jótele, tynys ala almasa, onyń tynys alý joldarynda bir nárse turyp qaldy dep sanasańyz, balany abaılap, jelkesinen ustaı otyryp, bilegińizge jatqyzyńyz.\r\n\r\nBasqa qolyńyzdy jáne bilegińizdi balanyń denesiniń aldyńǵy tusynda ustańyz. Bala eki bilektiń ortasynda qysylýy tıis.\r\n\r\nSaýsaqtyń kómegimen balanyń ıegin ustańyz jáne ony betimen tómen qaratyp, bilegińizge jatqyzyńyz. Qolyńyzdy bóksege túsirińiz, balanyń basy keýdesinen tómen bolatyndaı.\r\n\r\nAlaqannyń túbimen balanyń jaýyryny arasynda bes naqty soqqy berińiz, turyp qalǵan zatty yǵystyryp shyǵarý úshin. Balanyń basy men moınyn ustaı turyńyz, onyń ıegin úlken jáne suq saýsaqtyń ortasynda qatty qysyp ustańyz.\r\n\r\nÁri qaraı, bos qolyńyzdy (soqqy bergen) balanyń jelkesine qoıyńyz, bul kezde sizdiń bilegińiz onyń omyrtqasy boıymen ornalasýy qajet. Abaılap, ony aýdaryńyz, bul kezde qol ushyńyz ben bilegińiz balanyń denesiniń aldyńǵy jaǵynda qalady.\r\n\r\n\'\'Odan keıin keýde qýysyn basýdy oryndańyz.\'\'\r\n\r\nBala bilekterińizdiń ortasynda bolǵan kezde, onyń basy men moınyn ustap turyp, ıegin úlken jáne suq saýsaqtyń ortasynda qatty qysyp ustańyz. Balanyń arqasyn ustap turǵan qolyńyzdy qarsy bóksesine qaraı túsirińiz, balanyń basy onyń keýdesinen tómen deńgeıde bolýy qajet.\r\n\r\nEki nemese úsh saýsaqtyń ushyn balanyń keýde qýysynyń ortasyna, onyń emshekteriniń ortasynan ótetindeı syzyqtan tómen ornalastyryńyz. Basýdy oryndaý úshin balanyń keýdesin saýsaqtaryńyzben basyńyz, keýdesi bul kezde 3,5-4 sm-ge túsýi qajet. Osydan keıin saýsaǵyńyzdy jiberip, keýde qýysy bastapqy kúıine kelýi tıis.\r\n\r\nBes ret basýdy oryndańyz. Saýsaqtaryńyz balanyń tóssúıegimen baılanysty bolýy qajet. Basýlar kúrt emes,  terbelmeli túrde oryndalýy shart.\r\n\r\n\'\'Arqany qaǵýdy jáne keýde qýysyn basýdy qaıtalańyz.\'\'\r\n\r\nBes ret arqany qaǵýdy jáne bes ret keýde qýysyn basýdy almastyra otyryp, balanyń tynys alý joldaryn bitegen nárse shyqqanǵa deıin nemese bala kúshti jótele, jylaı bastaǵanǵa deıin nemese ózdiginshe tynys ala bastaǵanǵa deıin oryndaýdy jalǵastyryńyz. Jótel bolsa, balaǵa bitelgen nárseni jótelmen shyǵaryp tastaýyna múmkindik berińiz.\r\n\r\n\'\'Eger bala esin joǵaltsa.\'\'\r\n\r\nEger tunshyqqan bala esin joǵaltsa, júrek-ókpe reanımatsııasyn jasaý qajet. Balaǵa jasandy tynys alýdy oryndaý úshin kelesi usynystardy oryndańyz:\r\n\r\n      ·         Balanyń aýzyn ashyp, turyp qalǵan nárseni tabýǵa tyrysyńyz. Ony kórip tursańyz, kishkentaı saýsaǵyńyzben alyńyz.\r\n\r\n     ·         Sodan keıin eki jasandy dem berińiz. Eger tynys alý bolmasa (keýde qýysy kóterilmese), onyń basyn eńkeıtip, qaıtadan eki jasandy dem berińiz.\r\n\r\n     ·         Eger sonda da keýde qýysy kóterilmese, keýde qýysyn 30 ret basýdy (kompressııa) oryndańyz.\r\n\r\n     ·         Aýyz qýysyn qarap, bir nárse kórseńiz, alyp tastańyz. Taǵy da eki jasandy dem berińiz.\r\n\r\n     ·         Járdem jetkenge deıin keýde qýysyn basýdy oryndaýdy jalǵastyryńyz. ','student_k',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(923,'','12 aılyq jastan asqan balalardaǵy jasandy tynys aldyrý','','','qz','s','',0,'',4295,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531218060,1562754060,1531218579,'JÓR (SLR) – júrek-ókpe reanımatsııasy. Bul sharalar tirshilik belgisin (estiń nemese tynys alýdyń bolmaýy) bermeıtin adamdardy qutqarýǵa baǵyttalǵan.\r\n\r\nJÓR – «jedel járdem» kelgenge deıin mı jáne basqa mańyzdy aǵzalar arqyly  ottegimen qunarlandyrylǵan qan aınalymyn qamtamasyz etý maqsatynda júrektiń tikeleı emes massajyn jáne «qutqarý» demin berýdi júrgizý. Ottegimen  qunarlandyrylǵan qan aınalymy mıdyń zaqymdanýynyń jáne birneshe mınýt ishinde ushyraýy múmkin ólim-jitimniń aldyn alýǵa kómektesedi.\r\n\r\nJÓR júrgizý qıyn emes. Kelesi algorıtmdi oryndaý qajet.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__JÓR (SLR) degenimiz ne?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 qadam. Balanyń jaǵdaıyn tekserińiz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 qadam. Balanyń tynys alý joldaryn ashyńyz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__3 qadam. Eki «qutqarý» demin berińiz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__4 qadam. 30 ret basýdy oryndańyz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__5 qadam. Basýdan jáne jasandy dem berýden turatyn tsıkldi qaıtalańyz__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__JÓR (SLR) degenimiz ne?__\r\n\r\nJÓR (SLR) – júrek-ókpe reanımatsııasy. Bul sharalar tirshilik belgisin (estiń nemese tynys alýdyń bolmaýy) bermeıtin adamdardy qutqarýǵa baǵyttalǵan.\r\n\r\nJÓR – «jedel járdem» kelgenge deıin mı jáne basqa mańyzdy aǵzalar arqyly  ottegimen qunarlandyrylǵan qan aınalymyn qamtamasyz etý maqsatynda júrektiń tikeleı emes massajyn jáne «qutqarý» demin berýdi júrgizý. Ottegimen  qunarlandyrylǵan qan aınalymy mıdyń zaqymdanýynyń jáne birneshe mınýt ishinde ushyraýy múmkin ólim-jitimniń aldyn alýǵa kómektesedi.\r\n\r\nJÓR júrgizý qıyn emes. Kelesi algorıtmdi oryndaý qajet.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__1 qadam. Balanyń jaǵdaıyn tekserińiz__\r\n\r\nBala esin biledi me? Balany ıyǵynan alyp, silkileńiz jáne sóılep, shaqyryńyz. Eger ol jaýap bermese, qasyńyzdaǵy bireýge «103» telefony arqyly shuǵyl «jedel járdemdi» shaqyrýyn surańyz. (eger balamen jalǵyz ózińiz bolsańyz, alǵashqy 2 mınýt boıy kómek kórsetip, sodan keıin «jedel járdemdi» shaqyryńyz).\r\n\r\nTez, biraq abaılap, balany arqasyna, qatty, tegis orynǵa jatqyzyńyz.\r\n\r\nKúrdeli qan ketýi bolmaýyna kóz jetkizińiz. Qan ketýi bolsa, sol tusty basyp, toqtatýǵa tyrysyńyz. Qan ketýin baqylaýǵa alǵanǵa deıin JÓR júrgizbeńiz.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__2 qadam. Balanyń tynys alý joldaryn ashyńyz__\r\n\r\nBir qolyńyzben balanyń basyn artqa qaraı jiberip, ekinshi qolmen ıeginen kóterińiz. Bul onyń tynys alý joldayn ashýǵa múmkindik beredi.\r\n\r\n10 sekýnd ishinde balanyń tynys alýyn tekserip kórý qajet.\r\n\r\nTynys alýyn tekserý úshin basyńyzdy aýzyna ákelińiz, ózińiz bul kezde aıaq jaǵyna qaraýyńyz qajet. Tynys alý bar bolsa, keýdesiniń sál kóterilýin kóresiz jáne tynys alýynyń dybysyn estısiz. Bala tynys alsa, betińizben ony sezesiz.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__3 qadam. Eki «qutqarý» demin berińiz__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"36\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nEger bala tynys almasa, eki qysqa dem berińiz, árqaısysynyń uzaqtyǵy bir sekýndtan turatyn. Balanyń murnyn tyǵyzdap jaýyp, aýzyńyzdy ernine qoıyp, dem berińiz, bul kezde keýdesi sál kóterilýi tıis.\r\n\r\nEger keýdesi kóterilmese, tynys alý joldary bitelgen. Bul jaǵdaıda tunshyǵý kezinde jasalatyn alǵashqy kómekti oryndaý qajet.  \r\n\r\nEger tynys alý joldary ótimdi bolsa, eki ret qatarynan jasandy dem berińiz, dem berý arasynda aýanyń qaıta shyǵýy úshin úzilis jasańyz.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__4 qadam. 30 ret keýdeni basýdy oryndańyz__\r\n\r\nTizerlep, balanyń keýde qýysynyń joǵarǵy bóliginiń qasyna ornalasyńyz. Bir alaqanyńyzdyń túbin balanyń keýdesine qoıyńyz. Kelesi qolyńyzdy ústine qoıyńyz. Saýsaǵyńyz keýdege tımeýi qajet, ol úshin olardy aıqastyryp, nemese joǵarylaý kóterip ustańyz. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"37\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nKeýde qýysyn basýdy bastańyz, bul kezde balanyń keýdesi tómen shamamen, 5 santımetrge túsýi qajet. Kelesi basýdy oryndaý aldynda keýde ornyna kelýi qajet.\r\n\r\nMınýtyna 100-den 30 basýdy oryndańyz. «bir jáne eki jáne...» dep daýystap sanap, sandy ataǵanda – basyp, odan keıin ishińizden «jáne» dep, oryndaǵan jón.\r\n\r\n30 basýdan keıin eki jasandy demdi oryndańyz (3-qadam). (keýde qýysyn basýdan jáne jasandy dem berýden turatyn árbir tsıkl 24 sekýndy alýy tıis). \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__5 qadam. Basýdan jáne jasandy dem berýden turatyn tsıkldi qaıtalańyz__\r\n\r\nJúrekti 30 ret basýdan jáne eki dem berýden turatyn tsıkldi oryndaýdy jalǵastyryńyz. Eger balamen ózińiz jalǵyz bolsańyz, alǵashqy 2 mınýt boıy JÓR jasap, sodan keıin «103» telefony arqyly shuǵyl «jedel járdemdi» shaqyryńyz.\r\n\r\nJúrektiń tikeleı emes massajyn jáne jasandy tynys aldyrýdy kómek kelgenge deıin nemese tirshilik belgisi paıda bolǵanǵa deıin oryndańyz. Eger tym sharshasańyz, ASD (AVD) – avtomatty syrtqy defıbrıllıator qoldanýǵa bolady.\r\n\r\nBala ózin jaqsy sezinedi dep sanasańyz da, «jedel járdem» dárigeri balanyń tynys alý joldary tolyǵymen ótimdiligin jáne kez kelgen basqadaı ishki zaqymdaný joqtyǵyna kóz jetkizýi qajet.','student_k',42,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(924,'','12 aılyq jastan asqan balalardyń tunshyǵýynda jáne qaqalýynda alǵashqy járdem kórsetý','','','qz','s','',0,'',4458,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531280520,1562816520,1531280914,'Balanyń ómirin qutqarý qajettiginen aýlaq bolarsyz degen oıdamyz, biraq, bul jalpy ómirde oryn alýy múmkin jaǵdaı. Balalar qaýipti jaǵdaıǵa jıi ushyraıdy. Olar tamaqqa qaqalady, velosıpedten nemese túrli qondyrǵylardan qulaıdy, qaraýsyz sýǵa da umtylady.\r\n\r\nBul satyly nusqaýlyq tunshyǵýda jáne qaqalýda kórsetiletin alǵashqy járdem kórsetýdiń negizderin túsindiredi. Sábıler men balalarǵa alǵashqy jedel járdem kórsetýdiń durys ádistemesin úırený úshin birneshe saǵat bólińiz. Bul áreketterdi oryndaý ádistemesi balanyń jasyna qaraı erekshelenedi, durys oryndamaý balaǵa zııan keltirýi múmkin.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat. 1__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 qadam. Jaǵdaıdy tez baǵalaý qajet. 1__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 qadam. Turyp qalǵan nárseni arqadan qaǵyp jáne ishtiń joǵarǵy bóligin basýmen shyǵaryp alýǵa tyrysý qajet. 2__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\nBalanyń ómirin qutqarý qajettiginen aýlaq bolarsyz degen oıdamyz, biraq, bul jalpy ómirde oryn alýy múmkin jaǵdaı. Balalar qaýipti jaǵdaıǵa jıi ushyraıdy. Olar tamaqqa qaqalady, velosıpedten nemese túrli qondyrǵylardan qulaıdy, qaraýsyz sýǵa da umtylady.\r\n\r\nBul satyly nusqaýlyq tunshyǵýda jáne qaqalýda kórsetiletin alǵashqy járdem kórsetýdiń negizderin túsindiredi. Sábıler men balalarǵa alǵashqy jedel járdem kórsetýdiń durys ádistemesin úırený úshin birneshe saǵat bólińiz. Bul áreketterdi oryndaý ádistemesi balanyń jasyna qaraı erekshelenedi, durys oryndamaý balaǵa zııan keltirýi múmkin.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__1 qadam. Jaǵdaıdy tez baǵalaý qajet__\r\n\r\nEger bala kenetten jylamaı nemese jótelmeı qalsa, onyń tynys alý joldarynda birnárse bóget bolǵan, siz osy jaǵdaıdy joıýǵa kómektesýińiz qajet. Bala anyq emes dybys shyǵarýy nemese únemi dybyssyz aýzyn ashýy múmkin. Balanyń terisi ashyq qyzyl nemese kókshil tús alýy múmkin.\r\n\r\nEger bala jótelse nemese qaqalsa, onyń tynys alý joldaryn ishinara bóget alǵan. Bulaı bolsa, bala jótelýin jalǵastyrsyn. Jótel –  jaǵdaıdy joıýdyń asa tıimdi tásili.\r\n\r\nEger bala turyp qalǵan nárseni jótelip, shyǵara almasa, bireýden «103» telefony arqyly «jedel járdemdi» shaqyrýdy ótinińiz, al ózińiz arqasyn qaǵyp, keýde tusyn soqqylaýdy bastańyz (2-shi qadamdy qarańyz).  \r\n\r\nEger balamen ózińiz ǵana bolsańyz, aldymen, 2 mınýt boıy járdem kórsetińiz, odan keıin, «jedel járdem» brıgadasyn shaqyryńyz.\r\n\r\nAl basqasha jaǵdaıda, eger balanyń tynys alý joldary isiný saldarynan bógelgendigine kúmánińiz bolsa, shuǵyl túrde «jedel járdem» brıgadasyn shaqyryńyz. Balada tamaqqa nemese jándiktiń shaǵýyna allergııalyq serpin bolýy nemese qyspaq bolýy múmkin.\r\n\r\nSondaı-aq, balada júrek aýrýynyń joǵary qaýpi bolsa, shuǵyl túrde «jedel járdem» brıgadasyn shaqyrý qajet.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__2 qadam. Turyp qalǵan nárseni arqadan qaǵyp jáne ishtiń joǵarǵy bóligin basýmen shyǵaryp alýǵa tyrysý qajet__\r\n\r\n\'\'Aldymen arqasyn soqqylańyz\'\'.\r\n\r\nEger balanyń esi qalypty bolsa, biraq, jótele, tynys ala almasa, nemese kógere bastasa, onyń artyna tizerlep turyńyz. Bir qolyńyzdy onyń keýdesine dıagonal boıynsha qoıyp, balaǵa qoldaý jasap, ony alǵa qaraı eńkeıtińiz.\r\n\r\nBalanyń jaýrynynyń ortasynda ekinshi alaqanyńyzdyń túbimen birneshe soqqy jasańyz. Ár soqqy tynys alý joldarynyń bitelýin joıýǵa baǵyttalýy tıis.\r\n\r\nOsyndaı bes soqqy jasańyz.\r\n\r\n\'\'Odan keıin ishtiń joǵarǵy bóligin basýdy bastańyz.\'\'\r\n\r\nBalanyń artynda tizerlep turyńyz jáne qolyńyzdy onyń beliniń aınalasynda ornalastyryńyz.\r\n\r\nBir nemese eki saýsaqpen balanyń kindigin tabyńyz. Judyryǵyńyzdy túıip, ony úlken saýsaq jaǵynan kindik pen keýdeniń tómen bóligi deńgeıinde ishine qoıyńyz.\r\n\r\nJudyryqty basqa qolmen jaýyp, ishti basa otyryp, joǵary qaraı bes tez basýdy jasańyz. Ár basý jeke oryndalýy jáne bitelýdi joıýǵa baǵyttalýy tıis.\r\n\r\n\'\'Arqany qaǵý jáne ishtiń joǵary bóligin soqqylaýdy qaıtalańyz.\'\'\r\n\r\nBes ret arqany qaǵýdy jáne bes ret ishti basýdy almastyra otyryp, balanyń tynys alý joldaryn bitegen nárse shyqqanǵa deıin nemese bala kúshti jótele bastaǵanǵa deıin oryndaýdy jalǵastyryńyz.\r\n\r\n\'\'Eger bala esin joǵaltsa.\'\'\r\n\r\nEger tunshyqqan bala esin joǵaltsa, júrek-ókpe reanımatsııasyn jasaý qajet. Balaǵa jasandy tynys alýdy oryndaý úshin kelesi usynystardy oryndańyz:\r\n\r\nBalany qatty jerge, arqasyna jatqyzyńyz. Onyń keýdesiniń joǵarǵy bóliginiń qasynda tizerlep turyńyz. Bir qolyńyzdyń túbin onyń keýde qýysynyń ortasynda ornalasqan tósúıegine qoıyńyz. Basqa qolyńyzdy birinshi qolyńyzdyń ústinde ornalastyryńyz. Saýsaqtaryńyzdy keýdege tımeıtindeı etip aıqastyryńyz nemese olardy joǵary kóterińiz.\r\n\r\nBalanyń tóssúıegi shamamen 5 sm jyljyıtyndaı etip, 30 ret basýdy oryndańyz. Ár basýdyń arasynda keýde qýysy bastapqy kúıine kelýi qajet. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"38\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nBalanyń aýzyn ashyp, turyp qalǵan nárseni tabýǵa tyrysyńyz. Ony kórip tursańyz, saýsaǵyńyzben alyńyz.\r\n\r\nSodan keıin eki jasandy dem berińiz. Eger tynys alý bolmasa (keýde qýysy kóterilmese), 30 basýdan turatyn tsıkldi qaıtalap, zatty alýǵa tyrysyńyz, eki jasandy dem berińiz. Osy tsıkldi zat alynyp, bala ózdiginshe tynys alǵanǵa nemese járdem jetkenge deıin qaıtalańyz.','student_k',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(925,'','Abstsess','','','qz','s','',0,'',4754,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531282020,1562818020,1531282714,'Abstsess (irińqalta) – bul teri astynda irińniń jınalýymen sıpattalatyn ınfektsııa. Abstsess ádette altyn tústi  stafılokokk jáne streptokokk sekildi bakterııalarmen baılanysty. Bul bakterııalar teridegi syzattar men jaralar arqyly enedi. Birneshe kúnnen birneshe aptaǵa deıin zaqymdanǵan tusta qyzarý, aýyrsyný, temperatýranyń artýy jáne isinýi paıda bolady, dene temperatýrasy artýy múmkin. Abstsess teri betiniń ınfektsııasyn zamanaýı jáne sáıkes emdemegen jaǵdaıda oryn alýy múmkin. Sáıkes emdeý bolǵan jaǵdaıda bul aýrýdyń boljamy sátti. \r\n\r\nMetıtsıllın-rezıstentti stafılokokk (MRZS) - penıtsıllın qataryndaǵy antıbıotıkterge turaqtylyǵy bar bakterııalar toby, bul kóptegen onjyldyqtar boıy stafılokokty jáne teri ınfektsııalaryn antıbıotıkpen emdeýdegi kúrdeli másele boldy. Burynyraqta MRZS halyqtyń az tobynda, densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerlerinde jáne egiletin narkotıkterdi qoldanatyn adamdar arasynda taralǵan bolatyn. Búginde MRZS jalpy halyqtyń teri ınfektsııasynyń jıi sebebi bolýda. MRZS qazir «penıtsıllın qatarynan emes» antıbıotıktermen jáne zaqymdanǵan terige jergilikti kútim jasaý arqyly tabysty emdeledi. Sırek jaǵdaıda MRZS teriniń jáne jumsaq tinderdiń kúrdeli (tereń) ınfektsııalaryn týyndatýy múmkin. Stafılokokty ınfektsııa, ádette, usaq qyzyl túıinderden nemese iriń tolǵan túıinderden bastalady, olar qysqa ýaqyttyń ishinde tereń, aýyrsynatyn oıyq jaraǵa aınalýy múmkin. Eger terińizde qyzyl túıindi nemese iriń tolǵan túıindi baıqasańyz jáne ınfektsııanyń belgileri bolsa (zaqymdanǵan tustyń aýyrsynýy, qyzarýy jáne isinýi) shuǵyl túrde dárigerge kórinińiz. Kóptegen naýqastar túıinderdi órmekshiniń shaǵýy dep sanap, qatelesedi. Antıbıotıkpen emdeýdi ótkizýdiń aldynda dáriger teriniń zaqymdanǵan tusynan qyryndy alyp, zertteý taǵaıyndaýy múmkin. MRZS juqpalaný sımptomdaryna uqsaıtyn belgiler bolýynda, jáne MRZS taldaýynyń nátıjesi oń bolsa, dáriger tabletka túrindegi antıbıotık qabyldaýdy jáne zaqymdanǵan terige jergilikti emdeý taǵaıyndaıdy. Infektsııanyń saý jerge taralmaýy úshin  qoldy jáne deneniń basqa ashyq tustaryn taza ustaý qajet, al jaralar emdeý kezinde zararsyz dákemen tańylýy tıis.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Sebepteri__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Qaýip toptary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Sımptomdary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Úı jaǵdaıynda emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Dárigerge qashan kóriný qajet__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\nAbstsess (irińqalta) – bul teri astynda irińniń jınalýymen sıpattalatyn ınfektsııa. Abstsess ádette altyn tústi  stafılokokk jáne streptokokk sekildi bakterııalarmen baılanysty. Bul bakterııalar teridegi syzattar men jaralar arqyly enedi. Birneshe kúnnen birneshe aptaǵa deıin zaqymdanǵan tusta qyzarý, aýyrsyný, temperatýranyń artýy jáne isinýi paıda bolady, dene temperatýrasy artýy múmkin. Abstsess teri betiniń ınfektsııasyn zamanaýı jáne sáıkes emdemegen jaǵdaıda oryn alýy múmkin. Sáıkes emdeý bolǵan jaǵdaıda bul aýrýdyń boljamy sátti. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"39\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nMetıtsıllın-rezıstentti stafılokokk (MRZS) - penıtsıllın qataryndaǵy antıbıotıkterge turaqtylyǵy bar bakterııalar toby, bul kóptegen onjyldyqtar boıy stafılokokty jáne teri ınfektsııalaryn antıbıotıkpen emdeýdegi kúrdeli másele boldy. Burynyraqta MRZS halyqtyń az tobynda, densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerlerinde jáne egiletin narkotıkterdi qoldanatyn adamdar arasynda taralǵan bolatyn. Búginde MRZS jalpy halyqtyń teri ınfektsııasynyń jıi sebebi bolýda. MRZS qazir «penıtsıllın qatarynan emes» antıbıotıktermen jáne zaqymdanǵan terige jergilikti kútim jasaý arqyly tabysty emdeledi. Sırek jaǵdaıda MRZS teriniń jáne jumsaq tinderdiń kúrdeli (tereń) ınfektsııalaryn týyndatýy múmkin. Stafılokokty ınfektsııa, ádette, usaq qyzyl túıinderden nemese iriń tolǵan túıinderden bastalady, olar qysqa ýaqyttyń ishinde tereń, aýyrsynatyn oıyq jaraǵa aınalýy múmkin. Eger terińizde qyzyl túıindi nemese iriń tolǵan túıindi baıqasańyz jáne ınfektsııanyń belgileri bolsa (zaqymdanǵan tustyń aýyrsynýy, qyzarýy jáne isinýi) shuǵyl túrde dárigerge kórinińiz. Kóptegen naýqastar túıinderdi órmekshiniń shaǵýy dep sanap, qatelesedi. Antıbıotıkpen emdeýdi ótkizýdiń aldynda dáriger teriniń zaqymdanǵan tusynan qyryndy alyp, zertteý taǵaıyndaýy múmkin. MRZS juqpalaný sımptomdaryna uqsaıtyn belgiler bolýynda, jáne MRZS taldaýynyń nátıjesi oń bolsa, dáriger tabletka túrindegi antıbıotık qabyldaýdy jáne zaqymdanǵan terige jergilikti emdeý taǵaıyndaıdy. Infektsııanyń saý jerge taralmaýy úshin  qoldy jáne deneniń basqa ashyq tustaryn taza ustaý qajet, al jaralar emdeý kezinde zararsyz dákemen tańylýy tıis.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Sebepteri__\r\n\r\nAbstsestiń paıda bolýyna beıimdeıtin faktorlar:\r\n\r\n* Teriniń kez kelgen ınfektsııalary, ásirese, emdelmegen kezde\r\n* Dıabet\r\n* Semizdik\r\n* Vena (kóktamyr) arqyly esirtki engizý\r\n* Negizgi aýrýdyń nemese ony emdeýdiń saldarynan ımmýndyq júıeniń álsireýi\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Qaýip toptary__\r\n\r\nAbstsess kez kelgen adamda jáne deneniń kez kelgen bóliginde paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nZaqymdanǵan bólikti basqan kezde abstsestegi suıyqtyqtyń bar ekenin sezýge bolady.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Sımptomdary__\r\n\r\n1-2 aptanyń ishinde aýyrsynýy, qyzarýy jáne isinýi paıda bolady. Teriniń astynda irińniń bolýy ádette, kórinbeıdi. Dene temperatýrasynyń artýy jáne jalpy dimkástik baıqalýy múmkin.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Úı jaǵdaıynda emdeý__\r\n\r\nAbstsesti ózdiginshe emdeý durys emes. Dárigerge barǵanǵa deıin zaqymdanǵan bólikke jyly kompress qoıyp, jáne isiný men aýyrsynýdy joıý úshin negizinde ıbýprofen bar qabynýǵa qarsy dári qabyldaý qajet. \r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Dárigerge qashan kóriný qajet__\r\n\r\nZaqymdanǵan bóliktiń aýyrsynýy, qyzarýy jáne isinýi paıda bolsa, medıtsınalyq kómekke júginińiz. Eger abstsess bette bolsa jáne tez taralsa nemese qozǵalýdy shekteıtin jerde ornalasatyn bolsa, shuǵyl medıtsınalyq kómekke júginý qajet.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Emdeý__\r\n\r\nAldyn ala aýyrsynýdy basý sharasynan keıin dáriger zaqymdanǵan tusty azdap tiledi, jáne abstsestegi suıyqtyqty nemese irińdi shyǵarady. Bul bakterııalardyń kópshiligin joıyp, organızmge qalǵan az mólsherimen kúresýge kómektesedi. Keıbir jaǵdaıda, bólingen iriń bakterıologııalyq zertteý ótkizý úshin zerthanaǵa jiberiledi. Qozdyrǵyshyn anyqtaý tıimdi antıbıotıkti tańdaý úshin qajet. Zertteý 2-3 kúnde ótedi. Taldaýdyń nátıjelerin alǵanǵa deıin dáriger Sizge keń aýqymdy áreket etetin antıbıotık taǵaıyndaýy múmkin. Aýyr ınfektsııa bolmasa, antıbıotıkpen emdeý taǵaıyndalmaıdy.\r\n\r\nEger jaǵdaı jaqsarmasa, nemese ınfektsııanyń qozdyrǵyshy keń taralmaǵan bolsa, dáriger antıbıotıkterdiń ár túrin taǵaıyndaýy múmkin. Antıbıotıkter taǵaıyndalǵan jaǵdaıda, jaǵdaı jaqsaryp, saýyǵý baıqalǵanyna qaramastan, emdeýdiń tolyq kýrsyn ótý qajet. Eger emdeý bastalǵannan keıin 2-3 kún ishinde jaǵdaı jaqsarmasa, dárigerge habarlaý qajet. ','student_k',31,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(926,'','Adam papıllomasynyń vırýsy (APV) jáne jynystyq aýmaqtaǵy súıelder (úshkir kondılomalar).','','','qz','s','',0,'',9443,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531291860,1562827860,1531293015,'Adam papıllomasynyń vırýsy (APV) – súıelderdiń sebebi bolatyn vırýstardyń keń taralǵan toby. APV júzden astam túri bar. Olardyń kópshiligi qaýipsiz, tek 30 jýyq túri qaterli isiktiń damý qaýpin arttyrady. Olar ádette, jynystyq aǵzalardy zaqymdaıdy, juqpaly jynystyq seriktesten jynystyq qatynasta juǵady. Qaterli isikti damytý qaýpi tómen (tómen onkogendi qaýip) jáne qaterli isikti damytý qaýpi joǵary (joǵary onkogendi qaýip) bolyp bólinedi. Tómen onkogendi qaýipti APV jynystyq aýmaqtaǵy súıelderdiń sebebi bolady. joǵary onkogendi qaýipti APV áıelderde jatyr moınynyń, výlvanyń, inshektiń jáne aınalshyqtyń qaterli isiginiń sebebi bolýy múmkin. Erlerde penıs pen aınalshyqtyń qaterli isiginiń sebebi bolýy múmkin.\r\n\r\nKópshilik adamdarda APV juqqanda jynystyq aýmaqta súıel paıda bolady, basqalarda sımptomdary bolmaýy da múmkin. Dáriger súıelderdi emdeý nemese alyp tastaýy múmkin. Áıelderde Papanıkolaý boıynsha juǵyndy alynady (Pap-test), ol qaterli isikke aparýy múmkin jatyr moınyndaǵy ózgeristerdi anyqtaýy múmkin.\r\n\r\nPrezervatıvterdi durys qoldaný APV taralýyn tolyq joımasa da, edáýir azaıtady. Vaktsına egý APV keıbir túrlerinen qorǵaıdy, onyń ishinde, qaterli isikke aparatyn túrlerinen.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Kirispe__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Jynystyq aýmaqtaǵy súıelder__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Sebepteri__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Sımptomdary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Dıagnostıka__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Boljamy__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Múmkin asqynýlary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Dárigerge qashan kóriný qajet__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Aldyn alý__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Sınonımdary__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Kirispe__\r\n\r\nAdam papıllomasynyń vırýsy (APV) – súıelderdiń sebebi bolatyn vırýstardyń keń taralǵan toby. APV júzden astam túri bar. Olardyń kópshiligi qaýipsiz, tek 30 jýyq túri qaterli isiktiń damý qaýpin arttyrady. Olar ádette, jynystyq aǵzalardy zaqymdaıdy, juqpaly jynystyq seriktesten jynystyq qatynasta juǵady. Qaterli isikti damytý qaýpi tómen (tómen onkogendi qaýip) jáne qaterli isikti damytý qaýpi joǵary (joǵary onkogendi qaýip) bolyp bólinedi. Tómen onkogendi qaýipti APV jynystyq aýmaqtaǵy súıelderdiń sebebi bolady. joǵary onkogendi qaýipti APV áıelderde jatyr moınynyń, výlvanyń, inshektiń jáne aınalshyqtyń qaterli isiginiń sebebi bolýy múmkin. Erlerde penıs pen aınalshyqtyń qaterli isiginiń sebebi bolýy múmkin.\r\n\r\nKópshilik adamdarda APV juqqanda jynystyq aýmaqta súıel paıda bolady, basqalarda sımptomdary bolmaýy da múmkin. Dáriger súıelderdi emdeý nemese alyp tastaýy múmkin. Áıelderde Papanıkolaý boıynsha juǵyndy alynady (Pap-test), ol qaterli isikke aparýy múmkin jatyr moınyndaǵy ózgeristerdi anyqtaýy múmkin.\r\n\r\nPrezervatıvterdi durys qoldaný APV taralýyn tolyq joımasa da, edáýir azaıtady. Vaktsına egý APV keıbir túrlerinen qorǵaıdy, onyń ishinde, qaterli isikke aparatyn túrlerinen.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Jynystyq aýmaqtaǵy súıelder__\r\n\r\njynystyq aýmaqtaǵy súıel – teridegi jáne jynystyq múshelerdiń silemeı qabatyndaǵy jumsaq ósindiler. Olar penıste, výlvada, úrpide, inshekte, jatyr moınynda, aınalshyqtyń mańynda jáne ishinde bolýy múmkin.\r\n\r\njynystyq aýmaqtaǵy súıel – jynystyq jolmen beriletin ınfektsııalarǵa jatady (JJBI).\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Sebepteri__\r\n\r\njynystyq aýmaqtaǵy súıeldiń sebebin quqraıtyn vırýs - adam papıllomasynyń vırýsy (APV) atalady. APV 70 astam túri bar. Olardyń keıbiri jatyr moınynyń ózgeristerine, qaterli isigine jáne aınalshyqtyń qaterli isigine aparýy múmkin. Bul joǵary onkogendik qaýipti APV. APV barlyq túrleri súıeldiń sebebi bola bermeıdi. APV keıbir túrleri deneniń basqa jerindegi, mysaly, qoldaǵy súıeldiń sebebi bolýy múmkin.\r\n\r\nBul maqala jynystyq aýmaqtaǵy súıelderge qatysty. Jynystyq  aýmaqtaǵy súıelder –jıi kezdesetin aýrý. Adamdardyń kópshiliginde qandaı da bir sımptomdar bolmaıdy. Áıelderde jynystyq aýmaqtaǵy súıelder inshektiń silemeı qabatyna, qabyrǵasyna jáne jatyr moınyna taralady. Olardy arnaıy dıagnostıkalyq sharalardyń kómegimen anıqtaıdy.\r\n\r\nAPV týraly mańyzdy jaıttar:\r\n\r\n• APV-ınfektsııa bir adamnan kelesige jynystyq qatynasta juǵady. APV sımptomdary bolmasa da, juqtyryp, taratýshysy bolýyńyz múmkin.\r\n\r\n• juqtyrǵannan keıin 6 apta men 6 aı arasynda súıelder baıqalmaýy da múmkin. Keıde alǵashqy belgileri birneshe jyldan soń baıqalýy múmkin. \r\n\r\n• APV juqpaly adammen jynystyq qatynasqa túsken adamdardyń bárine jynystyq aýmaqtaǵy súıelder juǵa bermeıdi.\r\n\r\nAPV juqtyrý nemese taratý qaýpi kelesi jaǵdaılarda artady:\r\n\r\n• jynystyq qatynasta birneshe seriktestiń bolýy  \r\n\r\n• retsiz jynystyq qatynas\r\n\r\n• jynystyq qatynasty erte bastaý\r\n\r\n• alkogol tutyný, temeki shegý\r\n\r\n• vırýstyq ınfektsııanyń bolýy, mysaly, gerpes jáne uzaq ýaqyt boıǵy kúızelis.\r\n\r\n• júktilik\r\n\r\n• dári qabyldaý saldarynan nemese uzaq aýrýdan keıingi ımmýnıtettiń tómendeýi.\r\n\r\nBalada jynystyq aýmaqtaǵy súıel bolsa, bul aýrýdyń múmkin sebebi retinde zorlyq bolǵandyǵyn tekserý qajet.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Sımptomdary__\r\n\r\nJynystyq  aýmaqtaǵy súıelder shaǵyn jáne keıde kózge túspeýi múmkin.\r\n\r\nSúıelderdiń túri kelesideı bolady:\r\n\r\n• jalpaq, sheti kóterińki daqtar, teri tústi\r\n\r\n• teri túzilisteri, joǵarǵy jaǵy gúldi qyryqqabatqa uqsas\r\n\r\nÁıelderde jynystyq aýmaqtaǵy súıelder anyqtalady:\r\n\r\n• inshektiń nemese aınalshyqtyń ishinde\r\n\r\n• inshek pen aınalshyqtyń mańynda\r\n\r\n• jatyr moınynda.\r\n\r\nErlerde úshkir kondılomalar anyqtalady:\r\n\r\n• Penıste\r\n\r\n• Umada\r\n\r\n• shap aýmaǵynda\r\n\r\n• Bóksede\r\n\r\n• aınalshyqtyń ishinde nemese mańynda.\r\n\r\nÚshkir  kondılomalar bolýy múmkin:\r\n\r\n• erinde\r\n\r\n• aýyz qýysynda\r\n\r\n• tilde\r\n\r\n• kómeıde.\r\n\r\nBasqa sımptomdary sırek kezdesedi, olar:\r\n\r\n• súıel shoǵyrlanǵan jerde jynystyq aǵzalardyń ylǵaldylyǵy.\r\n\r\n• inshekten bólindi kóp shyǵýy.\r\n\r\n• jynystyq músheler aýmaǵynyń qyshýy\r\n\r\n• jynystyq qatynas kezinde nemese odan keıin inshekten qan ketýi.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Dıagnostıka__\r\n\r\nDıagnozdy qoıý úshin dáriger naýqasty qaraıdy.\r\n\r\nÁıelderde gınekologııalyq qarap tekserý bolady. kózge kórinbeıtin súıelderdi anyqtaý úshin  kolposkopııa qoldanylady. Dáriger súıeldiń dıagnostıkasy úshin sirke sýdyń álsiz eritindisin qoldanady.  \r\n\r\nSilemeı qabattyń APV zaqymdanýynda Papanıkolaý (Paptest) boıynsha juǵyndy oń bolady. eger Paptest nátıjesi boıynsha  ózgerister bolsa, ózgeristerdi baqylaý úshin osy tekserýdi jıi ótkizý qajet.\r\n\r\nAPP DNQ anyqtaýǵa taldaý vırýstyń túrin anyqtaýǵa kómektesedi, jatyr moınynyń qaterli isigin joǵary onkogendi APV týyndatýy múmkin.\r\n\r\nBul taldaý oryndalady:\r\n\r\n• 30 jastan asqan áıelderdi skrınıngtik taldaý retinde\r\n\r\n• kez kelgen jastaǵy áıelderde, Papanıkolaý (Paptest) boıynsha juǵyndy oń bolsa.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Emdeý__\r\n\r\njynystyq aýmaqtaǵy súıelderdi (úshkir kondılomalar) dáriger emdeýi tıis. Súıelderdiń basqa túrlerin emdeıtin dárilik preparattardy qoldanýǵa bolmaıdy. \r\n\r\nEmdeýge kiredi:\r\n\r\n• dárigerdiń kabınetinde zaqymdanǵan terini óńdeý\r\n\r\n• dáriger taǵaıyndaǵan dárilermen úı jaǵdaıynda aptasyna birneshe ret emdeý.\r\n\r\nRetseptýralyq dárilik preparattar:\r\n\r\n• Imıkvımod (Aldara)\r\n\r\n• Podofıllın, Podofıloks(Kondıloks)\r\n\r\n• Úshhlorsirke qyshqyly (TÝK)\r\n\r\nSúıelderdi hırýrgııalyq jolmen de alyp tastaýǵa bolady:\r\n\r\n• Krıohırýrgııamen\r\n\r\n• Elektrokaýterızatsııamen\r\n\r\n• Lazerlik joıýmen\r\n\r\n• Hırýrgııalyq tilýmen.\r\n\r\nEger úshkir kondılomalar bolsa, jynystyq qatynastaǵy barlyq seriktester dárigerge kórinýi qajet, súıelder bolsa, qajetti em alýy tıis. Sımptomdar bolmasa da, aýrýdyń asqynýynyń jáne taralýynyń aldyn alý úshin emdeý qabyldaý qajet.\r\n\r\nEmdeý kýrsynan keıin emdeýdiń tıimdiligin tekserý úshin dárigerdiń keńesine qaıta júginý qajet.\r\n\r\nBul aýrýmen aýyrǵan áıelder Papanıkolaý (Paptest) boıynsha juǵyndyny kezeńdi tapsyryp turýy qajet jáne jynystyq qatynastaǵy seriktesinde jynystyq aýmaqtaǵy súıelder anyqtalsa, osy tekserýden udaıy ótý qajet. Eger jatyr moınynda súıel bolsa, Papanıkolaý (Paptest) boıynsha juǵyndyny alǵashqy emdeý kýrsynan keıin ár 3-6 aı saıyn tapsyrý qajet.\r\n\r\nAPV juqpasynan týyndaǵan qaterli isik aldy ózgeristeri anyqtalǵan áıelderge uzaq ýaqyt emdelý qajet bolady.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Boljamy__\r\n\r\nKóptegen jynystyq qatynasta belsendi jas áıelder APV juqtyrady. Kóbinese, APV ózdiginshe ketedi.\r\n\r\nAPV juqtyrǵan erlerdiń kópshiliginde aýrýdyń qandaı da bir belgisi bolmaýy múmkin. Degenmen, olar keıde qazirgi nemese bolashaq jynystyq qatynastaǵy seriktesterine juqtyrýy múmkin.\r\n\r\nAdam úshkir  kondılomadan emdelgennen keıin de juqpaly bolýy múmkin.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Múmkin asqynýlary__\r\n\r\nAPV keıbir túrleri jatyr moınynyń jáne syrtqy jynystyq aǵzalardyń qaterli isiginiń negizgi sebebi bolýy múmkin.\r\n\r\nJynystyq  aýmaqtaǵy súıelderdi týyndatatyn APV túrleriniń jynystyq músheniń, aınalshyqtyń qaterli isigin týyndatatyn túrlerinen aıyrmashylyǵy bolady.\r\n\r\njynystyq aýmaqtaǵy súıelder kóp jáne úlken bolýy múmkin, bul kúrdelirek emdeý sharalaryn qajet etedi.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Dárigerge qashan kóriný qajet__\r\n\r\nDárigerge habarlasyńyz, eger:\r\n\r\n• qazirgi nemese burynǵy seriktesińizde kondılomalar bolsa.\r\n\r\n• syrtqy jynystyq múshelerde kórinetin súıelder bolsa, qyshý nemese aýytqýly inshektik qan ketýi bolsa. Jynystyq  aýmaqtaǵy súıelder juqpaly seriktespen qatynastan keıin birneshe aıdan birneshe jyl boıy kórinis bermeýi múmkin.\r\n\r\n• balada Jynystyq  aýmaqtaǵy súıelder bar dep sanasańyz.\r\n\r\nÁıelderge\n 21 jastan keıin Papanıkolaý (Paptest) boıynsha juǵyndyny alǵash tapsyrý usynylady.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Aldyn alý__\r\n\r\nJynystyq qatynastyń bolmaýy - Jynystyq  aýmaqtaǵy súıelder men JJBI juqtyrmaýdyń jalǵyz senimdi joly. Tek bir ǵana seriktestiń bolýy da JJBI juǵý yqtımaldyǵyn azaıtady.\r\n\r\nErler men áıelder prezervatıvteri tolyǵymen qorǵamaıdy. Sebebi, vırýs nemese súıel jaqyn mańdaǵy teride bolýy múmkin. Prezervatıvterdi báribir qoldaný qajet, sebebi, olar APV jáne basqa JJBI juqtyrý qaýpin azaıtady.\r\n\r\nAPV adamnan adamǵa berilýi múmkin, súıel nemese basqa kórinetin sımptomdar bolmasa da. Qaýipsiz jynystyq qatynasty qoldaý APV juqtyrýdyń aldyn alýǵa kómektesedi.\r\n\r\nÁıelderde jatyr moıny qaterli isigin týyndatatyn APV tórt túrinen qorǵaıtyn eki túrli vaktsına bar.\r\n\r\nVaktsınanyń birinshi túri úsh ret egilýden turady. 9-26 jastaǵy qyzdar men áıelderge arnalǵan.  \r\n\r\nEkinshi túri uldar men erlerdegi súıelderden qorǵaıdy. Vaktsına úsh ret egilýden turady. 9-26 jastaǵy uldar men erlerge arnalǵan.\r\n\r\nDárigerden APV qarsy vaktsına sizge jaramdy bolýy týraly surańyz.\r\n\r\n{ANAME()}11{ANAME}\r\n__Sınonımdary__\r\n\r\nÚshkir kondılomalar; jynystyq músheniń súıelderi; adam papıllomasynyń vırýsy (VPCh); Venerologııalyq súıelder; jynystyq jolmen beriletin aýrýlar - súıelder; JO-APV; APV kezindegi tómen dısplazııa; TO-APV; APV kezindegi joǵary dısplazııa.','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(927,'','Adneksıt','','','qz','s','',0,'',6424,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531303740,1562839740,1531304154,'Salpıngıt nemese Adneksıt – áıelderdiń jambas qýysyndaǵy aǵzalardyń – jatyrdyń, jatyr tútiginiń, analyq bezderdiń qabyný aýrýlarynyń bir túri.','Salpıngıt nemese Adneksıt – áıelderdiń jambas qýysyndaǵy aǵzalardyń – jatyrdyń, jatyr tútiginiń, analyq bezderdiń qabyný aýrýlarynyń bir túri.\r\n\r\n__Áıelderdiń jynystyq aǵzalary (nemese jambas qýysyndaǵy aǵzalar)__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"40\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nJambas  qýysyndaǵy áıelderdiń jynystyq aǵzalaryna jatyr, jatyr tútigi, analyq bezder jatady.\r\n\r\nJatyr - uryqtyń damýy ótetin, almurt pishindi qýys aǵza. Jatyr jambas qýysynda,  qýyq pen tik ishektiń arasynda ornalasqan.\r\n\r\nJatyrdyń tómengi tarylǵan tusynda moıny ornalasqan. Jatyr moınynan joǵary atalady ornalasqan keń bóligi – jatyrdyń denesi atalady.  Aǵzanyń kúmbez tárizdi bóligi - jatyrdyń túbi. Jatyrdyń tútikteri - jatyrdyń eki jaǵynda ornalasqan ósindileri. Olar analyq bezdermen aıaqtalady.\r\n\r\nJatyrdyń qabyrǵasy eki qabattan turady. Ishki qabaty – endometrıı atalady. Jatyrdyń syrtqy qabaty bulshyq etinen – mıometrııden turady. Bala órbitý jasyndaǵy áıelderde aı saıyn endometrıı qalyńdaıdy, bul jatyrdyń júktilikke daıyndalýymen baılanysty. Júktilik bolmasa, endometrııdiń qalyń qabaty ajyrap, inshek (qynap) arqyly qanmen syrtqa shyǵady. Bul kórinis – etekkir (menstrýatsııa) atalady.\r\n\r\n__Salpıngıttiń paıda bolý sebepteri__\r\n\r\nÁıelder aǵzalarynyń qabyný aýrýlary (ÁAQA) bakterııalar inshekten nemese jatyrdyń\r\n\r\nmoınynan jatyrdyń qýysyna, jatyr tútikterine , analyq bezderge, jambas qýysyna jyljyǵanda paıda bolady. kóbinese, bul aýrýlar hlamıdıoz jáne gonoreıany týyndatatyn bakterııalarǵa baılanysty.  Bul jynystyq jolmen beriletin ınfektsııalar (JJBI). JJBI juǵýynyń keń taralǵan joly – JJBI juqtyrǵan adammen qorǵalmaǵan jynystyq qatynasta bolý.\r\n\r\n__Bakterııa adam organızmine hırýrgııalyq sharalardan nemese kelesi jaǵdaılarda da túsýi múmkin:__\r\n\r\n·    bosaný barysynda\r\n\r\n·    Endometrııdiń bıopsııasy\r\n\r\n·    jatyr ishilik quraldy engizý (VMS)\r\n\r\n·    Terapııalyq nemese jasandy: júktilikti úzý\r\n\r\n__JJBI paıda bolý qaýip artady, eger:__\r\n\r\n·    gonoreıaǵa nemese hlamıdıozǵa shaldyqqan jynystyq seriktes bolsa\r\n\r\n·    birneshe jynystyq seriktes bolsa\r\n\r\n·    buryn JJBI juqqan kezderi bolsa\r\n\r\n·    jatyr ishilik spıral jaqynda qoıylsa\r\n\r\n·    jasóspirimdik shaqta jynystyq belsendilik bolsa\r\n\r\n·    JJBI sımptomdary bar.\r\n\r\n __JJBI keń taralǵan sımptomdary:__\r\n\r\n·    dene temperatýrasynyń artýy (turaqty emes sımptom, paıda bolyp, joıylady)\r\n\r\n·    jambas qýysy aýmaǵynda, ishtiń tómengi tusynda, keıde arqadaǵy aýyrsyný\r\n\r\n·    inshekten basqa tústi, qurylymdy, nemese ıisti bólindi shyǵýy.\r\n\r\n__Áıelder aǵzalarynyń qabyný aýrýlarynda paıda bolatyn basqa sımptomdar:__\r\n\r\n·     jynystyq qatynastan keıin qan ketýi\r\n\r\n·     qaltyraý\r\n\r\n·     sharshaý\r\n\r\n·     jıi jáne aýyrsynatyn nesep júrýi\r\n\r\n·     etekkir kezindegi aýyrsynýdyń kúsheıýi \r\n\r\n·     qanmen bólindi, etekkirdiń qalypty bolmaýy\r\n\r\n ·     tábettiń bolmaýy  \r\n\r\n·     júrek aınýy, keıde qusýmen\r\n\r\n·     etekkirdiń kelmeýi\r\n\r\n·     aýyrsynatyn jynystyq qatynas.\r\n\r\neskertý: JJBI sımptomsyz paıda bolýy múmkin. Jatyrdan tys júktilik, nemese bedeýlikke shaldyqqan áıelder kóbinese  áıelder aǵzalarynyń jasyryn qabyný aýrýlaryna shaldyqqan, jáne olar kóbinese, hlamıdııalyq ınfektsııadan týyndaǵan.\r\n\r\n__Tekserý__\r\n\r\nNaýqas ish qýysy aýmaǵynda shıryǵý nemese temperatýranyń artýyn sezinýi múmkin. Jambas qýysy aýmaǵyn tekserý kelesi aýrýlardyń belgilerin kórsetýi múmkin: \r\n\r\n·    jatyr moıny jeńil qantalaıdy\r\n\r\n·    jatyr moınynan bólindiler\r\n\r\n·    jatyr moınyn qozǵaǵanda aýyrsyný\r\n\r\n·    jatyrda nemese analyq bezdegi shıryǵý.\r\n\r\n__JJBI anyqtaý úshin kelesi zerthanalyq taldaýlar ótkiziledi:__\r\n\r\n·     C-reaktıvti aqýyzǵa taldaý\r\n\r\n·     erıtrotsıtter shógý jyldamdyǵyna taldaý \r\n\r\n·     leıkotsıtter  mólsherine taldaý. \r\n\r\n__Basqa taldaý túrleri:__\r\n\r\n·      inshek pen jatyr moınyn gonoreıa taıaqshalaryna, hlamıdııalarǵa jáne JJBI basqa qozdyrǵyshtaryna tekserý.\r\n\r\n·      ÁAQA sımptomdarynyń paıda bolýynyń appendıtsıt nemese júktilik sekildi basqa sebepterin anyqtaý úshin jambas qýysy aǵzalarynyń ýltradybystyq zertteýin nemese kompıýterlik tomografııasyn júrgizý. Bul zertteýler jatyr tútigi men analyq bezderdiń mańaıyndaǵy ınfektsııa oshaǵyn nemese   abstsesti izdeý úshin de qoldanylady. (ÝZT, tomografııa jáne basqa tekserý tásilderi týraly osy jerden oqýǵa bolady)\r\n\r\n·      qan  sarysýyndaǵy     horıondyq gonadotropın mólsherine taldaý (júktilikke test).\r\n\r\n__Emdeý tásilderi__\r\n\r\nKópshilik jaǵdaıda dáriger naýqasqa antıbıotıkter taǵaıyndaıdy, taldaý nátıjelerinen buryn.\r\n\r\nEger JJBI jeńil túri dıagnozy qoıylsa, ádette, naýqasqa antıbıotık egiledi, ári qaraı antıbıotıkti tabletka túrinde eki apta boıy ishý taǵaıyndalady jáne naýqas úıine qaıtarylady. Preparat ishý kezinde dárigerdiń udaıy keńesi qajet.\r\n\r\nÁıel aǵzalary qabyný aýrýlarynyń aýyr jaǵdaılarynda aýrýhanaǵa jatý qajet bolady. bul jaǵdaıda antıbıotıkter  vena arqyly engiziledi, keıinnen tabletka túrinde jalǵasady. Antıbıotıktiń túri ınfektsııanyń túrine baılanysty. Alýan túrli antıbıotıkter mundaı ınfektsııanyń túrlerine qoldanylady. Olardyń keıbiri júkti áıelderge qaýipsiz.\r\n\r\nJynystyq seriktester de emdelýi tıis, qaıta juǵýdy boldyrmas úshin. Antıbıotıktermen emdelý kezinde jynystyq qatynasta prezervatıv qoldaný qajet. JJBI asa aýyr jaǵdaıynda antıbıotıkter kómektespese, hırýrgııalyq aralasý qajet bolady.\r\n\r\n__Múmkin asqynýlary__\r\n\r\nÁıel aǵzalary qabyný aýrýlarynyń ınfektsııalary jambas qýysy aǵzalarynda tyrtyq túzilýine aparýy múmkin, olardyń asqynýlary:\r\n\r\n·     jambas qýysyndaǵy   sozylmaly aýyrsyný \r\n\r\n·     jatyrdan tys júktilik\r\n\r\n·     Bedeýlik.\r\n\r\n__Mamannyń kómegine júginińiz, eger:__\r\n\r\n·    JJBI  sımptomdary bolsa\r\n\r\n·    JJBI juqtyrdym dep oılasańyz\r\n\r\n·    JJBI emdeý nátıje bermese.\r\n\r\n__Aldyn alý__\r\n\r\nAldyn alý sharalary:\r\n\r\n·         JJBI ýaqytyly emdeý\r\n\r\n·         Qaýipsiz jynystyq qatynasty qoldaý. JJBI aldyn alýdyń jalǵyz senimdi joly – jynystyq qatynasqa túspeý. Bir jynystyq seriktesi bolý da mundaı aýrýlardyń paıda bolý qaýpin azaıtady (monogamııa). Jynystyq qatynasta prezervatıv qoldaný qajet.\r\n\r\n·         JJBI udaıy test ótkizý arqyly Áıel aǵzalary qabyný aýrýlarynyń qaýpin azaıtýǵa bolady. seriktester jynystyq qatynastyń aldynda JJBI bolýyna testiden ótýine bolady.\r\n\r\n·         20-25 jastaǵy nemese oǵan jetpegen jastaǵy barlyq áıelder ár jyl saıyn tekserýden ótýi qajet, hlamıdıoz ben gonoreıa belgilerin anyqtaý úshin. Jańa jynystyq seriktes nemese seriktes birnesheý bolýynda JJBI taldaý tapsyrǵan jón. \r\n\r\nÁıel aǵzalary qabyný aýrýlarynyń basqa ataýlary\r\n\r\nSalpıngıt nemese Adneksıt.','student_k',56,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(928,'','Altsgeımer aýrýy (AA)','','','qz','s','',0,'',9634,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531388520,1562924520,1531389182,'Dementsııa – túrli aýrýlarda paıda bolatyn mıdyń qyzmetin joǵaltýy. Ol este saqtaýǵa, oılaýǵa jáne minez-qulyqqa áser etedi.\r\n\r\n•      Damý qaýpi 60 jastan keıin artady – 5% jýyǵy AA zardap shegedi. AA aýrýshańdyǵy álem boıynsha 2016 j. 44 mln. adamdy quraǵan.\r\n\r\n•      Damyǵan elderde  (mysaly, Ulybrıtanııa) AA erlerdiń arasynda ólim-jitim sebebi boıynsha júrek aýrýlarynyń aldyna, birinshi orynǵa shyqqan.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Sebepteri__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Sımptomdary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Dıagnostıka__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Qoldaý toptary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Boljamy__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Qashan dárigerge kóriný qajet__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Aldyn alý__{ALINK}\r\n\r\nDementsııa – túrli aýrýlarda paıda bolatyn mıdyń qyzmetin joǵaltýy. Ol este saqtaýǵa, oılaýǵa jáne minez-qulyqqa áser etedi.\r\n\r\n•      Damý qaýpi 60 jastan keıin artady – 5% jýyǵy AA zardap shegedi. AA aýrýshańdyǵy álem boıynsha 2016 j. 44 mln. adamdy quraǵan.\r\n\r\n•      Damyǵan elderde  (mysaly, Ulybrıtanııa) AA erlerdiń arasynda ólim-jitim sebebi boıynsha júrek aýrýlarynyń aldyna, birinshi orynǵa shyqqan.\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Sebepteri__\r\n\r\nAA naqty sebebi belgisiz. Zertteýler  kórsetkendeı, AA damýyna mıdaǵy belgili bir ózgerister aparady.\r\n\r\nAA damýyna kelesi toptyń adamdary beıim keledi:\r\n\r\n·         Jasy ulǵaıǵan shaqta. AA damýy organızmniń qalypty qartaıýyna jatpaıdy.\r\n\r\n·         Týǵandary, mysaly, bir týǵan baýyrlary, nemese ata-anasy AA shaldyqqan bolsa.\r\n\r\n·         AA baılanysty belgili bir genderi bar bolsa.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"41\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nKelesi  faktorlar AA damý qaýpin arttyrýy múmkin:\r\n\r\n·         Áıel jynysy\r\n\r\n·         Qandaǵy holesterın deńgeıiniń joǵary bolýyna baılanysty júrek pen tamyrlardyń aýrýlary.\r\n\r\n·         Buryn bastyń jaraqatynyń bolýy.\r\n\r\nAA 2 túri bar:\r\n\r\n·         __AA erte bastalýy.__ Aýrýdyń sımptomdary  60 jasqa deıin kórinis beredi. Aýrýdyń bul túri sırek kezdesedi, tez ýshyǵady. AA erte bastalýy tuqym qýalaıtyn aýrýlarǵa jatady. Aýrýdyń damýyna jaýapty belgili bir gender anyqtalǵan.\r\n\r\n·         __AA kesh bastalýy.__ Bul aýrýdyń jıi kezdesetin túri. Sımptomdary 60 jastan asqan adamdarda bastalady. Keıde tuqym qýalaý beıimdiligi bolýy múmkin, biraq, aýrýdyń damýyndaǵy genderdiń roli az.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Sımptomdary__\r\n\r\nAA sımptomdaryna aqyl-oı qyzmetindegi kelesideı qıyndyqtar jatady:\r\n\r\n·         Kóńil-kúı minez qulyǵy, tulǵanyń ózin tanýy\r\n\r\n·         til\r\n\r\n·         este saqtaý\r\n\r\n·         qorshaǵan ortany qabyldaý, seziný\r\n\r\n·         oılaý, topshylaý (tanymdyq mashyqtar)\r\n\r\nbasynda AA umytshaqtyq sekildi kórinedi.\r\n\r\njeńil tanymdyq buzylystar (JTB) - qalypty jasqa baılanysty umytshaqtyq pen AA damýy arasyndaǵy aralyq saty. JTB bastalǵan adamdarda oılaýda jáne este saqtaýda azdaǵan máseleler bolady. olar kóbinese, óziniń umytshaqtyǵyn biledi. JTB bárinde AA damı bermeıdi.\r\n\r\nJTB sımptomdary:\r\n\r\n·         birneshe mindetti qatar oryndaýda qıyndyqtar\r\n\r\n·         máseleni sheshýdegi qıyndyqtar\r\n\r\n·         jaqyndaǵy oqıǵalar men áńgimeni umytý\r\n\r\n·         kúrdeli áreketti oryndaýda uzaq ýaqyt ketirý\r\n\r\nAA erte sımptomdary:\r\n\r\n·         bank esepteri, kúrdeli oıyn, jańa aqparatty túsiný sekildi oılaý máselelerin sheshýdegi qıyndyqtar\r\n\r\n·         tanys marshrýtty umytý\r\n\r\n·         til máseleleri, mysaly, esimderdi nemese tanys jerlerdi\r\n\r\n·         buryn qyzyǵýshylyq tanytatyn zattarǵa selqostyq, kóńil-kúıdiń bolmaýy\r\n\r\n·         zattardy basqa jerlerge qoıý\r\n\r\n·         tulǵalyq ózgerister jáne áleýmettik daǵdylardy joǵaltý\r\n\r\nAA ýshyqqan saıyn sımptomdary aıqyndalady jáne ózine qamqorlyq jasaý qabiletine áser etedi. Aýrýdyń sımptomdaryna jatady:\r\n\r\n·         uıqy tártibiniń ózgerýi, túnde jıi oıaný\r\n\r\n·         sandyraq, depressııa jáne úrılený\r\n\r\n·         negizgi mindetterdi oryndaýdaǵy qıyndyq, mysaly, as ázirleý, kıimdi durys tańdaý, avtokólik júrgizý\r\n\r\n·         oqý-jazýdaǵy qıyndyq\r\n\r\n·         jaqyndaǵy oqıǵalardyń derekterin umytý\r\n\r\n·         ómirden oqıǵalardy umytý jáne ózin-ózi tanymaý\r\n\r\n·         Gallıýtsınatsııalar (elesteý), pikirtalasý, talasý, agressııalyq minez-qulyq\r\n\r\n·         Baısaldylyqtyń bolmaýy, qaýipti taný qabiletin joǵaltý\r\n\r\n·         Sózderdi durys tańdaı almaý, sózderdi durys aıtpaý, sóılemderdi shatastyryp aıtý \r\n\r\n·         Áleýmettik qatynastan oqshaýlaný.\r\n\r\nAA shaldyqqan adamdarda kezdesedi:\r\n\r\n·         Otbasynyń múshelerin tanymaý\r\n\r\n·         Kúndelikti negizgi mindetterdi oryndaý, mysaly, ózdiginshe tamaq ishý, kıiný, jýyný\r\n\r\n·         Sózdi túsiný\r\n\r\nAA kezinde kezdesetin basqa sımptomdar:\r\n\r\n·         nesep jáne nájis shyǵarýdy baqylaýdaǵy máseleler\r\n\r\n·         Jutýdaǵy máseleler.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Dıagnostıka__\r\n\r\nTájirıbeli dáriger AA kelesi is-sharalardy ótkizý arqyly anyqtaıdy:\r\n\r\n·         Dárigerlik tolyq tekserý, onyń ishinde, nevrologııalyq\r\n\r\n·         Naýqastan onyń aýrýynyń tarıhy jáne sımptomdary týraly suraý arqyly\r\n\r\n·         Fýnktsıonaldyq  psıhologııalyq testilerdi ótkizý arqyly (psıhologııalyq statýs)\r\n\r\nAA dıagnozy keıbir sımptomdardyń bolýy jáne dementsııanyń basqa sebepteriniń bolmaýynyń negizinde qoıylady.   \r\n\r\nÁdette, tekserýler dementsııanyń kelesi múmkin sebepterin eskerý úshin ótkiziledi:\r\n\r\n·         Anemııa\r\n\r\n·         Mıdyń isigi\r\n\r\n·         Sozylmaly ınfektsııalar\r\n\r\n·         Dárilik preparattarmen ýyttaný\r\n\r\n·         aýyr depressııa\r\n\r\n·         mıda suıyqtyqtyń artyq mólsheriniń jınalýy (Gıdrotsefalııa, lıkvordyń qalypty qysymymen )\r\n\r\n·         Insýlt\r\n\r\n·         Qalqansha bezdiń aýrýlary\r\n\r\n·         Dárýmender tapshylyǵy.\r\n\r\nDementsııanyń mıdyń isigi men ınsýlt sekildi sebepterin anyqtaý úshin mıdyń KT nemese MRT, keıbir jaǵdaıda AA eskerý úshin PET taǵaıyndalady.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"42\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nAA anyqtaýdyń jalǵyz senimdi tásili – ólimnen keıin mı tininiń úlgisin zertteý.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Emdeý__\r\n\r\nAA emdelip jazylmaıdy. Jaǵdaıdy qoldaý úshin emdeýdiń mindeti:\r\n\r\n·         Aýrýdyń ýshyǵýyn báseńdetý (bul asa kúrdeli másele)\r\n\r\n·         Minez-qulyqtyń máselesi, estiń qalypty bolmaýy, uıqydaǵy máseleler sekildi sımptomdardy retteý\r\n\r\n·         Kúndelikti qyzmetti jeńildetý maqsatynda qorshaǵan ortany ózgertý\r\n\r\n·         Otbasy músheleriniń qoldaýy.\r\n\r\nDárilik preparattar qoldanylady:\r\n\r\n·         Sımptomdardyń ýshyǵý jyldamdyǵyn báseńdetý, biraq, mundaı preparattardy qoldanýdan paıda az.\r\n\r\n·         Synı oılaný, ózin tanýdyń buzylýy sekildi minez-qulyq buzylystaryn baqylaý.\r\n\r\nDári-dármekti qabyldaý aldynda dárigerge kelesi suraqtardy qoıý qajet:\r\n\r\n·         Preparattyń janama áseri qandaı? Preparatty qabyldap, táýekel etý qajet pe?\r\n\r\n·         Preparatty qabyldaýdy bastaý úshin qaı ýaqyt jaramdy?\r\n\r\n·         Densaýlyqtyń basqa máselelerine qatysty preparattardy qabyldaýdy toqtatý nemese ýaqytsha toqtatý qajet pe?\r\n\r\nAýrýdyń ýshyǵýyna qaraı AA shaldyqqan keıbir adamdarǵa úı ishinde járdem qajet bolýy múmkin. Otbasynyń músheleri jáne kútim jasaıtyn adamdar naýqasqa   esti joǵaltýynda,  minez-qulyqtyq máselelerinde, jáne uıqydaǵy máselelerde  kómektesýine bolady. úıdegi orta AA shaldyqqan adamdar úshin qaýipsiz ekendigine senimdi bolý mańyzdy.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Qoldaý toptary__\r\n\r\nAA aýrýynyń bolýy nemese AA shaldyqqan jaqyn adamǵa kútim kórsetý óte qıyn bolýy múmkin. Bul kúızelisti AA boıynsha qoldaý tobynyń kómegimen jeńildetýge bolady, olar AQSh jáne eýropalyq elderde keń taralǵan. Mundaı toptarǵa qatysa otyryp, óz máselesin ortaǵa salý arqyly naýqas nemese ony kútetin adam ózderin jalǵyz sezinbeýine járdem alady.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Boljamy__\r\n\r\nAýrýdyń ýshyǵý jyldamdyǵy ár túrli. AA tez damysa, aýrýdyń ýshyǵýy da tez bolady.\r\n\r\nAA shaldyqqan adamdar ómirden erte ketedi, ádette, dıagnoz qoıylǵannan keıin 3-20 jyl ishinde.\r\n\r\nOtbasylar jaqyn adamǵa bolashaq kútimdi  josparlaýy tıis.\r\n\r\nAýrýdyń aqtyq satysy birneshe aıdan birneshe jylǵa deıin sozylýy múmkin.\r\n\r\nBul kezde adam tolyǵymen eńbekke qabiletsiz bolady. ólim ádette, ınfektsııadan nemese kóp aǵzalyq jetkiliksizdikten bolady.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Qashan dárigerge kóriný qajet__\r\n\r\nKelesi jaǵdaılarda dárigerge kóriný qajet:\r\n\r\n·         AA sımptomdary ýshyǵady nemese psıhologııalyq jaǵdaıda kúrt ózgerý paıda bolady.\r\n\r\n·         AA shaldyqqan naýqastyń jaǵdaı ýshyqqan\r\n\r\n·         AA shaldyqqan naýqasqa úıde kútim jasaı almaısyz\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Aldyn alý__\r\n\r\nAA aldyn alýdyń dáleldi tásili bolmasa da, aýrýdyń aldyn alýǵa nemese báseńdetýge keıbir sharalar kómektese alady:\r\n\r\n·         Maıdyń mólsheri shekteýli emdám jáne Omega-3 maı qyshqyldaryna baı taǵamdy tutyný\r\n\r\n·         Dene belsendiligin ustanatyn ómir salty\r\n\r\n·         Aqyl-oıdy jáne áleýmettik belsendi statýsty qoldaý\r\n\r\n·         Bassúıek-mı jaraqatynyń aldyn alý maqsatynda qaýipti is-sharalar kezinde basqa arnaıy qorǵanys bas kıimin (shlem) kııý.\r\n\r\n__Ǵylymda Altsgeımer aýrýy týraly ne belgili?__\r\n\r\nǴylymı zertteýler neırofızıologııa jáne sapaly uzaq ǵumyr týraly máselelerge baılanysty.\r\n\r\nAQSh jáne basqa elderdegi iri akademııalyq ortalyqtar Altsgeımer aýrýynyń damý sebebin anyqtaýmen aınalysýda. AQSh jyl saıyn 2 mlrd dollardan artyq qarjyny mıdy zertteý baǵdarlamasyna jumsaıdy, onyń nátıjesinde  Altsgeımer aýrýynan jáne júıke júıesiniń basqa keri buzylystarynan\n dári-dármek jasalýy tıis.\r\n\r\nAýrýǵa qatysty birneshe faktor belgili:\r\n\r\n•      Aqýyzdardyń buzylysy (amıloıd jáne taý-proteın)\r\n\r\n•      Genetıkalyq faktorlar\r\n\r\n•      Júıke tinderindegi energetıkalyq úrdisterdiń buzylystary\r\n\r\n•      Júıke tinderindegi qabyný úrdisteri\r\n\r\n•      Qantamyrlyq buzylystar\r\n\r\nAltsgeımer aýrýynyń kóp faktorlyǵyna baılanysty ony emdeý keshendi bolady – dárilerdiń birigýimen.\r\n\r\nAltsgeımer aýrýyna qarsy dári ázirleý Qory (AQSh) amıloıdtyń jınalýyna baǵyttalǵan dárilerdi klınıkalyq synaýdy qarjylandyrady, aýrýdyń basqa da kórinisterin zertteıdi, qabyný jáne júıke tininiń energetıkalyq metabolızmi sekildi.  \r\n\r\nQazirgi kezde kelesi dárilerdiń klınıkalyq synaǵy ótkizilýde:\r\n\r\nAricept®\r\n\r\nExelon®\r\n\r\nRazadyne®\r\n\r\nNamenda®\r\n\r\nNamzaric®\r\n\r\nBACE1®','student_k',49,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(929,'','Alyp jasýshaly arterııt','','','qz','s','',0,'',3957,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531393980,1562929980,1531394700,'Alyp jasýshaly arterııt (AJA) – bul egde jastaǵy adamdarda ortasha jáne iri arterııalardyń júıeli qabyný aýrýy, bas aýyrýymen jáne tumaýdaǵydaı sımptomdarmen qosarlanady. Sondaı-aq, ol samaılyq nemese kranıaldyq arterııt (Horton aýrýy) retinde de belgili. \r\n\r\n\'\'Alyp jasýshaly arterııt betkeri samaılyq arterııanyń isinýin jáne qalyńdaýyn týyndatýy múmkin. Betkeri  samaılyq arterııa – bul syrtqy uıqy arterııasynyń juqa sońǵy saǵasy.\'\'\r\n\r\nAýrý tek 50 jastan asqan eresekterde paıda bolady, negizinen, egde jastaǵy adamdardy zaqymdaıdy, kóbinese, erlerge qaraǵanda áıelder jıi shaldyǵady.\r\n\r\nAJA kezinde bassúıektiń arterııalary, kóbinese, samaı arterııalary, sondaı-aq, kózdiń arterııalary zaqymdanady, demek AJA kózdiń kórmeýine aparýy múmkin. Kórýdi joǵaltýdy ýaqytyly anyqtaýmen jáne emdeýmen  aldyn alýǵa bolady. ','Mazmuny\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Sebepteri__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Sımptomdary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Dıagnostıka__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Aýrýdyń boljamy__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Múmkin asqynýlary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Qashan dárigerge kóriný qajet__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Aldyn alý__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\nAlyp jasýshaly arterııt (AJA) – bul egde jastaǵy adamdarda ortasha jáne iri arterııalardyń júıeli qabyný aýrýy, bas aýyrýymen jáne tumaýdaǵydaı sımptomdarmen qosarlanady. Sondaı-aq, ol samaılyq nemese kranıaldyq arterııt (Horton aýrýy) retinde de belgili. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"43\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Alyp jasýshaly arterııt betkeri samaılyq arterııanyń isinýin jáne qalyńdaýyn týyndatýy múmkin. Betkeri  samaılyq arterııa – bul syrtqy uıqy arterııasynyń juqa sońǵy saǵasy.\'\'\r\n\r\nAýrý tek 50 jastan asqan eresekterde paıda bolady, negizinen, egde jastaǵy adamdardy zaqymdaıdy, kóbinese, erlerge qaraǵanda áıelder jıi shaldyǵady.\r\n\r\nAJA kezinde bassúıektiń arterııalary, kóbinese, samaı arterııalary, sondaı-aq, kózdiń arterııalary zaqymdanady, demek AJA kózdiń kórmeýine aparýy múmkin. Kórýdi joǵaltýdy ýaqytyly anyqtaýmen jáne emdeýmen  aldyn alýǵa bolady. \r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Sebepteri__\r\n\r\nQazirgi kezeńde aýrýdyń sebepteri anyqtalmaǵan.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Sımptomdary__\r\n\r\n* Qaıtalanatyn kúshti bas aýyrýy\r\n* Dene temperatýrasynyń artýy (38- 39 S)\r\n* Bet aýmaǵyndaǵy jiti aýyrsyný, sóıleý kezinde nemese tamaq ishkende paıda bolatyn tildegi jáne shaınaý bulshyq etiniń aýyrsynýy\r\n* Bulshyq ettegi revmatıkalyq aýyrsyný (revmatıkalyq polımıalgııa)\r\n* álsizdik, enjarlyq, dene salmaǵyn joǵaltý\r\n* uıqynyń buzylýy, depressııa\r\n* qabynǵan arterııadaǵy qannyń soǵýynyń bolmaýy\r\n* zaqymdanǵan arterııanyń ústindegi teriniń qyzarýy\r\n* aýyr jaǵdaıda arterııanyń zaqymdanǵan bólikteriniń ústindegi teriniń gangrenanyń damýy (osy bóliktiń terisiniń tirshiligin joıýy)\r\n* kórýdiń buzylystary.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Dıagnostıka__\r\n\r\nAýrýdyń bastapqy kezinde dıagnozdy qoıý qıyn, sebebi, bul aýrý týraly málimetter az.\r\n\r\nBastyń arterııalarynyń betkeri arterııalary uzyndyǵy boıyna birkelki emes túrde tyǵyzdalady, ırektelip, dóńestenedi, ústinen basqanda jalpaq túrge aýyspaıdy.\r\n\r\nEgde jastaǵy naýqastyń jalpy qan taldaýynda:\r\n\r\n* erıtrotsıtterdiń shógý jyldamdyǵynyń kúrt artýy (SOE > 50 mm/ch)\r\n* gıpohromdyq anemııa.\r\n\r\nDıagnozdy naqtylaý úshin ótkizý qajet:\r\n\r\n* kontrastylyq zattekti engizýmen samaı arterııasynyń rentgenologııalyq zertteýi (samaı arterııasynyń angıografııasy)\r\n\r\n* zaqymdanǵan samaılyq jáne/nemese basqa arterııanyń bıopsııasy (anyqtaý maqsatynda organızmnen tirshilik etýinde jasýshalardy nemese tinderdi (bıoptat) alý ádisi), ári qaraı tinniń úlgisine mıkroskopııalyq zertteý júrgiziledi\r\n\r\n* oftalmoskopııa – arnaıy aspaptar (oftalmoskop nemese fýndýs-lınzalar) kómegimen  kóz túbin qaraý, bul torqabyqty, kórý nervisiniń dıskin, kóz túbiniń tamyrlaryn baǵalaýǵa múmkindik beredi).\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Emdeý__\r\n\r\nEmdeýdi erte bastaý qajet, sebebi, aýrý kórýdi joǵaltýǵa aparýy múmkin.\r\n\r\nBúginde AJA emdeýdiń eń tıimdi tásili - kortıkosteroıdtardy (gormondardy) qoldaný. Emdeý shemasyn dáriger taǵaıyndaıdy. AJA kúmán bolsa da gormondardy taǵaıyndaý negizdelgen. Ádette, emdeý bastalǵannan keıin sımptomdar tez joıylady.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Aýrýdyń boljamy__\r\n\r\nAJA kezinde naýqastar úshin boljamy - oń. Ádette, aýrý ólim-jitimge aparmaıdy. Aýrýdyń barysy meńdeıdi, biraq, ýaqytyly bastalǵan emdeý naýqastyń jaǵdaıyn turaqtandyrady.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Múmkin asqynýlary__\r\n\r\n* kórýdi ishinara nemese tolyǵymen joǵaltý\r\n* ınsýlt\r\n* mıokard ınfarkti\r\n* aortanyń qabattanatyn anevrızmasy\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Qashan dárigerge kóriný qajet__\r\n\r\nUzaq ýaqyt boıy bas aýyrýy bolsa, jáne olar ótpeıtin bolsa, nemese AJA basqa sımptomdary bolsa, dárigerge kóriný qajet.','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(930,'','Amebalyq dızenterııa','','','qz','s','',0,'',3154,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531395060,1562931060,1531395208,'Amebalyq dızenterııa (amebıaz) — qarapaıymdylarǵa jatatyn parazıttik - gıstolıtıkalyq amebadan (Entamoeba histolytica) týyndaıtyn aýrý. Parazıt  toq ishekti zaqymdaıdy. Kóp jerde kezdesedi, ásirese, ystyq aýa raıy bolatyn elderde jıi kezdesedi.','__Amebalyq dızenterııa __(amebıaz) — qarapaıymdylarǵa jatatyn parazıttik - gıstolıtıkalyq amebadan (Entamoeba histolytica) týyndaıtyn aýrý. Parazıt  toq ishekti zaqymdaıdy. Kóp jerde kezdesedi, ásirese, ystyq aýa raıy bolatyn elderde jıi kezdesedi.\r\n\r\nAmeba eki túrde tirshilik etedi:\r\n\r\n·         trofozoıt — vegetatıvti (kóbeıetin) belsendi túri, ishekte mekendeıdi, adam organızminen tys tirshiligin joıady.\r\n\r\n·         tsısta — tynysh kúıdegi belsendi emes túri, osy tsıstanyń kómegimen amebıaz taralady.\r\n\r\nEger organızmge trofozoıtter tússe, olar aýrýdy týyndatpaıdy, sebebi, asqazanda  joıylady. Tsıstalar organızmge túsip, asqazannan ishekke ótedi jáne trofozoıt túrine aınalady. Trofozoıt ishekte belsendi kóbeıedi jáne dızenterııany týyndatady, eger Entamoeba histolytica shtammy ınvazıvti bolsa. Ishekte jyljyp, trofozoıttiń tyǵyz qorǵanys qabyǵy bolady, tsıstaǵa aınalyp, syrtqy ortaǵa shyǵady. Trofozoıtterdiń shyǵýy ish ótýinde bolady, jáne ádette, tez joıylady. Osylaısha, tsıstalar - parazıttiń jańa adamdy zaqymdaıtyn túri.\r\n\r\nJuqpalaný juqpaly nájispen janasýda oryn alady, bul nashar sanıtarlyq jáne gıgıenalyq jaǵdaıda, juqpaly adammen jynystyq qatynasta oryn alýy múmkin. Nájistermen lastanǵan qol, sý nemese adamnyń nájisi tyńaıtqysh retinde qoldanylyp, ósirilgen kókónis-jemister arqyly berilýi yqtımal.\r\n\r\n__\'\'Bul kezde qandaı kórinis bolady?\'\'__\r\n\r\nJuqpalanǵan adamdardyń 90% - sımptomsyz ameba tasymaldaǵyshtary. Kóbinese, amebıazdyń sımptomdary anyqtalmaǵandyqtan, adamdar uzaq ýaqyt osy aýrýmen ómir súrýi múmkin. Bul ishtegi aýyrsyný, dıareıa, ishtiń kebýi, nájiste qan, keıde dene temperatýrasynyń artýy múmkin. Birtindep, adamda qajyp, aryqtaý  (kaheksııa) jáne anemııa paıda bolady.\r\n\r\nAmebalyq kolıt (amebalyq dızenterııa) tsıstanyń ishekke túsýinen keıin 2-6 apta ótkende damıdy. Birtindep ishte aýyrsyný jáne álsiz ish ótýi paıda bolady, odan keıin, ózin nashar seziný, aryqtaý, ishtiń tómengi jaǵy tutastaı aýyrsynýy nemese bel tutastaı aýyrýy múmkin. Eń qaýiptisi, trofozoıtter ishek qabyrǵasyna enýi múmkin. Bul jaǵdaıda epıtelııdiń buzylýy, ishek qantamyrlarynyń zaqymdanýy jáne tereń oıyq jaralar paıda bolady. Klınıkalyq túrde toq ishektiń óne boıynda aýyrsyný, silemeı men qannyń kóp mólsheri aralasqan jıi azdaǵan nájis («qyzǵylt qoımaljyńǵa deıin»), temperatýranyń artýy, jalpy álsizdik, tábetti joǵaltý oryn alady. \r\n\r\nÚrdiske búıen tartylsa, aýrý jiti appendıtsıtke uqsaıdy. Klınıkalyq kórinisteri asa damyǵanda nájis táýligine 10-12 retke deıin jıileıdi. Nájiste nájiske qaraǵanda qan, silemeı kóp bolady. Bakterıaldyq sebepti ish ótýinen aıyrmashylyǵy - amebalyq kolıt naýqastardyń 40%-nan keminde qyzbamen qosarlanady.\r\n\r\nKeıde isik tárizdi túzilis – ameboma qalyptasady, bul ishektiń túınelisine aparýy múmkin.\r\n\r\nEger trofozoıtter ishek qabyrǵasy arqyly ótse, bul ish qýysynyń qabynýyna –perıtonıtke aparýy múmkin.\r\n\r\n\'\'__Emdeýdi__\'\'  tek taldaý nátıjesi boıynsha, dáriger ǵana taǵaıyndaıdy. Jaqsy emdeý áserine eki preparatty qoldanýmen jetýge bolady: metronıdazol – trofozoıtterdi joıatyn, jáne dııodgıdrosıhınol – tsıstaǵa qarsy baǵyttalǵan. Emdeýden keıin 1, 3 jáne 6 aı ótkende nájistiń qaıta taldaýyn ótkizip, emdeýdiń tıimdiligin tekserý qajet.','student_k',40,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(931,'','Ana sútimen qorektendirýdegi máseleler','','','qz','s','',0,'',7889,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531458540,1562994540,1531460183,'Ana sútimen qorektendirý balaǵa zor paıda ákeledi. Ana sútinde balanyń saý jáne myqty bolyp ósýine qajetti qorektik zattekter bar. Sonymen qatar, ana sútinde bolatyn keıbir zattekter balany keıbir aýrýlar men juqpalardan qorǵaıdy. Bul ananyń densaýlyǵyn da qoldaıdy. Qaterli isiktiń keıbir túrleriniń damýy balasyn emizgen analarda sırek kezdesedi. \r\n\r\nSaý áıelder balasyn keminde, alǵashqy alty aı boıy emizgeni durys. Belgili bir jaǵdaılarda bul jaramdy emes, mysaly, AITV ınfektsııasy nemese belsendi satydaǵy týberkýlez bolsa, anasy balasyn emizbegeni jón, sebebi, juqpa berilýi múmkin.\r\n\r\nBelgili bir dárilik quraldar, tyıym salynǵan esitkilik zattekter nemese alkogol da ana súti arqyly túsip, balaǵa zııan ákelýi múmkin.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Ana sútimen qorektendirýdegi máseleler__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Emshek ushynyń aýyrsynýy__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Sút beziniń qataıýy nemese emshektiń tolýy__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Balaǵa súttiń jetispeýi__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Súttiń tyǵyndalýy (emshekte súttiń irkilýi)__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Sút beziniń ınfektsııasy__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Kandıdoz__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Basqa aýrýlar__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\nAna sútimen qorektendirý balaǵa zor paıda ákeledi. Ana sútinde balanyń saý jáne myqty bolyp ósýine qajetti qorektik zattekter bar. Sonymen qatar, ana sútinde bolatyn keıbir zattekter balany keıbir aýrýlar men juqpalardan qorǵaıdy. Bul ananyń densaýlyǵyn da qoldaıdy. Qaterli isiktiń keıbir túrleriniń damýy balasyn emizgen analarda sırek kezdesedi. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"44\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Sýrette saý sút beziniń anatomııalyq qurylysy keltirilgen.\'\'\r\n\r\nSaý áıelder balasyn keminde, alǵashqy alty aı boıy emizgeni durys. Belgili bir jaǵdaılarda bul jaramdy emes, mysaly, AITV ınfektsııasy nemese belsendi satydaǵy týberkýlez bolsa, anasy balasyn emizbegeni jón, sebebi, juqpa berilýi múmkin.\r\n\r\nBelgili bir dárilik quraldar, tyıym salynǵan esitkilik zattekter nemese alkogol da ana súti arqyly túsip, balaǵa zııan ákelýi múmkin.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Ana sútimen qorektendirýdegi máseleler__\r\n\r\nAna sútimen qorektendirgende paıda bolatyn máseleler jas (alǵash bosanǵan) analarda keń taralǵan. Kóptegen máselelerdiń aldyn alýǵa nemese sheshýge bolady. Eger sizde emizgende máseleler bolsa, ana sútimen qorektendirýge mamandanǵan dárigerden keńes alý qajet.\r\n\r\nBalany emizý (ana sútimen qorektendirý) ana men bala úshin jaqsy tájirıbe. Durys qorektendirýdi úırený úshin ýaqyt pen tájirıbe qajet.\r\n\r\nSizge bul úrdiste kómektese alatyn keıbir tustar:\r\n\r\n* balany emizýdi perzenthanada, bala týysymen bastaǵan jón.\r\n* emizýdi bastar aldynda ana sútimen qorektendirýge mamandanǵan dárigerden keńes alý qajet.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Emshek ushynyń aýyrsynýy__\r\n\r\nBalany emize bastaǵan alǵashqy kúnderi nemese aptalarda jaısyzdyq sezimi bolady. Keıbir emizetin analar emshek ushynyń aýyrsynýyn ashý, qyshý nemese kúıdirý sezimi sekildi sıpattaıdy. Jaısyzdyq, ádette, biraz ýaqyttan keıin ótedi.\r\n\r\nEmshek ushtarynyń aýyrsynýy kóptegen sebepterge baılanysty:\r\n\r\n* ​emizý tehnıkasynyń durys emestigi\r\n* balanyń emizýde durys ornalaspaýy\r\n* emshek ushyna durys kútim jasalmaýy.\r\n \r\nKóptegen áıelder emshek ushynyń aýyrsynýyn sezbeıdi. Emizý kezinde balanyń ornalasýyn ózgertý jaǵymsyz sezimderdi azaıtýy múmkin.\r\n\r\nEmshekten aıyrý kezinde bala emshek emýdi jalǵastyrsa, emshek ushynyń qabynýy baıqalady. Emshekti  emýin toqtatý úshin balanyń aýzynyń shetine abaılap saýsaq salyp, emshekten durys aıyrý arqyly balaǵa kómektese alasyz.\r\n\r\nTym qurǵaq nemese ylǵal teri de emshek ushynyń aýyrsynýyna aparýy múmkin. Teriniń bazdanýy jasandy (sıntetıkalyq) matalardan jasalǵan emshekqap kıgende baıqalýy múmkin. Bul matalar ter bólinýin arttyrýy múmkin. Teriniń tabıǵı maılaıtyn bólikterin joıatyn sabyn men eritindiler qoldaný teriniń qurǵaqtyǵyna aparýy múmkin. Záıtún maıy, arnaıy sútshe nemese jaqpa maılardyń quramynda lanolın bolsa, qurǵaq jáne syzattanǵan emshek ushynyń jazylýyna kómektesedi.\r\n\r\nKóptegen balalar tisi shyǵa bastaǵanda emshek ushyn tistep, shaınaı bastaıdy. Balaǵa emizer aldynda birneshe mınýt buryn salqyn jáne ylǵal zatty shaınaýǵa berse, bul máseleni sheshýge bolady. Ydys jýýǵa arnalǵan taza, ylǵal, salqyn gýbka jaqsy kómektesedi. Basqa emshekti emizý aldynda balaǵa osyndaı gýbkany berińiz.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Sút beziniń qataıýy nemese emshektiń tolýy__\r\n\r\nSút bezderiniń qataıýy – bosanǵannan keıin birneshe kún ótkende emshekte qan men súttiń baıaý tolýynyń, sút túzilgendiginiń belgisi. Balany emizýge kedergi emes.\r\n\r\nSút bezderiniń qataıýy emshekte ornalasqan qantamyrlarynyń bitelýi nátıjesinde paıda bolady. Emshek isinip, tyǵyz bolady, aýyrsynady. Emshek ushtary durys syrtqa shyǵyp turmaıdy, bul balanyń emshekti durys emýine kedergi keltiredi.\r\n\r\nSúttiń reflektorlyq kelýi jáne oksıtotsın refleksi – emizý kezindegi tabıǵı úrdis. Túzilgen sút bezderdiń tútikterine keledi. Aýyrsyný, shıryǵý, mazasyzdaný bul úrdistiń damýyna kedergi keltirýi múmkin. Aldyn alý kelesideı túrde bolýy tıis:\r\n\r\n* Bosańsýdy jáne deneni durys ornalastyrýdy úırený\r\n* Emizý kezinde alańdaıtyn faktorlardy shekteý, názik ýqalaý jáne emshekke muqııat kútim jasaý.  \r\n \r\nJıi (táýligine 8 nemese odan kóp ret) jáne ár emizgende 15 mınýt boıy emizý sút bezderiniń qataıýynyń aldyn alýy múmkin.  \r\n\r\nSút bezderiniń qataıýynyń aldyn alýdyń basqa tásilderi:\r\n\r\n* Emshekti jıi emizý nemese sútti arnaıy saýǵyshpen saýyp alý. Elektr sút saýǵyshtary jaqsyraq jumys isteıdi.\r\n* kontrastylyq dýsh qabyldaý (jyly jáne salqyn sýmen kezek) jaǵymsyz sezimderdi azaıtýǵa kómektesedi.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Balaǵa súttiń jetispeýi__\r\n\r\nBalaǵa súttiń qajettiligi anasynda súttiń túzilýine proportsıonal. Jıi emizý, jaqsy demalý, durys tamaqtaný jáne suıyqtyqty jetkilikti tutyný súttiń túzilýine yqpal etedi.\r\n\r\nBalanyń boıy men salmaǵyn ólsheý - onyń sútti jetkilikti tutynýyna kóz jetkizýdiń jaqsy tásili. Balanyń  sútti jetkilikti tutynýy týraly dárigerden surańyz.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Súttiń tyǵyndalýy (emshekte súttiń irkilýi)__\r\n\r\nSúttyń tyǵyndalýy múmkin (emshekte súttiń irkilýi). Bul oryn alýy múmkin, eger bala nashar qorektense, anasy emizýdi jiberip alsa (emshekten aıyrýda), nemese anasy tym tar emshekqap kıetin bolsa.\r\n\r\nSúttiń tyǵyndalýynyń belgileri (emshekte súttiń irkilýi): aýyrsyný, temperatýranyń artýy, emshektiń belgili bir tusynda qyzarý nemese emshek terisiniń astynda túıin bolýyn seziný.\r\n\r\nTútik ashylǵanda emshek ushynda kishkentaı aq núkte kórinedi. Aýyratyn tusty ýqalaý jáne abaılap basý tyǵyndalýdy joıýǵa kómektesedi.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Sút beziniń ınfektsııasy__\r\n\r\nEmshektiń ınfektsııasy (mastıt) bulshyq etinde aýyrsynýdy, qyzbany, qyzarýdy, sút beziniń sezimtaldyǵyn týyndatady, kóbinese, bir jaǵynda. Bul sımptomdar paıda bolsa, dárigerge kórinińiz.\r\n\r\nEmshektiń ınfektsııasy kelesi analarda jıi paıda bolady:\r\n\r\n* kúızeliske jáne sharshaýǵa ushyraǵan analar\r\n* emshek ushy syzattanǵan, sút tútikteri bitelgen nemese sút bezderi qataıǵan analarda\r\n* emshek emizýdi jiberip alatyn anada\r\n* tar emshekqap kıetin analarda.\r\n \r\nKóbinese emdeýge kiretinder:\r\n\r\n* ınfektsııany emdeý úshin bakterııaǵa qarsy preparattardy qoldaný\r\n*  aýyrsynǵan tusqa ylǵal spırtti kompresster qoldaný\r\n* demalý\r\n* emizgende yńǵaıly emshekqap qoldaný.\r\n \r\nZaqymdanǵan emshekten emizý tez jazylýyna yqpal etedi. Ana súti bala úshin qaýipsiz, emshekte ınfektsııa bolǵanymen.\r\n\r\nBalany qos emshekpen emizý mańyzdy. Bul sút beziniń qataıýynyń aldyn alady.\r\n\r\nUsynystar:\r\n\r\n* Eger emizý jaısyzydq týyndatsa, sútti qolmen nemese saýǵyshpen saýyp alyńyz.\r\n* Aldymen saý emshekti emizińiz, jaǵymsyz sezim ótkenge deıin. Osy máselemen kúresý týraly dárigermen keńesińiz.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Kandıdoz__\r\n\r\nKandıdoz – keń taralǵan zeńdik ınfektsııa, anadan balaǵa emizý kezinde beriledi. Zeńder (Candida albicans) jyly, ylǵal jerde mekendeıdi.\r\n\r\nBalanyń aýyz qýysy jáne ananyń emshek ushy – zeńder ósýi úshin ońtaıly jer. Kandıdoz bakterııaǵa qarsy preparattarmen emdeý kezinde nemese odan keıin jıi paıda bolady.\r\n\r\nAnada kandıdozdyń sımptomdary – qoıý qyzyl tústi, sezimtal emshek ushy nemese emizý kezinde nemese odan keıingi jaǵymsyz seziný. Balanyń aýyz qýysyndaǵy aq jáne qyzarǵan tustar – kandıdozdyń sımptomdary.\r\n\r\nSondaı-aq, balada bazdaný, kóńil-kúıiniń ózgerýi, emshekti jıi suraýy baıqalýy múmkin. Zeńge qarsy emdeý alý úshin dárigerge kóriný qajet.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Basqa aýrýlar__\r\n\r\nTemperatýranyń artýy nemese basqa aýrýǵa shaldyqqan bolsańyz, dárigerge kórinińiz. Kóptegen aýrýlar kezinde emize berýge bolady, balaǵa zııansyz. Sútpen beriletin antıdeneler balaǵa paıda ákeledi.','student_k',37,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(932,'','Analyq bezdiń kıstasy','','','qz','s','',0,'',6816,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531462440,1562998440,1531463125,'Analyq bezdiń kıstasy – analyq bezdegi suıyqtyq tolǵan qaltasha. Onyń birneshe túri bolady. Kóptegen túrleri qatersiz, olar ovýlıatsııa kezinde paıda bolady (analyq bezden uryq jasýshasynyń shyǵýy). Olar - fýnktsıonaldyq kıstalar atalady.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Analyq bezdiń kıstasy degenimiz ne?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Áıelderdiń jynystyq aǵzalary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Analyq bezdiń fýnktsıonaldyq kıstasynyń sımptomdary qandaı?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Analyq bezdiń kıstasy bar ekendigin dáriger qalaı biledi?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ýltra dybystyq emdeý degenimiz ne?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Ótýge bolatyn basqa tekserý túrleri bar ma?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Analyq bezdiń fýnktsıonaldyq kıstasy qalaı emdeledi?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Analyq bezdiń kıstasyn operatıvtik emdeý qajet pe?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Naqty qandaı operatıvtik emdeý túri qajet?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Dárigerge qoıylatyn suraqtar__{ALINK}\r\n\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Analyq bezdiń kıstasy degenimiz ne?__\r\n\r\nAnalyq bezdiń kıstasy – analyq bezdegi suıyqtyq tolǵan qaltasha. Onyń birneshe túri bolady. Kóptegen túrleri qatersiz, olar ovýlıatsııa kezinde paıda bolady (analyq bezden uryq jasýshasynyń shyǵýy). Olar - fýnktsıonaldyq kıstalar atalady.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Áıelderdiń jynystyq aǵzalary__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"47\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nÁıeldiń reprodýktıvtik aǵzalary – jatyr, jatyr moıny, qosalqylar (analyq bezder jáne uryq tútikteri) jáne qynap (inshek). Ol – uryqtyń damýy ótetin, almurt pishindi qýys aǵza. Jatyr jambas qýysynda,  nesep qap pen tik ishektiń arasynda ornalasqan.\r\nJatyrdyń tómengi tarylǵan tusynda moıny ornalasqan. Jatyr tútikteri - jatyrdyń eki jaǵynda ornalasqan ósindileri. Olar analyq bezdermen aıaqtalady.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Analyq bezdiń fýnktsıonaldyq kıstasynyń sımptomdary qandaı?__\r\n\r\nKóbinese, fýnktsıonaldyq kıstalar eshqandaı sımptomdarsyz ótedi (bilmeýińiz de múmkin), al keıde ishtiń aýyrsynýy, kebýi, etekkir aınalymynyń buzylysy, júrek aınýy jáne qusý bolýy múmkin. Basqa sımptomdaryna tamaq ishkende tez toıyný sezimi, jáne ish qatýy jatady.  \r\n\r\nEger menopaýza oryn alsa jáne etekkir aınalymy bolmasa, fýnktsıonaldyq kıstalar qalyptaspaıdy, biraq, analyq bezdiń kıstasynyń basqa túrleri bolýy múmkin. Analyq  bezdiń kıstasynyń kez kelgen sımptomy bolsa, dárigerge kórinińiz.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__ Analyq bezdiń kıstasy bar ekendigin dáriger qalaı biledi?__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"46\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nDáriger kóbinese, kıstany medıtsınalyq tekserý kezinde sezýi múmkin. Eger kıstaǵa kúmán bolsa, ony kórneki túrde kórý úshin dáriger ýltra dybystyq zertteý taǵaıyndaıdy. Dárigerdiń odan keıingi áreketi naýqastyń jasyna, ýltra dybystyq zertteýdegi kıstanyń túrine, sımptomdarǵa baılanysty.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ýltra dybystyq zertteý degenimiz ne?__\r\n\r\nÝltra  dybystyq zertteýde (ÝDZ) aǵzalardyń beınesin alý úshin dybys tolqyndary qoldanylady. Bul – analyq bezderdi kórýdiń jaqsy tásili. ÝDZ ishtiń syrtynan nemese inshek (qynap) arqyly ótkizýge bolady. Eki tásil de aýyrsyný bermeıdi. ÝDZ 30 mınýtqa sozylady. Bul ádis dárigerge kıstanyń ólshemi men syrtqy túri týraly qundy aqparat beredi.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Ótýge bolatyn basqa tekserý túrleri bar ma?__\r\n\r\nDáriger qandaǵy CA-125 atalatyn, aqýyz deńgeıin anyqtaıdy. Bul taldaý analyq  bezdiń kıstasy bar áıelderge kıstanyń qaterligin anyqtaý úshin taǵaıyndalady. CA-125 deńgeıi < 35 bolýy tıis. Biraq, bul tekserý áıelde analyq bezdiń qaterli isigi bar ekendigin naqty aıqyndamaıdy. Mysaly, analyq bezdiń qaterli isigi bar keıbir áıelderde CA-125 deńgeıi qalypty bolýy múmkin. Bul aqýyzdyń deńgeıi qaterli isik bolmaǵan áıelderde de artýy múmkin. Osy sebepti, CA-125 deńgeıin anyqtaýǵa qan taldaýy tek analyq bezdiń qaterli isiginiń sımptomdary bar nemese analyq bezdiń qaterli isiginiń qaýpin arttyratyn genetıkalyq mýtatsııasy bar  áıelderge usynylady.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Analyq bezdiń fýnktsıonaldyq kıstasy qalaı emdeledi?__\r\n\r\nFýnktsıonaldyq  kıstalar belgili bir ýaqytta ózdiginshe ótedi. Ádette, bul úrdis 1-3 aıdy alady.  Eger naýqasta  fýnktsıonaldyq kısta bolsa, onyń ólsheminiń azaıýyn kórý úshin dáriger 1-3 aıdan keıin qaıtadan tekserýdi usynady. Eger naýqasta fýnktsıonaldyq kısta jıi bolsa, dáriger ovýlıatsııa úrdisin basý úshin uryqtanýǵa qarsy tabletkalardy qabyldaýdy usynýy múmkin. Ovýlıatsııa bolmasa, fýnktsıonaldyq kıstalar da túzilmeıdi.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Analyq bezdiń kıstasyn operatıvtik emdeý qajet pe?__\r\n\r\nAnalyq bezdiń kıstasyn emdeýde birneshe faktorlar eskeriledi, mysaly, naýqastyń jasy, etekkirdiń bolýy, kıstanyń ólshemi, onyń syrtqy túri jáne sımptomdary.\r\n\r\nEger etekkir aınalymy bolsa, analyq bezdiń fýnktsıonaldyq kıstasynyń jeńil sımptomdary oryn alsa, operatsııa jasaýdyń qajeti joq. Eger kısta birneshe etekkir aınalymynan keıin ótpese, ulǵaıatyn bolsa, ÝDZ kezinde fýnktsıonaldyq kıstaǵa uqsamasa, dáriger operatsııany  taǵaıyndaýy múmkin.\r\n\r\nBala órbitý jasyndaǵy áıelderde analyq bezdiń kıstalarynyń hırýrgııalyq aralasýdy qajet etetin kóptegen túrleri bar. Bul jasta kıstalar, kóbinese, qatersiz.\r\n\r\nEger menopaýza bolsa, jáne analyq bezdiń kıstasy bolsa, dáriger operatsııany taǵaıyndaıdy. Analyq bezdiń qaterli isigi – sırek aýrý, biraq, 50-70 jastaǵy áıelderde úlken qaýip tóndiredi. Aýrýdyń áıelderde keshirek anyqtalǵan túrine qaraǵanda erte anyqtalǵan kezinde boljamy jaqsyraq.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Naqty qandaı operatıvtik emdeý túri qajet?__\r\n\r\nEger kısta shaǵyn bolsa, (órikteı nemese odan kishi) jáne ÝDZ kezinde qatersiz bolyp kórinse, dáriger  laparoskopııa ótkizý týraly sheshim qabyldaýy múmkin. Operatsııanyń bul túri ushynda jaryq kózi bar, laporoskop atalatyn aspap arqyly ótkiziledi.\r\n\r\nLaparoskop ish qýysyna kindikten sál joǵary nemese sál tómen tusta jasalatyn kishkentaı tilik arqyly engiziledi. Laparoskop arqyly dáriger aǵzalardy kóre alady. Kısta kóbinese,  qasaǵanyń túkti syzyǵynyń ústinde kishkentaı tilik jasaý arqyly alynady.\r\n\r\nEger kısta laparoskop arqyly ish qýysynan alý úshin tym úlken bolsa, jáne kúmándi kórinse, dáriger laparotomııany jasaýy múmkin. Bul kezde kıstany nemese zaqymdanǵan analyq bezdi alyp tastaý úshin úlken tilik jasalady. Jalpy narkoz jasalady, kısta qaterli isiktiń bolýyna tekseriledi. Eger bul qaterli isik bolsa, dáriger eki analyq bezdi, jatyrdy, salnık (sharby) atalatyn maı tinin, keıbir lımfa túıinderin alyp tastaýy múmkin. Bul jaıynda operatsııaǵa deıin dárigermen keńesýge mańyzdy. Dáriger sondaı-aq, operatsııanyń ár túriniń qaýipteri týraly, naýqastyń aýrýhanada bolý ýaqytyn, kúndelikti qalypty tirshilikke oralý týraly aıtyp beredi.   \r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Dárigerge qoıylatyn suraqtar__\r\n\r\n* ÝDZ jasaý qajet pe?\r\n* Kıstanyń túri qandaı?\r\n* Fýnktsıonaldyq  kısta bolsa, emdelý qajet pe?\r\n* Aýrýdyń barysynyń nasharlaýy týraly qalaı bilýge bolady?\r\n* Kıstanyń basqa túri bolsa, ony emdeý nusqalary qandaı? Operatsııa qajet pe?\r\n* Bolashaqta analyq bezdiń basqa kıstasy paıda bolý qaýpi bar ma?\r\n* Menopaýza. Analyq bezdiń qaterli isiginiń damý qaýpi bar ma?','student_k',32,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(933,'','Anemııa','','','qz','s','',0,'',21668,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531474500,1563010500,1531475607,'Anemııa – qanda ottegini aǵzalarǵa negizgi jetkizýshiler - saý qyzyl qan jasýshalarynyń tapshylyǵy bolǵanda damıtyn aýrý. Eger qannyń qyzyl jasýshalarynda gemoglobınniń mólsheri tómendese, organızm  temirdiń mólsherin jetkiliksiz alady. Anemııanyń  sımptomdary, mysaly, sharshaý otteginiń organızmge jetkiliksiz túsýinen paıda bolady.','\'\'__Anemııa__\'\' – qanda ottegini aǵzalarǵa negizgi jetkizýshiler - saý qyzyl qan jasýshalarynyń tapshylyǵy bolǵanda damıtyn aýrý. Eger qannyń qyzyl jasýshalarynda gemoglobınniń mólsheri tómendese, organızm  temirdiń mólsherin jetkiliksiz alady. Anemııanyń  sımptomdary, mysaly, sharshaý otteginiń organızmge jetkiliksiz túsýinen paıda bolady.\r\n\r\nAnemııa – qannyń keń taralǵan derti. Áıelder jáne sozylmaly aýrýǵa shaldyqqan adamdar osy dertke beıim keledi. Kelesi faktorlardy este ustaý qajet:\r\n\r\n·         Anemııanyń keıbir túrleri tuqym qýalaıdy, sábıler týǵannan zardap shegýi múmkin.\r\n\r\n·         Bala órbitý jasyndaǵy áıelder anemııanyń temir tapshylyqty atalatyn túrine beıim, bul etekkir kezinde qan joǵaltýmen jáne júktilik kezinde qan kólemine qajettiliktiń artýyna baılanysty.\r\n\r\n·         Egde jastaǵy adamdar da anemııanyń damý qaýpine beıim, tómen kalorııaly emdám jáne basqa aýrýlardyń bolýyna baılanysty.\r\n\r\nAnemııanyń túri kóp.  Olardyń báriniń sebebi men emdeý tásili boıynsha aıyrmashylyǵy bar. Temir tapshylyqty anemııa - asa keń taralǵan túri, temir quramdas qospalar men emdámdi túzetý arqyly jaqsy emdeledi. Anemııanyń keıbir túri, mysaly, júktilik kezindegi – tabıǵı sanalady. Alaıda, anemııanyń keıbir túrleri adamnyń ómir boıy densaýlyǵyna máseleler ákelýi múmkin.\r\n\r\n\'\'__Anemııanyń sebebi nede?__\'\'\r\n\r\nAnemııanyń 400 astam túri bar, olardy úsh sanatqa jikteýge bolady:\r\n\r\n·         Qan joǵaltýdan bolatyn anemııa. \r\n\r\n·         Qyzyl qan jasýshalar sanynyń azaıýynan nemese túzilý mehanızminiń buzylýynan týyndaıtyn anemııa. \r\n\r\n·         Qyzyl qan jasýshalarynyń buzylýynan bolatyn anemııa.\r\n\r\n\'\'__Qan joǵaltýdan bolatyn anemııa.__\'\' Qyzyl qan jasýshalary uzaq ýaqyt boıy baıaý sozylǵan, baıqalmaǵan qan ketýi saldarynan joǵatylýy múmkin. Mundaı sozylmaly qan ketýler ádette, asqazan ishek joldarynyń dertiniń nátıjesinde bolady, mysaly,  oıyq jaralar, gemorroı, gastrıt (asqazannyń silemeı qabatynyń qabynýy) jáne qaterli isik. Sozylmaly qan ketýler sondaı-aq, steroıdty emes qabynýǵa qarsy dárilik preparattardy (NPVP) qoldanýdan bolýy múmkin, mysaly, aspırındi. Etekkir jáne bosaný áıelderde qandy edáýir joǵaltýǵa aparady, ásirese, etekkirdiń mol bolýynda jáne kóp uryqty júktilikte.\r\n\r\n\'\'__Qyzyl qan jasýshalar sanynyń azaıýynan nemese túzilý mehanızminiń buzylýynan týyndaıtyn anemııa.__\'\' Oraq tárizdi jasýshaly anemııada qyzyl qan jasýshalary oraq tárizdi pishindi bolady, (osydan ataýy, ”oraq tárizdi jasýshaly”) genetıkalyq aýqaý saldarynan. Olar tez jarylyp-joıylady, sondyqtan, ottegi aǵzalarǵa jetkizilmeıdi, bul anemııaǵa aparady. Oraq tárizdi qyzyl qan jasýshalary usaq qantamyrlarynda tirelip qalýy da múmkin, bul aýyrsynýdy týyndatady.\r\n\r\n\'\'__Túziletin qyzyl qan jasýshalar sanynyń azaıýynan týyndaıtyn anemııa.__\'\' Temir tapshylyqty anemııa organızmdegi organıkalyq emes temirdiń jetispeýi saldarynan damıdy. súıek kemigi (súıektiń ortalyq bóiligi) ottegini aǵzalarǵa tasymaldaıtyn qyzyl qan jasýshalarynyń qurambóligi – gemoglobındi óndirý úshin qajet. Temirdiń mólsheri sáıkes bolmaǵanda, organızm qyzyl qan jasýshalary úshin gemoglobındi jetkilikti mólsherde óndire almaıdy. Nátıjesi - temir tapshylyqty anemııa. \r\ntemirge jutań emdám temir tapshylyqty anemııanyń sebebi bolady, ásirese, sábılerde, balalarda, jasóspirimder men ósimdik tektes emdám ustanatyndarda. Júktilik jáne bala emizý kezeńindegi metabolızm qajettiligi, etekkir de áıel organızmindegi temirdiń qoryn taýysady. Jıi qan tapsyrý, aýyr dene júktemesi organızmdegi temirdiń qoryn taýysýy múmkin. Keıbir adamdar taǵammen temirdiń mólsherin jetkilikti tutynady, alaıda, asqazan-ishek joldaryndaǵy derttik ózgeristerdiń saldarynan ol sińirilmeıdi, mysaly,  Kron aýrýy, nemese asqazannyń , ash ishektiń bóligi hıýrgııalyq túrde joıylǵan bolsa. Keıbir preparattar, tamaq pen kofeın quramdas sýsyn da temirdiń sińý úrdisine áser etýi múmkin.\r\n\r\n \'\'__B-12 dárýmeni  jáne folıı qyshqylynyń jetispeýinen bolatyn anemııa  (megaloblastyq anemııa) __\'\'– anemııanyń bir túri, sebebi, organızmdegi V12 dárýmeniniń tapshylyǵy. Qyzyl qan jasýshalaryn túzý úshin organızmge V12 dárýmeni jáne folıı qyshqyly qajet, eger olardyń biri nemese ekeýi de organızmde jetispeıtin bolsa, megaloblastyq anemııa damıdy.\r\n\r\nKeıde organızmde V12 dárýmeni taǵamnan sorylmaıdy, bul   pernıtsıozdyq anemııa atalatyn jaǵdaıǵa aparady. V12 dárýmeniniń jetkiliksiz sińýi Kron aýrýynyń, ishektiń parazıtarlyq ınfektsııasynyń, asqazan men ishektiń bóliginiń hırýrgııalyq joıylýynyń,   AITV(VICh) - ınfektsııanyń saldary bolýy múmkin.  Etti az jeıtin nemese múlde jemeıtin, qatań ósimdik tektes emdámdi ustanatyndar tamaqpen V12 dárýmenin jetkilikti mólsherde almaıdy.\r\n\r\nFolıı qyshqylynyń tapshylyǵy quramynda folıı qyshqylynyń mólsheri az taǵamdy tutyný saldarynan damıdy, mysaly, folıı qyshqylynyń mólsheri az kókónisterdi nemese olardyń termııalyq óńdelýi saldarynan. Belgili bir preparattardy qabyldaý kezinde nemese alkogoldi shamadan artyq tutynýda, organızmge folıı qyshqylynyń qosymsha mólsheri qajet bolsa (mysaly, júktilik kezinde) tapshylyq damýy múmkin. Eki ishek aýrýy - tropıkalyq aftalar men  glıýtenge sezimtaldyq enteropatııa (tselıakııa) –\r\norganızmde V12 dárýmeniniń jáne folıı qyshqylynyń tapshylyǵyna aparýy múmkin. Júktiliktiń erte kezinde organızmde folıı qyshqylynyń jetkilikti mólsheri uryqta júıke tútiginiń omyrtqanyń jyryǵy sekildi aqaýynyń damýynyń aldyn alady.\r\n\r\n\'\'__Súıek kemiginiń qyzmetine jáne dińgekti jasýshalarǵa baılanysty paıda bolatyn anemııa.__\'\' Keıde organızm súıek kemigindegi «dińgekti jasýshalar» atalatyn qarapaıym jasýshalarǵa (olar keıinnen qyzyl jasýshalarǵa damıdy) baılanysty  qyzyl qan jaýshalarynyń jetkilikti mólsherin óndire almaıdy. Bul qajetti jasýshalardyń mólsheri olarda aqaý paıda bolsa nemese metastazdyq qaterli isik jasýshalarymen almasýynan azaıýy múmkin.\r\n\r\n\'\'__Aplastıkalyq anemııa__ \'\'– dińgkekti jasýshalar sanynyń edáýir azaıýynda nemese olardyń bolmaýynda paıda bolatyn kúrdeli aýrý. Aplastıkalyq anemııa tuqym qýalaýy múmkin, sebepsiz nemese súıek kemiginiń dárilik preparattarmen, radıatsııamen, hımıoterapııamen nemese ınfektsııamen zaqymdanýynan damýy múmkin.\r\n\r\n\'\'__Talassemııa__\'\' – anemııanyń tuqym qýalaıtyn túri, bul kezde qan jasýshalarynyń durys qalyptasýy jáne ósýi múmkin bolmaıdy. Talassemııa – Jerorta teńiziniń, Afrıkanyń, Orta jáne Ońtústik Azııanyń óńirlerinen shyqqan adamdarǵa tán keletin, tuqym qýalaıtyn derttik jaǵdaı. Bul jaǵdaıdyń aýyrlyǵy ortashadan ómirge qaterlige deıin bolýy múmkin; asa aýyr túri – Kýlı anemııasy atalady. Qorǵasyn súıektiń kemigine ýytty, onymen janasý anemııanyń damýyna aparýy múmkin.  Qorǵasynmen ýlaný eresekterde jumysta jáne balalarda, bolǵan chıpsilerdi jegende oryn alýy múmkin. Keramıkalyq ydystardyń áınekeıi durys bolmaýy da tamaqty qorǵasynmen ýlaýy múmkin.\r\n\r\n\'\'__Basqa derttik jaǵdaılarǵa qosarlanatyn anemııa.__ \'\'Búırek aýrýy damysa jáne gıpotıreoıdızmde organızm qannyń qyzyl jasýshalarynyń túzilý úrdisine qajetti sáıkes gormondardy óndirmeıdi. Basqa sozylmaly aýrýlar – aýtoımmýndyq buzylystar, mysaly, qyzyljegi nemese revmatoıdty artrıt, qaterli isik nemese ınfektsııalar da túziletin qannyń qyzyl jasýshalarynyń sanyn azaıtýy múmkin.\r\n\r\n\'\'__Qannyń  qyzyl jasýshalarynyń mezgilinen buryn buzylýynan týyndaıtyn anemııa.__\'\' Qannyń  qyzyl jasýshalary synǵysh jáne aınalym júıesindegi ádettegi júktemelerge shydaı almasa, olar mezgilinen buryn buzylýy múmkin, bul gemolıtıkalyq anemııany týyndatady. Gemolıtıkalyq anemııa adamda týa bitýi nemese keıin damýy múmkin. Birqatar derttik jaǵdaılar, mysaly, oraq tárizdi jasýshaly anemııa, qannyń qyzyl jasýshalarynyń osy aqaýlaryna aparýy múmkin. Túziletin jasýshalardyń sanyn azaıtatyn tuqym qýalaıtyn keıbir aýrýlar, mysaly, talassemııa da synǵysh jasýshalardyń túzilýine yqpal etedi.\r\n\r\nGemolıtıkalyq anemııa kenetten nemese ınfektsııalar, dárilik preparattar, jylannyń nemese búıenniń ýyty, nemese taǵamnyń belgili bir túrleri sekildi kúızelisti faktorlardan damýy múmkin.   baýyr men búırek aýrýlarynyń damyǵan túrinde de qannyń qyzyl jasýshalarynyń tirshiligi qysqarýy múmkin.\r\n\r\n ımmýndyq júıe keıde qyzyl jasýshalardy bógde retinde qabyldap, qate shabýylǵa alady, bul anemııaǵa aparady. Júkti áıeldiń ımmýndyq júıesi uryq qanynyń qyzyl jasýshalaryna qatysty teris yqpaldy bolsa, balada anemııanyń telimdi túri – sábılerdiń gemolıtıkalyq aýrýy damıdy.\r\n\r\nTamyrlardy almastyrý, júrek klapandaryn protezdeý, jańa isikter, aýyr dárejeli kúıikter, hımııalyq zattekterdiń áseri, aýyr dárejeli gıpertenzııa, qan uıýynyń buzylysy qannyń qalypty qyzyl jasýshalarynyń zaqymdanýyna aparýy jáne olardy jeńil buzylatyn etýi múmkin. Sırek jaǵdaılarda ulǵaıǵan kók baýyr qannyń qyzyl jasýshalarynyń tejeýi múmkin jáne olar aınalym aǵymyna túskenge deıin buzýy múmkin.\r\n\r\n\'\'__Sımptomdary qandaı?__\'\'\r\n\r\nAnemııanyń sımptomdary onyń túrine, sebebine jáne densaýlyqtyń jaǵdaıyna baılanysty ár túrli. Anemııa basqa derttik jaǵdaılarmen baılanysty bolýy múmkin, mysaly, qan ketýi, oıyq jaralar, etekkir máselesi, nemese qaterli isik – aldymen osy aýrýlarǵa tán sımptomdar baıqalady. \r\n\r\nOrganızmniń anemııanyń sımptomdaryn erte satysynda  joıatyn erekshe qabileti bar. Eger anemııanyń aýyrlyǵy orta dárejeli bolsa, nemese uzaq ýaqyt boıy damysa, onyń sımptomdaryn baıqamaýyńyz múmkin.\r\n\r\nAnemııanyń kóptegen túrlerine jalpy tán bolatyndar:\r\n\r\n·         Tez sharshaý jáne jumys qabiletin joǵaltý. \r\n\r\n·         Júrektiń ádettegi emes jıi soǵýy, ásirese, dene júktemesinde. \r\n\r\n·         Tynys alýdyń qysqarýy\n jáne bas aýyrýy, ásirese, dene júktemesinde. \r\n\r\n·         Zeıindi shoǵyrlandyrý máseleleri \r\n\r\n·         Bas aınalýy \r\n\r\n·         Teriniń solǵyndyǵy \r\n\r\n·         Aıaqtyń qurysýy \r\n\r\n·         Uıqysyzdyq.\r\n\r\nÁri qaraı anemııanyń belgili bir túrlerine tán  \'\'__sımptomdar__\'\' keltiriledi:\r\n\r\nTemir tapshylyǵynan bolǵan anemııa:\r\n\r\n·         Qaǵazdy, muzdy nemese topyraqty jegisi kelý (tábettiń ózgerisi atalatyn jaǵdaı). \r\n\r\n·         Tyrnaqtyń joǵary qaraı qısaıýy - koılonıhıaz. \r\n\r\n·         Aýyz silemeı qabatynyń aýyrsynatyn sezimtaldyǵy, aýyz shetinde syzat paıda bolýymen.\r\n\r\n \'\'B-12 dárýmeniniń  tapshylyǵynan týyndaıtyn anemııa:\'\'\r\n\r\n·         Alaqan men tabandaǵy «shymshý», «ıne» qadalý sezimi. \r\n\r\n·         Dám sezimin joǵaltý. \r\n\r\n·         Júristiń buzylýy. \r\n\r\n·         Qol-aıaqtyń qozǵalysynyń ıkemsizdigi. \r\n\r\n·         Estiń qalypty bolmaýy. \r\n\r\n·         Elesteý, sandyraq jáne esten aýysý.\r\n\r\n\'\'Qorǵasynmen sozylmaly ýlanýdan týyndaıtyn anemııa:\'\'\r\n\r\n·         Qyzyl ıekte bolatyn qoshqyl kók jolaq, qorǵanys syzyǵy atalady. \r\n\r\n·         Ishtiń aýyrsynýy\r\n\r\n·         ish qatýy\r\n\r\n·         qusý\r\n\r\n\'\'qannyń qyzyl jasýshalarynynyń sozylmaly buzylýynan týyndaıtyn anemııa:\'\'\r\n\r\n·         Sary aýrý (teri men kózdiń sarǵaıýy) \r\n\r\n·         Neseptiń qońyr nemese qyzyl bolýy \r\n\r\n·         Aıaqtaǵy jaralar \r\n\r\n·         Sábı shaqta álsiz damý \r\n\r\n·         Ót – tas aýrýynyń sımptomdary \r\n\r\n\'\'Oraq tárizdi jasýshaly anemııa:\'\'\r\n\r\n·         Sharshaý  \r\n\r\n·         Juqpaǵa asa beıimdilik \r\n\r\n·         Balalyq shaqtaǵy ósýdiń jáne damýdyń baıaýlyǵy \r\n\r\n·         Kúshti aýyrsynýlar, ásirese, býynda, ishte, qol-aıaqta.\r\n\r\n\'\'qannyń qyzyl jasýshalarynynyń kenetten buzylýynan týyndaıtyn anemııa:\'\'\r\n\r\n·         Ishtiń aýyrsynýy \r\n\r\n·         Neseptiń qońyr nemese qyzyl bolýy \r\n\r\n·         Sary aýrý (teriniń sarǵaıýy) \r\n\r\n·         Teri astyndaǵy shaǵyn qantalaýlar. \r\n\r\n·         Ustamalar  \r\n\r\n·         búırek jetkiliksizdiginiń sımptomdary .\r\n\r\n__\'\'Dárigerge kórinińiz, eger: \'\'__\r\n\r\n·         Balańyzda nemese ózińizde udaıy sharshaý sezimi bolsa, tynys alý buzylsa, júrek soǵýy jıilese, teri solǵyn tartsa, nemese anemııanyń basqa sımptomdary baıqalsa. \r\n\r\n·         Balańyz nemese ózińiz az tamaqtanatyn bolsańyz, nemese organızmge dárýmender men mıneraldar jetkiliksiz túsetin bolspa. \r\n\r\n·         Etekkir aýyr ótetin bolsa, nemese oıyq jaranyń, gastrıttiń, gemorroıdyń nemese kolo-rektaldyq qaterli isiktiń sımptomdary paıda bolsa. \r\n\r\n·         Siz qorshaǵan ortada bar qorǵasynmen ýlanýdan qaýiptenesiz. \r\n\r\n·         Otbasynda tuqym qýalaıtyn anemııa bar, jáne bala kóterýdi josparlaý aldynda genetıkalyq keńes alǵyńyz keledi. \r\n\r\n·         Siz júktilikti bolýdy qarastyratyn áıel bolsańyz, dáriger taǵamdyq qospalardy qabyldaýdy usynady, tipti uryqtanýǵa deıin, ásirese, folıı qyshqylynyń týyndylaryn.   Bul qospalar ana men balaǵa paıdaly.\r\n\r\n\'\'__Bar ekendigin qalaı bilýge bolady?__\'\'\r\n\r\nanemııa  dıagnozyn  qoıý úshin dáriger syrqatnamany, deneńizdi qaraıdy, zerthanalyq taldaý ótkizedi. Sımptomdaryńyz, otbasyndaǵy syrqatnama, emdám, qabyldaıtyn preparattar, alkogol qabyldaý jáne etnıkalyq tegińiz týraly  týraly tolyq jaýap berý arqyly siz dárigerge kómektese alasyz. Dárigerińiz  anemııanyń sımptomdary bolýyn jáne onyń sebebin nusqaıtyn basqa dene kórsetkishterin anyqtaıdy.\r\n\r\nQan taldaýy dıagnozdy rastaýymen qatar sebebin de anyqtaýǵa kómektesedi. Negizgi taldaýlardyń biri – jiktelgen qan taldaýy, onyń barysynda qannyń qyzyl jasýshalarynyń sany, ólshemi, kólemi jáne olardaǵy gemoglobın mólsheri anyqtalady.\r\n\r\nEger aýrýdyń basynda temirdiń tapshylyǵy anyqtalsa, dáriger qandaǵy temir deńgeıin jáne organızmdegi temirdiń jalpy qorynyń úzdik kórsetkishi - qan plazmasyndaǵy ferrıtınniń deńgeıin anyqtaıdy. Dáriger sonymen qatar, qandaǵy V12 dárýmeniniń jáne folıı qyshqylynyń deńgeıin ólsheıdi. Tek sırek jaǵdaıda dáriger anemııanyń sebebin anyqtaý úshin súıek kemiginiń úlgisin alady.\r\n\r\nQannyń arnaıy taldaýlary sırek kezdesetin anemııanyń túrlerin anyqtaıdy, mysaly, qannyń qyzyl jasýshalaryna ımmýndyq shabýyl, qannyń qyzyl jasýshalarynyń synǵyshtyǵy nemese fermentterdiń, gemoglobınniń jáne uıý júıesiniń aqaýlary.  \r\n\r\nDáriger gemolıtıkalyq anemııaǵa kúmándansa, taldaýlar qannyń qyzyl jasýshalarynyń ydyraý ónimderiniń qan men nesepte bolýyn kórsetedi. \r\n \r\n\r\n\'\'__Emdeý ádisteri qandaı?__\'\'\r\n\r\nDáriger anemııany emdep jazýy úshin onyń sebebin anyqtaýy tıis. Anemııanyń bir túrin emdeý basqa túri úshin orynsyz nemese qaýipti bolýy múmkin.\r\n\r\n\'\'__Qandy joǵaltýdan týyndaǵan anemııa.__\'\' Kenetten qannyń úlken kólemin joǵaltýda sizge suıyqtyq, qan quıýmen, ottegi berýmen kómektesedi, jáne qannyń jańa qyzyl jasýshalaryn qurý úshin temir preparattaryn berý qajet bolýy múmkin. Qandy sozylmaly joǵaltý aldymen, qan ketý kózin anyqtaýmen, ony toqtatýmen emdeledi,  qajet bolsa, temir tapshylyqty anemııaǵa emdeý taǵaıyndalady.\r\n\r\n\'\'__Qannyń qyzyl jasýshalarynyń túzilýiniń tómendeýine baılanysty týyndaıtyn anemııa.__\'\' Temir tapshylyqty anemııada dáriger quramynda temiri organızmge jeńil sińetin temirli túrde bolatyn taǵamdyq qospalardy usynady. Belgili bir ýaqyt ishinde bosatylatyn temiri bar qospalar kópshilik úshin jaqsy tańdaý emes, sebebi, temir as qorytý joldarynyń kóbinese joǵarǵy bóliginde sińedi.\r\n\r\n\'\'__Saqtandyrý:__\'\' temiri bar qospalardy qoldaný aldynda árdaıym dárigermen keńesý qajet. Temirdiń organızmdegi artyqshylyǵy zııandy bolýy múmkin. Temir preparattarynyń artyq mólsherin tutyný sımptomdary - sharshaý, qusý, dıareıa, bas aýyrýy, ashýshańdyq jáne qosarlanatyn nashar seziný.\r\n\r\n\'\'__Saqtandyrý:__\'\' temiri bar qospalar,  basqa da qospalar men dáriler sekildi – balalardyń qoly jetpeıtin jerde saqtalýy tıis. temiri bar preparattarmen ýlaný – kishkentaı balalardaǵy ýlanýdyń jıi sebebi. Keıbir  tabletkalardy qoldaný birneshe saǵat ishinde ólim-jitimge aparýy múmkin. Balalardaǵy ýlaný sımptomdary – bas aınalýy, estiń qalypty bolmaýy, júrek aınýy, qusý, ish ótýi. Shuǵyl túrde dárigerge kóriný qajet.\r\n\r\n\'\'__Janama áseri:__\'\' temiri bar qospalardy bir jylǵa deıin qabyldaýyńyz múmkin. Bul qospalardy tamaqpen birge qabyldaý jıi kezdesetin janama áserleriniń aldyn alýǵa kómektesedi: júrek aınýy, dıareıa, ish qatýy jáne asqazandaǵy aýyrsyný. Dárigerge habarlańyz, eger janama áserleri uzaq ýaqyt boıy saqtalsa. Quramy boıynsha ár túrli preparattar bolady.\r\n\r\nTemir preparattary basqa da qabyldaıtyn dárilermen árekettesýi múmkin, sondyqtan, basqa aýrý boıynsha qabyldaıtyn dári týraly dárigerge mindetti túrde aıtý qajet. Kaltsıı preparattary temirdiń sińýine kedergi keltiredi, sondyqtan olardy ár túrli ýaqytta qabyldaý qajet.\r\n\r\nSondaı-aq, dáriger emdám quramyndaǵy temirdiń mólsherin arttyrýdy usynýy múmkin. Temirdiń jaqsy kózderi – qyzyl et, burshaq tuqymdastar, jumyrtqanyń sarysy, óńdelmegen dándi daqyl ónimderi, jańǵaqtar, teńiz ónimderi.\r\n\r\nDáriger emdeý barysynda qannyń qyzyl jasýshalarynyń kórsetkishterin baqylaıdy: gematokrıt, gemoglobın, ferrıtın deńgeılerin. Eger temir quramdas qospalardy qoldanýdan jaǵdaı jaqsarmasa, anemııany týyndatqan basqa sebepti izdeý qajet. Sırek jaǵdaıda dáriger temir preparattarynyń ınektsııasyn nemese temir preparattaryn kóktamyr arqyly engizýdi taǵaıyndaıdy. Sırek jaǵdaıda temir tapshylyqty anemııa ómirge qaýip tóndiretin bolsa, qan quıý qajet bolady.\r\n\r\n\'\'__V12 dárýmeniniń jáne folıı qyshqylynyń tapshylyǵynan týyndaǵan anemııa. __\'\'Eger organızmde V12 dárýmeni jetispese, dáriger B-12  dárýmeniniń ınektsııasyn taǵaıyndaıdy, sonymen qatar, V12 dárýmeni bar qospalardyń úlken mólsherin nemese V12 dárýmeni bar murynǵa arnalǵan spreıdi usynýy múmkin.  Organızmde V12 dárýmeniniń qajetti mólsheri bolǵanda tapshylyqtyń kóptegen sımptomdary azaıýy yqtımal.\r\n\r\nV12 dárýmeniniń tapshylyǵy bolatyn adamdardyń kópshiligi V12 dárýmenin udaıy sińire almaýy múmkin, olarǵa ár aı saıyn nemese ár úsh aı saıyn ınektsııalar, nemese kúndelikti tabletkalar qabyldaý qajet bolýy múmkin.\r\n\r\nDáriger emdám quramyndaǵy V12 dárýmeniniń mólsherin arttyrýdy usynýy múmkin. V12 dárýmeniniń jaqsy kózi: et, baýyr, búırek; balyq, ýstrıtsalar, mollıýskiler; sút, syr, jumyrtqa.\r\n\r\nFolıı  qyshqylynyń tapshylyǵynda dáriger ol quramdas qospalardy taǵaıyndaıdy jáne emdám quramynda folıı qyshqylynyń mólsherin arttyrýdy usynady. Folıı qyshqylynyń jaqsy kózderi: jasyl japyraqty balǵyn jemister men kókónister, aıqas gúldiler tuqymynyń kókónisteri (gúldi qyryqqabat, brokkolı, brıýssel qyryqqabaty), baýyr, búırek, sút ónimderi, óńdelmegen dándi daqyl ónimderi. Kókónisterdi shıki kúıinde nemese sál ǵana qyzdyryp tutynǵan jón.\r\n\r\n\'\'__Súıek kemigi qyzmetiniń buzylýynan jáne dińgekti jasýshalarda máseleler bolýyna baılanysty paıda bolatyn anemııa. __\'\'\r\n\r\nSúıek kemiginiń nemese dińgekti jasýshalardyń qyzmetiniń buzylysynan bolatyn anemııa turaqty sıpatty keledi jáne kúrdelirek emdeledi. Tuqym qýalaıtyn anemııany, mysaly, talassemııany, emdeý ádisteri kóp jáne naqty jaǵdaıǵa jáne aýrýdyń sımptomdaryna baılanysty. Birqatar jaǵdaılarda emdeý múlde qajet bolmaıdy, al basqa jaǵdaılarda kóp rettik quıylymdar jáne basqa shuǵyl kúrdeli sharalar qajet bolady.   aplastıkalyq   anemııa keıde kenetten jazylý satysyna kóshýi múmkindigine qaramastan, bul aýrýǵa shaldyqqandar súıek kemigin almastyrýǵa muqtaj.\r\n\r\nQorǵasynmen ýlanýdy emdeý qorǵasynmen janasýdy joıýǵa jáne organızmnen qorǵasyndy baılanystyryp, shyǵaratyn preparattardy taǵaıyndaýǵa negizdeledi. Anemııa sozylmaly aýrý nátıjesinde damyǵan adamdarǵa anemııany jeńildetýdiń jaqsy tásili – ony týyndatqan aýrýdy emdeý. Qannyń qyzyl jasýshalarynyń túzilýin yntalandyratyn gormon – Epogen ınektsııalary tıimdi bolýy múmkin. Búırek jetkiliksizdiginen bolǵan anemııada sáıkes dıalız,  Epogendi qabyldaý, sondaı-aq, búırek almastyrý qajet bolýy\n múmkin.\r\n\r\n\'\'__Qannyń  qyzyl jasýshalarynyń buzylýynyń kúsheıýinen bolatyn anemııa. __\'\' Gemolıtıkalyq  anemııany emdeý onyń sebebine baılanysty taǵaıyndalady. Ortasha gemolıtıkalyq anemııada emdeý qajet bolmaýy da múmkin. Qorshaǵan ortadaǵy titirkendirgish faktordy – hımııalyq zattekti anyqtaý múmkin bolsa – osy zattekpen janasýdy dereý toqtatý qajet. Gemolıtıkalyq  anemııasy bar adamdarǵa júrektiń zaqymdanǵan klapandaryn almastyrý, isikti alyp tastaý nemese dertti ózgergen qantamyrlaryn túzetý úshin hırýrgııalyq aralasý qajet bolýy múmkin.\r\n\r\nSondaı-aq, qoldaıtyn emdeý taǵaıyndalady, mysaly, suıyqtyqty kóktamyr arqyly engizý jáne aýyrsynýdy basý. Birqatar jaǵdaıda qan quıý qajet bolýy múmkin. Steroıdtyq preparattar  organızmniń ózindik qannyń qyzyl jasýshalaryna ımmýndyq serpinin kidirtýi múmkin. Belgili bir zııandy faktorlardy  plazmaferezdiń kómegimen qannan joıýǵa bolady.  \r\n\r\nGemolıtıkalyq  anemııa emdeýge qaramastan saqtalatyn bolsa, dáriger sońǵy shara retinde-  splenektomııany  –kók baýyrdy hırýrgııalyq jolmen alyp tastaýdy usynady. Kóptegen adamdar kók baýyrsyz da qalypty ómir súredi.\r\n\r\nÓt qabyn alyp tastaý qajet bolýy múmkin, eger anemııa burynnan oryn alsa jáne ót tas aýrýynyń sımptomdary bolsa. Gemolıtıkalyq  anemııa búırekti zaqymdasa, dıalızdi ótkizý qajet bolýy múmkin. Asa sırek jaǵdaıda súıek kemigin almastyrý - Gemolıtıkalyq  anemııany emdeýdiń barysynda jalǵyz jaramdy sheshim bolýy múmkin.\r\n\r\nOraq tárizdi  jasýshaly anemııany emdeý bolmaýyna qaramastan, dárilik preparattar aýyrsynýdy azaıtýy múmkin. Gıdroksıýrea atalatyn preparat gemoglobınniń balamaly, aýrýǵa shaldyqpaǵan  túriniń túzilýin yntalandyrady.\r\n\r\n\'\'__Qalaı aldyn alýǵa bolady?__\'\' \r\n\r\nTemir tapshylyqty anemııanyń aldyn alý úshin taǵamdy durys úılesimdi emdám boıynsha tutyný qajet, oǵan temirdiń kózderi, V12 dárýmeni men folıı qyshqyly enýi tıis.\r\n\r\n·         Eger vegetarıandyq emdámdi tutynatyn bolsańyz, taǵamtaný boıynsha mamanmen nemese dárigermen qajetti qospalar men emdámdi talqylańyz. \r\n\r\n·         taǵamtaný boıynsha mamannan nemese dárigerden S dárýmenin tutyný qajettiligin surańyz. C dárýmeni asqazannyń qyshqylyn kúsheıtedi jáne emdámniń ónimderinen temirdiń sińýin jaqsartýy múmkin. \r\n\r\n·         Kofeın men sháıdi tutynýdy azaıtý qajet. Bul zattekter temirdiń sińýin basýy múmkin. Temirdiń basqa da tejeýshileri EDTA saqtaýyshtary, talshyqtar, kaltsııdiń úlken mólsheri, keıbir kókónisterde bolatyn fıtattar. \r\n\r\n·         Temirmen baıytylǵan jarmalar men nandy tańdańyz. \r\n\r\n·         Qaýipsizdik boıynsha nusqaýlyqty qadaǵalańyz, eger jumysyńyz qorǵasyny bar materıaldarmen janasýǵa qatysty bolsa, mysaly, galvanıkalyq elementter (batareıkalar), munaı nemese boıaýlar. \r\n\r\n·         Dárigerden nemese jergilikti densaýlyq saqtaý organdarynan tamaq nemese sýsyn ázirleıtin keramıkalyq ydysta qorǵasynnyń mólsheri bolýyn anyqtaıtyn testilerdi surastyryńyz.','student_k',33,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(934,'','Ankılozdy spondılıt','','','qz','s','',0,'',1282,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531475580,1563011580,1531475900,'Ankılozdy (qozǵaltpaıtyn) spondılıt (Behterev aýrýy) – omyrtqa artrıtiniń bir túri. Bul aýrý kezinde omyrtqalar arasynda ornalasqan omyrtqa aralyq dıskilerdiń jáne omyrtqa men jambastyń arasyndaǵy býyndardyń qabynýy paıda bolady.   Ankılozdy spondılıt -  ımmýndyq aýrý. Ol kóbinese, erlerde jıi kezdesedi jáne aýyr túrde ótedi. Keıde aýrý bir otbasynyń múshelerinde qaıtalanýǵa beıim keledi. ','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Sımptomdary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\n Ankılozdy (qozǵaltpaıtyn) spondılıt (Behterev aýrýy) – omyrtqa artrıtiniń bir túri. Bul aýrý kezinde omyrtqalar arasynda ornalasqan omyrtqa aralyq dıskilerdiń jáne omyrtqa men jambastyń arasyndaǵy býyndardyń qabynýy paıda bolady.   Ankılozdy spondılıt -  ımmýndyq aýrý. Ol kóbinese, erlerde jıi kezdesedi jáne aýyr túrde ótedi. Keıde aýrý bir otbasynyń múshelerinde qaıtalanýǵa beıim keledi. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"49\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Sımptomdary__\r\n\r\nErte sımptomdaryna arqanyń aýyrsynýy jáne shıryǵý sezimi jatady. Bul máseleler kóbinese, jasóspirimdik kezeńniń sońynda nemese eresektik kezeńniń basynda bastalady. Ankılozdy spondılıt kezinde omyrtqalardyń býyndyq betteri birtindep ózara birige bastaıdy, osylaısha omyrtqanyń qozǵalýy shekteledi. Sımptomdar nasharlaýy, jaqsarýy nemese bilinbeýi de múmkin.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Emdeý__\r\n\r\nAýrý emdelmeıdi, biraq, aýyrsynýdy jeńildetetin, qabynýdy nemese basqa sımptomdardy azaıtatyn  dárilik preparattar bar. Sondaı-aq, dene jattyǵýlary kómektesedi.\r\n\r\nSondaı-aq, moıyn artrıtin (spondılezdi) qarańyz. ','student_k',41,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(935,'','Anorektaldyq qaterli isik','','','qz','s','',0,'',1014,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531476180,1563012180,1531476436,'Anorektaldyq qaterli isik – qaterli isikterdiń sırek túri. Aınalshyq (anýs) – as qorytý joldarynyń tómengi ushyndaǵy sańylaý, ol arqyly organızmnen nájis syrtqa shyǵarylady. Ol tik ishektiń ushynda  teriniń syrtqy qabatymen qalyptasqan. Anorektaldyq qaterli isik – aınalshyqtyń tinderinde qaterli isik jasýshalary paıda bolatyn aýrý.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Sımptomdary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\n Anorektaldyq qaterli isik – qaterli isikterdiń sırek túri. Aınalshyq (anýs) – as qorytý joldarynyń tómengi ushyndaǵy sańylaý, ol arqyly organızmnen nájis syrtqa shyǵarylady. Ol tik ishektiń ushynda  teriniń syrtqy qabatymen qalyptasqan. Anorektaldyq qaterli isik – aınalshyqtyń tinderinde qaterli isik jasýshalary paıda bolatyn aýrý.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"50\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Sımptomdary__\r\n\r\nSımptomdaryna aınalshyq sańylaýy aýmaǵyndaǵy qan ketýi, aýyrsyný nemese isinýlerdiń paıda bolýy jatady. Aınalshyqtyń qyshýy jáne bólindiler de anaorektaldyq qaterli isiktiń sımptomdary bolýy múmkin.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Emdeý__\r\n\r\nEmdeý ádisterine sáýlemen emdeý, hımııalyq emdeý jáne hırýrgııalyq aralasý jatady. Emdeý ádisi isiktiń taralýyna, túrine, ólshemine jáne ornalasýyna baılanysty anyqtalady.','student_k',57,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(936,'','Antıdepressanttar','','','qz','s','',0,'',1320,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531476480,1563012480,1531476666,'Antıdepressanttar – depressııany emdeýge arnalǵan preparattar. Sizge olardy emdeýshi dárigerińiz taǵaıyndaıdy. Bul preparattardyń áreket etý mehanızmi - mıda óndiriletin belgili bir hımııalyq zattekterdiń balansyn qalpyna keltirý. Olar birneshe aptadan keıin tıimdi áreket ete bastaıdy. Antıdepressanttardyń birneshe túri bar. Sizge jaramdy túrin tapqanǵa deıin emdeýshi-dárigerińiz olardyń birneshe nusqasyn taǵaıyndaýy múmkin.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Jalpy aqparat__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Janama áserleri__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Preparattardy qabyldaýdy toqtatý__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Jalpy aqparat__\r\n\r\nAntıdepressanttar – depressııany emdeýge arnalǵan preparattar. Sizge olardy emdeýshi dárigerińiz taǵaıyndaıdy. Bul preparattardyń áreket etý mehanızmi - mıda óndiriletin belgili bir hımııalyq zattekterdiń balansyn qalpyna keltirý. Olar birneshe aptadan keıin tıimdi áreket ete bastaıdy. Antıdepressanttardyń birneshe túri bar. Sizge jaramdy túrin tapqanǵa deıin emdeýshi-dárigerińiz olardyń birneshe nusqasyn taǵaıyndaýy múmkin.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Janama áserleri__\r\n\r\nAntıdepressanttardy qabyldaýda azdaǵan janama áserleri paıa bolýy múmkin, olar, ádette, tez ótedi. Olarǵa jatatyndar: bas aýyrýy, júrek aınýy, uıqy máseleleri, mazasyzdaný jáne jynystyq turǵydan máseleler. Qandaı da bir janama áserler paıda bolsa, dárigerge habarlańyz. Sondaı-aq, qabyldap júrgen basqa dáriler, dárýmender nemese qospalar týraly emdeýshi-dárigerińizge aıtýyńyz qajet.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Preparattardy qabyldaýdy toqtatý__\r\n\r\nÓzin seziný jaqsarǵannan keıin de antıdepressanttardy qabyldaý mańyzdy. Dárigermen keńespeı turyp preparattardy qabyldaýdy toqtatpańyz. Antıdepressanttardy  qabyldaýdy birtindep toqtatý qajet.','student_k',104,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(937,'','Arıtmııa','','','qz','s','',0,'',6432,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531476660,1563012660,1531477525,'Arıtmııa degenimiz – júrek yrǵaǵynyń buzylýy  nemese júrek soǵýy jıiliginiń (pýlstiń) buzylýy. Júrek tym tez (tahıkardııa), tym baıaý (bradıkardııa) nemese udaıy emes soǵýy múmkin.','__Mazmuny__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Sebepteri__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Sımptomdary__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Dıagnostıka__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Emdeý__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Boljamy__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Qashan dárigerge kóriný qajet__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Aldyn alý__{ALINK}\r\n\r\nArıtmııa degenimiz – júrek yrǵaǵynyń buzylýy  nemese júrek soǵýy jıiliginiń (pýlstiń) buzylýy. Júrek tym tez (tahıkardııa), tym baıaý (bradıkardııa) nemese udaıy emes soǵýy múmkin.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"51\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Sebepteri__\r\n\r\nQalypty jaǵdaıda júrek ókpege jáne deneniń basqa bólikterine qan kelýine yqpal etetin nasos tárizdi jumys isteıdi.\r\n\r\nBul mehanızmdi iske qosý úshin júrekte onyń durys yrǵaqpen jıyrylýy úshin jaýapty ótkizýshi júıe bar.\r\n\r\n·         Júrekke jıyrylý qajettigine belgi beretin elektr ımpýlsi sınoatrıaldyq túıinde týyndaıdy (sınýstyq túıin nemese SA túıini). Ol júrektiń tabıǵı kardıo-yntalandyrǵyshy.\r\n\r\n·         Impýls sınýstyq túıinnen shyǵady jáne kóptegen ótkizýshi joldardyń boıymen júrekke taraıdy.\r\n\r\n·         Túrli nerv ımpýlsteriniń áser etýimen júrek baıaý nemese tezirek jıyrylady. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"52\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nArıtmııa júrektiń ótkizý júıesinde máseleler bolsa, paıda bolady.\r\n\r\n·         Aqaýly (qosymsha) sıgnaldar bolýy múmkin.\r\n\r\n·         Elektr  ımpýlsteri báseńdeýi nemese tejelýi múmkin.\r\n\r\n·         Elektr  ımpýlsteri júrektiń jańa nemese túrli ótkizýshi joldary boıymen taralýy múmkin.\r\n\r\nJúrek yrǵaǵynyń buzylýynyń jıi sebepteri:\r\n\r\n·         Organızmdegi kalıı men basqa zattekterdiń aqaýly deńgeıi\r\n\r\n·         Buryn  júrek talmasyhttps://cdncache1-a.akamaihd.net/items/it/img/arrow-10x10.pngnemese júrek bulshyq etiniń zaqymdanýy  \r\n\r\n·         Júrektiń týa bitken aýrýlary\r\n\r\n·         Júrek jetkiliksizdigi jáne júrektiń ulǵaıýy\r\n\r\n·         Qalqansha bezdiń gıperfýnktsııasy.\r\n\r\nArıtmııa keıbir zattekter men dárilik preparattardy qabyldaýdan týyndaýy múmkin, mysaly:\r\n\r\n·         Alkogol, kofeın nemese basqa yntalandyrǵyshtar\r\n\r\n·         Arterıaldyq qysymnyń deńgeıin baqylaýǵa arnalǵan dárilik preparattar\r\n\r\n·         Temeki shegý (nıkotın)\r\n\r\n·         Júıke júıesiniń belsendiligin basatyn preparattar\r\n\r\n·         Depressııany nemese psıhozdy baqylaýǵa arnalǵan dárilik preparattar.\r\n\r\nKeıde arıtmııanyń bir túrin emdeýde qoldanylatyn preparattar arıtmııanyń basqa túrin týyndatýy múmkin.\r\n\r\nJúrek yrǵaǵynyń jıi kezdesetin buzylystary:\r\n\r\n·         Júrekshelerdiń fıbrıllıatsııasy jáne dirildeýi\r\n\r\n·         Atrıoventrıkýlıarlyq túıindik retsıprokty tahıkardııa (AVÝRT)\r\n\r\n·         Atrıoventrıkýlıarlyq tejelý\r\n\r\n·         Mýltıfokaldyq júrekshelik tahıkardııa\r\n\r\n·         Paroksızmaldyq sýpraventrıkýlıarlyq tahıkardııa\r\n\r\n·         Sınýstyq túıinniń álsizdigi\r\n\r\n·         qarynshalardyń fıbrıllıatsııasy  nemese qarynshalyq tahıkardııa\r\n\r\n·         Volf-Parkınson-Ýaıt sındromy\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Sımptomdary__\r\n\r\nArıtmııa kezinde júrek yrǵaǵy bolýy múmkin:\r\n\r\n·         Óte baıaý (bradıkardııa)\r\n\r\n·         Óte tez (tahıkardııa)\r\n\r\n·         Udaıy emes, birkelki emes, nemese úzikti\r\n\r\nArıtmııa turaqty nemese kezeńdi bolýy múmkin. Arıtmııa kezinde árdaıym sımptomdar bola bermeıdi. Sondaı-aq, sımptomdar dene belsendiligi kezinde aıqynyraq bolýy múmkin.\r\n\r\nSımptomdary jeńil, aýyr, nemese ómirge qaterli bolýy múmkin.\r\n\r\nArıtmııanyń jıi sımptomdary:\r\n\r\n·         Keýdedegi aýyrsyný\r\n\r\n·         Esten taný\r\n\r\n·         Bas aınalýy\r\n\r\n·         Solǵyn tartý\r\n\r\n·         Entigý\r\n\r\n·         tersheńdik\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Dıagnostıka__\r\n\r\nDáriger stetoskoppen júrekti tyńdaıdy, pýlsti tekseredi.\r\n\r\nArterıaldyq qysymnyń deńgeıi tómen nemese qalypty bolýy múmkin.\r\n\r\nJúrek yrǵaǵynyń buzylysyn anyqtaý úshin júrekti qadaǵalaý jıi qoldanylady, mysaly:\r\n\r\n·         Holter qadaǵalaýy (24 saǵat ishinde qoldanylady)\r\n\r\n·         EKG oqıǵalaryn tirkeý nemese ornatylatyn tuzaqty EKG tirkeýshi (2 jáne odan artyq apta boıy qoldanylady)\r\n\r\nJúrektiń aýrýlaryn anyqtaý úshin qoldanylatyn tekserý ádisteri:\r\n\r\n·         Koronaroangıorafııa\r\n\r\n·         EKG (elektrokardıografııa)\r\n\r\n·         Ehokardıografııa\r\n\r\nJúrektiń ótkizýshi júıesin muqııat zertteý úshin arnaıy tekserý ótkiziledi\r\n\r\n- elektrofızıologııalyq (EFI).\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Emdeý__\r\n\r\nJúrek yrǵaǵynyń kúrdeli buzylystarynda qalypty yrǵaqty qalpyna keltirý úshin shuǵyl emdeý qajet bolady. Bul emdeý ádisteri:\r\n\r\n·         Elektrlik \"shokty\" terapııa (defıbrıllıatsııa nemese kardıoversııa)\r\n\r\n·         Ýaqytsha kardıo-yntalandyrǵyshty ornatý\r\n\r\n·         Kók tamyr ishilik nemese ishiletin dári-dármek.\r\n\r\nKeıde arıtmııanyń paıda bolýynyń aldyna alatyn úzdik ádis – stenokardııa men júrek jetkiliksizdigin tıisti emdeý bolady.\r\n\r\nArıtmııaǵa qarsy dári-dármekter kelesi jaǵdaılarda qoldanylýy múmkin:\r\n\r\n·         Arıtmııanyń qaıta paıda bolýynyń aldyn alý úshin\r\n\r\n·         Júrek yrǵaǵynyń qalypty jıiligin qoldaý úshin\r\n\r\nBul dárilerdiń keıbiriniń janama áseri bolýy múmkin. Olardy dárigerdiń nusqaýlaryn dál oryndaý arqyly qabyldaý qajet. Dárigermen keńeskennen keıin ǵana dárini qabyldaýdy toqtatýǵa bolady.\r\n\r\nJúrek yrǵaǵynyń buzylýynyń aldyn alýǵa jáne emdeýge baǵyttalǵan emdeý ádisteri:  \r\n\r\n·         Júrektiń ablıatsııasy, arıtmııany týyndatýǵa qabiletti júrektiń belgili bir bólikterin buzý úshin qoldanylady.\r\n\r\n·        === kardıoverter – defıbrıllıatordy ornatý=== kenetten ólim-jitim qaýpi joǵary adamdarǵa  \r\n\r\n·         Kardıoyntalandyrǵysh (yrǵaqty júrgizýshi) – pýlstiń udaıy bolmaýyn, tym tez nemese baıaý bolýyn anyqtaıtyn qural. Ol júrekke sıgnal beredi jáne qalypty yrǵaqty qalpyna keltirýge yqpal etedi.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"53\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Boljamy__\r\n\r\nBoljamy birneshe faktorǵa táýeldi:\r\n\r\n·         Arıtmııanyń túrine. (Júrek yrǵaǵynyń keıbir buzylystary ómir úshin qaýipti nemese emdeýge nashar kónedi)\r\n\r\n·          ıshemııalyq júrek aýrýy,  júrek jetkiliksizdigi  nemese júrektiń qaqpaqshalarynyń aqaýlary.\r\n\r\n \r\n__Qashan dárigerge kóriný qajet__\r\n\r\nKelesi jaǵdaılarda dárigerge kóriný qajet:\r\n\r\n·         Arıtmııa sımptomdary paıda bolsa.\r\n\r\n·         Buryn arıtmııa anyqtalǵan, sımptomdar ýshyǵýyn nemese dárimen emdeýden jaqsarý bolmaýyn baıqasańyz.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Aldyn alý__\r\n\r\nÝaqytyly  júrektiń ıshemııalyq aýrýynyń aldyn alý arıtmııanyń paıda bolý qaýpin azaıtady.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Sınonımdary: __\r\n\r\nJúrek yrǵaǵynyń buzylýy; Bradıkardııa; Tahıkardııa.','student_k',29,0,0,'Article',7.00,'n','y');
