(156,'article','1577','Impetıgo','qz','2018-12-21 04:09:31','2018-12-21 04:01:00','Impetıgo – teriniń keń taralǵan ınfektsııalyq aýrýy.\r\n\r\nImpetıgonyń qozdyrǵyshy streptokokk nemese stafılokokk bakterııasy bolyp tadylady. Barynsha kóp taralǵan qozdyrǵysh metıtsıllın-rezıstentti altyn tústi staflıkokk (MRAS) bolyp esepteledi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1577',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Impetıgo','y','   Impetıgo Impetıgo – teriniń keń taralǵan ınfektsııalyq aýrýy.\r\n\r\nImpetıgonyń qozdyrǵyshy streptokokk nemese stafılokokk bakterııasy bolyp tadylady. Barynsha kóp taralǵan qozdyrǵysh metıtsıllın-rezıstentti altyn tústi staflıkokk (MRAS) bolyp esepteledi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nImpetıgo – teriniń keń taralǵan ınfektsııalyq aýrýy.\r\n\r\n\r\n\r\nSýrette: teriniń qurylymy\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nImpetıgonyń qozdyrǵyshy streptokokk nemese stafılokokk bakterııasy bolyp tadylady. Barynsha kóp taralǵan qozdyrǵysh metıtsıllın-rezıstentti altyn tústi staflıkokk (MRAS) bolyp esepteledi.\r\n\r\nÁdette teriniń ústińgi jaǵynda bakterııalardyń kóptegen túrleri mekendeıdi. Teri zaqymdalǵan kezde, bakterııalar aǵzaǵa enip ketedi. Munyń saldarynan ınfıtsırlený jáne qabyný paıda bolady. Teriniń zaqymdanýy mynadaı jaǵdaılardan týyndaýy múmkin:\r\n\r\n•	Janýarlardy tisteýi;\r\n•	Adamnyń tisteýi;\r\n•	Terini jaralap nemese jaraqattap alý;\r\n•	Jándikterdiń shaǵýy.\r\n\r\nImpetıgo teriniń betinde kórinetin zaqym bolmasa da paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nAýrý kóbinese jaǵdaıy  joq eldi-mekenderde, balalar arasynda taralady.\r\n\r\nEresekter ımpetıgomen teriniń basqa máseleleri týyndaǵannan keıin zaqymdanady. Sondaı-aq, ol sýyq tıgennen nemese basqa da vırýstyq ınfektsııalar juqqannan týyndaıtyn kórinedi.\r\n\r\nImpetıgo – juqpaty aýrý. Eger sizdiń deneńizdegi kúldireýikterdegi jınalǵan suıyqtyqtar , dene terisiniń basqa ashyq jerine tıse odan da zaqymdaný protsesi týyndaıdy.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nImpetıgo myna sımptomdarmen baılanysty:\r\n\r\n•	Ishine iriń tolǵan, bir nemese birneshe jarylǵan kúldireýikter. Balalardyń terisindegi jarylǵan  kúldireýikterdiń orny qyzylqaı nemese qabyqshaly bolyp kórinip turady.\r\n\r\nQyshıtyn kúldireýler:\r\n\r\n•	Bal tústes, nemese sarǵysh suıyqtyq tolyp turady;\r\n•	Sýlanyp turady jáne qyzyl qabyrshyqtanyp turady;\r\n•	Bórtpe sekildi kórinedi, bir daq sııaqty bolyp bastalyp, keıin aınalyp, kólemin ulǵaıtyp, qaptap ketedi;\r\n•	Bet terisinde, erinde, qolda nemese aıaqta jara bolyp, barlyq denege taraıdy;\r\n•	Infektsııalanǵan jerdiń aınalasyndaǵy lımfatıkalyq túıinder úlkeıedi.\r\n\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\n\r\nImpetıkany dıagnostıkalaý úshin, dáriger terige jalpy tekserý júrgizedi.\r\nDıagnostıkalaý úshin dáriger teridegi bakterııanyń úlgisin alýy múmkin, ony zerohanada tekserip, qozdyrǵyshtyń túp negizin anyqtaıdy. Bul ádis arqyly MRZS aýrýynyń sebepterin anyqtaýǵa bolady. Atalmysh túrderi ınfektsııaǵa arnaıy antıbıotıkterdi qoldaný kerek.\r\n\r\n\r\nEmdelýi\r\n\r\nEmdeýdiń basty maqsaty ınfektsııany jáne aýrý sımptomdaryn jeńildetý bolyp tabylady.\r\n\r\nDáriger sizge bakterııaǵa qarsy kremdi taǵaıyndaıdy. Infektsııanyń aǵymy aýyr bolsa, sizge ishke endiriletin antıbıotıkter taǵaıyndalady.\r\n\r\nTerińizdi kúnine neshe ret antıbakterıalyq sabynmen jýyńyz, sonada irinder drenajdalyp shyǵady da, qabyqshalar alynady.\r\n\r\n\r\nBoljamy\r\n\r\nImpetıgo kezindegi jaralar aqyryndap jazylady. Tyrtyqtar qalmaýy da múmkin. Emdelý kórsetkishi álde-qaıda joǵary, biraq kishkentaı balalarda aýrý qaıtalanýy múmkin. \r\n\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n\r\n•	Búırek jetispeýshiligi (keı jaǵdaıda, poststreptokokktik glomerýlonefrıt);\r\n•	Impetıgo keń kólemdi alady (balalarda)\r\n•	Teriniń úzdiksiz zaqymdanýy jáne tyrtyqtanýy (óte sırek jaǵdaıda)\r\n•	Deneniń basqa bólikterine ınfektsııanyń taralýy.\r\n\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\n\r\nImpetıgonyń sımptomdary paıda bolǵan kezde dárigerge qaralyńyz.\r\n\r\n\r\nAldyn alý\r\n\r\nInfektsııanyń taralýyn toqtatyńyz.\r\n\r\n•	Eger sizde ımpetıgo bolsa, árqashan taza ysqy men súlgini qoldanyńyz;\r\n•	Otbasyńyzdaǵy basqa adamdarmen súlgini, kıimdi, ustarany jáne basqa da jeke gıgıenalyq zattardy bólispeýge tyrysyńyz.\r\n•	Kúldiregen jerlerdiń dymqyl tustaryna tımeýge tyrysyńyz;\r\n•	Infıtsırlengen terige tıgennen keıin qolyńyzdy muqııat jýyńyz.\r\n\r\nTerińizdi amal bolsa taza ustańyz, sonda ǵana ınfektsııanyń taralýynyń aldyn altyn bolasyz. Syrylǵan nemese kesilgen terińizdi sýmen, sabynmen jaqsylap turyp jýyńyz.  Siz sondaı-aq, jumsaq, antıbakterııalyq sabyndy da paıdalansańyz boldy.\r\n\r\nDerekkóz: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000860.htm\r\n\r\nTeriniń jalpy máseleleri (erlerde / áıelderde)\r\nBalalardyń aýyz qýysy máseleleri (erlerde / áıelderde)\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nteri ınfektsııasy, \r\nımmýn júıesiniń álsireýi, \r\njaralar, \r\nqabyrshyqty kópirshikter    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(157,'article','1581','Atmosferalyq qysymnyń ózgerýine baılanysty týyndaıtyn qulaq aýrýlary','qz','2018-12-21 04:15:00','2018-12-21 04:13:00','Qulaq aýrýlary syrttaǵy aýa qysymynyń joǵarylaýy nemese azaıýynan paıda bolýy múmkin, al óz kezeginde ishki aýa qysymy sol deńgeıde qala bermek. Bul ushaqtyń ushý bıiktikti ózgergende nemese súńgýir sýdyń astyna túskende nemese kóterilgende oryn alýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1581',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Atmosferalyq','y','   Atmosferalyq qysymnyń ózgerýine baılanysty týyndaıtyn qulaq aýrýlary Qulaq aýrýlary syrttaǵy aýa qysymynyń joǵarylaýy nemese azaıýynan paıda bolýy múmkin, al óz kezeginde ishki aýa qysymy sol deńgeıde qala bermek. Bul ushaqtyń ushý bıiktikti ózgergende nemese súńgýir sýdyń astyna túskende nemese kóterilgende oryn alýy múmkin. Qulaq aýrýlary syrttaǵy aýa qysymynyń joǵarylaýy nemese azaıýynan paıda bolýy múmkin, al óz kezeginde ishki aýa qysymy sol deńgeıde qala bermek. Bul ushaqtyń ushý bıiktikti ózgergende nemese súńgýir sýdyń astyna túskende nemese kóterilgende oryn alýy múmkin.\r\n\r\n•	Syrttaǵy aýa qysymynyń kenetten joǵarylaýynan, aýa qysymy dabyl jarǵaǵynyń jarylýyna (barojaraqatqa) ákep soqtyrýy múmkin.\r\n•	Syrttaǵy aýa qysymynyń birtindep joǵarylaýy dabyl jarǵaǵynyń artyndaǵy keńistikte suıyqtyqtyń paıda bolýyna (irińdi ortańǵy otıtke) ákep soqtyrýy múmkin.\r\n \r\n\r\nTegter: \r\n\r\nqulaqtyń aýyrýy\r\naýa qysymy\r\nbarojaraqat\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(158,'article','1588','Qyzyl ıek aýrýlary','qz','2018-12-21 06:30:29','2018-12-21 06:29:00','Eger sizdiń qyzyl ıegińiz aýyrsa, yńǵaısyzdanbańyz, siz jalǵyz emessiz. Qazirgi ýaqytta eresek adamdardyń kóbinde osyndaı nemese osyǵan uqsas aýrýlar týyndaýda. Atalmysh aýrýlar aldymen qabynýdan bastalady, ony gıngıvıt dep ataıdy. Sodan soń tisti ustap turatyn súıekter men tinder zaqymdanady. Qyzyl ıektiń aýrýy asqynyp ketse tisterdiń túsýine birden-bir sebep bolady. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1588',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qyzyl','y','   Qyzyl ıek aýrýlary Eger sizdiń qyzyl ıegińiz aýyrsa, yńǵaısyzdanbańyz, siz jalǵyz emessiz. Qazirgi ýaqytta eresek adamdardyń kóbinde osyndaı nemese osyǵan uqsas aýrýlar týyndaýda. Atalmysh aýrýlar aldymen qabynýdan bastalady, ony gıngıvıt dep ataıdy. Sodan soń tisti ustap turatyn súıekter men tinder zaqymdanady. Qyzyl ıektiń aýrýy asqynyp ketse tisterdiń túsýine birden-bir sebep bolady.  Eger sizdiń qyzyl ıegińiz aýyrsa, yńǵaısyzdanbańyz, siz jalǵyz emessiz. Qazirgi ýaqytta eresek adamdardyń kóbinde osyndaı nemese osyǵan uqsas aýrýlar týyndaýda. Atalmysh aýrýlar aldymen qabynýdan bastalady, ony gıngıvıt dep ataıdy. Sodan soń tisti ustap turatyn súıekter men tinder zaqymdanady. Qyzyl ıektiń aýrýy asqynyp ketse tisterdiń túsýine birden-bir sebep bolady. \r\n\r\nGıngıvıt kezinde qyzyl ıek isinip, qyzaryp ketedi. Sodan, qanaǵysh bolyp qalady. Negizi gıngıvıt aýrýdyń jeńil túri bolyp esepteledi. Negizinde, gıngıvıt kezindegi qabynbaly protsess kúndelikti tis tazalaǵanda, tis jipterin paıdalanǵanda nemese tis dárigeri men gıgıenıstke qaralǵanda tómendeıdi. Eger gıngıvıtti emdemese, ol perondıtke aýysyp ketýi yqtımal. Perıodontıt kezinde qyzyl ıek zaqymdanady da, tisterden ajyrap, qaltashalar túzile bastaıdy. Eger bul aýrýdy emdemese, tisti ustap turatyn, qyzyl ıek pen tinderdi baılanystyryp turatyn súıekter buzylady.\r\n\r\nTegter: \r\nqyzyl ıek\r\nqyzyl ıektiń aýrýy\r\nqanaý\r\nqabyný\r\naýrý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(159,'article','1590','Tis aýrýlary','qz','2018-12-21 06:41:58','2018-12-21 06:40:00','Adam tisteri súıek tıptes myqty materıalmen tolyqtyrylǵan. Tistiń ishinde júıke jáne qan tamyrlary bar. Tis adamǵa kóptegen qajettilikterdi óteý úshin qajet. Mysaly, tamaqtaný úshin, sóıleý úshin jáne timti kúlý úshin de. Tiske qatysty aýrýlar tis jegi, ınfektsııa jáne jaraqattan týyndaıdy.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1590',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tis','y','   Tis aýrýlary Adam tisteri súıek tıptes myqty materıalmen tolyqtyrylǵan. Tistiń ishinde júıke jáne qan tamyrlary bar. Tis adamǵa kóptegen qajettilikterdi óteý úshin qajet. Mysaly, tamaqtaný úshin, sóıleý úshin jáne timti kúlý úshin de. Tiske qatysty aýrýlar tis jegi, ınfektsııa jáne jaraqattan týyndaıdy. Adam tisteri súıek tıptes myqty materıalmen tolyqtyrylǵan. Tistiń ishinde júıke jáne qan tamyrlary bar. Tis adamǵa kóptegen qajettilikterdi óteý úshin qajet. Mysaly, tamaqtaný úshin, sóıleý úshin jáne timti kúlý úshin de. Tiske qatysty aýrýlar tis jegi, ınfektsııa jáne jaraqattan týyndaıdy.\r\n\r\nBul aýrýdyń jıi kezdesetin sımptomy, osy másele jaıynda birden-bir belgi berýshi jaǵdaı ol – tistiń aýrýy. Sonymen qatar munda tistiń shytynaý men túsýin de kirgizse bolady. Tis aýrý máseleleri týyndaǵanda ýaqytyly tis dárigerine baryp tekserilgen jón. Qýanyshqa oraı tis aýrýlarynyń barlyǵyn derlik emdeýge bolady, ol úshin aldymen tistiń taza turýyna asa mán berińiz. \r\n\r\nAýyz qýysyn taza ustaý úshin jáne tisterińizdiń saý bolǵanyn qalasańyz, tómendegi keńesterdi oqyńyz:\r\n•	Kún saıyn ftor jınalǵan tisti tis pastasymen jýyp turyńyz;\r\n•	Kún saıyn tisterińizdiń arasyn tis jibimen tazalap turyńyz;\r\n•	Tátti taǵamdardy tym kóp jemeı, endi shekteńiz;\r\n•	Shylym shekpeńiz jáne tabak shaınamańyz;\r\n•	Tis dárigerine jáne gıgıenıstke jıi tekserilip turyńyz.\r\n\r\nTegter: \r\nqyzyl ıek\r\nqyzyl ıektiń aýrýy \r\ntis jegi\r\nqanaý\r\nqabyný\r\naýrý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(160,'article','1592','Insýlınoma (qan quramyndaǵy ınsýlınniń kóbeıýi)','qz','2018-12-21 07:01:32','2018-12-21 06:45:00','Insýlınoma – bul uıqy beziniń isinýi. Uıqy bezi isingende gormonnan ınsýlın shamadan tys kóp bólinedi.\r\nInsýlın uıqy beziniń gormony, qan quramynda glıýkoz bólingende, uıqy bezinen ınsýlın bólinedi.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1592',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Insýlınoma','y','   Insýlınoma (qan quramyndaǵy ınsýlınniń kóbeıýi) Insýlınoma – bul uıqy beziniń isinýi. Uıqy bezi isingende gormonnan ınsýlın shamadan tys kóp bólinedi.\r\nInsýlın uıqy beziniń gormony, qan quramynda glıýkoz bólingende, uıqy bezinen ınsýlın bólinedi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nInsýlınoma – bul uıqy beziniń isinýi. Uıqy bezi isingende gormonnan ınsýlın shamadan tys kóp bólinedi.\r\n  \r\nInsýlın uıqy beziniń gormony, qan quramynda glıýkoz bólingende, uıqy bezinen ınsýlın bólinedi.\r\n\r\nSebepteri\r\nUıqy bezi ish-qurlys aǵzalaryna jatady, ol kóptegen fermentter men gormondardy bóledi, sondaı-aq ınsýlındi bóledi.  Insýlınniń qyzmeti qandaǵy qant mólsherin (glıýkozdy) tómendetý jáne ony aǵza jasýshalaryna tasymaldanýyna yqpal etý.\r\n\r\nQandaǵy qant mólsheri tómengi kórsetkishke deıin túsken kezde, qant mólsheri qalypty bolmaıynsha, uıqy bezi ınsýlın bólýin toqtata turady.  Uıqy beziniń isinip, ınsýlındi shamadan tys mólsherde bólýi – ınsýlınomııa dep atalady. Isiktiń saldarynan qandaǵy qant mólsheri múldem tómengi kórsetkishke túsip ketse de ınsýlınniń bólinýi toqtamaı ketedi. \r\n\r\nInssýlınniń joǵarǵy kórsetkishi qandaǵy qant quramynyń tómendeýine ákeledi (gıpoglıkemııa). Gıpoglımekııa jeńil damýy múmkin, ol kezde mynadaı sımptomdar damıdy: ózin ash seziný jáne mazasyzdyq.  Nemese aýrý aǵymy aýyr bolýy da múmkin, mundaı jaǵdaıda adam gıpoglıkemııadan tyrysýy múmkin, nemese ólim ketýi de yqtımal.\r\nInýlınoma – sırek kezdesetin isik túri. Eresekterde ol ádette biren-saran kezdesedi jáne kishkentaı tıindi isik túrinde kórinis beredi.\r\n\r\nBul aýrý balalarda da óte sırek kezdesedi. Ádette, balalarda qandaǵy ınsýlınniń joǵarǵy kórsetkishi uıqy bezinde birge taǵy da bir isiktiń paıda bolýynan (jasýshalardyń jabysyp qalýynan) ınsýlınniń kóp mólsherde bólinýinen aýrý týyndatady.\r\n\r\nInsýlınniń  90%  - y qaýip týdyrmaıtyn isik bolyp tabylady. Genetıkalyq sındromy bar adamdar kóp endokrındi neoplazııalar dep atalady. Ondaı adamdar ınsýlınomıaǵy jáne basqa da endokrındik aýrýlarǵa shaldyqqysh keledi.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Úreılený;\r\n•	Minez-qulyǵy ózgerý\r\n•	Kózi buldyraý\r\n•	Koma\r\n•	Esten taný\r\n•	Tyrysý\r\n•	Bas aınalý\r\n•	Bas aýrý\r\n•	Ózin ash seziný\r\n•	Esin joǵaltý\r\n•	Júrek soǵý rıtminiń sırektenýi\r\n•	Tersheńdik\r\n•	Dirildeý\r\n•	Dene salmaǵynyń artýy\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nAsh qaryn kezinde qan alyp, mynalardy tekserýi múmkin:\r\n•	Qandaǵy S-peptpd mólsheri;\r\n•	Qandaǵy glıýkoz mólsheri;\r\n•	Qandaǵy ınsýlın mólsheri\r\n•	Uıqy bezinen ınsýlın bólýge qatysatyn quraldardyń quramy.\r\nUıqy bezindegi isikti anyqtaý úshin kompıýterli tomagrafııa (KT), magnıtno-rezonansty tomagrafııa (MRT) ish-qurlys nemese pozıtorly-emıssıondy tomagrafııa (PET) ótkizilýi múmkin. Bulardan jaǵymsyz nátıje kórsetken jaǵdaıda, tómendegideı tekserý áditeri oryndalady:\r\n•	Uıqy bezi endosonografııasy;\r\n•	Oktreotıdti stsıntıgrafııa;\r\n•	Uıqy bezi angıografııasy;\r\n•	Insýlındi ishki kúre tamyrǵa synama engize otyryp tekserý.\r\n\r\nEmdeý\r\nShuǵyl aralasýlar ınsýlın eminiń eń basty emi bolyp tabylady. Isik ártúrli ádistiń kómegimen anyqtalady, mysaly dıagnostıkalaý nemese hırýrgııalyq aralasýlar bolýy múmkin. Dárilik preparattar otaǵa deıin naýqastyń halin qalypqa túsirý úshin qoldanylady.\r\n\r\nEger isik túıinderi biren-saran bolsa ol joıylady. Eger isik túıinderi kóp bolsa, onda uıqy beziniń bir bóligi túgeldeı    kesip alyp tastaýǵa týra keledi (ishinara pankreatektomııa) . As qorytýǵa qajetti fermentterdi bólip turý úshin, uıqy beziniń kem degende 15%  qaldyrylady. Munyń ózi ınsýlınniń túgeldeı joıylyp ketpeýine sebepshi bolady.\r\nKeı jaǵdaıda ınsýlınoma kóp bolsa nemese aýrý qaıta qaıtalasa uıqy beziniń barlyq bóligi alynyp tastalady. Biraq munyń saldarynan sosyn, ınsýlın shamadan tys kóp bólinip, qant dıabeti damyp ketýi múmkin. Sondyqtan naýqas ınektsııa arqyly ınsýlındi qabyldap júrgeni durys.\r\n\r\nEger sizge ota da kómek bermese, isik qaıtpasa, shuǵyl emder de sizge oń áserin tanytpasa, ınsýlınniń bólinýin  jáne gıpoglıkemııany tejeý úshin dıazoksıd preparaty taǵaıyndalady. Bul dárimen qatar aǵzadaǵy suıyqtyqty ustap turý úshin dıýretkalar (aǵzadaǵy artyq suıyqtyqty shyǵaryp tastaıtyn dári) taǵaıyndalady. Keıbir naýqastarǵa ınsýlınniń shamadan tys jaıylyp ketýine kedergi keltiretin oktreotıd dárisi taǵaıyndalady.\r\n\r\nBoljamy\r\nNegizi kóp jaǵdaı bul isik asa qatty qaýip tóndire bermeıdi jáne otadan keıin naýqastardyń kópshiligi saýyǵyp ketedi. Biraq, keıbir gıpoglıkemııa nemese basqa aǵzalarǵa taralyp ketken, ómirge qaýip tóndiretin  isikter osy aýrýmen birge aýyrtpalyǵyn túsiredi. \r\n  \r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n•	Aýyr gıpoglıkemııa;\r\n•	Basqa aǵzalarǵa taralyp ketken isikter (metastazdaný) ;\r\n•	Uıqy beziniń túgeldeı joıylýynan qant dıabetiniń damýy. (keı jaǵdaıda)\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nSizde qandaı da bir ınsýlınomanyń sımptomdar kezdese qalsa dárigerge qaralyńyz. Tyrysý men esten taný shuǵyl jaǵdaı bolyp esepteledi, ol kezde dereý 103 nómirindegi jedel járdem qyzmetine habarlasyńyz.\r\n\r\nSınonımderi\r\nInsýloma; aralshyq jasýshalar Adenomasy\r\n\r\nTegter: \r\nınsýlınoma\r\nuıqy bezi\r\nonkologııa\r\nuıqy bezi isigi\r\nonkologııalyq em\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(161,'article','1595','Helicobacter pylori ınfektsııasy','qz','2018-12-21 07:30:40','2018-12-21 07:26:00','Helıkobakter pılorı (N.pelori) – asqazan aýrýyn týdyratyn bakterııa. Olar shamamen jer sharyndaǵy 2/3 eldimekende kezdesedi jáne olar taza emes azyq-túlik pen las sýdan beriledi, biraq ǵalymdar bul jaıyndaǵy naqty aqparatty áli tolyq bere almady.  Helıkobakter pılorı (N.pelori) asqazannyń oıyq jarasyn jáne 12 eli ishek aýrýyn, sondaı-aq asqazannyń qaýipti isigin týdyratyn bakterııa bolyp tabylady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1595',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','H','Helicobacter','y','   Helicobacter pylori ınfektsııasy Helıkobakter pılorı (N.pelori) – asqazan aýrýyn týdyratyn bakterııa. Olar shamamen jer sharyndaǵy 2/3 eldimekende kezdesedi jáne olar taza emes azyq-túlik pen las sýdan beriledi, biraq ǵalymdar bul jaıyndaǵy naqty aqparatty áli tolyq bere almady.  Helıkobakter pılorı (N.pelori) asqazannyń oıyq jarasyn jáne 12 eli ishek aýrýyn, sondaı-aq asqazannyń qaýipti isigin týdyratyn bakterııa bolyp tabylady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n  \r\nHelıkobakter pılorı (N.pelori) – asqazan aýrýyn týdyratyn bakterııa. Olar shamamen jer sharyndaǵy 2/3 eldimekende kezdesedi jáne olar taza emes azyq-túlik pen las sýdan beriledi, biraq ǵalymdar bul jaıyndaǵy naqty aqparatty áli tolyq bere almady.  Helıkobakter pılorı (N.pelori) asqazannyń oıyq jarasyn jáne 12 eli ishek aýrýyn, sondaı-aq asqazannyń qaýipti isigin týdyratyn bakterııa bolyp tabylady.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nAsqazannyń  jáne 12 eli ishektiń oıyq jarasynyń sımptomdary kezinde dáriger sizdiń qanyńyzdaǵy N.pelori-ge qarsy ımmýnglobýlınderdi  tekseredi, helıkobakterıozǵa tynys aldyrý arqyly test ótkizedi nemese N.pelori-ge qarsy antıgendi anyqtaý úshin nájis úlgisin alady. \r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeýdiń eń tıimdi ádisi antıbıotıkter men antatsıdti dárilerdi úılestire qoldaný (asqazan sólindegi qyshqyldy azaıtýǵa baǵyttalǵan) ádisi bolyp tabylady. Emdelý kýrsynan ótkennen keıin siz qaıta tekserýden ótkenińiz jón, ınfektsııanyń tolyq joıylǵanynan kóz jetkizý úshin.\r\n\r\nAldyn alý \r\nH. pylori-dan qorǵaný úshin, siz tómendegideı sharalardy qoldansańyz bolady:\r\n•	Jýynatyn bólmeden shyqqan saıyn, ár tamaqtanýdyń aldynda qlyńyzdy jýyńyz;\r\n•	Durys daıyndalǵan tamaqty jeńiz;\r\n•	Tek taza sýdy iship júrýge tyryssyńyz.\r\n\r\nDerekkóz: AQSh-tyń Ulttyq densaýlyq saqtaý ınstıtýtarynyń derekqorynan alyndy: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/helicobacterpyloriinfections.html\r\n\r\nTegter: \r\nNP\r\nHP\r\nheltkobakter pılorı\r\noıyq jara\r\nasqazan\r\nasqazan oıyq jarasy\r\noıyq jaraly aýrý\r\nasqazannyń oıyq jarasyn emdeý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(162,'article','1609','Teriniń jalpaq jasýshaly qaterli isigi','qz','2018-12-24 05:38:30','2018-12-24 05:30:00','Jalpaq jasýshaly qaterli isik – bul jıi kezdesetin teriniń qaýipti isigi.\r\n\r\nJalpaq jasýshaly qaterli isik zaqymdanbaǵan teride de paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq ol teriniń jaraqat alǵan jerinen de, qabynǵan bóliginen de damıdy. Jalpaq jasýshaly kartsınomalar kóbinese kúnniń jaryǵyna nemese basqa da ýltrakúlgin sáýlelerdiń áserine ushyraǵan terilerde paıda bolady eken. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1609',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Teriniń','y','   Teriniń jalpaq jasýshaly qaterli isigi Jalpaq jasýshaly qaterli isik – bul jıi kezdesetin teriniń qaýipti isigi.\r\n\r\nJalpaq jasýshaly qaterli isik zaqymdanbaǵan teride de paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq ol teriniń jaraqat alǵan jerinen de, qabynǵan bóliginen de damıdy. Jalpaq jasýshaly kartsınomalar kóbinese kúnniń jaryǵyna nemese basqa da ýltrakúlgin sáýlelerdiń áserine ushyraǵan terilerde paıda bolady eken.  Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nJalpaq jasýshaly qaterli isik – bul jıi kezdesetin teriniń qaýipti isigi.\r\nTeri qaýipti isiginiń basqa túrleri:\r\n•	Bazaldy jasýshaly;\r\n•	Melanomdyq;\r\n\r\nSebepteri\r\nJalpaq jasýshaly qaterli isik zaqymdanbaǵan teride de paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq ol teriniń jaraqat alǵan jerinen de, qabynǵan bóliginen de damıdy. Jalpaq jasýshaly kartsınomalar kóbinese kúnniń jaryǵyna nemese basqa da ýltrakúlgin sáýlelerdiń áserine ushyraǵan terilerde paıda bolady eken. \r\nJalpaq jasýshaly qaterli isiktiń erte formasy Boýen aýrýy dep atalady (jalpaq jasýshaly kartsınoma in situ). Isiktiń bul túri jaqyn tinderge taramaıdy. \r\nJaryqssezgish keratoz – bul teriniń isikaldy zaqymdanýy, bul asqynǵan kezde jalpaqjasýshaly isikke aınalady.\r\nJalpaq jasýshaly qaterli isiktiń týyndaýynyń qaýipti faktory bolyp:\r\n•	Teriniń ashyq túste isinýi, kóz kókshildenedi nemese jasyl tússke enedi ne bolmasa, shash sarǵyshtanady;\r\n•	Uzaq ýaqyt, kúni boıy kúnniń astynda júrý (mysaly; ashyq aspan astynda jumys isteıtinder);\r\n•	Bala kezde qatty kúnge kúııý;\r\n•	Qarttyq shaq;\r\n•	Jappaı rentgendik sáýlelendirý;\r\n•	Hımııalyq zattardyń áseri; \r\n\r\nSımptomdary\r\nJalpaq jasýshaly qaterli isik kóbinese bette, qulaqta, moıynda, qolda jáne jilinshikte paıda bolady, dese de ol deneniń basqa bóligindde de týyndaýy múmkin.\r\nNegizgi sımptomy úlkendeý kólemde betinde budyrlary bar, ústi qabyqpen qaptalǵan, aınalasynda qyzyl daqtary bar jalpaq qyzyl dóńestiń paıda bolýymen sıpattalady.\r\nIsiktiń erte formasy  (jalpaq jasýshaly kartsınoma in situ), 2,5 sm dıametrdegi  syrty qabyqpen qaptalǵan qyzyl daqqa uqsaıdy. \r\nUzaq ýaqyt boıy jazylmaı qoıǵan oıyq jara jalpaq jasýshaly qaterli isiktiń belgisi bolýy múmkin. Kez-kelgen súıeldiń, meńniń nemese basqa da teriniń zaqymdanýlary teri isiginiń alǵashqy belgleri bolýy yqtımal. \r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger sizdiń terińizge qaraıdy da, kez-kelgen kúmándi zaqymdanýlardyń kólemin, túsin, qurylymyn anyqtaıdy.\r\nEger sizde qandaı da bir teri isiginiń týyndaý qaýpi oryn alsa, onyń zaqymddanǵan tininen azdaǵan bólik alynady. Ony teri bıopsııasy dep adaıdy. Alynǵan úlgi zerthanaǵa jóneltiledi de, mıkroskoppen tekseriledi.\r\nTeri bıopsııasy tek jalpaqjasýshaly isik ne bolmasa teriniń basqa da isigi anyqtalǵan kezde ǵana jasalady.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeý tásili zaqymdanǵan jerdiń kólemine, ornalasý ornyna qaraı, olardyń taralý aımaǵy men aǵzanyń jalpy jaǵdaıyna qarasty júzege asady. Jalpaq jasýshaly qaterli isiktiń keıbir túrlerine emniń qonýy qıynǵa soǵady.\r\nTeriniń jalpaq jasýshaly qaterli isiginiń emdelý túri:\r\n•	Tekserý: isikti jasýshalar bóligin jáne teriniń búlingen jerin joıý;\r\n•	Kıýretaj (qyryp tazalaý) jáne elektrodıssektsııa: Isikti jasýshalardy elektrdiń kómegimen joıý; bul ádis kishkentaı jáne isiktiń bolar-bolmas formasyna qoldanylady;\r\n•	Krıohırýrgııa: Qatqan jáne buzylǵan isik jasýshalaryna qoldanylady. Isiktiń azǵantaı kólemdi, jeńil formasyna qoldanylady;\r\n•	Dárilik preparttar: quramynda ımıkvımod nemese ftorýratsıl-5 bar krem, teriniń betki jaǵyn zaqymdaǵan (tereń emes) jalpaqjasýshaly isikke qoldanylady. \r\n•	Moosa tehnıkasy boıynsha jedel emdeý: teriniń qabattaryn aqyryndap joıady jáne kózge isik jasýshalarynyń kózge kórinbeıtin belgilerin joıa bastaıdy, ol protsessti mıkroskoppen kórýge bolady; bul tásil teri isiginiń  murynǵa, qulaqqa jáne bettiń basqa jerlerine ornalasqanda qoldanylady.\r\n•	Fotodınamıkalyq terapııa: Jaryqtyń kómegimen emdeledi; isiktiń tereń emes formasyn emdeýge qoldanylýy múmkin. \r\n•	Sáýle terapııasy jalpaqjasýshaly isiktiń aǵzaǵa taralýynda nemese lımfatıkalyq túıinderdi zaqymdaǵanda, sondaı-aq, isikti ota arqyly ala almaıtyn jaǵdaıda qoldanylady.  \r\n\r\nBoljamy\r\nNaýqastyń ózin-ózi sezinýi kóptegen faktorlarǵa baılanysty, árıne isikti erte anyqtaǵany utymdyraq. Bul isikterdi, kóbinese, erte anyqtap, aqyryndap em qoldana berse emdelmeı qalmaıdy. \r\nJalpaq jasýshaly qaterli isiktiń keıbir túrleri qaıtalap paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nJalpaq jasýshaly qaterli isik negizdi-jasýshalyǵa qaraǵanda tez ósedi, al ol keıde aqyryn ósedi. Isik deneniń basqa bólikterine, ásirese, ishki aǵzalarǵa taralýǵa beıim keledi.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEger sizde oıyq jara ne bolmasa terińizde úlken daq bolsa, jáne ol ózdiginen ózgere bastasa dárigerge qaralyńyz. Olardyń:\r\n•	Syrtqy beti ózgerse;\r\n•	Túsi ózgerse;\r\n•	Kólemi ózgerse;\r\n•	Testýrasy\r\nEger qalyńyz aýyratyn bolyp bara jatsa, nemese isise, qanaı basstasa, ne bolmasa qyshysa dereý dárigerge qaralyńyz.\r\n\r\nAldyn alý \r\nEmdeýshi dárigerińizdiń nazarynda bolyńyz jáne 40 jasstan assańyz jylyna bir ret teri dárigerine tekserilip turyńyz, al eger 20 dan 40 jasqa deıingi aralyqta bolsańyz 3 jylda bir ret tekserilińiz. Ózińiz terińizdi kem degende aıyna bir ret qarap turyńyz.\r\nEger sizde teri isigi paıda bolsa, turaqty túrde dárigerge habarlasyp turyńyz. Sondaı-aq aıyna bir ret terińizdi ózdigińizden tekserip shyǵyńyz. Kórinbeıtin jerlerińizdi aına arqyly qarańyz. Eger qandaıda bir nárse kózge qorash kórinse, dárigerge qaralyńyz.\r\nIsiktiń paıda bolýynan saqtanatyn eń tıimdi jol, kún sáýlesinen aqtaný kerek. Kúnnen qorǵaǵysh jaqpany qoldanyp júrińiz:\r\n•	kún sáýlesine qarsy SPF 30  faktory bar kúnnen qorǵaıtyn jaqpany ózińizben birge alyp júrińiz, tipti kún astyndaǵy az ýaqyttyq demalysqa da ony qoldansańyz artyq etpeıdi;\r\n•	Terińizdiń ashyq  júretin jerlerine kóp mólsherinde kúnnen qorǵaǵysh jaqpa jaǵyp alyńyz, mysaly, qulaqqa, aıaqqa.\r\n•	Kúnnen qorǵaıtyn jaqpany tańdaǵanda UVA, sol sııaqty UVB sáýlesi jaqpalaryn alýǵa tyrysyńyz. \r\n•	Sýǵa shydamdy kúnnen qorǵaıtyn jaqpany jaǵyńyz;\r\n•	Kúnnen qorǵaıtyn jaqpany úıden shyǵardan 30 mınýt buryn jaǵyp alyńyz. Japsyrmada jazylǵan qoldaný tásilin muqııat oqyp alyńyz. Terlegennen keıin nemese shomylǵannan soń jaqpany qaıta jaǵyp alyńyz.\r\n•	Kúnnen qorǵaıtyn jaqpany qystyń kúngi bultty kúnder de jaǵyp júrińiz.\r\nKúnniń astynda shamadan tys kóp júrmeý úshin mynadaı basqa joldaryn qarastyryp kórýge bolady:\r\n•	Ýltrakúlgin sáýlesinde eń kóp degende 10-nan 16 saǵatqa deıin bolý kerek. Sondyqtan osynshalyq ýaqyttarda kúnniń astynda bolýdan saqtanyńyz.\r\n•	Terińizdi úlken qalpaqtyń kómegimen, jeńi uzyn jeıde, etegi uzyn  kóılek, nemese balaǵy uzyn shalbar kııý arqyly qorǵańyz.\r\n•	Ústi shaǵylyshatyn, qatty qyzatyn kúndi ózine jaqsy sińiretin jerlerde kóp júrmeýge tyrysyńyz, mysaly ondaı jerlerge: sý, qum, beton jáne t.b. jaryqqa shaǵylysatyn zattar jatady.\r\n•	Terińiz qanshalyqty kútimsiz qaralsa, sonshalqty zaqymdaýyn órshıdi;\r\n•	Kún shamdaryn kóp qoldanbańyz jáne soıarıde kóp bolmańyz. Kúni boıy ashyq kúnniń astynda júrgenshe, solıarıde bar bolǵany tek 15-20 mınýt bolsańyz jetkilikti, odan asyp kete, qaýipti ol da.  \r\n \r\nSınonımderi\r\nTeriniń jalpaq jasýshaly qaterli isigi; Melanomdyq emes teri isigi – jalpaq jasýshaly qaterli isik; NMRK – jalpaq jasýshaly qaterli isik\r\n\r\nAýyz qýysyndaǵy máseleler (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter:\r\nteriniń jalpaq jasýshaly qaterli isigi\r\nmelanodyq emes teri isigi\r\njalpaq jasýshaly qaterli isik\r\nNMRK\r\nqaterli isik\r\nonkologııa\r\nqaterli isik degen ne\r\nteri\r\nmeń, qal\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(163,'article','1610','Tistiń synýy nemese túsýi','qz','2018-12-24 06:35:36','2018-12-24 05:43:00','Qandaıda bir sebeptermen túsken turaqty tisterdi, keı jaǵdaıda ornyna qaıta salýǵa bolady. Negizinde qaıta qoıylatyny tek turaqty tister, sútti tister qaıta qalpyna kelmeıdi.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1610',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tistiń','y','   Tistiń synýy nemese túsýi Qandaıda bir sebeptermen túsken turaqty tisterdi, keı jaǵdaıda ornyna qaıta salýǵa bolady. Negizinde qaıta qoıylatyny tek turaqty tister, sútti tister qaıta qalpyna kelmeıdi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nQandaıda bir sebeptermen túsken turaqty tisterdi, keı jaǵdaıda ornyna qaıta salýǵa bolady. Negizinde qaıta qoıylatyny tek turaqty tister, sútti tister qaıta qalpyna kelmeıdi.\r\n\r\nSebepteri\r\nTistiń túsýine sebep bolatyn kútpegen sátsiz jaǵdaılar, ádette mynadaı bolýy múmkin:\r\n•	Baıqaýsyzda qulap qalǵannan;\r\n•	Sporttyq jaraqattan;\r\n•	Kúreskende;\r\n•	Jol-kólik oqıǵalarynan;\r\n•	Qatty zatty  baıqaýsyzda tistep alǵannan.\r\n\r\nAlǵashqy kómek\r\nTúsken tisti saqtaý kerek. Ony múmkindiginshe tis dárigerińizge aparyńyz. Siz ony tis dárigerine qansha kesh jetkizsseńiz, sonshalyqty tisińizdi qaıta ornyna salý múmkinligi azaıady. Tisti qaptamasynyń syrtynan ustańyz (azý tis jaqtan).\r\nSiz tisińizdi tis dárigerine, myna keńesterdiń birine súıene otyryp jetkizseńiz bolady:\r\n•	Tisińizdi aýyz qýysyńyzdaǵy basqa tistermen bir deńgeıde qatar ustap turyńyz. Tisti ornynda ustap turý úshin dákeni ne bolmasa dymqyl sháı qaltashasyn aqyryn ǵanan tistep turyńyz. Baıqańyz, tisińizdi jutyp qoımańyz.\r\n•	Eger siz mundaı alǵashqy qadamdy jasaı almasańyz tisti qaımaǵy alynbaǵan sút nemese silekeı toltyrylǵan qorapshaǵa salyp alyńyz.\r\n•	Tisti tańdaıdyń astyna salyp, alyp kelýge de bolady.\r\n•	Tis dárigerinde tis saqtaıtyn arnaıy qurylǵysy bolýy múmkin. Bul qurylǵy  qozǵalmaly fýtlıar jáne suyq ertindiden turady.  Oılanyńyz atalmysh qurylǵyny satyp alsańyz, ol sizdiń alǵashqy kómek beretin dári salǵysh qorabyńyzda turýy shart.\r\n\r\nSondaı-aq tómendegideı áreket te paıdasyn tıgizýi múmkin:\r\n•	Aýyzyńyzǵa jáne qyzyl ıegińizge sýyq kompress basyńyz, aýrýy basylýy múmkin;\r\n•	Qan ketýin toqtatý úshin zaqymdalǵan jerge dákeni basyńyz;\r\n•	Dereý arada tis dárigerine qaralyńyz.\r\n\r\nTis synǵan kezde júıke jalǵaýshalary zaqymdanýy múmkin. Infıtsırlený men aýrýdyń asqynýynyń aldyn alý úshin tez arada tis dárigerine  qaralyńyz.\r\n\r\nTisińiz jaı ǵana ketilse nemese synssa, sizge odan asa bir qatty jaıssyzdyq sezilmese jedel járdem shaqyrýdyń qajeti shamaly. Alaıda, keıinnen tis dárigerine baryp tistiń synǵan bóligin bekittirip alǵanyńyz jón, sebebi ótkirlengen tis erin men tildi kesip zaqymdap jiberýi yqtımal. \r\n\r\nQajet emes sharalar:\r\n•	Tistiń tamyryna tıspeńiz. Tek azý tis jaqtan tistiń qaptamasynan ǵana ustap tursańyz jetkilikti;\r\n•	Tistiń tamyryn, kirin súrtemin dep súrtip júrmeńiz;\r\n•	Túsken tistiń ornyn shetkamen ne alkogolmen ne bolmasa sýtek siltisimen tazalamańyz.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTis túskende nemese julynyp qalsa, ýaqyt kúttirmeı tis dárigerine baryp, qaralyńyz. Eger túsken tisińizdi taba alsańyz, ony ózińizben berge tis dárigerine aparyńyz. \r\nEger siz aýyzyńyzdy jaba almaı qalsańyz, onda jaǵyńyz da zaqymdandy degen sóz. Bul jaǵdaıda jedel medıtsınalyq kómekke júginý kerek.\r\n\r\nAldyn alý \r\n•	Kez-kelgen soqtyǵysatyn sport túrimen shuǵyldanǵanda aýzyńyzǵa tissaýyt (kapa) kıińiz.\r\n•	Tóbelesten aýlaq júrińiz; \r\n•	Qatty taǵamdardy kóp qabyldaı bermeńiz. Mysaly qatty nan, súıek sekildi azyqtar.\r\n•	Árqashan qaýipsizdik úshin remen taǵyp júrińiz.\r\n\r\nSınonımderi\r\nSynǵan tis; Urylǵan tis\r\n\r\nTis máselesi (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\ntis dárigeri\r\ntis\r\nurylǵan tis\r\nsynǵan tis\r\naýyrsyný\r\ntistiń túsýi\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(164,'article','1620','Asqazan tumaýy (Vırýsty gastroenterıt)','qz','2018-12-24 07:28:17','2018-12-24 07:26:00','__Bul qandaı aýrý? Vırýsty gastroenterıt__ – bul asqazan men ishektiń shyryshty qabyǵynyń qabynýy.  Onyń saldarynan nájistiń buzylýy men qusý paıda bolady. Vırýsty gastroenterıtti asqazan tumaýy dep te atalady. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1620',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Asqazan','y','   Asqazan tumaýy (Vırýsty gastroenterıt) __Bul qandaı aýrý? Vırýsty gastroenterıt__ – bul asqazan men ishektiń shyryshty qabyǵynyń qabynýy.  Onyń saldarynan nájistiń buzylýy men qusý paıda bolady. Vırýsty gastroenterıtti asqazan tumaýy dep te atalady.  Bul qandaı aýrý? Vırýsty gastroenterıt – bul asqazan men ishektiń shyryshty qabyǵynyń qabynýy.  Onyń saldarynan nájistiń buzylýy men qusý paıda bolady. Vırýsty gastroenterıtti asqazan tumaýy dep te atalady. \r\n\r\nOl neden týyndaıdy?   Gastroenterıt vırýsy -  vırýsty nemese bakterııany juqtyrýdan paıda bolady. Kóbinese  aýrýdy rotavırýs dep atalatyn  qozdyrǵysh týdyrady. Epıdemııalyq órshýler mekteptermen qarttar úıinde baıqalady. Rotavırýspen zaqymdanǵan taǵamdarda jáne sýdyń quramynda tabylyp jatady. Gastroentrıtti juqtyrǵan adamda belgileri 4-48 saǵat ishinde bilinedi. \r\n\r\nGastroentrıt belgilerine júrek aıný, qusý, ishtiń aýrýy, dıareıa, azdap dene qyzýynyń kóterilýi jáne aýyrsynýlar, salmaq joǵaltý, bulshyqetterdiń aýyrsynýlary,býyndardyń tartylýy jatady.\r\n\r\nAsqazan tumaýy medıtsınalyq kómeksiz, úı jaǵdaıynda 1-2 kúnniń ishinde jazylyp ketedi. Asqazan tumaýy aýrýynyń belgilerin báseńdetý úshin, úı jaǵdaıynda organızmdi sýsyzdanýdan saqtap, em shara qoldansańyz bolady.\r\n\r\nEmdeý  eń birinshi aǵzany sýsyzdanýdan saqtap, tuzdy jáne mıneraldy zattardyń joǵalǵan ornyn toltyrý bolyp tabylady. Osy maqsatta regıdron eritindisin qabyldaıdy. Gastroenterıt vırýssy kezinde antıbıotıkterdi qabyldaý usynylmaıdy. Sondaı-aq dıareıany toqtatyn dári dármekterdi (mysaly, ımodıým) qabyldaýdyń qajeti joq, sebebi, bul dáriler ınfektsııanyń sozylýyna ákep soǵýy múmkin.\r\n\r\nTegter:\r\ngastroenterıt vırýsy\r\nasqazan tumaýy\r\njúrek aıný\r\nqusý\r\nishtiń aýyrýy\r\nsuıyq nájis\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(165,'article','1629','Qarashyqtyń kólemi men pishininiń ózgerýi','qz','2018-12-24 07:55:17','2018-12-24 07:54:00','__Bul ne? __Qarashyqtyń kóleminiń ár túrli bolýy, tuqym qýalaýshylyqtyń belgisi bolýy múmkin, biraq sonymen qatar túrli aýrýlar men jaraǵattardyń saldarynan da týyndap jatady. Eger bul júre paıda bolǵan jáne tuqym qýalaıtyn belgi bolsa, onda qarashyqtyń túrli kólemi, qalypty bolyp sanaladdy, jáne odan mazasyzdyq týyndamaıdy.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1629',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qarashyqtyń','y','   Qarashyqtyń kólemi men pishininiń ózgerýi __Bul ne? __Qarashyqtyń kóleminiń ár túrli bolýy, tuqym qýalaýshylyqtyń belgisi bolýy múmkin, biraq sonymen qatar túrli aýrýlar men jaraǵattardyń saldarynan da týyndap jatady. Eger bul júre paıda bolǵan jáne tuqym qýalaıtyn belgi bolsa, onda qarashyqtyń túrli kólemi, qalypty bolyp sanaladdy, jáne odan mazasyzdyq týyndamaıdy. Bul ne? Qarashyqtyń kóleminiń ár túrli bolýy, tuqym qýalaýshylyqtyń belgisi bolýy múmkin, biraq sonymen qatar túrli aýrýlar men jaraǵattardyń saldarynan da týyndap jatady. Eger bul júre paıda bolǵan jáne tuqym qýalaıtyn belgi bolsa, onda qarashyqtyń túrli kólemi, qalypty bolyp sanaladdy, jáne odan mazasyzdyq týyndamaıdy.\r\n\r\nSebepteri. Qarashyqtyń kólemi men pishininiń ózgerýi ishki qan ketýdiń, isiktiń, abtsessterdiń, anevrızmder men basqa da buzylystyrdyń nátıjesinen bolýy yqtımal. Negizinen kóptegen sebepter jaraqattardan týyndaıdy. Jaraqat alǵanda, kózdiń bulshyqetteri zaqymdalýy múmkin, ol kezde ıgerýshi bulshyq etterge zaqym kelse, olar qarashyqtyń kólemi men pishinine áser etedi. Kózdiń bulshyqetteri qarashyqtyń kólemi men onyń domalaq formasynyń qalpyn saqtaýǵa yqpal etedi. Jaraqat alǵan kezde  kóz almasy zaqymdanýy múmkin, kózdiń móldir bóligi (nurly qabyǵy), onyń saldarynan domalaq pishin ózgerip ketýi múmkin. Kózdiń zaqymdanýy qarashyqtyń jaryq pen mólsherdi basqasha qabyldaýyna sebep bolýy múmkin\r\n\r\nQandaı shara qoldaný kerek. Eger qarashyqtyń kólemi men pishini ózgerse, jáne ol basmılyq jaraqatpen nemese qabynýmen baılanysty bolsa, sondaı-aq bas aýrý, júrek aıný, qusý, buldyraý nemese qylılyq, dene qyzýynyń kóterilýi, moıynda aýyrsyný men qysymnyń bolýy, deneni eńkeıtken kezde bas aýyrýynyń kúsheıgeni sııaqty sımptomdar bilinse – DÁRIGERGE DEREÝ QARALYŃYZ!\r\n\r\nAry qaraı dıagnostıkalaýǵa sizge mynadaı ádister qoldanylýy múmkin: jalpy qan taldamasy, kompıýterli tomografııa, elektroentsefalografııa, ıadrolyq magnıttik rezonans (IaMR), bas súıekti rentgen, moıyn bóligine rentgen, kóz ishkilik qysymdy ólsheý (sý qarańǵylyqqa kúmán bolsa), julyn suıyqtyǵyna tekserý júrgizý\r\n\r\nTegter: \r\nqarashyqtyń kólemi men pishininińózgerýi, \r\nsý qarańǵylyq, \r\nMRT, \r\nbas mıdyń zaqymdanýy,  \r\nkózdiń buldyraýy, \r\neki beıneniń kórinýi\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(166,'article','1641','ЖАКСЫ ОРТА - ЖАН АЗЫҒЫ','kz','2019-02-18 16:34:05','2019-02-18 14:52:00','Кез-келген жаста адамның әлеуметтік ортасы мен денсаулығы арасында байланыс болады. Әр түрлі сипаттағы әлеуметтік қолдау денсаулыққа жағымды әсер етеді және жасқа байланысты ауру қаупін төмендетеді.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1641',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','ЖАКСЫ','y','   ЖАКСЫ ОРТА - ЖАН АЗЫҒЫ Кез-келген жаста адамның әлеуметтік ортасы мен денсаулығы арасында байланыс болады. Әр түрлі сипаттағы әлеуметтік қолдау денсаулыққа жағымды әсер етеді және жасқа байланысты ауру қаупін төмендетеді. Әлеуметтік қолдау және денсаулық\r\nКез-келген жаста адамның әлеуметтік ортасы мен денсаулығы арасында байланыс болады. Әр түрлі сипаттағы әлеуметтік қолдау денсаулыққа жағымды әсер етеді және жасқа байланысты ауру қаупін төмендетеді.\r\nҚолдау көрсететін, ақыл айтатын, жаны ашитын немесе қиналғанда қолұшын бере алатын жақындары және достары көп адамдардың жүрек ұстамалары секілді қиыншылықтарды жеңілірек көтеретіндігін, оларда әр түрлі ауру-сырқаудың сирек болатындығын ғылыми зерттеулер көрсетті. Бұған қоса, көпшіл және әлеуметтік тұрғыда өзгелерге қажетті\r\nадамдармен салыстырғанда жалғызбасты адамдардың дүниеден өтуі 20-50 пайызға жирек. Бұны да ғалымдар анықтаған.\r\n Адами жақындықтың денсаулықты ныгайтушы күші\r\nБір ғылыми зерттеуде ғалымдар 9 жыл бойы мыңдаған адамның денсаулығын бақылаған болатын. Отбасымен және достарымен тығыз эмоциялық қарым-қатынаста болған адамдардың арасында өлім-жітімнің аз болатындығы анықталды. Отбасымен және әлеуметтік ортамен тығыз қарым-қатынаста болған әйелдерде обыр сирек кездескен. Тіпті мұндай қатерлі дерт анықталғанның өзінде әлеуметтік қолдау адам өмірін біршама ұзартқан.\r\nТағы бір зерттеуде АҚШ Дьюк университетінің ғалымдары жақындары мен достары көп адамдармен салыстырғанда жалғызбасты адамдардың арасында жүрек аурулары салдарынан болған өлім-жітім үш есе көп екендігін көрсетті. Ғалымдар шүйіркелесіп, сыр шертуге жарайтын адамның болуы өте күшті сауықтырушы «дәрі» деген\r\nқорытындыға келді. \r\nҚарым-қатынастың басқадай артықшылықтары\r\nҒылыми зерттеулер белсенді қарым-қатынастың күнделікті стрестердің кері әсерін айтарлықтай төмендететіндігін көрсетті. Мидың жады мен ой қызметіне жауап беретін белгілі бір бөліктерін басып тастайтын кейбір гормондардың деңгейін стресс жоғарылатып жіберетіні белгілі.\r\nБелсенді қарым-қатынас жасайтын адам өзін біршама жоғары ұстайды, демек өз-өзін жақсы күтеді, сол арқылы ауыру қаупін азайтады және жады мен ой ширақтығын сақтайды.\r\nӘлеуметтік қолдау дегеннің астары неде?\r\nӘлеуметтік қолдаудың мағынасы әр түрлі. Оған ақпараттың қолжетімділігі, сенім, мейірім, махаббат, өз-өзін бағалау, қарым-қатынас ортасы және өзара міндеттер жатады. Жалпы алғанда, әлеуметтік қолдаудың ұзақ сапалы ғұмыр үшін маңызы бар үш түрін атап өткен дұрыс.\r\n\r\n \r\n\r\nСезім арқылы қолдау жақсы көруін, жақындығын және сыйластығын сөзбен немесе сөзсіз де білдіру түрінде көрініс табады. Сезім арқылы қолдаудың арқасында қариялар өмірдегі мақсаттарын, өздерінің маңыздылығын, сондай-ақ жақындарына және қоршаған адамдарға өздерінің қажет екендігін сезінеді.\r\nИнтеллект тұрғысынан қолдау ақпараттың, кеңестердің және бағалаудың қолжетімділігін қамтамасыз етуге саяды.\r\nҚол ұшын беру қолдауы ақша, көлікпен көмектесу т.б. материалдық және тікелей қолқабыс көрсету арқылы жүзеге асады.\r\nҚарым-қатынас және әлеуметтік қолдау денгейі қандай дәрежеде деген сұраққа жауап беру үшін өз-өзіңізге төмендегі сұрақтарды қоюыңызға болады:\r\n• Бір апта ішінде кездесетін адамдарыңыздың саны қанша?\r\n• Солардың ішінде мүдделестерініздің саны қанша?\r\n• Үйіңізге кез-келген уақытта келе алатын және үйіңіздің шашылып жатқанынан қысылмай қарсы алатын достарыңыз\r\nнемесе туыстарыңыздың саны қанша?\r\nМаңайыңыздағы адамдардың өзіңізге қаншалықты жақын екендігін мына белгілер бойынша анықтауға болады:\r\n• Жақын адам — өзіңіз сенім артатын адам\r\n• Жақын адам — өзіңізге жақындығын сезінетін адам\r\n• Жақын адам — сенуге болатын адам\r\n• Жақын адам — өз сезіміңізді бөлісетін адам\r\nБұган қоса, әлеуметтік қолдау көрсететіндердің шамасын мыналар арқылы анықтауға болады:\r\n• Егер ақша қажет болып қалса, қарыз бере алатын достарыңыз немесе жақындарыңыздың бар-жоғы;\r\n• Егер ауыра қалсаңыз, сауығып кеткенше балаларыңызға қарай алатын достарыңыз немесе жақындарыңыздың бар-жоғы.\r\nОсы сұрақтарға оң жауап беру инфаркт, инсульт және обырдың кейбір түрлерінің қаупі төмен дегенді білдіреді. Мұны соңғы жылдары алынған ғылыми мәліметтер анық көрсетіп берді.\r\nӘлеуметтік қолдау орталары\r\nӘлеуметтік қолдау деңгейін сіздің ішкі «жақын ортаңызды» құрайтын адамдар анықтайды. Ғалымдар дербес ішкі қолдау денгейін анықтайтын жүйе ойлап тапты. Бұл үшін кіндігі ортақ бірнеше шеңбер сызу керек. Ең ортадағы шеңберге мына суретте көрсетілгендей «Сіз» деген сөз жазылады.\r\nСіздің әлеуметтік ортаңыздың қандай екендігін анықтау үшін күнделікті өмірінізде маңызды рөл атқаратын адамдар туралы ойлау керек. Кіндігі бір үш шеңбер — үш орта, олардың маңыздылық дәрежесін көрсетеді. Ішкі, ақын ортаға оларсыз өз өміріңізді елестете алмайтын адамдар жатады. Ал сыртқары орналасқан екі ортаға сіздің жеке өміріңізде\r\nжақын ортадан гөрі азырақ дәрежеде белгілір рөл атқаратын адамдар кіреді.\r\n   \r\n\r\nҒалымдар адамдардың көпшілігінде «жақын ортаның» 8-11 мүшесі болатынын көретті. Және де өмірдің әр кезеңінде бұл сан түрақты болып қала береді: біреуді жоғалтқанымен,оның орнын басқа адам толтырады.\r\nЖоғарыда сипатталған циркулярлык диаграмма сіздің «жақын ортаңыздың» қаншалықты етене және сенімді екендігін аныңтауға мүмкіндік береді, денсаулық пен сапалы ұзақ ғұмыр көп жағдайда осыған айланысты.\r\nҚорыта келе айтарымыз, денсаулық пен сапалы ұзақ ғұмыр әлеуеттік ортаның сенімділігі мен етене жақындығына біршама дәрежеде тәуелді. Мұны растайтын дәлелдер жетерлік. Әрине, салауатты өмір сүру — дене белсенділігін сақтау, дұрыс тамақтану маңызды, алайда етене жақын, мейірбан қарым-қатынастың да маңыздылығын естен шығармаған жөн.\r\n \r\n    ',NULL,'topic','2','tiki_p_read_topic','','','2','ӨМІР ӨЗЕГІ ДЕНСАУЛЫҚ ҰЗАҚ ҒҰМЫР КЕПІЛІ','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(167,'article','1642','2-БӨЛІМ. ДЕНСАУЛЫҚ ФОРМУЛАСЫ','kz','2019-02-24 10:07:49','2019-02-24 08:51:00','Махаббат және бақыт ұғымдарын бір мағынамен түсіндіру қаншалықты қиын болса, денсаулыққа бір сөзбен анықтама беру де соншалықты ауыр. Денсаулық - көп қырлы, көбіне түйсінуге келмейтін, және сонымен бірге нәзік, көмескі нәрсе. Оны оп-оңай жоғалтып алуға және бүған өмір бойы өкінумен өтуге болады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1642',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','2','2-БӨЛІМ.','y','   2-БӨЛІМ. ДЕНСАУЛЫҚ ФОРМУЛАСЫ Махаббат және бақыт ұғымдарын бір мағынамен түсіндіру қаншалықты қиын болса, денсаулыққа бір сөзбен анықтама беру де соншалықты ауыр. Денсаулық - көп қырлы, көбіне түйсінуге келмейтін, және сонымен бірге нәзік, көмескі нәрсе. Оны оп-оңай жоғалтып алуға және бүған өмір бойы өкінумен өтуге болады. \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nДЕНСАУЛЫҚ ДЕГЕНДІ ҚАЛАЙ ТҮСІНЕМІЗ\r\nМахаббат және бақыт ұғымдарын бір мағынамен түсіндіру қаншалықты қиын болса, денсаулыққа бір сөзбен анықтама беру де соншалықты ауыр. Денсаулық - көп қырлы, көбіне түйсінуге келмейтін, және сонымен бірге нәзік, көмескі нәрсе. Оны оп-оңай жоғалтып алуға және бүған өмір бойы өкінумен өтуге болады.\r\nБіздін әрқайсымыз дені сау болу дегеннін не екенін өзімізше түсінеміз. Кейде адам тән саулығына жатқызуға болмайтын ахуалдарда да өзін жайлы сезінеді. Аяқ-қолынан айырылған, ауыр ота жасалған немесе обыр салдарынан уытты химиялық ем курсын алған адам өз бойынан дертті женетін күш-қуат тауып, өз-өзін дені сау адам санайды, тіпті Олимпиада ойындарында немесе Тур-де-Франс велосипед жарыстарында женіске жетеді.\r\n\r\n\r\nСонымен қатар, сіз газет бетіндегі үсақ әріпті көрмеуіңізден немесе аузыңыздағы күні бойы маза бермеген кішкене жарадан қолайсыздық сезінуіңіз мүмкін. Айталық, сіз суықтап қалдыныз: жөтел, түшкіру пайда болды, дене қызуыңыз көтерілді және дімкәстік сезіндіңіз. Суықтаудың уақытша құбылыс екендігін түсінесіз. Яғни қалпы деніңіз сау болғанымен, өзіңізді науқас сезінесіз.\r\nҚазір денсаулық төртінші өлшемге ие болды. Өзіңізді бүгін сау сезінуіңіз жеткіліксіз, ертен де, одан кейінгі күні де, одан әрі де сау болуыңыз маңызды. Алайда кез-келген адам үшін бүл тән рахатының уақытша сезімі болуы мүмкін.\r\nБіз тәніміздегі жайсыздыққа алып келуі мүмкін көптеген жағдайлармен күн сайын кезігеміз. Ол мутация әсерінен обырға айналатын көзге көрінбейтін вирус немесе жасуша болуы мүмкін. Жүректің немесе мидың күре тамырларында жылдар бойы жиналатын атеросклероздық түйіндер аталған тамырларды тарылта отырып, бір сәтте өлімге душар ететін инфарктіге немесе инсультке соқтыруы мүмкін.\r\nДенсаулық пен ауру арасындағы шекара көбіне бұлыңғыр. Сүт безі обыры деген нақтама қойылған әйел өзін ұзақ уақыт жақсы, сау сезінуі мүмкін: ол тек кеуделінің ауруға шалдыққанын мүлде сезінетін емеспін деп ойлайды. Және де ол обыр ісігінің ақыр-соңы неге душар ететінін біледі. Ол қабылдаған уытты химиялық ем курсы жүрегін айнытып, құстырады, шашын түсіреді. Яғни емделуші әйел сауығып кету үшін өзін аурумын деп сезінуге мәжбүр болады, жан\r\nкүйзелісіне түседі.\r\nБүйрек пен бауыр істен шыққанда бұл, сөз жоқ, денсаулықтың бұзылғанын білдіреді. Алайда заманауи медицина сырқат ағзаларды норлық ағзалармен ауыстырып, осыншалықты ауыр дерттермен де күресе біледі. Инфекцияға қарсы күресуге тиісті иммундық жүйені тұншықтырып тастайтын қыруар дәрі-дәрмекті емделуші күн сайын қалбылдайтын болса, ауыстырып қондырылған ағзалар қалыпты жұмыс жасай алады, яғни емделуші өзін сау сезінеді. Сонымен, ден-\r\nсаулық пен ауру арасындағы шекара, оның ақыры бұлыңғырлана түседі.\r\nМыңдаған адамдар гипертензиямен — жоғары қан қысымымен ауыратындығын білмей өмір сүре береді, өйткені өздерін сау сезінеді. Ал гипертензияның инфаркт пен инсультке соқтыру қаупі жоғары. Дәрігерлер оны «көзге көрінбей келетін ажал» деп атайды. Мұндай қауіптердің алдын алуға тиімді дәрі-дәрмектер көмектеседі. Алайда дәріге тәуелді болу дұрыс па? Дұрысы, гипертензияның алдын алу, яғни қан қысымының жоғарылауына жол бермеу керек.\r\n  \r\n\r\nДенсаулығы сыр берген адам асау өзенге түскендей болады, ол бұрын өзі болған жазиралы алқап — денсаулық аралына қайтадан\r\nжеткісі келеді. Денсаулық — айналып өтуге болатын көптеген кедергілері бар ұзақ жол. Тек сол кедергілердің қай жерде екендігін біліп, оларды айналып өтуден жалықпау керек.\r\n Денсаулық формуласы өте қарапайым — дене белсенділігін сақтау, дұрыс тамақтану, салауатты іс-әрекеттің өзге де ережелерін қадағалау. Денсаулық формуласының арқасында сіз жүрек, ми аурулары, сусамыр және тіпті обыр секілді ауыр кеселдердің алдын аласыз. Егер созылмалы сыркқттарыңыз болса, аталған формула денсаулығыңызды қайтадан қалпына келтіруге көмектеседі.\r\nТек алғашында қолайсыз болып көрінуі мүмкін бірнеше ережені сақтасаңыз болды. Оларға үйренген соң сіз қалған бүкіл өміріңіз үшін ең басты сый — денсаулыққа ие боласыз немесе оны баяғы сау күйіне қайта алып келесіз.    ',NULL,'topic','2','tiki_p_read_topic','','','2','ӨМІР ӨЗЕГІ ДЕНСАУЛЫҚ ҰЗАҚ ҒҰМЫР КЕПІЛІ','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(168,'article','165','Көмейдің стрептококктық қабынуы','kz','2018-07-24 11:04:01','2018-07-24 11:03:00','Көпшілік фарингиттердің себебі – вирус. Фарингит өздігінше, медициналық жәрдемсіз өтеді. Алайда, фарингит көмейдің стрептококктық қабынуының - бактериядан туындаған – бактериалдық жұқпаланудың симптомы болуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=165',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Көмейдің','y','   Көмейдің стрептококктық қабынуы Көпшілік фарингиттердің себебі – вирус. Фарингит өздігінше, медициналық жәрдемсіз өтеді. Алайда, фарингит көмейдің стрептококктық қабынуының - бактериядан туындаған – бактериалдық жұқпаланудың симптомы болуы мүмкін. Көпшілік фарингиттердің себебі – вирус. Фарингит өздігінше, медициналық жәрдемсіз өтеді. Алайда, фарингит көмейдің стрептококктық қабынуының - бактериядан туындаған – бактериалдық жұқпаланудың симптомы болуы мүмкін.\r\n\r\nФарингит 3-15 жас аралығындағы балаларда жиі кездеседі, дегенмен, кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Көмейдің  стрептококктық қабынуының симптомдары – фарингит, келесілердің қосарлануымен:\r\n\r\n·         Қызба 38.3°C және одан жоғары.\r\n\r\n·         Жұтуда күшейетін ауырсыну.\r\n\r\n·         Жұтудағы қиындық.\r\n\r\n·         Көмейдің артқы жағындағы және бадамшабездегі ақ немесе сары дақ немесе өзең.\r\n\r\n·         Мойынның лимфа түйіндерінің ісінуі.\r\n\r\nКөмейдің стрептококктық қабынуының басқа симптомдары - әсіресе, балаларда, дененің жалпы ауырсынуы, бас ауыруы, асқазандағы ауырсыну, жүрек айнуы, құсу немесе енжарлық. Әдетте, көмейдің стрептококктық қабынуы суық тию симптомдарында пайда болмайды, мысалы, түшкіруде, мұрын ағуында немесе бітелуінде, немесе жөтелде. Жалпы, суық тию симптомдары көп болған сайын бұл фарингит көмейдің стрептококктық қабынуы екендігінің ықтималдығы азырақ. Көмейдің стрептококктық қабынуы экспресс-тестінің көмегімен немесе көмейден алынған жұғындының зерттеумен ғана сенімді анықталады.   \r\n\r\nКөпшілік жағдайларда көмейдің стрептококктық қабынуы онымен зақымданған адаммен қатынаста берілмейді. Алайда, оның симптомдарын бақылау маңызды. Фарингит пайда болса, оның стрептококктық ауруы бар адаммен қатынастан кейін көмейдің стрептококктық қабынуына өту ықтималдығы болады.   \r\n\r\nСтрептококктық қабыну бөріткенмен болғанда скарлатина (жәншау) аталады. Байқалатын симптомдары кедір-бұдырлы, қызыл бөріткен, қырғыш қағазға ұқсас келеді. бөріткен кеуде мен іште пайда болады, содан кейін 24 сағат ішінде дененің басқа бөлігіне таралады. Бөріткен және қызару тері қыртысында жақсы көрінеді, әсірес, шаптың аумағында, қолтық астында және шынтақ бүгілісінде. Қызба мен фарингит әдетте, бөріткеннің пайда болуының алдында пайда болады. Бөріткен біртіндеп аптаның ішінде жойылады, тері қабыршақтана бастайды.\r\n\r\nКөмейдің стрептококктық қабынуын анықтағанда әдетте, ревматизмнің алдын алу мақсатында антибиотиктер тағайындалады, ол көмейдің стрептококктық қабынуының асқынуы болуы мүмкін.  Ревматизм жүректің, буынның, ми мен терінің мәселелерінің себебі болуы мүмкін. Антибиотиктер  ревматизмнің алдын алуы мүмкін, оларды көмейдің стрептококктық қабынуы басталғаннан 9 күн ішінде қолданған жағдайда.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(169,'article','174','Көзге бөгде заттың түсуі','kz','2018-07-25 15:33:39','2018-07-25 15:32:00','Көзге түсетін бөгде заттардың көпшілігі (нысандар) – топырақ, кірпік немесе киімнің қылдары секілді шағын бөлшектер. Қауіптісі – металдың бөлшектері немесе басқа нысандар, көзге үлкен жылдамдықпен түсетін. Олар механикалық аспаптардан, газоншапқыштан немесе қарудан ұшқан заттар болуы мүмкін. Олар күрделі жарақат туындатуы мүмкін.\r\n\r\nКөздің жарақаты қан кетуін, қарашықтың өлшемінің өзгеруін, көзбұршақтың бұлыңғырлануын, көрудің нашарлауын немесе көрудің өзгеруін туындатуы мүмкін. Бөгде заттар көзге терең енуі мүмкін. Мұндайда оларды қозғамау қажет. Оларды көз маманы алуы тиіс (офтальмолог).','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=174',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Көзге','y','   Көзге бөгде заттың түсуі Көзге түсетін бөгде заттардың көпшілігі (нысандар) – топырақ, кірпік немесе киімнің қылдары секілді шағын бөлшектер. Қауіптісі – металдың бөлшектері немесе басқа нысандар, көзге үлкен жылдамдықпен түсетін. Олар механикалық аспаптардан, газоншапқыштан немесе қарудан ұшқан заттар болуы мүмкін. Олар күрделі жарақат туындатуы мүмкін.\r\n\r\nКөздің жарақаты қан кетуін, қарашықтың өлшемінің өзгеруін, көзбұршақтың бұлыңғырлануын, көрудің нашарлауын немесе көрудің өзгеруін туындатуы мүмкін. Бөгде заттар көзге терең енуі мүмкін. Мұндайда оларды қозғамау қажет. Оларды көз маманы алуы тиіс (офтальмолог). Көзге түсетін бөгде заттардың көпшілігі (нысандар) – топырақ, кірпік немесе киімнің қылдары секілді шағын бөлшектер. Қауіптісі – металдың бөлшектері немесе басқа нысандар, көзге үлкен жылдамдықпен түсетін. Олар механикалық аспаптардан, газоншапқыштан немесе қарудан ұшқан заттар болуы мүмкін. Олар күрделі жарақат туындатуы мүмкін.\r\n\r\nКөздің жарақаты қан кетуін, қарашықтың өлшемінің өзгеруін, көзбұршақтың бұлыңғырлануын, көрудің нашарлауын немесе көрудің өзгеруін туындатуы мүмкін. Бөгде заттар көзге терең енуі мүмкін. Мұндайда оларды қозғамау қажет. Оларды көз маманы алуы тиіс (офтальмолог).\r\n\r\nШағын өлшемді нысандарды алып тастау үшін не істеу қажет? Алдымен, көзді сүртуге болмайды. Қолды мұқият жуу қажет. Жақсы жарықта көзді мұқият қарау қажет. Егер нысан көзде көрінсе, оны сумен шаюға болады. нысан жоғарғы немесе төменгі қабақта болуы мүмкін. Мұндайда қабақты ашып тұрып, мақта тығынды қолданумен қабақ астынан затты абайлап алып тастауға болады. көздің үстінен заттарды алып тастауға мақта тығынды қолдануға болмайды.\r\n\r\nЕгер бөгде затты көзден үй жағдайында алып тастауға келмесе, көзді таза таңғышпен жауып (көзді қыспаңыз), дәрігерге көріну қажет. Егер бөгде затты алып тастасаңыз, бірақ, біраздан кейін көзде бірнәрсе қалғандай сезім пайда болса, мөлдірқабық зақымдануы мүмкін. Бұл жағдайда дәрігерге міндетті түрде бару қажет.\r\n\r\nКөзге енген заттарды алып тастау үшін не істеу қажет?  Затты көзде қалдыру қажет, оны ҚОЗҒАУҒА БОЛМАЙДЫ. Көзді  таза таңғышпен жауып (көзді қыспаңыз), шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(170,'article','345','Жатыр ішілік ұрықтануға қарсы құралдар','kz','2018-08-07 10:13:28','2018-08-07 10:03:00','Жатыр ішілік ұрықтануға қарсы құрал (ВМС) – Т-тәрізді шағын пластик құрал, жүкті болуға қарсы қолданылатын құрал. Оны жатырдың ішіне орналастырады, ұдайы сонда болады. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=345',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жатыр','y','   Жатыр ішілік ұрықтануға қарсы құралдар Жатыр ішілік ұрықтануға қарсы құрал (ВМС) – Т-тәрізді шағын пластик құрал, жүкті болуға қарсы қолданылатын құрал. Оны жатырдың ішіне орналастырады, ұдайы сонда болады.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖатыр ішілік ұрықтануға қарсы құрал (ВМС) – Т-тәрізді шағын пластик құрал, жүкті болуға қарсы қолданылатын құрал. Оны жатырдың ішіне орналастырады, ұдайы сонда болады. \r\n\r\n\r\nСипаттамасы\r\n\r\nБұл құралды (ВМС) әдетте, дәрігер етеккір кезінде қояды. Оның кез келген түрлерін дәрігер клиникада тез және жеңіл орналастырады.\r\n\r\n ·      дәрігер құрал салынған пластик түтікті іншектің ішіне, одан кейін жатырдың ішіне енгізеді.\r\n\r\n·        Түтіктегі поршеньнің көмегімен дәрігер құралды жатырдың ішіне енгізеді\r\n\r\n·        осыдан кейін дәрігер түтікті шығарады, екі шағын қыл жатырдан іншекке қарай шығып тұрады.\r\n\r\nБұл қылдардың әсері:\r\n\r\n·        дәрігерге немесе әйелге құралдың дұрыс тұруына көз жеткізеді\r\n\r\n·       керек кезінде құралды жатырдан алып тастауға көмектеседі. Құралды дәрігер ғана алып тасай алады.   \r\n\r\nБұл шара өткізілген кезде жайсыздық және ауырсыну болуы мүмкін, бірақ, барлық әйелдерде кездесе бермейді. Құралды алып тастағанда сезілуі мүмкін:\r\n\r\n·        аздаған ауырсыну және жайсыздық\r\n\r\n·        түйілу және ауырсыну\r\n\r\n·        бас айналуы\r\n\r\nКейбір әйелдерде түйілу мен арқасының ауырсынуы құралды алып тастағаннан кейін 1-2 күн бойы сақталуы мүмкін. Кейбірінде бірнеше апта немесе ай бойы созылуы мүмкін. Жайсыздықты жоюға ауырсынуды басатын препараттар көмектеседі. \r\n\r\n \r\n\r\n \r\nШара не үшін өткізіледі\r\n\r\nБұл құрал келесі жағдайларда жақсы шешім болады:\r\n\r\n·        жүктілікті бақылаудың ұзақ мерзімдік және тиімді құралы\r\n\r\n·        ұрықтануға қарсы гормондарды қабылдауға тәне қауіптері және жанама әсерлері жоқ.\r\n\r\nБірақ, құралды қояр алдында оның не екендігі туралы көбірек білу қажет.\r\n\r\nЖатыр ішілік құрал (спираль) жүктіліктің 3-10 жыл бойы алдын алады. бұл тәсілдің ұзақтығы құралдың қандай түрінің қолданылуына байланысты.\r\n\r\nБұл құралы сондай-ақ, ұрықтануға қарсы шұғыл әдіс ретінде де қолданылады. Оны қорғаныссыз жыныстық қатынастан кейін 5 күн ішінде қоюға болады.\r\n\r\n\r\nҚауіптері\r\n\r\nСирек болғанымен, құралды қоюдың белгілі бір қауіптері бар:\r\n\r\n·        құралды қолдануда аздаған жүкті болу қаупі бар. Егер жүктілік пайда болса, дәрігер құралды алып тастайды. Түсік немесе басқа қауіптердің алдын алу үшін.\r\n\r\n·        Жатырдан тыс жүктіліктің қаупі жоғары, тек жүктілік  жатыр ішілік құралды қолдану кезінде пайда болса. Жатырдан тыс жүктілік дегеніміз – жатыр қуысынан басқа жерде пайда болған жүктілік. Бұл жағдай күрделі және өмірге қауіп төндіруі мүмкін.\r\n\r\n·        сондай –ақ, сирек асқынуы – құралды қою кезінде жатыр қабырғасын зақымдау.\r\n\r\n\r\nШараның алдында\r\n\r\nҚұралдың сізге жарамдылығын дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігерден сұраңыз:\r\n\r\n·        шара кезінде не сезіну мүмкін екендігін\r\n\r\n·        шара өткізілу кезінде қандай қауіптер болуы мүмкін екендігін\r\n\r\n·        шара өткізілгеннен кейін нені бақылау қажеттігін\r\n\r\nҚұралды көбінесе, кез келген уақытта қоюға болады, келесі жағдайлардан басқада:\r\n\r\n·        босанудан кейін бірден қоюға болмайды\r\n\r\n·        әдейі немесе кенеттен болған түсіктен кейін бірден қоюға болмайды\r\n\r\n         Жұқпа кезінде қоюға болмайды.\r\n\r\nҚұралды енгізу алдында дәрігер ауырсынуды басатын препаратты қабылдауға кеңес беруі мүмкін. Егер іншек немесе жатыр мойны аумағындағы ауырсынуға сезімталдығыңыз бар болса, шараның алдында жергілікті анестезия жасауды сұраңыз. \r\n\r\n\r\nШарадан кейін\r\n\r\nШараны өткізгеннен кейін үйге басқа біреуді жеткізіп салуын өтініңіз. Кейбір әйелдерде бірнеше күн бойы әлсіз түйілулер, белдің ауырсынуы және қан бөліністері  болады.\r\n\r\nЕгер прогестероны бар құрал қойылатын болса, ол қойылғаннан кейін 7 күннен кейін әрекет ететін болады. Жыныстық қатынасқа түсу қажеттігі болса, бірінші аптаның ішінде қосымша ұрықтануға қарсы тәсілдерді де қолдану қажет, мысалы, ұрықтануға қарсы таблеткаларды немесе презервативтерді.\r\n\r\nДәрігер құралдың дұрыс орналасқандығына көз жеткізу мақсатында шарадан кейін қайта көрінуді 4-6 аптадан кейінге тағайындайды. Құралдың дұрыс орналасуын қалай тексеру қажеттігін және ол үшін не істеу керектігін дәрігерден сұрап алыңыз.\r\n\r\nҚұрал толығымен немесе жартылай жатыр қуысынан тыс кетуі мүмкін. Бұлай болғанда шұғыл дәрігерге көрініңіз. Өздігінше жылжып кеткен немесе түскен құралды алуға болмайды.\r\n\r\nКелесі симптомдар болса, шүғыл түрде дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n·        тұмау тәрізді  симптомдар\r\n\r\n·        Қызба\r\n\r\n·        қалтырау\r\n\r\n·        түйілу\r\n\r\n·        ауырсыну, іншектен қан немесе бөліністер шығуы\r\n\r\n\r\n Ақпарат көзі: https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007635.htm\r\n\r\nМатериалды дайындаған Алмаз Шарман, медицина профессоры.\r\n\r\nАударған: Асель Стамбекова.\r\n\r\nРедакциялаған: Александр Корольков.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(171,'article','610','Электролиттер және электролиттік үйлесімсіздік','kz','2018-10-30 08:25:10','2018-10-30 08:24:00','__Электролиттер__ –  бұл кәдімгі ағзада кездесетін (мысалы: калий, кальций, натрий, және магний) секілді минералдар. Электролиттер ағзадағы сұйықтың қажетті мөлшерде тұруы үшін керек, сондай-ақ жүрек соғысының қалыпты функциясына, бұлшықеттердің жиырылуына, мидың дұрыс қызмет етуіне  көмек береді. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=610',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Э','Электролиттер','y','   Электролиттер және электролиттік үйлесімсіздік __Электролиттер__ –  бұл кәдімгі ағзада кездесетін (мысалы: калий, кальций, натрий, және магний) секілді минералдар. Электролиттер ағзадағы сұйықтың қажетті мөлшерде тұруы үшін керек, сондай-ақ жүрек соғысының қалыпты функциясына, бұлшықеттердің жиырылуына, мидың дұрыс қызмет етуіне  көмек береді.  Электролиттер –  бұл кәдімгі ағзада кездесетін (мысалы: калий, кальций, натрий, және магний) секілді минералдар. Электролиттер ағзадағы сұйықтың қажетті мөлшерде тұруы үшін керек, сондай-ақ жүрек соғысының қалыпты функциясына, бұлшықеттердің жиырылуына, мидың дұрыс қызмет етуіне  көмек береді.\r\n \r\nЕгер адам ағзасындағы электролиттер үйлеспесе, оның салдарынан талу, біркелкі емес жүрек соғысы, ұстама, бұлшықеттердің әлсіздігі мен басқа да мәселелер туындауы мүмкін. Электролиттік үйлесімсіздік – әртүрлі денсаулық жағдайларына байланысты пайда болады. Ол – созылмалы жүрек немесе бүйрек ауруынан, іш-құрылысты реттейтін ішкі бездердің ауруларынан (мысалы: бүйрекарты гипофиз, қалқанша без немесе қалқанша безге жақын бездерінің проблемаларынан) тамақтанудың бұзылуынан, сүйек жүйесінің бүлінуінен пайда болады. Кез-келген  (іш өту, құсу, қалтырау немесе несеп айдағыш дәрілерді қолдану) сияқты жағдайлар көп мөлшерде су жоғалтуға себеп болады. Соның салдарынан электролиттік үйлесімсіздік пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nТегтер: \r\nэлектролиттер\r\nэлектролиттік үйлессімсіздік\r\nсозылмалы аурулар\r\nқұсу\r\nіш өту\r\nсусыздану\r\nәлсіздік\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(172,'article','634','Өт шығару жолдарының обструкциясы','kz','2018-11-14 11:15:35','2018-11-14 11:10:00','Өт шығару жолдарының обструкциясы – бұл бауыp мен аш ішектегі өт сұйықтықтарын өткізетін өт жолының бітеліп қалуы.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=634',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ө','Өт','y','   Өт шығару жолдарының обструкциясы Өт шығару жолдарының обструкциясы – бұл бауыp мен аш ішектегі өт сұйықтықтарын өткізетін өт жолының бітеліп қалуы. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nӨт шығару жолдарының обструкциясы – бұл бауыр мен аш ішектегі өт сұйықтықтарын өткізетін өт жолының бітеліп қалуы.\r\n\r\nСебептері\r\n  \r\nӨт бауырда түзілетін сұйықтық. Ол билибурун секілді ауыстырушы азықтан,  өт қышқылы тұзынан және холестериннен құралады. Тұзды өт қышқылы  ағзадағы майларды қортады. Бауырдан  өт жолдарымен  сұйықтық шығады да, өтке ағып түседі. Тамақтанып болғаннан кейін өт сұйықтығы аш ішекке де жіберіледі.\r\n \r\nӨт жолы бітеліп қалғанда, өт бауырға құйылады, және қан құрамында билибурун көтеріліп, адам сарғыштанып кетеді  (тері сарғайып кетеді). \r\nӨт шығару жолдарының обструкциясының туындауына себеп болуы мүмкін жағдайлар:\r\n•	Өт жодарына сарысудың болуы;\r\n•	Бауырдың лимфа түйіндері  үлкейіп кетуі;\r\n•	Өтте тастың болуы;\r\n•	Өт жолдары қабынуы;\r\n•	Берішті тіндерінің түзлуі кезінде өт жолдары тарылуы;\r\n•	Өт қабына ота жасалғанда өт жолдарына зақым келуі;\r\n•	Өт жолдары мен қуық асты безінде ісіктің пайда болуы;\r\n•	Өт шығару жодарында местастаз ісіктерінің болуы;\r\n•	Бауырда және өт жолдарында лямблтий паразиттерінің пайда болуы.\r\nАурудың  қауіпті факторларына мыналар жатады:\r\n•	Өтке тас байлану, созылмалы панкреатит немесе қауық асты безінің қауіпті ісінгі;\r\n•	Қуық қуысына зақым келу;\r\n•	Өт шығару жолдарына жедел шаралар қолданғаннан;\r\n•	Бұрын өт шығару жолдары жүйесінде қауіпті ісіктің болуынан (өт жолдарының қауіпті ісігі) \r\nИммун жүйесі әлсіреген адамда да инфекциядан обструкция орын алуы мүмкін.\r\n\r\nСимптомдары\r\n•	Асқазанның оң жақ бұрыш жағы ауырып тұрады;\r\n•	Күңгірт несеп шығады;\r\n•	Қалтырау пайда болады;\r\n•	Қышу кездеседі; \r\n•	Теріде сарғыштану пайда болады;\r\n•	Жүрек  айну  мен құсу жағдайы орын алады;\r\n•	Нәжістің түссіздігі\r\n\r\nДиагностика\r\nДәрігер немесе медбике сіздің асқазаныңызды тексереді.\r\nҚан талдамасын өткізгенде төмендегідей нәтижелер пайда болса, сізде обструкция орын алды деген сөз:\r\n•	Билбурун мөлшерінің артуы;\r\n•	Сілтілі фосфатаз мөлшерінің артуы;\r\n•	Бауыр ферменттері мөлшерінің артуы.\r\nӨт жолдарының обструкциясының пайда болған-болмағандығын анықтау үшін төмендегідей тексерулер жүргізіледі:\r\n•	Іш-құрылысты УДЗ-ға түсіреді;\r\n•	Іш-құрылысты КТ-ға түсіреді;\r\n•	Эндоскопикалық ретроградтық холангиопанкреатография  (ЭРХПГ)\r\n•	Тері және бауыр арқылы холангиография (ЧЧХГ)\r\n•	Магнитно-резонанстық холангиопанкретография (МРХПГ) \r\nӨт жолдарының бітелуі келесідей тексерулер нәтижесінен де байқалуы мүмкін:\r\n•	Қан құрамында амилаздардың жиналуы;\r\n•	Өт қабын радионуклендік көшірмеден өткізу;\r\n•	Қан құрамында липаздардың жиналуы;\r\n•	Протромбиндік уақыт (ПВ);\r\n•	Несеп құрамында билирубиннің жиналуы.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеудің басты мақсаты острукцияны жеңілдету. Өттегі тастар ЭРХПГ өткізгенде эндоскоп арқылы жойылып кетуі мүмкін.\r\nКей жағдайда обструкцияны әлсірету үшін жедел ота да жасалуы ықтимал. Егер өт қабының тастарынан бітелу жағдайы орын алса, ол әдетте жойылады. Егер ауру инфекцияның салдарынан орын алса, онда дәрігер сізге антибиотиктер тағайындайды.\r\nЕгер обструкция қауіпті ісіктің салдарынан болса, онда бітеліп тұрған жер кеңейтіледі. Бұл жосық эндоскопиялық немесе тері арқылы  (бауыр мен тері арқылы өткізілетін) кеңейту деп аталады.\r\nБітелуді дренажбен қамдандыру үшін арнайы түікше қойылуы мүмкін.\r\n\r\nБолжамы\r\nЕгер обстркуция  қайта қалпына келтірілмесе, оның арты адам өмірі үшін қауіпті болатын инфекцияларға және  билирубиннің шамадан тыс құйылуына  әкеліп соғуы мүмкін.  \r\nКеңейілген обструкция бауырдың созымалы ауруларына өткізілуі мүмкін.  Обструкция көбінесе эндоскоптың және хирургиялық жолдың көмегімен қалыпқа келтіріледі. Егер бітелу қауіпті ісікке ұласып кетсе, жағдайдың ушығары сөзсіз.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nБұл ауру емделмесе, инфекцияның дамуына, сепсис және бауыр ауруына, соның ішінде билиарлы цирроз ауруына әкеп соқтыруы әбден мүмкін.\r\n\r\nДәрігенге қашан қаралу керек\r\nЕгер теріңіз сарғыштана бастаса, несеп пен нәжісте өзгерістер пайда болса дәрігерге тексеріліңіз.\r\n\r\nАлдын алу \r\nӨт жолдарының бітелуінен болатын қауіпті факторларды біліп жүріңіз,  сол кезде өзіңізді ерте қадағалауға, уақытылы ем алуға мүмкіндік туады. Одан басқа, өт жолдарының бекітілуінің алдын алатын шаралар жоқ.\r\n\r\nСинонимдері\r\nБилиарлық обструкция\r\n\r\nТегтер: \r\nөт шығару жолдарының обструкциясы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(173,'article','639','Паротит («мысқыл»)','kz','2018-11-15 05:06:09','2018-11-15 05:05:00','__Паротит __\'\'(син. эпидемиялық паротит)\'\' - бұл вирустар шақыратын, құлақ пен жақ сүйегі арасында орналасқан сілекей (құлақ маңы) бездерін зақымдайтын, кейде ерлердің жыныстық бездерін де зақымдайтын (орхит) жұқпалы инфекциялық ауру. Бездер вирустардың әсерінен ісініп, қызметі төмендеп кетеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=639',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Паротит','y','   Паротит («мысқыл») __Паротит __\'\'(син. эпидемиялық паротит)\'\' - бұл вирустар шақыратын, құлақ пен жақ сүйегі арасында орналасқан сілекей (құлақ маңы) бездерін зақымдайтын, кейде ерлердің жыныстық бездерін де зақымдайтын (орхит) жұқпалы инфекциялық ауру. Бездер вирустардың әсерінен ісініп, қызметі төмендеп кетеді. Паротит (син. эпидемиялық паротит) - бұл вирустар шақыратын, құлақ пен жақ сүйегі арасында орналасқан сілекей (құлақ маңы) бездерін зақымдайтын, кейде ерлердің жыныстық бездерін де зақымдайтын (орхит) жұқпалы инфекциялық ауру. Бездер вирустардың әсерінен ісініп, қызметі төмендеп кетеді.\r\n\r\nПаротит әртүрлі жастағы адамдарда кездеседі, бірақ басым көпшілігі 5-19 жас аралығындағы балалар болып табылады. Бір жастағы балаларда өте сирек кездеседі, себебі оларда ана сүті арқылы берілген иммунитет болады.\r\n\r\nПаротит ересек адамдарда көп кездеспейді, өйткені олардың көпшілігі балалық шағында осы аурумен ауырған немесе оларға қызылша, қызамық және паротитке (КПК) қарсы екпе егілген. Ал егер ересек адамдар бұл аурумен ауыратын болса, ауру симптомдары ауыр дәрежеде көрінеді және асқынуға алып келуі мүмкін.\r\n\r\n \r\nЕсту қабілетінің жоғалуы (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(174,'article','665','Дивертикулез ','kz','2018-11-19 03:16:40','2018-11-19 03:16:00','Дивертикулез –тоқ ішектің қабырғасында өспе тәрізді құрылымның (ішек дивертикулы) өсіп шығуымен сипатталатын ауру. Дивертикулдар ешқандай симптомдар тудырмауы мүмкін, әдетте олардың қанауы немесе ауырсынуы, қабынуы немесе жұқтырылуы да ықтимал.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=665',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Д','Дивертикулез','y','   Дивертикулез  Дивертикулез –тоқ ішектің қабырғасында өспе тәрізді құрылымның (ішек дивертикулы) өсіп шығуымен сипатталатын ауру. Дивертикулдар ешқандай симптомдар тудырмауы мүмкін, әдетте олардың қанауы немесе ауырсынуы, қабынуы немесе жұқтырылуы да ықтимал. Дивертикулез –тоқ ішектің қабырғасында өспе тәрізді құрылымның (ішек дивертикулы) өсіп шығуымен сипатталатын ауру. Дивертикулдар ешқандай симптомдар тудырмауы мүмкін, әдетте олардың қанауы немесе ауырсынуы, қабынуы немесе жұқтырылуы да ықтимал.\r\n\r\nІшек дивертикулы ішілік қысымның әртүрлі себептерге байланысты жоғарылауынан пайда болады. Бұл жағдайда, ішек қабырғасының әлсіз жерлері ішілік қысымының әсерінен, мөшек тәрізді кеңейіп құрсақ қуысына шығады. Ішек дивертикулының өлшемдері әр түрлі болады (қарындаш грифелінен кіші немесе 6,4 мм-ден жоғары диаметрде).\r\n\r\nІшек дивертикулы, көбінесе, 20-60 жас аралығындағы адамдарда кездеседі. Дивертикулдар тек қана тоқ ішекте емес, басқа да ас қорыту жүйесінің бөлімдерінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАдамдардың көбісі оларда дивертикулез барын білмей жүреді. Егер дивертикулез анықталған жағдайда, оны талшықтың мөлшері көбейтілген арнайы диетамен және іштің қатуына жол бермеу арқылы емдеу тағайындалады. \r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nдивертикулез\r\nдивертикул\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(175,'article','698','Ұстама','kz','2018-11-20 04:28:00','2018-11-20 04:27:00','__Ұстама__ - адамның бұлшықеттерінің қозғалуын, сөйлеуін, көруін немесе сана-сезімін бақылауға әсер ететін мидағы ауытқымалы электрлік белсенділіктің кенеттен пайда болуы болып табылады. Ұстаманың нәтижесі адамның жеке реакциясына, сондай-ақ түріне, жиілігіне және ауырлығына байланысты.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=698',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ұ','Ұстама','y','   Ұстама __Ұстама__ - адамның бұлшықеттерінің қозғалуын, сөйлеуін, көруін немесе сана-сезімін бақылауға әсер ететін мидағы ауытқымалы электрлік белсенділіктің кенеттен пайда болуы болып табылады. Ұстаманың нәтижесі адамның жеке реакциясына, сондай-ақ түріне, жиілігіне және ауырлығына байланысты. Ұстама - адамның бұлшықеттерінің қозғалуын, сөйлеуін, көруін немесе сана-сезімін бақылауға әсер ететін мидағы ауытқымалы электрлік белсенділіктің кенеттен пайда болуы болып табылады. Ұстаманың нәтижесі адамның жеке реакциясына, сондай-ақ түріне, жиілігіне және ауырлығына байланысты.\r\n\r\nКейбір ұстамалар адамды жерге құлауға мәжбүр етеді, адам селкілдеп, онда бұлшықеттер қатайып немесе тырыса бастайды. Кейбіреулер транс жағдайына түседі, бұл кезде бұлшықеттердің бірнеше рет жиырылуы немесе басқа біреулер байқамайтын жағымсыз иіс немесе көрудегі кедергілердің болуымен көрініс береді.\r\n\r\nКейде ұстама басқа да медициналық проблеманың симптомы болып табылады, мысалы, қатты қызба (әсіресе балаларда), талма, инфекция, қандағы қанттың төмен деңгейі (гипогликемия), өте төмен қан қысымы немесе ми ісігі. \r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nталма\r\nгипогликемия\r\nинфаркт\r\nартериялық гипертензия\r\nбас ауруы\r\nпсихикалық аурулар\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(176,'article','699','Пресбиакузис (кәрілердегі құлақ мүкістігі) ','kz','2018-11-20 04:29:17','2018-11-20 04:28:00','__Кәрілердегі құлақ мүкістігі__ – жас шамасына байланысты жоғары жиіліктікті есту қабілетінің үдемелі түрде жоғалуы болып табылады. Бастапқы симптомы сөйлеуді қабылдаудағы қиындықтардың болуы (әсіресе фондық шу жағдайында).\r\n\r\nКәріліктегі есту қабілетінің жоғалуына нақты себептің бар-жоғы белгісіз, мысалға қатты шудың ұзақ уақыт болуы әсерін алсақ та. Алайда, бұл генетикалық бейімділік ретінде көрінеді, өйткені отбасылардағы адамдарда пресбиакузистің пайда болу үрдісі байқалып жатады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=699',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Пресбиакузис','y','   Пресбиакузис (кәрілердегі құлақ мүкістігі)  __Кәрілердегі құлақ мүкістігі__ – жас шамасына байланысты жоғары жиіліктікті есту қабілетінің үдемелі түрде жоғалуы болып табылады. Бастапқы симптомы сөйлеуді қабылдаудағы қиындықтардың болуы (әсіресе фондық шу жағдайында).\r\n\r\nКәріліктегі есту қабілетінің жоғалуына нақты себептің бар-жоғы белгісіз, мысалға қатты шудың ұзақ уақыт болуы әсерін алсақ та. Алайда, бұл генетикалық бейімділік ретінде көрінеді, өйткені отбасылардағы адамдарда пресбиакузистің пайда болу үрдісі байқалып жатады. Кәрілердегі құлақ мүкістігі – жас шамасына байланысты жоғары жиіліктікті есту қабілетінің үдемелі түрде жоғалуы болып табылады. Бастапқы симптомы сөйлеуді қабылдаудағы қиындықтардың болуы (әсіресе фондық шу жағдайында).\r\n\r\nКәріліктегі есту қабілетінің жоғалуына нақты себептің бар-жоғы белгісіз, мысалға қатты шудың ұзақ уақыт болуы әсерін алсақ та. Алайда, бұл генетикалық бейімділік ретінде көрінеді, өйткені отбасылардағы адамдарда пресбиакузистің пайда болу үрдісі байқалып жатады.\r\n\r\nБірақ Ортаңғы құлақтағы нерв жасушаларының саны 30 немесе 40 жастан кейін азаяды, дегенмен 55 жастан ертерек есту қабілетінің жоғалуы өте сирек кездеседі. Алайда, есту қабілетінің жоғалуы кәрілік кезеңнің міндетті бөлшегі болып табылмайды, көптеген адамдар өздерінің 80 жасында есту қабілетін сақтайды.\r\n\r\nЖасқа байланысты есту қабілетінің жоғалуын қалай емдеу керектігі әзірге белгісіз. Қазірге таңда оның емі қызметті жақсартуға бағытталған, мысалы, есту аппараттарын пайдалану секілді.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nесту қабілетінің төмендеуі\r\nгенетикалық себептен болуы\r\nесту аппараттары \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(177,'article','708','Полип ','kz','2018-11-21 04:58:23','2018-11-21 04:57:00','__Бұл не? Полип__ – бұл қуыстық мүшелердің шырышты қабатында (мысалы, ішек немесе несеп жолдарында) өсетін артық тіннен түзілген шағын түзіліс. Жиі полиптер мұрын қуысында немесе тамақта пайда болады. Полиптің негізі кең немесе ол «аяқшада» өсуі мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=708',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Полип','y','   Полип  __Бұл не? Полип__ – бұл қуыстық мүшелердің шырышты қабатында (мысалы, ішек немесе несеп жолдарында) өсетін артық тіннен түзілген шағын түзіліс. Жиі полиптер мұрын қуысында немесе тамақта пайда болады. Полиптің негізі кең немесе ол «аяқшада» өсуі мүмкін. Бұл не? Полип – бұл қуыстық мүшелердің шырышты қабатында (мысалы, ішек немесе несеп жолдарында) өсетін артық тіннен түзілген шағын түзіліс. Жиі полиптер мұрын қуысында немесе тамақта пайда болады. Полиптің негізі кең немесе ол «аяқшада» өсуі мүмкін.\r\n\r\nСимптомдары полиптің мөлшеріне және орналасуына байланысты. Бұлар полиптің қоршаған тіндерге қысымы әсерінен сонымен қатар полиптер өсу барысында ішек қуысын немесе жаңа жолдарды жабуы әсерінен пайда болуы мүмкін. Кейде полиптер азғантай қансырауға әкеледі.\r\n\r\nБолжамы және емі. Полиптердің көбісі залалсыз (қатерлі емес), бірақ уақыт өте келе олар қатерлі болуы (қатерлі ісікке айналуы) мүмкін. Көрсетілген себептерге байланысты алып тастау және қатерлі ісіктің өсуін микроскопиялық зерттеуге жіберу ұсынылады.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nшағын түзіліс\r\nзалалсыз ісік\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(178,'article','709','Көтерме таңғыш','kz','2018-11-21 04:59:09','2018-11-21 04:58:00','__Көтерме таңғыш__ - бұл жарақаттанған қолды ұстап тұру үшін пайдаланылатын таңғыш.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=709',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Көтерме','y','   Көтерме таңғыш __Көтерме таңғыш__ - бұл жарақаттанған қолды ұстап тұру үшін пайдаланылатын таңғыш. Көтерме таңғыш - бұл жарақаттанған қолды ұстап тұру үшін пайдаланылатын таңғыш.\r\n\r\nКөтерме таңғышты қолдану үшін:\r\n\r\n1.	Қолыңызды жарақаттанған аймақтан жоғары немесе төмен ұстаңыз.\r\n2.	Көтерме таңғыш ету үшін үшбұрышты таңғыштың бір жағын жарақаттанған қолдың астынан, ал келесі жағын зақымданған иыққа орналастырыңыз.\r\n3.	Көтерме таңғыштың ұштарын мойынның бір жағынан байланыстырыңыз.\r\n\r\nКөтерме таңғышты ұзақ уақыт бойы қолдануға болмайды. Қолдың ұзақ уақыт бойы қозғалмауы иықтың ұюына (адгезеивті капсулитке) әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nжарақат\r\nүшбұрышты таңғыш\r\nүшкіл орамал\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(179,'article','710','Ішекте газ түзілуі, кекірік пен іштің кебуімен жалғасқан тәбеттің нашарлауы және түсініксіз салмақ жоғалту','kz','2018-11-21 05:00:05','2018-11-21 04:59:00','Көптеген нәрселер тәбеттің жоғалуына себеп болуы мүмкін, бірақ олардың барлығы қауіпті емес. Егер адамның қарны ашпаған болса, онда тәбеттің нашар болуы мен салмағының төмендеуі табиғи нәрсе.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=710',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','І','Ішекте','y','   Ішекте газ түзілуі, кекірік пен іштің кебуімен жалғасқан тәбеттің нашарлауы және түсініксіз салмақ жоғалту Көптеген нәрселер тәбеттің жоғалуына себеп болуы мүмкін, бірақ олардың барлығы қауіпті емес. Егер адамның қарны ашпаған болса, онда тәбеттің нашар болуы мен салмағының төмендеуі табиғи нәрсе. Көптеген нәрселер тәбеттің жоғалуына себеп болуы мүмкін, бірақ олардың барлығы қауіпті емес. Егер адамның қарны ашпаған болса, онда тәбеттің нашар болуы мен салмағының төмендеуі табиғи нәрсе.\r\n\r\nТәбеттің нашарлауына мүмкін болатын себептері:\r\n\r\n•	Стресстің әсері және эмоциялық жағдай.\r\n•	Дәрілердің жанама әсері.\r\n•	Мазасыздық немесе депрессия секілді психикалық бұзылыстар.\r\n•	Тітіркену, қабыну, жұқпалануы немесе ас қорыту бұзылысы сияқты ас қорыту жолдарының проблемалары.\r\n•	Қатерлі ісік.\r\n\r\nЕгер тәбеттің нашарлауы және түсініксіз салмақ жоғалту (ішекте газ түзілуі, жүректің айнуы және іштің кебуімен жалғасқан) тұрақты және үй жағдайында кетпейтін болса, медициналық тексеруден өту үшін міндетті түрде дәрігеріңізбен хабарласыңыз.  \r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nстресс\r\nпрепараттардың жанама әсері\r\nдепрессия\r\nқатері ісік\r\nас қорыту бұзылысы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(180,'article','718','Перифериялық нейропатия ','kz','2018-11-21 05:08:04','2018-11-21 05:06:00','__Перифериялық нейропатия__ – мидың қимыл қозғалысты бақылайтын, бұлшықет қызметіне жауап беретін қозғалыс нервтеріне, сондай-ақ вибрацияға, температураға, сезімталдыққа, ауырсынуға жауап беретін сезімтал нерв қызметтерінің жалпы жоғалуымен сипатталады. Перифериялық нейропатия негізінде табанды, ақяқ-қолды зақымдайды.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=718',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Перифериялық','y','   Перифериялық нейропатия  __Перифериялық нейропатия__ – мидың қимыл қозғалысты бақылайтын, бұлшықет қызметіне жауап беретін қозғалыс нервтеріне, сондай-ақ вибрацияға, температураға, сезімталдыққа, ауырсынуға жауап беретін сезімтал нерв қызметтерінің жалпы жоғалуымен сипатталады. Перифериялық нейропатия негізінде табанды, ақяқ-қолды зақымдайды. Перифериялық нейропатия – мидың қимыл қозғалысты бақылайтын, бұлшықет қызметіне жауап беретін қозғалыс нервтеріне, сондай-ақ вибрацияға, температураға, сезімталдыққа, ауырсынуға жауап беретін сезімтал нерв қызметтерінің жалпы жоғалуымен сипатталады. Перифериялық нейропатия негізінде табанды, ақяқ-қолды зақымдайды.\r\n\r\nСимптомдары біртіндеп пайда болады және мыналарды қамтиды:\r\n\r\n•	Жансыздану, күйдіру мен шаншу;\r\n•	Сезімталдықтың жоғалуы;\r\n•	Зақымдалған аймақта ауырсыну.\r\n\r\nПерифериялық нейропатия диабет тәрізді зат алмасу бұзылысын, АИТВ тәрізді қабыну үрдісін шақыруы мүмкін. Басқа да себептерге токсикалық заттардың әсері мен белгілі бір дәрілік препараттарға реакцияның болуын жатқызуға болады.\r\n\r\nПайда болған себептерге байланысты ем тағайындалады. Егер нервтің зақымдалуы жеңіл болса, Перифериялық нейропатияны себептері бойынша емдеу бәсеңдетеді.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nперифериялық нейропатия\r\nқолдың жансыздануы\r\nтабанның жансыздануы\r\nқолдың шаншуы\r\nтабандағы шаншу\r\nсезімталдықтың жоғалуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(181,'article','727','Панкреатит','kz','2018-11-21 05:24:58','2018-11-21 05:24:00','Панкреатит – бұл асқазанның жоғарғы бөлігінде орналасқан, ас қорфту ферменттері мен инсулин  бөліп шығаратын асқазан үсті безі (ұйқы безінің) қабынуы.  Панкреатит күтпеген жерден іште ауырсынуды, жүpектің айнуын және құсуды және қалтырауды тудыруы мүмкін.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=727',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Панкреатит','y','   Панкреатит Панкреатит – бұл асқазанның жоғарғы бөлігінде орналасқан, ас қорфту ферменттері мен инсулин  бөліп шығаратын асқазан үсті безі (ұйқы безінің) қабынуы.  Панкреатит күтпеген жерден іште ауырсынуды, жүpектің айнуын және құсуды және қалтырауды тудыруы мүмкін. Панкреатит – бұл асқазанның жоғарғы бөлігінде орналасқан, ас қорфту ферменттері мен инсулин  бөліп шығаратын асқазан үсті безі (ұйқы безінің) қабынуы.  Панкреатит күтпеген жерден іште ауырсынуды, жүректің айнуын және құсуды және қалтырауды тудыруы мүмкін.\r\n\r\nПанкреатиттің ең көп таралуының себебі – шамадан тыс ішімдік ішу мен ұйқы безінен аш ішектің басталған жеріне (он екі елі ішекке) дейін өт қабы тастарынің (тас түйіршіктерінің) арнаға жинатып, тіреліп қалуы болып табылады. Панкреатиттің басқа себептері инфекциялар, жарақаттар немесе белгілі бір дәрілер. Бұл ауру күтпеген жерден тап беруі мүмкін (өткір) немесе ұзақ мерзімді болуы мүмкін, мезгіл-мезгіл қайталанып та тұрады (созылмалы сипатта). Ұйқы безінің зақымдануы ауыр азаптан, ауыр есеңгіреуге дейін туындауы мүмкін. Пациенттердің арасында әйелдер көп: бұл, әдетте, холелитияс ауруы мен майдың метаболизмінің бұзылуына байланысты да орын алады. Пациенттердің едәуір бөлігі қарт және ұлғайған жастағы адамдар.\r\n\r\nПанкреатиттің негізгі көріністері: ұйқы безінің бас жағы зақымдалғанда, іштің оң жақ жоғарғы жартысы ауырады;  ұйқы безі айрықша зақымданғанда – төстің төменгі жағы ауырады;  ұйқы безінің құйрық жағы  зақымданғанда – сол жақ қабырғалар ауырады; егер ұйқы безі түгелдей дерлік зақымданса, өмірге қауіп төнеді.   \r\n\r\nҮлкен дәреті кезінде тітіркену сезімі болады. Үлкен дәретінде қорытылмаған тамақ қалдықтары болады және сыртқы көрінісі ботқа кейпіне ұқсап тұрады. Нәжіс көлемі жағынан көп болып көрінеді. Жағымсыз иісі мүңкіп тұрады. Дәретхана унитазына әбден шашырауы мүмкін, оны жууда оңайға соқпайды. \r\n\r\nЕмханалық жағдайда емдеуде ауруды басатын дәрілер мен сұйықтықтар тамыр арқылы ішке енгізіледі, клиникалық жағдайы оңалмайынша, ісінген ұйқы безі жойылмайды. Панкреатитті одан айын асқынырмау үшін, тамақ түтікше арқылы берілуі мүмкін, ал алдын алу үшін антибиотиктер қолданылады. Адамдардың көпшілігі панкреатитпен толық емделсе де, қан кету, инфекциялану, ағзалық жетіспеушілік сияқты асқынулар орын алуы мүмкін.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nөткір панкреатит\r\nсозылмалы панкреатит\r\nалкогольді асыра пайдалану\r\nпанкреатит асқынулары\r\nпанкреатиттің емі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(182,'article','756','Ботулизм (тамақтан уланудан болатын ауру)','kz','2018-11-26 12:01:56','2018-11-26 12:01:00','Ботулизм - бұл ботулизмнің таяқшалары жұққан тамақ өнімдерден туындайтын ауру. Қоздырғышы - табиғатта кең таралған анаэроб, ұзақ уақыт спора түрінде топырақта болуы мүмкін. Ол топырақтан, ауыл шаруашылығы жануарларының ішектерінен, сондай-ақ кейбір тұщы балықтардан түрлі тағам өнімдеріне - көкөністерден, жемістерден, астық, ет және т.б. өнімдерден беріледі.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=756',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Ботулизм','y','   Ботулизм (тамақтан уланудан болатын ауру) Ботулизм - бұл ботулизмнің таяқшалары жұққан тамақ өнімдерден туындайтын ауру. Қоздырғышы - табиғатта кең таралған анаэроб, ұзақ уақыт спора түрінде топырақта болуы мүмкін. Ол топырақтан, ауыл шаруашылығы жануарларының ішектерінен, сондай-ақ кейбір тұщы балықтардан түрлі тағам өнімдеріне - көкөністерден, жемістерден, астық, ет және т.б. өнімдерден беріледі. Ботулизм - бұл ботулизмнің таяқшалары жұққан тамақ өнімдерден туындайтын ауру. Қоздырғышы - табиғатта кең таралған анаэроб, ұзақ уақыт спора түрінде топырақта болуы мүмкін. Ол топырақтан, ауыл шаруашылығы жануарларының ішектерінен, сондай-ақ кейбір тұщы балықтардан түрлі тағам өнімдеріне - көкөністерден, жемістерден, астық, ет және т.б. өнімдерден беріледі.\r\n\r\nМысалы, тамақ өнімдерін сақтау кезінде оттегі жоқ болса, ботулизм бактериялары бактерияның ең күшті улы болып табылатын токсиндерін көбейтіп, туындата бастайды. Олар ішек сөлімен жойылмайды, оның кейбір түрлері (Е типті токсиндері) тіпті  сөлдің әсерінен күшейтеді. Әдетте, токсиндер консервілер, тұздалған балық, шұжық, ветчина, саңырауқұлақтар сияқты технологияларда бұзылған, әсіресе үйде тұрып қалған тағамдарда жинақталады. Инкубациялық кезең 2-3 сағаттан 1-2 күнге дейін созылады. Бастапқы белгілер - жалпы әлсіздік, аздап бастың ауруы, жүрек айну және іштің өтуіне қарағанда, көбінесе іштің қатуы болады.\r\n\r\nБотулизм нерв жүйесіне әсер еткенде (бұлдыр көрініс, жұтыну, дауыстың өзгеруі) пайда болады. Науқас өзін тұманда жүргендей  сезінеді, барлық нысандар бұлдырап көрінеді,  тіпті кейде кейбір заттар екі еселеніп көрінеді, қатар тұрған екі зат бірінен бірі үлкенірек болып қөрінеді. Жиі анықталған жағдай көзі қыли болып қалады,  птоз – бір қабағы көтеріңкі, екіншісі түсінкі болып қалады. Кейде аккомодация жоғалып кетеді – көзі жарыққа әсер бермей қалады. Науқастың аузы құрғайды, даусы әлсін шығады, тілі бұрмаланып қалады.  Дене температурасы қалыпты немесе сәл жоғары (37.2-37.3 ° C),-да сақталады. Пациенттің ішектерінде спордың қайнатумен байланысты токсин әсерінің күшеюі кезінде, көздің белгілері байқала басстайды, жұтынудың қиындауы кездеседі (жұмсақ таңлай істен шығып қалады) . Жүрек соғысы естілмей қалады, пульсі бастапқыда ақырын болып тұрады да, кейін жеделдей түседі, қан қысымы төмендеп кетеді. Тыныс алуы тоқтап қалса, өліп кету қаупі туындайды.\r\n\r\nЕмдеу. Алғашқы көмек - қышқыл (мысалы, магний сульфаты), шабдалы немесе басқа өсімдік майы, токсиндерді байланыстыру үшін, жылы 5% натрий гидрокарбонат ерітіндісімен асқазанды шаю (пісіру содасы) керек. Ең бастысы – ботулиндікке қарсы сарысуды енгізу керек.  Сондықтан барлық науқастар дереу ауруханаға жатқызылады. Биологиялық үлгіні пайдаланатын бактерияның улы түрін анықтау мүмкін болған жағдайда арнайы экзотоксиннің ерекше түріне (мысалы, А немесе Е типі) қарсы арнайы токсинге қарсы сарысуы қолданылады. Егер бұл мүмкін  болмаса, поливалентті - A, B және E сарғыш қоспаларын қолданыңыз. Аурулар үшін абайлап күтімілдеу қажет, тыныс алу жабдығының көрсеткіштері бойынша, ағзаның физиологиялық қызметтерін қолдау үшін шаралар қабылданады. Жутынудың бұзылуы жағдайында, зонд немесе қоректік клизмалар арқылы жасанды тамақтану қамтамасыз етіледі. Емдеудің алғашқы 5 күнінде дәрі-дәрмектің қосымша әрекеті левомицетинді (5-6 күн ішінде 0,5 г 4-5 рет күніне), сондай-ақ аденозин трипосфатын (1 рет 1 мл ерітінді, күніне 1 рет) қамтиды. Нәжістің тұрақты шығуын қадағалау өте маңызды.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nботулизм\r\nжұмсақ таңдайдың салдануы    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(183,'article','760','Кеуде қуысының ауырсынуы','kz','2018-11-26 12:09:21','2018-11-26 12:08:00','__Кеуде қуысының ауырсынуы__ – кеуде қуысын құрайтын бұлшықеттерде, сүйектерде және шеміршектерде болатын ауырсыну сезімін айтады. Бұл ауырсыну кеуденің арнайы бір бөлігінде болады және сол жерге қысым түскенде арта түседі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=760',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Кеуде','y','   Кеуде қуысының ауырсынуы __Кеуде қуысының ауырсынуы__ – кеуде қуысын құрайтын бұлшықеттерде, сүйектерде және шеміршектерде болатын ауырсыну сезімін айтады. Бұл ауырсыну кеуденің арнайы бір бөлігінде болады және сол жерге қысым түскенде арта түседі. Кеуде қуысының ауырсынуы – кеуде қуысын құрайтын бұлшықеттерде, сүйектерде және шеміршектерде болатын ауырсыну сезімін айтады. Бұл ауырсыну кеуденің арнайы бір бөлігінде болады және сол жерге қысым түскенде арта түседі.\r\n\r\nКеуде қусының ауырсынуы  көптеген себептерден болады, соның ішінде:\r\n\r\n•	Жарақаттан (мысалы, төске қатты соққы алғанда). \r\n•	Кеуде бұлшықеттері мен сіңірлерін созылуына әкелуі мүмкін ұзаққа созылған  қатты жөтел.\r\n•	Пневмония немесе өкпеде тромбтың түзілуі\r\n\r\nКеуде қуысындағы ауырсыну, ауырсынған жерде жатса немесе қозғалыс барысында (мысалы, өзге қырына аунау немесе қолды көтеру) нашарлайды.\r\n\r\nЕмдеу. Ауырсыну сезімін туындатқан себебіне байланысты емі қарастырылады. Әлсіз ауырсынған кезінде жай ғана тыныштық қалпында жатып, ауырған аймаққа мұз басылады және стероидты емес қабынуға қарсы препараттар қолданылады.Егер ауырсыну сезімі жөтелдің нәтижесінде болса, онда жөтел басылған соң ауырсынғаны қою керек. \r\n\r\nЕгер ауырсынғаны қайтпаса, онда міндетті түрде дәрігерге қаралған жөн.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nкеуде қуысының ауырсынуы \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(184,'article','761','Виллебранд – Юргенс ауруы ','kz','2018-11-26 12:10:15','2018-11-26 12:09:00','__Виллебранд – Юргенс ауруы__ - қанның қалыпты ұюының бұзылысымен сипатталатын тұқым қуалайтын қан кету ауруы. Ауру барысында ағзаның қан жүйесінде ақуыз болмайды (фон Виллебранд факторы) немесе ол қызметін дұрыс атқармайды. Мұның салдарынан қан қалыпты ұйымай, жарақат кезінде қан кету көп болады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=761',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','В','Виллебранд','y','   Виллебранд – Юргенс ауруы  __Виллебранд – Юргенс ауруы__ - қанның қалыпты ұюының бұзылысымен сипатталатын тұқым қуалайтын қан кету ауруы. Ауру барысында ағзаның қан жүйесінде ақуыз болмайды (фон Виллебранд факторы) немесе ол қызметін дұрыс атқармайды. Мұның салдарынан қан қалыпты ұйымай, жарақат кезінде қан кету көп болады. Виллебранд – Юргенс ауруы - қанның қалыпты ұюының бұзылысымен сипатталатын тұқым қуалайтын қан кету ауруы. Ауру барысында ағзаның қан жүйесінде ақуыз болмайды (фон Виллебранд факторы) немесе ол қызметін дұрыс атқармайды. Мұның салдарынан қан қалыпты ұйымай, жарақат кезінде қан кету көп болады.\r\n\r\nВиллебранд – Юргенс ауруының симптомдарына жарақат кезінде көптеп қан кету, жиі мұрыннан қан кету, еттеккір кезінде қанның көп келуі, теріде көгреулер, зәрде және нәжісте қанның болуы, сонымен қатар қызыл иектің қанауы жатады. Ерлер де, әйелдер де осы аурудан бірдей зардап шегеді.\r\n\r\nВиллебранд – Юргенс ауруын қандағы фон Виллебранд факторын көтеріп, қан ұюды  жақсартатын дәрілермен емдеуге болады. Емдеу сонымен қатар қан кетудің алдын алуға және тоқтатуға бағытталған.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nВиллебранд ауруы\r\nқан кету\r\nмұрыннан қан кету\r\nқызыл иектен қан кету    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(185,'article','766','Афтозды стоматит ','kz','2018-11-26 12:26:02','2018-11-26 12:25:00','__Афтозды стоматит__ – ауыз қуысында ақ-қызыл түсті дөңгелек дақтардың пайда болуын айтады. Мөлшері 1-2 мм-ден басталып 1 см-ге дейін жетеді.Көбінесе афтозды жаралар тілде, ұрттың және еріннің ішкі бетінде, таңдайда пайда болады.Герпес вирустарынан айырмашылығы бұлар жұқпалы емес.\r\n\r\nАфтозды стоматиттер әр түрлі жастағы әйел адамдар да көбірек кездеседі.Жараның пайда болу себептері толыққанды белгілі емес, бірақ ауыз қуысына инфекцияның түсуі, күйзеліс, тұқым қуалау және әйелдік гормондар әсерінен пайда болуы мүмкін. Жара қалыпты жағдайда 7-10 күн ішінде жазылады, егер жараның мөлшері 1 см-ден үлкен болатын болса, онда жазылуы 2-4 аптаға дейін ұзаруы мүмкін.\r\n','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=766',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Афтозды','y','   Афтозды стоматит  __Афтозды стоматит__ – ауыз қуысында ақ-қызыл түсті дөңгелек дақтардың пайда болуын айтады. Мөлшері 1-2 мм-ден басталып 1 см-ге дейін жетеді.Көбінесе афтозды жаралар тілде, ұрттың және еріннің ішкі бетінде, таңдайда пайда болады.Герпес вирустарынан айырмашылығы бұлар жұқпалы емес.\r\n\r\nАфтозды стоматиттер әр түрлі жастағы әйел адамдар да көбірек кездеседі.Жараның пайда болу себептері толыққанды белгілі емес, бірақ ауыз қуысына инфекцияның түсуі, күйзеліс, тұқым қуалау және әйелдік гормондар әсерінен пайда болуы мүмкін. Жара қалыпты жағдайда 7-10 күн ішінде жазылады, егер жараның мөлшері 1 см-ден үлкен болатын болса, онда жазылуы 2-4 аптаға дейін ұзаруы мүмкін.\r\n Бұл не? Афтозды стоматит – ауыз қуысында ақ-қызыл түсті дөңгелек дақтардың пайда болуын айтады. Мөлшері 1-2 мм-ден басталып 1 см-ге дейін жетеді.Көбінесе афтозды жаралар тілде, ұрттың және еріннің ішкі бетінде, таңдайда пайда болады.Герпес вирустарынан айырмашылығы бұлар жұқпалы емес.\r\n\r\nАфтозды стоматиттер әр түрлі жастағы әйел адамдар да көбірек кездеседі.Жараның пайда болу себептері толыққанды белгілі емес, бірақ ауыз қуысына инфекцияның түсуі, күйзеліс, тұқым қуалау және әйелдік гормондар әсерінен пайда болуы мүмкін. Жара қалыпты жағдайда 7-10 күн ішінде жазылады, егер жараның мөлшері 1 см-ден үлкен болатын болса, онда жазылуы 2-4 аптаға дейін ұзаруы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу. Афтозды стоматиттің арнайы емі жоқ, алайда үй жағдайында жағымсыз әсерді жою үшін ауыз қуысын ащы және ыстық тағамдардан сақтау керек.Ауырсынуды төмендету үшін ауыз қуысын антибактериальды ауыз шайғыштар мен немесе әлсіз тұзды сумен шаю керек. Кейде жергілікті ауырсыну басатын жақпа майлар қолданылады.\r\n\r\nАфтозды стоматиттер көбірек қайталанатын болса,онда вирусқа қарсы препараттар және жергілікті кортикостероидтар қолданылады.\r\n\r\n \r\nТамақтағы проблемалар (ерлерде / әйелдерде)\r\nАуыз қуысындағы проблемалар (ерлерде / әйелдерде)\r\nБалалардың тамақтарындағы проблемалар \r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nафтозды стоматит\r\nжара\r\nауыз қуысындағы жара\r\nафтозды стоматиттің емі\r\nкортикостероидттар \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(186,'article','767','Атопиялық дерматит ','kz','2018-11-26 12:27:10','2018-11-26 12:26:00','__Атопиялық дерматит__ – теріге бөртпелер шығып және оның қышуымен сипатталатын терінің жұқпалы емес ауруы.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=767',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Атопиялық','y','   Атопиялық дерматит  __Атопиялық дерматит__ – теріге бөртпелер шығып және оның қышуымен сипатталатын терінің жұқпалы емес ауруы. Атопиялық дерматит – теріге бөртпелер шығып және оның қышуымен сипатталатын терінің жұқпалы емес ауруы.\r\n\r\nАтопиялық дерматит тұқым қуалайтын ауру.Егер ата-анасының немесе жақын туыстарының біреуінде атопиялық дерматит,демікпе немесе аллергиялық ринит болса, онда балада осы аурудың пайда болуы 50% құрайды. Сонымен қатар, атопиялық дерматитпен ауыратын туысқандарының 30% аллергияның көріністері көрінбеуі мүмкін. \r\nАтопиялық дерматитпен ауыратын балалардың 60-70% осы аурумен бірге өсетіні белгілі. Бұл олардың 15-18 жас шамасында аурудың симптомдары өздігінен кетеді дегенді білдіреді.\r\n\r\nАтопиялық дерматит көп себептерден болатын ауру.Аурудың пайда болуына және ауырлық дәрежесіне адамның ішкі және сыртқы жағдайлары әсер етеді.\r\n\r\nАтопиялық дерматиттің дамуына алып келетін негізгі қауіп фактордарына мыналар жатады.\r\n\r\n•	Жақын туысқандар арасында аурудың болуы.\r\n•	Жүктілік кезінде анасының дұрыс тамақтанбауы және баласын емшек сүтімен ретті емізбеу.\r\n•	Жүктілік немесе емшек сүтімен емізу кезендерінде анасының зиянды әдеттерге жақын болуы (темекі тарту, ішімдік ішу).\r\n•	Баласын ерте жасанды тамақтандыру және дұрыс тәртіпте тамақтандырмау (емшек сүтін кейінірек беру).\r\n•	Күн тәртібін сақтамау және тері күтімінің нашар болуы.\r\n•	Вакциналарды алу реттілігін бұзу.\r\n•	Қолайсыз ауа-райының әсері.\r\n•	Өмір сүруге қолайсыз жағдайлар (экологияның және тұрмыс жағдайының нашар болуы).\r\n•	Жүктілік немесе емшек сүтімен емізу кезендерінде анасының антибактериальды дәрілерді қабылдауы.\r\n•	Туа біткен асқазан-ішек жолдарының ауруларының болуы (энзимопатия, дисбактериоз).\r\n\r\nАтопиялық дерматит алғаш рет баланың – нәресте, жасөспірім және ересек кездерінде ауыр ағымда көрініс береді.\r\n\r\nДиатез (атопиялық немесе экссудативті диатез) деп – емшек сүтіндегі балалардағы атопиялық дерматитті атайды.50% жағдайда ерте нәрестелік кезеңде көрініс береді.\r\n\r\nЕресектерде ұзақ уақыт бойы атопиялық дерматитті – нейродермит деп атады, ал бұл атау аурудың дамуына жүйке жүйесінің бар екендігін көрсетеді.\r\n\r\nАтопиялық экзема – аурудың екінші аты. Экзема туралы айтатын болсақ, қазіргі кезде тері қабынуларының түрлі белгілері (ісіну, қызару,дымқылдану) осы ауруға жатады.\r\n\r\nАтопиялық дерматит жыл маусымдарына тәуелді: қыста – аурудың күшеюі және қайталануы болса, жазда – атолық немесе жартылай ауру басылады. Аурудың дамуына азық-түліктерден (цитрусты жемістер,тәттілер,ащы тағамдар,алкогольді ішімдіктер),дәрілерден (антибиотиктер, витаминдер, сульфаниламидтер, пиразолон туындылары) және басқа да факторлар әсер етеді.\r\n\r\nАтопиялық дерматит кезінде аллергендер мыналар:\r\n\r\n•	Үй жануарларының жүні\r\n•	Аквариум балықтарына арналған құрғақ тағам\r\n•	Матрас және жастықтардағы қауырсындар\r\n•	Өсімдіктер тозаңы\r\n•	Косметика және хош иісті заттар\r\n•	Азық түліктер (бал,цитрусты жемістер,жаңғақтар,шоколадтар,құрамында бояғыштар мен консерванттары бар өнімдер)\r\n\r\nАтопиялық дерматит кезінде толық комплексті ем қабылдайды,оған тағам режимін сақтау және аурудың дамуына алып келетін алллерген мен қарым катынаста болмау негіз болып табылады.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nаллергиялық дерматит\r\nаллергия\r\nдиатез\r\nбөртпе\r\nтерінің қышуы\r\nэкзема\r\nэксудативті диатез    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(187,'article','788','Аллергиялық реакция ','kz','2018-11-28 10:38:28','2018-11-28 10:32:00','__Аллергиялық рекция дегеніміз не? Аллергиялық рекция__ – бұл аллерген деп аталатын, белгілі бір затқа иммун жүйесінің гипперреакция беруі (шамадан тыс әсер беруі). Аллергендер: химиялық заттар, тағамдық азық-түліктер, дәрі-дәрмектер, түрлі өсімдіктер, шаң-тозаңдар болып табылады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=788',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аллергиялық','y','   Аллергиялық реакция  __Аллергиялық рекция дегеніміз не? Аллергиялық рекция__ – бұл аллерген деп аталатын, белгілі бір затқа иммун жүйесінің гипперреакция беруі (шамадан тыс әсер беруі). Аллергендер: химиялық заттар, тағамдық азық-түліктер, дәрі-дәрмектер, түрлі өсімдіктер, шаң-тозаңдар болып табылады. Аллергиялық рекция дегеніміз не? Аллергиялық рекция – бұл аллерген деп аталатын, белгілі бір затқа иммун жүйесінің гипперреакция беруі (шамадан тыс әсер беруі). Аллергендер: химиялық заттар, тағамдық азық-түліктер, дәрі-дәрмектер, түрлі өсімдіктер, шаң-тозаңдар болып табылады.\r\n\r\nАллергиялық рекциялардың даму механизмдері қандай?\r\n\r\nАллергиялық реакциялар жеңіл дәрежеден басталып,өмірге қауіп тудыратын өте ауыр жағдайға дейін ауытқуы мүмкін. Ағзаның иммундық жүйесі аллергия тудырушы затқа бірнеше механизм бойынша жауап қайтарады. Осылардың ішіндегі негізгі механизм қанның ақ жасушалры-лимфоциттердің қатысауымен болады. Лимфоциттердің 2 түрі бар: В-лимфоциттер және Т-лимфоциттер. В-лимфоциттері антиденелер түзеді, олар бөгде денелерді жою мақсатында бактериялармен байланысады,  және ағзаны олардан бейтараптандыруға тырысады. Негізі антидене аллергия тудырушы заттар мен байланысып аллергиялық реакция тудыруы да мүмкін. Осы үрдіске қатысатын антиденлерді иммуноглобулин Е категориясына жатқызамыз. Т-лимфоциттер антидене өндірмейді - олар бөгде денеге тікелей шабуылдайды. Осы лимфоциттердің үрдіске қатысуына байланысты аллергиялық процестің типін жеделдетілген түрі (В-лимфоциттердің қатысуымен иммуноглобулин Е өндірілуі арқылы )анықтайды және баяулатылған түрі (Т-лимфоциттердің қатысуымен)  анықталады.\r\n\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nАллергиялық реакциялардың симптомдары жеңіл дәрежеден басталып, өмірге қауіп тудыратын өте ауыр жағдайға дейін ауытқуы мүмкін. Аллергия тудырушы заттар организмнің кез келген жеріне түсуі мүмкін мысалы: мұрын қуысына,  көзге, асқазан-ішек жолдарына, өкпеге және теріге. Кейбір аллергиялық рекциялар (мысалы, есекжем немесе  жәндік шаққан жердің айналасының қышуы немесе өсімдіктердің немесе химиялық заттардың теріге жанасуынан) пайда болып, тек ағзаның бір ғана бөлігі зақымдалады. Басқа аллергиялық рекциялар кезінде барлық ағза зақымдалады-терінің қышуы, ісіну, тыныс алудың қиындауы,  ал ауыр аллергиялық рекция кезінде анафилактикалық шок дамып тіпті адам өліп кетуі де мүмкін. \r\n\r\nКейбір аллергиялық рекциялар аллергенмен бірінші жанасқанда пайда болмайды ол ақырындап күннен-күнге байланысып барып сезімтал болады.\r\n\r\n\r\n\r\n Айқын дермографизм\r\n\r\n\r\n\r\nҚолдағы дермографизм\r\n\r\n\r\n\r\nДенедегі есекжем\r\n\r\n\r\n\r\nТерідегі есекжем\r\n\r\n\r\n\r\nЕсекжем\r\n\r\n\r\nБалалардағы ауыз қуысының зақымдалуы (ерлерде / әйелдерде)\r\nБеттің ісінуі,безеу,аллергиялық реакция (ерлерде / әйелдерде)\r\nТұмау (ерлерде / әйелдерде)\r\nАуыз қуысының зақымдалуы (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nаллергия\r\nаллергия емі\r\nаллергия симптомдары\r\nтағамдық аллергия\r\nаллергиялық реакция\r\nмаусымдық аллергия\r\nалллерген\r\nдәріге аллергиялық реакция    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(188,'article','815','Гемотаракс','kz','2018-12-19 09:49:00','2018-12-19 09:44:00','Гемотаракс – кеуде мен өкпе арасында кеңістікте (өкпеқап қуысында) қанның жиналуы.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=815',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Гемотаракс','y','   Гемотаракс Гемотаракс – кеуде мен өкпе арасында кеңістікте (өкпеқап қуысында) қанның жиналуы. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nГемотаракс – кеуде мен өкпе арасында кеңістікте (өкпеқап қуысында) қанның жиналуы.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nГемоторакстың ең жиі тарайтын себебі - кеуде жарақаты. Ол келесі аурулармен ауыратын пациентерде де кездесуі мүмкін:\r\n\r\n•	Қан ұюының бұзылысы\r\n•	Жүрекке немесе көкірек қуысына жасалған операциялар\r\n•	Өкпе тінінің некрозы (өкпе инфарктісі)\r\n•	Өкпенің немесе өкпеқаптың қатерлі ісігі\r\n•	Орталық веналық катетер орналастырған кездегі пайда болған қан тамырларының жарылуы\r\n•	Туберкулез\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\n•	Алаңдаушылық\r\n•	Кеуде тұсындағы ауру сезімі\r\n•	Төмен артериальды қысым\r\n•	Боз, суық және жабысқақ тері\r\n•	Жиілеген жүрек ырғағы\r\n•	Жиі, үстіртін тыныс алу\r\n•	Мазасыздық\r\n•	Ентігу\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\nМедициналық тексеріс кезінде дәрігер пациенттің тыныс алу кезінде, зақымдалған аймақтан дыбыстардың әлсіреуі немесе мүлдем болмауын байқауы мүмкін. Гемоторакс белгілерін мына тексерістер көмегімен анықтауға болады:\r\n\r\n•	Көкірек қуысы мүшелерінің шолу рентгенографиясы\r\n•	Көкірек қуысы мүшелерінің компьютерлік томографиясы\r\n•	Өкпеқап сұйықтығының анализі\r\n•	Плевроцентез\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты - пациенттің жағдайын тұрақтандыру, қан кетуді тоқтату, өкпеқап қуысынан қан мен ауаны шығару. Қан мен ауаны шығару үшін кеуде қуысына торокальды түтік енгізіледі. Ол трубка бірнеше күнге дейін сол жерде орналасуы мүмкін.\r\nАуыр гемоторакс кезінде қан кетуді тоқтату үшін хирургиялық араласу (торакотомия) қажет болуы мүмкін. \r\n\r\nГемоторакстың басталуына әкелетін себепті емдеу қажет. Кеуде жарақаттары бар адамдарға дренажды түтіктерді орнату қажет болады. Сирек жағдайларда хирургиялық араласуға тура келеді.\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nАурудың нәтижесі гемоторакс тудырған себептерге және оның емі қаншалықты жылдам жүргізілгеніне байланысты.\r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n\r\n•	Өз кезегінде өкпе жетіспеушілігіне алып келетін өкпе коллапсы\r\n•	Өлім\r\n•	Өкпеқап қуысының фиброзы және тыртықтануы\r\n•	Өкпеқап сұйықтығының инфекциясы (эмпиема)\r\n•	Пневмоторакс\r\n•	Шок \r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nЖедел жәрдем бөліміне хабарласыңыз немесе жедел медициналық көмек көрсету қызметін шақыртыңыз:\r\n\r\n•	Кез келген ауыр кеуде жарақаты\r\n•	Кеуде тұсындағы қатты ауру сезімі немесе ентігу\r\n•	Бас айналу, қызба, немесе кеуде тұсындағы ауырлық сезімі\r\n•	Тыныс алудың қиындауы \r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nЖарақат алмау үшін қорғаныс ережелерін (мысалы, қауіпсіздік белдіктері) сақтанып жүріңіз. \r\n \r\nДереккөз: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000126.htm\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\nгемоторакс\r\nөкпеқап қуысында қанның жиналуы\r\nкеуде жарақаты\r\nплевроцентез\r\nкөкіреу қуысы мүшелерінің рентгенографиясы \r\nкеуде тұсындағы қатты ауру сезімі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(189,'article','828','Лимфогранулематоз ','kz','2018-12-20 04:32:16','2018-12-20 04:31:00','__Лимфогранулематоз__ (Ходжкин ауруы) - қатерлі лимфомаларға жататын аурулардың үлкен бір тобы болып табылады. Яғни, бұл лимфа жүйесінің  (адамды аурудан қорғайтын, организм мен қанағым тіндерінің арасындағы сұйықтықты, лимфа мен қоректік заттарды тасымалдайтын жолдарының) қатерлі ісігі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=828',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Л','Лимфогранулематоз','y','   Лимфогранулематоз  __Лимфогранулематоз__ (Ходжкин ауруы) - қатерлі лимфомаларға жататын аурулардың үлкен бір тобы болып табылады. Яғни, бұл лимфа жүйесінің  (адамды аурудан қорғайтын, организм мен қанағым тіндерінің арасындағы сұйықтықты, лимфа мен қоректік заттарды тасымалдайтын жолдарының) қатерлі ісігі. Лимфогранулематоз (Ходжкин ауруы) - қатерлі лимфомаларға жататын аурулардың үлкен бір тобы болып табылады. Яғни, бұл лимфа жүйесінің  (адамды аурудан қорғайтын, организм мен қанағым тіндерінің арасындағы сұйықтықты, лимфа мен қоректік заттарды тасымалдайтын жолдарының) қатерлі ісігі.\r\n\r\nЛимфогрануломатоздың симптомдарына лимфа түйіндердің ұлғаюы, безгек, тәбет жоғалту, салмақ жоғалту және түндегі тершеңдік жатады. Ауру әдетте толық денсаулық жағдайында жатыр мойны мен бғана үсті лимфа түйіндерінің зақымдануынан басталады. Бұл жағдайда, әдетте, лимфа түйіндер ұлғайған, ауыртпалықсыз болады. Ересек пациенттерде көкірек аралық лимфа түйіндерінің қатысуымен сипатталады және бұл өзгерістер кеуде рентгенінде анық көрінеді. Процесс көкірек органдарын қамтуы мүмкін. Диафрагманың төменгі бөлігіндегі лимфа түйіндер әлдеқайда аз қамтылады.\r\n\r\nЛимфогрануломатоздың диагностикасы Ходжкин жасушалары және Березовский-Штернберг жасушаларын анықтаумен негізделеді.\r\n\r\nЛимфогрануломатозбен әйелдерге қарағанда ерлер жиі зақымданады.\r\n\r\nЛимфогрануломатоздың себебі белгісіз.\r\n\r\nЛимфогрануломатозды емдеу лимфоманың сатысына байланысты, сондай-ақ ол химиялық және сәулелік терапияны қамтуы мүмкін.\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(190,'article','851','Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруі','kz','2018-12-21 04:12:04','2018-12-21 04:10:00','Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруінің көптеген себептері бар. Кейбір өзгерістер, мысалы, тырнақтың үстіңгі жағының ойықтануы немесе қартаюға байланысты тырнақ бетінде тік жолақтардың (қатпарлардың) қалыптасуы.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=851',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тырнақ','y','   Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруі Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруінің көптеген себептері бар. Кейбір өзгерістер, мысалы, тырнақтың үстіңгі жағының ойықтануы немесе қартаюға байланысты тырнақ бетінде тік жолақтардың (қатпарлардың) қалыптасуы. Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруінің көптеген себептері бар. Кейбір өзгерістер, мысалы, тырнақтың үстіңгі жағының ойықтануы немесе қартаюға байланысты тырнақ бетінде тік жолақтардың (қатпарлардың) қалыптасуы.\r\n\r\nТырнақ пішіні мен құрылымының басқа да өзгерістері мыналарды қамтиды:\r\n\r\n•	Етке батып өскен тырнақ – тырнақтың ішке қарай бүгілуі, әдетте бақайларда аяқ киімнің тар болуынан туындайды. Ауырсыну немесе зақымдалу болған жағдайда тырнақты хирургиялық жолмен алып тастау немесе тырнақты қалпына келтіру қажет болады. Егер қолайлы аяқ киімін киілетін болса, тырнақ өз қалыпты жағдайына оралады.\r\n•	Қасық тәріздес тырнақтар көбінесе балаларда кездеседі және бұл уақытша құбылыс. Мұндай тырнақтың түрі кейбір аурулармен, атап айтқанда теміртапшылықты анемиямен бірге пайда болады. Тырнақ әдетте қалыпты жағдайына келеді.\r\n•	Тырнақ бетіндегі шұңқырлар (ойықтанулар). Аздаған ойықтардың болуы қалыпты жағдай болып саналады. Қатты ойықтанулар, әсіресе сарғайған немесе қалың тырнақтардың, немесе тырнақ орнынан тырнақтың алынуы тері ауруларынан (мысалы, экзема немесе псориаздан) пайда болуы мүмкін. \r\n•	Тырнақтың бетіндегі тік жолақтар (қатпарлар) қартаюға байланысты қалыптасуы мүмкін. Сонымен қатар жарақаттың, инфекцияның немесе аурулардың салдарынан да пайда болады.\r\n•	Тырнақтың қалыңдауы саңырауқұлақ инфекциясынан, жарақаттан және қанның әлсіз айналымынан пайда болады. Тырнақтар қалыңдап, сарғаюы және тырнақ бетіне қатпарлар шығуы мүмкін. Және де олар сынғыш келеді. Тырнақ әлсіз болып, түсіп қалуы мүмкін. Мүйіз тәрізді тырнақ – бұл әдетте жас өте пайда болатын тырнақтың ерекше қалыңдауы.\r\n•	Тырнақтың сағат шынысы сияқты өзгеруі – бұл көп таралған жағдай. Саусақтардың немесе бақайлардың ұшы ісіп, тырнақ сағат шынысы секілді сыртқа шығып тұрады. Тырнақ ісінген саусақтарды немесе бақайларды қамтып, көтеріңкі, бүгілген және әдеттегіден жылтыр болып көрінеді. Мұндай жағдайға әдетте созылмалы жүрек, өкпе, бауыр,қалқанша безі аурулары бар адамдар жиі тап болады.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nЕтке батып өскен тырнақ\r\nҚасық тәрізді тырнақтар\r\nТырнақ бетінде шұңқырлардың қалыптасуы\r\nТырнақ бетіндегі тік жолақтар\r\nТырнақтың қалыңдауы    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(191,'article','862','Тіс аурулары','kz','2018-12-21 06:41:58','2018-12-21 06:40:00','Адам тістері сүйек типтес мықты материалмен толықтырылған. Тістің ішінде жүйке және қан тамырлары бар. Тіс адамға көптеген қажеттіліктерді өтеу үшін қажет. Мысалы, тамақтану үшін, сөйлеу үшін және тімті күлу үшін де.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=862',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тіс','y','   Тіс аурулары Адам тістері сүйек типтес мықты материалмен толықтырылған. Тістің ішінде жүйке және қан тамырлары бар. Тіс адамға көптеген қажеттіліктерді өтеу үшін қажет. Мысалы, тамақтану үшін, сөйлеу үшін және тімті күлу үшін де. Адам тістері сүйек типтес мықты материалмен толықтырылған. Тістің ішінде жүйке және қан тамырлары бар. Тіс адамға көптеген қажеттіліктерді өтеу үшін қажет. Мысалы, тамақтану үшін, сөйлеу үшін және тімті күлу үшін де. Тіске қатысты аурулар тіс жегі, инфекция және жарақаттан туындайды.\r\n\r\nБұл аурудың жиі кездесетін симптомы, осы мәселе жайында бірден-бір белгі беруші жағдай ол – тістің ауруы. Сонымен қатар мұнда тістің шытынау мен түсуін де кіргізсе болады. Тіс ауру мәселелері туындағанда уақытылы тіс дәрігеріне барып тексерілген жөн. Қуанышқа орай тіс ауруларының барлығын дерлік емдеуге болады, ол үшін алдымен тістің таза тұруына аса мән беріңіз. \r\n\r\nАуыз қуысын таза ұстау үшін және тістеріңіздің сау болғанын қаласаңыз, төмендегі кеңестерді оқыңыз:\r\n•	Күн сайын фтор жиналған тісті тіс пастасымен жуып тұрыңыз;\r\n•	Күн сайын тістеріңіздің арасын тіс жібімен тазалап тұрыңыз;\r\n•	Тәтті тағамдарды тым көп жемей, енді шектеңіз;\r\n•	Шылым шекпеңіз және табак шайнамаңыз;\r\n•	Тіс дәрігеріне және гигиенистке жиі тексеріліп тұрыңыз.\r\n\r\nТегтер: \r\nқызыл иек\r\nқызыл иектің ауруы \r\nтіс жегі\r\nқанау\r\nқабыну\r\nауру\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(192,'article','865','Тіс эмальдарының өзгеруі (Патологиялық желінуі, сына тәрізді ақау)','kz','2018-12-21 07:10:37','2018-12-21 07:02:00','Патологиялық желіну және сына тәрізді ақау – тістің эмалі деп аталатын сыртқы жабындысының екі типті зақымдануы. Кейде олар да тістің түпкі терең жағын зақымдайды. \r\n\r\nПатологиялық желіну тіс эмаліне ылғи түрлі нәрселердің тиюінен, және соның әсерінен оның жұқаруынан туындайды. Тісті шамадан тыс көп жуа беру де дерттік жойылудың себебі болып табылады. Тіс щеткалары да, алынбалы-салынбалы жасанды тістер де эмальдің бұзылуына әкеледі.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=865',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тіс','y','   Тіс эмальдарының өзгеруі (Патологиялық желінуі, сына тәрізді ақау) Патологиялық желіну және сына тәрізді ақау – тістің эмалі деп аталатын сыртқы жабындысының екі типті зақымдануы. Кейде олар да тістің түпкі терең жағын зақымдайды. \r\n\r\nПатологиялық желіну тіс эмаліне ылғи түрлі нәрселердің тиюінен, және соның әсерінен оның жұқаруынан туындайды. Тісті шамадан тыс көп жуа беру де дерттік жойылудың себебі болып табылады. Тіс щеткалары да, алынбалы-салынбалы жасанды тістер де эмальдің бұзылуына әкеледі.\r\n Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nПатологиялық желіну және сына тәрізді ақау – тістің эмалі деп аталатын сыртқы жабындысының екі типті зақымдануы. Кейде олар да тістің түпкі терең жағын зақымдайды. \r\nПатологиялық желіну тіс эмаліне ылғи түрлі нәрселердің тиюінен, және соның әсерінен оның жұқаруынан туындайды. Тісті шамадан тыс көп жуа беру де дерттік жойылудың себебі болып табылады. Тіс щеткалары да, алынбалы-салынбалы жасанды тістер де эмальдің бұзылуына әкеледі.\r\n\r\nХимиялық заттар, сол сияқты қышқылдар сына тәрізді эмаль ақаулығын тудырады. Қышқылдар әдетте, цитрусты және басқа да азық-түліктің құрамында болады. Асқазан қышқылы да сына тәрізді ақаудың пайда болуына бірден-бір себекер, әрине егер ол тамақ пен ауыз арқылы асқазаннан көтеіле беретін болса. Бұл ауруды рефлюксті қышқыл деп те атайды. Асқорыту жүйесі бұзылған (булимея) адамдар да көп құсудың салдарынан эмальдің дерттік жойылуына тап болып жатады. Тіпті бассейндердегі хлор және басқа да  химиялық заттар ұзақ уақыт әсер етуі эмальдің сына тәрізді ақаулығына себепші болады.\r\n\r\nСимптомдары\r\nТіс щеткасын пайдаланғанда әрбір астыңғы тістің үшіншісінде, қызыл иекке жақын тұста  V-типтес эмальдің кеткендігі байқалады. Тістердің толық бөліктері де, жоғарғы азу тістерден де осындай өзгерісті аңғаруға болады. Олар абразивті зақымданулар деп аталады. Тістердің тереңдеп зақымдануының салдарынан эмальдің кетуінің түрлі себептері туындайды. Эмальдің кеткен бөліктерінен тіс тазалау барысында тіс арасынан кқрініс бергенін де байқауға болады. \r\n\r\nЭмальдің сына тәрізді ақаулығы дерттік жойылудан айшықтанады. Сына тәрізді ақау тістің бетінде сопақ пішінді көмескіленіп көрінеді.\r\nПатологиялық желіну секілді, сына тәрізді ақау да тістің сезімталдығын күшейтеді, мысалы, ыстық немесе суық тамақпен сусындар ішкенде қиындық туғызады. Дентин астына ораналасқан эмальдің зақымдануы кезінде қиындық одан сайын күшейеді. Дентин жүйке және қан тамырларыннан тұрады, ол пульпаны, тістің ішкі жағын қорғап жатады. \r\nПатологиялық желіну де, сына тәрізді ақау да  тісіңіздің сыртқы түріне де әсер етеді.\r\n\r\nКүтілетін жағдай\r\nЭмальдің дерттік жойылуы мен сына тәрізді ақаулығының себебін анықтағаннан кейін, әдетте құру процессі тоқтайды.  Тіс ақаулығын қалпына келтіру үшін және пайда болған симптомдарды тоқтату үшін қосымша ем алуға тура келеді.\r\n\r\nАлдын алу\r\nАлдын алу шарасы эмальдің сына тәрізді ақаулығы мен дерттік жойылуына байланысты жүзеге ассырылады:\r\n•	Қышқыл тағамдар мен сусындарды көп пайдаланбаңыз;\r\n•	Қатты тіс щеткасымен тісті күшпен жумаңыз. Амал болса, жұмсақ щеткамен жууға тырысыңыз;\r\n•	Тісті тазалау үшін тіс тазалағыш жіпті қажетті деңгейде пайдаланыңыз.\r\nЕгер сіз тісіңізді қалай тиімді тазалап жүруді меңгермесеңіз, тіс дәрігерінен кеңес алыңыз.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЭмальдің сына тәрізді ақаулығына және дерттік жойылуына байланысты емдеу шаралары олардың қаншалықты зақымданғанына қарасты жүзеге асады. Егер сізде үлкен ақаулық болса, тіс ақаулығын пломбалауға тура келеді. Егер зақымданған жер азғантай болса, ешнәрсе сезілмесе, оны тіпті арнайы емдемей-ақ қойсаңыз да болады.\r\nСезімтал тістерге тіс дәрігері құрамында фтор бар жақпаны не болмаса, шайғышты үй жағдайында пайдалануға кеңес береді. Егер сізге зақымданған жердегі ақаулықты пломбалау қажет болса,  тіс дәрігері тістің түсіне лайықты түсті таңдап бере алады. Негізі материалдың екі түрі қолданылады:\r\n•	Композиттер (пластикалық пломба);\r\n•	Стеклойномерлер\r\n\r\nТіс дәрігері немесе гигиенист  те тіске  арналған фторлакты пайдалануы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралған дұрыс\r\nЕгер сіз тісіңізден  қандайда бір кетікті немесе сопақша көмескіленген  жерін байқасаңыз тіс дәрігеріне хабарласыңыз. Тісіңіз тым сезімтал болып бара жатса да тіс дәрігріне хабарласыңыз. Қиындықтың алды қанша ерте алынса, жағымсыздықтар соншшалықты тез жойылады.\r\n\r\nБолжамы\r\nДерт пен қажалудың алдын ерте алса, алдағы болжамы жақсы болмақ.  Егер  зақымдану процессі тоқтамаса, онда ол жағдай тістің ішкі жағы мен етінің құруына апарады. Зақымданған жердің көлемі қанша ұлғайған сайын, оны емдеу үшін соншалықты көп күш кетеді.\r\n\r\nТегтер: \r\nАлматыдағы стоматология \r\nэмаль\r\nэмальдің кетуі \r\nэмальдің жіңішкеруі \r\nАлматыдағы тіс емдеу орталығы \r\nтістің көмескіленуі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(193,'article','869','Сілекей бездерінің тастары','kz','2018-12-21 07:53:19','2018-12-21 07:45:00','__Сілекей бездері жолдарындағы тастар__ – бұл ауру, сілекей бездерін өткізетін түтік секілді жолдарға минералдық заттардың жиналуымен сипатталады. Сілекей бездері жолдарындағы тастар – сілекей бездері қызметінің бірден-бір бұзылған түры болып есептеледі.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=869',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Сілекей','y','   Сілекей бездерінің тастары __Сілекей бездері жолдарындағы тастар__ – бұл ауру, сілекей бездерін өткізетін түтік секілді жолдарға минералдық заттардың жиналуымен сипатталады. Сілекей бездері жолдарындағы тастар – сілекей бездері қызметінің бірден-бір бұзылған түры болып есептеледі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nСілекей бездері жолдарындағы тастар – бұл ауру, сілекей бездерін өткізетін түтік секілді жолдарға минералдық заттардың жиналуымен сипатталады. Сілекей бездері жолдарындағы тастар – сілекей бездері қызметінің бірден-бір бұзылған түры болып есептеледі.\r\n\r\nСебептері\r\nСілекей ауыз қуысына сілекей бездерінен бөлініп шығады. Сілекейде жиналатын химиялық заттар,  кристалдар түзеді, олар сілекей шығатын жолдарды бекітіп қалады.\r\nСелекей бітеліп қалған жолдарға тіреліп шыға алмай қалса, қайта айналып безге түседі. Оның салдарынан без тіндері ісініп, ауыртуы мүмкін.\r\n\r\nБіздің ағзамызда үш ірі сыңарлы сілекей бездері бар:\r\n•	Шықшыт безі. Олар ең үлкені. Олардың әрқайсыссы құлаққа қарама-қарсы жақтың асстында, бет терісінің үстіңгі жағында орналасқан. Бұл бездердің бірі немесе барлығының қабынуы паротит деп аталады.\r\n•	Жақасты безі. Бұл екі бездер ауыз қуысының артқы жиегіне, екі жақтың майысқан жеріне орналасқан.\r\n•	Тіласты безі ауыз қуысының түбінде орналасқан.\r\nСілекей бездерінің тастары көбінесе жақасты бездерінде пайда болады, алайда кейде шықшыт бездер де кездесіп жатады.\r\n\r\nСимптомдары\r\n•	Ауызды ашқанда, жұтынғанда мазалайды;\r\n•	Ауыз құрғап тұрады;\r\n•	Бет ауырады немесе ауыз қуысы ауырады;\r\n\r\n•	Бет пен мойын ісиді (тамақ, сусын ішкенде ауыруы күшейіп кетеді)\r\nКөбінесе симптомдар тамақ ішкенте мазалайды.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nДәрігер немесе тіс дәрігері сіздің басыңыз бен мойныңыз жақты қарайды. Ондағы сілекей бездерін сипалау арқылы бір немесе бірнеше үлкейген, ауырсынған өзгерістерді анықтайды. Қармалау кезінде дәрігер тасты қолымен сезінуі мүмкін.\r\nДиагноз қою үшін бетті рентгенге, УДЗ-ға, МРТ-ға немесе КТ-ға түсіруі мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеудің басты мақсаты тасты жою болып табылады.\r\nСіздігіңізден үйде төмендегідей шараларды орындасаңыз болады:\r\n•	Көп мөлшерде су ішіңіз;\r\n•	Сілекейдің бөлінуін арттыру үшін қантсыз лимон тамшысын пайдаланыңыз.\r\nТасты жоятын басқа да әдістер төмендегідей болып келеді:\r\n•	Жылылықты пайдалана отырып, безге массаж жассау керек. Дәрігер немесе тіс дәрігері жолдардағы тасты қалай қозғау керектігін үйретеді;\r\n•	Кей жағдайда жолды бекітіп қалған тастарды алып тастау үшін хирургиялық араласулар да өткізіледі.\r\n•	Емдеудің басқа жаңаша нұсқадағы әдісі соққы беретін толқындардың көмегімен тастарды ұнтақтау болып табылады.\r\n•	Сиалоэндоскопи деп аталатын жаңа әдісі – кішкентай бейне камера немесе құралдың көмегімен сілекей бездері жолдарындағы тастарды жоюға бағытталады.  \r\n•	Егер тастар инфицирленссе немесе қайта түзіле бастаса, онда операция жасалып, сілекей безі алынып тасталынады.\r\n\r\nБолжамы\r\nКөп жағдайда сілекей бездері жолдарындағы тастар ауыртады немесе жайсыздық сезімін тудырады, одан басқа инфицирленуі мүмкін. \r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nЕгер сізде сілекей бездері жолдарындағы тастардың симптомдары біліне бастасадереу дәрігерге хабарласыңыз.\r\n\r\nСинонимдері\r\nСиалолитиаз\r\n\r\nАуыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)  \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(194,'article','878','Келоид (тыртық түйін)','kz','2018-12-24 04:40:11','2018-12-24 04:34:00','Келоид – зақымданған терінің үстіндегі дәнекер тіндердің өсуі.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=878',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Келоид','y','   Келоид (тыртық түйін) Келоид – зақымданған терінің үстіндегі дәнекер тіндердің өсуі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nКелоид – зақымданған терінің үстіндегі дәнекер тіндердің өсуі.\r\n\r\nСебептері\r\nКелотидтар зақымдалған терінің үстінде былайша түзіледі:\r\n•	Безеу\r\n•	Күйік\r\n•	Желшешек\r\n•	Құлақ тесігі\r\n•	Ұсақ сызаттар\r\n•	Операциядан кейінгі жарақаттар\r\n•	Екпеден кейін \r\nАталмыш ауру 10 жастан 20 жасқа дейінгі адамдардың арасында, сондай-ақ азиялықтар мен латынамерикалықтардың ортасында жиі кездеседі. Келоид көбінесе тұқым қуалайтын ауру.\r\n\r\nСимптомдары\r\nКелоидтың симптомдары мынадай болуы мүмкін:\r\n•	Дене түстес, қызыл немесе қызғылт;\r\n•	Жарақаттың үстінен немесе жанынан орналасады;\r\n•	Сыртқы түрі  қабырғаша немесе түйінше болып келеді;\r\n•	Қышығыш және ауырғыш келеді;\r\n•	 Ылғи үйкелісіп тұрады, мысалы, киімге .\r\nКелоидтар күнге күйсе терінің сау жерінен қарағанда қарайыңқырап  кетеді. Бұдан кейін тері, жарқырап көрінеді.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nКелоидты тексеру үшін дәрігер теріңізді қарап шығады. Басқа да терінің  жаңа түзілімдерін жою үшін теріге биопсия жасалады.\r\n\r\nЕмдеу\r\nӘдетте, келоидтар емді қажет етпейді. Егер келоид сізді мазаласа, оның көлемін кішірейту үшін төмендегідей шаралар қолға алынады:\r\n•	Кортикостероидтарды инъекция арқылы енгізу;\r\n•	Мұздату (криотерапия)\r\n•	Лазерлік рәсімдер өткізу\r\n•	Радиациялық терапия\r\n•	Хирургиялық жолмен алып тастау\r\n•	Силиконды гель қолдану \r\nМұндай көптеген емдеу әдістері келоид тыртығының ұлғайған көлемін жоюға бағытталады.\r\n\r\nБолжамы\r\nӘдетте, келоидтар адам саулығы үшін аса қауіпті болып табылмайды, бірақ олар сіздің сыртқы тұлғаңызға әсер етіп тұрады.  Кейде олар уақыт өте келе кішіреюі де мүмкін, немесе ұлғайып көзге сұрықсызданып көрініп тұруы да ықтимал.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса дәрігерге қаралыңыз:\r\n•	Сіз денеңіздегі келоид бездерінің көлемін кішірейткіңіз келсе, немесе мүлдем жойғыңыз келсе;\r\n•	Сізде қандайда-бір түсініксіз симптомдар пайда болса.\r\n\r\nАлдын алу\r\nКүнге шыққан кезде келоидқа селиконды гель немесе күннен қорғайтын крем жағып қойыңыз. Бұл амал-шарғыны ереектер хирургиялық операциядан кейін немесе жарақат алғаннан кейін жоқ дегенде 6 ай бойы, ал балалар 18 ай бойы орындап жүргені дұрыс.\r\nОперациядан кейін келоид тыртықтары түзілмеуі үшін және емделгеннен кейін қата мазаламауы үшін имиквимод кремін қолдансаңыздар болады.\r\nСинонимдері\r\nГипертрофирлі тыртық, Келоид тыртығы, \r\n\r\nБеттің ісуі,безеулер, аллергиялық серпіліс (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nкелоид\r\nкелоид тыртығы\r\nқара дақтардың салдары\r\nтыртықтар\r\nтерідегі тыртықты емдеу\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(195,'article','894','Ашытқылы инфекция (ашытқылы микоз)','kz','2018-12-24 07:23:43','2018-12-24 07:22:00','Ашытқылы инфекция – бұл инфекция, саңырауқұлaқтан, дәп \'\'Candida albicans\'\'-тан туындайды. Біздің айналамыздың барлығында саңрауқұлaқтар бар, және олар қауіпті емес. Алайда оларға қолайлы жағдай туындай қалса, олардың шамадан тыс өсуі мүмкін, ал ондай жағдайдың салдарынан таралмалы инфекция пайда болады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=894',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Ашытқылы','y','   Ашытқылы инфекция (ашытқылы микоз) Ашытқылы инфекция – бұл инфекция, саңырауқұлaқтан, дәп \'\'Candida albicans\'\'-тан туындайды. Біздің айналамыздың барлығында саңрауқұлaқтар бар, және олар қауіпті емес. Алайда оларға қолайлы жағдай туындай қалса, олардың шамадан тыс өсуі мүмкін, ал ондай жағдайдың салдарынан таралмалы инфекция пайда болады. Ашытқылы инфекция – бұл инфекция, саңырауқұлақтан, дәп Candida albicans-тан туындайды. Біздің айналамыздың барлығында саңрауқұлақтар бар, және олар қауіпті емес. Алайда оларға қолайлы жағдай туындай қалса, олардың шамадан тыс өсуі мүмкін, ал ондай жағдайдың салдарынан таралмалы инфекция пайда болады.\r\n\r\nАшытқылы баздану (Candida intertrigo) – бұл саңырауқұлақ инфекциясы, қабынуды, күюуді және дымқыл тері қыртыстарының қышуын тудырады.\r\n\r\nСаңырауқұлақ инфекциясының бөртпелері  отты-қызыл түсті болады, айналасы кертілгендей болып көрініп тұрады. Бұл бөртпелер кішкентай болады да, ішіне ірін толып тұрады, олар көбінесе жыныс ағзаларындағы бүжірлі безеулер түрінде кездеседі. Бөртпелер, сондай-ақ терінің басқа да қыртысты жерлерінде пайда болуы мүмкін, мысалы, мойында, кіндіктің айналасында.\r\n\r\nАшытқылы инфекцияның дамуының қауіпті факторлары:\r\n•	Гигиена сақтамау;\r\n•	Артық салмақ;\r\n•	Генитали жаққа дымқыл жібермейтін, ауа өтпейтін, қысып тұратын киімдерді кигеннен;\r\n•	АИТВ немесе сусамыр секілді аурудан емделу үшін ағзаның күресуі орын алып жатқан кезде;\r\n•	Антибиотиктерді пайдаланғанда.\r\n\r\nКөбінесе ашытқылы инфекцияны жергілікті жақпа майларды жағу арқылы кетіруге болады.\r\n\r\nТегтер: \r\nашытқылы инфекция, \r\nашытқылы микоз, \r\nтері қышуы, \r\nтерінің ісуі, \r\nантибиотиктер, \r\nқотыр.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(196,'article','1447','Perıkardıt','qz','2018-11-21 05:10:08','2018-11-21 05:08:00','__Bul ne? Perıkardıt__ - bul perıkardtyń (júrektiń aınalasyndaǵy qorǵap turatyn qaltanyń) qabynýy. Perıkardıt perıkardııa men júrek arasynda suıyqtyqtyń anomaldi bólinýinen  paıda bolýy múmkin (perıkardıaldy effýzııa).','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1447',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','P','Perıkardıt','y','   Perıkardıt __Bul ne? Perıkardıt__ - bul perıkardtyń (júrektiń aınalasyndaǵy qorǵap turatyn qaltanyń) qabynýy. Perıkardıt perıkardııa men júrek arasynda suıyqtyqtyń anomaldi bólinýinen  paıda bolýy múmkin (perıkardıaldy effýzııa). Bul ne? Perıkardıt - bul perıkardtyń (júrektiń aınalasyndaǵy qorǵap turatyn qaltanyń) qabynýy. Perıkardıt perıkardııa men júrek arasynda suıyqtyqtyń anomaldi bólinýinen  paıda bolýy múmkin (perıkardıaldy effýzııa).\r\n\r\nPerıkardıttiń sebebi. Perıkardıttiń eń kóp taraǵan sebebi vırýstyq ınfektsııa bolyp tabylady. Taǵy bir mańyzdy sebep - mıokard ınfarktisi, sondaı-aq revmatıkalyq júrek aýrý. Perıkardıt bakterııalyq ınfektsııadan - revmatıkalyq júrek aýrýynan, merezden, týberkýlezden jáne sańyraýqulaq sekildi ınfektsııalardan týyndaýy múmkin. Ýremııanyń búırektiń buzylýyna baılanysty nesepnár jınaýymen baılanysty bolǵandyqtan, ol da perıkardıtke uryndyrýy múmkin. Radıoterapııa, onkologııalyq aýrýlar jáne júrek-qan tamyrlary operatsııalary da perıkardıtti týdyratyn sebepter tizimine kiredi.\r\n\r\nPerıkardıttiń sımptomdary: Ortańǵy nemese keýdediń sol jaǵynda  kenetten qatty aýyrsyný týyndaıdy, ol  moıynǵa, arqaǵa, ıyqqa jáne qolǵa taralýy múmkin. Tereń tynys alý, qozǵalys nemese jatý kezinde aýyrsynýy jıi kúsheıedi. Tizerlep otyrǵan kezde aýrýy azdap basylýy múmkin.\r\n\r\nBasqa sımptomdary – azdap dene qyzýy kóterilip, jalpy álsizdik sezimi nemese sharshaý, depressııa jáne azǵaǵan eseńgireýler bolýy múmkin.\r\n\r\nPerıkardıtke elektrokardıografııanyń (EKG) kómegimen dıagnoz qoıylady. Rentgendik zertteý arqyly perıkardııadaǵy suıyqtyqty ornatýǵa múmkindik týady. Perıardıtti emdeý qabynýdy azaıtatyn jáne aýyrsynýdy jeńildetetin dárilerdi, al bakterııalyq ınfektsııa kezinde antıbıotıkterdi qamtýy múmkin. Eger suıyqtyqtyń jınaqtalýy bolsa - ony alyp tastaý usynylady (aǵyzý).\r\n\r\nSaldary. Perıkardıt kóbinese  jazylady, júrekke zııan keltire qoımaıdy. Alaıda, eger perıkardıt kezinde suıyqtyqtyń jınaqtalý protsessi jyldam júrse, onda júrekte qysym sırek kúsheıedi, odan júrek toqtaýy múmkin, ondaı kezdi «júrek tyǵyndalýy» dep ataıdy. Jedel perıkardıt júrektiń qalypty jumysyna kedergi keltiretin tigisti ózinen keıin qaldyrady. Bul jaǵdaı jıi hırýrgııalyq aralasýdy qajet etetin sozylmaly konstrıktıvti perıkardıt dep atalady.\r\n \r\n\r\nTegter:\r\n\r\nperıkardıttiń paıda bolý sebepteri\r\nperıkardııa\r\nrevmatıkalyq júrek aýrýy\r\ntýberkýlez\r\nperıkardıttiń belgileri\r\njúrek tyǵyndysy\r\nkonstrýktıvtik perıkardıt\r\nhırýrgııalyq operatsııa\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(197,'article','1474','Venerologııalyq aýrýlar (jynystyq aýrýlar) ','qz','2018-11-26 11:48:19','2018-11-26 11:46:00','__Venerologııalyq aýrýlar__ – bul jynystyq qatynas arqyly taralatyn juqpaly aýrýlar. Sondaı-aq, keıbir jynystyq jolmen beriletin ınfektsııalar júkti áıeldiń ishindegi balasyna júktilik kezinde nemese júktilikten keıin juǵýy múmkin.\r\n\r\nVenerologııalyq aýrýdy adam kez kelgen jynystyq qatynas kezinde (geteroseksýaldy  men gomoseksýaldy), sonymen qatar aýyz nemese tik ishektiń jynys múshelerimen tyǵyz baılanysta bolǵanda juqtyrýy múmkin. Jynystyq qatynaspen aınalysatyn adamdardy turaqsyz aýystyrý jáne músheqapty paıdalanbaý jynystyq aýrýlardyń damýyna ákep soqtyrady.\r\n\r\nNegizinde venerologııalyq aýrýlardyń aldyn alýǵa bolady, ol úshin turaqsyz jynystyq qatynasqa túspeý qajet jáne jynystyq qatynas kezinde músheqapty paıdalaný kerek bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1474',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','V','Venerologııalyq','y','   Venerologııalyq aýrýlar (jynystyq aýrýlar)  __Venerologııalyq aýrýlar__ – bul jynystyq qatynas arqyly taralatyn juqpaly aýrýlar. Sondaı-aq, keıbir jynystyq jolmen beriletin ınfektsııalar júkti áıeldiń ishindegi balasyna júktilik kezinde nemese júktilikten keıin juǵýy múmkin.\r\n\r\nVenerologııalyq aýrýdy adam kez kelgen jynystyq qatynas kezinde (geteroseksýaldy  men gomoseksýaldy), sonymen qatar aýyz nemese tik ishektiń jynys múshelerimen tyǵyz baılanysta bolǵanda juqtyrýy múmkin. Jynystyq qatynaspen aınalysatyn adamdardy turaqsyz aýystyrý jáne músheqapty paıdalanbaý jynystyq aýrýlardyń damýyna ákep soqtyrady.\r\n\r\nNegizinde venerologııalyq aýrýlardyń aldyn alýǵa bolady, ol úshin turaqsyz jynystyq qatynasqa túspeý qajet jáne jynystyq qatynas kezinde músheqapty paıdalaný kerek bolady. Venerologııalyq aýrýlar – bul jynystyq qatynas arqyly taralatyn juqpaly aýrýlar. Sondaı-aq, keıbir jynystyq jolmen beriletin ınfektsııalar júkti áıeldiń ishindegi balasyna júktilik kezinde nemese júktilikten keıin juǵýy múmkin.\r\n\r\nVenerologııalyq aýrýdy adam kez kelgen jynystyq qatynas kezinde (geteroseksýaldy  men gomoseksýaldy), sonymen qatar aýyz nemese tik ishektiń jynys múshelerimen tyǵyz baılanysta bolǵanda juqtyrýy múmkin. Jynystyq qatynaspen aınalysatyn adamdardy turaqsyz aýystyrý jáne músheqapty paıdalanbaý jynystyq aýrýlardyń damýyna ákep soqtyrady.\r\n\r\nNegizinde venerologııalyq aýrýlardyń aldyn alýǵa bolady, ol úshin turaqsyz jynystyq qatynasqa túspeý qajet jáne jynystyq qatynas kezinde músheqapty paıdalaný kerek bolady.\r\n\r\nVenerologııalyq aýrýlarǵa mynalar jatady:\r\n\r\n•	Gonoreıa\r\n•	Hlamıdıoz\r\n•	Trıhomonoz\r\n•	Merez\r\n•	Syrtqy jynys músheleriniń gerpesi\r\n•	Jynytyq aýmaqtaǵy súıelder nemese Papılloma vırýs. Aıta ketý kerek, Papılloma vırýsynyń keıbir túrleri jatyr moınynyń qaterli isigin týdyrýy múmkin.\r\n•	V gepatıti\r\n•	JITS-ti týdyratyn damnyń ımmýndyq tapshylyq vırýsy\r\n\r\nSonymen qatar ózge de ınfektsııalar, atap aıtqanda S gepatıti, tsıtomegalııa vırýsy, qyshyma jáne qasaǵa bıti sııaqty aýrýlar da jynystyq jolmen juǵady.\r\n\r\nVenerologııalyq aýrýlardyń sımptomdary áıel adamdarda jáne er adamdarda ár túrli bolady.\r\n\r\nVenerologııalyq aýrýlardyń er adamdarda keletin sımptomdary:\r\n\r\n•	Zár shyǵarý kezindegi aýyrsynýdyń bolýy (kóp jaǵdaıda bul alǵashqy sımptom)\r\n•	Syrtqy jynys múshelerinde qyshý, kúıý, aýrysyný sezimi bolady.\r\n•	Dene qyzýynyń kóterilýi\r\n•	Zárdiń buldyr bolýy\r\n•	Syrtqy jynys múshesinen bólindiniń shyǵýy\r\n•	Jynystyq aımaqta bórtpe,súıel,jaralardyń paıda bolýy.\r\n•	Uma aımaǵynda aýyrsyný (epıdıdımıt)\r\n•	Qýyq asty beziniń qabynýy (prostatıt belgileri)\r\n•	Ózge de sımptomdar.\r\n\r\nVenerologııalyq aýrýlardyń áıel adamdarda keletin sımptomdary:\r\n\r\n•	Birneshe kúnnen birneshe apta aralyǵynda qynaptan ısi jaǵymsyz,tússiz,qoıý bólindiniń bólinýi.\r\n•	Jynystyq aımaqta qyshý, kúıý, aýyrsyný sezimi bolady.\r\n•	Qasaǵa aımaǵynda aýyrsyný\r\n•	Jynystyq qatynas kezinde aýyrsyný\r\n•	Zár shyǵarý kezindegi aýyrsynýdyń bolýy\r\n•	Dene qyzýynyń kóterilýi\r\n•	Qasaǵa aımaǵynda bórtpe,súıel,jaralardyń paıda bolýy.\r\n•	Jynystyq qatynastan keıin qandy bólinisterdiń bolýy\r\n•	Ózge de sımptomdar\r\n\r\nAtalmysh sımptomdarǵa medıtsınalyq kómek qajet. Bul sımptomdar paıda bolǵan kezde jynystyq qatynastan dereý bas tartyp, mindetti túrde dárigerge qaralý qajet. Venerologııalyq aýrýlardyń kóbisi antıbıotıktermen  jáne ózge de dári-dármektermen emdeledi.\r\n \r\n\r\nTegter: \r\n\r\njynystyq aýrýlar\r\ngonoreıa\r\nmerez\r\ntrıhomonoz\r\ngepatıt\r\nJJBI \r\nJJBA\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(198,'article','1484','Botýlızm (tamaqtan ýlanýdan bolatyn aýrý)','qz','2018-11-26 12:01:56','2018-11-26 12:01:00','Botýlızm - bul botýlızmniń taıaqshalary juqqan tamaq ónimderden týyndaıtyn aýrý. Qozdyrǵyshy - tabıǵatta keń taralǵan anaerob, uzaq ýaqyt spora túrinde topyraqta bolýy múmkin. Ol topyraqtan, aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń ishekterinen, sondaı-aq keıbir tushy balyqtardan túrli taǵam ónimderine - kókónisterden, jemisterden, astyq, et jáne t.b. ónimderden beriledi.\r\n\r\nMysaly, tamaq ónimderin saqtaý kezinde ottegi joq bolsa, botýlızm bakterııalary bakterııanyń eń kúshti ýly bolyp tabylatyn toksınderin kóbeıtip, týyndata bastaıdy. Olar ishek sólimen joıylmaıdy, onyń keıbir túrleri (E tıpti toksınderi) tipti  sóldiń áserinen kúsheıtedi. Ádette, toksınder konserviler, tuzdalǵan balyq, shujyq, vetchına, sańyraýqulaqtar sııaqty tehnologııalarda buzylǵan, ásirese úıde turyp qalǵan taǵamdarda jınaqtalady. Inkýbatsııalyq kezeń 2-3 saǵattan 1-2 kúnge deıin sozylady. Bastapqy belgiler - jalpy álsizdik, azdap bastyń aýrýy, júrek aıný jáne ishtiń ótýine qaraǵanda, kóbinese ishtiń qatýy bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1484',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Botýlızm','y','   Botýlızm (tamaqtan ýlanýdan bolatyn aýrý) Botýlızm - bul botýlızmniń taıaqshalary juqqan tamaq ónimderden týyndaıtyn aýrý. Qozdyrǵyshy - tabıǵatta keń taralǵan anaerob, uzaq ýaqyt spora túrinde topyraqta bolýy múmkin. Ol topyraqtan, aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń ishekterinen, sondaı-aq keıbir tushy balyqtardan túrli taǵam ónimderine - kókónisterden, jemisterden, astyq, et jáne t.b. ónimderden beriledi.\r\n\r\nMysaly, tamaq ónimderin saqtaý kezinde ottegi joq bolsa, botýlızm bakterııalary bakterııanyń eń kúshti ýly bolyp tabylatyn toksınderin kóbeıtip, týyndata bastaıdy. Olar ishek sólimen joıylmaıdy, onyń keıbir túrleri (E tıpti toksınderi) tipti  sóldiń áserinen kúsheıtedi. Ádette, toksınder konserviler, tuzdalǵan balyq, shujyq, vetchına, sańyraýqulaqtar sııaqty tehnologııalarda buzylǵan, ásirese úıde turyp qalǵan taǵamdarda jınaqtalady. Inkýbatsııalyq kezeń 2-3 saǵattan 1-2 kúnge deıin sozylady. Bastapqy belgiler - jalpy álsizdik, azdap bastyń aýrýy, júrek aıný jáne ishtiń ótýine qaraǵanda, kóbinese ishtiń qatýy bolady. Botýlızm - bul botýlızmniń taıaqshalary juqqan tamaq ónimderden týyndaıtyn aýrý. Qozdyrǵyshy - tabıǵatta keń taralǵan anaerob, uzaq ýaqyt spora túrinde topyraqta bolýy múmkin. Ol topyraqtan, aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń ishekterinen, sondaı-aq keıbir tushy balyqtardan túrli taǵam ónimderine - kókónisterden, jemisterden, astyq, et jáne t.b. ónimderden beriledi.\r\n\r\nMysaly, tamaq ónimderin saqtaý kezinde ottegi joq bolsa, botýlızm bakterııalary bakterııanyń eń kúshti ýly bolyp tabylatyn toksınderin kóbeıtip, týyndata bastaıdy. Olar ishek sólimen joıylmaıdy, onyń keıbir túrleri (E tıpti toksınderi) tipti  sóldiń áserinen kúsheıtedi. Ádette, toksınder konserviler, tuzdalǵan balyq, shujyq, vetchına, sańyraýqulaqtar sııaqty tehnologııalarda buzylǵan, ásirese úıde turyp qalǵan taǵamdarda jınaqtalady. Inkýbatsııalyq kezeń 2-3 saǵattan 1-2 kúnge deıin sozylady. Bastapqy belgiler - jalpy álsizdik, azdap bastyń aýrýy, júrek aıný jáne ishtiń ótýine qaraǵanda, kóbinese ishtiń qatýy bolady.\r\n\r\nBotýlızm nerv júıesine áser etkende (buldyr kórinis, jutyný, daýystyń ózgerýi) paıda bolady. Naýqas ózin tumanda júrgendeı  sezinedi, barlyq nysandar buldyrap kórinedi,  tipti keıde keıbir zattar eki eselenip kórinedi, qatar turǵan eki zat birinen biri úlkenirek bolyp qórinedi. Jıi anyqtalǵan jaǵdaı kózi qylı bolyp qalady,  ptoz – bir qabaǵy kóterińki, ekinshisi túsinki bolyp qalady. Keıde akkomodatsııa joǵalyp ketedi – kózi jaryqqa áser bermeı qalady. Naýqastyń aýzy qurǵaıdy, daýsy álsin shyǵady, tili burmalanyp qalady.  Dene temperatýrasy qalypty nemese sál joǵary (37.2-37.3 ° C),-da saqtalady. Patsıenttiń ishekterinde spordyń qaınatýmen baılanysty toksın áseriniń kúsheıýi kezinde, kózdiń belgileri baıqala basstaıdy, jutynýdyń qıyndaýy kezdesedi (jumsaq tańlaı isten shyǵyp qalady) . Júrek soǵysy estilmeı qalady, pýlsi bastapqyda aqyryn bolyp turady da, keıin jedeldeı túsedi, qan qysymy tómendep ketedi. Tynys alýy toqtap qalsa, ólip ketý qaýpi týyndaıdy.\r\n\r\nEmdeý. Alǵashqy kómek - qyshqyl (mysaly, magnıı sýlfaty), shabdaly nemese basqa ósimdik maıy, toksınderdi baılanystyrý úshin, jyly 5% natrıı gıdrokarbonat eritindisimen asqazandy shaıý (pisirý sodasy) kerek. Eń bastysy – botýlındikke qarsy sarysýdy engizý kerek.  Sondyqtan barlyq naýqastar dereý aýrýhanaǵa jatqyzylady. Bıologııalyq úlgini paıdalanatyn bakterııanyń ýly túrin anyqtaý múmkin bolǵan jaǵdaıda arnaıy ekzotoksınniń erekshe túrine (mysaly, A nemese E tıpi) qarsy arnaıy toksınge qarsy sarysýy qoldanylady. Eger bul múmkin  bolmasa, polıvalentti - A, B jáne E sarǵysh qospalaryn qoldanyńyz. Aýrýlar úshin abaılap kútimildeý qajet, tynys alý jabdyǵynyń kórsetkishteri boıynsha, aǵzanyń fızıologııalyq qyzmetterin qoldaý úshin sharalar qabyldanady. Jýtynýdyń buzylýy jaǵdaıynda, zond nemese qorektik klızmalar arqyly jasandy tamaqtaný qamtamasyz etiledi. Emdeýdiń alǵashqy 5 kúninde dári-dármektiń qosymsha áreketi levomıtsetındi (5-6 kún ishinde 0,5 g 4-5 ret kúnine), sondaı-aq adenozın trıposfatyn (1 ret 1 ml eritindi, kúnine 1 ret) qamtıdy. Nájistiń turaqty shyǵýyn qadaǵalaý óte mańyzdy.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\nbotýlızm\r\njumsaq tańdaıdyń saldanýy    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(199,'article','1492','Uıqysyzdyq','qz','2018-11-26 12:24:03','2018-11-26 12:23:00','Árıne, árqaısymyz ómirde keminde bir ret bolsyn uıqysyzdyqtan zardap shegemiz. Mundaı jaǵdaı emtıhan aldynda  nemese mańyzdy kezdesýlerdiń aldynda oryn alýy múmkin, ol kezde siz uıyqtaýǵa erte jatyp, jaqsy turýǵa nıettenesiz. Biraq onyń ornyna birneshe saǵat boıy uıyqtaı almaı, ary-beri aýnaqshaqtap aldaǵy oqıǵalarǵa baılanysty túrli nusqalardy oılap ketýińiz de yqtımal.  Nemese keıbir jumystaǵy aýyrtpalyqtyń saldarynan «qatty uıqy qyssa», odan keıin tósegińizge jatyp demalaıyn deseńiz ol armanyńyz oryndaımaı-aq qoıady, qyrsyqqanda, tósegińiz yńǵaısyz bolyp kórinedi, keıde ártúrli shýyldaǵan dybystar júıkeńizge tıip, sodan  uıyqtaýǵa degen nıet birjola joǵalady. Osyndaı problemalar adamdardyń 30-45% -ynda jıi kezdesedi jáne olardyń jartysy sozylmaly bolyp keledi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1492',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','U','Uıqysyzdyq','y','   Uıqysyzdyq Árıne, árqaısymyz ómirde keminde bir ret bolsyn uıqysyzdyqtan zardap shegemiz. Mundaı jaǵdaı emtıhan aldynda  nemese mańyzdy kezdesýlerdiń aldynda oryn alýy múmkin, ol kezde siz uıyqtaýǵa erte jatyp, jaqsy turýǵa nıettenesiz. Biraq onyń ornyna birneshe saǵat boıy uıyqtaı almaı, ary-beri aýnaqshaqtap aldaǵy oqıǵalarǵa baılanysty túrli nusqalardy oılap ketýińiz de yqtımal.  Nemese keıbir jumystaǵy aýyrtpalyqtyń saldarynan «qatty uıqy qyssa», odan keıin tósegińizge jatyp demalaıyn deseńiz ol armanyńyz oryndaımaı-aq qoıady, qyrsyqqanda, tósegińiz yńǵaısyz bolyp kórinedi, keıde ártúrli shýyldaǵan dybystar júıkeńizge tıip, sodan  uıyqtaýǵa degen nıet birjola joǵalady. Osyndaı problemalar adamdardyń 30-45% -ynda jıi kezdesedi jáne olardyń jartysy sozylmaly bolyp keledi. Árıne, árqaısymyz ómirde keminde bir ret bolsyn uıqysyzdyqtan zardap shegemiz. Mundaı jaǵdaı emtıhan aldynda  nemese mańyzdy kezdesýlerdiń aldynda oryn alýy múmkin, ol kezde siz uıyqtaýǵa erte jatyp, jaqsy turýǵa nıettenesiz. Biraq onyń ornyna birneshe saǵat boıy uıyqtaı almaı, ary-beri aýnaqshaqtap aldaǵy oqıǵalarǵa baılanysty túrli nusqalardy oılap ketýińiz de yqtımal.  Nemese keıbir jumystaǵy aýyrtpalyqtyń saldarynan «qatty uıqy qyssa», odan keıin tósegińizge jatyp demalaıyn deseńiz ol armanyńyz oryndaımaı-aq qoıady, qyrsyqqanda, tósegińiz yńǵaısyz bolyp kórinedi, keıde ártúrli shýyldaǵan dybystar júıkeńizge tıip, sodan  uıyqtaýǵa degen nıet birjola joǵalady. Osyndaı problemalar adamdardyń 30-45% -ynda jıi kezdesedi jáne olardyń jartysy sozylmaly bolyp keledi.\r\n\r\nUıqysyzdyqtyń úsh kezeńi bar.\r\n\r\n• Birinshisi – uıyqtar aldyndaǵy qıyndyq.  Sodan adamda birte-birte bútindeı bir «uıqynyń aýytqýy » sekildi ádet qalyptasady, nemese «tósekten qashqaqtaý» degendeı, ne bolmasa túsiniksiz bir  uıqynyń kelmeýine baılanysty úreıli jaıttar paıda bolýy múmkin. \r\n•  Uıqy buzylýynyń ekinshi kezeńi  (ıntersomnıkalyq buzylystar) túngi túrli jaısyzdyqtan oıanyp ketý bolyp tabylady. Ol kezde adam, daýystan nemese aýyr uıqydan, shytyrman tústerden, aýrý seziminen, tynys alýdyń buzylýynan, shalt qımyldyń sebepterinen oıanyp ketip uzaq ýaqyt uıyqtaı almaı jatady.  \r\n• Úshinshi kezeń  (postomnıkalyq buzylystar). Úshinshi kezeńde adamnyń tańda turýynyń qıynyǵyn atap ótsek bolady, uıqy qanbaı, jumysqa degen qulshynys tómendep, bir túsiniksiz basylyp turǵandaı sezimder bılep alady.\r\n\r\nSondaı-aq, adamdar «túnde kóz ilmedim» dep, shaǵymdanyp jatady, biraq dáriger olardy teksere  kele  olardyń táýligine kem degende 5 saǵat uıyqtaıtyny anyqtalady. Bul jaǵdaı uıqynyń buzylýy dep atalady (uıqynyń agonosııasy).\r\n\r\nEmdeý.  Eger de, sizde uıqysyzdyq bolsa, onda máseleni tolyqtaı  sheshýge bolady -  ol úshin bar bolǵany durys jatyp, uıyqtaýdy úırenińiz! Ózińizdiń jumys kesteńizdi jáne tynyǵý ýaqytyńyzdy rettep kórińiz,  jatar aldynda jyly, jaıly vanna qabyldap, qajet bolyp jatsa, aýtotrenıng kýrsyna qatysyp kórýge de bolady.\r\n\r\nUıqysyzdyqtyń saldarynan sharshaý, kúızelisster týyndaǵan jaǵdaıda uıyqtatatyn dáriblerdi paıdalanýǵa bolady, biraq esińizde bolsyn, birinshiden, siz osy preparatty qabyldaýǵa qatysty erejelerdi qatań ustanýǵa tıissiz jáne ekinshiden, kez-kelgen uıqy shaqyratyn dárilerdi qoldanýdyń uzaqtyǵy 10 -14 kún. Dárilerdiń qoldaný uzaqtyǵy durys bolsa, oǵan  táýeldiliktiń artýy men ádettenip qalý jaǵdaılary qalyptaspaıdy jáne dáriden bas tartý kerek problemalary aldyńyzdan kese kóldeneń turmaıdy. Bul qaǵıdany saqtaý óte qıyn, sebebi kóptegen adamdar uıqynyń buzylýyn óz kúshimen jeńýge emes, ońaı jolmen dári qoldana salyp jeńige tyrysady.\r\n\r\nEger siz qabyldaǵan barlyq sharalardan keıin, siz áli de uıqysyzdyqtardan zardap shegip júrseńiz, onda siz somnolog dárigerge júginýińiz kerek. Nevrologtyń da qosymsha tekserýin qajet etýińiz múmkin. Uıqysyzdyqty emdeý úshin fızıoterapııa, fototerapııa, akýpýnktýra jáne psıhoterapııa qoldanylady.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\nuıqysyzdyq;  \r\nkúızelis; \r\nuıqy shaqyratyn dáriler; \r\nuıqysyzdyqty emdeý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(200,'article','1495','Atopııalyq dermatıt ','qz','2018-11-26 12:27:10','2018-11-26 12:26:00','__Atopııalyq dermatıt__ – terige bórtpeler shyǵyp jáne onyń qyshýymen sıpattalatyn teriniń juqpaly emes aýrýy.\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt tuqym qýalaıtyn aýrý.Eger ata-anasynyń nemese jaqyn týystarynyń bireýinde atopııalyq dermatıt,demikpe nemese allergııalyq rınıt bolsa, onda balada osy aýrýdyń paıda bolýy 50% quraıdy. Sonymen qatar, atopııalyq dermatıtpen aýyratyn týysqandarynyń 30% allergııanyń kórinisteri kórinbeýi múmkin. \r\nAtopııalyq dermatıtpen aýyratyn balalardyń 60-70% osy aýrýmen birge ósetini belgili. Bul olardyń 15-18 jas shamasynda aýrýdyń sımptomdary ózdiginen ketedi degendi bildiredi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1495',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Atopııalyq','y','   Atopııalyq dermatıt  __Atopııalyq dermatıt__ – terige bórtpeler shyǵyp jáne onyń qyshýymen sıpattalatyn teriniń juqpaly emes aýrýy.\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt tuqym qýalaıtyn aýrý.Eger ata-anasynyń nemese jaqyn týystarynyń bireýinde atopııalyq dermatıt,demikpe nemese allergııalyq rınıt bolsa, onda balada osy aýrýdyń paıda bolýy 50% quraıdy. Sonymen qatar, atopııalyq dermatıtpen aýyratyn týysqandarynyń 30% allergııanyń kórinisteri kórinbeýi múmkin. \r\nAtopııalyq dermatıtpen aýyratyn balalardyń 60-70% osy aýrýmen birge ósetini belgili. Bul olardyń 15-18 jas shamasynda aýrýdyń sımptomdary ózdiginen ketedi degendi bildiredi. Atopııalyq dermatıt – terige bórtpeler shyǵyp jáne onyń qyshýymen sıpattalatyn teriniń juqpaly emes aýrýy.\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt tuqym qýalaıtyn aýrý.Eger ata-anasynyń nemese jaqyn týystarynyń bireýinde atopııalyq dermatıt,demikpe nemese allergııalyq rınıt bolsa, onda balada osy aýrýdyń paıda bolýy 50% quraıdy. Sonymen qatar, atopııalyq dermatıtpen aýyratyn týysqandarynyń 30% allergııanyń kórinisteri kórinbeýi múmkin. \r\nAtopııalyq dermatıtpen aýyratyn balalardyń 60-70% osy aýrýmen birge ósetini belgili. Bul olardyń 15-18 jas shamasynda aýrýdyń sımptomdary ózdiginen ketedi degendi bildiredi.\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt kóp sebepterden bolatyn aýrý.Aýrýdyń paıda bolýyna jáne aýyrlyq dárejesine adamnyń ishki jáne syrtqy jaǵdaılary áser etedi.\r\n\r\nAtopııalyq dermatıttiń damýyna alyp keletin negizgi qaýip faktordaryna mynalar jatady.\r\n\r\n•	Jaqyn týysqandar arasynda aýrýdyń bolýy.\r\n•	Júktilik kezinde anasynyń durys tamaqtanbaýy jáne balasyn emshek sútimen retti emizbeý.\r\n•	Júktilik nemese emshek sútimen emizý kezenderinde anasynyń zııandy ádetterge jaqyn bolýy (temeki tartý, ishimdik ishý).\r\n•	Balasyn erte jasandy tamaqtandyrý jáne durys tártipte tamaqtandyrmaý (emshek sútin keıinirek berý).\r\n•	Kún tártibin saqtamaý jáne teri kútiminiń nashar bolýy.\r\n•	Vaktsınalardy alý rettiligin buzý.\r\n•	Qolaısyz aýa-raıynyń áseri.\r\n•	Ómir súrýge qolaısyz jaǵdaılar (ekologııanyń jáne turmys jaǵdaıynyń nashar bolýy).\r\n•	Júktilik nemese emshek sútimen emizý kezenderinde anasynyń antıbakterıaldy dárilerdi qabyldaýy.\r\n•	Týa bitken asqazan-ishek joldarynyń aýrýlarynyń bolýy (enzımopatııa, dısbakterıoz).\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt alǵash ret balanyń – náreste, jasóspirim jáne eresek kezderinde aýyr aǵymda kórinis beredi.\r\n\r\nDıatez (atopııalyq nemese ekssýdatıvti dıatez) dep – emshek sútindegi balalardaǵy atopııalyq dermatıtti ataıdy.50% jaǵdaıda erte nárestelik kezeńde kórinis beredi.\r\n\r\nEresekterde uzaq ýaqyt boıy atopııalyq dermatıtti – neırodermıt dep atady, al bul ataý aýrýdyń damýyna júıke júıesiniń bar ekendigin kórsetedi.\r\n\r\nAtopııalyq ekzema – aýrýdyń ekinshi aty. Ekzema týraly aıtatyn bolsaq, qazirgi kezde teri qabynýlarynyń túrli belgileri (isiný, qyzarý,dymqyldaný) osy aýrýǵa jatady.\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt jyl maýsymdaryna táýeldi: qysta – aýrýdyń kúsheıýi jáne qaıtalanýy bolsa, jazda – atolyq nemese jartylaı aýrý basylady. Aýrýdyń damýyna azyq-túlikterden (tsıtrýsty jemister,táttiler,ashy taǵamdar,alkogoldi ishimdikter),dárilerden (antıbıotıkter, vıtamınder, sýlfanılamıdter, pırazolon týyndylary) jáne basqa da faktorlar áser etedi.\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt kezinde allergender mynalar:\r\n\r\n•	Úı janýarlarynyń júni\r\n•	Akvarıým balyqtaryna arnalǵan qurǵaq taǵam\r\n•	Matras jáne jastyqtardaǵy qaýyrsyndar\r\n•	Ósimdikter tozańy\r\n•	Kosmetıka jáne hosh ıisti zattar\r\n•	Azyq túlikter (bal,tsıtrýsty jemister,jańǵaqtar,shokoladtar,quramynda boıaǵyshtar men konservanttary bar ónimder)\r\n\r\nAtopııalyq dermatıt kezinde tolyq kompleksti em qabyldaıdy,oǵan taǵam rejımin saqtaý jáne aýrýdyń damýyna alyp keletin alllergen men qarym katynasta bolmaý negiz bolyp tabylady.\r\n \r\n\r\nTegter: \r\n\r\nallergııalyq dermatıt\r\nallergııa\r\ndıatez\r\nbórtpe\r\nteriniń qyshýy\r\nekzema\r\neksýdatıvti dıatez    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(201,'article','1497','Aspırın jáne Reı sındromy ','qz','2018-11-26 12:30:02','2018-11-26 12:29:00','__ Reı sındromy__ – 5 jasqa deıingi balalardyń baýyrlarynda maı tininiń jınalyp qalýy men mıdyń isinýimen júretin óte sırek kezdesetin buzylys. Bul sındrom tumaý jáne jelsheshek sııaqty vırýstyq ınfektsııany ótkergennen keıin paıda bolady. Shamasy, aspırındi qabyldaý osy sındromnyń bolýyn edáýir arttyrady, sondyqtan \'\'__20 jasqa deıingi jastarǵa ınfektsııa kezinde aspırın qoldanbaý kerek__\'\'. Tek qana dáriger ruqsatymen ǵana qabyldaǵany durys bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1497',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aspırın','y','   Aspırın jáne Reı sındromy  __ Reı sındromy__ – 5 jasqa deıingi balalardyń baýyrlarynda maı tininiń jınalyp qalýy men mıdyń isinýimen júretin óte sırek kezdesetin buzylys. Bul sındrom tumaý jáne jelsheshek sııaqty vırýstyq ınfektsııany ótkergennen keıin paıda bolady. Shamasy, aspırındi qabyldaý osy sındromnyń bolýyn edáýir arttyrady, sondyqtan \'\'__20 jasqa deıingi jastarǵa ınfektsııa kezinde aspırın qoldanbaý kerek__\'\'. Tek qana dáriger ruqsatymen ǵana qabyldaǵany durys bolady. Bul ne?  Reı sındromy – 5 jasqa deıingi balalardyń baýyrlarynda maı tininiń jınalyp qalýy men mıdyń isinýimen júretin óte sırek kezdesetin buzylys. Bul sındrom tumaý jáne jelsheshek sııaqty vırýstyq ınfektsııany ótkergennen keıin paıda bolady. Shamasy, aspırındi qabyldaý osy sındromnyń bolýyn edáýir arttyrady, sondyqtan 20 jasqa deıingi jastarǵa ınfektsııa kezinde aspırın qoldanbaý kerek. Tek qana dáriger ruqsatymen ǵana qabyldaǵany durys bolady.\r\n\r\nReı sındromynyń sebebi áli belgisiz, biraq ol mıdaǵy zat almasýǵa qatysatyn mıtohondrıı jasýshasyn vırýspen zaqymdaý arqyly bolady dep esepteledi. Reı sındromynyń belgilerine qusý, álsizdik, uıqyshyldyq, este saqtaýdyń joǵalýy,estiń adasýy jáne komaǵa túsý jatady.\r\n\r\nEmdeý. Emdeýge arnalǵan naqty hattamalar bolmaǵanmen, bul jaǵdaıda antıbıotıkterdi, ınsýlındi, kortıkosteroıdtardy, glıýkozany, zár aıdaǵysh dárilerdi jáne t.b qoldanady. 70% naýqastarda jaǵdaıy qalpyna keledi, keıbireýlerinde mıdyń zaqymdalýy ómir boıyna qalady.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nReı sındromy\r\naspırın\r\nbalalar\r\nmıdyń isinýi\r\nReı sındromyn emdeý\r\nantıbıotıkter\r\nkortıkosteroıdtar\r\nınsýlın    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(202,'article','1501','Jedel revmatııalyq qyzba','qz','2018-11-27 09:17:14','2018-11-27 09:15:00','__Jedel revmatııalyq qyzba__ – bul qabynbaly aýrý. Ol A tobyndaǵy streptokokktyq bakterııalar (jiti farıngıt nemese skarlatına) týdyratyn ınfektsııanyń nátıjesinde damıdy. Aýrý júrekke, býynǵa, terige jáne mıǵa áser etýi múmkin.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1501',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Jedel','y','   Jedel revmatııalyq qyzba __Jedel revmatııalyq qyzba__ – bul qabynbaly aýrý. Ol A tobyndaǵy streptokokktyq bakterııalar (jiti farıngıt nemese skarlatına) týdyratyn ınfektsııanyń nátıjesinde damıdy. Aýrý júrekke, býynǵa, terige jáne mıǵa áser etýi múmkin. Jedel revmatııalyq qyzba – bul qabynbaly aýrý. Ol A tobyndaǵy streptokokktyq bakterııalar (jiti farıngıt nemese skarlatına) týdyratyn ınfektsııanyń nátıjesinde damıdy. Aýrý júrekke, býynǵa, terige jáne mıǵa áser etýi múmkin.\r\n \r\nSebepteri\r\nRevmatııalyq qyzba júrek qaqpaqshalarynyń zaqymdanýyna sebep bolatyn, búkil álem boıynsha keń taralǵan aýrý. Revmatııalyq jedel qyzba epıdemııalyq taralmaly  indet bolyp tabylady.\r\nAýrýǵa shaldyǵatyn adamdardyń basym bóligi 5-15 jas aralyǵyndaǵy balalar  jáne bul indet angına nemese skarlatınadan keıin shamamen 14-28 kún ótkennen keıin baıqalady.\r\n \r\nAýrý sımptomdary:\r\n•	Asqazandaǵy aýyrý sezimi\r\n•	Qyzba\r\n•	Sımptomy bilinbeıtin nemese entigý men kókirek qýysynda aýyrý sezimi baıqalatyn júrektegi qyndyqtar\r\n•	Býyndardyǵy aýyrý sezimi, artrıt (kóbine tize, shyntaq, tobyq jáne bilekterde)\r\n•	Býyndardyń isinýi, qyzarýy jáne qyzýy\r\n•	Murynnan qan ketý\r\n•	Teridegi túıinsheler\r\n•	Teridegi bórtpeler (revmatoıdty erıtema)\r\n•	Keýdede jáne qol nemese aıaqtyń joǵarǵy bóligindegi terilik bórtpeler\r\n•	Saqına tárizdes nemese jylan tárizdes bórtpe\r\n•	Sıdengama aýrýy (emotsııalyq turaqsyzdyq, bulshyqet álsizdigi jáne úılesimsiz shapshań qozǵalystar (kóbine bet, qol-aıaqty zaqymdaıtyn).\r\n \r\nDıagnostıkasy men taldaýlary\r\nDáriger dıagnostıkalaý úshin patsıenttiń tamyr soǵysyn, júrek soǵý yrǵaǵyn, terisin jáne býyndaryn qarap tekseredi.\r\nTaldaýlarǵa mynalar jatady:\r\n•	Streptokokktik ınfektsııany anyqtaý úshin qan taldamasyn alý\r\n•	Jalpy qan taldamasyn alý\r\n•	Elektrokardıogramma\r\n•	Erıtrotsıtterdiń tuný jyldamdyǵy (ETJ) tekserý\r\nNaýqasta revmatıkalyq jedel qyzbanyń baryn kórsetetin negizgi jáne qosymsha kórsetkishter bolady.\r\nNegizgi kórsetkishterge jatady:\r\n•	Birneshe úlken býyndardyń artrıti (polıartrıt)\r\n•	Júrektiń qabynýy\r\n•	Teri astyndaǵy túıinder\r\n•	Ótkir, tyryspaly qozǵalystar\r\n•	Teridegi bórtpeler\r\nAýrýdyń qosymsha sımptomdary:\r\n•	Qyzý\r\n•	Erıtrotsıtterdiń tuný jyldamdyǵynyń joǵarylaýy\r\n•	Býyndardaǵy aýyrsyný\r\n•	EKG-nyń aýytqymaly kórsetkishteri\r\nJoǵaryda kórsetilgen sımptomdardyń keminde ekeýi bolsa revmatıkalyq qyzbanyń dıagnozy qoıylady.\r\n \r\nEmdeý\r\nJedel revmatııalyq qyzbada naýqastarǵa antıbıotıkter taǵaıyndalady. Aspırın nemese kortıkosteroıd sııaqty qabynýǵa qarsy preparattar qabyný deńgeıin tómendetedi, sondaı-aq aýrýdy baqylaýǵa kómektesedi.\r\nJedel farıngıttiń qaıtalanýyn boldyrmaý úshin patsıent uzaq ýaqyt boıy antıbıotıkterdiń az dozasyn qabyldaýy kerek.\r\n \r\nAýrýdyń aǵymy\r\nEger aýrý qaıtadan paıda bolsa, dáriger aýrý alǵash anyqtalǵannan keıin 3-5 jyl ishinde antıbıotıkterdiń az-azdan dozasyn taǵaıyndaı alady. Jedel revmatıkalyq qyzba júrek qaqpaqshalaryn zaqymdaǵan jaǵdaıda, júrek qyzmetinde aýyr asqynýlar paıda bolýy múmkin.\r\n \r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n•	Arıtmııa\r\n•	Júrek qaqpaqshalarynyń zaqymdanýy\r\n•	Endokardıt\r\n•	Júrektiń toqtaýy\r\n•	Perıkardıt\r\n•	Revmatıkalyq horeıa\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nRevmatııalyq qyzbanyń sımptomdary paıda bolsa, óz dárigerińizge habarlasyńyz. Uqsas belgileri bar birneshe basqa da aýrýlar bolǵandyqtan, tıisti dárigerlik dıagnostıkadan ótý qajet bolady.\r\nEger sizde jedel farıngıttiń sımptomdary paıda bolsa, mindetti túrde bul jaıly óz dárigerińizge habarlańyz. Eger sizde osy aýrý anyqtalatyn bolsa, onda revmatııalyq qyzbanyń paıda bolý qaýpin azaıtý úshin arnaıy emdeý qajet bolady.\r\nAldyn alý \r\nRevmatııalyq qyzbanyń aldyn alýdyń eń mańyzdy joly – angına men skarlatınanyń ýaqtyly emi.\r\n\r\nTegter: \r\njedel revmatııalyq qyzba\r\nJRQ\r\narıtmııa\r\njúrektiń toqtaýy\r\nRevmatızm\r\nendokardıt\r\nperıkardıt\r\njúrek qaqpaqshalarynyń zaqymdanýy\r\nrevmatııalyq horeıa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(203,'article','1535','Dıabettik neıropatııa ','qz','2018-12-19 05:49:44','2018-12-19 05:43:00','Dıabettik neıropatııa –  bul qant dıabetimen aýyratyn adamdarda paıda bolatyn nervtiń zaqymdanýy. Atalmysh jaǵdaı qant dıabetiniń asqynýy bolyp tabylady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1535',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','D','Dıabettik','y','   Dıabettik neıropatııa  Dıabettik neıropatııa –  bul qant dıabetimen aýyratyn adamdarda paıda bolatyn nervtiń zaqymdanýy. Atalmysh jaǵdaı qant dıabetiniń asqynýy bolyp tabylady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nDıabettik neıropatııa –  bul qant dıabetimen aýyratyn adamdarda paıda bolatyn nervtiń zaqymdanýy. Atalmysh jaǵdaı qant dıabetiniń asqynýy bolyp tabylady.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nShamalap kelgende dıabetpen aýyratyn adamdardyń jartysynda nerv ushtary zaqymdalyp jatady. Qant dıabeti dıagnozy qoıylǵannan soń birneshe jyl boıy aýrý sımptomsyz ótedi. Al alǵash qant dıabeti dıagnozy qoıylǵan keıbir patsıentterde nerv ushtarynyń baıaý zaqymlaýyn baıqaýǵa bolady.\r\n\r\n\r\n \r\nQant dıabeti nátıjesinde nervtiń zaqymdalýy múmkin jáne neıropatııa dep atalatyn asqyný paıda bolýy múmkin. Ádette bul aıaq-qol saýsaqtarynyń sezgishtigi joǵalýymen bastalady. Neıropatııa birte-birte tabannan bastap, patsıenttiń qolynyń nemese aıaǵynyń boıynda joǵary qozǵalýy múmkin.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nÁdette aýrýdyń sımptomdary uzaq jyldar boıy baıaý damıdy. Sımptomdar zaqymdalǵan nervtiń túrlerine baılanysty bolyp keledi.\r\n\r\nIshek perıstaltıkasyn retteıtin nervter zaqymdalǵan kezde, sizde as qorytý kezinde qıyndyqtar paıda bolý múmkin. Onyń nátıjesinde dıabetti qadaǵalaý qıynǵa soǵady.\r\n\r\nAs qorytý kezinde qıyndyqtar paıda bolýyna baılanysty  sımptomdar:\r\n\r\n•	Az mólsherde tamaq qabyldaǵan ózinde de paıda bolatyn artyq tamaqtaný sezimi \r\n•	Qyjyl jáne ishtiń kebýi\r\n•	Qusý, ish qatý nemese ish ótý\r\n•	Jutyný kezindegi qıyndyqtar\r\n•	Tamaqty ishkennen birneshe saǵattan keıin paıda bolatyn qorytylmaǵan taǵam qaldyqtarymen qusý\r\n\r\nEger de qol men aıaqtaǵy júıkeler zaqymdalsa, onda titirkený, kúıdirý nemese aýrý sezimi paıda bolady. Zaqymdalý deńgeıiniń órshýine baılanysty qol men aıaqtyń sezgishtigi joǵalýy yqtımal. Sezgishtik joǵalý nátıjesinde siz kelesideı nárselerdi sezbeı qalýyńyz múmkin:\r\n\r\n•	úshkir zatty basyp ketkende\r\n•	súıel nemese kishkentaı tilik paıda bolǵan kezde\r\n•	qolmen nemese aıaqpen tym ystyq nemese sýyq zatty tıgende \r\n\r\nEger nátıjesinde júrek jáne qan tamyrlar nervi zaqymdalsa, onda siz:\r\n\r\n•	Tósekten tez kóterilgen kezde esten tanýyńyz múmkin \r\n•	Jıiligen júrek soǵysyn sezýińiz múmkin\r\n•	Júrek aýrýy (stenokardııa) nemese júrek ustamasy kezinde aýrý sezimin sezbeı qalýyńyz múmkin\r\n\r\nNervtiń zaqymdalǵanyn rastaıtyn ózge de sımptomdarǵa mynalar jatady:\r\n\r\n•	Seksýaldyq problemalar, mysaly erlerde erektsııa boıynsha qıyndyqtardyń paıda bolýy, al áıelderde – qynaptyń qurǵaýy nemese orgazm turǵysynan qıyndyqtardyń paıda bolýy\r\n•	Qandaǵy tómen qant deńgeıine sezimtaldyqtyń joqtyǵy.\r\n•	Qýyqtaǵy problemalar, atap aıtqanda eriksiz zár shyǵarý nemese qýyqty bosata almaý.\r\n•	Tynyshtyqta jáne qalypty temperatýra kezinde mezgilsiz qatty tersheńdik.\r\n\r\n\r\nDıagnostıka jáne tekserý \r\n\r\nDáriger tekserý kezinde mynadaı aýrý belgilerin anyqtaýy múmkin:\r\n\r\n•	Tobyqta refleksterdiń bolmaýy nemese álsireýi\r\n•	Aıaqta sezgishtiktiń bolmaýy (arnaıy shetka túrindegi qurylǵymen (monofılament dep atalady) tekseriledi)\r\n•	Teridegi ózgerister\r\n•	«Bulshyqet seziminiń» buzylýy (kınestezııa)\r\n•	Gorızontaldy qalyptan vertıkaldy qalypqa tez aýysqan kezde arterıaldy qysymnyń tómendeýi\r\n\r\nAýrýdy dıgnostıkalaý kezinde kelesi zertteý ádisteri jasalady:\r\n\r\n•	Elektromıografııa (EMG) – bulshyqetterdiń elektrlik aktıvtiligin jazý\r\n•	Nervtik ótkizý jyldamdyǵyn tekserý – júıkeden ótetin elektrlik sıgnaldardy jazý\r\n•	Asqasannan ash ishekke taǵamnyń evakýatsııa jyldamdyǵyn tekserý\r\n•	Júıke júıesiniń qan qysymymen basqarylatyndyǵyn anyqtaý úshin passıvti ortostatıkalyq tekserý júrgizý.\r\n\r\n \r\nEmdeý\r\n\r\nJúıkeniń dıabettik zaqymdalýyn baıaýlaý úshin dárigerdiń keńesterin oryndańyz.\r\nQandaǵy ońtaıly qan deıńgeıin saqtaý úshin:\r\n\r\n•	Dıeta ustańyz\r\n•	Turaqty túrde fızıkalyq jattyǵýlardy jasańyz\r\n•	Turaqty túrde qandaǵy qant deńgeıin tekserip júrińiz\r\n•	Qant deńgeıin túsiretin preparattardy nemese ınsýlındi dárigerdiń taǵaıyndaýy boıynsha qabyldap júrińiz\r\n\r\nNervterdiń zaqymdalýyn rastaıtyn kelesi sımptomdary anyqtalǵan jaǵdaıda, dáriger oǵan baılanysty em taǵaıyndaıdy:\r\n\r\n•	Tabanda, aıaq nemese qoldaǵy aýrý sezimi\r\n•	Qusý, loqsý nemese taǵamdy qorytýǵa baılanysty basqa da problemalar\r\n•	Qýyqqa qatysty problemalar\r\n•	Erektıldy dısfýnktsııa nemese qynaptyń qurǵaýy\r\n\r\nAıaqtaǵy júıkeler zaqymdalǵan jaǵdaıda sezgishtik tómendeıdi. Sezgishtiktiń tolyq joǵalýy da múmkin. Nátıjesinde aıaqtaǵy jaralar ukópke deıin jazylmaıdy. Aıaqqa jasalǵan durys kútim asqynýdyń aldyn alýǵa kómektesedi.\r\n\r\nMundaǵy aıaqqa jasalatyn kútim dep aıtylyp otyrǵany:\r\n\r\n•	Kúndelikti muqııat aıaqty qarańyz\r\n•	Dárigerge qaralýǵa deıin aıaqty ózińiz tekserińiz.\r\n•	«Durys» shulyq jáne aıaq kıimdi kıińiz (dárigerińizben keńesińiz).\r\n\r\n\r\nBoljamy\r\n\r\nTaǵaıyndalǵan em aýrý sezimin basady jáne keıbir sımptomdardy qadaǵalaýǵa kómektesedi. \r\n\r\n\r\nMúkin bolatyn asqynýlar:\r\n\r\n•	Zár shyǵarý joldarynyń ınfektsııasy\r\n•	Aıaqataǵy dıbettik oıyq jaralar\r\n•	Júrek aýrýy (stenokardııa) nemese júrek ustamasy kezinde aýrý sezimin sezbeı qalý\r\n•	Aıaq saýsaqtaryn, tabandy nemese tobyqty ampýtatsııalaý\r\n\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\n\r\nDıabettik neıropatııa sımptomdary paıda bolǵan sátte dárigerge habarlasyńyz. \r\n\r\n\r\nSınonımderi\r\n\r\nDıabettik nevropatııa; Dıabet – nevropatııa.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nnervterdiń zaqymdanýy\r\ndıabettiń asqynýy\r\nqant dıabeti\r\nqandaǵy joǵary qant dıabeti\r\nkınestezııa\r\nınsýlın\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(204,'article','1559','Kekirikke, gazdyń jınalýyna nemese ishtiń kebýine ákep soqtyratyn dárilik preparattar','qz','2018-12-20 04:34:13','2018-12-20 04:33:00','Taǵaıyndalǵan jáne taǵaıyndalmaǵan preparattar, sondaı-aq dıetalyq preparattar ishti gazdaý, keptirý kezindegi mynadaı jaǵymsyz áserlerge ákeledi:\r\n\r\n•	Aýyrsynǵandy qatty sezdirmeıtin narkotıkalyq preparattar.\r\n•	Imodıým, kaopekteıt ı lomotıl  sekildi dııareıany emdeýge qoldanylatyn dárilik preparattar. Bul qospalardy shamadan tys, az ýaqyt aralyǵynda kóp paıdalanǵan jaǵdaıda,  kóbine gaz ben ishtiń kebý sezimine ákep soqtyrady.\r\n•	Tsetrýsel nemese Fıberkon sekildi jappaı óndiris quraldary.\r\n•	Temirquramdas qospalar.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1559',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kekirikke,','y','   Kekirikke, gazdyń jınalýyna nemese ishtiń kebýine ákep soqtyratyn dárilik preparattar Taǵaıyndalǵan jáne taǵaıyndalmaǵan preparattar, sondaı-aq dıetalyq preparattar ishti gazdaý, keptirý kezindegi mynadaı jaǵymsyz áserlerge ákeledi:\r\n\r\n•	Aýyrsynǵandy qatty sezdirmeıtin narkotıkalyq preparattar.\r\n•	Imodıým, kaopekteıt ı lomotıl  sekildi dııareıany emdeýge qoldanylatyn dárilik preparattar. Bul qospalardy shamadan tys, az ýaqyt aralyǵynda kóp paıdalanǵan jaǵdaıda,  kóbine gaz ben ishtiń kebý sezimine ákep soqtyrady.\r\n•	Tsetrýsel nemese Fıberkon sekildi jappaı óndiris quraldary.\r\n•	Temirquramdas qospalar. Taǵaıyndalǵan jáne taǵaıyndalmaǵan preparattar, sondaı-aq dıetalyq preparattar ishti gazdaý, keptirý kezindegi mynadaı jaǵymsyz áserlerge ákeledi:\r\n\r\n•	Aýyrsynǵandy qatty sezdirmeıtin narkotıkalyq preparattar.\r\n•	Imodıým, kaopekteıt ı lomotıl  sekildi dııareıany emdeýge qoldanylatyn dárilik preparattar. Bul qospalardy shamadan tys, az ýaqyt aralyǵynda kóp paıdalanǵan jaǵdaıda,  kóbine gaz ben ishtiń kebý sezimine ákep soqtyrady.\r\n•	Tsetrýsel nemese Fıberkon sekildi jappaı óndiris quraldary.\r\n•	Temirquramdas qospalar.\r\n\r\nDárilik preparattardy nemese qospalardy sımptomdardyń sebebi retinde qarastyrǵan jón. Ásirese jańa preparattar men qospalardy qabyldaǵannan keıin paıda bolǵan kezde. Eger kekiriktiń nemese ishtiń kebýiniń paıda bolýy sebebi qabyldanyp júrgen dárilik preparattar bolsa, dáriger sizge basqa preparattardy taǵaıyndaı alady.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(205,'article','1571','Kısta (jylaýyq)','qz','2018-12-21 03:49:52','2018-12-21 03:48:00','Kısta (jylaýyq) –   tindegi qap tárizdi qurylym. Ol aýamen nemese suıyqtyqpen (qan, tússiz suıyqtyq nemese irińmen) toltyrylýy múmkin.\r\n\r\nÓkpedegi jylaýyq ádette aýamen tolyqqan, al lımfa júıesimen baılanysty nemese búırekte ornalasqan jylaýyq ádette suıyqtyqpen tolady. Jylaýyq sonymen qatar ártúrli zııandy parazıtterdiń bolýyna ákep soqtyrady. Mysaly ehınokokk sııaqty, bul baýyrǵa, ókpege, bastaǵy mıǵa, bulshyqetterge tipti kózge de keri áserin tıgizedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1571',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kısta','y','   Kısta (jylaýyq) Kısta (jylaýyq) –   tindegi qap tárizdi qurylym. Ol aýamen nemese suıyqtyqpen (qan, tússiz suıyqtyq nemese irińmen) toltyrylýy múmkin.\r\n\r\nÓkpedegi jylaýyq ádette aýamen tolyqqan, al lımfa júıesimen baılanysty nemese búırekte ornalasqan jylaýyq ádette suıyqtyqpen tolady. Jylaýyq sonymen qatar ártúrli zııandy parazıtterdiń bolýyna ákep soqtyrady. Mysaly ehınokokk sııaqty, bul baýyrǵa, ókpege, bastaǵy mıǵa, bulshyqetterge tipti kózge de keri áserin tıgizedi. Kısta (jylaýyq) –   tindegi qap tárizdi qurylym. Ol aýamen nemese suıyqtyqpen (qan, tússiz suıyqtyq nemese irińmen) toltyrylýy múmkin.\r\n\r\nÓkpedegi jylaýyq ádette aýamen tolyqqan, al lımfa júıesimen baılanysty nemese búırekte ornalasqan jylaýyq ádette suıyqtyqpen tolady. Jylaýyq sonymen qatar ártúrli zııandy parazıtterdiń bolýyna ákep soqtyrady. Mysaly ehınokokk sııaqty, bul baýyrǵa, ókpege, bastaǵy mıǵa, bulshyqetterge tipti kózge de keri áserin tıgizedi.\r\n\r\nJylaýyqtyń qalypty jáne qylyptan tys, sırek jaǵdaıda qaterli túri kezdesedi. Keıbir jaǵdaılarda jylaýyqtyń tolyqtaı alynyp tastalýy usynylady. Keıde ishindegisin alyp tastaý úshin ony jaı ǵana tiledi nemese tesip alady.\r\n\r\n \r\nTegter: \r\n\r\nQan\r\nSuıyqtyq\r\nIriń\r\nJedel emdeý \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(206,'article','1578','Yqylyq','qz','2018-12-21 04:10:53','2018-12-21 04:09:00','\'\'Yqylyq degen ne?\'\'\r\n\r\nYqylyq dıafragmanyń (keýde men ish qýysty bólip turatyn úlken bulshyqet qabyrǵasy) tyryspaly túrde qysqaryp qalǵanda týyndaıdy. Ondaı tyryspaly túrdegi qysqarýda daýys baılamdary (daýys jarǵaǵy) tuıyqtalady jáne kenetten shyǵyp kele jatqan aýany ustap alady. Mundaı ustap alýdyń áserinen yqylyqqa tán dybys shyǵady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1578',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Y','Yqylyq','y','   Yqylyq \'\'Yqylyq degen ne?\'\'\r\n\r\nYqylyq dıafragmanyń (keýde men ish qýysty bólip turatyn úlken bulshyqet qabyrǵasy) tyryspaly túrde qysqaryp qalǵanda týyndaıdy. Ondaı tyryspaly túrdegi qysqarýda daýys baılamdary (daýys jarǵaǵy) tuıyqtalady jáne kenetten shyǵyp kele jatqan aýany ustap alady. Mundaı ustap alýdyń áserinen yqylyqqa tán dybys shyǵady. Yqylyq degen ne?\r\n\r\nYqylyq dıafragmanyń (keýde men ish qýysty bólip turatyn úlken bulshyqet qabyrǵasy) tyryspaly túrde qysqaryp qalǵanda týyndaıdy. Ondaı tyryspaly túrdegi qysqarýda daýys baılamdary (daýys jarǵaǵy) tuıyqtalady jáne kenetten shyǵyp kele jatqan aýany ustap alady. Mundaı ustap alýdyń áserinen yqylyqqa tán dybys shyǵady.\r\n\r\nYqylyqty ne týdyrady?\r\n\r\nAsqazan shamadan tys tolǵan kezde yqylyq ustamalary paıda bolýy múmkin, ol ózdiginen  ketedi. Asqazan tómendegi jaıttardyń saldarynan tolady:\r\n\r\n•	Asyǵyp jáne artyq mólsherde tamaq ishý.\r\n•	Shamadan tys alkogoldi tutyný.\r\n•	Kóp aýa jutý \r\n•	Temeki shegý.\r\n•	Asqazannyń temperatýrasynyń kenetten ózgerýi (mysaly, ystyq tamaq iship, artynan  salqyn sýsyn ishý).\r\n•	Emotsııalyq kúızelis nemese qozý.\r\n\r\nYqylyq toqtamaı jalǵasa berse ne bolady?\r\n\r\nYqylyq, ádette, birneshe mınýttan birneshe saǵatqa deıin bolady da toqtaıdy.\r\n\r\n48 saǵattan astam ýaqyt ketpeı turyp alǵan yqylyq, uzarmaly  dep atalady,  Aıdan astam ketpeı qoıǵan yqylyqty sozylmaly yqylyq deıdi. Degenmen sozylmaly yqylyq óte sırek kezdesedi, onyń áserinen adam uıqysy qanbaı júreýi, júdeýi múmkin. Turaqty jáne sozylmaly túrdegi yqylyq anaǵurlym eleýli aýrýlardyń áserinen bolýy múmkin, sondyqtan oǵan mindetti túrde medıtsınalyq baqylaý talap etiledi.\r\n\r\nTuraqty bolyp turatyn jáne sozylmaly yqylyqtyń kóptegen belgili sebepteri bolady:\r\n\r\n•	Ortalyq júıke júıesiniń aýrýlary (qaterli isik, ınfektsııa, ınsýlt nemese jaraqat).\r\n•	Aǵzadaǵy hımııalyq protsesterdiń buzylýy (zat almasýynyń buzylýy), mysaly búırek qyzmetiniń álsireýi nemese ókpeniń asa jeldetilýi.\r\n•	Bas júıkesiniń, moıyn men keýde jasýshalarynyń titirkenýi, (Blýjdaıýshego ılı dıafragmalnogo)\r\n•	Anetezııa nemese operatsııa\r\n•	Psıhologııalyq buzylys\r\n\r\nYqylyqty qalaı emdeıdi?  \r\n\r\nKóbinese yqylyq ustamalary birneshe mınýt ne birneshe saǵattyń ishinde  ózdiginen ketedi, jáne arnaıy bir emdi de qajet etpeıdi.\r\n\r\nYqylyqty úı jaǵdaıynda emdeý úshin qoldanylan kóptegen sharalar bar.\r\nOlardyń kóbisi qandaǵy kómirqyshqyl gazdyń deńgeıin kóteredi, sodan, ádette yqylyq toqtaıdy. Mine olardyń keıbir túrleri:\r\n\r\n•	Demdi ishte ustap turyp, onǵa deıin aqyryndap sanaý;\r\n•	Qaǵazdan jasalǵan qapty jyldamdatyp úrleý;\r\n•	Bir staqan sýdy tez iship tastaý;\r\n•	Bir shaı qasyq qant nemes bal aralasqan qospany ishý.\r\n\r\nTuraqty nemese sozylmaly yqylyqty emdeý, ol yqylyqtyń paıda bolý sebebine baılanysty bolady, jáne soǵan qaraı dáriler men akýpýnktýra nemese  gıpnoz taǵaıyndalady.\r\n\r\nKeıde turaqty jáne sozylmaly yqylyqty toqtatý úshin, emdeýdiń neshe túrli ádisin paıdalanyp kórýge týra keledi. Eger sizdiń yqylyǵyńyz birneshe kúnge sozylsa nemese odan asyp ketsa, sizdiń emdeýshi dárigerińiz, basqa da qaýipti aýrýlardyń bar-joqtyńyn anyqtaý úshin qan taldamasyn tapsyrýdy qajet etedi.\r\n\r\nYqylyq kimderge beıimdelgen?\r\n\r\nYqylyq áıelderge qaraǵanda, erlerde kóp bolady. Negizi yqylyq eńbektegen baladan, qart kisilerdege deıin bolatyn qubylys.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\ndıafragmanyń tyryspaly qysqarýy\r\nartyq tamaqtaný\r\nshylym shegý\r\nalkogol    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(207,'article','1586','Gerpetıkalyq baspa (angına)','qz','2018-12-21 06:16:54','2018-12-21 06:08:00','Gerpetıkalyq baspa (angına) – bul vırýstyq aýrý. Ol dene qyzýynyń kóterilýimen (qaltyraý) jáne tamaq tilshesi men aýyz qýysynda jaranyń paıda bolýymen sıpattalady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1586',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','G','Gerpetıkalyq','y','   Gerpetıkalyq baspa (angına) Gerpetıkalyq baspa (angına) – bul vırýstyq aýrý. Ol dene qyzýynyń kóterilýimen (qaltyraý) jáne tamaq tilshesi men aýyz qýysynda jaranyń paıda bolýymen sıpattalady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nJalpy aqparat\r\nGerpetıkalyq baspa (angına) – bul vırýstyq aýrý. Ol dene qyzýynyń kóterilýimen (qaltyraý) jáne tamaq tilshesi men aýyz qýysynda jaranyń paıda bolýymen sıpattalady.\r\n\r\nSebepteri\r\nGerpetıkalyq baspa kóp taralǵan balaladyń ınfektsııalyq aýrýy bolyp tabylady. Ol 3 jastan 10 jasqa deıingi balalarda jıi kezdesedi, dese de onyń kez-kelgen jasta da paıda bolatynyn esten shyǵarsaǵan jón.\r\nNegizinde, bun ınfektsııanyń qozdyrǵysh vırýy A tobyndaǵy Koksakı vırýsy. Bul vırýs juqpaly. Eger bireý úıde nemese mektepte osy aýrýmen aýyratyn bolsa, sizdiń balańyzǵa da atalmysh vırýstyń juǵý qaýpi bolady.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Qaltyraý;\r\n•	Bas aýrýy;\r\n•	Tábettiń joǵalýy;\r\n•	Jutynǵanda aýyrsyný;\r\n•	Aýyz qýysy men tamaqta jara paıda bolady, sonda-aq, saýyrǵa aıaq-qolǵa bórtpeler qaptap ketedi.\r\nÁdette jaralardyń túsi aq, aq-sur tústi bolyp keledi de, aınalasy qyzaryp turady. Al olar óte qatty aýyrtady. Negizinde olar kóp bolmaıdy.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nBul aýrýdy anyqtaý úshin arnaıy bir ádisterdiń qajeti shamaly. Dáriger medıtsınalyq tekserý júrgizedi, sımptomdary men qalaı aýyratyndyǵy, jaıynda qandaı ózgerister oryn alǵany týraly suraıdy.\r\n\r\nEmdeý\r\nAýrý sımptomdaryna qaraı tómendegideı emdeý joldary qarastyrylǵan:\r\n•	Qaltyraý men jaısyzdyqty jeńildetý úshin atsetamınofen nemese ıbýprofen taǵaıyndalady;\r\n•	Kóp mólsherde suıyqtyq ishińiz, ásirese sýyq sútti sýsyndardy. Aýyz qýysyn jylyman sýmen shaıyńyz nemese jemis-jıdek balmuzdaǵyn jeńiz. Ystyq sýsyndar men tsıtrýsty qorekterge jolamańyz;\r\n•	Aıalaýysh emdik dıetany ustanyńyz. Gerpetıkalyq baspa kezinde balmuzdaq sekildi sýyq sútti azyqtar, eń tıimdi tańdaý bolyp esepteledi. Óte qyshqyl jemisterdiń shyryny da aýyz qýysyndaǵy oıyq jaralardy titirkendiredi. Ashy, qýyrylǵan, ystyq taǵamdardy jeýd mundaı jaǵdaıda múldem doǵarǵan durys;\r\n•	Qajetine qaraı aýyz qýysyn shaıý úshin  jerligikti anestetıkterdi  qoldansa bolady (olar benzakon nemese ksılokaındardy quraýy múmkin, biraq olardy ishke qadyldaýdyń qajeti joq).\r\n\r\nBoljamy\r\nAýrýdy emdese tez-aq, bir aptanyń ishinde jazylyp ketedi.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nEger asqyna qalsa, sýsyzdany oryn alýy yqtımal, biraq ony dárigerińiz qaıta qalpyna keltire alady.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTómendegideı sımptomdar týyndaǵan jaǵdaıda dárigerge habarlasyńyz:\r\n•	Qalshyldaý, tamaqtyń aýrýy nemese aýyz qýysyndaǵy aýyrsyný 5 kúnge sozylyp bara jatsa;\r\n•	Balańyz suıyqtyqty az ishse, jáne sýsydana beretin bolsa;\r\n•	Dene qyzýy óte joǵary kóterilip ketip, túspeı turyp alsa.\r\n\r\nAldyn alý \r\nQoldy jaqsylap turyp jýyp jurý arqyly aýrýdyń ınfektsııasyn qozdyratyn vırýstyń aldyn alýǵa bolady.\r\nBalalardyń aýyz qýysyndaǵy týyndaǵan máseleler (erlerde/áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\ntamaqtyń aýrýy\r\nbaspa\r\nangına\r\nvırýs\r\ngerpes\r\nınfektsııa\r\nvırýsty ınfektsııa\r\ngerpetıkalyq ınfektsııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(208,'article','1598','Tulǵanyń ısterııalyq buzylysy','qz','2018-12-21 08:09:39','2018-12-21 07:54:00','Tulǵanyń ısterııalyq buzylysy – densaýlyqtyń psıhıkalyq buzylysynan týyndaıtyn jaǵdaı. Ondaı adamdar óte  emotsıonaldi bolyp keledi. Ári sondaı mazasyz, kúzeliste júredi, ár kezde adamdardyń kóńilin ózine aýdarýǵa tyrysady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1598',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tulǵanyń','y','   Tulǵanyń ısterııalyq buzylysy Tulǵanyń ısterııalyq buzylysy – densaýlyqtyń psıhıkalyq buzylysynan týyndaıtyn jaǵdaı. Ondaı adamdar óte  emotsıonaldi bolyp keledi. Ári sondaı mazasyz, kúzeliste júredi, ár kezde adamdardyń kóńilin ózine aýdarýǵa tyrysady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nTulǵanyń ısterııalyq buzylysy – densaýlyqtyń psıhıkalyq buzylysynan týyndaıtyn jaǵdaı. Ondaı adamdar óte  emotsıonaldi bolyp keledi. Ári sondaı mazasyz, kúzeliste júredi, ár kezde adamdardyń kóńilin ózine aýdarýǵa tyrysady\r\n \r\n\r\nSebepteri\r\nBul aýrýdyń sebepteri belgisiz. Bul  aýrýdyń týyndaýy tuqym qýalaý saldarynan jáne balalyq kezde tap bolǵan jaǵdaılarǵa da baılanysty bolady dep esepteıdi. Mundaı jaǵdaı áıelderde kóptep kezdesedi.  Biraq, dárigerler tekserý barysynda atalmysh aýrýdyń erlerde de jıi bolatynan meńzeýde. Jeke tulǵanyń esirmeli aýrýy eseıe kele paıda bolady nemese 20 jastan asqannan keıin.\r\n\r\nSımptomdary\r\nTulǵanyń ısterııalyq buzylysy  bar adamdar ádette qoǵamdaǵy óz mindetterin tolyq ıgere alady, tipti joǵary dárejelerge de kóterilýge múmkinshiligi bolady, sondaı-aq saıası, shendik oryndarda da qyzmet etip, jaqsy nátıjeler kórsetedi.\r\n\r\nMundaı buzylystary bar adamdarda mynadaı belgiler baıqalady:\r\n•	Ózine shamadan tys nazar aýdarý úshin qolynan kelgeninshe áreket etýge umtylady;\r\n•	Bógde adamdardyń ózine áser etýne ońaı jol ashyp beredi;\r\n•	Óziniń syrtqy tulǵasyna qatty alańdaıdy;\r\n•	Tym daraqy, emotsıonaldy bolyp keledi;\r\n•	Synǵa, pikirtalasqa shydaı almaıdy;\r\n•	Óziniń basqa adamdarmen ara-qatynasy, negizgiden álde qaıda jaqyn dep oılaıdy;\r\n•	Sátsizdikterde basqalardy kinálap shyǵa keledi;\r\n•	Bir nárseniń oryndalýyna, maquldanýyna qatty asyǵady ;\r\n•	Eshnársege zer salyp qaramaıdy;\r\n•	Óziniń árqashan nazarda bolǵanyn qalaıdy \r\n•	Kóńil-kúıin tez ózgertedi, ózin eshkimge baǵynyshty sezingisi kelmeıdi;\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nAýrýdyń dıagnostıkasy psıhologııalyq baǵalaýǵa, anamnezdiń aýyrlyǵyna  negizdeledi.\r\nDáriger tulǵanyń ısterııalyq buzylysyn dıagnostıkalaýda  tómendegideı erekshelikterin qaraı otyryp anqytaıdy: \r\n•	Minez-qulqyna;\r\n•	Burynǵy aýrý tarıhyna (anamnez)\r\n•	Syrtqy turqyna;\r\n•	Psıhologııalyq jaǵdaıyna.\r\n\r\nEmdeý\r\nBul aýrýmen aýyratyn adamdar qınalǵanda, kúızeliske túskende, mazasyzdanǵanda, romantıkalyq qatynasta túsinispestikter bolǵanda, basqa adamdarmen kıkiljińge kelgende jıi dáriger kómegine júginedi. Keıde sımptomdyq emder qurylǵylarmen júrgizilýi múmkin. Áńgimelesý jáne psıhoterapııa – bul aýrýdy emdeýdegi eń tıimdi em bolmaq.\r\n\r\nBoljamy\r\nAýrý aǵymy keıbir dárilerdi qabyldap, áńgimeleskennen keıin ońalyp qalady. Eger aýrýdy emdemese, ol naýqastyń jeke ómirine, jumysyna aıtarlyqtaı zalalyn tıgizýi múmkin.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nTulǵanyń ısterııalyq buzylysy adamdarǵa saıası jáne romantıkalyq qatynas jasaǵanda óz áserin tıgizedi. Ondaı adam ár jaǵdaıda ózin ustaı almaı jatady. Olar óz jaǵdaıyn ıgere almaı, basqalarmen til tabysa almaı jumysyn da jıi aýystyrýy múmkin. Mundaı aýrýmen aýyratyn naýqastarǵa jańa kóńil-kúı, jáne qaýipti jaǵdaılardan ótkizip jiberetin serpilister qajet bolyp turady. Bul faktorlardyń bári kúızelispen baılanysty damıdy.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEger sizde, nemese sizdiń jaqyn tanysyńyzda tulǵanyń osyndaı tulǵanyń ısterııalyq buzylysynyń sımptomdary kórinis berse, ózińizge jaqyn jerdegi psıhıkalyq emdeý ortalyǵynyń mamandaryna, bolmasa, dárigerine baryp tekserilińizder.\r\n\r\nTegter: \r\nIsterııa\r\nesirik \r\nesirmelik buzylys\r\npsıhıkalyq jaǵdaı\r\nesirikti emdeý\r\nAlmatydaǵy psıhıatrııa \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(209,'article','1600','Kandıdozdy stomatıt','qz','2018-12-21 08:31:46','2018-12-21 08:27:00','Kandıdozdy stomatıt ta monılıoz sekildi kópke beligi aýyz qýysy men tamaqtyń ashytqyly ınfektsııasy bolyp tabylady. Aýrýdyń jıi qozǵaıtyn qozdyrǵyshy Candida Albicans ashytqy tárizdi sańraýqulaǵy bolyp tabylady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1600',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kandıdozdy','y','   Kandıdozdy stomatıt Kandıdozdy stomatıt ta monılıoz sekildi kópke beligi aýyz qýysy men tamaqtyń ashytqyly ınfektsııasy bolyp tabylady. Aýrýdyń jıi qozǵaıtyn qozdyrǵyshy Candida Albicans ashytqy tárizdi sańraýqulaǵy bolyp tabylady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nSholý\r\nKandıdozdy stomatıt ta monılıoz sekildi kópke beligi aýyz qýysy men tamaqtyń ashytqyly ınfektsııasy bolyp tabylady. Aýrýdyń jıi qozǵaıtyn qozdyrǵyshy Candida Albicans ashytqy tárizdi sańraýqulaǵy bolyp tabylady.\r\n\r\nQaýipti toptar\r\nKandıdozdy stomatıtpen balalar jıi aýyrady. Atalmysh aýrýǵa tap bolatyn qaýipti faktorlarǵa mynalar jatady:\r\n•	Qant dıabeti nemese basqa da endokrındi aýrýlar;\r\n•	Jasandy tis salyp júretinder;\r\n•	Uzaq ýaqyt antıbıotık qabyldaǵandar;\r\n•	Hımıoterapııa;\r\n•	Keıbir dárilik preparattardy qabyldaǵanddar;\r\n•	Jetkilikti tamaqtana almaıtyndar;\r\n•	AITV ınfektsııasy sekildi, ımmýndy júıesi álsiregender;\r\n•	Ókpe aýrýyn emdeý úshin sterıoıdty shaıǵysh dárilerdi qoldanatyndar;\r\n•	Júkti áıelder jáne júktilikke qarsy tabletkalardy qabyldaǵandar.\r\n\r\nSımptomdary\r\nKandıdozdy stomatıt aýyz qýysynyń joǵarǵy jaǵynda, tamaqta, tilde jáne erinde aq nemese ashyq-sary tústi daqtardyń paıda bolýymen kórinis tabady. Onyń syrtqy túri kádimgi irimshikke uqsap keledi. Degenmen bul qaqatardy qyryp arý qıynǵa soǵady, jáne onyń saldarynan oıyq jaralardyń paıda bolýyna aparýy yqtımal.\r\nStomatıt kezinde naýqastar aýyz qýysy men tamaǵynda ysyǵan sezimdi sezinýi múmkin.\r\n\r\nÓzine kútim jasaý boıynsha keńester\r\nAtalmysh aýrý kezinde tamaq, suıyqtyq ishý qıynǵa soǵady, sondyqtan kandıdozdy stomatıtpen aýyratyn naýqastarda sýsyzdaný jaǵdaıy damıdy.\r\nSondyqtan jetkilikti tamaqtanyp, kóp mólsherde suıyqtyq ishý kerek.\r\nStomatıt kezinde emdelý úshin  dáriger taǵaıyndaǵan dárilik preparattardy qabyldaý kerek.\r\n\r\nMedıtsınalyq kómekke qashan júginý kerek\r\nKandıdozdy stomatıt kezinde dárigerge erte habarlasyp, dárilik preparattardy erte qoldaný mańyzdy bolyp tabylady. Immýn tapshylyǵy bar adamdardy emdeý barynsha agressıvti túrde ótý kerek. Der kezinde emdeý, aldaǵy ýaqytta qan aınalymyna jáne basqa da organdarǵa ashytqyly sańyraýqulaq ınfektsııasynyń  enip ketýiniń aldyn alady. Eger kandıdoz kezindegi aq nemese sary qaqtyń paıda bolýy dene qyzýynyń kóterilýine, qaqsaýǵa, qusýǵa nemese jalpy jaǵdaıdyń nasharlaýyna áser etetin bolsa, shuǵyl túrde medıtsınalyq kómekke júginý qajet.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(210,'article','1605','Qyzyl jalpaq temiretki','qz','2018-12-24 05:06:30','2018-12-24 05:03:00','Qyzyl jalpaq temiretki – teride kúlgin nemese qyzyl-kúlgin, qyshytatyn tómpeshikterdiń paıda bolýymen sıpattalatyn aýrý. Bul tómpeshikterdiń ústi jalpaq ári budyrlaý keledi. Eger tómpeshikterdiń ústine muqııat qarasańyz, ol jerden aq qabyrshyqtar men ulpalardy baıqaısyz.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1605',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qyzyl','y','   Qyzyl jalpaq temiretki Qyzyl jalpaq temiretki – teride kúlgin nemese qyzyl-kúlgin, qyshytatyn tómpeshikterdiń paıda bolýymen sıpattalatyn aýrý. Bul tómpeshikterdiń ústi jalpaq ári budyrlaý keledi. Eger tómpeshikterdiń ústine muqııat qarasańyz, ol jerden aq qabyrshyqtar men ulpalardy baıqaısyz. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nQyzyl jalpaq temiretki degen ne?\r\nQyzyl jalpaq temiretki – teride kúlgin nemese qyzyl-kúlgin, qyshytatyn tómpeshikterdiń paıda bolýymen sıpattalatyn aýrý. Bul tómpeshikterdiń ústi jalpaq ári budyrlaý keledi. Eger tómpeshikterdiń ústine muqııat qarasańyz, ol jerden aq qabyrshyqtar men ulpalardy baıqaısyz.\r\nQyzyl jalpaq temiretki saýsaqtardyń ishki joǵarǵy jaǵyn, bilekti jáne alaqandy jıi zaqymdaıdy. Sondaı-aq olar bas terisine, tyrnaq jıegine, aýyz qýysyna, jynys múshelerine sonymen qatar anýstarǵa da shyǵady. Eger qyzyl jalpaq temiretki bastyń shashty bóligine  shyqsa, onda olar shashtyń túsýine sebepker bolady. Eger tómpeshikter tyrnaq jıegine  shyqsa, onda tyrnaq synǵysh keledi. Aýyz qýysyda oshaqty túrde zaqymdalsa, ol aınalasy aǵarǵan daq túrinde kórinis beredi, olar aýyz qýysyna taraıdy, bettiń ishki joǵarǵy jaǵyna ne, tilge shyǵady. Aýyz qýysyndaǵy tómpeshikter jynys aǵzalaryna, anýsqa ornyǵady, odan, kúıý, ashý sezimderi bilinedi. Keıde temiretki buryn kúıgen, jyrylǵan jerlerdi de zaqymdaıdy. \r\nAtalmysh aýrý erlerde qalaı kezdesse, áıelderde de solaı týyndap jatady. Kez-kelgen jastaǵy adam qyzyl temiretkimen aýyryp qalýy múmkin, desede, bul aýrýǵa jıi shaldyǵatyndar orta jastaǵy adamdar eken.\r\n\r\nQyzyl jalpaq temiretki qalaı paıda bolýy múmkin?\r\nQyzyl jalpaq temiretki, ádette aqyryndap qyshýmen belgi beredi. Ol bara kele kúsheıip, aýyrta bastaýy múmkin.\r\nTómpeshikter jalǵyz nemese kóp bolyp qaptaýyda múmkin. olar bir apta boıy nemese bir aıǵa deıin ketpeı qoıýy múmkin, keıde joıylǵannan keıin qaıta shyǵýyda ǵajap emes. Keıde joǵalǵan tómpeshikterdiń orny qoıý-qońyr tústi bolyp qalady. Bul sıpat kóbinese azııalyq, latynamerıkalyq nemese afrıkalyq násilerge tán. Bul qońyrqaı bolyp qalǵan jerler tyrtyq bolyp eseptelmeıdi. Olar da aqyryndap ketedi, biraq ol úshin birneshe aı qajet boýy múmkin.\r\nAýyz qýysynda bul aýrý – aýyrtatyn oıyq jara túrine aınalýy múmkin, onyń áserinen tamaqtaný qıynǵa soǵady.\r\n\r\nAýrýdyń týyndaýyna ne sebep bolady?\r\nKóp jaǵdaıda jylpaq qyzyl temiretkiniń paıda bolýy sebebi belgisiz kúıinde qala beredi. Aýrý  juqpaly emes. Siz ony eshkimge «jalǵaı almaısyz» jáne ony eshkimge «bere almaısyz».  Bul aýrýdan kúızelis týyndamaıdy, biraq qıyn jaǵdaılardyń oryn alýy yqtımal.\r\nKeıbir jaǵdaıda atalmysh aýrý S gepatıtimen baılanysty bolady. Bul vırýs baýyr aýrýynyń sebepkeri bolyp tabylady. Dáriger sizge S gepatıtine qarsy qan taldamasyn ótkizýdi taǵaıyndaýy múmkin. Keıbir dáriler qyzyl jalpaq temiretkiniń órship ketýine sebepker bolady. Siz qandaı dárilik preparattardy qabylbap júrgenińizdi dárigerińizge aıtýyńyz kerek, sebebi bunyń mańyzdylyǵy zor.\r\n\r\nMende qyzyl jalpaq temiretki shyqsa, men ony qalaı anyqtaımyn?\r\nOny tek dárigerler ǵana aıta alady, «bul qyzyl jalpaq temiretki» dep. Sizde qandaıda bir joǵaryda atalǵan sımptomdar kórinis berse, dárigerge habarlasyńyz. Dáriger qan taldamasyn alýdy taǵaıyndap, bıopsııadan ótkizýi múmkin. Bıopsııadan ótkizý úshin kindik tómpeshiginen azǵantaı kesik alynady. Ol aýrýmen sáıkestendirilý úshin zerthanaǵa jiberiledi.\r\n\r\nAýrý qalaı emdeledi?\r\nQyzyl jalpaq temiretki  eshqandaı da ádis túri emdeı almaıdy, biraq dárilik preparattar bórtpeni azaıtyp, qyshýyn basady. Qatty qyshyǵan kezde dáriger antıgıstamındi dárilerdi (mysaly benadrıl) jazyp beredi. \r\nKóp jaǵdaıda qyzyl jalpaq temiretkiden paıda bolǵan tómpeshikter, eshqandaı emsiz, ózdiginen ketedi. Óte kólemdi nemese  qaptaǵan tómpeshikterdi emdeý úshin, dáriger kortkosteroıdty dárilerdi taǵaıyndaýy múmkin.  \r\nJynys aǵzalaryna, anýsqa nemese aýyz qýysyna ornalasqan qyzyl jalpaq temiretki aýrýlarynyń sımptomdaryna dáriger kortıkosteroıdty gelder men jaqpa maılardy qabyldaýdy taǵaıyndaıdy. Egerde jalpaq temiretki aýyz qýysyna shyqsa, onyń sımptomdary álsiz bolady, ári ol emdi qajet etpeıdi. Sondaı-aq  aýyz qýysynyń oıylýynan bolǵan yńǵaısyzdyqty seıiltý úshin dáriger naýqasqa aýyz qýysyn shaıýǵa keńes beredi.\r\nKortıkosteroıdtarda  kóptegen janama áserler bolady, sondyqtan bul dárilerdi paıdalanarda emdeýshi dárigerińizdiń nusqaýlyǵyn muqııat saqtańyz.\r\nQyzyl jalpaq temiretkini emdeý úshin de jaryq terapııasy qabyldanady.  Sonymen qatar siz quramynda retınoıdter bar dárilerdi qabyldaýyńyz múmkin. Aıta keterligi, retınoıdtar da janama áserler kóp bolady. olardy qoldanbass buryn turaqty túrde qan taldamasyn ótkizgenińiz jón.\r\nBastyń shashty bóligine shyqqan qyzyl jalpaq temiretkini tez arada emdeý kerek, sebebi shash ornynan qaıta shyqpaı qalýy múmkin.\r\n\r\nAýyz qýysynyń máseleleri (erlerde/áıelderde) \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(211,'article','1608','Bettiń isinýi','qz','2018-12-24 05:27:11','2018-12-24 05:22:00','Bettiń isinýi suıyqtar men tinderdiń jınalý saldarynan týyndaıdy. Olar sondaı-aq, moıyn men ıyq jaqqa da taralady. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1608',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Bettiń','y','   Bettiń isinýi Bettiń isinýi suıyqtar men tinderdiń jınalý saldarynan týyndaıdy. Olar sondaı-aq, moıyn men ıyq jaqqa da taralady.  Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nBettiń isinýi suıyqtar men tinderdiń jınalý saldarynan týyndaıdy. Olar sondaı-aq, moıyn men ıyq jaqqa da taralady. \r\n\r\nPikirler\r\nEger bettiń isinýi jumsaq bolsa olardy belgileý qıynǵa soǵady. Aýrýdyń sebebin anyqtaý úshin dárigerler tómendegideı jaıttardy eskerse, ózderine ońaı bolady:\r\n•	Aýrý kezinde jáne onyń ornalasa bastaǵanynda;\r\n•	Isik qanshalyqty uzaq saqtalady;\r\n•	Olardyń úlkeıýine nemese kishireıýine qandaı faktorlar yqpal etedi;\r\n•	Bassqa da sımptomdar bar ma.\r\n\r\nSebepteri\r\n•	Allergııalyq reaktsııa (allergııalyq rınıt, kók shóp qyzbasy nemese aranyń shaǵýy);\r\n•	Angıonevrotıkalyq isik;\r\n•	Qan quıylýǵa áser berý;\r\n•	Tsellıýlıt;\r\n•	Konıýktıvıt (kózdiń shyryshty qabatynyń qabynýy);\r\n•	Dárilerge áser berý, mysaly: asperın, penıtsıllın, sýlfanılamıdter, glıýkokortıkoıdtar jáne basqalar;\r\n•	Jaqqa, murynǵa, tamaqqa jasalǵan otanyń saldarynan;\r\n•	Bettiń zaqymdanýy nemese jaraqattanýy (mysaly, kúıýi);\r\n•	Tamaqtanýdyń jetispeýshiligi;\r\n•	Semirý;\r\n•	Silekeı bezderiniń aýrýy;\r\n•	Sınýsıt; \r\n•	Kóz aınalasynyń zaqymdanýy, dánektiń isinýi;\r\n•	Tis abstsessi\r\n\r\nÚıdegi kútim\r\nJaraqattan paıda bolǵan isikti basý úshin onyń ústine sýyq kompress basyńyz. Basyńyzdy tósekten bıiktetip qoıyp alyńyz (nemese basyńyzdyń astyna qosymsha jastyq jastańyz), sol kezde bet isiginiń basylýyna múmkindik jasalady.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nSizde tómendegideı sımptomdar bolsa, dereý dárigerge habarlasyńyz: \r\n•	Aıaq astynan betińiz isip, túsiniksiz aýyryp ketse;\r\n•	Bettegi isik basylmaı qoısa, uzaq ýaqyt boıy isip turyp alsa;\r\n•	Tynys alý qıyndap ketse;\r\n•	Qaltyraý, qyzaryp, isinse, ınfektsııa paıda bolsa.\r\n\r\nDáriger qabyldaýynda qandaı sharalar júzege asady\r\nEger bettiń isinýi kúıikten bolsa, onyń saldarynan naýqastyń tynys alýyna da máseleler týyndasa, oǵan dereý medıtsınalyq kómek qajet.\r\nDáriger sizden aýrýyńyzdyń burynǵy syrhatnamasyn surap, jadpy ómirińiz jaıynda birneshe suraqtar qoıýy múmkin. Mundaı tásil arqyly ol emdeýdi, qandaı tekserý júrgizý kerektigin anyqtaıdy. Dáriger sizge tómendegideı saýaldardy qoıýy múmkin:\r\n•	Isik qanshalyqty uzaq saqtalady?\r\n•	Qashan bastaldy?\r\n•	Onyń órshýine qandaı faktorlar áser etedi?\r\n•	Qandaı faktorlar onyń basylýyna áser etedi?\r\n•	Allergendermen baılanystyńyz ba?\r\n•	Siz qandaı dárilik preparattardy qoldanasyz?\r\n•	Betińizden jaqynda jaraqat aldyńyz ba?\r\n•	Jaqyn arada dáreger tekserýinen ótip nemese hırýrgııalyq em qabyldadyńyz ba?\r\n•	Sizde basqa da sımptomdar bola ma? Mysaly: bettiń aýrýy, túshkirgishtik, tynys alýdyń qıyndaýy, esekjem nemese bórtpe, kózdiń qyzarýy, dene qyzýynyń kóterilýi\r\n\r\nSınonımderi\r\nQabaryńqy bet; aıtárizdi bet\r\n\r\nBettiń isinýi, ýgrı, allergııalyq reaktsııa (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nisiný\r\nbettiń isinýi\r\nqabaryńqy bet\r\naıtárizdi bet\r\nsınýsıt\r\narpa\r\nabstsess\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(212,'article','153','Ингаляция (булау)','kz','2018-07-23 04:08:21','2018-07-23 04:07:00','Булауды өткізу үшін адам ыстық суы бар ыдысқа басын еңкейтіп отырады. ','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=153',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','И','Ингаляция','y','   Ингаляция (булау) Булауды өткізу үшін адам ыстық суы бар ыдысқа басын еңкейтіп отырады.  Булауды өткізу үшін адам ыстық суы бар ыдысқа басын еңкейтіп отырады. Басты сүлгімен жауып, көзді жұмып, терең тыныс алу қажет. Көзге ыстық буды түсірмеу қажет.\r\n\r\nБу мұрын сілемейін қопсытып, оның шығарылуын жақсартып, тыныс алуды жеңілдетеді. Суға ментол, эвкалипт, камфора, тимол, қылқан жапырақтылардың майын қосу мұрын жолдарын тазартуға көмектеседі.\r\n\r\nБалаларға күйік қаупі болғандықтан, булау ұсынылмайды. Оның орнына баланы ыстық ваннаға отырғызуға болады.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(213,'article','189','Лямблиоз (Лямблиялар)','kz','2018-07-25 18:07:34','2018-07-25 18:05:00','Лямблиоз (лямблиялар) – Giardia lamblia, кейде Giardia intestinalis аталатын паразиттік инфекциядан туындайтын ауру. Лямблиоз әдетте, паразитпен залалданған суды ішуден пайда болады.; G. lamblia  көбінесе, өңделмеген бұлақтарда, өзен-көлдерде болады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=189',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Л','Лямблиоз','y','   Лямблиоз (Лямблиялар) Лямблиоз (лямблиялар) – Giardia lamblia, кейде Giardia intestinalis аталатын паразиттік инфекциядан туындайтын ауру. Лямблиоз әдетте, паразитпен залалданған суды ішуден пайда болады.; G. lamblia  көбінесе, өңделмеген бұлақтарда, өзен-көлдерде болады. Лямблиоз (лямблиялар) – Giardia lamblia, кейде Giardia intestinalis аталатын паразиттік инфекциядан туындайтын ауру. Лямблиоз әдетте, паразитпен залалданған суды ішуден пайда болады.; G. lamblia  көбінесе, өңделмеген бұлақтарда, өзен-көлдерде болады.\r\n\r\nЛямблиоздың симптомдары  – диарея, желдену, іштің түйіліп ауыруы және жүрек айнуы. Кейбір адамдарда лямблиоз ешқандай симптомдарды туындатпайды. Басқаларда симптомдар кейде ушығады.\r\n\r\nПаразитті жұқтырудың алдын алу үшін: қолды жуу, және құбыр емес су көздерінен алған суды қолдану алдында немесе тамақ пісіруге, ыдыс жууға немесе тіс тазалауға қолдану алдында өңдеу қажет.   \r\n\r\nЛямблиоздың симптомдары өздігінше өтеді. Алайда, жайсыздықты басу және аурудың таралуының алдын алу үшін дәрі қолдану қажет (метронидазол).    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(214,'article','200','Нервтің тартылуы','kz','2018-07-28 14:57:47','2018-07-28 14:50:00','Нервтің тартылуы – бұл бұлшық еттің біреуінің немесе тобының күрт қайталанатын және еріксіз жиырылуы. Нервтің тартылуы көбінесе, қабақтың, жақтың немесе ауыздың шетінің тартылуымен немесе жыбырлауымен, көздің жыпылықтауымен, бет бұлшық етінің жиырылуымен көрініс береді. Кейбір жағдайда мұндай тартылулар таңдайдың дыбысымен, жөтеліңкіреумен, дыбыстарды немесе сөздерді айтумен (вокалды) қосарланады.   ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=200',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Н','Нервтің','y','   Нервтің тартылуы Нервтің тартылуы – бұл бұлшық еттің біреуінің немесе тобының күрт қайталанатын және еріксіз жиырылуы. Нервтің тартылуы көбінесе, қабақтың, жақтың немесе ауыздың шетінің тартылуымен немесе жыбырлауымен, көздің жыпылықтауымен, бет бұлшық етінің жиырылуымен көрініс береді. Кейбір жағдайда мұндай тартылулар таңдайдың дыбысымен, жөтеліңкіреумен, дыбыстарды немесе сөздерді айтумен (вокалды) қосарланады.    Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nНервтің тартылуы – бұл бұлшық еттің біреуінің немесе тобының күрт қайталанатын және еріксіз жиырылуы. Нервтің тартылуы көбінесе, қабақтың, жақтың немесе ауыздың шетінің тартылуымен немесе жыбырлауымен, көздің жыпылықтауымен, бет бұлшық етінің жиырылуымен көрініс береді. Кейбір жағдайда мұндай тартылулар таңдайдың дыбысымен, жөтеліңкіреумен, дыбыстарды немесе сөздерді айтумен (вокалды) қосарланады.   \r\n\r\n\r\n\r\nАдамның жүйке жүйесі орталық және перифериялық жүйелерден тұрады.\r\n\r\nДәрігердің диагнозы қажет, себебі, нервтің тартылуы, әсіресе, вокалдық түрі, көбінесе, түсініксіз мінез-құлық болып көрінуі мүмкін. Бұл қоршаған ортаның терістеуін туындатуы мүмкін, бұл баланың жағдайында теріс ықпалын тигізіп, нервтік тартылу ушығуы мүмкін. \r\n\r\nСондай-ақ, диагностика басқа келесі ауруларды ескеру үшін де қажет: үрейлену бұзылысы, обсессивтік-компульсивтік бұзылыс, зейіннің жетіспеу синдромы.\r\n\r\n \r\n Себептері\r\n\r\nНервтің тартылуы көбінесе, балаларда кездеседі. Нервтің тартылуы екі түрде болады: алғашқы – жүйке жүйесінің бұзылысынан кейін пайда болатын, екінші – мидың ауруларынан кейін пайда болатын. Сондай-ақ, нервтің тартылуының тұқым қуалайтын тобы бар, мысалы, Торрет синдромы (бақылауға келмейтін вокалдық тартылуымен көрініс беретін бұзылыс (дыбыспен қосарланатын)).\r\n\r\n \r\n Симптомдары\r\n\r\nНервтің тартылуының негізгі симптомдары – бұлшық еттің күрт жиырылуы, қимылдар немесе қимылдардың күрделі кешені. Нервтің тартылуы түрлі күшпен болуы мүмкін. Науқас нервтің тартылуын басуға тырысқанда, ширығу артады, тартылу күшейеді.\r\n\r\nҚимылдық тартылуға жататындар:\r\n\r\n·         Көздің жыпылықтауы\r\n\r\n·         Жұдырықтың түйілуі\r\n\r\n·         Саусақтың бүгілуі\r\n\r\n·         Танаудың тартылуы\r\n\r\n·         Бет қимылдың пайда болуы\r\n\r\n·         Қолды сермеу\r\n\r\n·         Аяқты сермеу\r\n\r\n·         ауыздың ашылуы\r\n\r\n·         қабақтың түйілуі\r\n\r\n·         иықты қозғау\r\n\r\n·         тілді шығару.\r\n\r\n Дыбыстық тартылуға жататындар:\r\n\r\n·         таңдай қағу\r\n\r\n·         уһілеу\r\n\r\n·         ысылдау\r\n\r\n·         мұрынды тарту\r\n\r\n·         Демді ішке тарту\r\n\r\n·         ыңқылдау\r\n\r\n·         жөтеліңкіреу\r\n\r\n·         тамақтың қырнауы\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер ауруды неврологиялық және психиатриялық тексеруден кейін қояды. Зерттеу кезінде мидың зақымдануынан болатын ауруларды, психикалық бұзылыстарды ескеру қажет.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nНервтің тартылуы арнайы емдеуді қажет етпейді. Егер баладағы нервтің тартылуы көңіл-күй мәселесінен туындаса, қоршаған ортасы мен отбасындағы көңіл-күй жағдайын реттеу қажет. егер ауру асқынған болса, психотерапияны қолданады. Сеанс кезінде мәселе талқыланады, баланы ойын түрінде күйзеліспен күресуге үйретеді. Мұндай жағдайда психотерапевтің кеңесі баланың ата-анасына да қажет. екінші нервтің тартылуын емдеу оның пайда болуының түпкілікті себебін жоюға бағытталған.\r\n\r\n\r\nАурудың болжамы\r\n\r\nӘдетте, нервтің тартылуы бала жаста көрініс береді, әдетте, ересек бола бастағанда, жойылады.\r\n\r\n\r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nНервтің айқын асқынуында қоғамдағы бейімделуде мәселелер болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nКейде нервтің тартылуы өздігінше өтеді. Егер жалғасатын болса, тартылудың жиілігі мен қарқындылығын азайту үшін дәрігердің араласуы қажет.\r\n\r\nSource: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000745.htm    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(215,'article','231','Пародонттық абсцесс','kz','2018-08-01 05:27:38','2018-08-01 05:21:00','Пародонттық абсцесс – тіс пен қызыл иектің арасындағы кеңістікте ірің толған қуыс (қалта тәрізді ошақ), бактериалдық инфекцияның түсуінен қызыл иектің іріңді қабынуының нәтижесінде түзіледі.\r\n\r\nПародонттық абсцесс алдымен нақты бір тістің астында орналасады, ісініп, қызарған, домалақ пішінді түзіліс түрінде болады. Тіске тигенде пародонттық абсцесс күшті ауырсыну береді. Пародонттық абсцесс асқынғанда үлкен өлшемге жетіп, бет пішінін өзгертуі мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=231',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Пародонттық','y','   Пародонттық абсцесс Пародонттық абсцесс – тіс пен қызыл иектің арасындағы кеңістікте ірің толған қуыс (қалта тәрізді ошақ), бактериалдық инфекцияның түсуінен қызыл иектің іріңді қабынуының нәтижесінде түзіледі.\r\n\r\nПародонттық абсцесс алдымен нақты бір тістің астында орналасады, ісініп, қызарған, домалақ пішінді түзіліс түрінде болады. Тіске тигенде пародонттық абсцесс күшті ауырсыну береді. Пародонттық абсцесс асқынғанда үлкен өлшемге жетіп, бет пішінін өзгертуі мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nПародонттық абсцесс – тіс пен қызыл иектің арасындағы кеңістікте ірің толған қуыс (қалта тәрізді ошақ), бактериалдық инфекцияның түсуінен қызыл иектің іріңді қабынуының нәтижесінде түзіледі.\r\n\r\nПародонттық абсцесс алдымен нақты бір тістің астында орналасады, ісініп, қызарған, домалақ пішінді түзіліс түрінде болады. Тіске тигенде пародонттық абсцесс күшті ауырсыну береді. Пародонттық абсцесс асқынғанда үлкен өлшемге жетіп, бет пішінін өзгертуі мүмкін.\r\n\r\n\r\n\r\nПародонт – тісті қоршап, оны төменгі және жоғарғы иектің сүйегінде бекітетін тіндер.  Пародонтқа келесі тіндер кіреді: қызыл иек, сүйек тіні, тістің тамыры мен сүйектің арасындағы байлам, тіс тамырының цементі. Бактериялар тістің ішкі бөлігіне терең қуыс, тістегі сызат немесе жарылу арқылы түсуі мүмкін. Инфекция түсуінің нәтижесінде пародонтта  абсцесс дамуы мүмкін (пародонттық абсцесс).\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nПародонттық абсцесстің себептері:\r\n\r\n·       Қызыл иектің түрлі аурулары (гингивит – қызыл иектің беткері қабынуы; пародонтит – пародонтты қамтитын қабыну үрдісі; пародонтоз — пародонттың қоректенуінің бұзылысы, оған қызыл иектің түсуі, тіс мойындарының ашылуы тән)\r\n\r\n·       Қызыл иектің механикалық жарақаты, оның ішінде, күйіктер.\r\n\r\n·       Пломба қойған кездегі протезисттің немесе стоматологтың сапасыз жұмысы, пломбаның шеті жанасқанда ұдайы қызыл иекті зақымдайды.\r\n\r\nПародонттық абсцесстің дамуының қауіп факторларына жататындар:\r\n\r\n·       Ауыздың нашар гигиенасы\r\n\r\n·       Қанттың көп мөлшері бар тамақтану рационы\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nПародонттық абсцесс кезінде келесі жайттар байқалады:\r\n\r\n·       Күшті, солқылдап ауыру\r\n\r\n·       Ыстық, суық өнімдер мен сусындарды тұтынғандағы тістің асқан сезімталдығы\r\n\r\n·       Тісті және қызыл иекті басқандағы, сондай-ақ, тағамды шайнағандағы асқан сезімталдық\r\n\r\n·       Қызба\r\n\r\n·       Пародонттық абсцесс аумағындағы беттің ісінуі\r\n\r\n·       Иек астылық және мойын лимфа түйіндерінің ұлғаюы (бұл иммундық жүйенің ағзасы, негізгі қызметі тосқауылдық-сүзгілік, яғни, лимфа ағыны жолымен бактерияларды және басқа бөгде заттарды ұстап қалады)\r\n\r\n·       Абсцессты жару тіс ауыруын жеңілдетеді\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nПародонттық абсцесс стоматологтың қарауы кезінде сыртқы белгілері бойынша жеңіл анықталады.\r\n\r\nҚарау кезінде дәрігер анықтайды:\r\n\r\n·       Ауру тісті аздап басады (науқас абсцесс аумағында күрт ауырсынуды сезінеді)\r\n\r\n·       Науқасты тіс рентгеніне бағыттайды. Ауру тістің рентгені абсцесстің орналасуын, оның таралуын анықтауға көмектеседі.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nПародонттық абсцессті емдеуді тек дәрігер тағайындайды. Өз бетіңізше емделуге болмайды, іріңді қалтаны өз бетіңізше жаруға тырыспаңыз, бұл күрделі салдарға апаруы мүмкін.\r\n\r\nПародонттық абсцессті стоматологиялық емдеу ірің қалтаны хирургиялық жаруға және ішіндегі іріңді сыртқа шығаруға негізделеді. Одан кейін қуыс бактерияларды жоятын (антисептик) дәрілік ерітіндімен шаю арқылы тіршілігін жойған тіндерден мұқият тазартылады. Жоғарыда келтірілген ем-шаралардан басқа дәрігер қабынуға қарсы емдеуді тағайындайды.\r\n\r\n \r\nАурудың болжамы\r\n\r\nПародонттық абсцессті уақытылы және дұрыс емдеудің нәтижесі – толығымен сауығу. Емдеу кеш басталса, абсцесс созылмалы сатыға өтуі мүмкін, бұл кезде инфекция бүкіл организмге таралуы мүмкін, бұл ауыр салдарға апарып, қиын емделеді.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nПародонттық абсцессті уақытылы жарып, алмаса, инфекция қан ағымына түсіп, бүкіл денеге тарайды (сепсис). Иммунитеттің әлсіздігінде инфекцияның таралу қаупі арта түседі.\r\n\r\nУақытылы  медициналық жәрдем жасалмаса, пародонттық абсцессте келесі асқынулар болуы мүмкін:\r\n\r\n·       Иектің остеомиелиті (иектің сүйек тінінің қабынуы)\r\n\r\n·       Ауыз қуысының флегмонасы (тіл астылық және иек астылық аумақтың тіндерінің жайылған іріңді қабынуы)\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n·       Абсцесс аумағында күшті ауырсыну, қызба және ісіну болса\r\n\r\n·       Тыныс алуда немесе жұтуда мәселе болса. Бұл белгілер инфекция иекке және қоршайтын тіндерге терең таралуын нұсқауы мүмкін.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nПародонттық абсцесстің алдын алу үшін алдымен ауыз қуысының мұқият гигиенасын қадағалау және қызыл иектің жағдайын бақылау қажет.\r\n\r\n·       Тісті күніне екі рет, фтор құрамдас тіс пастасымен тазалау қажет.\r\n\r\n·       Күнделікті тістің арасындағы астың қалдығын тазалау үшін жіпті қолдану қажет.\r\n\r\n·       Тіс щеткасын 3-4 ай сайын, қылы тозған сайын ауыстырып отыру қажет.\r\n\r\n·       Тәттіні шектеп, тек салауатты тағамды тұтыну қажет.\r\n\r\n·       Ұдайы қарап отыру және тісті кәсіптік тазалау үшін стоматологқа барып тұру қажет.\r\n\r\n·       Тіс эмалін бұзылудан қосымша қорғау үшін ауызды шаю үшін түрлі ерітінділерді қолданыңыз.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(216,'article','251','Салмақ жеткіліксіздігі және жеткіліксіз тамақтану','kz','2018-08-01 07:30:23','2018-08-01 07:27:00','Тағам адамның сау болуы үшін қажетті қоректік заттектер мен энергиямен қамтамасыз етеді. Егер қоректік заттектер – ақуыздар, көмірсулар, майлар, дәрумендер мен минералдарды жеткіліксіз алмайтын болсаңыз – салмақ жеткіліксіздігі пайда болуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=251',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Салмақ','y','   Салмақ жеткіліксіздігі және жеткіліксіз тамақтану Тағам адамның сау болуы үшін қажетті қоректік заттектер мен энергиямен қамтамасыз етеді. Егер қоректік заттектер – ақуыздар, көмірсулар, майлар, дәрумендер мен минералдарды жеткіліксіз алмайтын болсаңыз – салмақ жеткіліксіздігі пайда болуы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nТағам адамның сау болуы үшін қажетті қоректік заттектер мен энергиямен қамтамасыз етеді. Егер қоректік заттектер – ақуыздар, көмірсулар, майлар, дәрумендер мен минералдарды жеткіліксіз алмайтын болсаңыз – салмақ жеткіліксіздігі пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nСалмақ  жеткіліксіздігінің себептері:\r\n\r\n* Рационыңыздағы нақты қоректік заттектердің болмауы. Бір дәруменнің болмауының өзі тамақтанудың жеткіліксіздігіне апарады.\r\n* Үйлесімсіз тамақтану\r\n* Мальабсорбция  синдромы (сіңудің бұзылысы) және қатерлі ісік секілді кейбір аурулар.\r\n \r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nТамақтану жеткіліксіздігіне шаршау, бас айналуы және салмақ жоғалту жатады. Кейде симптомдары болмайды. Мәселенің себебін анықтау үшін дәрігер қан талдауын жасап, тамақтануды бағалайды.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеу жетіспейтін қоректік заттектерді толықтыруға және негізгі ауруды емдеуге сүйенеді.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(217,'article','269','Шуылдың әсері','kz','2018-08-01 10:41:42','2018-08-01 10:39:00','Маңайымызда шуыл көп: теледидардан радиодан, шөп шабатын немесе кір жуатын машинадан, т.с.с. әдетте бұл дыбыстар біздің естуімізге әсер етпейтін қауіпсіз деңгейде. Бірақ, тым күшті дыбыстар немесе олардың ұзақ уақыт бойы әсері зиянды болады. Олар ішкі құлақтың сезімтал құрылымын зақымдап, шуылдың әсерінен болатын естуді жоғалтуға апаруы мүмкін. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=269',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ш','Шуылдың','y','   Шуылдың әсері Маңайымызда шуыл көп: теледидардан радиодан, шөп шабатын немесе кір жуатын машинадан, т.с.с. әдетте бұл дыбыстар біздің естуімізге әсер етпейтін қауіпсіз деңгейде. Бірақ, тым күшті дыбыстар немесе олардың ұзақ уақыт бойы әсері зиянды болады. Олар ішкі құлақтың сезімтал құрылымын зақымдап, шуылдың әсерінен болатын естуді жоғалтуға апаруы мүмкін.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nМаңайымызда шуыл көп: теледидардан радиодан, шөп шабатын немесе кір жуатын машинадан, т.с.с. әдетте бұл дыбыстар біздің естуімізге әсер етпейтін қауіпсіз деңгейде. Бірақ, тым күшті дыбыстар немесе олардың ұзақ уақыт бойы әсері зиянды болады. Олар ішкі құлақтың сезімтал құрылымын зақымдап, шуылдың әсерінен болатын естуді жоғалтуға апаруы мүмкін. \r\n\r\n   \r\n\r\nҚұлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Сыртқы құлақ қалқанынан және сыртқы есту каналынан тұрады. \r\n\r\nКөптеген адамдар қауіпті жоғары деңгейлі дыбысқа ұдайы ұшырайды. 80 децибелден асатын шуылдың деңгейі қауіпті саналады. Бұл аса қатты емес, көлік қаптаған көшедегімен бірдей. Музыканың дауысы қатты болғанда, әсіресе, наушникте, шуылдан болатын естуді жоғалтуға жиі апарады.\r\n\r\n \r\nЕстуді қалай қорғауға болады\r\n\r\nЕстуді қорғау үшін келесі шараларды орындау қажет:\r\n\r\n* Музыканы тыңдауда дауысын азайтыңыз\r\n\r\n* Дауысы қатты құрал-жабдықпен жұмыс істегенде беруши (құлаққа тығын) киіңіз.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL);
INSERT INTO `index_5c78d55771ac3` VALUES (218,'article','274','Суық тию','kz','2018-08-01 11:18:32','2018-08-01 11:12:00','Суық тию мұрынның ағуымен, бітуімен, түшкірудің пайда болуымен сипатталады. Сондай-ақ, тамақтың ауырсынуы, жөтел, бас ауруы немесе басқа симптомдар болуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=274',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Суық','y','   Суық тию Суық тию мұрынның ағуымен, бітуімен, түшкірудің пайда болуымен сипатталады. Сондай-ақ, тамақтың ауырсынуы, жөтел, бас ауруы немесе басқа симптомдар болуы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nСуық тию мұрынның ағуымен, бітуімен, түшкірудің пайда болуымен сипатталады. Сондай-ақ, тамақтың ауырсынуы, жөтел, бас ауруы немесе басқа симптомдар болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nЖыл сайын әлемде суық тиюдің бірнеше миллиардтаған жағдайы тіркеледі. Адамдар басқа ауруларға қарағанда суық тиюге жиі шалдығады.\r\n\r\nСуық тиюдің салдарынан балалар – мектепке, ата-аналары жұмысына бара алмайды. Ата-аналар, көбінесе, суық тию ауруын балаларынан жұқтырады.    \r\n\r\nЖыл барысында балалар суық тиюмен бірнеше рет ауырады. Олар әдетте, басқа балалардан жұқтырады. Суық тию мектеп пен бала бақшада тез таралады.\r\n\r\nСуық тию жылдың кез келген уақытында пайда болуы мүмкін, бірақ, қысқы немесе жаңбырлы кезде орын алу кең таралған.\r\n\r\nСуық тию вирусы жұқпаланған адамның түшкіруінде, жөтелуінде қоршаған ортаға шағын тамшы түрінде бөлініп, таралады.\r\n\r\nСуық тиюді келесі жағдайларда жұқтыру мүмкін:\r\n\r\n* Суық тиген адам қасыңызда түшкіреді немесе жөтеледі\r\n* Вируспен жұқпаланған затқа жанасқаннан кейін, мысалы ойыншықты, есіктің тұтқасын ұстап, одан кейін мұрын, көз немесе ауызға қолыңызды тигізетін болсаңыз.\r\n \r\nАдамдар алғашқы 2-3 күнде жұқпалы болады. Суық тию, әдетте, аурудың бірінші аптасынан кейін жұқпалы емес.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nСуық тию симптомдары вируспен жанасқаннан кейін 2-3 күнде дамиды, бірақ, кейде бұл кезең бір аптаға созылуы мүмкін.\r\n\r\nСуық тиюдің жиі симптомдары:\r\n\r\n* Мұрынның ағуы немесе бітелуі\r\n* көмейдің жыбырлауы\r\n* түшкіру\r\n* суық тиген ересектерде де, балаларда да қызба бола бермейді. Сәбилерде денесінің температурасы 37 - 39 °С-та болады.\r\n\r\nСуық тиюдегі вирустың түріне қарай келесі симптомдар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* жөтел\r\n* тәбеттің болмауы\r\n* бастың ауыруы\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* мұрынның артындағы қуысқа сілемейдің ағуы\r\n* көмейдің ауырсынуы\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nКөпшілік жағдайда суық тию бірнеше күнде өтеді. Суық тигенде берілетін бірнеше кеңестер:\r\n\r\n* көбірек демалыңыз және сұйықтықты көп ішіңіз.\r\n* Суық тиюден және жөтелден дәрілік препараттар ересектерде және үлкен жастағы балаларда суық тию симптомдарын жеңілдетуге көмектеседі. Олар жазылуды тездетпесе де, симптомдарды жеңілдетеді.\r\n* Суық тиюден және жөтелден дәрілік препараттар 4 жастан кіші балаларға ұсынылмайды.\r\n* Суық тиюді емдеу үшін антибиотик қолданылмайды.\r\n* Суық тиюді емдеу үшін емдеудің баламалы әдістері қолданылады, мысалы, С дәрумені, мырыш пен эхинацея қоспалары.\r\n* Кез келген шөпті немесе биологиялық белсенді қоспаны қабылдау алдында дәрігермен кеңесіңіз.\r\n \r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nБірнеше күн ішінде мұрыннан бөлінетін сілемей сары немесе жасыл түске ие болады. Бұл қалыпты құбылыс, антибиотиктер қабылдауға негіз емес.\r\n\r\nСуық тиюдің көптеген симптомдары әдетте, бір апатада өтеді. Егер үй жағдайында 7 күнде әлі де науқастану қалса, мұрын қуысының инфекциясын, аллергияны және басқа ауруларды ескеру үшін дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nСуық тию – бронх демікпесі бар балаларда ысқыратын тыныс алудың пайда болуының кең таралған себебі.\r\n\r\nСуық тию келесілерге апаруы мүмкін:\r\n\r\n*  Бронхитке\r\n* Құлақ инфекциясына\r\n* Пневмонияға\r\n* Синуситке\r\n \r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nАлдымен суық тиюдің симптомдарымен өзіңіз күресіп көріңіз. Дәрігерге келесі жағдайларда көрініңіз:\r\n\r\n* Тыныс алуда мәселелер пайда болса\r\n*  Аурудың симптомдары ушығады немесе 7-10 күнде өтпейді.\r\n \r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nАурудың қаупін азайту үшін келесі ұсыныстарды орындаңыз:\r\n\r\n* Әрдайым қолыңызды жуып жүріңіз. Балалар мен ересектер мұрнын сүрткеннен, төсемшелерін алмастырғаннан, жуынатын бөлмеден кейін, тамақ ішердің немесе дайындардың алдында қолын жуып отыруы тиіс.\r\n* Жиі жанасатын заттарды (раковина, есік тұтқасы) зарарсыздандыратын құралдармен өңдеңіз.\r\n* Балаларды шағын дамыту топтарына беріңіз.\r\n* Қолға арналған зарарсыздандыратын құралдарды қолданыңыз, микробтардың таралуының алдын алу үшін.\r\n* Мата сүлгінің орнына қағаз сүлгісін пайдаланыңыз.\r\n\r\nИммундық жүйе организмге инфекциямен күресуге көмектеседі. Иммундық жүйені нығайту үшін бірнеше тәсіл:\r\n\r\n* Пассивті темекі шегуден алшақ болыңыздар. Ол денсаулыққа қатысты көптеген мәселелердің пайда болуына ықпла етеді, оның ішінде, суық тиюдің.\r\n* Мүмкіндігінше, сәбиді емізіңіз. Ана сүті сәбиді тыныс алу жолдарының инфекциясынан қорғайды, тіпті, емізуді тоқтатқаннан кейінгі жылдар бойы.\r\n* Сұйықтықты көп ішіңіз, иммундық жүйенің жұмысына көмектесу үшін.\r\n* Тамаққа «белсенді өсінділері» бар йогуртты тұтыныңыз. Пробиотиктер балалардағы суық тиюдің пайда болуының алдын алады.\r\n* Ұйқыны қандырыңыз.  \r\n \r\n\r\nСинонимдары\r\n\r\nТыныс  алу жолдарының вирустық инфекциясы; суық тию.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(219,'article','612','Эпиглоттит','kz','2018-11-02 10:15:59','2018-11-02 10:15:00','__Эпиглоттит__ – көмей қақпашығының қабынуы. Көмей қақпашығы – көмей кіреберісінің үстінде орналасқан. Адамның жұтынған кезінде кеңірдектен өтетін сұйықтық пен тамақты тоқтату үшін, бұл тіндік перде жабылып тұрады. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=612',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Э','Эпиглоттит','y','   Эпиглоттит __Эпиглоттит__ – көмей қақпашығының қабынуы. Көмей қақпашығы – көмей кіреберісінің үстінде орналасқан. Адамның жұтынған кезінде кеңірдектен өтетін сұйықтық пен тамақты тоқтату үшін, бұл тіндік перде жабылып тұрады.  Эпиглоттит – көмей қақпашығының қабынуы. Көмей қақпашығы – көмей кіреберісінің үстінде орналасқан. Адамның жұтынған кезінде кеңірдектен өтетін сұйықтық пен тамақты тоқтату үшін, бұл тіндік перде жабылып тұрады. \r\nЭпиглотит адам өмірі үшін қауіпті болып саналады. Қабынған, ісінген көмей қақпашығы кеңірдекті тез бітеп, тыныс алуды қиындатып жібереді. Әдетте эпиглотит жоғарғы тыныс алу жолдары инфекциясы болмаса да кенеттен басталып кетеді.  \r\n\r\nЭпиглоттың симптомдары:\r\n•	Тыныс алудың ысылдап-пысылдап қиындап кетуі;\r\n•	Ыстық көтерілу;\r\n•	Жұтқыншақтағы сұйықтықты жұтыну, түкіру қиынға соғады;\r\n•	Дауыс қарлығады;\r\n•	Жатқанда тыныс алу қиындайды. Эпиглотитпен аурған балаларды әдетте басын төмен салбыратып, тізерлетіп отырғызып тыныс алуына мүмкіндік жасау керек. \r\nБұрын көбінесе балаларда бактериалық эпиглотит Haemophilusinfluenzae – дан туындаған. Бұл инфекцияны b  типті Haemophilus influenzae  (Hib) екпесі арқылы тоқтатқан. Қазір осы екпенің арасында балаларда Haemophilus influenzae-дан туындаған эпиглотит сирек кездесуде. Ересектерде көбінесе кездесетін эпиглотит стрептококтік инфекциядан болып жатады.\r\nЭпиглотит деп диагноз қойылған сәбилер қатты ауру, қалжыраған кейіпте көрінеді. Егер  балада эпиглотиттің симптомдары байқалса, жедел көмекті дереу шақырыңыз.\r\n\r\nБалалар кеудесінің ауыруы (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nэпиглоттит\r\nэпиглоттит симптомдары\r\nэпиглоттитті емдеу\r\nтамақ ауруы\r\nысу\r\nжұтынудың қиындауы\r\nтыныс алудың қиындауы\r\nтүкіріктене беру\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(220,'article','701','Бөгде зат','kz','2018-11-20 12:01:34','2018-11-20 11:58:00','Бөгде зат – шаң мен паразиттері бар, сіздің ағзаңызға енген зат. Егер сізге кез-келген тікенек қадалса, немесе, сіздің көзіңізге құм түсіп кетсе, дәл осылар бөтен затқа мысал бола алады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=701',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Бөгде','y','   Бөгде зат Бөгде зат – шаң мен паразиттері бар, сіздің ағзаңызға енген зат. Егер сізге кез-келген тікенек қадалса, немесе, сіздің көзіңізге құм түсіп кетсе, дәл осылар бөтен затқа мысал бола алады.   \r\nБөгде зат – шаң мен паразиттері бар, сіздің ағзаңызға енген зат. Егер сізге кез-келген тікенек қадалса, немесе, сіздің көзіңізге құм түсіп кетсе, дәл осылар бөтен затқа мысал бола алады.\r\nБөгде зат тыныс алғанда, немесе, дененің кез келген жерінен жарақат алған кезде ағзаға түседі. Бұлардан әсіресе балалар жиі зардап шегеді, себебі, олар ауыздарына, құлағына және мұрындарына көрінген нәрсені салады, ол балаға зардабын тигізбей қоймайды. \r\nҰсақ бөгде заттардың көпшілігі, мысалы, тікенектер, денсаулыққа зиян келтірмейді. Жұтылған бөгде заттар тұншығуға немесе ішек өтімсіздігіне әкелуі мүмкін, бұл кезде дәрігерлік көмек қажет.\r\nЕгер бөгде затты алып тастау мүмкін болмаса, төмендегі сілтеме арқылы «Жарақаттан бөгде затты ала алмау жайындағы» мақаланы оқуға кеңес береміз: http://www.zdrav.kz/node/447\r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nбөгде зат\r\nшаң\r\nтері\r\nағза\r\nбактериялар\r\nжара\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(221,'article','711','Балаға нашар қарым-қатынас көрсету ','kz','2018-11-21 05:01:24','2018-11-21 05:00:00','__Балаға нашар қарым-қатынас көрсету__ - бұл балаға қасақана зиян келтіру болып табылады. Балаға нашар қарым-қатынас жасауға жақтырмау және қатал қарау жатады.\r\n','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=711',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Балаға','y','   Балаға нашар қарым-қатынас көрсету  __Балаға нашар қарым-қатынас көрсету__ - бұл балаға қасақана зиян келтіру болып табылады. Балаға нашар қарым-қатынас жасауға жақтырмау және қатал қарау жатады.\r\n Балаға нашар қарым-қатынас көрсету - бұл балаға қасақана зиян келтіру болып табылады. Балаға нашар қарым-қатынас жасауға жақтырмау және қатал қарау жатады.\r\n\r\nБалаға нашар қарым-қатынас көрсетудің бірнеше формалары бар.\r\n\r\n•	Жақтырмау – бұл ата-аналардың немесе қамқоршылардың баланың денсаулығына және аман-саулығын қамтамасыз етпеу.Жақтырмау баланы тұрғылықты үймен, біліммен, киіммен, медициналық қызметтермен, қауіптерден қорғаумен қамтамасыз етпеу болып табылады. Жақтырмаудың нәтижесінде әртүрлі ұзақ уақыттық немесе қысқа уақыттық қиындықтар тууы мүмкін, мысалы, балада дамуының баяулауы және салмағының жеткіліксіздігі.\r\n•	Физикалық күштеуге - көгерулер, күйік, сынық, кесу, тістеу немесе мүшенің зақымдануы сынды тері жарақаттары жатады. Физикалық күштеуге сонымен қатар ұрыққа зиян келтіру, мысалы, жүкті әйелдің есірткі қабылдауы немесе қасақана зиян келтіру жатады.\r\n•	Эмоциялық (психологиялық) күштеу – әдейі ауызша немесе мінезімен әсер ету немесе балаға қарым-қатынастың жеткіліксіздігімен оның түкке тұрғысыз,кесірлі, ұнамсыз, керексіз, қауіпке шалдыққыш немесе оның құндылығы тек өзгелердің қажеттілігін өтеуде екенін білдіру.Эмоциялық қолдаудан бастарту, изоляция, немесе лаңкестік жасау,қорқыту эмоциаалді күштеудің түрі болып саналады. Бала куәгері болған үйдегі күштеу де эмоциялық күштеудің түрі болып саналады.\r\n•	Сексуалды күштеу – балаға жасалған үлкен адамды сексуалды қанағаттандыру мақсатындағы кез-келген әрекет. Бұған бала түсінбейтін немесе келіспейтін немесе заңға қайшы сексуалді әрекетті жатқызады. Эксгибиционизм, вуаризм немесе балаға порнография көрсету сексуалды күштеудің түріне жатады.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nжақтырмау\r\nнашар қарым-қатынас көрсету\r\nзорлық\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(222,'article','715','Ауызда пирсинг болған жағдайда мүмкін болатын проблемалар ','kz','2018-11-21 05:04:28','2018-11-21 05:03:00','Ерін, тіл, беттің ішкі жағында пирсинг болған жағдайда, мынадай асқынулар туындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Ауырсыну;\r\n•	Қансырау;\r\n•	Пирсинг аймағының жұқпалануы;\r\n•	В гепатиті, С гепатиті, АИТВ, сифилис секілді инфекциялар;\r\n•	Сөйлеуде қиындықтардың болуы;\r\n•	Шайнау және жұтуда қиындықтардың болуы;\r\n•	Тістің зақымдалуы, үгілуі, бұзылуы немесе сызаттар;\r\n•	Тыртық тін;\r\n•	Жұтқыншақтың бітелуіне әкелетін ісіктер.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=715',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Ауызда','y','   Ауызда пирсинг болған жағдайда мүмкін болатын проблемалар  Ерін, тіл, беттің ішкі жағында пирсинг болған жағдайда, мынадай асқынулар туындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Ауырсыну;\r\n•	Қансырау;\r\n•	Пирсинг аймағының жұқпалануы;\r\n•	В гепатиті, С гепатиті, АИТВ, сифилис секілді инфекциялар;\r\n•	Сөйлеуде қиындықтардың болуы;\r\n•	Шайнау және жұтуда қиындықтардың болуы;\r\n•	Тістің зақымдалуы, үгілуі, бұзылуы немесе сызаттар;\r\n•	Тыртық тін;\r\n•	Жұтқыншақтың бітелуіне әкелетін ісіктер. Ерін, тіл, беттің ішкі жағында пирсинг болған жағдайда, мынадай асқынулар туындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Ауырсыну;\r\n•	Қансырау;\r\n•	Пирсинг аймағының жұқпалануы;\r\n•	В гепатиті, С гепатиті, АИТВ, сифилис секілді инфекциялар;\r\n•	Сөйлеуде қиындықтардың болуы;\r\n•	Шайнау және жұтуда қиындықтардың болуы;\r\n•	Тістің зақымдалуы, үгілуі, бұзылуы немесе сызаттар;\r\n•	Тыртық тін;\r\n•	Жұтқыншақтың бітелуіне әкелетін ісіктер.\r\n\r\nАуызда пирсинг болған жағдайда әшекейді алып тастауға мүмкіндік барына көз жеткізу керек. Әшекейді оңай қойып немесе алып тастауға гантель пішіндегі шарды бұрап шығаруға мүмкіндік болуы керек. Қозғалмалы әшекейді абайсызда жұтып қойса, ол өз кезегінде жарақаттың себебі болып, нәтижесінде хирургиялық араласуға әкелуі мүмкін.   \r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nтілдегі пирсинг \r\nбеттегі пирсинг\r\nеріндегі пирсинг\r\nжұғу қаупі\r\nауырдағы пирсингтің асқынуы\r\nқансырау\r\nпирсингтегі инфекциялар\r\nсөйлеудеі қиындықтардың болуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(223,'article','717','Бет нервісінің шеткі салдануы ','kz','2018-11-21 05:06:16','2018-11-21 05:05:00','__Беттің бір жағындағы бұлшықеттің әлсіздігі немесе салдануы__ - бұл дәм сезуге, жас түзілу және сілекей түзілуге әсер ететін беттің бір жағының салбырауына әкеп соқтырады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=717',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Бет','y','   Бет нервісінің шеткі салдануы  __Беттің бір жағындағы бұлшықеттің әлсіздігі немесе салдануы__ - бұл дәм сезуге, жас түзілу және сілекей түзілуге әсер ететін беттің бір жағының салбырауына әкеп соқтырады. Беттің бір жағындағы бұлшықеттің әлсіздігі немесе салдануы - бұл дәм сезуге, жас түзілу және сілекей түзілуге әсер ететін беттің бір жағының салбырауына әкеп соқтырады.\r\n\r\nКөптеген жағдайда беттің шеткі салдануы беттің бір жағындағы бұлшықет нервінің қабынуына байланысты пайда болады. Қабынудың себебі белгісіз, бірақ вирусты инфекциялармен байланысты болуы мүмкін.\r\n\r\nБет нервісінің шеткі салдануы кенеттен, жиі түнде пайда болып, әдетте емдеусіз өздігінен бірнеше апта аралығында жазылады немесе жақсарады. Құрғаудан немесе жарақаттан сақтану үшін түнге қарай көзге зақымдалған аймаққа таңғыш байлаймыз. Қабынуды төмендету үшін дәрігер кортикостероидтар тағайындауы мүмкін.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nбет бұлшықетінің салдануы\r\nшеткі салдану\r\nбет нервісі\r\nбұлшықет әлсіздігі\r\nбет бұлшықетінің салдану себебі\r\nкортикостероидтар\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(224,'article','731','Метаболиялық синдром (Инсулинрезистенттілік)','kz','2018-11-21 08:42:50','2018-11-21 08:39:00','__Метаболиялық синдром__ - жүpек-қан тамырлары ауруларының, инсульттің және екі типті қант диабетінің пайда болу қаупін арттыратын қауіп-қатер факторларының топтары болып табылады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=731',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Метаболиялық','y','   Метаболиялық синдром (Инсулинрезистенттілік) __Метаболиялық синдром__ - жүpек-қан тамырлары ауруларының, инсульттің және екі типті қант диабетінің пайда болу қаупін арттыратын қауіп-қатер факторларының топтары болып табылады. Метаболиялық синдром - жүрек-қан тамырлары ауруларының, инсульттің және екі типті қант диабетінің пайда болу қаупін арттыратын қауіп-қатер факторларының топтары болып табылады.\r\n \r\nСебептері\r\nҒалымдар метаболиялық синдромның қандай да бір себептерден пайда болатынына әлі де сенімді емес. Дегенмен, бұл синдроммен байланысты  бір белгілісі,  семіздік немесе жай артық салмақтан  осы аурудың туындайтыны анықталды.\r\n\r\nМетаболиялық синдромның ең негізгі қауіп факторлары:\r\nДененің ортаңғы және жоғарғы бөліктерінде  (орталық семіру) майдың  жиналуынан  пайда болады, мұндай денені «алма тәрізді» деп сипаттауға болады.\r\nИнсулинге төзімділік. Дене инсулинді қалыпты жағдайға қарағанда төмен пайдаланады. Жалпы инсулин ағзадағы қантты бақылау үшін қажет. Инсулинді тиімсіз пайдаланудың нәтижесінде, ағзадағы қант пен майдың мөлшері артады.\r\n\r\nБасқа да қауіпті факторлар, мына жайттармен толығады:\r\n•	Жасы\r\n•	Метаболиялық синдромның пайда болуына генетикалық бейімділік\r\n•	Гормоналды өзгерістер\r\n•	Физикалық белсенділіктің жеткіліксіздігі\r\nМетаболиялық синдромнан зардап шеккен адамдар басқа да қиындықтарға тап болады. Олар,  аурудың ағымын одан сайын күрделендіретін  немесе осы аурудың пайда болуына себепкер  болуы мүмкін жайттар. Мысалы:\r\n•	Қанның шамадан тыс ұюы\r\n•	Ағзадағы қабыну белгісін көрсететін заттардың қанда жоғарылауы\r\n \r\n  \r\n\r\nДиагностикасы\r\nЕгер төменде көрсетілген үш немесе одан да көп симптомдар көрініс берсе, пациент метаболиялық синдромнан зардап шегеді деген сөз:\r\n•	Қан қысымы 130/85 мм сын.бағ. жоғары болса;\r\n•	Аш қарында қандағы қанттың деңгейі 100 мг / дл жоғары болса.\r\n•	Үлкен бел айналымы:\r\nЕрлерде – 100 сантиметрден жоғары\r\nӘйелдерде – 88 сантиметрден жоғары\r\n•	Жоғарғы тығыздықты липопротеиндердің құрамындағы холестерин деңгейінің төмен болуы;\r\nЕрлерде – 40 мг/дл төмен\r\nӘйелдерде – 50 мг/дл төмен\r\n•	Үшглицеридтердің деңгейі 150 мг / дл жоғары\r\n \r\nЕмдеу\r\nБұл ауруды емдеу үшін ең бастысы - жүрек аурулары мен қант диабетінің пайда болу қаупін азайту керек. Емдеуші дәрігер науқасқа өмір сүру салтын өзгертуді талап етіп, сондай-ақ, қан қысымын, ЖТЛП холестеринді, қандағы қант деңгейін төмендетуге бағытталған дәрі-дәрмектерді қолдануды ұсынады.\r\nАртық салмақтан арылу керек. Метаболиялық синдромнан зардап шеккен адам салмағының 7-10 пайызын түсіруі керек. Бір күнде ішкен асының калориясын 500-1000 –ға дейін азайту қажет.\r\nОрташа қарқынды физикалық жаттығулар үшін кем дегенде 30 минут уақытын бөлгені жөн, мысалы, аптасына 5-7 рет жай жүрсе де жайрайды.\r\n\r\nАрықтау арқылы қандағы холестерин деңгейін төмендету керек. Физикалық белсенділік  пен холестерин деңгейін төмендетуге арналған препараттарды қолдану арқылы осы мақсатты жүзеге асыруға болады.\r\nАрықтау арқылы, сондай-ақ, артериялық қан қысымы деңгейін төмендету керек. Ол үшін физикалық жаттығулар жасап, дәрілік препараттарды қолдану керек. \r\nШылым шегетін адамдар зиянды әдеттен арылу керек.\r\n\r\nАуру ағымы\r\nМетаболиялық синдромы бар адамдарда жүрек ауруына, 2-ші типтегі диабетке, инсультке, бүйрек ауруларына шалдығу қаупі жоғары болады және аяқтарының қандануы жеткіліксіз болуы мүмкін.\r\n \r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nЕгер сізде осы аурудың белгілері немесе симптомдары болса, дәрігерге қаралыңыз.\r\n \r\nСинонимы: \r\nИнсулинге төзімділік синдромы; X синдромы.\r\n\r\nТегтер: \r\nсеміздік\r\nАҚҚ\r\nинсулин\r\nқант\r\nинсульт\r\nинфаркт\r\nсалмақ\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(225,'article','750','Жүктілік кезіндегі қынаптық қан кету және оның ауырлық дәрежелері ','kz','2018-11-26 11:54:24','2018-11-26 11:53:00','Қынаптық қан кетудің ауырлық дәрежесін төменде көрсетілген белгілер бойынша анықтауға болады:\r\n\r\n•	Ауыр дәрежедегі қан кету: 2 сағат ішінде 2 қалың төсеменің және 2 супер тампонның қанға толуы. Ескерту: жүкті әйелде қанның қатты бөлінуі немесе ұйындысының шығуы мүмкін, бірақ егер қан кету тоқтайтын болса, онда бұл жағдайда қан кетудің ауыр дәрежесіне жатпайды.\r\n•	Орташа дәрежедегі қан кету: 3 сағат ішінде 1 ең үлкен төсеменің немесе 1супер тампонның қанға толуы.\r\n•	Әлсіз дәрежедегі қан кету: 3 сағаттан көп уақытта ең үлкен қалыңдықтағы 1 төсемеден аз қолдану.\r\n•	Ең аз (минималды) қан кету: қынаптан бірнеше ғана қан тамшысының шығуы немесе сол жерде дақтың пайда болуы. ','tokenvvrcaczevpurzwqvzrrffxvzcrtwxvqx',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=750',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жүктілік','y','   Жүктілік кезіндегі қынаптық қан кету және оның ауырлық дәрежелері  Қынаптық қан кетудің ауырлық дәрежесін төменде көрсетілген белгілер бойынша анықтауға болады:\r\n\r\n•	Ауыр дәрежедегі қан кету: 2 сағат ішінде 2 қалың төсеменің және 2 супер тампонның қанға толуы. Ескерту: жүкті әйелде қанның қатты бөлінуі немесе ұйындысының шығуы мүмкін, бірақ егер қан кету тоқтайтын болса, онда бұл жағдайда қан кетудің ауыр дәрежесіне жатпайды.\r\n•	Орташа дәрежедегі қан кету: 3 сағат ішінде 1 ең үлкен төсеменің немесе 1супер тампонның қанға толуы.\r\n•	Әлсіз дәрежедегі қан кету: 3 сағаттан көп уақытта ең үлкен қалыңдықтағы 1 төсемеден аз қолдану.\r\n•	Ең аз (минималды) қан кету: қынаптан бірнеше ғана қан тамшысының шығуы немесе сол жерде дақтың пайда болуы.  Қынаптық қан кетудің ауырлық дәрежесін төменде көрсетілген белгілер бойынша анықтауға болады:\r\n\r\n•	Ауыр дәрежедегі қан кету: 2 сағат ішінде 2 қалың төсеменің және 2 супер тампонның қанға толуы. Ескерту: жүкті әйелде қанның қатты бөлінуі немесе ұйындысының шығуы мүмкін, бірақ егер қан кету тоқтайтын болса, онда бұл жағдайда қан кетудің ауыр дәрежесіне жатпайды.\r\n•	Орташа дәрежедегі қан кету: 3 сағат ішінде 1 ең үлкен төсеменің немесе 1супер тампонның қанға толуы.\r\n•	Әлсіз дәрежедегі қан кету: 3 сағаттан көп уақытта ең үлкен қалыңдықтағы 1 төсемеден аз қолдану.\r\n•	Ең аз (минималды) қан кету: қынаптан бірнеше ғана қан тамшысының шығуы немесе сол жерде дақтың пайда болуы. \r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nқан кету\r\nқынаптық қан кету \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(226,'article','757','Сүйел ','kz','2018-11-26 12:06:41','2018-11-26 12:01:00','__Сүйел__ – бұл сүйел вирусынан туындаған қауіпті емес тері өсіндісі. Сүйел көбінесе аяққа,қолға және бетке шығады, соның кесірінен адамда жуынғанда, қырынғанда жағымсыз сезімі болуы мүмкін.\r\n','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=757',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Сүйел','y','   Сүйел  __Сүйел__ – бұл сүйел вирусынан туындаған қауіпті емес тері өсіндісі. Сүйел көбінесе аяққа,қолға және бетке шығады, соның кесірінен адамда жуынғанда, қырынғанда жағымсыз сезімі болуы мүмкін.\r\n Сүйел – бұл сүйел вирусынан туындаған қауіпті емес тері өсіндісі. Сүйел көбінесе аяққа,қолға және бетке шығады, соның кесірінен адамда жуынғанда, қырынғанда жағымсыз сезімі болуы мүмкін.\r\n\r\nСүйелдің негізгі түрлері мыналар:\r\n\r\n•	Кәдімгі сүйел. Бұл жиі қолға және дененің кез келген жеріне шығатын сырты бұдыр, түсі күңгірт-сұр болатын сүйелдер.\r\n•	Табандық сүйел. Бұл сүйелдер табанда пайда болады және сырты қаттылау келеді, қалың терімен жанасқан қара нүктелері болады. Табандық сүйел жүргенде ауырсыну сезімі болуы мүмкін. Малта тастың үстінен жүргендей сезім туындайды.\r\n•	Үшкір сүйел. Көбінесе қасаға, анус айналасына,тік ішек пен қынап аймағына шығатын сүйелдер.Бұлар өте кішкентай болып, көзге көрінбеуі мүмкін. Түсіне қарай ерекшеленеді (дене түстестен сұр түске дейін). Олар түрлі-түсті қырыққабатқа ұқсап, массаны қалыптастыру үшін бірге өседі. Бұл сүйелдер тік ішектің, анустың және жатыр мойнының қатерлі ісігін шақыруы мүмкін.\r\n•	Жалпақ сүйел. Көбінесе бетке, аяққа және қолға шығатын сүйелдер. Олар кішкентай (әдетте қарындаштың соңындағы өшіргіштен қарағанда кішкентай), сырты жалпақ,түсі ашық-қоңыр немесе ашық-сары түстес болып келеді.\r\n•	Жіп тәрізді сүйел. Дене түстес, пішіні саусақ тәрізді болатын, көбінесе ауыз және мұрын аймағына шығатын сүйелдер.\r\n•	Тырнақ аймағына шығатын сүйелдер.  Аяқ немесе қол тырнақтары аймағына шығатын, пішіндері әр түрлі болып келетін сүйелдер. Олар тырнақтың дұрыс өспеуіне әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nКөп жағдайда ем қажет емес. Егер ауырсынып немесе көзге жағымсыз көрінетін болса, емдеуге болады.Үй жағдайында салицил қышқылын қолдану арқылы  мдеуге болады. Егер ол көмектеспесе,  дәрігердің жазған емі бойынша криотерапия жасалады. Хируригялық жолмен де емдеуге болады.\r\n \r\n\r\nТеріде жалпы проблемалардың болуы (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nсүйел\r\nбалалардағы сүйел\r\nсүйелдің емі \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(227,'article','764','Ұйқысыздық','kz','2018-11-26 12:24:03','2018-11-26 12:23:00','Әрине, әрқайсымыз өмірде кемінде бір рет болсын ұйқысыздықтан зардап шегеміз. Мұндай жағдай емтихан алдында  немесе маңызды кездесулердің алдында орын алуы мүмкін, ол кезде сіз ұйықтауға ерте жатып, жақсы тұруға ниеттенесіз. Бірақ оның орнына бірнеше сағат бойы ұйықтай алмай, ары-бері аунақшақтап алдағы оқиғаларға байланысты түрлі нұсқаларды ойлап кетуіңіз де ықтимал.  Немесе кейбір жұмыстағы ауыртпалықтың салдарынан «қатты ұйқы қысса», одан кейін төсегіңізге жатып демалайын десеңіз ол арманыңыз орындаймай-ақ қояды, қырсыққанда, төсегіңіз ыңғайсыз болып көрінеді, кейде әртүрлі шуылдаған дыбыстар жүйкеңізге тиіп, содан  ұйықтауға деген ниет біржола жоғалады. Осындай проблемалар адамдардың 30-45% -ында жиі кездеседі және олардың жартысы созылмалы болып келеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=764',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ұ','Ұйқысыздық','y','   Ұйқысыздық Әрине, әрқайсымыз өмірде кемінде бір рет болсын ұйқысыздықтан зардап шегеміз. Мұндай жағдай емтихан алдында  немесе маңызды кездесулердің алдында орын алуы мүмкін, ол кезде сіз ұйықтауға ерте жатып, жақсы тұруға ниеттенесіз. Бірақ оның орнына бірнеше сағат бойы ұйықтай алмай, ары-бері аунақшақтап алдағы оқиғаларға байланысты түрлі нұсқаларды ойлап кетуіңіз де ықтимал.  Немесе кейбір жұмыстағы ауыртпалықтың салдарынан «қатты ұйқы қысса», одан кейін төсегіңізге жатып демалайын десеңіз ол арманыңыз орындаймай-ақ қояды, қырсыққанда, төсегіңіз ыңғайсыз болып көрінеді, кейде әртүрлі шуылдаған дыбыстар жүйкеңізге тиіп, содан  ұйықтауға деген ниет біржола жоғалады. Осындай проблемалар адамдардың 30-45% -ында жиі кездеседі және олардың жартысы созылмалы болып келеді. Әрине, әрқайсымыз өмірде кемінде бір рет болсын ұйқысыздықтан зардап шегеміз. Мұндай жағдай емтихан алдында  немесе маңызды кездесулердің алдында орын алуы мүмкін, ол кезде сіз ұйықтауға ерте жатып, жақсы тұруға ниеттенесіз. Бірақ оның орнына бірнеше сағат бойы ұйықтай алмай, ары-бері аунақшақтап алдағы оқиғаларға байланысты түрлі нұсқаларды ойлап кетуіңіз де ықтимал.  Немесе кейбір жұмыстағы ауыртпалықтың салдарынан «қатты ұйқы қысса», одан кейін төсегіңізге жатып демалайын десеңіз ол арманыңыз орындаймай-ақ қояды, қырсыққанда, төсегіңіз ыңғайсыз болып көрінеді, кейде әртүрлі шуылдаған дыбыстар жүйкеңізге тиіп, содан  ұйықтауға деген ниет біржола жоғалады. Осындай проблемалар адамдардың 30-45% -ында жиі кездеседі және олардың жартысы созылмалы болып келеді.\r\n\r\nҰйқысыздықтың үш кезеңі бар.\r\n\r\n• Біріншісі – ұйықтар алдындағы қиындық.  Содан адамда бірте-бірте бүтіндей бір «ұйқының ауытқуы » секілді әдет қалыптасады, немесе «төсектен қашқақтау» дегендей, не болмаса түсініксіз бір  ұйқының келмеуіне байланысты үрейлі жайттар пайда болуы мүмкін. \r\n•  Ұйқы бұзылуының екінші кезеңі  (интерсомникалық бұзылыстар) түнгі түрлі жайсыздықтан оянып кету болып табылады. Ол кезде адам, дауыстан немесе ауыр ұйқыдан, шытырман түстерден, ауру сезімінен, тыныс алудың бұзылуынан, шалт қимылдың себептерінен оянып кетіп ұзақ уақыт ұйықтай алмай жатады.  \r\n• Үшінші кезең  (постомникалық бұзылыстар). Үшінші кезеңде адамның таңда тұруының қиынығын атап өтсек болады, ұйқы қанбай, жұмысқа деген құлшыныс төмендеп, бір түсініксіз басылып тұрғандай сезімдер билеп алады.\r\n\r\nСондай-ақ, адамдар «түнде көз ілмедім» деп, шағымданып жатады, бірақ дәрігер оларды тексере  келе  олардың тәулігіне кем дегенде 5 сағат ұйықтайтыны анықталады. Бұл жағдай ұйқының бұзылуы деп аталады (ұйқының агоносиясы).\r\n\r\nЕмдеу.  Егер де, сізде ұйқысыздық болса, онда мәселені толықтай  шешуге болады -  ол үшін бар болғаны дұрыс жатып, ұйықтауды үйреніңіз! Өзіңіздің жұмыс кестеңізді және тынығу уақытыңызды реттеп көріңіз,  жатар алдында жылы, жайлы ванна қабылдап, қажет болып жатса, аутотренинг курсына қатысып көруге де болады.\r\n\r\nҰйқысыздықтың салдарынан шаршау, күйзелісстер туындаған жағдайда ұйықтататын дәріблерді пайдалануға болады, бірақ есіңізде болсын, біріншіден, сіз осы препаратты қабылдауға қатысты ережелерді қатаң ұстануға тиіссіз және екіншіден, кез-келген ұйқы шақыратын дәрілерді қолданудың ұзақтығы 10 -14 күн. Дәрілердің қолдану ұзақтығы дұрыс болса, оған  тәуелділіктің артуы мен әдеттеніп қалу жағдайлары қалыптаспайды және дәріден бас тарту керек проблемалары алдыңыздан кесе көлденең тұрмайды. Бұл қағиданы сақтау өте қиын, себебі көптеген адамдар ұйқының бұзылуын өз күшімен жеңуге емес, оңай жолмен дәрі қолдана салып жеңіге тырысады.\r\n\r\nЕгер сіз қабылдаған барлық шаралардан кейін, сіз әлі де ұйқысыздықтардан зардап шегіп жүрсеңіз, онда сіз сомнолог дәрігерге жүгінуіңіз керек. Неврологтың да қосымша тексеруін қажет етуіңіз мүмкін. Ұйқысыздықты емдеу үшін физиотерапия, фототерапия, акупунктура және психотерапия қолданылады.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nұйқысыздық;  \r\nкүйзеліс; \r\nұйқы шақыратын дәрілер; \r\nұйқысыздықты емдеу\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(228,'article','774','Периодонтит','kz','2018-11-27 09:27:44','2018-11-27 09:18:00','Периодонтит  – деп, тісті ұстап тұратын байламдардың қабынып, індет жұқтыруын айтады.\r\nҚызыл иектің ауытқымалы ұлғаюы, томпаюы немесе ісінуі аурудың симптомдары болуы мүмін.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=774',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Периодонтит','y','   Периодонтит Периодонтит  – деп, тісті ұстап тұратын байламдардың қабынып, індет жұқтыруын айтады.\r\nҚызыл иектің ауытқымалы ұлғаюы, томпаюы немесе ісінуі аурудың симптомдары болуы мүмін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nПериодонтит  – деп, тісті ұстап тұратын байламдардың қабынып, індет жұқтыруын айтады.\r\n  \r\nҚызыл иектің ауытқымалы ұлғаюы, томпаюы немесе ісінуі аурудың симптомдары болуы мүмін.\r\n\r\nСебептері\r\nПериодонтит қызыл иектің инфекциясын немесе қабынуын (гингивит) уақытылы емдемесе, не болмаса, мүлдем ем жүргезбеген кезде туындайды. Қызыл иектен пайда болған  инфекция мен қабыну тістерді ұстап тұратын байламдар мен сүйектерге таралады. Байламдар босағандықтан тістер босап, түсе бастайды. Ересектердегі тістің жиі түсуі осы периодонтиттің салдарынан. Бұл ауру балаларда сирек кездескенмен,  жасөспірімдерде жиі ұшырасады.\r\nТістің негізінде тіс қағы мен тіс тастары жиналады. Қабынудың салдарынан қызыл иекпен тістердің арасында қызыл иек қалтасы түзіледі, оған тіс қағы мен тіс тастары жиналады. Қызыл иек қалтасында жұмсақ тіндер ісінеді.  Қабынудың одан әрі дамуы тістің айналасындағы тіндер мен сүйектерге зиян келтіреді. Қызыл иек қағында бактерия бар болғандықтан, тіс абсцессінің жұғуы және дамуы мүмкін, нәтижесінде сүйектің жойылу жылдамдығы арта түседі.\r\n\r\nСимптомдары\r\n•	Тыныс алған кезде жағымсыз иіс шығады;\r\n•	Қызыл иек ашық қызыл немесе қызыл-күлгін түске енеді;\r\n•	Қызыл иек жылтырай түседі;\r\n•	Қызыл иек қанағыш келеді (тісті тазалаған кезде тіс щеткасында қанның пайда болуы)\r\n•	Қызыл иекті қолмен ұстаса тітіркендіреді, бірақ ауырсынбайды;\r\n•	Тістердің түсуі кездеседі;\r\n•	Қызыл иектің томпаюы байқалады.\r\nЕскерту: ерте симптомдары гингивитке ұқсайды.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nТіс дәрігері ауыз қуысын және тістерді қарап тексергенде, қызыл иек жұмсақ, ісінген, қызыл-күлгін болады. Тістің негізінде тіс қағы мен тіс тасы және ұлғайған қызыл иек қалталары анықталуы мүмкін. Тістің абсцессі болмаған кезде, қызыл иек ауырсынбайды немесе әлсіз сезімтал болады. Сондай-ақ, тістердің қызыл иектен ажырауы немесе тістердің  түсуі анықталуы мүмкін.\r\nСтоматологиялық рентгенологиялық зерттеу арқылы, сүйекті ұстап тұратын құрылымдардың жойылғанын және қызыл иектің астында тіс қағының жиналғанын анықтауы мүмкін.\r\n \r\nЕмдеу\r\nЕмдеудің мақсаты – қабынудың бетін қайтару, қызыл иек қалталарын алып тастау, қызыл иек ауруларының кез-келген бастапқы себептеріне дереу ем қолдану.\r\nТістердің немесе тіс протездерінің беткей зақымдалуларын жою қажет.\r\nТістерді мұқият тазалау өте маңызды. Тіс қағы мен тіс тасын азайту және жою үшін әртүрлі құрылғыларды пайдаланған жөн. Қызыл иек ауруларының қаупін азайту үшін, тіпті кәсіби стоматологиялық тазалаудан кейін де, әрдайым тіс щеткасын дұрыс пайдалану керек. Сіздің тіс дәрігеріңіз немесе гигиенист оларды қалай дұрыс пайдалану керектігін көрсетеді. Периодонтитпен ауыратын науқастар жылына екі реттен артық кәсіби стоматологиялық тіс тазалаудан өтуі керек.\r\nХирургиялық ем жүргізу де қажет болуы мүмкін. Қызыл иектегі терең қалталарды ашу және тазалау үшін осындай әдістерді қолдануға тура келеді. Босаған тістердің бекітілуін қамтамасыз ету қажет. Ауруды өршітіп алмас  үшін және жақын тістерге қабынудың таралуын болдырмау үшін бір немесе бірнеше тістерді алып тастау да қажет болады.\r\n\r\nБолжамы\r\nКейбір адамдарға қабынған қызыл иектен тіс қағын алып тастау процедурасы аса бір жағымсыздық тудыруы ықтимал. Қызыл иектің қанауы және жоғарғы сезімталдығы емдеуден кейін 1-2 апта ішінде басылады. (Сау қызыл иек қызғылт және мықты болып көрінеді).\r\nАуыз қуысының гигиенасын өмір бойы қадағалап отыру керек, өйткені ауру қайтадан пайда болуы ғажап емес.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n•	Жұмсақ тіндердің инфекциясы немесе абсцессі (бет целлюлиті) дамиды;\r\n•	Бет сүйектерінің індетке ұрынуы ықтимал (остеомиелит);\r\n•	Периодонтиттің қайта пайда болуы қаупі;\r\n•	Тіс абсцессі пайда болады;\r\n•	Тістердің түсуі кездеседі;\r\n•	Тістер босайды және ығысып, қисайып кетеді; \r\n•	Гингивиттің (қызыл иектің қабынуы) ауырсыну түрі\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nПериодонтиттің симптомдары байқалған жағдайда дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nАлдын алу\r\nАурудың алдын-алудың ең жақсы құралы – ауыз қуысының гигиенасын сақтау болып табылады. Оған тіс шөткесімен мұқият тіс тазалау және тұрақты кәсіби стоматологиялық тіс тазалату жатады. Гингивиттің алдын алу және емдеу периодонтиттің даму қаупін азайтады.\r\nСинонимдері\r\nАльвеолярлы пиорея; Қызыл иектің қабынуы мен сүйектердің зақымдануы\r\n\r\nБалалар мен жас өспірімдердің ауыз қуысында туындаған мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\r\nТіс мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\r\nАуыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nгингивит\r\nтістер\r\nқабыну\r\nқызыл иек\r\nқақ \r\nбактерия\r\nпериодонтит\r\nауыздағы иіс\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(229,'article','842','Ішектік қан кету','kz','2018-12-21 03:48:57','2018-12-21 03:48:00','Нәжіске қан араласу немесе тік ішектен қан кету көптеген аурулардың белгісі болуы мүмкін. Олар көбінесе күрделі жағдайлар, мысалы, қабынбалы процесс, инфекция, ойық жара мен қауіпті ісік болуы мүмкін. Ішектік қан кету қанның мөлшеріне және қан кетудің ұзақтығына қарасты ажыратылады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=842',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','І','Ішектік','y','   Ішектік қан кету Нәжіске қан араласу немесе тік ішектен қан кету көптеген аурулардың белгісі болуы мүмкін. Олар көбінесе күрделі жағдайлар, мысалы, қабынбалы процесс, инфекция, ойық жара мен қауіпті ісік болуы мүмкін. Ішектік қан кету қанның мөлшеріне және қан кетудің ұзақтығына қарасты ажыратылады. Нәжіске қан араласу немесе тік ішектен қан кету көптеген аурулардың белгісі болуы мүмкін. Олар көбінесе күрделі жағдайлар, мысалы, қабынбалы процесс, инфекция, ойық жара мен қауіпті ісік болуы мүмкін. Ішектік қан кету қанның мөлшеріне және қан кетудің ұзақтығына қарасты ажыратылады.\r\n\r\nҮлкен дәреттің үстінде көрінген азғантай қан, әдетте тік ішектің кішкене жарақаттануынан немесе тітіркенуінен, сондай-ақ геморройдан пайда болады.  Егер нәжісте азғантай қан кейде ғана көрініс беріп жүретін болса, сіз өзіңізді күндегідей сезінетін болсаңыз, яғни бойыңыздан  еш өзгеріс байқамасаңыз, алаңдайма-ақ қойсаңызда болады.\r\nЕгер ішектен көп қан кететін болса, нәжісті унитазға салса, қызыл түс басып кетеді. Нәжістегі қан қанық қызыл түсті, немесе қызыл-қоңыр түсті, күңгірт не болмаса қара түске боялып тұрады. Бұл енді, канның қайдан шыққанына және оның асқорыту жолдары арқылы қанша уақытта келгеніне байланысты.\r\n\r\nДәретхана қағазында болсын, басқа да белгілермен болсын, қанның мөлшері тіпті аз болса да осындай жағдай орын ала қалса дәрігерге хабарласыңыз. Егер ол  қауіпті ауру болса, немесе асқыну процессі болса  дереу аныққтау керек.\r\n\r\nЕмдеу. Егер нәжісте қан көрінгендей жағдай болса,  жеке дәрігеріңізге немесе тұрғылықты мекен-жай бойынша қаралатын хирургқа барып қаралыңыз, егер  кеткен қан қауіпті аурудың себебінен болса, анықтап, алдын алу қажет.\r\n\r\nМамандандырылған көмек қолын  проктолог дәрігерлері (тік ішек аулуларын емдейтін хирург) көрсете алады.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nқан кету\r\nасқазан мен он екі елі ішектің ойық жаралы ауруы\r\nқауіпті ісік \r\nинфекциялық процесс\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(230,'article','867','Helicobacter pylori инфекциясы','kz','2018-12-21 07:30:40','2018-12-21 07:26:00','Хеликобактер пилори (Н.pelori) – асқазан ауруын тудыратын бактерия. Олар шамамен жер шарындағы 2/3 елдімекенде кездеседі және олар таза емес азық-түлік пен лас судан беріледі, бірақ ғалымдар бұл жайындағы нақты ақпаратты әлі толық бере алмады.  Хеликобактер пилори (Н.pelori) асқазанның ойық жарасын және 12 елі ішек ауруын, сондай-ақ асқазанның қауіпті ісігін тудыратын бактерия болып табылады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=867',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','H','Helicobacter','y','   Helicobacter pylori инфекциясы Хеликобактер пилори (Н.pelori) – асқазан ауруын тудыратын бактерия. Олар шамамен жер шарындағы 2/3 елдімекенде кездеседі және олар таза емес азық-түлік пен лас судан беріледі, бірақ ғалымдар бұл жайындағы нақты ақпаратты әлі толық бере алмады.  Хеликобактер пилори (Н.pelori) асқазанның ойық жарасын және 12 елі ішек ауруын, сондай-ақ асқазанның қауіпті ісігін тудыратын бактерия болып табылады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n  \r\nХеликобактер пилори (Н.pelori) – асқазан ауруын тудыратын бактерия. Олар шамамен жер шарындағы 2/3 елдімекенде кездеседі және олар таза емес азық-түлік пен лас судан беріледі, бірақ ғалымдар бұл жайындағы нақты ақпаратты әлі толық бере алмады.  Хеликобактер пилори (Н.pelori) асқазанның ойық жарасын және 12 елі ішек ауруын, сондай-ақ асқазанның қауіпті ісігін тудыратын бактерия болып табылады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nАсқазанның  және 12 елі ішектің ойық жарасының симптомдары кезінде дәрігер сіздің қаныңыздағы Н.pelori-ге қарсы иммунглобулиндерді  тексереді, хеликобактериозға тыныс алдыру арқылы тест өткізеді немесе Н.pelori-ге қарсы антигенді анықтау үшін нәжіс үлгісін алады. \r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеудің ең тиімді әдісі антибиотиктер мен антацидті дәрілерді үйлестіре қолдану (асқазан сөліндегі қышқылды азайтуға бағытталған) әдісі болып табылады. Емделу курсынан өткеннен кейін сіз қайта тексеруден өткеніңіз жөн, инфекцияның толық жойылғанынан көз жеткізу үшін.\r\n\r\nАлдын алу \r\nH. pylori-дан қорғану үшін, сіз төмендегідей шараларды қолдансаңыз болады:\r\n•	Жуынатын бөлмеден шыққан сайын, әр тамақтанудың алдында қлыңызды жуыңыз;\r\n•	Дұрыс дайындалған тамақты жеңіз;\r\n•	Тек таза суды ішіп жүруге тырыссыңыз.\r\n\r\nДереккөз: АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институтарының дерекқорынан алынды: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/helicobacterpyloriinfections.html\r\n\r\nТегтер: \r\nНP\r\nХП\r\nхелткобактер пилори\r\nойық жара\r\nасқазан\r\nасқазан ойық жарасы\r\nойық жаралы ауру\r\nасқазанның ойық жарасын емдеу\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(231,'article','873','Тісжегі','kz','2018-12-21 08:40:46','2018-12-21 08:33:00','Тісжегі – тісте саңлаудың пайда болуы немесе тістің құрылымының зақымдануы.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=873',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тісжегі','y','   Тісжегі Тісжегі – тісте саңлаудың пайда болуы немесе тістің құрылымының зақымдануы. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nТісжегі – тісте саңлаудың пайда болуы немесе тістің құрылымының зақымдануы.\r\n\r\nСебептері\r\nТісжегі көп таралған аурулардың бірі, ол суық тигеннен туындайды. Тісжегі балалар мен жасөспірімдер арасында көптеп кездеседі, бірақ та ол барлық жаста да адамды мазалауы мүмкін.Бактерия, қышқылдар, тамақ қалдықтары және ауыз қуысында бөлінген сілекейлерлің барлығы жабысқақ затқа айналады, оны тіс қағы деп атайды. Қақтар тіске жабысады.  Қақатар көбінесе тістердің  артқы жағына, түп жақтарына тұнып қалады. Барлық тістердің  үстіңгі жағына қызыл иектің қырына, сондай-ақ пломбалардың жандарына бітісіп алады.\r\n\r\nТіс қақтары өздігінен  кетпейді, қайта ақырындап үлкейіп, тіс тастарына айналып кетеді. Тіс қақтары ментастары қызыл иекті тітіркендіреді,  оның салдарынан гингивит пен периондит дамиды.\r\nҚақтар тамақтанып болғаннан кейін 20 минуттың ішінде тіске тұна бастайды. Егер оларды жоймаса тісжегі туынддауы мүмкін.\r\n\r\nТіс қақтарында жиналатын қышқылдар тіс эмальдарының зақымдануына (ауыз қуысында) саңлаудың түзілуіне себепкер болады. Тісжегі әдетте, ауыртпай дамиды, егер оның көлемі үлкеймесе, ол жүйкені жақымдамайды және тістің сынуын да болдырмайды.  Егер тісжегін емдемесе, тіс абсцессі дамуы ықтимал.  Асқынған тісжегі тістің ішкі жағын (пулпаны) зақымдауды, ол жағдайда емдеудің ауыр түрлері жүргізіледі, немесе тісті жұлып тасстауға тура келеді.\r\n\r\nКөмірқышқылдар (қант пен крахмалдар) тісжегінің даму қаупін арттырады. Тұтқыр азық-түліктер барынша зиянды, себебі олар тіске тез жабысады. Жиі жеңіл-желпі тамақтану қышқылдардың ұзақ уақыт бойы тіс бетімен байланыста болуына септік етеді.\r\n\r\nСимптомдары\r\nАуру симптомсыз дамуы мүмкін. Егер симптомдар көріне қалған жағдайда, олар мынадай болуы мүмкін:\r\n•	Тістің ауруы немесе тәтті, ыстық не болмаса суық тамақтар мен сусындарды ішкенде ауру сезімі туындайды;\r\n•	Тісте ойықтар мен қуыстар пайда болады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nКөп жағдайда тісжегі аурудың алғашқы сатысында, қарапайым тіс дәрігерлік тексеру кезінде анықталады. \r\nТіс дәрігерлік тексеру тістің үстңігі жағының жұмсаруын анықтауы мүмкін.\r\nТісті рентгенографиядан өткізіп тісжегінің көзге қалай көрінетіндігін анықтауға болады.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеу арқылы тістің тісжегілік зақымдануын алдын алуға болады.\r\nЕмдеу жолдары:\r\n•	Пломбалау;\r\n•	Тіс қаптарын орнату;\r\n•	Тамыр арналарын емдеу.\r\n\r\nТіс дәрігерлері тістегі жегілік материалдарды арнайы бұрғылардың көмегімен жояды, содан соң, алынған тістердің орнын басқа материалдармен толтырады. Ондай  материалдарға: сүміс, алтын, фарфор немесе композиталар жатады. Фарфор мен композит әсіресе, алдыңғы табиғи тістердің  сыртқы түріне ұқсап келеді. Көптеген тіс дәрігерлері алтын мен күмісті қаптау барынша тиімді болады деп, осы материалдарды азу тістерге де қолдануды жөн санайды. Сондай-ақ жоғары сапалы компзит те азу тістерге қолдануға таптырмас материал болып есептеледі.\r\nТіс қаптамалы мен (қалпақтары)  егер тісжегі көлемді жерді зақымдамаса, тістің негіззгі құрылымы орын сақтап қалған жағдайда, тістің асқынуының алдын алу үшін, қолданылады. Әліз тіске үлкен пломбты салса, ол сынып кетуі мүмкін. Тістің жегілік немесе әлсіреген бөлігі алынып тасталады немесе қайта қалпына келтіріледі. Тіс қаптамаы тістің алынбай, сау қалған бөлігіне кигізіледі. Қаптамалар, әдетте, алтыннан, керамикадан немесе керамика араласқан металдан дайындалады.\r\n\r\nЖарақаттың немесе жегінің салдарынан зақымданған түбірлі арналарды емдеу керек. Тістің ортаңғы бөлігі жүйке және қан жүретін тамырлардан (пульпа) тұрады, олар зақымдансса, тіспен бірге жұлынады. Тіс тамырлары герметизацияланған материалдармен толыққан. Жалпы, тістің сыртқа қалыбын қалпына келтіру үшін тіс қаптамаларын кигізген жөн.\r\n\r\nБолжамы\r\nКөбінісе емді уақытылы қолға алса, тістерді аман алып қалуға болады. Әрі аурудың алдын аласыз, әрі қалтаңызға да көп салмақ салмайсыз.\r\nТісіңіз емделгеннен кейін ауырсынулар болса,  лидокаинмен жергілікті анестезия және қажетті дәрілік препараттарды қолдансаңыз болады.\r\nЕгер сіз тіс дәрігерлік шаралардан қорықсаңыз, басқа да жолдарды қарастырып, қажетті дәрі-дәрмектерді қабылдасаңыз болады.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n•	Жағымсыздық немесе ауруды сезіну;\r\n•	Тістің сынуы;\r\n•	Тістей алмау;\r\n•	Тіс абсцессі;\r\n•	Тістің сезімталдығы.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nТісіңіз ауырса, тіс дәрігеріне тексеріліңіз.\r\nСондай-ақ әр 6 ай сайын тісіңізді кәсіби тазалатп тұрыңыз.\r\n\r\nАлдын алу\r\nТісжегінің алдын алу үшін ауыз қуысының гигиенасын сақтау керек. Ол үшін әр 6 ай сайын тұрақты түрде тііңізді кәсіби тазалатудан өткізіп тұрыңыз, күніне жоқ дегенде екі рет тіс тазалағыш жіпті  пайдаланып жүріңіз. Жыл сайын тістің тісжегі байланатын жерллерін рентгеннен өткізіп тұрыңыз.\r\nШайнайтын кәмпиттерді, жабысқыш азық-түлікті (құрғақ қақтар мен конфеттерді) жеке жегеннен гөрі, тамақ ішкен кезде, аспен бірге жеген дұрыс. Себебі, ауыз туысын шайғанда тамақпен бірге осы заттарда бірге тазаланып кетеді . Жеңіл-желпі тамақтануды да  азайту керек, сонда ғана ауыз қуысындағы қышқылддар қалыпты мөлшерде тұрады. Тәтті сусындар мен конфет немесе мұз кәмпиттерді пайдаланбаған абзал.\r\nТіс дәрігерлік герметиктер (силанттар) кейбір жегілік қуыстардың пайда болуын тоқтатады.  Герметик – жіңішке пластинкатиптес жапқыш, ол шайнауға ықпал етеді. Ол тіс қағының тістің жоғарғы жағына, түп-түптеріне жабысуын тоқтатады. Герметиктерді көбінесе балалардың азу тістерін жұлғаннан кейін таққызады. Герметиктер сондай-ақ қартайған кіілерге де едәуір пайдасын тигізеді.\r\nЖегіден қорғану үшін көбінесе фторды пайдаланылады. Фтор ссалдырған адамдар су ішкенде, тамақ жегенде жегілердің пайда болуы қаупінен құтылады.\r\nҮстіңгі тістерді сақтау үшін, сондай-ақ жергілікті фторларды тағу керек. Бұл фторқұрамды паст немесе ауыз шайғыштарды қолданғандығн тұспалдап тұрады. Көптеген тіс дәрігерлері қарапайым қолданбаның аясында, құрамында фтор бар жергілікті аппликациялық ертінділерді қолданады.\r\n\r\nСинонимдері \r\nТісжегі; Тістердің бұзылуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(232,'article','880','Костохондрит','kz','2018-12-24 05:00:35','2018-12-24 04:57:00','Костохондрит – қабырғаларды байланыстырып тұратын шеміршектердің қабынуы. Бұл кеуде ауруының бірден-бір себебі болып табылады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=880',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Костохондрит','y','   Костохондрит Костохондрит – қабырғаларды байланыстырып тұратын шеміршектердің қабынуы. Бұл кеуде ауруының бірден-бір себебі болып табылады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nКостохондрит – қабырғаларды байланыстырып тұратын шеміршектердің қабынуы. Бұл кеуде ауруының бірден-бір себебі болып табылады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nЕмдеуші дәрігер костохондритті қабырғаның соңғы жағындағы кеудемен байланысқан жерін басу арқылы тексереді. Егер басқан кезде сіз қысымды ауру сезімін сезінсеңіз, онда сізде кеудеңіздің ауруына костохондриттің себепкер болуы сөзсіз. Дегенмен, дәрігер бұл диагнозды науқастың жалпы жағдайын тексеріп, сұхбаттасқаннан кейін нақты қойғаны дұрыс.\r\n\r\nЕмделу\r\nКостохондритті емдеу үшін ибупрофен немесе ацетаминофен секілді дәрілер тағайындалады.\r\n\r\nБолжамы\r\nКостохондрит кезіндегі ауру сезімі бірнеше күннің ішінде, не болмаса аптаңың ішінде кетеді.\r\n\r\nСинонимдері\r\nКеуденің ауруы\r\n\r\nБалалар мен жасөспірімдердің кеудесінің ауруы (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nкостохондрит\r\nкеуденің ауруы\r\nневралгия\r\nқабырға шеміршектерінің қабынуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(233,'article','883','Мукоцеле','kz','2018-12-24 05:21:35','2018-12-24 05:15:00','Мукоцеле (шырышты жылауық) – бұл еріннің ішкі жоғарғы жағында орналасқан, ауртпайтын, шіңішке қалта. Ол түссіз  сұйықтықтан құралған.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=883',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Мукоцеле','y','   Мукоцеле Мукоцеле (шырышты жылауық) – бұл еріннің ішкі жоғарғы жағында орналасқан, ауртпайтын, шіңішке қалта. Ол түссіз  сұйықтықтан құралған. Мазмұны \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nМукоцеле (шырышты жылауық) – бұл еріннің ішкі жоғарғы жағында орналасқан, ауртпайтын, шіңішке қалта. Ол түссіз  сұйықтықтан құралған.\r\n\r\nСебептері\r\nШырышты жылауықтар (киста) жеткілікті түрде таралған. Олар ауыртпайды, бірақ ыңғайсыздыққа себепкер болады. Аузыңызда ылғи да бір нәрсе томпайып жүргендей сезінесіз. Жылауықтар  астыңғы тіс пен үстіңгі тістің арасына орналасып алады да, жақты қозғаған сайын кедергі жасап тұрады. \r\nШырышты жылауықтардың зияны жоқ. Егер оларды емдемесе олар қатаяды да, еріннің үстінде ылғи да томпайып жүреді. \r\nШырышты жылауықтар ауыз қуысының астыңғы жағына (тіл астына) орналасып алады да, тіл асты ісігіне айналады. Егер олар қызыл иекте пайда болса, қызыл иек ісігіне айналады.\r\nШырышты жылауықтар ерінге немесе тілге тағатын  присингтердің айналасына да түзіледі.\r\n\r\nСимптомдары\r\nЕріннің ішкі үстіңгі жағына жіңішке, сұйықтық толған қап болып түзіледі. Ол көкшіл және мөлдір болады. Қап ауыртпайды, бірақ ыңғайссыздық тудырады.\r\nМуцоколе сондай-ақ тілге, ұрттың үстіңгі бетіне, ауыз қуысының түбіне және тіл мен ерінге таққан присингдің айналасына шығады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nМукоцелені диагностикалау үшін дәрігер, әдеттегідей сыртқы кейпіне қарап анықтайды.\r\n\r\nЕмдеу\r\nШырышты жылауық көбінесе емделмейді.  Ол негізінде өздігінен дамиды. Жарылуын  жеңілдету үшін төмпешіктің ұшын стерилді инемен тесу керек.  Егер жылауық қайталап шыға берсе, оны мүлдем жою керек.\r\nЖылауықты өз бетіңізше ашпай-ақ қойғаныңыз жөн, себебі оның салдарынан, инфекция таралып, тіндер зақымдануы мүмкін. Ол шараны дәрігердің өзі жүзеге асырғаны дұрыс. Жақ-беттік хирургия және кейбір тіс дәрігерлік орталықтарында ол қаптарды оп-оңай алып тастай алады.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nНегізінде, бұл ауру асқынбайды.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nЖылауықтың әсерінен ыңғайсыздық сезініп, дәрігерге барып қаралсаңыз, оның жоспарлы тексеруінен қалмаңыз.\r\n\r\nАлдын алу \r\nБелгілі бір деңгейдегі алдын алу шарасы жоқ. Тістердің арасына, ұрттың ішіне орналасып алған шырышты қабықты тістеп жарып салып жүрмеңіз.\r\n\r\nСинонимдері\r\nШырышты жылауық, Шырышты ретенционды жылауық, Ранула; Эпулис\r\n\r\nАуыз қуысындағы мәселелер балаларда және сәбилерде (ерлерде / әйелдерде)\r\nАуыз қуысының мәселесі (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nшырышты жылауық\r\nшырышты ретенционды жылауық\r\nРанула\r\nЭлпус\r\nжылауық\r\nауыз\r\nқызыл иек\r\nауырсынады\r\nтіс емдеу\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(234,'article','887','Постназальді синдром','kz','2018-12-24 06:49:53','2018-12-24 06:37:00','Мұрын қуысы мен тамақтағы бездер үздіксіз шырыш бөліп отырады (тәулігіне бірден екі квартқа дейін). Шырыштар мұрын мембраналарын дымқылдандырады және тазартып тұрады, ауаны ылғалдандырады, мұрын қуысына ауамен араласып кіріп кететін зиянды заттарды жібермей ұстап тұрады, және олардан тазартады. Қалыпты күйде  шырыштар білінбей жұтылып кетеді. Шырыштардың тамаққа жиналуы мұрынның артқы қабырғасына дамуы – постназальді синдром деп аталады. Бұл ауру шырыштың шамадан тыс көп бөлінуімен, тамақтағы жұтыну бұлшық еттерінің қызметінің бұзылуымен сипатталады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=887',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Постназальді','y','   Постназальді синдром Мұрын қуысы мен тамақтағы бездер үздіксіз шырыш бөліп отырады (тәулігіне бірден екі квартқа дейін). Шырыштар мұрын мембраналарын дымқылдандырады және тазартып тұрады, ауаны ылғалдандырады, мұрын қуысына ауамен араласып кіріп кететін зиянды заттарды жібермей ұстап тұрады, және олардан тазартады. Қалыпты күйде  шырыштар білінбей жұтылып кетеді. Шырыштардың тамаққа жиналуы мұрынның артқы қабырғасына дамуы – постназальді синдром деп аталады. Бұл ауру шырыштың шамадан тыс көп бөлінуімен, тамақтағы жұтыну бұлшық еттерінің қызметінің бұзылуымен сипатталады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nМұрын қуысы мен тамақтағы бездер үздіксіз шырыш бөліп отырады (тәулігіне бірден екі квартқа дейін). Шырыштар мұрын мембраналарын дымқылдандырады және тазартып тұрады, ауаны ылғалдандырады, мұрын қуысына ауамен араласып кіріп кететін зиянды заттарды жібермей ұстап тұрады, және олардан тазартады, сондай-ақ инфекция мен күреседі. Қалыпты күйде  шырыштар білінбей жұтылып кетеді. Шырыштардың тамаққа жиналуы мұрынның артқы қабырғасына дамуы – постназальді синдром деп аталады. Бұл ауру шырыштың шамадан тыс көп бөлінуімен, тамақтағы жұтыну бұлшық еттерінің қызметінің бұзылуымен сипатталады.\r\n\r\nҚандай себептерден секреция бұзылады?\r\nМұрыннан су ағып тұру:\r\nМұрыннан су ағып тұрудың себептері көп: суық тиюден, тұмаудан, аллергиядан, суық ауаның әсерінен, шағылысқан жарықтан, белгілі бір азық-түліктен, жүктілік кезінде немесе басқа да гармондық бұзылыстар кезінде мұрыннан аққан су тоқтамай қояды. Әртүрлі дәрі – дәрмектердің әсері, (сонымен қатар жүктілікке қарсы дәрілер және жоғары артериалды қан қысымын түсіретін дәрілер) сондай –ақ құрылымдық аномальдар сұйықтықтың көп бөлінуіне әкеп соғады. Мұндай аномальді құрылымдарға жетілмеген және қисайған мұрын сүйектерін жатқызуға болады (сіңір және мұрын қуыстарын бөліп тұратын сүйек пластинкалары)\r\n\r\nМұрыннан қою бөлінділерінің шығуы:\r\nМұрыннан қою бөлінділердің шығуы жылу орындарындағы және қыс кезінде тұрғын үйлердегі құрғақтықтан болады. Сондай-ақ оған кейбір азық-түліктерден аллергия берілудің, әсіресе сүт өнімдерінен,  және мұрын қуысындағы инфекциялық аурулардың әсерінен де болып жатады. Егер сулы бөлінді қоюланып, қалыпдана баста және жасыл немесе ары түске ене бастаса, ол мұрын қуысында бактериялық инфекцияның пайда болғандығының көрінісі. Баланың мұрнының тек бір тесігінен сұйықтықтың бөлінуі, оның мұрын қуысына бір заттың, арпа, мақталы тығын, немесе ойыншықтың бөлшегі тұрып қалуынан болатынын ескеріңіз. Мұндай симптомдар орын алса, дәрігерге хабарласыңыз.\r\n\r\nЖұтынудың функциясы қалай бұзылады?\r\nЖұтынудан туындаған мәселелер қатты заттың, немесе сұйықтықтың тамаққа жиналып қалуынан пайда болады, бұл аурудың ағымын ауырлатуы мүмкін немесе постназальді синдром секілді білінеді. Егер жүйке немесе ауыз қуысының бұлшықеттері қажетті деңгейде өз жұмысын атқара алмаса, оның салдарынан жұтқыншаққа, тыныс алу жолдарына (кеңірдек пен бронх) көп мөлшерде шырыш жиналып, одан дауыс қарлығып, жөтел пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nЖұтыну мәселелерінің туындауына себеп болатын, кейбір факторлар:\r\n•	Жас ұлғайған сайын  жұтыну бұлшық еттері өз күштерін жоғалтады және икемділігі азаяды, сондықтан шырыштарды асқазанға жылжыту  қиынға соғады.\r\n•	Ұйықтаған кезде біз сирек жұтынамыз, сол кезде бөлінделер бір жерге жиналып қалады. Сондықтан оянғаннан кейін бірден жөтеліп, тамақты тазартуға тура келеді. \r\n•	Жүйкеге күш түскенде және күйзелістен тамақ бұлшық еттір тарлуы мүмкін, сол кезде де, қақырып тамақты тазарту керек. Тамақты жиі тазарта берсе, шырыштың бөлінуі азаяды, алайда одан тітіркену пайда болуы мүмкін.\r\n•	Егер тағамның өтуі бұзылса, сұйықтықтың және/немесе қатты заттардың барысының баяулауы немесе тоқтатылуы мүмкін.\r\nЖұтыну мәселелелі – гастроэзофагельді рефлюксті аурумен (ГЭРА) байлынысты болып келеді.  Бұл жағдай асқазанға жиналған асты және қышқылды өңеш пен жұтқыншаққа қайта қайтарумен сипатталады. Бұл аурудың жиі беретін белгісі – қыжыл, асқазанның бұзылуы және тамақтың ауруы. ГЭРА-ның симптомдары жатқанда, әсіресе тамақтан кейін бірден жата қалғанда асқынады. Рефлюкстің жиі туындауынан өңіштік саңлаулы жарық диафрагмдары – асқазандағы өңеш өтпелінде тіндердің қап түрінде дүрдиюі орын алады.\r\n\r\nТамақ қалай зақымданады?\r\nПостьназальді синдром тамақтың жиі тітіркенуімен, ауырсынуымен білінеді. Ауруда инфекциялық кезең болмаса да, тамақтың басқа тіндерінде ісік мендалиндері пайда болуы ықтимал. Одан ыңғайсыздық немесе тамақта бір түйір тұрғандай сезім пайда болады. Постназальді синдромды сәтті емдесе тамақтағы бұл ауруды жазуға болады.\r\n\r\nАуру қалай емделеді?\r\nДұрыс диагноз қою үшін әр мүшеге түбегейлі тексеру жүргізіледі, мысалы, құлаққа, мұрын қуысына және тамаққа, сондай-ақ зертханалық, эндоскопиялық (дененің ішкі қуыстарын ұшында кішкентай бейне камерасы бар шіңішке түтікшені қолдану арқылы жүзеге астын шара) және ренгенологиялық текерулер жүргізіледі. Емдеу тәсілдері төмендегідей себептерге байланысты жүзеге асады:\r\n•	Бактериялық инфекциялар антибиотиктермен емделеді. Бірақ бұл дәрілер уақытша жеңілдетуге ғана сепітігін тигізеді. Созылмалы синусит кезінде бітелген қуыстарды ашу үшін оперативті ем жүргізіледі. \r\n•	Аллергия аллергенмен байланысты тоқтатқаннан кейін басылады. \r\n\r\nАнтигистаминді және ісікке қарсы дәрілік препараттар, назальді шашқыш және стероидтардың басқа түрлері аурудың сиптомдарын жеңілдетеді. Сондай-ақ сублингвальді тамшылы иммунды терапиясы да пайдалы болмақ.  Дегенмен кейбір тыныштандыратын антигистаминді препараттардың көне шығарылымдары постназальді секрецияны одан сайын өршітіп жіберуі мүмкін; ал ондай дәрілердің жаңа шығарылымдары оншалықты жағымссыз әсер бермейді. Ісікке қарсы дәрілер  артериялық қысымды көтеруі мүмкін, жүрек ауруын асқындырып, қылқанша бездерін одан сайын ісітуі ықтимал.  Стероидты аэрозолдар дәрігердің қадағалауымен қолданылғаны дұрыс. Таблеткалы және иньекциялы стероидтардың қысқамерзімді қолданылымдары ауыр асқынуларды сирек емдейді. Стероидтарды қолдану барысында,  ауыр жанама әсерлер танылса, науқас бір апта бойы дәрігердің мұқият қадағалауында болуы керек.\r\n•	Гастроэзофагеальді  рефлюксті аурудың симптомдарын тоқтату үшін басты төсектен 15-20 сантиметрдей жоғары көтеру керек, 2-3 сағат бойы ұйықтағанша астанбай, сусын ішпей, алкоголді және кофеиінді мүлдем қолданбау керек. Тұзды қышқыл бөлінділерді басу үшін,  антацидтер мен дәрілер тағайындалады. Егер олар әсер дегендей бере алмаса, одан күштіректері тағайындалады. Ренгенологиялық және диагносстикалық тексерулердің басқа түрлерін өткізу үшін әдетте, сынама ем өткізіледі.\r\n\r\nШырыштардың көптеп шығуын, аурудың себебін анықтай алмаған кезде, жалпы шаралар қолдану нұсқалады. Шырышты секрециясы бөлінетін адамдар, әсіресе қарттар, көп мөлшерде сұйықтық ішкені дұрыс. Жағдайды жеңілдетуге көп мөлшерде су ішудің пайдасы зор, \r\nКофеиннен бас тартып, несеп айдатқыларды қабылдамау керек. Сондай-ақ, шырышты тітіркендіретін дәрілерді де қолданбаған абзал.\r\n\r\nМұрынды сумен шайып тұру жақсы шешім болмақ. Ол шараны күніне арнайы құрылғымен 2-4 рет орындап тұру керек. Оны орындау үшін, жылы суға соды мен тұзды (½ шәй қасықпен 0,5 литр суға)  араластырып қолдану керек. Мұрын қуысын ылғалдандыру үшін, ең тиімді әдіс, құрамында қарапайым физиологиялық ертіндісі бар назальді спрейді қолдану болып табылады.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(235,'article','896','Асқазан тұмауы (Вирусты гастроэнтерит)','kz','2018-12-24 07:28:17','2018-12-24 07:26:00','Вирусты гастроэнтерит__ – бұл асқазан мен ішектің шырышты қабығының қабынуы.  Оның салдарынан нәжістің бұзылуы мен құсу пайда болады. Вирусты гастроэнтеритті асқазан тұмауы деп те аталады. ','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=896',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Асқазан','y','   Асқазан тұмауы (Вирусты гастроэнтерит) Вирусты гастроэнтерит__ – бұл асқазан мен ішектің шырышты қабығының қабынуы.  Оның салдарынан нәжістің бұзылуы мен құсу пайда болады. Вирусты гастроэнтеритті асқазан тұмауы деп те аталады.  Бұл қандай ауру? Вирусты гастроэнтерит – бұл асқазан мен ішектің шырышты қабығының қабынуы.  Оның салдарынан нәжістің бұзылуы мен құсу пайда болады. Вирусты гастроэнтеритті асқазан тұмауы деп те аталады. \r\n\r\nОл неден туындайды?   Гастроэнтерит вирусы -  вирусты немесе бактерияны жұқтырудан пайда болады. Көбінесе  ауруды ротавирус деп аталатын  қоздырғыш тудырады. Эпидемиялық өршулер мектептермен қарттар үйінде байқалады. Ротавируспен зақымданған тағамдарда және судың құрамында табылып жатады. Гастроэнтритті жұқтырған адамда белгілері 4-48 сағат ішінде білінеді. \r\n\r\nГастроэнтрит белгілеріне жүрек айну, құсу, іштің ауруы, диарея, аздап дене қызуының көтерілуі және ауырсынулар, салмақ жоғалту, бұлшықеттердің ауырсынулары,буындардың тартылуы жатады.\r\n\r\nАсқазан тұмауы медициналық көмексіз, үй жағдайында 1-2 күннің ішінде жазылып кетеді. Асқазан тұмауы ауруының белгілерін бәсеңдету үшін, үй жағдайында организмді сусызданудан сақтап, ем шара қолдансаңыз болады.\r\n\r\nЕмдеу  ең бірінші ағзаны сусызданудан сақтап, тұзды және минералды заттардың жоғалған орнын толтыру болып табылады. Осы мақсатта регидрон ерітіндісін қабылдайды. Гастроэнтерит вируссы кезінде антибиотиктерді қабылдау ұсынылмайды. Сондай-ақ диареяны тоқтатын дәрі дәрмектерді (мысалы, имодиум) қабылдаудың қажеті жоқ, себебі, бұл дәрілер инфекцияның созылуына әкеп соғуы мүмкін.\r\n\r\nТегтер:\r\nгастроэнтерит вирусы\r\nасқазан тұмауы\r\nжүрек айну\r\nқұсу\r\nіштің ауыруы\r\nсұйық нәжіс\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(236,'article','902','Шырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі','kz','2018-12-24 07:49:19','2018-12-24 07:48:00','__Бұл не? Шырыштың мұрын__-жұтқыншаққа түсуі, қабынудың салдарынан немесе басқа да патологиялық процесстерден  шырыштың мұрын қауысынан бөлініп, жұтқыншаққа түсу жағдай орын алады.Бұл фарингит, ларингит, жөтел, ауыздан жағымсыз иістің шығуы, қарлығу, кейде демікпені тудыруы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=902',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ш','Шырыштың','y','   Шырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі __Бұл не? Шырыштың мұрын__-жұтқыншаққа түсуі, қабынудың салдарынан немесе басқа да патологиялық процесстерден  шырыштың мұрын қауысынан бөлініп, жұтқыншаққа түсу жағдай орын алады.Бұл фарингит, ларингит, жөтел, ауыздан жағымсыз иістің шығуы, қарлығу, кейде демікпені тудыруы мүмкін. Бұл не? Шырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі, қабынудың салдарынан немесе басқа да патологиялық процесстерден  шырыштың мұрын қауысынан бөлініп, жұтқыншаққа түсу жағдай орын алады.Бұл фарингит, ларингит, жөтел, ауыздан жағымсыз иістің шығуы, қарлығу, кейде демікпені тудыруы мүмкін.\r\n\r\nҚандай шара қолдану керек? Шырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі көбінесе өздігінен жазылып кетеді, бірақ ауру созылып кететін болса дәрі дәрмектермен емдеу керек.\r\n\r\nТегтер:\r\nШырыштың мұрын-жұтқыншаққа түсуі\r\nТамақтың ауырсынуы\r\nТемпература\r\nЖөтел\r\nЛарингит\r\nФарингит\r\nБастың  ауыруы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(237,'article','1454','Sal aýrýy ','qz','2018-11-21 05:24:08','2018-11-21 05:23:00','__Sal aýrýy__ – nerv qyzmeti men bulshyqet kúshiniń joǵalýynyń nátıjesinde paıda bolatyn qımyl-qozǵalys qabiletiniń bolmaýy. Bulshyqet nervi jaraqat nemese aýrý áserinen mıda nemese deneniń basqa bóliginde zaqymdalǵan jaǵdaıda, atalmysh nervter nemese jasýshalarmen baqylanatyn mıdyń bóligi qyzmetin toqtatady.    ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1454',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','S','Sal','y','   Sal aýrýy  __Sal aýrýy__ – nerv qyzmeti men bulshyqet kúshiniń joǵalýynyń nátıjesinde paıda bolatyn qımyl-qozǵalys qabiletiniń bolmaýy. Bulshyqet nervi jaraqat nemese aýrý áserinen mıda nemese deneniń basqa bóliginde zaqymdalǵan jaǵdaıda, atalmysh nervter nemese jasýshalarmen baqylanatyn mıdyń bóligi qyzmetin toqtatady.     Sal aýrýy – nerv qyzmeti men bulshyqet kúshiniń joǵalýynyń nátıjesinde paıda bolatyn qımyl-qozǵalys qabiletiniń bolmaýy. Bulshyqet nervi jaraqat nemese aýrý áserinen mıda nemese deneniń basqa bóliginde zaqymdalǵan jaǵdaıda, atalmysh nervter nemese jasýshalarmen baqylanatyn mıdyń bóligi qyzmetin toqtatady.    \r\n\r\nZaqymdaný qyzmettiń azdap nemese aıtarlyqtaı, sondaı-aq turaqty nemese ýaqytsha joǵalýyna ákelýi múmkin.\r\n\r\nSal aýrýy aýyrlyq dárejesi mynadaı keledi:\r\n\r\n•	Zaqymdanǵan nerv jasýshalardyń tıpine, eger sal mıdyń zaqymdanýymen shaqyrylǵan jaǵdaıda mıdyń zaqymdaný kólemine baılanysty.\r\n•	Keri qanaınalym jyldamdyǵyna, ıaǵnı nervtegi qysymnyń nasharlaýyna, problema týyndatqan aýrýdyń jazylýyna baılanysty. \r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nqımyl-qozǵalys qabiletsizdigi\r\nnerv qyzmetiniń joǵalýy\r\nmıdyń zaqymdalýy\r\nýaqytsha saldaný\r\nturaqty saldaný\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(238,'article','1459','Metabolııalyq sındrom (Insýlınrezıstenttilik)','qz','2018-11-21 08:42:50','2018-11-21 08:39:00','__Metabolııalyq sındrom__ - júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń, ınsýlttiń jáne eki tıpti qant dıabetiniń paıda bolý qaýpin arttyratyn qaýip-qater faktorlarynyń toptary bolyp tabylady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1459',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Metabolııalyq','y','   Metabolııalyq sındrom (Insýlınrezıstenttilik) __Metabolııalyq sındrom__ - júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń, ınsýlttiń jáne eki tıpti qant dıabetiniń paıda bolý qaýpin arttyratyn qaýip-qater faktorlarynyń toptary bolyp tabylady. Metabolııalyq sındrom - júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń, ınsýlttiń jáne eki tıpti qant dıabetiniń paıda bolý qaýpin arttyratyn qaýip-qater faktorlarynyń toptary bolyp tabylady.\r\n \r\nSebepteri\r\nǴalymdar metabolııalyq sındromnyń qandaı da bir sebepterden paıda bolatynyna áli de senimdi emes. Degenmen, bul sındrommen baılanysty  bir belgilisi,  semizdik nemese jaı artyq salmaqtan  osy aýrýdyń týyndaıtyny anyqtaldy.\r\n\r\nMetabolııalyq sındromnyń eń negizgi qaýip faktorlary:\r\nDeneniń ortańǵy jáne joǵarǵy bólikterinde  (ortalyq semirý) maıdyń  jınalýynan  paıda bolady, mundaı deneni «alma tárizdi» dep sıpattaýǵa bolady.\r\nInsýlınge tózimdilik. Dene ınsýlındi qalypty jaǵdaıǵa qaraǵanda tómen paıdalanady. Jalpy ınsýlın aǵzadaǵy qantty baqylaý úshin qajet. Insýlındi tıimsiz paıdalanýdyń nátıjesinde, aǵzadaǵy qant pen maıdyń mólsheri artady.\r\n\r\nBasqa da qaýipti faktorlar, myna jaıttarmen tolyǵady:\r\n•	Jasy\r\n•	Metabolııalyq sındromnyń paıda bolýyna genetıkalyq beıimdilik\r\n•	Gormonaldy ózgerister\r\n•	Fızıkalyq belsendiliktiń jetkiliksizdigi\r\nMetabolııalyq sındromnan zardap shekken adamdar basqa da qıyndyqtarǵa tap bolady. Olar,  aýrýdyń aǵymyn odan saıyn kúrdelendiretin  nemese osy aýrýdyń paıda bolýyna sebepker  bolýy múmkin jaıttar. Mysaly:\r\n•	Qannyń shamadan tys uıýy\r\n•	Aǵzadaǵy qabyný belgisin kórsetetin zattardyń qanda joǵarylaýy\r\n \r\n  \r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nEger tómende kórsetilgen úsh nemese odan da kóp sımptomdar kórinis berse, patsıent metabolııalyq sındromnan zardap shegedi degen sóz:\r\n•	Qan qysymy 130/85 mm syn.baǵ. joǵary bolsa;\r\n•	Ash qarynda qandaǵy qanttyń deńgeıi 100 mg / dl joǵary bolsa.\r\n•	Úlken bel aınalymy:\r\nErlerde – 100 santımetrden joǵary\r\nÁıelderde – 88 santımetrden joǵary\r\n•	Joǵarǵy tyǵyzdyqty lıpoproteınderdiń quramyndaǵy holesterın deńgeıiniń tómen bolýy;\r\nErlerde – 40 mg/dl tómen\r\nÁıelderde – 50 mg/dl tómen\r\n•	Úshglıtserıdterdiń deńgeıi 150 mg / dl joǵary\r\n \r\nEmdeý\r\nBul aýrýdy emdeý úshin eń bastysy - júrek aýrýlary men qant dıabetiniń paıda bolý qaýpin azaıtý kerek. Emdeýshi dáriger naýqasqa ómir súrý saltyn ózgertýdi talap etip, sondaı-aq, qan qysymyn, JTLP holesterındi, qandaǵy qant deńgeıin tómendetýge baǵyttalǵan dári-dármekterdi qoldanýdy usynady.\r\nArtyq salmaqtan arylý kerek. Metabolııalyq sındromnan zardap shekken adam salmaǵynyń 7-10 paıyzyn túsirýi kerek. Bir kúnde ishken asynyń kalorııasyn 500-1000 –ǵa deıin azaıtý qajet.\r\nOrtasha qarqyndy fızıkalyq jattyǵýlar úshin kem degende 30 mınýt ýaqytyn bólgeni jón, mysaly, aptasyna 5-7 ret jaı júrse de jaıraıdy.\r\n\r\nAryqtaý arqyly qandaǵy holesterın deńgeıin tómendetý kerek. Fızıkalyq belsendilik  pen holesterın deńgeıin tómendetýge arnalǵan preparattardy qoldaný arqyly osy maqsatty júzege asyrýǵa bolady.\r\nAryqtaý arqyly, sondaı-aq, arterııalyq qan qysymy deńgeıin tómendetý kerek. Ol úshin fızıkalyq jattyǵýlar jasap, dárilik preparattardy qoldaný kerek. \r\nShylym shegetin adamdar zııandy ádetten arylý kerek.\r\n\r\nAýrý aǵymy\r\nMetabolııalyq sındromy bar adamdarda júrek aýrýyna, 2-shi tıptegi dıabetke, ınsýltke, búırek aýrýlaryna shaldyǵý qaýpi joǵary bolady jáne aıaqtarynyń qandanýy jetkiliksiz bolýy múmkin.\r\n \r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEger sizde osy aýrýdyń belgileri nemese sımptomdary bolsa, dárigerge qaralyńyz.\r\n \r\nSınonımy: \r\nInsýlınge tózimdilik sındromy; X sındromy.\r\n\r\nTegter: \r\nsemizdik\r\nAQQ\r\nınsýlın\r\nqant\r\nınsýlt\r\nınfarkt\r\nsalmaq\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(239,'article','1476','Vaskýlıt ','qz','2018-11-26 11:52:49','2018-11-26 11:52:00','__Vaskýlıt__ – bul qan tamyrlary qabyrǵasynyń qabynýy. Atalmysh qabyný qan tamyrlary qabyrǵasyn taryltyp, olardy zaqymdaýy múmkin. Óz kezeginde ol bórtpe, álsizdik, túısik ózgeristerin jáne de ózge sımptomdardy týyndatady.\r\n\r\nVaskýlıt kóptegen __sebepterden__, sonyń ishinde allergııalyq reaktsııalar men teri týberkýlezi sııaqty aýrýlardyń áserinen bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1476',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','V','Vaskýlıt','y','   Vaskýlıt  __Vaskýlıt__ – bul qan tamyrlary qabyrǵasynyń qabynýy. Atalmysh qabyný qan tamyrlary qabyrǵasyn taryltyp, olardy zaqymdaýy múmkin. Óz kezeginde ol bórtpe, álsizdik, túısik ózgeristerin jáne de ózge sımptomdardy týyndatady.\r\n\r\nVaskýlıt kóptegen __sebepterden__, sonyń ishinde allergııalyq reaktsııalar men teri týberkýlezi sııaqty aýrýlardyń áserinen bolady. Vaskýlıt – bul qan tamyrlary qabyrǵasynyń qabynýy. Atalmysh qabyný qan tamyrlary qabyrǵasyn taryltyp, olardy zaqymdaýy múmkin. Óz kezeginde ol bórtpe, álsizdik, túısik ózgeristerin jáne de ózge sımptomdardy týyndatady.\r\n\r\nVaskýlıt kóptegen sebepterden, sonyń ishinde allergııalyq reaktsııalar men teri týberkýlezi sııaqty aýrýlardyń áserinen bolady.\r\n\r\nQan tamyrlarynan qan ketý áserinen teri ústinde kógerýler men qandy daqtar qalyptasady. Vaskýlıt tinder men múshelerdiń qanmen qamtamasyz etilýin tómendetip, tromb túzilýin týdyrady, sondaı-aq tinderdiń zaqymdanýy men múshelerdiń qyzmetteriniń nasharlaýyna ákeledi.\r\n\r\nVaskýlıttiń emi paıda bolǵan sebepterine baılanysty, keı jaǵdaıda óz betinen jazylyp ketedi. Emdeý barysynda kortıkoıdtar sekildi qabynýǵa qarsy preparattar qoldanylady.\r\n \r\n\r\nTegter:\r\n \r\nVaskýlıt\r\nTamyr qabyrǵalarynyń qabynýy\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(240,'article','1478','Júktilik kezindegi qynaptyq qan ketý jáne onyń aýyrlyq dárejeleri ','qz','2018-11-26 11:54:24','2018-11-26 11:53:00','Qynaptyq qan ketýdiń aýyrlyq dárejesin tómende kórsetilgen belgiler boıynsha anyqtaýǵa bolady:\r\n\r\n•	Aýyr dárejedegi qan ketý: 2 saǵat ishinde 2 qalyń tósemeniń jáne 2 sýper tamponnyń qanǵa tolýy. Eskertý: júkti áıelde qannyń qatty bólinýi nemese uıyndysynyń shyǵýy múmkin, biraq eger qan ketý toqtaıtyn bolsa, onda bul jaǵdaıda qan ketýdiń aýyr dárejesine jatpaıdy.\r\n•	Ortasha dárejedegi qan ketý: 3 saǵat ishinde 1 eń úlken tósemeniń nemese 1sýper tamponnyń qanǵa tolýy.\r\n•	Álsiz dárejedegi qan ketý: 3 saǵattan kóp ýaqytta eń úlken qalyńdyqtaǵy 1 tósemeden az qoldaný.\r\n•	Eń az (mınımaldy) qan ketý: qynaptan birneshe ǵana qan tamshysynyń shyǵýy nemese sol jerde daqtyń paıda bolýy. ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1478',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Júktilik','y','   Júktilik kezindegi qynaptyq qan ketý jáne onyń aýyrlyq dárejeleri  Qynaptyq qan ketýdiń aýyrlyq dárejesin tómende kórsetilgen belgiler boıynsha anyqtaýǵa bolady:\r\n\r\n•	Aýyr dárejedegi qan ketý: 2 saǵat ishinde 2 qalyń tósemeniń jáne 2 sýper tamponnyń qanǵa tolýy. Eskertý: júkti áıelde qannyń qatty bólinýi nemese uıyndysynyń shyǵýy múmkin, biraq eger qan ketý toqtaıtyn bolsa, onda bul jaǵdaıda qan ketýdiń aýyr dárejesine jatpaıdy.\r\n•	Ortasha dárejedegi qan ketý: 3 saǵat ishinde 1 eń úlken tósemeniń nemese 1sýper tamponnyń qanǵa tolýy.\r\n•	Álsiz dárejedegi qan ketý: 3 saǵattan kóp ýaqytta eń úlken qalyńdyqtaǵy 1 tósemeden az qoldaný.\r\n•	Eń az (mınımaldy) qan ketý: qynaptan birneshe ǵana qan tamshysynyń shyǵýy nemese sol jerde daqtyń paıda bolýy.  Qynaptyq qan ketýdiń aýyrlyq dárejesin tómende kórsetilgen belgiler boıynsha anyqtaýǵa bolady:\r\n\r\n•	Aýyr dárejedegi qan ketý: 2 saǵat ishinde 2 qalyń tósemeniń jáne 2 sýper tamponnyń qanǵa tolýy. Eskertý: júkti áıelde qannyń qatty bólinýi nemese uıyndysynyń shyǵýy múmkin, biraq eger qan ketý toqtaıtyn bolsa, onda bul jaǵdaıda qan ketýdiń aýyr dárejesine jatpaıdy.\r\n•	Ortasha dárejedegi qan ketý: 3 saǵat ishinde 1 eń úlken tósemeniń nemese 1sýper tamponnyń qanǵa tolýy.\r\n•	Álsiz dárejedegi qan ketý: 3 saǵattan kóp ýaqytta eń úlken qalyńdyqtaǵy 1 tósemeden az qoldaný.\r\n•	Eń az (mınımaldy) qan ketý: qynaptan birneshe ǵana qan tamshysynyń shyǵýy nemese sol jerde daqtyń paıda bolýy. \r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\nqan ketý\r\nqynaptyq qan ketý \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(241,'article','1479','Býrsıt (ura)','qz','2018-11-26 11:55:29','2018-11-26 11:54:00','__Býrsıt (ura) __– ishi suıyqtyqqa toly býyn qaltalarynyń qabynýy. Olar kóbinese aıaq-qol býyndarynda kezdesedi. Negizgi qyzmetteri osy súıekterdiń bir-birine janasqanda jelinbeýin qamtamasyz etedi jáne amortızatorlyq qyzmetin atqarady. Býyn qaltalary deneniń kóptegen jerlerinde, býyndardyń ishinde jáne janynda, sonymen qosa úıkelis jáne qysym bolatyn jerlerde kezdesedi. Keıbir býrsıtterdiń arnaıy ataýlary bar, mysaly: «úı sharýasyndaǵy áıeldiń tizesi», «soldat aıaǵy» jáne «tennısshiniń shyntaǵy». ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1479',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Býrsıt','y','   Býrsıt (ura) __Býrsıt (ura) __– ishi suıyqtyqqa toly býyn qaltalarynyń qabynýy. Olar kóbinese aıaq-qol býyndarynda kezdesedi. Negizgi qyzmetteri osy súıekterdiń bir-birine janasqanda jelinbeýin qamtamasyz etedi jáne amortızatorlyq qyzmetin atqarady. Býyn qaltalary deneniń kóptegen jerlerinde, býyndardyń ishinde jáne janynda, sonymen qosa úıkelis jáne qysym bolatyn jerlerde kezdesedi. Keıbir býrsıtterdiń arnaıy ataýlary bar, mysaly: «úı sharýasyndaǵy áıeldiń tizesi», «soldat aıaǵy» jáne «tennısshiniń shyntaǵy».  Býrsıt (ura) – ishi suıyqtyqqa toly býyn qaltalarynyń qabynýy. Olar kóbinese aıaq-qol býyndarynda kezdesedi. Negizgi qyzmetteri osy súıekterdiń bir-birine janasqanda jelinbeýin qamtamasyz etedi jáne amortızatorlyq qyzmetin atqarady. Býyn qaltalary deneniń kóptegen jerlerinde, býyndardyń ishinde jáne janynda, sonymen qosa úıkelis jáne qysym bolatyn jerlerde kezdesedi. Keıbir býrsıtterdiń arnaıy ataýlary bar, mysaly: «úı sharýasyndaǵy áıeldiń tizesi», «soldat aıaǵy» jáne «tennısshiniń shyntaǵy». \r\n\r\n•	Travmatıkalyq býrsıt – býynǵa tikeleı soqqy nátıjesinde damyǵan sınovıaldy qaptyń ishine qan ketý.\r\n•	Septıkalyq býrsıt –sınovıaldy qaptyń ınfektsııalyq qabynýy, keıde travmatıkalyq býrsıtten keıin damıdy. Septıkalyq býrsıt kezinde mindetti túrde dárigerdiń kómegi kerek, óıtkeni ol hırýrgııalyq em nemese naýqasty bólimshege jatqyzý arqyly antıbakterııalyq emdi taǵaıyndaıdy.\r\n \r\nSebepteri. Býrsıt ınfektsııanyń nemese júıelik aýrýlardyń (mysaly, artrıt), jaraqattar, sonymen qosa sınovıaldy qapqa kúndelikti túsetin qysym men qımyldyń nátıjesinde jáne býyndardyń árqashan tez qımyldaýynan bolady.\r\n\r\nSımptomdary:\r\n\r\n•	Zaqymdalǵan býyn qaltasynyń qımyldaǵanda, qysym túskende aýyrsynýy\r\n•	Býyn qaltasynyń ishine artyq suıyqtyq jınalýynan isiný\r\n•	Zaqymdalǵan býyn mańynda temperatýranyń bolýy, qyzarý\r\n \r\nEmdeý. Ádette býrsıtti úı jaǵdaıynda emdeýge bolady, atap aıtqanda aýrsynýdy týdyratyn qımyldardy shekteý jáne qabynýǵa qarsy dárilerdi qabyldaý arqyly. Eger ózgeriske ushyraǵan aımaq qyzaryp, temperatýrasy kóterilip tursa, bul ınfektsııanyń baryn kórsetedi. Mundaı jaǵdaıda mindetti túrde dárigerge qaralý qajet.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nbýrsıt\r\nsınovıaldy qabyqtyń qabynýy\r\ntravmatıkalyq býrsıt\r\nseptıkalyq býrsıt\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(242,'article','1489','Vıllebrand – Iýrgens aýrýy ','qz','2018-11-26 12:10:15','2018-11-26 12:09:00','__Vıllebrand – Iýrgens aýrýy__ - qannyń qalypty uıýynyń buzylysymen sıpattalatyn tuqym qýalaıtyn qan ketý aýrýy. Aýrý barysynda aǵzanyń qan júıesinde aqýyz bolmaıdy (fon Vıllebrand faktory) nemese ol qyzmetin durys atqarmaıdy. Munyń saldarynan qan qalypty uıymaı, jaraqat kezinde qan ketý kóp bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1489',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','V','Vıllebrand','y','   Vıllebrand – Iýrgens aýrýy  __Vıllebrand – Iýrgens aýrýy__ - qannyń qalypty uıýynyń buzylysymen sıpattalatyn tuqym qýalaıtyn qan ketý aýrýy. Aýrý barysynda aǵzanyń qan júıesinde aqýyz bolmaıdy (fon Vıllebrand faktory) nemese ol qyzmetin durys atqarmaıdy. Munyń saldarynan qan qalypty uıymaı, jaraqat kezinde qan ketý kóp bolady. Vıllebrand – Iýrgens aýrýy - qannyń qalypty uıýynyń buzylysymen sıpattalatyn tuqym qýalaıtyn qan ketý aýrýy. Aýrý barysynda aǵzanyń qan júıesinde aqýyz bolmaıdy (fon Vıllebrand faktory) nemese ol qyzmetin durys atqarmaıdy. Munyń saldarynan qan qalypty uıymaı, jaraqat kezinde qan ketý kóp bolady.\r\n\r\nVıllebrand – Iýrgens aýrýynyń sımptomdaryna jaraqat kezinde kóptep qan ketý, jıi murynnan qan ketý, ettekkir kezinde qannyń kóp kelýi, teride kógreýler, zárde jáne nájiste qannyń bolýy, sonymen qatar qyzyl ıektiń qanaýy jatady. Erler de, áıelder de osy aýrýdan birdeı zardap shegedi.\r\n\r\nVıllebrand – Iýrgens aýrýyn qandaǵy fon Vıllebrand faktoryn kóterip, qan uıýdy  jaqsartatyn dárilermen emdeýge bolady. Emdeý sonymen qatar qan ketýdiń aldyn alýǵa jáne toqtatýǵa baǵyttalǵan.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nVıllebrand aýrýy\r\nqan ketý\r\nmurynnan qan ketý\r\nqyzyl ıekten qan ketý    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(243,'article','1496','Ateroskleroz ','qz','2018-11-26 12:28:56','2018-11-26 12:27:00','__Ateroskleroz__ -  bul arterııanyń ishki qabatynda holesterınniń qaldyqtarynan quralǵan túıinderdiń turyp qalýynan paıda bolatyn arterııanyń sozylmaly aýrýy bolyp tabylady. Biraz ýaqyt ótkennen keıin sol túıin mańynda dáneker tin ósip (skleroz) jáne kaltsııdiń sińbelenýinen tamyr qýysynyń tolyq bitelýi júredi, al bul óz kezeginde osy arterııamen qandanyp turǵan músheniń qan aınalym jetkiliksizdigine ákeledi.Osy qan aınalym jetkiliksizdigi uzaq ýaqytqa sozylatyn bolsa, múshede gangrena,nekroz damýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1496',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Ateroskleroz','y','   Ateroskleroz  __Ateroskleroz__ -  bul arterııanyń ishki qabatynda holesterınniń qaldyqtarynan quralǵan túıinderdiń turyp qalýynan paıda bolatyn arterııanyń sozylmaly aýrýy bolyp tabylady. Biraz ýaqyt ótkennen keıin sol túıin mańynda dáneker tin ósip (skleroz) jáne kaltsııdiń sińbelenýinen tamyr qýysynyń tolyq bitelýi júredi, al bul óz kezeginde osy arterııamen qandanyp turǵan músheniń qan aınalym jetkiliksizdigine ákeledi.Osy qan aınalym jetkiliksizdigi uzaq ýaqytqa sozylatyn bolsa, múshede gangrena,nekroz damýy múmkin. Ateroskleroz -  bul arterııanyń ishki qabatynda holesterınniń qaldyqtarynan quralǵan túıinderdiń turyp qalýynan paıda bolatyn arterııanyń sozylmaly aýrýy bolyp tabylady. Biraz ýaqyt ótkennen keıin sol túıin mańynda dáneker tin ósip (skleroz) jáne kaltsııdiń sińbelenýinen tamyr qýysynyń tolyq bitelýi júredi, al bul óz kezeginde osy arterııamen qandanyp turǵan músheniń qan aınalym jetkiliksizdigine ákeledi.Osy qan aınalym jetkiliksizdigi uzaq ýaqytqa sozylatyn bolsa, múshede gangrena,nekroz damýy múmkin.\r\n\r\nAteroskleroz erlerde 50-60 jas shamasynda, áıelderde 60 jastan joǵary merzimde kóbirek kezdesedi.\r\n\r\nAteroskleroz damýyna alyp keletin qaýip faktorlary.\r\n\r\nJúre paıda bolǵan qaýip faktorlary mynalar:\r\n\r\n•	Temeki tartý\r\n•	Artyq salmaq\r\n•	Qandaǵy holesterınniń joǵarǵy dárejesi\r\n•	Qan qysymynyń joǵary bolýy\r\n•	Kúızelis\r\n•	Az qımyldaý\r\n\r\nEmdeý. Aterosklerozdy tolyq emdeý qıynǵa soǵady. Barlyǵyn birden emdeıtin preparattar áli kúnge deıin tabylmady, sondyqtan aterosklerozben aýyratyn naýqastar ómir boıyna em qabyldaıdy.\r\n\r\nBúgingi tańda aýrýdyń áserin tómendetýdiń birneshe joldary bar:\r\n\r\n•	Aǵzamyzǵa holesterınniń túsýin tómendetý\r\n•	Músheler men tinderde holesterın sıntezin tómendetý\r\n•	Holesterın jáne onyń ónimderin aǵzadan shyǵarýdy joǵarlatý\r\n•	Lıpıdterdiń totyǵýyn azaıtý\r\n•	Menopaýza kezeńindegi áıelderge estrogen almastyrýshy terapııany qoldaný\r\n•	Infektsııannyń aldyn alý\r\n\r\nAǵzaǵa holestrın deńgeıin az túsirý úshin quramynda maı jáne holesterın deńgeıi joǵary taǵamdardy qoldanbaı dıeta ustaý kerek.Osyndaı dıetany tek em úshin ǵana emes profılaktıka maqsatynda da qoldanǵan jón.\r\n\r\nDári-dármekpen emdeýdi bastamas buryn naýqastyń bıohımııalyq qan analızindegi lıpıd deńgeıine qaraımyz.\r\n\r\nQazirgi tańda aterosklerozdy emdeýda qoldanylatyn dárilerdi tórt topqa bólemiz.\r\n\r\n1.Nıkotın qyshqylynyń preparattary.Osy preparttardyń artyqshylyǵy-tómen baǵa bolyp tabylady.Alaıda bul dárilermen qajetti nátıjege jetý úshin úlken dozada kúnine 1,5-3g deńgeıinde qoldaný kerek,al dárihanalarda bolsa 1 tabletkada 0,05g nıkotın qyshqylynan turatyn 30-60 tabletkalyq preparttar ǵana satylady.Bul preparattardy qabyldaý kezinde dene qyzýynyń joǵarlaýy,bas aýrý jáne ish aımaǵynda aýyrsyný bolýy múmkin.Nıkotın qyshqylynyń preparattaryn ash qarynǵa jáne ystyq shaı nemese kofemen qabyldaýǵa bolmaıdy. Nıkotın qyshqyly holesterın jáne trıglıtserıdter deńgeıin tómendetedi,joǵarǵy tyǵyzdyqty lıpoproteın deńgeıin joǵarlatady.Biraq bul dáriler baýyr aýrýy bar naýqastarǵa qoldanylmaıdy,sebebi baýyrda maıdyń jınalýyna alyp kelýi múmkin.\r\n\r\n2.Fıbrattar.Bul toptyń preparattaryna gevılan, atromıd, mıskleron jatady.Olar maıdyń sińirilýin tómendetedi.Janama áserleri ótte tastyń paıda bolýyna jáne baýyr qyzmetiniń buzylýyna alyp keledi.\r\n\r\n3.Ót qyshqylynyń sekvestranttary.Bul preparattar ót qyshqylymen baılanysyp ony aǵzadan shyǵarady, osydan keıin holesterın jáne maılardyń sińýi bolmaıdy.Osyndaı preparattarǵa holestıd jáne holestıramın jatady.Osy dárilerdiń dámi jaǵymsyz, sondyqtan olardy shyryn nemese sorpamen ishý usynylady.Ót qyshqylynyń sekvestranttaryn qoldaný kezinde naýqasta ish qatý, meteorızm jáne basqa da asqazan ishek joldarynyń buzylystary bolýy mumkin.Sonymen qatar ót qyshqylynyń sekvestranttary basqa preparattardyń sińýine kedergi keltirýi múmkin, sondyqtan basqa dárilerdi bul dárilerdi qabyldamaı turyp 1 saǵat buryn nemese qabyldaǵannan keıin 4 saǵat keıin ǵana qoldanǵan jón.\r\n\r\n4.Statınder toby holesterın deńgeıin óte qatty tómendetetin preparattar bolyp tabylady.Bul preparattar holestrınniń adam aǵzasynda túzilýin tómendetedi.Statınderdi sańyraýqulaqtardan(zokor, mevakor, pravahol) alady nemese sıntetıkalyq jolmen (leskol) óndiredi. Janama áseri baýyr qyzmetin buzady.\r\n\r\nNaýqas qoldanyp jatqan dárilerdiń tıimdiligi joǵary bolsyn dese onda ol dáriger aıtqan usynystardy esinde saqtaý kerek.Olarǵa durys tamaqtaný jáne salaýatty ómir salty ustaný jatady.Al aýrýdyń hırýrgııalyq emi onyń asqynýlaryn aldyn alady.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(244,'article','1498','Aspergıllez','qz','2018-11-26 12:31:15','2018-11-26 12:30:00','__Aspergıllez__ – sańyraýqulaqtyq ınfektsııalyq aýrý, ásirese terini zaqymdaıdy, sondaı-aq, qulaqty, muryn quysyn jáne ımmýn júıesi álsiregen adamdardyń ókpesine zardabyn tıgizedi. \r\n\r\nBronhókpelik aspergıllez bastapqyda bronhıt nemese traheobronhıt sımptomdarymen bilinýi múmkin. Aýrý aǵymy sozylmaly bolyp keledi, naýqastar kóbinese jalpy ásizdigi, kók tústi qaqyryq bólinip jóteletini, keıde qan aralas jolaqtar shyǵatyny jaıynda aıtyp jatady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1498',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aspergıllez','y','   Aspergıllez __Aspergıllez__ – sańyraýqulaqtyq ınfektsııalyq aýrý, ásirese terini zaqymdaıdy, sondaı-aq, qulaqty, muryn quysyn jáne ımmýn júıesi álsiregen adamdardyń ókpesine zardabyn tıgizedi. \r\n\r\nBronhókpelik aspergıllez bastapqyda bronhıt nemese traheobronhıt sımptomdarymen bilinýi múmkin. Aýrý aǵymy sozylmaly bolyp keledi, naýqastar kóbinese jalpy ásizdigi, kók tústi qaqyryq bólinip jóteletini, keıde qan aralas jolaqtar shyǵatyny jaıynda aıtyp jatady. Aspergıllez – sańyraýqulaqtyq ınfektsııalyq aýrý, ásirese terini zaqymdaıdy, sondaı-aq, qulaqty, muryn quysyn jáne ımmýn júıesi álsiregen adamdardyń ókpesine zardabyn tıgizedi. \r\n\r\nBronhókpelik aspergıllez bastapqyda bronhıt nemese traheobronhıt sımptomdarymen bilinýi múmkin. Aýrý aǵymy sozylmaly bolyp keledi, naýqastar kóbinese jalpy ásizdigi, kók tústi qaqyryq bólinip jóteletini, keıde qan aralas jolaqtar shyǵatyny jaıynda aıtyp jatady.\r\n\r\nLOR-músheleriniń aspergıllezi syrtqy jáne ortańǵy otıttiń damýymen,muryn qýysynyń shyryshty qabaty jáne kómeı qosalqylarynyń zaqymdalýymen sıpattaldy.Sonymen qatar teriniń jáne tyrnaqtyń aspergıllezi paıda bolady.\r\n\r\nImmýndyq júıesinde aqaýy bar (AITV juqtyrǵandar) nemese ımmýndyq júıeni basatyn dárilerdi (ımmýnodepresanttar, isikke qarsy hımıoterapııa ) qabyldap júrgen naýqastarda aspergıllez aýyr aǵymda ótedi.\r\n\r\nEmdeý. Teriniń zaqymdalýy nemese shyryshty qabattyń aspergıllezi kezinde naýqas jergilikti qabynýǵa qarsy jáne antımıkotıkalyq preparattardy qabyldaıdy.Al ókpelik jáne jaıylǵan aspergıllezder aýrýhanada jatqyzylyp emdeledi.\r\n \r\n \r\nTegter:\r\n\r\naspergıllez\r\nsańyraýqulaqtar\r\nzaqymdalǵan teri\r\nınfektsııa\r\naspergıllezdiń emi\r\nAITV juqtyrǵandar    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(245,'article','1499','Infektsııalyq artrıt','qz','2018-11-26 12:32:14','2018-11-26 12:31:00','__Infektsııalyq artrıt (sın. irińdi artrıt,septıkalyq artrıt)__ – bir nemese birneshe býynnyń aýyr túrde qabynýy. Eger ony tez arada emdemese býynnyń qaıtymsyz buzylystaryna alyp kelýi múmkin.\r\n\r\n\'\'__Sebebi.__\'\' Infektsııalyq artrıt ár túrli mıkroaǵzalardan týyndaıdy. Bul býynnyń sańyraýqulaqty ınfektsııasy nemese vırýstyq, ne bolmasa bakterııalyq bolýy múmkin. Ádette, býynda paıda bolatyn ınfektsııalar jaraqattanǵan kezde nemese hırýrgılıaq operatsııalar jasalǵanda aǵzanyń basqa bólikterinen qantamyrlar júıesi arqyly  kelip túsýi múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1499',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Infektsııalyq','y','   Infektsııalyq artrıt __Infektsııalyq artrıt (sın. irińdi artrıt,septıkalyq artrıt)__ – bir nemese birneshe býynnyń aýyr túrde qabynýy. Eger ony tez arada emdemese býynnyń qaıtymsyz buzylystaryna alyp kelýi múmkin.\r\n\r\n\'\'__Sebebi.__\'\' Infektsııalyq artrıt ár túrli mıkroaǵzalardan týyndaıdy. Bul býynnyń sańyraýqulaqty ınfektsııasy nemese vırýstyq, ne bolmasa bakterııalyq bolýy múmkin. Ádette, býynda paıda bolatyn ınfektsııalar jaraqattanǵan kezde nemese hırýrgılıaq operatsııalar jasalǵanda aǵzanyń basqa bólikterinen qantamyrlar júıesi arqyly  kelip túsýi múmkin. Infektsııalyq artrıt (sın. irińdi artrıt,septıkalyq artrıt) – bir nemese birneshe býynnyń aýyr túrde qabynýy. Eger ony tez arada emdemese býynnyń qaıtymsyz buzylystaryna alyp kelýi múmkin.\r\n\r\nSebebi. Infektsııalyq artrıt ár túrli mıkroaǵzalardan týyndaıdy. Bul býynnyń sańyraýqulaqty ınfektsııasy nemese vırýstyq, ne bolmasa bakterııalyq bolýy múmkin. Ádette, býynda paıda bolatyn ınfektsııalar jaraqattanǵan kezde nemese hırýrgılıaq operatsııalar jasalǵanda aǵzanyń basqa bólikterinen qantamyrlar júıesi arqyly  kelip túsýi múmkin.\r\n\r\nSımptomdary. Infektsııalyq artrıttiń sımtomdary qyzarý, isiný, basqan kezde aýrý sezimderimen bilinedi, barlyq ınfektsııalyq aýrýlardyń sımptomdary  sekildi – dene qyzýy kóteriledi, terleıdi, búkil deneniń aýyrsynýy  baıqalady. Aktıvti jáne passıvti qımyldaǵanda naýqas aýyrsynýdy sezedi. Kóbinese tize, ıyq, myqyn aralyq jáne usaq býyndardan bilezik,taban býyndary zaqymdalady. Nashaqorlarda ereksheligi segizkóz-myqyn býyndarynyń zaqymdalýy bolady.\r\n\r\nEmdeý.  Emdeý sharasy tek aýrýhanada júrgiziledi. Eń aldymen rejım qoıylady. Qysqa mezimge zaqymdalǵan aımaqta qımyldy shekteý úshin (ımmobılızatsııa) shına taǵylady; aýrý sındromdary basylǵansha býyndardy passıvti túrde qozǵaý kerek, odan keıin aktıvti qozǵalystardy jalǵastyra berýge bolady. Aqýyz ben vıtamınge baı dıeta taǵaıyndalady. Infektsııanyń túrine baılanysty antıbıotıkter qarastyrylǵan.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n \r\nartrıt\r\nınfektsııalyq artrıt\r\nartrıttiń emi\r\nımmobılızatsııa\r\nantıbıotıkter\r\nbýyndardaǵy aýyrsyný\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(246,'article','1504','Itsenko-Kýshıng sındromy','qz','2018-11-27 10:15:38','2018-11-27 10:14:00','__Itsenko-Kýshıng sındromy__ – bul gormonaldy buzylys. Ol aǵzanyń kortızonnyń shamadan tys bólinýinen týyndaıdy. Kortızon - bul búırek ústi beziniń qyrtysty qabatynan túziletin gormon.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1504',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Itsenko-Kýshıng','y','   Itsenko-Kýshıng sındromy __Itsenko-Kýshıng sındromy__ – bul gormonaldy buzylys. Ol aǵzanyń kortızonnyń shamadan tys bólinýinen týyndaıdy. Kortızon - bul búırek ústi beziniń qyrtysty qabatynan túziletin gormon. Itsenko-Kýshıng sındromy – bul gormonaldy buzylys. Ol aǵzanyń kortızonnyń shamadan tys bólinýinen týyndaıdy. Kortızon - bul búırek ústi beziniń qyrtysty qabatynan túziletin gormon.\r\n\r\nPaıda bolý sebepteri\r\nAtalmysh  sındrom qabynbaly aýrýlarǵa qarsy, mysaly  sıntetıkalyq gormon kezinde qoldanylatyn  prednızolon  sekildi dárilerdiń áserinen týyndaıdy. Keıde qaterli isikterdiń keıbir túrleri de kortızonnyń shamadan tys bólinýine sebepshi bolatyn gormondardy óndiredi.\r\nItsenko-Kýshıng sındromy óte sırek kezdesetin aýrý.\r\n\r\n Sımptomdary\r\n•	Deneniń joǵarǵy bóliginiń tolysýy;\r\n•	Aıaq-qoldardyń jińishkerýi;\r\n•	Qatty sharshaǵyshtyq jáne bulshyqet álsizdigi;\r\n•	Qan qysymynyń joǵarylaýy;\r\n•	Qanda qanttyń deńgeıi joǵarylaýy;\r\n•	Deneniń tez kógerip ketýi.\r\n \r\nDıagnostıkasy\r\nÁdette zerthanalyq zertteýler aýrýdyń bar-joǵyn tez anyqtap, onyń sebebin anyqtaýǵa múmkindik beredi.\r\n \r\nEmdeý\r\nEmdeý aǵzadaǵy kortızonnyń artyq bóliný sebebine baılanysty boldy. Dári-dármektermen emdeý barysynda sıntetıkalyq gormondarmen preparattyń mólsherin azaıtý arqyly sımptomdardy baqylaýǵa bolady. Eger aýrý isikten týyndaǵan bolsa, hırýrgııalyq  jolmen emdeý kerek nemese basqa da emdeý sharalardy qoldanýdyń da qajet bolýy múmkin.\r\n\r\nTegter: \r\nItsenko-Kýshıng sındromy\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(247,'article','1516','Allergııalyq reaktsııa ','qz','2018-11-28 10:38:28','2018-11-28 10:32:00','__Allergııalyq rektsııa degenimiz ne? Allergııalyq rektsııa__ – bul allergen dep atalatyn, belgili bir zatqa ımmýn júıesiniń gıpperreaktsııa berýi (shamadan tys áser berýi). Allergender: hımııalyq zattar, taǵamdyq azyq-túlikter, dári-dármekter, túrli ósimdikter, shań-tozańdar bolyp tabylady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1516',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Allergııalyq','y','   Allergııalyq reaktsııa  __Allergııalyq rektsııa degenimiz ne? Allergııalyq rektsııa__ – bul allergen dep atalatyn, belgili bir zatqa ımmýn júıesiniń gıpperreaktsııa berýi (shamadan tys áser berýi). Allergender: hımııalyq zattar, taǵamdyq azyq-túlikter, dári-dármekter, túrli ósimdikter, shań-tozańdar bolyp tabylady. Allergııalyq rektsııa degenimiz ne? Allergııalyq rektsııa – bul allergen dep atalatyn, belgili bir zatqa ımmýn júıesiniń gıpperreaktsııa berýi (shamadan tys áser berýi). Allergender: hımııalyq zattar, taǵamdyq azyq-túlikter, dári-dármekter, túrli ósimdikter, shań-tozańdar bolyp tabylady.\r\n\r\nAllergııalyq rektsııalardyń damý mehanızmderi qandaı?\r\n\r\nAllergııalyq reaktsııalar jeńil dárejeden bastalyp,ómirge qaýip týdyratyn óte aýyr jaǵdaıǵa deıin aýytqýy múmkin. Aǵzanyń ımmýndyq júıesi allergııa týdyrýshy zatqa birneshe mehanızm boıynsha jaýap qaıtarady. Osylardyń ishindegi negizgi mehanızm qannyń aq jasýshalry-lımfotsıtterdiń qatysaýymen bolady. Lımfotsıtterdiń 2 túri bar: V-lımfotsıtter jáne T-lımfotsıtter. V-lımfotsıtteri antıdeneler túzedi, olar bógde denelerdi joıý maqsatynda bakterııalarmen baılanysady,  jáne aǵzany olardan beıtaraptandyrýǵa tyrysady. Negizi antıdene allergııa týdyrýshy zattar men baılanysyp allergııalyq reaktsııa týdyrýy da múmkin. Osy úrdiske qatysatyn antıdenlerdi ımmýnoglobýlın E kategorııasyna jatqyzamyz. T-lımfotsıtter antıdene óndirmeıdi - olar bógde denege tikeleı shabýyldaıdy. Osy lımfotsıtterdiń úrdiske qatysýyna baılanysty allergııalyq protsestiń tıpin jedeldetilgen túri (V-lımfotsıtterdiń qatysýymen ımmýnoglobýlın E óndirilýi arqyly )anyqtaıdy jáne baıaýlatylǵan túri (T-lımfotsıtterdiń qatysýymen)  anyqtalady.\r\n\r\n\r\n \r\nSımptomdary\r\n\r\nAllergııalyq reaktsııalardyń sımptomdary jeńil dárejeden bastalyp, ómirge qaýip týdyratyn óte aýyr jaǵdaıǵa deıin aýytqýy múmkin. Allergııa týdyrýshy zattar organızmniń kez kelgen jerine túsýi múmkin mysaly: muryn qýysyna,  kózge, asqazan-ishek joldaryna, ókpege jáne terige. Keıbir allergııalyq rektsııalar (mysaly, esekjem nemese  jándik shaqqan jerdiń aınalasynyń qyshýy nemese ósimdikterdiń nemese hımııalyq zattardyń terige janasýynan) paıda bolyp, tek aǵzanyń bir ǵana bóligi zaqymdalady. Basqa allergııalyq rektsııalar kezinde barlyq aǵza zaqymdalady-teriniń qyshýy, isiný, tynys alýdyń qıyndaýy,  al aýyr allergııalyq rektsııa kezinde anafılaktıkalyq shok damyp tipti adam ólip ketýi de múmkin. \r\n\r\nKeıbir allergııalyq rektsııalar allergenmen birinshi janasqanda paıda bolmaıdy ol aqyryndap kúnnen-kúnge baılanysyp baryp sezimtal bolady.\r\n\r\n\r\n\r\n Aıqyn dermografızm\r\n\r\n\r\n\r\nQoldaǵy dermografızm\r\n\r\n\r\n\r\nDenedegi esekjem\r\n\r\n\r\n\r\nTeridegi esekjem\r\n\r\n\r\n\r\nEsekjem\r\n\r\n\r\nBalalardaǵy aýyz qýysynyń zaqymdalýy (erlerde / áıelderde)\r\nBettiń isinýi,bezeý,allergııalyq reaktsııa (erlerde / áıelderde)\r\nTumaý (erlerde / áıelderde)\r\nAýyz qýysynyń zaqymdalýy (erlerde / áıelderde)\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nallergııa\r\nallergııa emi\r\nallergııa sımptomdary\r\ntaǵamdyq allergııa\r\nallergııalyq reaktsııa\r\nmaýsymdyq allergııa\r\nalllergen\r\ndárige allergııalyq reaktsııa    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(248,'article','1532','Asqynǵan respıratorly dıstress sındromy','qz','2018-12-13 10:44:37','2018-12-13 10:32:00','Asqynǵan respıratorly dıstress-sındromy (ARDS) – ómirge qaýip tóndiretin jaǵdaı bolyp tabylady.  Bul ókpeniń aıryqsha ózgerýimen sıpattalady, ókpege baratyn qannyń quramynda qajetti ottektiń jetispeýshiliginen ókpeniń jumysy buzylysqa tap bolady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1532',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Asqynǵan','y','   Asqynǵan respıratorly dıstress sındromy Asqynǵan respıratorly dıstress-sındromy (ARDS) – ómirge qaýip tóndiretin jaǵdaı bolyp tabylady.  Bul ókpeniń aıryqsha ózgerýimen sıpattalady, ókpege baratyn qannyń quramynda qajetti ottektiń jetispeýshiliginen ókpeniń jumysy buzylysqa tap bolady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy anyqtamasy\r\nAsqynǵan respıratorly dıstress-sındromy (ARDS) – ómirge qaýip tóndiretin jaǵdaı bolyp tabylady.  Bul ókpeniń aıryqsha ózgerýimen sıpattalady, ókpege baratyn qannyń quramynda qajetti ottektiń jetispeýshiliginen ókpeniń jumysy buzylysqa tap bolady.\r\n\r\nSebepteri\r\nARDS ókpeniń kez-kelgen aýyr jaraqat alýynan týyndaıdy. ARDS-tyń kópke beligigi paıda bolý sebepteri mynalar:\r\n•	Kóp mólsherdegi qusyqtyń ókpege túsip ketýi;\r\n•	Hımııalyq býlardy jutyp qoıý;\r\n•	Ókpeni aýystyrý;\r\n•	Pnevmonııa;\r\n•	Septıkalyq eseńgreý (aǵzadaǵy genıtaldy ınfektsııa);\r\n•	Jaraqat\r\nARDS aýa qabyna suıyqtyqtyń quıylýyn  ótkizedi. Bul suıyqtyń qan aınalymyndaǵy otteginiń jetkilikti berilýine kedergi jasaıdy.\r\nQuıylǵan suıyqtyq ókpe tinderin basyp ketedi, saldarynan ókpeniń qajetinshe keńeıý múmkinshiligi azaıady. Qandaǵy ottegi mólsheri qaýipti tómen dárejede qalyp qoıady, tipti adam ottegini jasandy aýa aınaldyratyn qurylǵydan alsa da, ókpedegi aýa aınalymy jaqsarmaıdy. \r\nARDS basqa múshelerdiń jetispeýshiligimen qatar  týyndaýy múmkin. Olar mysaly baýyr nemese búırek bolýy múmkin.  Shylym shegý men alkogol paıdalaný da qaýipti faktor bolyp tabylady.\r\n  \r\nAýa ókpege muryn qýysy, keńirdek jáne tamaq arqyly ótedi.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Tynys alý qıyndaıdy;\r\n•	Tómen arterııalyq qysym jáne aǵza jetispeýshiligi;\r\n•	Dem alystyń jıileýi\r\n•	Demikpe \r\nSımptomdar jaraqat alǵannan keıin nemese aýrý bastalǵannan keıin 24-48 saǵattyń ishinde damıdy. Kóptegen adamar ARDS-pen aýyrǵanymen, sımptomdaryn aıtyp dárigerge kelip jatpaıdy. \r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nÓkpedegi anomaldi dybystardy anyqtaý úshin stetoskoptyń  (aýskýltatsııa)  kómegimen tyńdaıdy, estilgen dybystar ókpeniń syrylyn, ókpege suıyqtyqtyń quıylý belgisin anyqtaýǵa sep bolady.Arterııalyq qysyp kóp jaǵdaıda tómen bolady. Ádette tsıanoz baıqalady (teri bozarady, erin men tyrnaqtar túsin ózgertedi, osynyń bári tinderge ottek jestispegendikten týyndaıdy).\r\nARDS-ti anyqtaý úshin júrgiziletin tekserý: \r\n•	Arterııalyq qan gazy;\r\n•	Qan taldamasy (OAK) jáne bıohımııalyq analız;\r\n•	Bronhoskopııa (bul ádis keńirdektegi shyryshty tikeleı tekserýge  múmkindik týǵyzady, oǵan arnaıy «bronhofıbroskop» dep atalatyn qurylǵyny qoldanady);\r\n•	Keýde jasýshalaryn  jalpy rentgenografııadan ótkizý;\r\n•	Qaqyryqty taldaý jáne onyń qozdyrǵyshyn anyqtaý boıynsha zertteý\r\n•	Múmkin bolatyn ınfektsııany tekserý.\r\n\r\nARDS sııaqty keýde radıografııasyna uqsas júrek jetkiliksizdikterin boldyrmaý úshin, júrek bólimderiniń ehokardıografııasy nemese kateterleý qajet bolýy múmkin.\r\n\r\nEmdeý\r\nÁdette ARDS-ke shaldyqqan naýqasstar aýrýhanada jatyp, arnaıy terapııa qabyldaýy kerek.  \r\nEmdeýdiń basty maqsaty tynys alýǵa demeý berý jáne ARDS-tiń sebebin anyqtap, ınfektsııany emdeý úshin arnaıy preparattardy taǵaıyndaýmen tolyǵydy. Jáne de qabynýdyń aldyn alyp, ókpedegi suıyqtyqty joıý da basty nazarǵa alynatyn emdeý sharasy bolyp tabylady. \r\nSońynan ońtaıly qysymmen dem shyǵarý  jasandy ókpe  ventılıatsııasy zaqymdanǵan ókpege jetkilikti ottek mólsherin jetkizý úshin qoldanylady. Bul qurylǵyny qoldaný barysynda  naýqasqa kúshti tynyshtandyrǵysh dári taǵaıyndalady. Kebir zertteýlerdiń kórsetkenindeı, dári taǵaıyndaý ýaqytsha ARDS-pen saldanǵan adamnyń ońalp ketýine joǵary múmkindik beretini anyqtaldy.\r\nEmdeý naýqastyń ózdiginen dem alǵanynan deıin jalǵasady.\r\n\r\nQoldaýshy toptar\r\nKóptegen ARDS-pen aýyratyn naýqastardyń  januıasy kúızeliske tap bolady. Olar qoldaýshy toptarmen baılanysý arqyly bul salmaqty jeńildetedi, qoldaýshy toptar máseleler men ýaıymdardy birge bólisedi, seıiltedi.\r\n\r\nBoljamy \r\nARDS-pen aýyratyn naýqastardyń úshten biri osy aýrýdan qaıtys bolady. Tiri qalǵandardyń barlyǵynda qalypty ókpe qyzmeti qalpyna keledi, biraq kóbinde ylǵyı ókpe tinderiniń zaqymdanýy oryn alady.\r\nARDS-pen aýyrǵan kóptegen naýqastar este saqtaý qabiletin joǵaltady ne bolmasa ómir súrý sapasyna qatysty basqa da buzylystarǵa tap bolady. Bul mıdyń zaqymdanýyna baılanysty, ókpe qajetti deńgeıde jumys istemese, mı jetkilikti ottegi mólsherimen qorektene almaı qalady. \r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n•	Kóptegen júıeler men aǵzalar zaqymdanady;\r\n•	Ókpeniń zaqymdanýy (mysaly, pnevmotoraks dep atalatyn ókpe kollapsy) osy aýrýdy emdek barysynda jasandy ventılıatsııa qurylǵysynan alǵan jaraqat;\r\n•	Pnevmoskleroz (ókpeniń berishtenýi);\r\n•	Ventılıatorasstsıraly pnevmonııa;\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nNegizinde, ARDS aýrýy naýqas aýrýhanada jatqanda mazalaıdy. Keıde saý adamdarda aýyr pnevmonııa damysa, ARDS aqyryndap damyp, kórinis beredi. Eger sizde tynys alý jaǵynan máseleler týyndasa, 103 nómirindegi jedel medıtsınalyq kómekke habarlasyńyz.\r\n\r\nSınonımderi\r\nKardıogendik emes ókpe isigi; Ótkizgishtiginiń tym joǵarlaýynan ókpeniń isinýi; Ókpe shogy; ARDS; Ókpeniń zaqymdanýynyń asqynýy\r\n\r\nTegter: \r\ntynys alýdyń jetispeýshiligi\r\nasqynǵan júrek jetispeýshiligi\r\nókpeniń isinýi\r\ndemikpe\r\n \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(249,'article','1536','Laktaza tapshylyǵy ','qz','2018-12-19 05:53:46','2018-12-19 05:50:00','Laktaza – bul laktozany (sút jáne sún ónimderinde bar qantty) sińiretin ferment.\r\n\r\nLaktaza tapshylyǵy sizdiń aǵzańyzdyń sút óńimderin sińire almaıtyndyǵyn habardar etedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1536',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','L','Laktaza','y','   Laktaza tapshylyǵy  Laktaza – bul laktozany (sút jáne sún ónimderinde bar qantty) sińiretin ferment.\r\n\r\nLaktaza tapshylyǵy sizdiń aǵzańyzdyń sút óńimderin sińire almaıtyndyǵyn habardar etedi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n \r\n \r\n\r\nSınonımderi: Sút ónimderine tózbeýshilik, laktaza tapshylyǵy, sútke tózimsizdik\r\n\r\nLaktaza – bul laktozany (sút jáne sún ónimderinde bar qantty) sińiretin ferment.\r\n\r\nLaktaza tapshylyǵy sizdiń aǵzańyzdyń sút óńimderin sińire almaıtyndyǵyn habardar etedi.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nLaktozasy bar taǵamdardy qabyldaǵannan keıin, sizde asqazanda jaısyzdyq paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq, kelesi sımtomdar bolýy yqtımal:\r\n\r\n•	Ishtiń kebýi\r\n•	Ishtiń ótýi\r\n•	Asqazannyń shyryshty qabyǵynyń qabynýy\r\n\r\n \r\nDıagnostıkasy\r\n\r\nSizdiń problemalaryńyz laktozanyń tózimsizdigine baılanystylyǵyn anyqtaý úshin, dáriger sizge qan jáne nájisti tekserýge analız taǵaıyndaıdy\r\n\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nLaktoza tózimsizdigi aýyr dert emes. Laktoza bar taǵamdardy tutynýdy shekteý nemese dárilerdi qabyldaý deneńizdiń laktozany sińirýine kómektesýi múmkin. Eger sút taǵamdary jetkilikti mólsherde qabyldanbasa, onda aǵzaǵa qaltsıı mólsheri tómendeıdi. Mundaı jaǵdaıda sizge kaltsıı preparattaryn qabyldaý qajet bolady. Óıtkeni, sút jáne sút ónimderi kaltsııdiń negizgi kózi bolyp tabylady.\r\n\r\n \r\nTegter: \r\n\r\nishtiń kebýi\r\nishtiń ótýi\r\nasqazannyń shyryshty qabyǵynyń qabynýy\r\nkaltsıı preparattary\r\nlaktaza tapshylyǵy\r\nsútke tózimsizdik\r\nlaktaza\r\nferment\r\nqant\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(250,'article','1538','H1N1 tumaýy (shoshqa tumaýy) ','qz','2018-12-19 06:07:52','2018-12-19 06:02:00','H1N1 tumaýy (shoshqa tumaýy) – bul H1N1 tumaýy vırýsynan týyndaǵan muryn, tamaq jáne ókpe ınfektsııalyq aýrýy.\r\n\r\nTumaý – tynys joldarynyń vırýsty ınfektsııasy bolyp tabylady. Ol jótel, tynys alýdyń qıyndyǵy, qyzba, bas aýrýy, bulshyq etterdegi aýrý men álsizdik sımptomdarymen sıpattalady. Vırýs adamnan adamǵa aýa-tamshylary arqyly taralady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1538',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','H','H1N1','y','   H1N1 tumaýy (shoshqa tumaýy)  H1N1 tumaýy (shoshqa tumaýy) – bul H1N1 tumaýy vırýsynan týyndaǵan muryn, tamaq jáne ókpe ınfektsııalyq aýrýy.\r\n\r\nTumaý – tynys joldarynyń vırýsty ınfektsııasy bolyp tabylady. Ol jótel, tynys alýdyń qıyndyǵy, qyzba, bas aýrýy, bulshyq etterdegi aýrý men álsizdik sımptomdarymen sıpattalady. Vırýs adamnan adamǵa aýa-tamshylary arqyly taralady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nH1N1 tumaýy (shoshqa tumaýy) – bul H1N1 tumaýy vırýsynan týyndaǵan muryn, tamaq jáne ókpe ınfektsııalyq aýrýy.\r\n\r\n\r\n\r\nTumaý – tynys joldarynyń vırýsty ınfektsııasy bolyp tabylady. Ol jótel, tynys alýdyń qıyndyǵy, qyzba, bas aýrýy, bulshyq etterdegi aýrý men álsizdik sımptomdarymen sıpattalady. Vırýs adamnan adamǵa aýa-tamshylary arqyly taralady.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nH1N1 vırýsynyń erte formalary shoshqalarda anyqtalǵan. Ýaqyt óte vırıs ózgerip (mýtatsııalanyp), adamdarǵa da juǵa bastady. H1N1 jańa vırýs bolyp tabylady, ony alǵash ret adamnan 2009 jyly anyqtady. Ol dúnıe júzine tez taralyp ketti.\r\n\r\n2010 jyly tumaý merziminde H1N1 vırýsy jappaı ınfektsııa shaqyrmaǵan bolatyn. Arnaıy vaktsına qajet bolmady, alaıda H1N1 vırýsy álgi kúnge deıin únemi (merzimdik) vaktsınalaý baǵdarlamasyna kiretin 3 vırýstyn biri bolyp tabylady.\r\n\r\nH1N1 vırýsy quramynda shoshqa eti bar jáne basqa da taǵamdardy, aýyz sýyn qabyldaý arqyly, sonymen birge basseınde, saýnada, monshada shomylý arqyly berilmeıdi.\r\n\r\nKez-kelgen vırýs adamnan adamǵa myna jaǵdaılarda beriledi:\r\n\r\n•	Tumaýmen aýyratyn kez kelgen adam jótelse nemese túshkirse, al qorshaǵan adamdar sol aýamen dem alsa\r\n•	Tumaý vırýsy ornalasqan  jerdegi esik tutqasyn, jazý ústelin nemese kompıýterdi qolmen ustap, keıin óz kózyn, aýyzyn nemese murynyn ustaǵanda\r\n•	Tumaýmen aýyryp jatqan balany nemese eresek adamdy kútim jasaǵanda, ózinniń shyryshty qabattaryn ustasa\r\n\r\n\r\nSınonımderi\r\n\r\nShoshqa tumaýy; A tobyndaǵy H1N1 tumaýy \r\n \r\n\r\nTegter: \r\n\r\nshoshqa tumaýy\r\nH1N1vırýsy\r\ntynys alýdyń qıyndaýy\r\nqyzba\r\nvaktsınatsııa \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(251,'article','1549','Katarakta ','qz','2018-12-20 04:23:07','2018-12-20 04:05:00','__Katarakta__ - kóz burshaǵynyń aýyrtpalyqsyz bulyńǵyrlanýy. Ádette, kóz burshaǵy móldir bolyp keledi jáne jaryqty tolyq ótkizedi.\r\n\r\nKóz burshaǵynyń bulyńǵyrlanýyna baılanysty katarakta bolǵan kezde, jaryq kóz almasynyń ishki ortasyna kóz torynyń (kózdiń artyndaǵy júıke tininiń qabatynyń) ishine deıin ene almaıdy. Bul kóz kórýiniń buzylysyna ákeledi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1549',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Katarakta','y','   Katarakta  __Katarakta__ - kóz burshaǵynyń aýyrtpalyqsyz bulyńǵyrlanýy. Ádette, kóz burshaǵy móldir bolyp keledi jáne jaryqty tolyq ótkizedi.\r\n\r\nKóz burshaǵynyń bulyńǵyrlanýyna baılanysty katarakta bolǵan kezde, jaryq kóz almasynyń ishki ortasyna kóz torynyń (kózdiń artyndaǵy júıke tininiń qabatynyń) ishine deıin ene almaıdy. Bul kóz kórýiniń buzylysyna ákeledi. Katarakta - kóz burshaǵynyń aýyrtpalyqsyz bulyńǵyrlanýy. Ádette, kóz burshaǵy móldir bolyp keledi jáne jaryqty tolyq ótkizedi.\r\n\r\nKóz burshaǵynyń bulyńǵyrlanýyna baılanysty katarakta bolǵan kezde, jaryq kóz almasynyń ishki ortasyna kóz torynyń (kózdiń artyndaǵy júıke tininiń qabatynyń) ishine deıin ene almaıdy. Bul kóz kórýiniń buzylysyna ákeledi.\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nTýa bitken katarakta. Keıbir sábıler kataraktamen týady nemese ol týylǵannan keıin kóp uzamaı damıdy. Mundaı katarakta týa bitken dep atalady. Týa bitken katarakta júktilik kezinde anadaǵy bar ınfektsııadan (mysaly, qyzamyqpen), sondaı-aq galaktozemııa sııaqty zat almasý aýrýlarynan bolýy múmkin.\r\n\r\nKatarakta jáne qarttyq. Katarakta egde jastaǵy adamdarda jıi kezdesedi jáne ol qartaıýmen baılanysty. 60 jastaǵy adamdardyń kópshiligi kóz burshaǵynyń azǵantaı bulyńǵyrlanýymen sıpattalady. 65-74 jas aralyǵyndaǵy adamdardyń shamamen 50 paıyzynda kóz burshaǵynyń bulyńǵyrlanýy oryn alady. 75 jastan asqan adamdardyń 70 paıyzynda kataraktanyń anyq belgileri baıqalady.\r\n\r\nQaýip faktorlary. Shylym shegý jáne kún sáýlesinde shamadan tys bolý - qosymsha qaýip faktorlary. Sonymen qatar, katarakta kózdiń zaqymdanýynan keıin paıda bolýy múmkin. Ol kez-kelgen kóz aýrýlarynyń asqynýy, belgili bir dárilik zattardy qoldanǵannan keıin nemese belgili bir aýrýlardyń, mysaly, qant dıabetiniń paıda bolýymen damıdy.\r\n\r\nSımptomdary. Katarakta kezinde kórý buzylysy túngi ýaqytta kórý qıyndyqtarymen sıpattalady, jarqyn jaryqqa sezimtaldyǵy artady. Keıinnen kózdiń kórý buzylysy kúndizgi ýaqytqa tán bolady. Mynadaı shaǵymdar bolady: buldyrlyq,  kózdiń bulyńǵyrlyǵy, kózde «juqa qabyqtyń» bolýy. Keıde kózge qos kórinýi jáne kórý kereǵarlyǵynyń buzylýy baıqalady.\r\n\r\nEresekterde katarakta jetilmegen, jetilgen jáne artyq jetilgen bolyp bólinedi. Kóz burshaǵynda móldir aýmaqtary qalsa, onda ol jetilmegen katarakta ekendigin bildiredi. Jetilgen  katarakta – bul kóz burshaǵy tolyǵymen bulyńǵyrlansa. Artyq jetilgen kataraktada kóz burshaǵynyń beti jumsaq bolady jáne onyń ishindegisi kapsýladan aǵyp ketýi múmkin, ol óz kezeginde qabynýdy jáne kózdiń basqa da buzylysyna ákep soqtyrady.\r\n\r\nEmdeý. Eresekterdegi katarakta eger kórý buzylysy naýqastyń ómir sapasyn nasharlatsa, hırýrgııalyq jolmen emdeledi. Ol kóz burshaǵyn alyp tastaýdan turady. Katarakta kezindegi hırýrgııalyq aralasýdyń eki túri bar: kóz burshaǵyn alyp tastaıtyn, biraq ony jabatyn kapsýlanyń artqy jaǵy qaldyrylatyn ektrakapsýlıarly operatsııa. Kóz burshaǵy kapsýlamen qosa tolyǵymen alyp tastalatyn  ıntrakapsýlıarly ádis.\r\n\r\nQazirgi ýaqytta kóz burshaǵyn aýystyryp salý sátti júzege asyrylýda. Ádette kataraktamen zaqymdalǵan kóz burshaǵyna sıntetıkalyq lınzalar qoldanylady\r\n\r\nTýa bitken kataraktaǵa arnalǵan operatsııa ádette balanyń alǵashqy 3 aıynda jasalady.\r\n \r\nKórý qabiletiniń nasharlaýy nemese buzylýy (erlerde | áıelderde)\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nkóz burshaǵynyń bulyńǵyrlanýy\r\nkórý buzylysy\r\ntýa bitken    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(252,'article','1550','Juqpaly erıtema','qz','2018-12-20 04:24:27','2018-12-20 04:23:00','__Juqpaly erıtema__ (erythemainfectiosum) - balalarǵa tán juqpaly vırýsty aýrý. \r\n\r\nÁdette jeńil túrde ótedi.\r\n\r\n__Ol neden týyndaıdy?__ Juqpaly erıtema B19 parvovırýsynan týyndaıdy. Ol kóbinese kóktem mezgilinde mektepke deıingi jastaǵy balalarǵa áser etedi. Aýrý ádette bes kúnge sozylady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1550',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Juqpaly','y','   Juqpaly erıtema __Juqpaly erıtema__ (erythemainfectiosum) - balalarǵa tán juqpaly vırýsty aýrý. \r\n\r\nÁdette jeńil túrde ótedi.\r\n\r\n__Ol neden týyndaıdy?__ Juqpaly erıtema B19 parvovırýsynan týyndaıdy. Ol kóbinese kóktem mezgilinde mektepke deıingi jastaǵy balalarǵa áser etedi. Aýrý ádette bes kúnge sozylady. Juqpaly erıtema (erythemainfectiosum) - balalarǵa tán juqpaly vırýsty aýrý. \r\n\r\nÁdette jeńil túrde ótedi.\r\n\r\nOl neden týyndaıdy? Juqpaly erıtema B19 parvovırýsynan týyndaıdy. Ol kóbinese kóktem mezgilinde mektepke deıingi jastaǵy balalarǵa áser etedi. Aýrý ádette bes kúnge sozylady.\r\n\r\nJuqpaly erıtemanyń erte sımptomdary tumaýǵa uqsaıdy; bul sımptomdardan keıin bet álpetine (uryp-soǵylǵan betke uqsas) bórtpe, sondaı-aq qoldyń jáne aıaqtyń syrtqy jaǵyna, quıryqqa jáne denege qyzǵylt bórtpe shyǵady. Bórtpeler ortalyq bólikten bastap, sodan keıin shetki aımaqtan bastap birtindep joǵalady. Jıi jaǵdaılarda bórtpe dene qyzýynyń kóterilýimen, býyndardaǵy aýyrsynýmen qatar júredi.\r\n\r\nBul aýrý bórtpeler paıda bolmastan buryn bir apta ishinde óte juqpaly bolyp tabylady. Bórtpeer paıda bolǵannan keıin ádette bala juqpaly emes dep sanalady. Bórtpeler dene qyzýynyń ózgerýine, kún sáýlesi jáne stress faktorlaryna balanysty birneshe apta ishinde paıda bolýy jáne joǵalýy múmkin.\r\n\r\nJuqpaly erıtema balalarda jeńil ótilýine qaramastan, ishtegi nárestege naqty qaýip týdyrýy múmkin. Júkti áıelder mundaı naýqastarmen baılanysýdan aýlaq bolý kerek. Eger júkti áıel juqpaly erıtemamen aýyratyn balamen baılanysqa tússe nemese juqpaly erıtema kezinde týyndaıtyn bórtpege uqsas bórtpe paıda bolsa, bul jaǵdaıda dereý dárigerge barýy kerek.\r\n\r\nJuqpaly erıtemany emdeý kezinde balaǵa qolaıly jaǵdaı jasaý qajet. Ádette qyzý basatyn dári-dármekter qoldanýmen shekteledi. Sonymen qaıtar, ózge qaýipti aýrýlar sımptomdaryn baqylap otyrý kerek: mysaly, dene qyzýynyń 38.9 ° C kóterilýi nemese balanyń qatty syrqat ekenin kórsetetin basqa da belgiler.\r\n \r\n\r\nTegter: \r\n\r\nvırýsty aýrý\r\nbórtpe\r\ndene qyzýy\r\nqaltyraý; tońyp dirildeý\r\n\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(253,'article','1560','Tamaqtyń isip aýrýy (Krýp)','qz','2018-12-20 04:38:21','2018-12-20 04:34:00','Krýp (tamaqtyń isip aýrýy) – bul aýrý, toqtaýsyz qatty jótelgen kezde, demniń qysylǵan kezinde mazalaıdy.  Krýp  dybys baılamynyń aınalasyndaǵy tinderdiń isinýinen týyndaıdy.  Bul jaǵdaı sábılerde  jáne  jas balalarda jıi kezdesedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1560',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tamaqtyń','y','   Tamaqtyń isip aýrýy (Krýp) Krýp (tamaqtyń isip aýrýy) – bul aýrý, toqtaýsyz qatty jótelgen kezde, demniń qysylǵan kezinde mazalaıdy.  Krýp  dybys baılamynyń aınalasyndaǵy tinderdiń isinýinen týyndaıdy.  Bul jaǵdaı sábılerde  jáne  jas balalarda jıi kezdesedi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nKrýp (tamaqtyń isip aýrýy) – bul aýrý, toqtaýsyz qatty jótelgen kezde, demniń qysylǵan kezinde mazalaıdy.  Krýp  dybys baılamynyń aınalasyndaǵy tinderdiń isinýinen týyndaıdy.  Bul jaǵdaı sábılerde  jáne  jas balalarda jıi kezdesedi.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nKrýpty damytatyn sebepterge mynalar jatýy múmkin:\r\n\r\n•	Vırýsty ınfektsııa (barynsha kóp taralǵan sebep)\r\n•	Bakterııalyq ınfektsııa\r\n•	Allergııa\r\n•	Tynys alý joldaryn titirkendiretin bir zattardy aýamen jutyp alǵannan\r\n\r\nKrýptyń týyndaýynyń birden-bir sebebi paragrıpp vırýsy.  Al krýpty týdyratyn basqa vırýsqa RSV, qyzylsha vırýsy, adenovırýs jáne tumaý vırýstary jatady.\r\n\r\nKrýp bir kezderi dıfterııa bakterııasynan týyndap, ólimge aparatyn aýrý bolǵan. Qazir ol zamanaýı antıbıotıktermen emdeledi, onyń aldyn alý úshin ekpe salynady.  Qazirgi ýaqytta, krýp kóbinese jeńil ketedi. Degenmen, ol áli de qaýipti bolýy múmkin.\r\n\r\nKrýp kóp jaǵdaıda, 3 aıdan 5 jasqa deıingi balalar arasynda jáne basqada jas toptarynda damıdy.Keıbir balalarǵa krýp ábden ornyǵap qalǵan, sondyqtan olar bul aýrýmen birneshe ret aýrýy múmkin.\r\n\r\nAQSh-ta krýp qazan jáne naýryz kezeńderiniń arasynda barynsha taralǵan, biraq ol jyldyń basqa mezgilderinde de kezdesýi múmkin.\r\n\r\nKrýptyń aýyr aǵymy joǵarǵy tynys alý joldarynyń bakterııalyq ınfektsııasynmen baılanysty.  Bul jaǵdaı bakterııaly keńirdek dep atalady jáne emhenelyq jaǵdaıda emdeýdi qajet etedi, sonymen qatar, ishki kúretamyrǵa antıbıotıkter engiziledi.  Qabynǵan protsess kómeımen qatysty bolyp ketse, keńirdek sańlaýy tolyqtaı jabylýy múmkin, mundaı ómirge qaýpti jaǵdaı  -  epıglottıt dep atalady.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nKrýp  «úrgendeı» jótel túrinde paıda bolady. Birneshe kún boıy úrmeli jótel týyndaıdy, mundaı, jeńil tumaý sekildi, sımptomdar kóbinese balalarda bolady. Jótel órshigen saıyn, balanyń tynys alýy qıyndaı túsedi nemese strıdor paıda bolady (tosyn bolatyn, keýdedegi dybys, ol ásirese dem shyǵarǵan kezde týyndaıdy).\r\n\r\nAsqynǵan jaǵdaı kóbinese túnde oryn alady.  Kóbinese ol 5 nemese 6 túnge deıin sozylady, biraq aýrýdyń shegi alǵashqy 2-shi túnde-aq  bilinedi. Keı jaǵdaıda ǵana krýp aptaǵa deıin sozylady. Eger krýp aptadan asyp ketse,  qaıtalanbaly aǵymda bols, onda siz birden dárigerge tekserilińiz, ol bul jaǵdaıdyń sebebin anyqtap beredi.\r\n\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\n\r\nBalalarǵa  dárigerlik tekserý jasalǵannan keıin dıagnoz qoıylady.  Keıde dáriger krýpty, balanyń jótelin telefonnan estip-aq anyqtaı alady. Keı jaǵdaıda dıagnostıkalaý úshin, rentgenologııa sııaqty ádisterdi ótkizý qajet bolady.   \r\n\r\nJalpy tekserý ótkizý arqyly dem alý kezindegi keýde jasýshalarynyń qysylýyn anyqtaýǵa bolady. Stetoskoptyń kómegimen keýde jasýshasyn tyńdaǵanda sozylǵan dem alý nemese dem shyǵarý, syryl jáne demniń birtúrli shyǵýy baıqalady.\r\n\r\nTamaqty qaraý kezinde, kómeıdiń qyzarǵany bilinýi múmkin. Moıynǵa rentgenografııa ótkizgen kezde, bógde dene ne bolmasa keńirdek sańlaýynyń tarylǵany kórinýi múmkin\r\n\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nKóp jaǵdaıda krýpty úıde emdese de jaqsy em qonady, biraq siz túnde bolsa da em qabyldaý jaıynda dárigermen habarlasyp keńesip alǵanyńyz durys.\r\n\r\nSalqyn nemese dymqyl aýa jeńildik berýi múmkin. Bastapqyda balany vanna býyna kirgizip kórińiz nemese salqyn túngi aýa shyǵaryńyz. Eger sizde aýaylǵaldandyrǵysh bolsa, balanyń jatyn bólmesine birneshe túnder boıy qosyp qoıyńyz.\r\n\r\nAtsıtamınofenniń balanyń jaǵdaıyn jeńildetýge kómegi tıedi, ystyqty  basyp, tynysyn jeńildetedi. Dárigermen  dárilerdi qoldanýdyń qajettiligi jaıynda keńespeı turyp,  jótelge qarsy dári-dármekterdi qoldanbańyz. \r\n\r\nSterıoıdty dárilik preparattardyń áseri óte jaqsy bolýy múmkin. Olar krýptyń sımptomdaryn jeńildetedi. Sondaı-aq  quramynda aerozoldary bar dárilik preparattar da jaqsy áserdi ıgeredi.\r\n\r\nAýrýdyń salmaqty aǵymynda aýrýǵanaǵa gospıtalızatsııalaý kerek. Sımptomdardyń kóterilýi, tynys alý joldaryndaǵy turaqty máseleler, sharshaý, teriniń kógildir túske boıalýy nemese sýsyzdaný dárigerdiń kómegine júginýdi nemese aýrýhanaǵa jatqyzý kerektigin bildiredi. \r\n\r\nDári-dármekter joǵary tynys alý joldarynyń isigin basý maqsatynda qoldanylady.  Ishke qabyldaý úshin aerozoldy ratsemıkalyq epınefrın, kortıkosteroıdtar taǵaıyndalady. Mysaly, deksametazon jáne prednızolon, sondaı-aq, ıngalıatsııalaý nemese kortıkosteroıdtyń ınektsııalyq túri qoldanylady. Ylǵaldy ottegi ádette, tósektiń astynda ornalasqan  ottekti shatyrǵa  beriledi. Bakterııalyq ınfektsııa antıbakterııaldy terapııany taǵaıyndaýdy qajet etedi.\r\n\r\nTynys alý joldarynyń obstrýktsııasy asqynǵanda ıntýbatsııa ótkizýdi qajet etedi (tútikshe muryn nemese aýyz arqyly, kómekeıden ókpege aýa jiberý úshin kirgiziledi). Sýsyzdanǵan kezinde  tamyrǵa suıyqtyq engizý taǵaıyndalady. Keıbir jaǵdaılarda kortıkosteroıdterdi taǵaıyndaıdy.\r\n\r\n\r\nBoljamy\r\n\r\nÁdette, vırýsty etıologııalyq krýp  3-7 kúnnen keıin saýyǵa basataıdy. Bakterııalyq etıolgııalyq krýp kezinde  qajetti terapııany qoldansa, nátıjesi oń bolmaq. \r\nTynys alý joldarynyń obstrýktsııasyn durys emdemegen jaǵdaıda respıratorly dıstress damýy múmkin (tynys alýdyń qıyndaýy) nemese tynys ala almaı qalady.\r\n\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n\r\n•	Respıratorly dıstress\r\n•	Tynys ala almaý\r\n•	Epıglottıt\r\n•	Bakterıaly traheıt\r\n•	Atelektaz (ókpeniń jartylaı bólinýi)\r\n•	Sýsyzdaný \r\n\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\n\r\nKrýp kóbinese úı jaǵdaıynda da jaqsy emdeledi.  Siz dárigerińizben tek telefon arqyly ǵana sóılesip,  emdeýdiń jetkilikti qoldanymdaryn alsańyz bolady.\r\n\r\nTómendegideı jaǵdaılar oryn alsa, jedel medıtsınalyq kómekke júginińiz:\r\n\r\n•	Krýp belgili bir jándiktiń shaǵýynyn nemese qandaı da bir zatty jutynyp alǵannan paıda bolsa;\r\n•	Balanyń erinderi kógerip, nemese terisi kógildir túske boıalsa;\r\n•	Balanyń silekeıi aqsa;\r\n•	Balanyń jutynýynda másleler týyndasa;\r\n\r\nMynadaı jaǵdaılardyń aýyrlyǵyna baılanysty,  dereý arada dárigerge  nemese jedel járdem qyzmetkerlerine habarlasyńyz:\r\n\r\n•	Strıdor (dem alǵanda estiletin  dybys)\r\n•	Tynys alǵanda qabyrǵa aralarynyń tartylýy\r\n•	Tynys alǵan kezde qosymsha kúsh jumsaý\r\n•	Agıtatsııa nemese tyqyrshý\r\n•	Úı jaǵdaıyndaǵy terapııanyń áseri bolmaýy\r\n\r\nMásele ońalady dep, tańǵa deıin kútpeńiz.\r\n\r\n\r\nAldyn alý \r\n\r\nQolyńyzdy jıi jýyp turyńyz, respıratorly ınfektsııaly aýrý adammen tyǵyz baılanysta bolmańyz.\r\n\r\nDıfterıge, gemofılııalyq taıaqshalaryna jáne qyzylshaǵa qarsy ekpe saldyryńyz.\r\n\r\nDerekkóz: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000959.htm\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(254,'article','1564','Qyzylsha','qz','2018-12-20 04:45:32','2018-12-20 04:41:00','__Qyzylsha__ – bul juqpaly vırýstyq aýrý. Ol bórtpeniń shyǵýymen, dene qyzýynyń kóterilýimen, jótelýmen, kózdiń qyzarýymen – konıýktıvıtpen sıpattalady. Qyzylsha balalardyń arasynda kóp taralǵanda, bir qýanyshymyzǵa oraı qyzylshaǵa qarsy ekpe qoldanylyp, bul indettiń beti qaıtaryldy. Qyzylshaǵa qarsy  vaktsına jetkilikti túrde qaýipsiz bolyp sanalady, jáne odan keıbireýler aıtyp júrgendeı, aýtızm týyndamaıdy.  ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1564',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qyzylsha','y','   Qyzylsha __Qyzylsha__ – bul juqpaly vırýstyq aýrý. Ol bórtpeniń shyǵýymen, dene qyzýynyń kóterilýimen, jótelýmen, kózdiń qyzarýymen – konıýktıvıtpen sıpattalady. Qyzylsha balalardyń arasynda kóp taralǵanda, bir qýanyshymyzǵa oraı qyzylshaǵa qarsy ekpe qoldanylyp, bul indettiń beti qaıtaryldy. Qyzylshaǵa qarsy  vaktsına jetkilikti túrde qaýipsiz bolyp sanalady, jáne odan keıbireýler aıtyp júrgendeı, aýtızm týyndamaıdy.   Qyzylsha degen ne? Qyzylsha – bul juqpaly vırýstyq aýrý. Ol bórtpeniń shyǵýymen, dene qyzýynyń kóterilýimen, jótelýmen, kózdiń qyzarýymen – konıýktıvıtpen sıpattalady. Qyzylsha balalardyń arasynda kóp taralǵanda, bir qýanyshymyzǵa oraı qyzylshaǵa qarsy ekpe qoldanylyp, bul indettiń beti qaıtaryldy. Qyzylshaǵa qarsy  vaktsına jetkilikti túrde qaýipsiz bolyp sanalady, jáne odan keıbireýler aıtyp júrgendeı, aýtızm týyndamaıdy.  \r\n\r\nQyzylshanyń sebepkeri – vırýs bolyp tabylady. Infektsııa aýa túıirshikteri arqyly taralady. Juqqany men sımptomdarynyń paıda bolýy ýaqytynyń arasy 8 den, 12 kúnge deıin. Bul kezeń – ınkýbatsııalyq dep atalady.\r\n\r\nSımptomdary. Qyzylsha kezinde, ádette, barlyq denege qyshymaıtyn, qyzyl bórtpeler qaptaıdy. Bórtpeler ádette, aýrýdyń 5-shi kúni paıda bolady da, 4-7 kúnge deıin sozylady. Bórtýler bastan bastalady da, deneniń barlyq bóligine taralady. Qyzylsha bórtpeleri, ádette, makýlepapýlezdy bolady, naqtyraq aıtsaq, olar jalpaq, tússiz búrtik-búrtik bolady jáne aınalasy azdaǵan qatty qoıý-qyzyl túske bólenedi, sondaı-aq, olar bir-birine quıylýy da múmkin.\r\n\r\nQyzylshanyń basqa sımptomdary  tumaýǵa uqsaıdy:  qyzý kóteriledi, túshkiredi, murynnan sý aǵady, tamaq aýyrady, jótel paıda bolady, bezder úlkeıedi, kóz qyzaryp, titirkenip turady, sharshaǵysh keledi, tábet joǵalady. Qalaı joǵarylap bara jatsa, qyzylshaǵa anyqtalady da, qýanyshqa oraı ekpe salynady. Vaktsına salynbaǵan jandarda, ásirese, eresekter arasynda, qyzylshanyń damý qaýpi basym. Ondaı jas óspirimder men stýdentter juqpanyń negizgi kózi bolyp tabylady. \r\n\r\nQyzylsha  eseıgen kezde aýyr soǵady jáne túrli asqynýlar týyndatýy múmkin. Eger júkti áıel qyzylshamen aýyrsa, onyń túsik tastaý qaýpi artady, merziminen buryn bosanýy múmkin nemese óli týýy múmkin. Bir aıta keterligi qyzylsha ınfektsııasy týa bitken aqaýlardyń damýyna sebep bolmaıdy.\r\n\r\nDıagnoz klınıkalyq sımptomdardyń taldamasynyń negizinde qoıylady, sondaı-aq, zerthanalyq taldamalar arqyly, qyzylshaǵa qarsy antıdeneni tabý úshin bakterıologııalyq zertteý jáne qan taldamasy júrgiziledi. \r\n  \r\nQyzylshany emdeý úshin tynyǵý kerek, paretsetamoldy kóp mólsherde iship, qabyldaý kerek nemese sımptomdardy túsirý úshin basqa da dárilik preparattar qoldanylady. Qyzylshamen aýyratyn kóptegen aýrýlar, asqyndyrmaı saýyǵyp jatady. Biraq, sábılerde, qart adamdarda jáne ımmýn júıesi buzylǵan jandarda  túrli asqyný qaýiptilikteri bar, olar mysaly qulaq ınfektsııasy, tamaqtyń sreptokokktik zaqymdalýy, pnevmonııa nemese mıdyń qabynýy (entsefalıt) sııaqty aýrýlar.\r\n\r\nAldyn alý sharasy – zamanaýı jáne durys vaktsınalaý.\r\n\r\n\r\nDene qyzýynyń kóterilýimen birge shyǵatyn bórtpe (erlerde / áıelderde)\r\nEstýdiń joǵalýy (erlerde /áıelderde)\r\nBalalrdyń dene qyzýynyń kóterilýimen birge shyǵatyn bórtpe (erlerde / áıelderde)\r\n\r\n\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(255,'article','1582','Kórýdiń ózgeristeri','qz','2018-12-21 04:15:41','2018-12-21 04:15:00','__Kórýdiń ózgeristeri__ kóz almasynyń (kózdiń torly qabyǵy) artqy jaǵyn jaýyp turatyn tinderde, kórý júıkesinde  nemese kózdiń qan tamyrlarynda naqty problemalardyń baryn kórsetedi. Eger joǵaryda atalǵan kórýdegi ózgerister kenetten paıda bolǵan bolsa,  mindetti túrde dárigerge qaralý qajet.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1582',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kórýdiń','y','   Kórýdiń ózgeristeri __Kórýdiń ózgeristeri__ kóz almasynyń (kózdiń torly qabyǵy) artqy jaǵyn jaýyp turatyn tinderde, kórý júıkesinde  nemese kózdiń qan tamyrlarynda naqty problemalardyń baryn kórsetedi. Eger joǵaryda atalǵan kórýdegi ózgerister kenetten paıda bolǵan bolsa,  mindetti túrde dárigerge qaralý qajet. Kórýdiń ózgeristeri kóz almasynyń (kózdiń torly qabyǵy) artqy jaǵyn jaýyp turatyn tinderde, kórý júıkesinde  nemese kózdiń qan tamyrlarynda naqty problemalardyń baryn kórsetedi. Eger joǵaryda atalǵan kórýdegi ózgerister kenetten paıda bolǵan bolsa,  mindetti túrde dárigerge qaralý qajet.\r\n\r\n•	Jaryq jarqyly (fotopsııa). Fotopsııa - bul qysqa, biraq ta qaıtalanatyn jaryqtyń jytyldaýy nemese syzyqtar men jarqyldar  bolyp tabylady. Ásirese basty nemese kózdi jyljytqanda baıqalady. Jaryq jarqylyn qarańǵy fonǵa qaraǵan kezde ońaı kórýge bolady. Qysqa jarqyldar torly qabyqtyń ajyraýynan paıda bolýy múmkin.\r\n•	Jyljymaly obektiler – kórý aýmaǵynda paıda bolatyn  qarańǵy obektiler nemese kóleńkeler. Jyljymaly obekterdiń kenetten paıda bolýy torly qabyqtyń ajyraýynyń belgisi bolýy múmkin.\r\n•	Kórý aýmaǵyndaǵy qarańǵylyq pen buldyraýlar. Bul jaǵdaı torly qabyqtyń ajyraýynan bolýy múmkin.\r\n•	Bir nemese eki kózde kórýdiń ishinara nemese tolyq joǵalýy. Bul torly qabyqtyń ajyraýynan bolýy múmkin.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nkórýdiń ógeristeri\r\nkórýdegi buzylystar\r\nkózdegý aýrý sezimi\r\nsoqyrlyq\r\ntorly qabyqtyń ajyraýy\r\nglaýkoma\r\nkórý júıkesiniń atrofııasy\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(256,'article','1585','Allergııalyq reaktsııa: alǵashqy kómek','qz','2018-12-21 05:54:44','2018-12-21 05:51:00','Demikpe jáne allergııa jaıynda tolyǵyraq myna siltemeden oqyńyz: http://www.zdrav.kz/node/233\r\n\r\nAstan bolatyn allergııa jaıynda myna siltemeden oqyńyz: http://www.zdrav.kz/node/9591\r\n\r\nTómende allergııalyq reaktsııa týyndaǵanda qandaı alǵashqy kómek kórsetý kerektigi jaıynda aqparat berilgen.\r\nAllergııanyń  jeńil jáne salmaqty aýyrtpalyǵy bolady:\r\n\r\nAldymen ózińiz sabyr etińiz, jáne osy jaǵdaıǵa tap bolǵan adamdy tynyshtandyryńyz. Adam abyrjyǵanda sımptomdar kóterilip ketýi  múmkin.\r\nAllergendi teńestirip kórińiz jáne mundaı allergenderden aldaǵy ýaqytta aýlaq júrýge tyrysyńyz. Eger aranyń shaqqanynan  allergııalyq reaktsııa paıda bolsa, qatty zattyń kómegimen onyń ınesin alyp tastańyz. Mysaly, tyrnaqpen nemese plastıkalyq kredıt kartasymen. Qysqysh qoldanbańyz. Terige qadalǵan  jándiktiń ınesin syǵyp jiberse, odan ý taralýy múmkin.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1585',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Allergııalyq','y','   Allergııalyq reaktsııa: alǵashqy kómek Demikpe jáne allergııa jaıynda tolyǵyraq myna siltemeden oqyńyz: http://www.zdrav.kz/node/233\r\n\r\nAstan bolatyn allergııa jaıynda myna siltemeden oqyńyz: http://www.zdrav.kz/node/9591\r\n\r\nTómende allergııalyq reaktsııa týyndaǵanda qandaı alǵashqy kómek kórsetý kerektigi jaıynda aqparat berilgen.\r\nAllergııanyń  jeńil jáne salmaqty aýyrtpalyǵy bolady:\r\n\r\nAldymen ózińiz sabyr etińiz, jáne osy jaǵdaıǵa tap bolǵan adamdy tynyshtandyryńyz. Adam abyrjyǵanda sımptomdar kóterilip ketýi  múmkin.\r\nAllergendi teńestirip kórińiz jáne mundaı allergenderden aldaǵy ýaqytta aýlaq júrýge tyrysyńyz. Eger aranyń shaqqanynan  allergııalyq reaktsııa paıda bolsa, qatty zattyń kómegimen onyń ınesin alyp tastańyz. Mysaly, tyrnaqpen nemese plastıkalyq kredıt kartasymen. Qysqysh qoldanbańyz. Terige qadalǵan  jándiktiń ınesin syǵyp jiberse, odan ý taralýy múmkin.\r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nDemikpe jáne allergııa jaıynda tolyǵyraq myna siltemeden oqyńyz: http://www.zdrav.kz/node/233\r\n\r\nAstan bolatyn allergııa jaıynda myna siltemeden oqyńyz: http://www.zdrav.kz/node/9591\r\n\r\nTómende allergııalyq reaktsııa týyndaǵanda qandaı alǵashqy kómek kórsetý kerektigi jaıynda aqparat berilgen.\r\nAllergııanyń  jeńil jáne salmaqty aýyrtpalyǵy bolady:\r\n\r\nAldymen ózińiz sabyr etińiz, jáne osy jaǵdaıǵa tap bolǵan adamdy tynyshtandyryńyz. Adam abyrjyǵanda sımptomdar kóterilip ketýi  múmkin.\r\nAllergendi teńestirip kórińiz jáne mundaı allergenderden aldaǵy ýaqytta aýlaq júrýge tyrysyńyz. Eger aranyń shaqqanynan  allergııalyq reaktsııa paıda bolsa, qatty zattyń kómegimen onyń ınesin alyp tastańyz. Mysaly, tyrnaqpen nemese plastıkalyq kredıt kartasymen. Qysqysh qoldanbańyz. Terige qadalǵan  jándiktiń ınesin syǵyp jiberse, odan ý taralýy múmkin.\r\n\r\n1.	Eger adamda bórtpe nemese qyshý paıda bolsa, salqyn kompress basyńyz jáne gıdrokartızondy jaqpa maı jaǵyńyz;\r\n2.	Qaterli sımptom paıda bola ma, baqylaý kerek;\r\n3.	Medıtsınalyq kómekke kóńil bólińiz. Jeńil allergııalyq serpilis bolsa, dáriger sizge antıgıstamındi dárilik preparatty qabyldaýdy taǵaıyndaıdy.\r\n\r\nAllergııalyq reaktsııanyń aýyr túrine tap bolǵan adamnyń tynys alý joldaryn tekserińiz, sonymen qatar, tynys alý men qanaınalymnyń aǵymyn da baqylańyz. Qaýipti belgi bolyp – keńirdektiń isýi esepteledi. Ol kezde, daýys qysylady, jińishkerip ne bolmasa jýaryp shyǵady, jáne tynys alýy qıyndaı túsedi. Onadı jaǵdaı oryn alsa jasandy dem beretin júrek-ókpelik reanımatsııasyn ótkizý kerek.\r\n\r\n1.	Keshiktirmeı jedel járdemge habarlasyńyz;\r\n2.	Sabyr saqtańyz, zardap shekken adamdy da sabyrǵa shaqyryńyz;\r\n3.	Eger allergııalyq serpilis ara shaqqannan bolsa, onyń terige qadalǵan ınesin tyrnaqpen nemese qatty bir zatpen ıterip, alyp tastańyz. Qysqysh qoldanbańyz. Ineni syqsa, ýy odan saıyn denege taralýy múmkin.\r\n4.	Eger zardap sheken adamnyń qolynyń astynda allergııaǵa qarsy dárisi bolsa, ony alyp berińiz. Aýyz arqyly, tynys alý joldaryna áser etetin dárilerdi múldem qoldanbańyz.\r\n5.	Eseńgireýdiń shamamen ólshemin anyqtańyz. Eger adam jatsa, onyn aıaǵyn 30 sm bıiktikke kóterip qoıyńyz, palto nemese kórpemen jabyńyz ústin. Myna jerleri zaqymdanǵan adamdardy mundaı kúıde jatqyzyp ketpeńiz: basy, moıny, arqasy, aıaǵy nemese jaısyzdanyp turǵan kezde.\r\n\r\nNe istemeý kerek\r\n•	Adam allergııaǵa qarsy bir ınektsııany qabyldap alsa boldy, barlyq qaýip-qaterden qutylady dep oılap qalmańyz;\r\n•	Demi qysylyp jatqan zardap shegýshiniń basynyń astyna jastyq tósemeńiz. Ol onyń tynys alýyna edáýir kedergi jasaýy múmkin;\r\n•	Demi qysylyp jatqan adamǵa aýzynan eshnárse ishkizbeńiz.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTómendegideı jaǵdaılar oryn alsa kóp kúttirmeı medıtsınalyq kómekke júginińiz:\r\n•	Zardap shekken adamda  allergııalyq reaktsııanyń aýyr formasy bolsa. Sımptomdardyń bilinýin kútpeńiz;\r\n•	Eger zardap shekken adamda burin aýyr formadaǵy allergııalyq serpilis bolsa.\r\n\r\nDerekkóz: AQSh-tyń Ulttyq densaýlyq saqtaý ınstıtýtarynyń derekqorynan alyndy: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000005.htm\r\nBettiń isinýi, bezeýler, Allergııalyq reaktsııas (erlerde/áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nallergııa\r\nallergııalyq reaktsııa\r\nallergııaǵa alǵashqy kómek\r\ndenedegi bórtpeler\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(257,'article','1597','Silekeı bezderiniń tastary','qz','2018-12-21 07:53:19','2018-12-21 07:45:00','__Silekeı bezderi joldaryndaǵy tastar__ – bul aýrý, silekeı bezderin ótkizetin tútik sekildi joldarǵa mıneraldyq zattardyń jınalýymen sıpattalady. Silekeı bezderi joldaryndaǵy tastar – silekeı bezderi qyzmetiniń birden-bir buzylǵan túry bolyp esepteledi.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1597',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','S','Silekeı','y','   Silekeı bezderiniń tastary __Silekeı bezderi joldaryndaǵy tastar__ – bul aýrý, silekeı bezderin ótkizetin tútik sekildi joldarǵa mıneraldyq zattardyń jınalýymen sıpattalady. Silekeı bezderi joldaryndaǵy tastar – silekeı bezderi qyzmetiniń birden-bir buzylǵan túry bolyp esepteledi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nSilekeı bezderi joldaryndaǵy tastar – bul aýrý, silekeı bezderin ótkizetin tútik sekildi joldarǵa mıneraldyq zattardyń jınalýymen sıpattalady. Silekeı bezderi joldaryndaǵy tastar – silekeı bezderi qyzmetiniń birden-bir buzylǵan túry bolyp esepteledi.\r\n\r\nSebepteri\r\nSilekeı aýyz qýysyna silekeı bezderinen bólinip shyǵady. Silekeıde jınalatyn hımııalyq zattar,  krıstaldar túzedi, olar silekeı shyǵatyn joldardy bekitip qalady.\r\nSelekeı bitelip qalǵan joldarǵa tirelip shyǵa almaı qalsa, qaıta aınalyp bezge túsedi. Onyń saldarynan bez tinderi isinip, aýyrtýy múmkin.\r\n\r\nBizdiń aǵzamyzda úsh iri syńarly silekeı bezderi bar:\r\n•	Shyqshyt bezi. Olar eń úlkeni. Olardyń árqaısyssy qulaqqa qarama-qarsy jaqtyń asstynda, bet terisiniń ústińgi jaǵynda ornalasqan. Bul bezderdiń biri nemese barlyǵynyń qabynýy parotıt dep atalady.\r\n•	Jaqasty bezi. Bul eki bezder aýyz qýysynyń artqy jıegine, eki jaqtyń maıysqan jerine ornalasqan.\r\n•	Tilasty bezi aýyz qýysynyń túbinde ornalasqan.\r\nSilekeı bezderiniń tastary kóbinese jaqasty bezderinde paıda bolady, alaıda keıde shyqshyt bezder de kezdesip jatady.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Aýyzdy ashqanda, jutynǵanda mazalaıdy;\r\n•	Aýyz qurǵap turady;\r\n•	Bet aýyrady nemese aýyz qýysy aýyrady;\r\n\r\n•	Bet pen moıyn isıdi (tamaq, sýsyn ishkende aýyrýy kúsheıip ketedi)\r\nKóbinese sımptomdar tamaq ishkente mazalaıdy.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger nemese tis dárigeri sizdiń basyńyz ben moınyńyz jaqty qaraıdy. Ondaǵy silekeı bezderin sıpalaý arqyly bir nemese birneshe úlkeıgen, aýyrsynǵan ózgeristerdi anyqtaıdy. Qarmalaý kezinde dáriger tasty qolymen sezinýi múmkin.\r\nDıagnoz qoıý úshin betti rentgenge, ÝDZ-ǵa, MRT-ǵa nemese KT-ǵa túsirýi múmkin.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeýdiń basty maqsaty tasty joıý bolyp tabylady.\r\nSizdigińizden úıde tómendegideı sharalardy oryndasańyz bolady:\r\n•	Kóp mólsherde sý ishińiz;\r\n•	Silekeıdiń bólinýin arttyrý úshin qantsyz lımon tamshysyn paıdalanyńyz.\r\nTasty joıatyn basqa da ádister tómendegideı bolyp keledi:\r\n•	Jylylyqty paıdalana otyryp, bezge massaj jassaý kerek. Dáriger nemese tis dárigeri joldardaǵy tasty qalaı qozǵaý kerektigin úıretedi;\r\n•	Keı jaǵdaıda joldy bekitip qalǵan tastardy alyp tastaý úshin hırýrgııalyq aralasýlar da ótkiziledi.\r\n•	Emdeýdiń basqa jańasha nusqadaǵy ádisi soqqy beretin tolqyndardyń kómegimen tastardy untaqtaý bolyp tabylady.\r\n•	Sıaloendoskopı dep atalatyn jańa ádisi – kishkentaı beıne kamera nemese quraldyń kómegimen silekeı bezderi joldaryndaǵy tastardy joıýǵa baǵyttalady.  \r\n•	Eger tastar ınfıtsırlensse nemese qaıta túzile bastasa, onda operatsııa jasalyp, silekeı bezi alynyp tastalynady.\r\n\r\nBoljamy\r\nKóp jaǵdaıda silekeı bezderi joldaryndaǵy tastar aýyrtady nemese jaısyzdyq sezimin týdyrady, odan basqa ınfıtsırlenýi múmkin. \r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEger sizde silekeı bezderi joldaryndaǵy tastardyń sımptomdary biline bastasadereý dárigerge habarlasyńyz.\r\n\r\nSınonımderi\r\nSıalolıtıaz\r\n\r\nAýyz qýysyndaǵy máseleler (erlerde / áıelderde)  \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(258,'article','1601','Tisjegi','qz','2018-12-21 08:40:46','2018-12-21 08:33:00','Tisjegi – tiste sańlaýdyń paıda bolýy nemese tistiń qurylymynyń zaqymdanýy.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1601',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tisjegi','y','   Tisjegi Tisjegi – tiste sańlaýdyń paıda bolýy nemese tistiń qurylymynyń zaqymdanýy. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nTisjegi – tiste sańlaýdyń paıda bolýy nemese tistiń qurylymynyń zaqymdanýy.\r\n\r\nSebepteri\r\nTisjegi kóp taralǵan aýrýlardyń biri, ol sýyq tıgennen týyndaıdy. Tisjegi balalar men jasóspirimder arasynda kóptep kezdesedi, biraq ta ol barlyq jasta da adamdy mazalaýy múmkin.Bakterııa, qyshqyldar, tamaq qaldyqtary jáne aýyz qýysynda bólingen silekeılerliń barlyǵy jabysqaq zatqa aınalady, ony tis qaǵy dep ataıdy. Qaqtar tiske jabysady.  Qaqatar kóbinese tisterdiń  artqy jaǵyna, túp jaqtaryna tunyp qalady. Barlyq tisterdiń  ústińgi jaǵyna qyzyl ıektiń qyryna, sondaı-aq plombalardyń jandaryna bitisip alady.\r\n\r\nTis qaqtary ózdiginen  ketpeıdi, qaıta aqyryndap úlkeıip, tis tastaryna aınalyp ketedi. Tis qaqtary mentastary qyzyl ıekti titirkendiredi,  onyń saldarynan gıngıvıt pen perıondıt damıdy.\r\nQaqtar tamaqtanyp bolǵannan keıin 20 mınýttyń ishinde tiske tuna bastaıdy. Eger olardy joımasa tisjegi týynddaýy múmkin.\r\n\r\nTis qaqtarynda jınalatyn qyshqyldar tis emaldarynyń zaqymdanýyna (aýyz qýysynda) sańlaýdyń túzilýine sebepker bolady. Tisjegi ádette, aýyrtpaı damıdy, eger onyń kólemi úlkeımese, ol júıkeni jaqymdamaıdy jáne tistiń synýyn da boldyrmaıdy.  Eger tisjegin emdemese, tis abstsessi damýy yqtımal.  Asqynǵan tisjegi tistiń ishki jaǵyn (pýlpany) zaqymdaýdy, ol jaǵdaıda emdeýdiń aýyr túrleri júrgiziledi, nemese tisti julyp tasstaýǵa týra keledi.\r\n\r\nKómirqyshqyldar (qant pen krahmaldar) tisjeginiń damý qaýpin arttyrady. Tutqyr azyq-túlikter barynsha zııandy, sebebi olar tiske tez jabysady. Jıi jeńil-jelpi tamaqtaný qyshqyldardyń uzaq ýaqyt boıy tis betimen baılanysta bolýyna septik etedi.\r\n\r\nSımptomdary\r\nAýrý sımptomsyz damýy múmkin. Eger sımptomdar kórine qalǵan jaǵdaıda, olar mynadaı bolýy múmkin:\r\n•	Tistiń aýrýy nemese tátti, ystyq ne bolmasa sýyq tamaqtar men sýsyndardy ishkende aýrý sezimi týyndaıdy;\r\n•	Tiste oıyqtar men qýystar paıda bolady.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nKóp jaǵdaıda tisjegi aýrýdyń alǵashqy satysynda, qarapaıym tis dárigerlik tekserý kezinde anyqtalady. \r\nTis dárigerlik tekserý tistiń ústńigi jaǵynyń jumsarýyn anyqtaýy múmkin.\r\nTisti rentgenografııadan ótkizip tisjeginiń kózge qalaı kórinetindigin anyqtaýǵa bolady.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeý arqyly tistiń tisjegilik zaqymdanýyn aldyn alýǵa bolady.\r\nEmdeý joldary:\r\n•	Plombalaý;\r\n•	Tis qaptaryn ornatý;\r\n•	Tamyr arnalaryn emdeý.\r\n\r\nTis dárigerleri tistegi jegilik materıaldardy arnaıy burǵylardyń kómegimen joıady, sodan soń, alynǵan tisterdiń ornyn basqa materıaldarmen toltyrady. Ondaı  materıaldarǵa: súmis, altyn, farfor nemese kompozıtalar jatady. Farfor men kompozıt ásirese, aldyńǵy tabıǵı tisterdiń  syrtqy túrine uqsap keledi. Kóptegen tis dárigerleri altyn men kúmisti qaptaý barynsha tıimdi bolady dep, osy materıaldardy azý tisterge de qoldanýdy jón sanaıdy. Sondaı-aq joǵary sapaly kompzıt te azý tisterge qoldanýǵa taptyrmas materıal bolyp esepteledi.\r\nTis qaptamaly men (qalpaqtary)  eger tisjegi kólemdi jerdi zaqymdamasa, tistiń negizzgi qurylymy oryn saqtap qalǵan jaǵdaıda, tistiń asqynýynyń aldyn alý úshin, qoldanylady. Áliz tiske úlken plombty salsa, ol synyp ketýi múmkin. Tistiń jegilik nemese álsiregen bóligi alynyp tastalady nemese qaıta qalpyna keltiriledi. Tis qaptamay tistiń alynbaı, saý qalǵan bóligine kıgiziledi. Qaptamalar, ádette, altynnan, keramıkadan nemese keramıka aralasqan metaldan daıyndalady.\r\n\r\nJaraqattyń nemese jeginiń saldarynan zaqymdanǵan túbirli arnalardy emdeý kerek. Tistiń ortańǵy bóligi júıke jáne qan júretin tamyrlardan (pýlpa) turady, olar zaqymdanssa, tispen birge julynady. Tis tamyrlary germetızatsııalanǵan materıaldarmen tolyqqan. Jalpy, tistiń syrtqa qalybyn qalpyna keltirý úshin tis qaptamalaryn kıgizgen jón.\r\n\r\nBoljamy\r\nKóbinise emdi ýaqytyly qolǵa alsa, tisterdi aman alyp qalýǵa bolady. Ári aýrýdyń aldyn alasyz, ári qaltańyzǵa da kóp salmaq salmaısyz.\r\nTisińiz emdelgennen keıin aýyrsynýlar bolsa,  lıdokaınmen jergilikti anestezııa jáne qajetti dárilik preparattardy qoldansańyz bolady.\r\nEger siz tis dárigerlik sharalardan qoryqsańyz, basqa da joldardy qarastyryp, qajetti dári-dármekterdi qabyldasańyz bolady.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n•	Jaǵymsyzdyq nemese aýrýdy seziný;\r\n•	Tistiń synýy;\r\n•	Tisteı almaý;\r\n•	Tis abstsessi;\r\n•	Tistiń sezimtaldyǵy.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTisińiz aýyrsa, tis dárigerine tekserilińiz.\r\nSondaı-aq ár 6 aı saıyn tisińizdi kásibı tazalatp turyńyz.\r\n\r\nAldyn alý\r\nTisjeginiń aldyn alý úshin aýyz qýysynyń gıgıenasyn saqtaý kerek. Ol úshin ár 6 aı saıyn turaqty túrde tiińizdi kásibı tazalatýdan ótkizip turyńyz, kúnine joq degende eki ret tis tazalaǵysh jipti  paıdalanyp júrińiz. Jyl saıyn tistiń tisjegi baılanatyn jerllerin rentgennen ótkizip turyńyz.\r\nShaınaıtyn kámpıtterdi, jabysqysh azyq-túlikti (qurǵaq qaqtar men konfetterdi) jeke jegennen góri, tamaq ishken kezde, aspen birge jegen durys. Sebebi, aýyz týysyn shaıǵanda tamaqpen birge osy zattarda birge tazalanyp ketedi . Jeńil-jelpi tamaqtanýdy da  azaıtý kerek, sonda ǵana aýyz qýysyndaǵy qyshqylddar qalypty mólsherde turady. Tátti sýsyndar men konfet nemese muz kámpıtterdi paıdalanbaǵan abzal.\r\nTis dárigerlik germetıkter (sılanttar) keıbir jegilik qýystardyń paıda bolýyn toqtatady.  Germetık – jińishke plastınkatıptes japqysh, ol shaınaýǵa yqpal etedi. Ol tis qaǵynyń tistiń joǵarǵy jaǵyna, túp-túpterine jabysýyn toqtatady. Germetıkterdi kóbinese balalardyń azý tisterin julǵannan keıin taqqyzady. Germetıkter sondaı-aq qartaıǵan kiilerge de edáýir paıdasyn tıgizedi.\r\nJegiden qorǵaný úshin kóbinese ftordy paıdalanylady. Ftor ssaldyrǵan adamdar sý ishkende, tamaq jegende jegilerdiń paıda bolýy qaýpinen qutylady.\r\nÚstińgi tisterdi saqtaý úshin, sondaı-aq jergilikti ftorlardy taǵý kerek. Bul ftorquramdy past nemese aýyz shaıǵyshtardy qoldanǵandyǵn tuspaldap turady. Kóptegen tis dárigerleri qarapaıym qoldanbanyń aıasynda, quramynda ftor bar jergilikti applıkatsııalyq ertindilerdi qoldanady.\r\n\r\nSınonımderi \r\nTisjegi; Tisterdiń buzylýy\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(259,'article','1607','Mýkotsele','qz','2018-12-24 05:21:35','2018-12-24 05:15:00','Mýkotsele (shyryshty jylaýyq) – bul erinniń ishki joǵarǵy jaǵynda ornalasqan, aýrtpaıtyn, shińishke qalta. Ol tússiz  suıyqtyqtan quralǵan.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1607',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Mýkotsele','y','   Mýkotsele Mýkotsele (shyryshty jylaýyq) – bul erinniń ishki joǵarǵy jaǵynda ornalasqan, aýrtpaıtyn, shińishke qalta. Ol tússiz  suıyqtyqtan quralǵan. Mazmuny \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nMýkotsele (shyryshty jylaýyq) – bul erinniń ishki joǵarǵy jaǵynda ornalasqan, aýrtpaıtyn, shińishke qalta. Ol tússiz  suıyqtyqtan quralǵan.\r\n\r\nSebepteri\r\nShyryshty jylaýyqtar (kısta) jetkilikti túrde taralǵan. Olar aýyrtpaıdy, biraq yńǵaısyzdyqqa sebepker bolady. Aýzyńyzda ylǵı da bir nárse tompaıyp júrgendeı sezinesiz. Jylaýyqtar  astyńǵy tis pen ústińgi tistiń arasyna ornalasyp alady da, jaqty qozǵaǵan saıyn kedergi jasap turady. \r\nShyryshty jylaýyqtardyń zııany joq. Eger olardy emdemese olar qataıady da, erinniń ústinde ylǵı da tompaıyp júredi. \r\nShyryshty jylaýyqtar aýyz qýysynyń astyńǵy jaǵyna (til astyna) ornalasyp alady da, til asty isigine aınalady. Eger olar qyzyl ıekte paıda bolsa, qyzyl ıek isigine aınalady.\r\nShyryshty jylaýyqtar eringe nemese tilge taǵatyn  prısıngterdiń aınalasyna da túziledi.\r\n\r\nSımptomdary\r\nErinniń ishki ústińgi jaǵyna jińishke, suıyqtyq tolǵan qap bolyp túziledi. Ol kókshil jáne móldir bolady. Qap aýyrtpaıdy, biraq yńǵaıssyzdyq týdyrady.\r\nMýtsokole sondaı-aq tilge, urttyń ústińgi betine, aýyz qýysynyń túbine jáne til men eringe taqqan prısıngdiń aınalasyna shyǵady.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nMýkotseleni dıagnostıkalaý úshin dáriger, ádettegideı syrtqy keıpine qarap anyqtaıdy.\r\n\r\nEmdeý\r\nShyryshty jylaýyq kóbinese emdelmeıdi.  Ol negizinde ózdiginen damıdy. Jarylýyn  jeńildetý úshin tómpeshiktiń ushyn sterıldi ınemen tesý kerek.  Eger jylaýyq qaıtalap shyǵa berse, ony múldem joıý kerek.\r\nJylaýyqty óz betińizshe ashpaı-aq qoıǵanyńyz jón, sebebi onyń saldarynan, ınfektsııa taralyp, tinder zaqymdanýy múmkin. Ol sharany dárigerdiń ózi júzege asyrǵany durys. Jaq-bettik hırýrgııa jáne keıbir tis dárigerlik ortalyqtarynda ol qaptardy op-ońaı alyp tastaı alady.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nNegizinde, bul aýrý asqynbaıdy.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nJylaýyqtyń áserinen yńǵaısyzdyq sezinip, dárigerge baryp qaralsańyz, onyń josparly tekserýinen qalmańyz.\r\n\r\nAldyn alý \r\nBelgili bir deńgeıdegi aldyn alý sharasy joq. Tisterdiń arasyna, urttyń ishine ornalasyp alǵan shyryshty qabyqty tistep jaryp salyp júrmeńiz.\r\n\r\nSınonımderi\r\nShyryshty jylaýyq, Shyryshty retentsıondy jylaýyq, Ranýla; Epýlıs\r\n\r\nAýyz qýysyndaǵy máseleler balalarda jáne sábılerde (erlerde / áıelderde)\r\nAýyz qýysynyń máselesi (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nshyryshty jylaýyq\r\nshyryshty retentsıondy jylaýyq\r\nRanýla\r\nElpýs\r\njylaýyq\r\naýyz\r\nqyzyl ıek\r\naýyrsynady\r\ntis emdeý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(260,'article','149','Глоссит','kz','2018-07-23 03:27:25','2018-07-23 03:06:00','Глоссит – тілді ісіндіріп және түсін өзгертетін, көбінесе, тілдің бетін тым тегіс ететін қабыну.\r\n\r\nТіл дәмді сезуге, асты жұтуға және шайнауға көмектеседі. Сөйлеу кезінде қолданамыз. Тіл көптеген бұлшық еттерден тұрады. Тілдің жоғарғы бетінде дәмдік рецепторлар бар.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=149',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Глоссит','y','   Глоссит Глоссит – тілді ісіндіріп және түсін өзгертетін, көбінесе, тілдің бетін тым тегіс ететін қабыну.\r\n\r\nТіл дәмді сезуге, асты жұтуға және шайнауға көмектеседі. Сөйлеу кезінде қолданамыз. Тіл көптеген бұлшық еттерден тұрады. Тілдің жоғарғы бетінде дәмдік рецепторлар бар. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n \r\nГлоссит – тілді ісіндіріп және түсін өзгертетін, көбінесе, тілдің бетін тым тегіс ететін қабыну.\r\n\r\n\r\n\r\nТіл дәмді сезуге, асты жұтуға және шайнауға көмектеседі. Сөйлеу кезінде қолданамыз. Тіл көптеген бұлшық еттерден тұрады. Тілдің жоғарғы бетінде дәмдік рецепторлар бар.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nГлоссит келесі себептерден пайда болады:\r\n\r\n* Тіс пастасына, ауызды шаятын сұйықтыққа, тыныс алуды сергіткішке, кәмпиттің бояғышына, тіс протезінің пластигіне немесе артериалдық қысымнан қабылдайтын кейбір дәрілерге аллергиялық серпін\r\n* Сілемей бөлінуінің бұзылысында ауыздағы құрғақтық\r\n* Бактериялардан немесе вирустардан туындайтын инфекциялар  \r\n* Күйіктен, тістің кедір-бұдырлығынан, стоматологиялық шаралардан кейінгі зақымдану немесе басқа жарақаттардан кейін\r\n* Қандағы темірдің (темір тапшылығы) немесе кейбір В тобы дәрумендерінің (мысалы, В12) төмен деңгейі\r\n* Темекіден, алкогольден, татымдықтан тітіркеніс\r\n* Ауыз қуысының зеңдік инфекциясы.\r\n \r\n\r\nГлоссит келесі тері ауруларында пайда болады, мысалы:\r\n\r\n* Қызыл тегіс теміреткі (бөріткенмен сипатталатын созылмалы қышитын тері ауруы)\r\n* Көп түрлі эритема (инфекциялық-аллергиялық сипаттағы ауру, температураның көтерілуімен, дімкәстанумен басталады, және біраз уақыт өткеннен кейін ғана бөріткен пайда болады)\r\n* Афтоздық ойықжаралар (шағын терең емес ойық жаралар, ауызда пайда болады және тамақ ішуді, сөйлеуді қиындатады)\r\n* Қарапайым күлдіреуік (теріде және сілемей қабатта күлдіреудің пайда болуымен көрінетін ауру, күлдіреу таралып, қосылуы мүмкін)\r\n* Мерез, т.б.\r\n \r\nГлоссит тұқым қуалауы мүмкін.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nГлосситте симптомдар алуан түрлі, көбінесе, аурудың себебіне және даму сатысына байланысты болады. Бірақ, әрдайым келесі белгілері болады:\r\n\r\n* Тілдегі біркелкі емес, дақты өңез\r\n* Ауыз қуысындағы түрлі тереңдікті және аумақты алатын ойықжаралар\r\n* Түсінің өзгеруі (жалпы немесе жергілікті дақтар түрінде)\r\n* Тілдің ісінуі, оның бүйір бетінде тістердің «ізінің» қалуы\r\n* Тілдің қозғалғыштығының шектелуі\r\n* Ауыздан иіс шығуы\r\n* Сілемей бөлінуінің бұзылуы\r\n \r\n\r\nДиагностика\r\n\r\nҚарау нәтижесінде дәрігер (жалпы тәжірибе дәрігері, стоматолог, терапевт) тілдің немесе оның бөлігінің ісінуін анықтайды, оның бетінде тілдің бүртіктерінің болмауы мүмкін, науқасты басқа аурулары және өмір салты туралы сұрайды, диагнозды анықтау үшін қан талдауын тағайындайды.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nСырқаттың алғашқы белгілерінде дәрігерге көріну қажет. Ол аурудың себебін анықтап, сәйкес емдеуді тағайындайды. Емдеудің мақсаты – қабынуды азайту.\r\n\r\nМеханикалық жарақат кезінде стоматологта емделу қажет, сынған тістің өткір ұшы егеледі немесе протез дұрысталады. Ауыз қуысының жақсы гигиенасының маңызы зор. Тісті мұқият тазалау қажет, күніне, кемінде екі рет, күніне, кемінде, бір рет стоматологиялық жіпті қолданумен. Ауыз қуысын антисептикалық ерітінділермен шаю ұсынылады. Егер глоссит инфекциялық сипатта болса, антибиотиктер және зеңге қарсы препараттар тағайындалады.  Емдәмді өзгерту анемияны және қоректік заттектердің тапшылығын емдеу үшін қолданылады.  Тілдің тітіркенісін азайту үшін тітіркендіргіштерден алшақ болу қажет (мысалы, ыстық немесе ащы тағамды, алкоголь мен темекіні).\r\n\r\n \r\nАурудың болжамы\r\n\r\nГлоссит әдетте, емдеуге жақсы көнеді, егер қабыну себебі анықталып, уақытылы емдеу басталса. Кейбір жағдайда глоссит күрделі ісінуге апарып, тыныс алу жолдарын тежеуі мүмкін.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\n* тыныс алу жолдарының тежелуі\r\n* сөйлеу, шайнау немесе жұту кезіндегі қиындықтар\r\n* жайсыздық\r\n \r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n* глосситтің симптомдары 10 күннен артық созылады\r\n* тілдің күшті ісінуі\r\n* тыныс алу және сөйлеу аса қиындайды.\r\n* Тыныс алу жолдарының бітелуі – төтенше жағдай, шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nАуыз қуысының жақсы гигиенасы (Тісті мұқият тазалау, стоматологиялық жіпті қолданумен, ұдайы стоматологта кәсіптік тазалау) глосситтің алдын алуға көмектеседі.   глоссит.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(261,'article','156','Іш өтуі мен құсудан болатын сусыздануды емдеуде қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер','kz','2018-07-23 11:40:09','2018-07-23 11:37:00','Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер – құсу мен іш өтуі кезінде жоғалтылатын сұйықтық пен қоректік заттектерді толықтырудың оңтайлы құралы. \r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=156',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','І','Іш','y','   Іш өтуі мен құсудан болатын сусыздануды емдеуде қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер – құсу мен іш өтуі кезінде жоғалтылатын сұйықтық пен қоректік заттектерді толықтырудың оңтайлы құралы. \r\n Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nҚайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер дегеніміз не?\r\n\r\nҚайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер – құсу мен іш өтуі кезінде жоғалтылатын сұйықтық пен қоректік заттектерді толықтырудың оңтайлы құралы. Бұл ерітінділер сәбилерге де, балалар мен ересектерге де қауіпсіз. Олар бірнеше түрде шығарылады:\r\n\r\n* Ұнтақ, оларды сумен езу қажет;\r\n* Сұйықтық, тұтынуға дайын ерітінді;\r\n* Мұздатылған жеміс балмұздағы.\r\n \r\nДәріханадан Регидрон және басқа ерітінділерді сатып алуға болады.\r\n\r\n \r\nҚұсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру      \r\n    \r\nҚұсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру үшін ерітіндінің аздаған мөлшерін жиі қабылдаудан бастау қажет, мысалы, әр минут сайын 1 шәй қасықтан. Егер науқас сұйықтықты сіңіре алатын болса, біртіндеп, баяу түрде оның мөлшерін арттыру қажет. Егер қайта суландыратын сұйықтықты қабылдағаннан кейін құсу пайда болса, 30-60 минут күтіңіз, содан кейін бірнеше рет жұтып көріңіз. Сұйықтықтың шағын үлестерін қабылдау бір мәрте үлкен үлесін ішкенге қарағанда жақсы сіңіріледі. Құсу тоқтағанда ішілетін қайта суландыру ерітіндісінің мөлшерін арттыруға болады, және оған қайнатпаларды немесе газдалған сусындарды қосуға болады.  Қабылданатын сұйықтықтың шағын үлестері асқазанның бұзылысын аз туындатады.\r\n\r\n \r\nІш өтуі кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру\r\n\r\nЕгер науқаста іш өтуі болса, ол қажет болса, қайта суландыру ерітінділерімен қатар басқа да сусындарды қабылдауына болады. Дәрігер баланың немесе ересектің ішкен сұйықтығының мөлшерін қадағалауды сұрайды. Сұйықтықтың мөлшерін қасық немесе өлшем стақаны арқылы өлшеуге болады.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(262,'article','159','Иықтың адгезивті капсулиті','kz','2018-07-24 05:01:45','2018-07-24 04:54:00','Иықтың  адгезивті  капсулиті  -  адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=159',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','И','Иықтың','y','   Иықтың адгезивті капсулиті Иықтың  адгезивті  капсулиті  -  адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nИықтың адгезивті капсулиті дегеніміз не?\r\n\r\nИықтың  адгезивті  капсулиті  -  адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі.\r\n\r\n \r\nИықтың адгезивті капсулитінің симптомдары қандай?\r\n\r\nҚалыпты жағдайда иық кез келген бағытта, ауырсынбай қозғалуы тиіс. Иықтың қозғалғыштығын тексеру үшін келесі жаттығуларды жасаңыз:\r\n\r\n* Екі қолыңызды аспанға көтеріңіз\r\n* Екі қолыңызды алдыңызға созыңыз\r\n* Қолдарыңызды денеңіздің екі жағына қарай созыңыз\r\n* Көйлегіңіздің артқы жағын жөндеуге тырысқандай немесе шалбарыңыздың артқы қалтасынан бірдеңе алғандай қимылдаңыз.\r\n \r\n\r\nИықтың «қатып қалуы» қалай болады?\r\n\r\nАдгезивті капсулит кезінде кейде адам иығын толық көлемде қозғалта алмайды. Бұл иықтың жеткіліксіз немесе дұрыс жұмыс істемеуінен болады (қозғалғанда ауырсынатын болғандықтан). Буынның маңайында дәнекер тіні ұлғайып, өсе бастайды, ол буындағы қозғалысты қиындатады. Дәнекер тінінің қалыптасуының бірнеше сатысы бар, ол кезде ауру ушығуы немесе өздігінше сауығу да орын алуы мүмкін.\r\n\r\n# Ауырсыну сатысы. Алдымен иықта ауырсыну және ширығу пайда болуы сезіледі. Біртіндеп ауырсыну күшейеді. Бұл саты 3-8 ай аралығында созылады.\r\n# Адгезивтік саты. Бұл кезде ауырсыну біртіндеп басылады, бірақ буынның қозғалмауы күшейе түседі. Бұл саты, әдетте, 4-6 ай аралығында созылады.\r\n# Сауығу сатысы. Қорытынды саты, 1-3 ай аралығында созылады, ол кезде, әдетте, ауырсыну болмайды. Иықты аздап қозғалтудың өзі қиындайды. Біраз уақыттан кейін бұл ширығу біртіндеп өтеді. Қайтадан иық қозғалтуға келеді. Иығыңызды толығымен артқа бұра алмасаңыз да, көптеген істерді өздігіңізше орындай аласыз. Кейде қимылдың көлемі артқан сайын буында ауырсыну пайда болуы мүмкін.\r\n \r\n\r\nИықтың адгезивті капсулитінің пайда болу себептері қандай?\r\n\r\n\r\n\r\nАдгезивті капсулит иық буынының маңайындағы дәнекер тіні тартылып, қозғалысын шектегенде пайда болады. Бұл көбінесе, мысалы, иықтың бұралу манжетінің зақымы, қолдың сынуы немесе операциядан кейінгі қалпына келу секілді  буынның жарақаттардан кейін қозғалмауының салдарынан пайда болады.\r\n\r\n40 жастан асқан адамдарда, әсіресе, әйелдерде иықтың адгезивтік капсулитінің пайда болу қаупі жоғары болады. Қант диабеті секілді кейбір аурулар кезінде қауіп артады. \r\n\r\n \r\nИықтың адгезивті капсулиті қалай анықталады?\r\n\r\nДәрігер Сіздегі симптомдардың негізінде және буынның қозғалуының шектелуіне сай Сізде иықтың адгезивті капсулиті бар екендігін анықтайды. Ауырсынудың себебін анықтау үшін дәрігер буынның түрлі бөліктерін басып көреді. Сондай-ақ, басқа мәселелердің болуын анықтау үшін дәрігер Сізге буынның рентгенографиясын немесе магниттік-резонанстық томографиясын (МРТ) өткізуді ұсынуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nИықтың адгезивті капсулиті қалай емделеді?\r\n\r\nДәрігер Сізге буындағы дәнекер тіннің бұзылуына ықпал ететін жаттығулар туралы айтады. Бұл жаттығуларды орындау үшін физиотерапевттің кеңесі қажет болуы мүмкін. Сіз бұл жаттығуларды үйде орындай аласыз, бірақ, үнемі дәрігердің нұсқауларын қадағалау қажет.\r\n\r\nКейде жаттығуларды орындау кезінде ауырсыну пайда болады, сондықтан, дәрігер сіздерге ауырсынуды басатын немесе бұлшық еттің босаңсуына ықпал ететін препараттарды тағайындауы мүмкін. Иыққа жаттығуға дейін бірнеше минут бұрын жылытқы немесе мұзы бар пакетті қою да ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Әрдайым жаттығуды бастар алдында 5-10 минут дайындық жасау қажет, ол үшін иықты аздап қимылдату немесе  бірқалыпты  жаттығулар жасау қажет. Денеңіздің басқа бөліктерін де (мойын, арқа, қол, шынтақ) дайындау және созу қажеттігін есте ұстаңыз.\r\n\r\n \r\nЖаттығудың 3 түрі\r\n\r\nҚабырғаға өрмелеу: Қолыңызды алдыңызға қабырғаға қойыңыз. Саусақтың көмегімен қабырғаның бойымен жоғары қарай «өрмелеңіз». Бірнеше сантиметр өткеннен кейін тоқтаңыз және осы жағдайда 30 секунд бойы қалыңыз. Қабырғаның бойымен жоғары қарай үнемі «өрмелеуге» тырысыңыз.  \r\n\r\nКодман жаттығуы: Орындыққа бір бүйіріңізбен отырыңыз. Қолтығыңызбен орындықтың қабырғасына тіреліңіз, қолыңызды бос, ілінгендей етіп ұстаңыз. Қолыңызды баяу түрде айналдыра бастаңыз. Алдымен қолыңызды кіші, одан кейін үлкен шеңбер жасап айналдырыңыз. Бұл жаттығуды екі бағытта да жасаңыз.\r\n\r\nЗаттарға қол жеткізу: Күнделікті қолданатын заттарыңызды (аяқ киім, шыныаяқ, тіс щеткасы сияқты) жоғарыдағы сөреге қойыңыз. Осылайша, оларды алу үшін жиі қолыңызды созатын боласыз. Бұл иық үшін жақсы созылу жаттығуы болады.\r\n\r\nБұл жаттығуларды күніне бір немесе екі рет орындаңыз, өзіңізді жақсы сезінгеннен кейін де жалғастырыңыз. Қимылдау көлемі азаймас үшін сау иығыңызды да жаттықтыруды ұмытпаңыз.\r\n\r\nАдгезивті капсулитке шалдыққан кейбір науқастарда буынның қызметі толығымен қалпына келеді. Басқалар буында ұдайы әлсіз ауырсынуды немесе ширығуды сезінуі мүмкін. Адгезивті капсулитке дейін айналысқан күнделікті қызмет түрлерін орындай беруіңіз қажет.  \r\n\r\n \r\nДәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз\r\n \r\n* Адгезивті капсулиттің пайда болу себебі қандай?\r\n* Емдеудің қандай нұсқасын таңдау қажет?\r\n* Симптомдар қашан жақсарады?\r\n* Симптомдар қайталануы мүмкін бе?\r\n* Жаттығуларды орындау қауіпсіз бе? Қандай жаттығуларды жасау қажет?    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(263,'article','185','Лайм немесе боррелиоз ауруы','kz','2018-07-25 17:35:06','2018-07-25 17:22:00','Лайм ауруы – кенелердің кейбір түрінің шағуы арқылы берілетін бактериалдық инфекция.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=185',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Л','Лайм','y','   Лайм немесе боррелиоз ауруы Лайм ауруы – кенелердің кейбір түрінің шағуы арқылы берілетін бактериалдық инфекция. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nЛайм ауруы – кенелердің кейбір түрінің шағуы арқылы берілетін бактериалдық инфекция.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nЛайм ауруының қоздырғышы - Borrelia burgdorferi (B. burgdorferi) атты бактерия. \r\n\r\n\r\n\r\nBorrelia burgdorferi  Лайм ауруын туындататын спирохета. Пішіні жағынан соқпасүзек және мерез секілді басқа ауруларды  туындататын спирохеталарға ұқсас.\r\n\r\nБактериялар адамға  бірнеше Ixodes тектес топқа жататын,  жұқпаланған иксодтық кенелердің шағуы арқылы беріледі. Кенелер  B. burgdorferi  жұқтырған кеміргіштерді және ірі қара малды шаққанда  жұқтырады.\r\n\r\n\r\n\r\nАуыспалы сақина тәрізді эритема (қызару) Лайм ауруының бірінші белгісі және көбінесе, кененің шаққан жерінде пайда болады. Бұл – қызыл, жалпақ немесе терінің үстінен сәл шығып тұратын, ұлғаятын бөріткен, оның диаметрі 10-50 см-ге дейін болады. \r\n\r\nЛайм ауруының 3 сатысы бар:\r\n\r\n* 1- саты, ерте шоғырлану сатысы. 1- сатыда инфекция организмге таралмаған.\r\n* 2- саты бактериялардың организмге таралуының басталуымен сипатталады.\r\n* 3- саты, кеш (кейінгі) саты, бактериялардың организмге таралуымен және кейбір ағзалар мен жүйелерді зақымдауымен сипатталады.\r\n \r\nЛайм ауруының пайда болуының қауіп факторларға жататындар:\r\n\r\n* Ашық ауада өткізілетін іс-шаралар (мысалы, бағбандық, аңшылық немесе  жорықтар)\r\n* Үй жануарлары, олар кенелерді үйге әкелуі мүмкін\r\n* Биік шөпте серуендеу\r\n \r\nКенелердің шағуы және Лайм ауруы туралы  маңызды ақпарат:\r\n\r\n* Көпшілік жағдайларда кене денеде 36 сағат барысында жабысып тұрғанда бактериялар қан ағымына таралады.\r\n* Кенелердің өлшемі аса шағын, көзге көрінбейтіндей. Лайм ауруына шалдыққан көптеген адамдар кененің шағуын байқамайды немесе сезбейді.\r\n* Кененің шағуына ұшыраған көптеген адамдар Лайм ауруына шалдыға бермейді.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nЛайм ауруының ерте сатысының симптомдары (1- саты) жұқпаланғаннан кейін бірнеше күн немесе апта өткенде пайда болады. Ол тұмаудың симптомдарына ұқсайды, мысалы:\r\n\r\n* қалтырау\r\n* температураның жоғарылауы\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* бастың ауырсынуы\r\n* буынның ауырсынуы\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* мойын бұлшық етінің сіресуі\r\n \r\nКененің шаққан жерінде пішіні жағынан «Бұқаның көзі» секілді көрінетін, және жалпақ немесе сәл шығып тұратын бөріткен пайда болуы мүмкін. Көбінесе, бөріткеннің ортасында айқын шектелген аумақ болады. Бұл бөріткенді «жылжымалы эритема» деп атайды. Емделмеген жағдайда 4 апта немесе одан көп уақыт бойы орын алады.\r\n\r\nСимптомдар пайда болып, жойылып кетуі мүмкін. Уақытылы емдеу болмаған жағдайда Лайм ауруы миды, жүректі, буындарды зақымдауы мүмкін.\r\n\r\nБактериялардың организмге таралу сатысының симптомдары (2-саты) кене шақаннан кейін бірнеше апталар немесе айлар өткенде пайда болуы мүмкін, оған жататындар:\r\n\r\n* Нервтердің бойымен ұйып қалу немесе ауырсыну\r\n\r\n* Бет бұлшық етінің салдануы немесе әлсіздігі\r\n\r\n* Жүректің ырғағының бұзылысы (жүректің жиі соғуы), төстің астындағы ауырсыну немесе ентігу\r\n\r\nЛаймның кеш (кейінгі) сатысының симптомдары жұқпаланғаннан кейін айлар мен жылдар өткенде пайда болуы мүмкін. Аса жиі симптомы бұлшық ет пен буындағы ауырсыну. Басқа симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Бұлшық еттің әдеттегідей емес қимылы\r\n* Буындардың ісінуі\r\n* Бұлшық ет әлсіздігі\r\n* Ұйып қалу, шаншу сезімі\r\n* Сөйлеудегі мәселелер\r\n* Ойлаудағы мәселелер\r\n \r\n\r\nДиагностика\r\n\r\nЛайм ауруының қоздырғыштарына антиденелерді анықтау үшін қанның талдау өткізіледі. Көбінесе, иммундық-ферменттік (ELISA) талдау (ИФТ) қолданылады. ИФТ нәтижелерін растау үшін «иммуноблоттинг» аталатын зерттеу әдісі қолданылады. Аурудың ерте сатысында қанның талдауы қалыпты болуы мүмкін.\r\n\r\nЛайм ауруы кең таралған географиялық өңірлерде дәрігер ауруды таралу сатысында (2- саты) зертханалық зерттеулерді жүргізбей-ақ анықтайды.\r\n\r\nАурудың таралу сатысындағы зерттеу әдістеріне жататындар: \r\n\r\n* Электрокардиограмма\r\n* Эхокардиограмма\r\n* Мидың МРТ\r\n* Жұлынның пункциясы (жұлынның сарысуын зерттеу үшін белден алынатын пункция)\r\n \r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nКене шаққан адамды бөріткен немесе басқа симптомдарды анықтау үшін, кемінде, 30 күн бойы мұқият бақылау қажет.\r\n\r\nКелесі шарттардың болуына сәйкес   доксициклиннің (антибиотик) бір реттік мөлшерлемесі тағайындалуы мүмкін:\r\n\r\n* Адамның денесінде Лайм ауруының тасымалдағышы болатын кене табылса. Әдетте, науқасты қарау үстінде кенені дәрігер немесе медбикелер анықтайды.\r\n* Кене адамның денесінде, кемінде, 36 сағат бойы жабысып тұрса.\r\n* Науқас кенені алып тастағаннан кейін 72 сағаттан кейін антибиотиктер қабылдай бастауына болады.\r\n* Науқас 8 жастан асқан болуы, жүкті емес немесе бала емізбейтін болуы тиіс.\r\n* Кенелердің 20 %  B. Burgdorferi  тасымалдағыштары.\r\n \r\nАнтибиотикпен емдеудің 4 аптасының 10 күні антибиотикті дұрыс таңдауға кететіндігін айту қажет:\r\n\r\n* Антибиотикті таңдау аурудың сатысына және симптомдарына тәуелді\r\n* Негізгі препараттарға жататындар: доксициклин, амоксициллин, азитромицин, цефуроксим және цефтриаксон.\r\n \r\nБуынның қозғалуының қиындауында  ибупрофен секілді ауырсынуды басатын препарат тағайындалады.\r\n\r\n\r\nАурудың болжамы\r\n\r\nЛайм ауруы ерте анықталса, антибиотиктермен тиімді емделеді. Емделмеген жағдайда буындардың, жүректің және жүйке жүйесінің жағынан асқынулар пайда болуы мүмкін. Дегенмен, асқынуларды да емдеуге болады.\r\n\r\nСирек жағдайда антибиотиктермен емделгеннен кейін де күнделікті өмірге кедергі келтіретін симптомдар қалуы мүмкін. Бұл Лайм ауруының пост-синдромы ретінде белгілі. Бұл синдромның себебі белгісіз.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулар\r\n\r\nАурудың 3-сатысы немесе таралу сатысы буындардың созылмалы қабыну ауруын (Лайм артриті) және жүрек ырғағының бұзылысын туындатуы мүмкін. Сондай-ақ, мидың және нерв жүйесінің зақымдануы мүмкін, келесідей түрде:\r\n\r\n* Назарды шоғырландырудың төмендеуі\r\n* Есте сақтаудың бұзылысы\r\n* Нервтердің зақымдануы\r\n* Ұйып қалу\r\n* Ауырсыну\r\n* Беттің бұлшық еттерінің салдануы\r\n* Ұйқының  бұзылысы\r\n* Көрудегі мәселелер\r\n \r\n\r\nДәрігерге қашан көріну қажет\r\n\r\nКелесі жағдайларда медициналық көмекке жүгіну қажет:\r\n\r\n* Үлкен, ұлғаятын, қызыл, түрі «бұқаның көзіне» ұқсайтын бөріткеннің болуы\r\n* Кене шаққанда, одан кейін әлсіздік, ұйып қалу, шаншу сезімі немесе жүрек мәселелері пайда болғанда.\r\n* Лайм ауруының симптомдарының болуы, әсіресе, кене шаққан болса.\r\n \r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nКененің шағуының алдын алу үшін сақтық шараларын қабылдаңыз. Әсіресе, жылдың жылы уақытында абай болыңыз. Мүмкіндігінше, орманға жорыққа барудан және биік шөпте серуендеуден алшақ болу қажет.\r\n\r\nЖорықтарда және жаяу қауіпті саналатын жерде серуендеуде кененің шағуының алдын алу шараларын қабылдаңыз:\r\n\r\n* Ашық түсті киім кию қажет, сонда кенені байқау оңай болады.\r\n\r\n* Жеңі ұзын киім кию қажет, шалбардың шетін шұлыққа салған жөн.\r\n\r\n* Дененің ашық бөліктеріне жәндіктерге қарсы спрейді себу қажет.\r\n\r\n* Үйге келгеннен кейін денеңізды мұқият қараңыз, оның ішінде, бастың терісін де. Байқалмаған кене болса, шайып тастау үшін тезірек душ астында шомылыңыз.   \r\n\r\nДенеңізге кене жабысса, оны алып тастау үшін келесі шараларды қабылдау қажет:\r\n\r\n* Кенені қысқышпен басына немесе құйрықшасына қарай ұстаңыз. Жалаңаш қолмен ұстамаңыз, мата немесе қағаз сүлгіні қолданыңыз.\r\n\r\n* Баяу түрде айналдыра отырып, кенені мұқият шығарып алыңыз. Оны қыспаңыз және жармаңыз.  Теріде кененің басын немесе құйрықшасын қалдырмаңыз. \r\n\r\n* Зақымданған тұсты сабынды сумен жуыңыз. Қолыңызды да мұқият жуыңыз.\r\n\r\n* Кенені банкеге салыңыз.\r\n\r\n* Келесі бірнеше апта бойы Лайм ауруының симптомдарының пайда болуын бақылау қажет. \r\n\r\n* Кененің барлық бөліктерін алып тастмаған жағдайда, дәрігерге көрініңіз. Емдеуші дәрігерге кене салынған банкені беріңіз.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(264,'article','195','Мерез','kz','2018-07-28 13:49:46','2018-07-28 13:36:00','Мерез - бактериалдық инфекция, көбінесе, жыныстық қатынас арқылы тарайды.\r\nМерез  - инфекциялық ауру, жыныстық жол арқылы, Treponema pallidum спирохеті арқылы туындайды. Бұл бактериямен жұқпалану тері немесе сілемей қабығы арқылы өтеді, әдетте, жыныстық мүшелер аумағында. Мерез жыныстық жол арқылы жиі беріледі, бірақ, басқа берілу жолдары да бар.  ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=195',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Мерез','y','   Мерез Мерез - бактериалдық инфекция, көбінесе, жыныстық қатынас арқылы тарайды.\r\nМерез  - инфекциялық ауру, жыныстық жол арқылы, Treponema pallidum спирохеті арқылы туындайды. Бұл бактериямен жұқпалану тері немесе сілемей қабығы арқылы өтеді, әдетте, жыныстық мүшелер аумағында. Мерез жыныстық жол арқылы жиі беріледі, бірақ, басқа берілу жолдары да бар.   Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nМерез - бактериалдық инфекция, көбінесе, жыныстық қатынас арқылы тарайды.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nМерез  - инфекциялық ауру, жыныстық жол арқылы, Treponema pallidum спирохеті арқылы туындайды. Бұл бактериямен жұқпалану тері немесе сілемей қабығы арқылы өтеді, әдетте, жыныстық мүшелер аумағында. Мерез жыныстық жол арқылы жиі беріледі, бірақ, басқа берілу жолдары да бар.  \r\n\r\n\r\n\r\nМерез бүкіл әлемде кездеседі. Ол көбінесе, қалаларда көп таралған, ерлермен жыныстық қатынаста болатын ерлер арасында аурудың таралуы артуда. Адамдарда мерезге табиғи төтеп беру қасиеті жоқ. 15-25 жас аралығындағы жастар жоғары қауіп тобында.\r\n\r\nКөптеген мемлекеттерде некеге тұру алдында мерезге тексеруден өтеді. Барлық жүкті әйелдер босану алдындағы көмекті алу алдында мерезге тексеріледі, анадан балаға жұқпаның берілуін болдырмас үшін (туа біткен мерезді).\r\n\r\nАурудың үш сатысы бар:\r\n\r\n* Алғашқы мерез\r\n* Екінші мерез\r\n* Үшінші мерез (аурудың кеш сатысы).\r\n \r\nЕкінші, үшінші және туа біткен мерез қазір бұрынғыдай емес, сирек кездеседі. Оның себебі:\r\n\r\n* Жыныстық жолмен берілетін жұқпаларды емдейтін ақысыз мемлекеттік клиника/диспансерлердің болуы\r\n* Мерезге тексерудің скринингтік әдісі\r\n* Жыныстық жолмен берілетін жұқпалар туралы қоғамды ақпараттандыру\r\n* Пренатальдық скрининг\r\n \r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nАлғашқы мерездің симптомдары:\r\n\r\n* Жыныстық ағзаларда, ауызда, теріде немесе тік ішекте шағын, ауырмайтын ашық жаралар немесе ойықжаралар (шанкр) пайда болуы; олар өздігінше 3-6 аптада өтеді\r\n* Ойықжара маңындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n \r\n\r\nБактериялар организмде өсуін жалғастырады, бірақ, екінші сатыға дейін ауру аз симптоммен өтеді.\r\n\r\nЕкінші мерездің симптомдары:\r\n\r\n* Бөріткен, әдетте, алақанда, табанда пайда болады.\r\n* ойықжаралар ауыздың маңында немесе ішінде, іншекте (қынапта) немесе жыныстық мүшеде\r\n* жыныстық мүшенің аумағында немесе тері қыртысындағы ылғалды, сүйелді түзілістер (кондилома аталатын)\r\n* қызба\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* тәбетті жоғалту\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* буындардың ауырсынуы\r\n* лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n* көрудің бұзылысы\r\n* шаштың түсуі.\r\n \r\nҮшінші мерездің симптомдары қандай ағза зақымдалғанына байланысты. Олар бір-бірінен ерекшеленеді және оларды анықтау қиын. Үшінші мерездің симптомдары:\r\n\r\n* жүректің зақымдануы (аневризма қалыптасуы немесе қақпақшалардың зақымдануы)\r\n* орталық жүйке жүйесінің бұзылысы (нейромерез)\r\n* терінің, сүйектің, немесе бауырдың ісіктері\r\n \r\n\r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер немесе медбике науқасты қарайды. Өткізілетін тексерулердің түрлері:\r\n\r\n* ойықжарадан шығатын бөліндіні зерттеу\r\n* ЭхоКГ, аортальдық ангиография немесе жүректің катетеризациясы арқылы ірі қантамырларын зерттеу\r\n* Мерезді туындататын бактерияларды анықтау үшін қан талдауы (антикардиолипиндік тест RPR немесе VDRL) – бұл талдаулар оң болса, диагнозды нақтылау үшін келесі тексерулердің бірін өткізу қажет:\r\n* РИФ-АБС (солғын трепонемалардың иммунофлуоресценция реакциясы, абсорбциялаумен)\r\n* МГА-TP (T. Pallidum микрогемагглютинация әдісі)\r\n* Люмбальдық пункция және жұлын сарысуын зерттеу.\r\n \r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nМерезді пенициллин, бензатин, доксициклин, тетрациклин (пенициллинге аллергия болса) секілді антибиотиктермен емдеуге болады. Емдеудің ұзақтығы мерездің ауырлығына және науқастың жалпы жағдайына байланысты. \r\n\r\nПенициллин – жүктілік кезінде мерезді емдеуде таңдалатын препарат. Тетрациклинді жүктілікте қолдануға болмайды, ол болашақ баланың денсаулығына зиянды. Эритромицин балада туа біткен мерездің болуын жоя алмайды. Жалпы, пеницилинге аллергиясы бар адамдар, аллергияға сезімталдығын азайтып, одан кейін пеницилинмен емделуі тиіс.\r\n\r\nМерездің ерте сатысын емдей бастаған алғашқы бірнеше сағатта науқастарда Яриш – Герксгеймер аллергиялық серпіні пайда болуы мүмкін. Ол организмнің жұқпаның ыдырау өнімдеріне жауабы ретінде пайда болады.\r\n\r\nАллергиялық  серпіннің симптомдары:\r\n\r\n* қалтырау\r\n* қызба\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* бас ауыруы\r\n* буынның ауырсынуы\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* жүрек айнуы\r\n* бөріткен.\r\n \r\nБұл  симптомдар әдетте, 24 сағат ішінде жойылады.\r\n\r\nКелесі қан талдаулары 3, 6, 12, 24 ай барысында жасалуы тиіс, жұқпаның жойылуына көз жеткізу үшін. Шанкр болуында жыныстық қатынастан алшақ болу қажет, жұқпаның жойылуы туралы екі теріс талдау алғанға дейін презерватив қолданыңыз.\r\n\r\nМерезге шалдыққан науқастың барлық жыныстық қатынастағы серіктестері емделуі тиіс. Мерез алғашқы және екінші сатысында аса жұқпалы.  \r\n\r\n \r\nБолжамы\r\n\r\nМерезді емдеп, жазуға болады, ол үшін ерте сатысында анықтап, емдеу қажет.\r\n\r\nЕкінші мерезді емдеуге болады, ол үшін ерте анықтап, тиімді емдеу қажет. Әдетте, ауру бірнеше апта ішінде өтеді, бірақ, кейбір жағдайда 1 жылға дейін созылуы мүмкін. Тиісті емдеу болмаса, науқастардың 1/3 мерездің кеш асқынулары дамуы мүмкін.\r\n\r\nКеш мерез мүгедектікке, және өлім-жітімге апаруы мүмкін.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\n* жүрек-қантамыр асқынулары (аортит және аневризмалар)\r\n* терідегі және сүйектегі құрылымсыз ойықжаралары (гуммы)\r\n* Нейромерез\r\n* мерездік миелопатия – бұлшық еттің әлсіздігі және жағымсыз сезіну пайда болатын асқынуы\r\n* мерездік менингит\r\n \r\nсондай-ақ, емдеу болмаса, екінші мерез жүктілік кезінде даму үстіндегі балаға беріледі. Бұл туа біткен мерез аталады.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nМерездің симптомдары болса, шұғыл дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nМерезге шалдыққан адаммен немесе басқа жыныстық жол арқылы берілетін жұқпаға шалдыққан адаммен, немесе бірнеше/ таныс емес серіктестермен жыныстық қатынас болса, немесе көктамырлық есірткілер қабылдасаңыз, дәрігерге көрініңіз, немесе жыныстық жол арқылы берілетін жұқпаны емдейтін клиникада скринингтік тексеруден өтіңіз.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nЖыныстық белсенділікте қауіпсіздікті сақтау қажет, әрдайым презерватив қолдану қажет.\r\n\r\nБарлық жүкті әйелдер мерезге тексерілуі тиіс.\r\n\r\n \r\nСинонимдары\r\n\r\nБірінші мерез; екінші мерез; кеш мерез; үшінші мерез.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(265,'article','202','Несеп тас ауруы','kz','2018-07-28 15:14:18','2018-07-28 15:04:00','Бүйрек тастары -  ұсақ кристалдардан тұратын қатты масса. Бүйректе немесе несепағарда бір немесе бірнеше тас болуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=202',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Н','Несеп','y','   Несеп тас ауруы Бүйрек тастары -  ұсақ кристалдардан тұратын қатты масса. Бүйректе немесе несепағарда бір немесе бірнеше тас болуы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nБүйрек тастары -  ұсақ кристалдардан тұратын қатты масса. Бүйректе немесе несепағарда бір немесе бірнеше тас болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\n\r\nНесеп тым қою болған кезде оның құрамында түрлі заттектер кристалдана бастайды, кейіннен олардан тастар түзіледі. Несепағар бойымен тас жүргенде күшті ауырсыну пайда болады. Бүйрек тастары бүйрек түбекшелерінде, тостақшаларында немесе несепағарда түзілуі мүмкін.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nБүйрек тас ауруы жиі кездесетін ауру. Отбасы мүшелерінде қайталану бейімдігі байқалады. Бүйрек тастары шала туған сәбилерде жиі кездеседі.\r\n\r\nТастар әр түрлі болады. Аурудың барысы тастың түріне байланысты.\r\n\r\nНесепте кристалдануға қабілетті заттектер көп болғанда тастар түзіледі. Осы кристалдар бірнеше апта немесе ай ішінде тасқа айналады.\r\n\r\n* Кальцийлі тастар жиі кездеседі.  Олар көбінесе, 20-30 жас арасындағы ерлерде пайда болады. Кальций басқа заттектермен бірігіп, тас түзеді.\r\n* Оксалаттар - кальцийлі тастардың жиі кездесетін түрлері. Оксалаттар саумалдық секілді кейбір өнімдерде болады. Сондай-ақ, олар С дәруменді тағамдық қоспаларда кездеседі. Жіңішке (аш) ішектің ауруларында осы тастардың түзілу қаупі артады.\r\n Кальцийлі тастар сондай-ақ, кальцийдің фосфатпен немесе карбонатпен қосылуында түзілуі мүмкін.\r\n\r\nТастардың басқа түрлері:\r\n\r\n* Цистинді тастар цистинурияға шалдыққан адамдарда түзіледі. Бұл тұқым қуалайтын ауру. Оның  ерлерде және әйелдерде кездесу жиілігі бірдей.\r\n* Струвитті тастар, негізінен, несеп шығару жолдарының инфекциясына шалдыққан әйелдерде кездеседі. Бұл тастар үлкен өлшемге жетіп, бүйректі, несепағарды немесе несеп қапты бітеуі мүмкін.\r\n* Несеп қышқылының тастары әйелдерге қарағанда ерлерде жиі кездеседі. Олар подаграда немесе химиялық емдеуде пайда болуы мүмкін.\r\n* Дәрілік препараттар секілді басқа заттектер де тастың түзілуіне ықпал етуі мүмкін.\r\nБүйрек тасының пайда болуының басты қауіп факторы – сұйықтықты жеткіліксіз тұтыну. Бүйректе тас түзілуі несептің тәулігіне 1 литрден аз бөлінуінде ықтимал. \r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nНесепті несепқапқа апаратын несепағар бойымен тастар жылжығанға дейін, бүйректен несептің ағуы тежелгенге дейін аурудың симптомдары сезілмейді. \r\n\r\nНегізгі симптомы – күшті ауырсыну, ол кенет басталып, кенет аяқталады.\r\n\r\n* Ауырсыну іштің аумағында немесе бел аумағында сезілуі мүмкін.\r\n* Ауырсыну шап аумағына немесе аталық безге ауысуы мүмкін.\r\n \r\nАурудың басқа симптомдары:\r\n\r\n* Несептің ауытқулы түсі\r\n* Несепте қан болуы\r\n* Қалтырау\r\n* Қызба  \r\n* Жүрек айнуы\r\n* Құсу\r\n \r\n\r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер науқасты қарап, тексеріс өткізеді. Іш немесе арқа аумағында ауырсыну сезілуі мүмкін.\r\n\r\nАуруды анықтау әдістері:\r\n\r\n* Қан талдауы:  кальций, фосфор, несеп қышқылы және электролиттер деңгейін.\r\n* Бауыр қызметінің сынамаларын өткізу\r\n* Несеп талдауы: несептегі кристалдар мен эритроциттерді анықтау\r\n* Тасты зерттеу: оның түрін анықтау үшін.\r\n \r\nТастар немесе несеп ағуының жолындағы кедергі келесі тәсілдермен анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n* Іш қуысы ағзаларының/бүйректің магниттік - резонанстық томографиясы (МРТ) \r\n* Іш қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы\r\n* Көктамыр  пиелографиясы (көктамырға контрастылық заттекті енгізу арқылы рентгенологиялық зерттеу)\r\n* Бүйректің УДТ (УЗИ)\r\n* Ретроградтық пиелография.\r\n \r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеудің бағыты тастың түріне және симптомдарының ауырлығына байланысты.\r\n\r\nБүйректің кішкентай тастары әдетте, несеппен өздігінше шығуға қабілетті.\r\n\r\n* Шыққан тасты анықтау және зерттеу үшін несепті сүзу қажет.\r\n* Шығатын несептің мөлшерін арттыру үшін күніне 6-8 стақан су ішу қажет. Бұл тасты шығаруға көмектеседі.\r\n* Ауырсыну аса қарқынды болуы мүмкін. Ол кейде өздігінше өтеді, немесе анальгетикалық (ибупрофен, напроксен) және есірткілік дәрілік препараттарды қолданумен басылады.\r\nКүшті ауырсынуы бар кейбір науқастарға ауруханада емделу қажет. Оларға көктамыр арқылы сұйықтық енгізу қажет болады.\r\n\r\nТастардың кейбір түрлерінде дәрігер тас түзілуіне кедергі келтіретін немесе организмнен тас түзілетін заттектерді шығаруға қабілетті дәрілік препараттарды тағайындайды.  \r\n\r\nБұл препараттарға жататындар:\r\n\r\n* Аллопуринол (бүйрек қышқылының тастары үшін)\r\n* Антибиотиктер (струвитті тастар үшін)\r\n* Несеп айдайтындар\r\n* Фосфаттық ерітінділер\r\n* Натрий  бикарбонаты немесе натрий цитраты\r\n* Тиазидті диуретиктер.\r\n \r\nСондай-ақ, келесі жағдайларда ауруды оперативтік емдеу қажет:\r\n\r\n* Тас тым үлкен және өздігінше шыға алмайды\r\n* Тас ұлғаюда\r\n* Тас несептің ағуын тежейді және бүйректің жұқпалануына немесе зақымдануына ықпал етеді.\r\n* Ауырсыну дәрілік препараттарды қабылдаумен басылмайды.\r\n\r\nҚазіргі уақытта көптеген ем-шаралар бұрынғыға қарағанда аз инвазивті.\r\n\r\n* Литотрипсия  бүйректе немесе несепағарда орналасатын 1 см және одан кіші тастарды жою үшін қолданылады. Ем-шара тастарды жарықшақтарға бөлу үшін дыбыстық немесе соққылық толқындарды қолдануға негізделеді. Бұл жарықшақтар организмнен несеппен шығарылады. Ем-шара дистанциялық соққылық-толқындық литотрипсия (ДУВЛТ) аталады.\r\n* Бүйректе ірі тас болуында, сондай-ақ, бүйректің және қоршайтын тіндердің ауыртқулы түрінде жасалатын ем-шара кезінде терідегі шағын хирургиялық тілік арқылы арнайы аспап енгізіледі. Тас түтік (эндоскоп) арқылы алынады.\r\n* Тастардың төменгі несеп жолдарында шоғырлануында уретероскопия қолданылуы мүмкін.\r\n* Сирек жағдайларда әдістер көмектеспегенде немесе мүмкін болмаса, ашық оперативтік араласу (нефролитотомия)қолданылады.\r\nДәрігермен кеңесіп, нақты жағдайда қандай тәсіл оңтайлы екендігін анықтау қажет.\r\n\r\n \r\nБолжамы\r\n\r\nБүйректегі тастар ауырсыну береді, бірақ, көптеген жағдайларда олар организмнен зақымдану келтірместен шығарылады.\r\n\r\nНесеп тас ауруы қайталануы мүмкін. Бұл - аурудың себебі анықталмаса және емделмесе орын алады.\r\n\r\nБұл кезде келесілердің пайда болу қаупі бар:\r\n\r\n* Несеп шығару жолдарының инфекциясы\r\n* Емдеу ұзаққа созылғанда бүйректің зақымдануы.\r\n \r\n\r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nНесепағардың бітелуі  (біржақтылық, жіті обструктивтік уропатия)\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nНесеп тас ауруының симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Арқадағы немесе бүйірдегі өтпейтін, қарқынды ауырсыну\r\n* Несептегі қан\r\n* Қызу және қалтырау\r\n* Құсу  \r\n* Несеп сасық иісті және бұлыңғыр түсті\r\n* Несеп шыққанда күйдіру сезімі.\r\n \r\nЕгер несеп шығару жолдарының бітелісі болса, өтуді қалпына келтіру несеп шығарудағы тастың пайда болуымен немесе рентгендік тексерумен расталады.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nНесеп тас ауруы болса:\r\n\r\n* Несеп жеткілікті мөлшерде түзілуі үшін сұйықтықты көп ішіңіз (күніне 6 - 8 стақан).\r\n* Тастардың кейбір түрінде дәрілік препараттарды қабылдау немесе рационға өзгерістер енгізу қажет болады.\r\n* Алдын алудың қажетті шараларын анықтау үшін дәрігер қанның және несептің талдауын тағайындайды.\r\n \r\n\r\nСинонимдары\r\n\r\nБүйрек тастары; Нефролитиаз;    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(266,'article','276','Тағамдық аллергия','kz','2018-08-01 11:30:54','2018-08-01 11:27:00','Адамдардың 25 % өздерінде белгілі бір тағам өнімдеріне аллергия бар деп ойласа, зерттеулер балалаpдың 6% және ересектердің 2% ғана тағамдық аллергияға шалдыққандығын растайды.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=276',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тағамдық','y','   Тағамдық аллергия Адамдардың 25 % өздерінде белгілі бір тағам өнімдеріне аллергия бар деп ойласа, зерттеулер балалаpдың 6% және ересектердің 2% ғана тағамдық аллергияға шалдыққандығын растайды. Мазмұны\r\n\r\n?\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nТағамдық аллергия қаншалықты жиі кездеседі?\r\n\r\nАдамдардың 25 % өздерінде белгілі бір тағам өнімдеріне аллергия бар деп ойласа, зерттеулер балалардың 6% және ересектердің 2% ғана тағамдық аллергияға шалдыққандығын растайды.\r\n\r\n \r\nТағамдық аллергия мен тағамды көтере алмаудың арасындағы айырмашылық қандай?\r\n\r\nНақты тағамдық аллергия – организмнің иммундық жүйесінің (инфекциямен күресуге қажет) организмге аллергеннің түсуіне жауапты серпіні. Көпшілік жағдайда адамдарда тағамды көтере алмау пайда болады, бұл дегеніміз тағам қабылдаудан туындайтын жағымсыз симптомдардың пайда болуы (бұл кезде иммундық жүйе қамтылмайды).\r\n\r\nМысалы, сүтке аллергия ересектерге қарағанда балаларда жиі кездеседі. Дегенмен, балалардың көпшілігінде сүтке аллергия 2-3 жасқа қарай жойылады. Сүтке аллергияның симптомдарына сүт өнімдерін тұтынғаннан кейін терінің күлдіректенуі, құсу және тыныс алудағы мәселелер жатады. Көптеген ересектерде сүт өнімдеріне аллергияға ұқсайтын симптомдар пайда болуы мүмкін, себебі, ересектерде сүтте болатын қантты (лактоза) қорытуда мәселелер жиі кездеседі. Бұл «лактозаны көтере алмау» деп аталады, бұл аллергия емес, себебі, қандай да бір өнімді көтере алмау иммундық жүйені қамтымайды. Лактозаны көтере алмаудың симптомдарына жататындар – іштің кебуі, түйілуі, жүрек айнуы, шамадан тыс желдену, іштің өтуі.\r\n\r\n \r\nТағамдық аллергияның симптомдары қандай?\r\n\r\nТағамдық аллергияның жиі кездесетін симптомдары:\r\n\r\n* Терінің күлдіректенуі (терідегі ісіну секілді)\r\n* Ісіну\r\n* Терінің қышуы\r\n* Ауыздағы қышу немесе шаншу\r\n* Ауыздағы металл дәмі\r\n* Жөтел, қиындаған ысқыратындай тыныс алу\r\n* Көмейдегі қысу сезімі\r\n* Диарея\r\n* Құсу\r\n \r\nНауқас өзін нашар сезінуі мүмкін, терісі солғын тартып, артериалдық қысымы түскеннен, естен тануы да ықтимал. Тағамдық аллергияға байланысты жиі кездесетін созылмалы аурулар - экзема және астма (демікпе).\r\n\r\nТағамдық  аллергия күштілігіне сай анафилаксия аталатын серпінді туындатқан жағдайда өлім-жітімге де апаруы мүмкін. Бұл серпін кезінде тыныс алу жолдары тежеледі, науқасқа тыныс алу қиынға түседі. Адреналин аталатын инъекцияны уақытылы енгізу өмірді құтқаруы мүмкін.\r\n\r\nЕгер балада немесе ересекте күшті аллергия болса, дәрігер адамның өздігінше инъекция жасауы үшін арнайы шприц-қаламның көмегімен адреналин салуды тағайындайды. Дәрігер оны қолдануды үйретеді. Егер науқасқа бұл дәрі қажет деп санаса, оны науқас ұдайы өзімен бірге алып жүруі тиіс.\r\n\r\nАллергиялық серпіні бар адамдар «жедел жәрдем» көлігімен аурухананың қабылдау бөліміне жеткізілуі тиіс, себебі, организмге өздігінше енгізілген адреналиннің мөлшері қауіпті болуы мүмкін. Дәрігер қан айналымын, тыныс алуды, заттек алмасуын баяулату үшін адреналин беруі мүмкін.\r\n\r\n \r\nСебептері және қауіп факторлары\r\n\r\nҚандай өнімдер жиі аллергиялық серпінді туындатады?\r\n\r\nАллергия кез келген тағамға пайда болуы мүмкіндігіне қарамастан, көбінесе, аллергендер – жаңғақтар, арахис, сүт, жұмыртқа, соя, бидай, балық және моллюскілер. Осы сегіз өнім тағамдық аллергия пайда болуының 90% жағдайына жауапты. Көпшілік жағдайда аллергия 4 өнімге пайда болады.\r\n\r\nМенде тағамдық бояғыштарға немесе жасанды хош иістендіргіштерге аллергия болуы мүмкін бе?\r\n\r\nЗерттеулерге сай, кейбір тағамдық қоспалар және жасанды тәттілендіргіштер кейбір адамдардағы аллергияның себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nМенде қантқа аллергия болуы мүмкін бе?\r\n\r\nЖоқ. Тағамдық  аллергия  иммундық жүйес тағам өнімдеріндегі белгілі бір ақуызды «бөгде» санап, оған қарсы күрескенде пайда болады. Бұл майлар мен қанттарға қатысты емес.\r\n\r\n \r\nТағамдық аллергияны қалай емдейді?\r\n\r\nНауқаста тағамдық аллергия бар екендігі анықталса, оны туындатқан өнімдерді тұтынудан алшақ болу қажет. Егер сізде аллергия болса, және сіз себебін білсеңіз, жейтін өнімдеріңіздің жапсырмаларын оқуыңыз шарт. Дәрігер аллергияны туындататын өнімдерді тұтынудан алшақ болуға үйретеді. Егер балада аллергия болса, мектепке бұл туралы хабарлаңыз, алшақ болатын өнімдердің тізімін беріңіз, сондай-ақ, осындай өнімді кездейсоқ жеп қойған жағдайда алғашқы жәрдем көрсету шаралары туралы айтыңыз.\r\n\r\nЖас өскенде тағамдық аллергия өтеді ме?\r\n\r\nКөптеген адамдарда жас өскенде сүтке, жұмыртқаға, соя өнімдеріне және бидайға аллергия өтеді, бірақ, барлығында емес. Көбінесе, арахиске, жаңғаққа, балыққа, моллюскілерге аллергия жаспен бірге өтпейді.\r\n\r\n \r\nДәрігерге қойылатын сұрақтар\r\n\r\n* Мен өзімде тағамды көтере алмау емес, тағамдық аллергия екендігін қалай білемін?\r\n* Менде тағамдық аллергия бар. Басқа заттектерге аллергия пайда болуына бейім болуым мүмкін бе?\r\n* Тағам мен үшін қаупсіздігіне қалай көз жеткіземін?\r\n* Егер өнімді немесе тағам өнімдерінің тобын рационнан алып тастасам, менде қоректік заттектердің тапшылығы пайда болуы мүмкін бе?\r\n* Аурухананың барлық дәрігерлері мен қызметкерлері менің аллергиям туралы білетіндігіне қалай көз жеткіземін?\r\n* Мендегі аллергиялық серпіннің асқынуын қалай білемін?\r\n* Менде тағамдық  аллергия бар. Анафилаксия қаупі бар ма?\r\n* Адреналин алуым қажет пе? Оны қалай қолданамын?    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(267,'article','293','Тобықтың жарақаттары','kz','2018-08-05 10:18:06','2018-08-05 10:12:00','Тобықтар мен үлкен және кіші жіліншіктің төменгі буындық беттері тобық буынын құрайды. Сүйектерді бір-бірімен байланыстыратын байламдар буынды тұрақтандырып, ұстап тұрады. Бұлшық ет пен сіңірлер оның қимылында қатысады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=293',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тобықтың','y','   Тобықтың жарақаттары Тобықтар мен үлкен және кіші жіліншіктің төменгі буындық беттері тобық буынын құрайды. Сүйектерді бір-бірімен байланыстыратын байламдар буынды тұрақтандырып, ұстап тұрады. Бұлшық ет пен сіңірлер оның қимылында қатысады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\n\r\n\r\nТобықтар мен үлкен және кіші жіліншіктің төменгі буындық беттері тобық буынын құрайды. Сүйектерді бір-бірімен байланыстыратын байламдар буынды тұрақтандырып, ұстап тұрады. Бұлшық ет пен сіңірлер оның қимылында қатысады.  \r\n\r\n \r\nЖарақаттардың түрлері\r\n\r\nТобықтың аса кең тараған жарақаттары – созып алу және сынықтар. Созып алу – бұл байламдардың зақымдануы. Мұндай жарақаттан кейін толығымен қалпына келу үшін бірнеше аптадан бірнеше айға дейін уақыт қажет болады. Сынық – сүйектің тұтастығының бұзылуы. Сондай-ақ, тобықтың басқа да бөліктері жарақаттануы мүмкін, мысалы, сіңірлер, олар бұлшық еттерді сүйекке жалғайды, және шеміршектер, олар буынға амортизация жасайды. Тобықбуынның  байламдарының созылуы және сынықтар – жиі кездесетін спорттық жарақаттар.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(268,'article','349','Жедел бронхит','kz','2018-08-07 10:40:49','2018-08-07 10:32:00','Жедел бронхит – дегеніміз тыныс алу жолдарының қабыну және ісіну үрдісімен жүретін ауру. Қабыну үрдісі әсерінен тыныс алу жолдарның саңылауы тарылып, тыныс алу қиындап, тағы басқа симптомдармен көрінеді, соның ішінде бірден – бірі жөтел. Жедел терминін қолдануға сәйкес, бұл ауруда симптомдар аз уақытқа сақталады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=349',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жедел','y','   Жедел бронхит Жедел бронхит – дегеніміз тыныс алу жолдарының қабыну және ісіну үрдісімен жүретін ауру. Қабыну үрдісі әсерінен тыныс алу жолдарның саңылауы тарылып, тыныс алу қиындап, тағы басқа симптомдармен көрінеді, соның ішінде бірден – бірі жөтел. Жедел терминін қолдануға сәйкес, бұл ауруда симптомдар аз уақытқа сақталады. \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nАнықтамасы\r\n\r\nЖедел бронхит – дегеніміз тыныс алу жолдарының қабыну және ісіну үрдісімен жүретін ауру. Қабыну үрдісі әсерінен тыныс алу жолдарның саңылауы тарылып, тыныс алу қиындап, тағы басқа симптомдармен көрінеді, соның ішінде бірден – бірі жөтел. Жедел терминін қолдануға сәйкес, бұл ауруда симптомдар аз уақытқа сақталады.\r\n\r\nhttp://www.zdrav.kz/images/refs3/acute%20bronhitis.png\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nЖедел бронхит бәрі дерлік суық тию немесе тұмау шақырушы инфекциямен залалданған тәрізді өтуі мүмкін. Ауру вируспен шақырылады. Аурудың бастапқы сатысында қабыну үрдісі мұрын қуысында, қойнауларда, тамақта (жұтқыншақ, көмей) жүреді. Одан кейін қабыну үрдісі төменгі тыныс алу жолдарына таралалып, жайылады. Кейде ауруды шақырушы инфекция - бактерияда бола алады, бұл кезде екіншілік инфекция деп қарастырылады.\r\n\r\nСозылмалы бронхит - бұл бронхтардың созылмалы қабынуы. Созылмалы бронхит деп айта аламыз, егер қақырықпен бөлінетін жөтел 1 жыл ішінде 3 айдан аз емес уақыт мазаласа.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\n* Жедел бронхиттың симптомдарына жатады:\r\n* Кеуде қуысындағы ауырсыну (дискомфорт)\r\n* Түсі мөлдір немесе сары-жасыл болатын қақырықпен бөлінетін жөтел\r\n* Әлсіздік\r\n* Қызба, көбінесе субфебрильді температура (37-37 С)\r\n* Физикалық жүктеме кезінде күшейетін ентігу\r\n* Сырылдар (бронхиалді астмасы бар науқастарда)\r\n* Науқас сауыққаннан соң 1-4 апта аралықта құрғақ, жабысқақ жөтел мазалауы мүмкін.\r\n* Пневмония мен бронхитті ажырату өте қиын. Егер пневмония болса, науқаста жоғарғы температура, қалтырау, жалпы әлсіздік, және ентігу болады.\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\n* Медициналық қарап тексеру кезінде дәрігер науқастың өкпесін стетоскоп арқылы тыңдайды. Ол кезде терең, қатаң тыныс анықталуы мүмкін.\r\n* Ауруды диагностикалау ушін келесі әдістер қолданылады;\r\n* Кеуде қуысының жалпы шолу рентгенографиясы – пневмонияға күдіктенгенде.\r\n* Пульсоксиметрия – қанның оттегімен қанығуын анықтайды. Ол үшін арнайы құрылғыны саусақ ұшына орнату арқылы жүргізіледі.\r\n\r\n\r\nЕмі\r\n\r\n* Көп жағдайда жедел бронхиттің емінде антибиотиктерді тағайындамайды.\r\n* Инфекция өздігінен 1 апта ішінде кетеді. Жағдайыңызды біршама жақсарту үшін келесілер тағайындалады.\r\n* Сұйықтықты көп ішіңіз.\r\n* Егер сізде созылмалы өкпе аурулары немесе бронх демікпесі сияқты ауруларыңыз болса, өзіңіздің ингаляторыңызды қолданыңыз.\r\n* Дем алыңыз.\r\n* Қызба кезінде асперин қабылдаңыз. Ескерту: балаларға асперин беруге болмайды.\r\n* Ыстық ванна қабылдаңыз.\r\n* Егер тамағыңыз қыжылмап және қақырық тастағыңыз келсе, Zarbee’s.препараттын пайдалансаңыз болады.\r\n* Егер сіздің жағдайыңыз оңалмаса және өкпеңізден сыралдар естілетін болса, дәрігер тыныс алу жолдарын кеңейтетін ингаляторлар тағайныдайды.\r\n* Кейде вирусты инфкецияға бактерия да қосарлануы мүмкін. Сол кезде дәрігер антибиотиктер тағайындауы мүмкін.\r\n* Қосымша тағайындамалар:\r\n* Темекі шекпеңіз\r\n* Белсенді темекі шегетін жержен аулақ болыңыз.\r\n* Қолыңызды жиі жуыңыз, инфкецияны таратпау үшін.\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nЕгер де өкпе тіндерінің зақымдану орын алмаса, ауру 7-10 күнде өтеді. Бірақ та құрғақ жөтел бірнеше айға дейін сақталуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nҚай кезде дәрігерге қаралу тиіс\r\n\r\n* Дәрігерге келесі жағдайларда қаралыңыз:\r\n* Сізді біраз уақыт жөтел мазаласа.\r\n* Қан түкіруді байқасаңыз.\r\n* Сізде температура жоғары және қалтырау бар.\r\n* Сізде субфебрилді температура 3 күн бойы немесе одан да көп күн.\r\n* Сізде тұтқыр, сары-жасыл түсті, иісті қақарық пайда болса.\r\n* Сіз ентігуді немесе кеуде де ауырсынуды байқасаңыз.\r\n* Сізде созылмалы жүрек немесе өкпелік жеткіліксіз болса.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(269,'article','532',' Өкпе  ','kz','2018-10-05 07:41:04','2018-10-05 07:38:00','__Өкпе__ – көкірек қуысының оң жақ және сол жақ бөліктерінде орналасқан, пішіні жартылай конус тәрізді ағза. Өкпе тыныс алу жүйесінің қызметін атқарады. Оң жақтағы өкпе бөлігі үш бөліктен тұрады. Ол сол жақтағы екі бөліктен тұратын өкпеден қарағанда үлкендеу болады. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=532',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','',' ',' Өкпе  ','y','    Өкпе   __Өкпе__ – көкірек қуысының оң жақ және сол жақ бөліктерінде орналасқан, пішіні жартылай конус тәрізді ағза. Өкпе тыныс алу жүйесінің қызметін атқарады. Оң жақтағы өкпе бөлігі үш бөліктен тұрады. Ол сол жақтағы екі бөліктен тұратын өкпеден қарағанда үлкендеу болады.  \r\n\r\nӨкпе – көкірек қуысының оң жақ және сол жақ бөліктерінде орналасқан, пішіні жартылай конус тәрізді ағза. Өкпе тыныс алу жүйесінің қызметін атқарады. Оң жақтағы өкпе бөлігі үш бөліктен тұрады. Ол сол жақтағы екі бөліктен тұратын өкпеден қарағанда үлкендеу болады. Демді ішке тарту кезінде өкпе оттегіге толады, ал оттегі жасушалар мен тіндерге негізгі қызметін орындау үшін қажет. Дем шығару кезінде өкпе көмір қышқыл газын сыртқа шығарады, ол организмдегі заттек алмасуының өнімі болып табылады.\r\n\r\nТегтер: \r\nөкпе     \r\nдеп алу жүйесі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(270,'article','548','Сепсис','kz','2018-10-05 10:32:18','2018-10-05 10:31:00','__Сепсис__ – белгілі бір инфекцияның қанға, лимфаға, жасушаларға таралуына байланысты иммунды жүйенің жоғарлаған реакциясы. Ауыр сепсис қан қысымының жиі төмендеуіне себепкер. Ол  ағзадағы қанайналымның бұзылуын туындатып, нәтижесінде ағзалық жетіспеушілікке, тіпті арты өлімге әкеп соқтыруы мүмкін','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=548',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Сепсис','y','   Сепсис __Сепсис__ – белгілі бір инфекцияның қанға, лимфаға, жасушаларға таралуына байланысты иммунды жүйенің жоғарлаған реакциясы. Ауыр сепсис қан қысымының жиі төмендеуіне себепкер. Ол  ағзадағы қанайналымның бұзылуын туындатып, нәтижесінде ағзалық жетіспеушілікке, тіпті арты өлімге әкеп соқтыруы мүмкін Сепсис – белгілі бір инфекцияның қанға, лимфаға, жасушаларға таралуына байланысты иммунды жүйенің жоғарлаған реакциясы. Ауыр сепсис қан қысымының жиі төмендеуіне себепкер. Ол  ағзадағы қанайналымның бұзылуын туындатып, нәтижесінде ағзалық жетіспеушілікке, тіпті арты өлімге әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n\r\nСепсистің симптомдары - қызба немесе температураның төмендеуі, тыныс алудың жиілеуі, қалтырау және дірілдеу, жүрек соғысының жиілеуі, зәр шығарудың азаюы, есінің шатасуы және сандырақтауы болып табылады.\r\n\r\nСепсистіі симптомдары  бактериялық инфекция болып табылады, бірақ кейде басқа да инфекция түрлерін  шақыруы мүмкін. Сепсис барлық жастағы адамдарда кездеседі, алайда балалар, қарт кісілер және иммунды жүйесі әлсіреген адамдар бұл індетке көбірек шалдығады.\r\n\r\nСепсистің еміне антибиотиктер, қан қысымын сүйемелдеуші және мүшелік жетіспеушіліктен сақтаушы дәрі-дәрмектер қолданылады.\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nсепсис\r\nинфекция\r\nРеакцияның жоғарлауы\r\nИммунды жүйе\r\nҚалтырау\r\nАнтибиотиктер\r\nБактериаялық инфекция\r\nҚызба\r\nҚан арқылы таралу\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(271,'article','549','Септикалық бурсит','kz','2018-10-05 10:33:32','2018-10-05 10:32:00','__Септикалық бурсит (инфекциялық бурсит) __– синовиальді қалта сұйықтығындағы инфекция.  Синовиальді қалта буынның еркін серпілуіне және белгілі бір байламдарда қажалыстың болмауына ықпал етеді. Сол үшін ол – тіндерді, сүйекті,  сіңірлерді, шеміршектерді, бұлшық еттерді, сондай-ақ теріні сұйықтықпен қамтамассыз етеді.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=549',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Септикалық','y','   Септикалық бурсит __Септикалық бурсит (инфекциялық бурсит) __– синовиальді қалта сұйықтығындағы инфекция.  Синовиальді қалта буынның еркін серпілуіне және белгілі бір байламдарда қажалыстың болмауына ықпал етеді. Сол үшін ол – тіндерді, сүйекті,  сіңірлерді, шеміршектерді, бұлшық еттерді, сондай-ақ теріні сұйықтықпен қамтамассыз етеді. Септикалық бурсит (инфекциялық бурсит) – синовиальді қалта сұйықтығындағы инфекция.  Синовиальді қалта буынның еркін серпілуіне және белгілі бір байламдарда қажалыстың болмауына ықпал етеді. Сол үшін ол – тіндерді, сүйекті,  сіңірлерді, шеміршектерді, бұлшық еттерді, сондай-ақ теріні сұйықтықпен қамтамассыз етеді.\r\nСептикалық бурситпен  ең жиі зақымданатын жерлер – шынтақ ұшы және тізе асығы.\r\n\r\nОның қабынуы мен зақымдануының айырмашылығын айту қиын. Септикалық бурситтің симптомдары:\r\n•	Белгілі бір  жердің ауырсынуы, ісінуі, қызаруы, температурасының жоғарлауы.\r\n•	Қызба.\r\n•	Қапқа жақын аймақтағы лимфа түйіндерінің үлкейуі.\r\nИнфекцияға қарсы ем болып антибиотиктер және дренаждау (инемен дренаждау немесе кей жағдайда хирургиялық дренаждау) пайдаланылады. Кейбір жағдайда дәрі-дәрмектерді тамыр ішілік жіберу керек болады.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nИнфекциялық бурсит\r\nревматология\r\nАуырсыну\r\nҚызба Ісіну\r\nБуын\r\nБуындық қапшық\r\nҚабыну\r\nБайлам\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(272,'article','604','Иықтың сықырлауы немесе сыртылдауы','kz','2018-10-29 11:10:42','2018-10-29 11:09:00','Қолды ары-бері қозғағанда сықырлаулар мен сыртылдаулар пайда болып жүр ме? Әрине олар қауіпті емес, дегенмен ыңғайсызық тудыратыны рас. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=604',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','И','Иықтың','y','   Иықтың сықырлауы немесе сыртылдауы Қолды ары-бері қозғағанда сықырлаулар мен сыртылдаулар пайда болып жүр ме? Әрине олар қауіпті емес, дегенмен ыңғайсызық тудыратыны рас.  Қолды ары-бері қозғағанда сықырлаулар мен сыртылдаулар пайда болып жүр ме? Әрине олар қауіпті емес, дегенмен ыңғайсызық тудыратыны рас. \r\n\r\nЖарақат кезінде сықырлаулар мен сыртылдаулар болып қалса:\r\n\r\n•	Сүйек, сіңірлер немесе тері айналасындағы буынды жұмсартып, майлап тұратын сұйықтығы бар дорбашықтың қабынуы (брусит).\r\n•	Бұлшық етті сүйекпен байланыстыратын тығыз, жіп тәрізді талшықтардың қабынуы (тенденит).\r\n•	Сүйектің сынуы (сынық)\r\n•	Жауырынның етек жағынан иықтың сыртқы, шетінің арасындағы сіңірлердің жыртылуы салдарынан пайда болатын иықтың бөлінуі (акромиома). Бұл жарақат әдетте ұйықты соққанда, немесе саусақ немесе бүкіл қол сіңірлерінің созылғанында пайда болады. \r\n•	Қалыпты орнынан қозғалып кету немесе сүйекті басып жібергенде орны қозғалу (тайып кету) \r\n\r\nЕгер сықырлау-сыртылдау кезінде ауырмаса, ол  байламдардың бүтін күйінде,  өзінің қалыпты орнынан шығып кеткендігін білдіреді.  Иықтағы қытырлаулар буындарды қозғаған кезде, немесе, артрит, брусит, сондай-ақ  бұлшық ет манжеттерінің жыртылуынан пайда болуы мүмкін. Егер иықта сықырлап-сыртылдаудан басқа ауру симптомдары білінбесе онда, оны үйде-ақ емдей берсе болады.\r\n\r\nЕмдеуді ертерек қолға алса, кейінірек  болатын асқыну қауіптерінің алдын алып, қалпына келуін тездетеді.\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nиықтағы ауырсыну\r\nиықтың сыртылдауы\r\nшығу\r\nсырқырау\r\nсықырлау\r\nиық жарақаты\r\nсоққы\r\nқұлау\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(273,'article','609','Өкпе артериясының эмболиясы','kz','2018-10-30 08:23:36','2018-10-30 08:22:00','Өкпе тамырларының эмболиясы – өкпе артериясындағы қан ағысының аяқасты бітеліп қалуы. Бітеліп қалу (эмболь) артерияда қан ұйып қалғаннан, амниотикалық сұйықтық немесе май жиналып қалғаннан пайда болады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=609',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ө','Өкпе','y','   Өкпе артериясының эмболиясы Өкпе тамырларының эмболиясы – өкпе артериясындағы қан ағысының аяқасты бітеліп қалуы. Бітеліп қалу (эмболь) артерияда қан ұйып қалғаннан, амниотикалық сұйықтық немесе май жиналып қалғаннан пайда болады. Өкпе тамырларының эмболиясы – өкпе артериясындағы қан ағысының аяқасты бітеліп қалуы. Бітеліп қалу (эмболь) артерияда қан ұйып қалғаннан, амниотикалық сұйықтық немесе май жиналып қалғаннан пайда болады.\r\n\r\nАяқтың терең венасына қан ұйып қалуы - өкпе артериясы эмболиясының кең таралған себебіне жатады. Аяқтың терең венасына ұйып қалған қан өкпе артериясына бағытталады да, сол жолдағы қан ағысына тығындалып қалады.\r\n\r\nӨкпе артериясының эмболиясы өлімге апаратын ауыр жағдайларға жатады.\r\nӨкпе артериясы эмболиясының мынадай симптомдары болады:\r\n•	Кеуде өте қатты ауырады;\r\n•	Ентігу пайда болады;\r\n•	Терек жөтел пайда болып, кеуденің ауруы күшейеді;\r\n•	Қан аралас қақырық шығады;\r\n•	Жүрек соғысында ұзақ үзілістер орын алады;\r\n•	Терлеу;\r\n•	Мазасыздану.\r\n\r\nӨкпе артериясының эмболиясынан айығу үшін емханада, бақылауда емделу керек. Болашақта  қан ұйуын тоқтату үшін, тромбтармен араластыру үшін оттегі мен антикоагулянттарды қолданады.\r\n\r\nТегтер:\r\nөкпе артериясының эмболиясы \r\nэмболияның симптомдары\r\nтахикардия \r\nкеудедегі ауырсыну \r\nентігу\r\nқорқыныш\r\nмазасыздану\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(274,'article','624','Кавасаки ауруы','kz','2018-11-12 08:08:11','2018-11-12 08:03:00','Кавасаки ауруы – қантамырларының қабынуынан туындайтын, сирек кездесетін ауру. Бұл ауру балаларда жиі кездеседі. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=624',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Кавасаки','y','   Кавасаки ауруы Кавасаки ауруы – қантамырларының қабынуынан туындайтын, сирек кездесетін ауру. Бұл ауру балаларда жиі кездеседі.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nКавасаки ауруы – қантамырларының қабынуынан туындайтын, сирек кездесетін ауру. Бұл ауру балаларда жиі кездеседі. \r\n\r\nСебептері \r\nКавасаки ауруы – ең алғаш Жапонияда пайда болды, және сол жақта әлі де көптеп кездеседі. Бұл ауру қыздардан қарағанда ұлдарды көбірек зақымдайды.  Зақымдалғандарддың көпшілігі 5 жастан төменгілер.\r\nКавасаки ауру толық таныла қоймады, әрі, оның себептері де нақтыланбады. Ол аутоиммундық ауру болуы да мүмкін. Ауру шырышты қабыққа, лимфа түйіндеріне, қантамырларының қабырғаларына, жүрекке жанасады.  \r\n\r\nСимптомдары\r\nКавасаки ауруы басталғанда көбінесе дене қызуы 38,8 °С – тан жоғары болып кетеді. 40°С-қа жеткенде қалтырау пайда болып, ұзақ уақыттан кейін қызу түседі. Еген қалтырау 5 күн қатарынан орын алса, бұл аурудың белгілері болып табылады. Ол қалыпты мөлшердегі парацетамол немесе ибупрофенді қабылдамаса, 2 аптаға дейін сақталуы мүмкін.\r\nАурудың басқа да симптомдары:\r\n•	Қан құйылу, көз қызарады (ірінсіз)\r\n•	Ерін қою-қызылданып жарылып кетеді;\r\n•	Ауыз қуысындағы шырышты қабық қызарып кетеді;\r\n•	Тіл қызыл-күреңденіп кетеді, тілдің артқы жоғарғы жағында кішкентай түйіршіктер пайда болады;\r\n•	Табан мен алақан қызарып кетеді;\r\n•	Аяқ пен қол ісиді;\r\n•	Теріде сүйелге ұқсамайтын бөртпелер пайда болады;\r\n•	Жыныс мүшелерінің, қол-аяқтардың терілері қабыршықтанып кетеді (тырнақтың айналасы).  \r\n•	Мойынның липфа түйіндері үлкейіп кетеді (тек бір лимфатүйін ылғый іси береді).\r\n•	Дене жақтағы буындар ісініп ауырады.\r\nҚосымша симптомдары:\r\n•	Тітіркенгіштік;\r\n•	Іш өту, құсу және асқазанның ауруы;\r\n•	Жөтел және мұрыннан су ағады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nКавасаки ауруын арнайы зертханалық және құрал-сайманды әдістің көмегімен зерттемесе диагностикалау мүмкін емес. Көп жағдайда дәрігер бұған диагнозды негізгі таралған симптомдарына қарап қояды. \r\nКейбір жағдайларда балада қалтырау пайда болады,  ол 5 күнге созылады. Бірақ, бұл кезде аурудың басқа симптомдары болмайды. Бұл кезде балаларға Кавасаки ауруының атипикалық формасы диагностикаланады.\r\n5 күннен артық қалтыраудан айықпаған балалар Кавасаки ауруына байланысты дәрігер тексеруінен өтуі керек. Балалар үшін бұл аурудың бастапқы сатысында емделу маңызды болмақ.\r\nТөмендегідей тексерулер өткізілуі мүмкін:\r\n•	Кеуде ағзаларындағы жасушаларға көлемді рентгенография өткізу керек;\r\n•	Қанның жалпы талдамасы;\r\n•	С-рактивті ақуыз (СРА);\r\n•	Эхокардиограмма (ЭхоКГ);\r\n•	Электрокардиограмма (ЭКГ);\r\n•	Эритроциттердің тұну жылдамдығы (ЭТЖ)\r\n•	Сарысулық альбумин;\r\n•	Қан плазмасының трансаминазы\r\n•	Несеп талдамасы. Талдама нәтижесінде несепке ірің мен ағуыз араласып шығады.\r\nЭКГ және  ЭхоКГ секілді әдістермен тексеру арқылы миокардиттің, перикардиттің, артританың, асептикалық менингиттің және қантамыр артериясының қабыну белгілерін анықтауға болады.\r\n\r\nЕмдеу\r\nКавасаки ауруына шалдыққан балалар емханаға жатқызылуы керек. Емдік шара  басында-ақ қолға алыну керек, себебі сонда ғана қантамырлар мен жүректік бұлшықеттердің зақымдануын тоқтатуға болады.\r\nІшке гамма-глобулинді көп мөлшерде енгізу стандартты  болып саналады.\r\nГамма-глобулинді енгізгеннен кейін 24 сағаттың ішінде баланың жағдайы жақсару керек.\r\nІшке гамма-глоубулинді енгізгенде аспериннің көп мөлшердегі дозасы тағайындалады.\r\nКейінгі кезде стандартты терапияны пайдаланғанның өзінде 1-ден 4 балаға дейін әлі де қантамырлар артериясымен зардап шегуде.  Кейбір тексерулер нәтижесінде, стандартты емге стериойдты немесе некрозды ісіктерді  тежегіш фактор Энбрел секілді дәрілерді қосқан жөн деген ұйғарымдар жасалып жатыр. Дегенмен, балалардың категорияларын анықтау үшін толық тестілеу жүргізіп көру керек, шынымен қосымша ем қажет етіле ме екен.\r\n\r\nБолжамы\r\nБаурудың бастапқы сатысында диагностикалап, емдеуді қолға алғаннан балалардың көпшілігі айығып жатады. Шамамен 100-ден 1 бала осы аурудің әсерінен пайда болаған жүрекке байланысты проблемалардан қайтыс болады. Кавасаки ауруына ұшараған адам жүрегінің мәселелерімен  әр 1-2 жыл сайын эхкардиографияға түсіп тұрғаны жөн.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nКавасаки ауруы артериядағы қантамырларының қабырғаларының қабынуын туындатады.  Бұл көбінесе аневризмдердің пайда болуына соқтырады. Бұл жас кезде немесе ұлғайған жаста жүрек ұстамасына апаруы да ғажап емес.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nСізде Кавасаки ауруының симптомдары кездесе бастаса дереу дәрігерге тексеріліңіз. Дене қызуы көтерілгенде, ацетаминофенді немесе ибупрофенді қолданғанның өзінде 24 сағат бойы қызу түспесе дәрігер көмегіне жүгініңіз.\r\n\r\nАлдын алу \r\nБұл аурудың белгілі бір алдын алу шарасы жоқ.\r\n\r\nТегтер: \r\nдене қызуының көтерілуі\r\nбала тітіркенгіш болып қалады\r\nұйқышылдық\r\nденеде ошақты бөртпе пайда болады\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(275,'article','641','Мойын бұлшықеттерінің сіресуі ','kz','2018-11-15 05:11:33','2018-11-15 05:09:00','Мойын бұлшықеттерінің сіресуі басқа симптомдар болмаған жағдайда, ұйқы кезінде дұрыс жатпай қалуынан немесе компьютер алдында ұзақ уақыт отырудан пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, мойын бұлшықеттерінің сіресуі басқа да симптомдармен қатар көрінуі мүмкін, бұл жағдайда науқастың шағымы маңызды көрініс табады . Мысалы, менингит – мойын бұлшықеттерінің сіресуімен, бас ауруымен және қалтыраумен көрінеді','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=641',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Мойын','y','   Мойын бұлшықеттерінің сіресуі  Мойын бұлшықеттерінің сіресуі басқа симптомдар болмаған жағдайда, ұйқы кезінде дұрыс жатпай қалуынан немесе компьютер алдында ұзақ уақыт отырудан пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, мойын бұлшықеттерінің сіресуі басқа да симптомдармен қатар көрінуі мүмкін, бұл жағдайда науқастың шағымы маңызды көрініс табады . Мысалы, менингит – мойын бұлшықеттерінің сіресуімен, бас ауруымен және қалтыраумен көрінеді Мойын бұлшықеттерінің сіресуі басқа симптомдар болмаған жағдайда, ұйқы кезінде дұрыс жатпай қалуынан немесе компьютер алдында ұзақ уақыт отырудан пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, мойын бұлшықеттерінің сіресуі басқа да симптомдармен қатар көрінуі мүмкін, бұл жағдайда науқастың шағымы маңызды көрініс табады . Мысалы, менингит – мойын бұлшықеттерінің сіресуімен, бас ауруымен және қалтыраумен көрінеді.\r\n\r\nНе істеу қажет\r\n\r\nЕгер балаңызда мойын бұлшықеттерінің сіресуі және мойын аумағында ауырсыну сезімі болып, бірақ та қалтырау немесе басқа да симптомдары болмаса, онда:\r\n\r\n* Мойнына жылы, ылғалды компресс басыңыз\r\n* Ауырсыну сезімін басу үшін балаңызға ацетаминофен немесе ибупрофен беріңіз\r\n* Симптомдар басылмаған жағдайда дәрігерге қаралыңыз\r\n\r\nЕгер балаңызда мойын бұлшықеттерінің сіресуі және келесі жағдайлардың біреуі анықталса, дереу медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n\r\n* Жақын арада болған жарақат\r\n* Соңғы ай аралығы кене тістеуі болса\r\n* Безгек (нәрестелерде дене температурасы қалыптыдан төмен болуы)\r\n* Шаршағыштық, ұйқышылдық немесе әлсіреу\r\n* Қозғыштықтың жоғарлауы\r\n* Тұрақты бас ауруы\r\n* Құсу\r\n* Көздің жарыққа деген сезімталдығы\r\n* Тері бөртпелері\r\n* Тұмауға тән симптомдар\r\n* Нәрестедер үшін: әлсіз емуі, қатты дауыстап жылау, еңбегінің ісуі\r\n\r\nАлдын алуды қарастырыңыз!\r\n\r\n* Иммунизацияны уақытылы жасатыңыз, әсіресе минингитке қарсы вакцинаны.\r\n* Кенелерден қорғанудан жәндіктерге қарсы репелленттер жақсы көмектеседі (диэтилтолуамид концентрациясы 10-30%-дан аспайтын); балалар мен үй жануарларында кенелердің бар-жоғын жиі тексеру; кенелер шоғырланған аймақта ұзын шалбар мен көйлек кию.\r\n* Балалардың мойнына жарақат әкелу қаупі жоғары ойындар мен жабдықтардан баларды аулақ ұстаңыз.\r\n \r\nДереккөз: http://kidshealth.org/en/parents/stiff-neck-sheet.html\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(276,'article','643','Ревматизм ','kz','2018-11-15 05:19:38','2018-11-15 05:19:00','__Ревматизм__ – дәнекер тіннің стрептококктық бактерияларының А тобының белгілі штаммдарымен жүйелі зақымдану нәтижесінде болатын, стрептококктық инфeкциялар тудыратын, көбінесе стрептококкпен шақырылған баспадан (ангинадан) емделмегеннен пайда болатын инфeкционды-аллeргиялық ауру. Баспаны дұрыс емдеу ревматизмнің дамуына жол бермейді. Сондай-ақ, бұл жерде тұқым қуалау факторы да маңызды рөл атқарады.\r\n','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=643',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Р','Ревматизм','y','   Ревматизм  __Ревматизм__ – дәнекер тіннің стрептококктық бактерияларының А тобының белгілі штаммдарымен жүйелі зақымдану нәтижесінде болатын, стрептококктық инфeкциялар тудыратын, көбінесе стрептококкпен шақырылған баспадан (ангинадан) емделмегеннен пайда болатын инфeкционды-аллeргиялық ауру. Баспаны дұрыс емдеу ревматизмнің дамуына жол бермейді. Сондай-ақ, бұл жерде тұқым қуалау факторы да маңызды рөл атқарады.\r\n Ревматизм – дәнекер тіннің стрептококктық бактерияларының А тобының белгілі штаммдарымен жүйелі зақымдану нәтижесінде болатын, стрептококктық инфекциялар тудыратын, көбінесе стрептококкпен шақырылған баспадан (ангинадан) емделмегеннен пайда болатын инфекционды-аллергиялық ауру. Баспаны дұрыс емдеу ревматизмнің дамуына жол бермейді. Сондай-ақ, бұл жерде тұқым қуалау факторы да маңызды рөл атқарады.\r\n\r\nӘсіресе жүрек-қан тамыр жүйесі – жүрек зақымдалады (жүректің ревматикалық ақауы). Ревматизм артриттің симптомдарын тудырып, буындарға әсер етеді, сонымен қатар терілерге және басқа дене мүшелері мен тіндеріне де әсер етуі мүмкін. Ревматизмнен туындаған зақымданулардың көпшілігі уақытша болып табылады. Бірақ жүрек зақымдалса, ол тұрақты сипатқа ие болып қалады.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(277,'article','660','Артық салмақ ','kz','2018-11-19 03:11:22','2018-11-19 03:07:00','Артық салмақ – бұл салмақ пен бой пропорцияларының бұзылуы. Салмақтың көбеюі көбінесе артық тамақтанудан немесе физикалық жаттығулардың жетіспеушілігімен, сондай-ақ гормоналды және зат алмасудың бұзылуымен байланысты. Артық салмақ денсаулыққа үлкен зиян әкелуі мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=660',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Артық','y','   Артық салмақ  Артық салмақ – бұл салмақ пен бой пропорцияларының бұзылуы. Салмақтың көбеюі көбінесе артық тамақтанудан немесе физикалық жаттығулардың жетіспеушілігімен, сондай-ақ гормоналды және зат алмасудың бұзылуымен байланысты. Артық салмақ денсаулыққа үлкен зиян әкелуі мүмкін. Артық салмақ – бұл салмақ пен бой пропорцияларының бұзылуы. Салмақтың көбеюі көбінесе артық тамақтанудан немесе физикалық жаттығулардың жетіспеушілігімен, сондай-ақ гормоналды және зат алмасудың бұзылуымен байланысты. Артық салмақ денсаулыққа үлкен зиян әкелуі мүмкін.\r\n\r\nҚалыпты бой-салмақ көрсеткіші және дұрыс салмақты ұстану (дұрыс тамақтану және физикалық белсенділік) әдісі туралы ақпаратты мына сілтеме арқылы біле аласыз : https://anamed.kz/tiki-read_article.php?articleId=620 \r\n\r\nЕгер сізді бұл жағдай алаңдатса, себебін анықтау үшін онлайн-диагностикадан өтуге болады.\r\n\r\n\r\nАртық салмақ (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(278,'article','662','Жұтынудағы қиындық ','kz','2018-11-19 03:13:59','2018-11-19 03:13:00','Жұтынудағы қиындық көбінесе тамақтың инфекционды қабынуынан болады. Ауырған тамақты емдеу, әдетте, ауырсынуды және жұтынудағы қиындықтарды жояды. Алайда, жұтынудың қиындауы асқазан мен өңештің ауруларынан болуы мүмкін. Мұндай жағдайда дәрігер толықтай диагностика жасап, ем тағайындауы тиіс.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=662',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жұтынудағы','y','   Жұтынудағы қиындық  Жұтынудағы қиындық көбінесе тамақтың инфекционды қабынуынан болады. Ауырған тамақты емдеу, әдетте, ауырсынуды және жұтынудағы қиындықтарды жояды. Алайда, жұтынудың қиындауы асқазан мен өңештің ауруларынан болуы мүмкін. Мұндай жағдайда дәрігер толықтай диагностика жасап, ем тағайындауы тиіс. Жұтынудағы қиындық көбінесе тамақтың инфекционды қабынуынан болады. Ауырған тамақты емдеу, әдетте, ауырсынуды және жұтынудағы қиындықтарды жояды. Алайда, жұтынудың қиындауы асқазан мен өңештің ауруларынан болуы мүмкін. Мұндай жағдайда дәрігер толықтай диагностика жасап, ем тағайындауы тиіс.\r\n\r\nЕгер сізді бұл жағдай алаңдатса, себебін анықтау үшін онлайн-диагностикадан өтуге болады.\r\n\r\n\r\nЖұтынудағы қиындық (ерлерде / әйелдерде)\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(279,'article','693','Тік ішек, артқы өтіс және артқы өтіс қысқышы ','kz','2018-11-20 04:22:34','2018-11-20 04:22:00','__Тік ішек__ - бұл ұзындығы 12,7 см болатын тоқ ішектің (жиек ішек) жалғасы болып келетін бұлшықетті түтік мүше. Тік ішек жиек ішекті __артқы өтіс__ тесігімен байланыстырады, нәжіс артқы өтістің қысқышы арқылы ағзадан шығады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=693',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тік','y','   Тік ішек, артқы өтіс және артқы өтіс қысқышы  __Тік ішек__ - бұл ұзындығы 12,7 см болатын тоқ ішектің (жиек ішек) жалғасы болып келетін бұлшықетті түтік мүше. Тік ішек жиек ішекті __артқы өтіс__ тесігімен байланыстырады, нәжіс артқы өтістің қысқышы арқылы ағзадан шығады. Тік ішек - бұл ұзындығы 12,7 см болатын тоқ ішектің (жиек ішек) жалғасы болып келетін бұлшықетті түтік мүше. Тік ішек жиек ішекті артқы өтіс тесігімен байланыстырады, нәжіс артқы өтістің қысқышы арқылы ағзадан шығады.\r\n\r\nАртқы өтістің қысқышы – анал тесігінің жүзік тәрізді бұлшықеттері. Тік ішекке нәжісті жинау кезінде қысқыш анал тесігін жабады. Ақыр соңында тік ішек қабырғасына қысым қысқышты босатып,  нәжісті анал тесігі арқылы шығарады.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\nанатомия\r\nқұрылымы\r\nфизиология\r\nанал\r\nқысқыш\r\nартқы өтіс\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(280,'article','719','Перикардит','kz','2018-11-21 05:10:08','2018-11-21 05:08:00','__Бұл не? Перикардит__ - бұл перикардтың (жүректің айналасындағы қорғап тұратын қалтаның) қабынуы. Перикардит перикардия мен жүрек арасында сұйықтықтың аномальді бөлінуінен  пайда болуы мүмкін (перикардиальды эффузия).','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=719',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Перикардит','y','   Перикардит __Бұл не? Перикардит__ - бұл перикардтың (жүректің айналасындағы қорғап тұратын қалтаның) қабынуы. Перикардит перикардия мен жүрек арасында сұйықтықтың аномальді бөлінуінен  пайда болуы мүмкін (перикардиальды эффузия). Бұл не? Перикардит - бұл перикардтың (жүректің айналасындағы қорғап тұратын қалтаның) қабынуы. Перикардит перикардия мен жүрек арасында сұйықтықтың аномальді бөлінуінен  пайда болуы мүмкін (перикардиальды эффузия).\r\n\r\nПерикардиттің себебі. Перикардиттің ең көп тараған себебі вирустық инфекция болып табылады. Тағы бір маңызды себеп - миокард инфарктісі, сондай-ақ ревматикалық жүрек ауру. Перикардит бактериялық инфекциядан - ревматикалық жүрек ауруынан, мерезден, туберкулезден және саңырауқұлақ секілді инфекциялардан туындауы мүмкін. Уремияның бүйректің бұзылуына байланысты несепнәр жинауымен байланысты болғандықтан, ол да перикардитке ұрындыруы мүмкін. Радиотерапия, онкологиялық аурулар және жүрек-қан тамырлары операциялары да перикардитті тудыратын себептер тізіміне кіреді.\r\n\r\nПерикардиттің симптомдары: Ортаңғы немесе кеудедің сол жағында  кенеттен қатты ауырсыну туындайды, ол  мойынға, арқаға, иыққа және қолға таралуы мүмкін. Терең тыныс алу, қозғалыс немесе жату кезінде ауырсынуы жиі күшейеді. Тізерлеп отырған кезде ауруы аздап басылуы мүмкін.\r\n\r\nБасқа симптомдары – аздап дене қызуы көтеріліп, жалпы әлсіздік сезімі немесе шаршау, депрессия және азғаған есеңгіреулер болуы мүмкін.\r\n\r\nПерикардитке электрокардиографияның (ЭКГ) көмегімен диагноз қойылады. Рентгендік зерттеу арқылы перикардиядағы сұйықтықты орнатуға мүмкіндік туады. Периардитті емдеу қабынуды азайтатын және ауырсынуды жеңілдететін дәрілерді, ал бактериялық инфекция кезінде антибиотиктерді қамтуы мүмкін. Егер сұйықтықтың жинақталуы болса - оны алып тастау ұсынылады (ағызу).\r\n\r\nСалдары. Перикардит көбінесе  жазылады, жүрекке зиян келтіре қоймайды. Алайда, егер перикардит кезінде сұйықтықтың жинақталу процессі жылдам жүрсе, онда жүректе қысым сирек күшейеді, одан жүрек тоқтауы мүмкін, ондай кезді «жүрек тығындалуы» деп атайды. Жедел перикардит жүректің қалыпты жұмысына кедергі келтіретін тігісті өзінен кейін қалдырады. Бұл жағдай жиі хирургиялық араласуды қажет ететін созылмалы констриктивті перикардит деп аталады.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nперикардиттің пайда болу себептері\r\nперикардия\r\nревматикалық жүрек ауруы\r\nтуберкулез\r\nперикардиттің белгілері\r\nжүрек тығындысы\r\nконструктивтік перикардит\r\nхирургиялық операция\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(281,'article','724','Тістің түсуі кезіндегі көрсетілетін алғашқы көмек ','kz','2018-11-21 05:19:59','2018-11-21 05:14:00','Көптеген жарақаттар нәтижесінде тістің түсуі өз кезегінде басқа тістер немесе ауыз қуысының басқа құрылымдарының (мысалы, таңдай, иек немесе беттің) жарақаттануы мүмкін. Түскен тістің орнына жаңа тұрақты тіс қоюға болады (реимплантант). Егер отыз минут ішінде тісті реимплантацияласа, жақсы нәтижеге қол жеткізуге болады. Ал екі сағат өткеннен кейін сәтті имплантациялау мүмкіндігі азады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=724',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тістің','y','   Тістің түсуі кезіндегі көрсетілетін алғашқы көмек  Көптеген жарақаттар нәтижесінде тістің түсуі өз кезегінде басқа тістер немесе ауыз қуысының басқа құрылымдарының (мысалы, таңдай, иек немесе беттің) жарақаттануы мүмкін. Түскен тістің орнына жаңа тұрақты тіс қоюға болады (реимплантант). Егер отыз минут ішінде тісті реимплантацияласа, жақсы нәтижеге қол жеткізуге болады. Ал екі сағат өткеннен кейін сәтті имплантациялау мүмкіндігі азады. Көптеген жарақаттар нәтижесінде тістің түсуі өз кезегінде басқа тістер немесе ауыз қуысының басқа құрылымдарының (мысалы, таңдай, иек немесе беттің) жарақаттануы мүмкін. Түскен тістің орнына жаңа тұрақты тіс қоюға болады (реимплантант). Егер отыз минут ішінде тісті реимплантацияласа, жақсы нәтижеге қол жеткізуге болады. Ал екі сағат өткеннен кейін сәтті имплантациялау мүмкіндігі азады.\r\n\r\n1. Тісті тауып алыңыз.\r\n\r\n•	Сүт тістерге: қансырауды тоқтату үшін таза дәкені қызыл иекке және тіс ойысына қойып, 15 минут аралығы ұстап тұрыңыз. Сүт тістер қайта имплантацияланбайды, өйткені имплантациялау өсіп келе дамитын тұрақты тістердің дамуына кедергі келтіруі мүмкін. Егер баланың тісі түсуге дайын тұрса да, оны міндетті түрде стоматологқа көрсету керек.\r\n•	Тұрақты тістерге: Таза дәкені қойып, төмендегі сипатталған қадамдарды орындаңыз.\r\n\r\n2. Тісіңізді абайлап тістің жоғарғы жағынан ұстап (тіссауыттан) ағынды сумен шайыңыз. Тісті ысқыламаңыз және тіс түбірінен ұстамаңыз.\r\n\r\n3. Стоматологқа тасымалдау үшін тісіңізді қажетті түрде дайындаңыз.\r\n\r\n•	Ең жақсы тасымалдау әдісі – бұл тісті өз ойысына қою. Абайлап тісіңізді өзінің қалыпты орнына қойыңыз. Сәл шығып тұрса да, оған алаңдамаңыз.Тісті ұстап тұру үшін таза дәкені немесе ылғалданған шәй қалташасын тісіңізбен тістеңіз. Тасымалдау кезінде тісіңізді ойысында саусағыңызбен ұстап тұрыңыз. Ересек адам немесе жасөспірімдер тісін қызыл иек пен ұрт арасында немесе тіл астында жұтып қоймауға тырысып ұстауына болады (кішкентай жастағы балаларға мұны жасауға болмайды).\r\n•	Егер ересек адам немесе бала тісін ойысында ұстап тұруға өте мазасыз болса, онда сүтке салыңыз. Сүт болмаған жағдайда суға немесе Ханка немесе Save-A-Tooth секілді дәрігердің рецептінсіз жіберілетін ерітінділерге салыңыз.\r\n•	Тісті тұзды суға, алкоголь немесе ауыз шайқауға арналған сұйықтықтарға салуға болмайды.\r\n\r\n4.  Емдеуді ұйымдастыру үшін тез арада стоматологқа хабарласыңыз. Егер хабарласуға мүмкіндік болмаса, тез арада жедел жәрдем көмегімен бару керек. Тісті ұмытып кетпегеніңізге көз жеткізіңіз.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nжарақат\r\nтістің түсуі\r\nсүт тістер    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(282,'article','728','Секс, иіс түйсігі, иммундық гендер және эволюция','kz','2018-11-21 05:28:43','2018-11-21 05:26:00','Ер де, әйел де бес негізгі сезіммен жаралған - көру, есту, иіс сезу, түйсік, дәм ажырату және сенсорлы сигналдарды қабылдау қабілетіне ие. Бұл сезімдер физикалық жақындасуда  үлкен рөл атқарады. Бұл, әсіресе, ұзақ уақыт бойы ғылыми зерттеу саласынан тыс қалған жыныстық тартымдылықтың ең күшті ингредиенттерінің бірі болып табылатын әйелдік өткір иіс сезу сезіміне қатысты.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=728',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Секс,','y','   Секс, иіс түйсігі, иммундық гендер және эволюция Ер де, әйел де бес негізгі сезіммен жаралған - көру, есту, иіс сезу, түйсік, дәм ажырату және сенсорлы сигналдарды қабылдау қабілетіне ие. Бұл сезімдер физикалық жақындасуда  үлкен рөл атқарады. Бұл, әсіресе, ұзақ уақыт бойы ғылыми зерттеу саласынан тыс қалған жыныстық тартымдылықтың ең күшті ингредиенттерінің бірі болып табылатын әйелдік өткір иіс сезу сезіміне қатысты. \r\n\r\nЕр де, әйел де бес негізгі сезіммен жаралған - көру, есту, иіс сезу, түйсік, дәм ажырату және сенсорлы сигналдарды қабылдау қабілетіне ие. Бұл сезімдер физикалық жақындасуда  үлкен рөл атқарады. Бұл, әсіресе, ұзақ уақыт бойы ғылыми зерттеу саласынан тыс қалған жыныстық тартымдылықтың ең күшті ингредиенттерінің бірі болып табылатын әйелдік өткір иіс сезу сезіміне қатысты.\r\n\r\nСән өндiрушiлер мен стилистерлердің бағындыра алмағын бір шыңы бар, ол сексуалды серіктестерді тартымды ететін бірден-бір фактор - иіс. Жасанды парфюмнің исі емес, адамның кәдімгі жеке  исі. Адам, табиғатынан феромондар деп аталатын химиялық байланыстарды өндіруге қабілетті, оның арқасында әрбір жеке тұлға өзіндік иіске ие.  Міне сол иіс, адамардың бір-біріне деген тартымдылықты сезінуіне ықпал жасайды. Бұл химиялық процесс арқылы  біз, қандай	да бір себептермен өзімізге бір адамды сүйікті ете аламыз және, сонымен қатар,  кейбір адамдарды өзімізден сол химиялық бөліндінің әсерімен жиеркендіріп қоямыз.\r\n\r\nӘрине, махаббат пен құмарлық – күрделі эмоциялық жағдай болып табылады. Оның ішінде аздаған сәттіліктер,  бір шама күш-жігер, және көзге көрінбес болса да  «химияның»  да  үлесі бар.  Бұл таза биологиялық тұрғыдан қарағанда, аталмыш химиялық қосылыстар - миға,   сіздің махаббат сезімдеріне жоғары дайындықта екеніңізді білдіреді және одан басқа өмірге қажетті, саналы сигналдарды жібермей тұру үшін әрекет етеді. Бұл сигналдар сіздің миыңыздағы ойлау және логикалық қасиеттеріңізді айналып өтіп, сондай-ақ  мидың эмоцияға жауап беретін, мидың шоғырландыру процессін реттейтін  дән тәріздес денесін (Amigdala) бағындырып алады. Сондықтан күшті махаббат эмоциялары «іште көбелектер ұшын жүргендей» секілді сезімдерді тудыруы мүмкін.\r\n\r\nӨздеріңіз білетіндей, күшті психологиялық астасулар иіспен байланысты. Иісті еске алу арқылы санаға,  сол иістің иесін және бүтіндей сарқылмас эмоцияны келтіруге болады. Кейде бұл иіс сезу түйсігінің әдеттен тыс құрылымында болады, ол бүтіндей ми арқылы өтетін, басқа мүшелерден ақпарат тасымалдайтын нервтерден  ерекшеленеді.Бұл құрылым миға кез-келген оқиғалардың эмоциялық естеліктерін қандай да бір иістік ақпаратпен байланыстыруға көмектеседі. Шиеленіскен эмоция және иіс сезу сезімі маңызды факторлар болып табылады;  бұл әрине таңқаларлық, бірақ  әңгіме жыныстық әуестік жайында өрбіген кезде, әйелдер үшін иісі сезімі маңызды рөл атқаратыны сөзсіз.\r\n\r\nАмерикалық Браун университетінің зерттеушілері «Сезімтал ынталандыру және жыныстық қатынасқа баға беру» атты ғылыми аспапты пайдаланып, анықтауы бойынша, әйелдер  жыныстық серіктестікті таңдағанда, ең алдымен иіске аса мән беретіні белгілі болды. Әйелдердің жыныстық қозуы жағымды иістің әсерінен күшейіп, жағымсыз иістен басылады екен.  Алайда, ол жағдайда «жағымды» немесе «жағымсыз» иіс нені шеше алады?\r\n\r\nМұндай, әйелдің жыныстық тартымдылығына иістің айтарлықтай әсері болатыны - салыстырмалы түрде жақында ғана белгілі болды. Бұл құбылыстың алғашқы тұжырымдамасы өте ерекше болды: әйелдердің иіс езу қызметі овуляция кезінде шыңына жетеді - айлық етеккір циклі кезінде жиырма төрт сағаттың ішінде, ол  жүкті болуы мүмкін. Ғалымдар осыны екере келе әйелдің иіс сезімі репродуктивтік функцияда белгілі бір рөл атқаруы мүмкін деп санайды. Мұны ғалымдар иммундық жүйені зерттемей тұрып - әртүрлі ауруларға қарсы дененің қорғанысын зерттей бастағанда дәлелдей алмаған еді - сол кезде бұл байланыстың бар екені анықталған болатын.\r\n\r\nӘйелдер өз иммунитетінің гендер жиынтығы арқылы оларды толықтыратын еркектерді таңдайды, яғни өздерінің иістерін толықтыра алады. Ал кейбір ерлердің генетикалық кешенді иммундық гендері олардікіне ұқсаса, керісінше жиіркендереді.   Бұл қызық көрінуі мүмкін, бірақ әйелдер өз ағзасы гендерінің иммундық қорғанысын «иіс» арқылы дәлме-дәл сезіне алады. \r\n\r\nНью-Мексико университетіндегі эволюциялық психология маманы Кристина Гарвер-Апгар және оның әріптестері әйелдер мен еркектердің иммунитет гендерінің ұқсастығын анықтады, әйелдердің серіктестеріне сексуалдық тартылуы төменірек болды. Әйелдер мен олардың серіктестерінің, иммундық гені  ұқсас болса,  онда оларда жыныстық қатынасқа деген құлшынысы онша болмайды. Мұндай жұптар, гендік жағдайы үйлесетін жұтармен салымтырмалы түрде қарағанда өз серіктерімен қалауынша қатынасқа түсе алмайды, тіпті қатынас жасаудан қашқалақтайды. \r\n\r\nБеймаза фактор болып – иммунитеті гендеріне ұқсас ерлермен қарым-қатынаста болатын әйелдер , әсіресе, овуляция кезінде өз серігін емес, басқа ер адамды ойлап тұрады. Және бұл жыныстық қиял олардың тек ойларында ғана емес, іс жүзінде де орындалып кетуі ықтимал. Мұндай әйелдер бөгде ерлердің құшағына оңай құлайтын болады. Иммундық гендер реакциясының 50 пайызға жуығы, жыныстық қатынастан қашқалақтау жағдайлардың 50% -ында да кездеседі.\r\n\r\nСондықтан, егер әйел  өзінің жыныстық қатынас жасақан ерінің жағымды иісі туралы айтса, оның жыныстық құштарлығы тамырында жасырылған эволюциялық адаптациядан екенін түсінуге болады. Ондай кезде әйелдер «есінен танған күйіндегі»  деңгейде  генетикалық жағынан үйлесетін ерлерге тартылады.\r\n\r\nДереккөз: Материалды дайындаған медицина профессоры Алмаз Шарман\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(283,'article','746','Венерологиялық аурулар (жыныстық аурулар) ','kz','2018-11-26 11:48:19','2018-11-26 11:46:00','__Венерологиялық аурулар__ – бұл жыныстық қатынас арқылы таралатын жұқпалы аурулар. Сондай-ақ, кейбір жыныстық жолмен берілетін инфекциялар жүкті әйелдің ішіндегі баласына жүктілік кезінде немесе жүктіліктен кейін жұғуы мүмкін.\r\n\r\nВенерологиялық ауруды адам кез келген жыныстық қатынас кезінде (гетеросексуалды  мен гомосексуалды), сонымен қатар ауыз немесе тік ішектің жыныс мүшелерімен тығыз байланыста болғанда жұқтыруы мүмкін. Жыныстық қатынаспен айналысатын адамдарды тұрақсыз ауыстыру және мүшеқапты пайдаланбау жыныстық аурулардың дамуына әкеп соқтырады.\r\n\r\nНегізінде венерологиялық аурулардың алдын алуға болады, ол үшін тұрақсыз жыныстық қатынасқа түспеу қажет және жыныстық қатынас кезінде мүшеқапты пайдалану керек болады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=746',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','В','Венерологиялық','y','   Венерологиялық аурулар (жыныстық аурулар)  __Венерологиялық аурулар__ – бұл жыныстық қатынас арқылы таралатын жұқпалы аурулар. Сондай-ақ, кейбір жыныстық жолмен берілетін инфекциялар жүкті әйелдің ішіндегі баласына жүктілік кезінде немесе жүктіліктен кейін жұғуы мүмкін.\r\n\r\nВенерологиялық ауруды адам кез келген жыныстық қатынас кезінде (гетеросексуалды  мен гомосексуалды), сонымен қатар ауыз немесе тік ішектің жыныс мүшелерімен тығыз байланыста болғанда жұқтыруы мүмкін. Жыныстық қатынаспен айналысатын адамдарды тұрақсыз ауыстыру және мүшеқапты пайдаланбау жыныстық аурулардың дамуына әкеп соқтырады.\r\n\r\nНегізінде венерологиялық аурулардың алдын алуға болады, ол үшін тұрақсыз жыныстық қатынасқа түспеу қажет және жыныстық қатынас кезінде мүшеқапты пайдалану керек болады. Венерологиялық аурулар – бұл жыныстық қатынас арқылы таралатын жұқпалы аурулар. Сондай-ақ, кейбір жыныстық жолмен берілетін инфекциялар жүкті әйелдің ішіндегі баласына жүктілік кезінде немесе жүктіліктен кейін жұғуы мүмкін.\r\n\r\nВенерологиялық ауруды адам кез келген жыныстық қатынас кезінде (гетеросексуалды  мен гомосексуалды), сонымен қатар ауыз немесе тік ішектің жыныс мүшелерімен тығыз байланыста болғанда жұқтыруы мүмкін. Жыныстық қатынаспен айналысатын адамдарды тұрақсыз ауыстыру және мүшеқапты пайдаланбау жыныстық аурулардың дамуына әкеп соқтырады.\r\n\r\nНегізінде венерологиялық аурулардың алдын алуға болады, ол үшін тұрақсыз жыныстық қатынасқа түспеу қажет және жыныстық қатынас кезінде мүшеқапты пайдалану керек болады.\r\n\r\nВенерологиялық ауруларға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Гонорея\r\n•	Хламидиоз\r\n•	Трихомоноз\r\n•	Мерез\r\n•	Сыртқы жыныс мүшелерінің герпесі\r\n•	Жынытық аумақтағы сүйелдер немесе Папиллома вирус. Айта кету керек, Папиллома вирусының кейбір түрлері жатыр мойнының қатерлі ісігін тудыруы мүмкін.\r\n•	В гепатиті\r\n•	ЖИТС-ті тудыратын дамның иммундық тапшылық вирусы\r\n\r\nСонымен қатар өзге де инфекциялар, атап айтқанда С гепатиті, цитомегалия вирусы, қышыма және қасаға биті сияқты аурулар да жыныстық жолмен жұғады.\r\n\r\nВенерологиялық аурулардың симптомдары әйел адамдарда және ер адамдарда әр түрлі болады.\r\n\r\nВенерологиялық аурулардың ер адамдарда келетін симптомдары:\r\n\r\n•	Зәр шығару кезіндегі ауырсынудың болуы (көп жағдайда бұл алғашқы симптом)\r\n•	Сыртқы жыныс мүшелерінде қышу, күю, аурысыну сезімі болады.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Зәрдің бұлдыр болуы\r\n•	Сыртқы жыныс мүшесінен бөліндінің шығуы\r\n•	Жыныстық аймақта бөртпе,сүйел,жаралардың пайда болуы.\r\n•	Ұма аймағында ауырсыну (эпидидимит)\r\n•	Қуық асты безінің қабынуы (простатит белгілері)\r\n•	Өзге де симптомдар.\r\n\r\nВенерологиялық аурулардың әйел адамдарда келетін симптомдары:\r\n\r\n•	Бірнеше күннен бірнеше апта аралығында қынаптан исі жағымсыз,түссіз,қою бөліндінің бөлінуі.\r\n•	Жыныстық аймақта қышу, күю, ауырсыну сезімі болады.\r\n•	Қасаға аймағында ауырсыну\r\n•	Жыныстық қатынас кезінде ауырсыну\r\n•	Зәр шығару кезіндегі ауырсынудың болуы\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Қасаға аймағында бөртпе,сүйел,жаралардың пайда болуы.\r\n•	Жыныстық қатынастан кейін қанды бөліністердің болуы\r\n•	Өзге де симптомдар\r\n\r\nАталмыш симптомдарға медициналық көмек қажет. Бұл симптомдар пайда болған кезде жыныстық қатынастан дереу бас тартып, міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет. Венерологиялық аурулардың көбісі антибиотиктермен  және өзге де дәрі-дәрмектермен емделеді.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nжыныстық аурулар\r\nгонорея\r\nмерез\r\nтрихомоноз\r\nгепатит\r\nЖЖБИ \r\nЖЖБА\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(284,'article','758','Созылмалы ауырсыну','kz','2018-11-26 12:07:32','2018-11-26 12:06:00','Созылмалы ауырсыну – қандайда бір ауырсынудың үш ай немесе одан да ұзақ уақытқа созылуын айтады. Созылмалы ауырсынуды жарақат немесе белгілі бір ауру тудыруы мүмкін. Сондай-ақ оның себебі белгісіз болуы да ықтимал.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=758',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Созылмалы','y','   Созылмалы ауырсыну Созылмалы ауырсыну – қандайда бір ауырсынудың үш ай немесе одан да ұзақ уақытқа созылуын айтады. Созылмалы ауырсынуды жарақат немесе белгілі бір ауру тудыруы мүмкін. Сондай-ақ оның себебі белгісіз болуы да ықтимал. Созылмалы ауырсыну – қандайда бір ауырсынудың үш ай немесе одан да ұзақ уақытқа созылуын айтады. Созылмалы ауырсынуды жарақат немесе белгілі бір ауру тудыруы мүмкін. Сондай-ақ оның себебі белгісіз болуы да ықтимал.\r\n\r\nМүмкін болатын симптомдары:\r\n\r\n•	Белгілі бір уақыт өтсе де басыла қоймайтын женіл немесе ауыр дәрежедегі ауырсыну. \r\n•	Шаншымалы, күйдірмелі, сыздамалы немесе электрлік ауырсыну сезімдері ретінде сипаттауға келетін ауырсыну.\r\n•	Қолайсыздық, қайталап ауыра беруі немесе сіресуі\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеу әдетте мінез-құлық терапиясын және дәрі-дәрмектерді (мысалы, ауырсынуды басатын немесе антидепрессанттар), физиотерапияны және жаттығуларды қамтиды. Қосымша акупунктура, массаж және йога ұсынылады.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nсозылмалы ауырсыну\r\nүш айға жуық ауырсынудың болуы \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(285,'article','787','Латекске аллергиялық реакция ','kz','2018-11-28 10:32:47','2018-11-28 10:31:00','__Латекске аллергиялық реакция деген не?__\r\n\r\n__Латекс дегеніміз __- каучук ағашынан (гевея - Hevea brasiliensis) алынатын табиғи өнім. Кейбір адамдардың аллергиялық реакциясы латекспен қайталап үйкеліскенде, әсіресе латекстік қолғаптардан дамиды. Латекске аллергия беру бүгінгі таңда медицинада өзекті мәселеге айналып келеді.\r\n\r\n__Оның симптомдары қандай?__\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық рекция әр түрлі дамиды – ол білінбей басталып, өмірге қауіп төніретін  ауыр жағдайға дейін алып келуі мүмкін. Мысалы:\r\n\r\n•	Терілік реакциялар: Жанаспалы дерматит, есекжем немесе жаппай қышынуға алып келеді\r\n•	Тыныс алуға әсері. Науқастың тыныс алу жүйесіне жеңіл әсер етсе-жөтел,түшкіру немесе мұрыннан көптеген бөлінділер бөлінеді,ал ауыр жағдайда-ентігу,тамақтың ісінуі немесе қатты естілетін сырылмен тыныс алу пайда болады.\r\n•	Анафилаксиялық шокта кездеседі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=787',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Л','Латекске','y','   Латекске аллергиялық реакция  __Латекске аллергиялық реакция деген не?__\r\n\r\n__Латекс дегеніміз __- каучук ағашынан (гевея - Hevea brasiliensis) алынатын табиғи өнім. Кейбір адамдардың аллергиялық реакциясы латекспен қайталап үйкеліскенде, әсіресе латекстік қолғаптардан дамиды. Латекске аллергия беру бүгінгі таңда медицинада өзекті мәселеге айналып келеді.\r\n\r\n__Оның симптомдары қандай?__\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық рекция әр түрлі дамиды – ол білінбей басталып, өмірге қауіп төніретін  ауыр жағдайға дейін алып келуі мүмкін. Мысалы:\r\n\r\n•	Терілік реакциялар: Жанаспалы дерматит, есекжем немесе жаппай қышынуға алып келеді\r\n•	Тыныс алуға әсері. Науқастың тыныс алу жүйесіне жеңіл әсер етсе-жөтел,түшкіру немесе мұрыннан көптеген бөлінділер бөлінеді,ал ауыр жағдайда-ентігу,тамақтың ісінуі немесе қатты естілетін сырылмен тыныс алу пайда болады.\r\n•	Анафилаксиялық шокта кездеседі. Латекске аллергиялық реакция деген не?\r\n\r\nЛатекс дегеніміз - каучук ағашынан (гевея - Hevea brasiliensis) алынатын табиғи өнім. Кейбір адамдардың аллергиялық реакциясы латекспен қайталап үйкеліскенде, әсіресе латекстік қолғаптардан дамиды. Латекске аллергия беру бүгінгі таңда медицинада өзекті мәселеге айналып келеді.\r\n\r\nОның симптомдары қандай?\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық рекция әр түрлі дамиды – ол білінбей басталып, өмірге қауіп төніретін  ауыр жағдайға дейін алып келуі мүмкін. Мысалы:\r\n\r\n•	Терілік реакциялар: Жанаспалы дерматит, есекжем немесе жаппай қышынуға алып келеді\r\n•	Тыныс алуға әсері. Науқастың тыныс алу жүйесіне жеңіл әсер етсе-жөтел,түшкіру немесе мұрыннан көптеген бөлінділер бөлінеді,ал ауыр жағдайда-ентігу,тамақтың ісінуі немесе қатты естілетін сырылмен тыныс алу пайда болады.\r\n•	Анафилаксиялық шокта кездеседі.\r\n\r\nКандай адамдарда латекске қарсы аллергиялық реакция болады?\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық реакция көбінесе резинадан жасалған заттар шығаратын мекемеде істейтіндерде, медицина қызметкерлерінде және операциясына латекстен жасалған құралдар көп қолданылған науқастарда дамиды.\r\n \r\nЛатекске қарсы аллергияны не дамытады?\r\n\r\nБанан, каштан, киви, авокадо және қызанақ секілді азық-түлікке аллергиясы бар адамның латекске де аллергиясы басым болады. Латекске аллергиясы бар адамдардың бұл аталмыш азық-түлікке аллергиясының басым болуының себебі, олардың құрамында да көп мөлшерде ағуыз кездеседі. Латекске қарсы аллергиясы бар адамдар, сондай-ақ, анамезінде атопиялық дерматиті бар адамдарда да дамуы мүмкін. Өйткені, бұл тері ауруы да қызарып, қышиды, сонымен қатар теріде бөртпелер пайда болады. \r\n\r\nЛатекстен жасалған заттар қай жерде кездеседі?\r\n\r\nҚұрамында латекс бар медициналық бұйымдар:\r\n\r\n•	Медициналық қолғаптар, әсіресе латекс ұнтақтары себілгендер; \r\n•	Дренаждар, жгут,катетер және бинт\r\n•	Операцияны таңуға арналған жабысқақ ленталардың құрамында.\r\n \r\nҚұрамында латексі бар жеке немесе үйде қолданылатын заттар:\r\n\r\n•	Контрацептивтар мысалы: мүшеқап немесе диафрагмалар\r\n•	Төсемелер және гигиеналық жастықтар\r\n•	Сәбилерге қолданылатын емізіктер және құтыға кигізілетін резина емізіктер;\r\n•	Шарлар және резинадан жасалған ойыншықтар;\r\n•	Компьютер тышқанына арналған төсемеде.\r\n\r\nЛатекстен болатын аллергияны қалай диагностикалайды?\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық реакция бар екенін білу үшін аурудың негізі   анамнезін мұқият түсіне отырып, ауруды обьективті түрде тексеріп, зертханалық  жағдайда зерттеу жүргізу керек. Талдамалар арасындағы қан талдамасынан латекске қарсы антидене анықталуы мүмкін. Сонымен қатар латекстен жасалған қолғапты кигізіп көру және аллергиялық тері астылық сынама жасалады. Осы сынамаларда білікті дәрігер жасайды себебі рекция болған жағдайда дер кезінде көмек көрсете білу керек.\r\n\r\nЕмделуі\r\n\r\nБірқатар дәрілік препараттар аллергияның симптомдарын азайтуға көмектесуі мүмкін, бірақ барынша оң әер беретін емдеу түрі – латекспен байланысты оның қиындығына қарамастан, мүлдем тоқтату керек. Егер салмақты реакция орын алса оны реанимациялық бөлімде емдеуге тура келеді.\r\n\r\nЕгер сізде осыған дейін латекске қарсы салмақты ракция  туындаған болса, сіз аллергияға қарсы дәрілер салынған қорапшаны өзіңізбен бірге алып жүріп, оларды дұрыс қолдана білуіңіз керек. Мысалы, оның ішінде адреналинмен шприц болуы мүмкін.   \r\n\r\nЕгер аллергия болған жағдайда латекстен қалай сақтану керек?\r\n\r\n•	Латекс өнімдерінің теріңізге жанасуына жол бермеу керек ,егер денсаулық сақтау қызметкерлері болса онда гипоаллергенді қолғаптарды қолданған жөн.\r\n•	Латекс ұнтақтары себілген қолғаптардың қасында тыныс алып, оны ауамен бірге жұтып алудан сақтаныңыз. Әдетте латекстік қолғаптар жүгері крахмалына салынып тұрады. Соның  салдарынан сіз жүгері крахмалын сорып алып, өкпе рекциясын тудырып алуыңыз мүмкін.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nаллергия\r\nаллергиялық реакция\r\nаллерген\r\nлатекске қарсы аллергия\r\nрезинадан жасалған қолғаптарға аллергия\r\nлатекске қарсы аллергияның емі    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(286,'article','814','Гемофилия А','kz','2018-12-19 09:43:51','2018-12-19 09:34:00','Гемофилия А тұқым қуалайтын қан ұю ауруы болып табылады. Ол қан ұюға қатысатын VIII фактордың жоқ болуымен пайда болады. VIIIфактордың тапшылығы кезінде қан дұрыс ұйымай, сол себепті қан тоқтатумен қиындықтар пайда болады.\r\n \r\nТромбалар қанның ұюына ықпал ететін түйірлер болып табылады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=814',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Гемофилия','y','   Гемофилия А Гемофилия А тұқым қуалайтын қан ұю ауруы болып табылады. Ол қан ұюға қатысатын VIII фактордың жоқ болуымен пайда болады. VIIIфактордың тапшылығы кезінде қан дұрыс ұйымай, сол себепті қан тоқтатумен қиындықтар пайда болады.\r\n \r\nТромбалар қанның ұюына ықпал ететін түйірлер болып табылады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nГемофилия А тұқым қуалайтын қан ұю ауруы болып табылады. Ол қан ұюға қатысатын VIII фактордың жоқ болуымен пайда болады. VIIIфактордың тапшылығы кезінде қан дұрыс ұйымай, сол себепті қан тоқтатумен қиындықтар пайда болады.\r\n\r\n\r\n \r\nТромбалар қанның ұюына ықпал ететін түйірлер болып табылады.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nГемофолия А Х-хромосомамен тасымалданатын дефектті генмен пайда болады. Аталмыш ауру рециссивті жолмен беріледі. Әйел адамдарда екі Х хромосома болады, сондықтан бір хромосомада қан ұюдың VIII факторының синтезіне жауап беретін геннің бұзылысы болған жағдайда, өзіне бұл функцияны екінші Х хромосома алады. Ал ер адамдарда бір ғана Х хромосома, сондықтан қан ұюдың VIII факторының синтезіне жауап беретін геннің бұзылысы болған жағдайда, соның салдарынан гемофилия А дамиды.\r\n\r\nЕгер әйел адамда VIII факторының ақаулы гені болса, онда ол әйел тасымалдаушы болып саналады. Бұл дегеніміз ақаулы геннің ары қарай балаларына берілу мүмкіндігін бідіреді. Тасымалдаушы әйелден кез-келген туылған ұл баланың 50%-ында гемофилия А даму мүмкін, ал кез-келген туылған қыз баланың 50%-ында тасымалдаушылық болады. Гемофилиямен ауыратын ерлердің барлық қыздары ақаулы генге ие болады. Қызығушылық танытқан ата-аналарға генетикалық тестілеу өткізу мүмкіндігі бар.\r\n\r\nГемофилия А даму қауіп факторлары:\r\n\r\n•	Түсініксіз қан кету пайда болуы\r\n•	Ер жынысы \r\n\r\nКейде ересектерде гемофилия А-ға ұқсас қан ұю бұзылысы даму мүмкін. Ол аутоиммундық аурулары (мысалы ревматоидты артрит), қатерлі ісіктер (лимфома, лейкемия) бар адамдарда бала туылғаннан кейін пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар кейде мүлдем себепсіз пайда болып жатады. Бұл жағдайлар өте сирек болса да, олар өмірге қауіпті қан кетумен байланысты болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nАурудың негізгі симптомы –  қан кету.\r\n\r\nҚан кетумен байланысты қосымша проблемалар баланың еңбектеп, жүре бастаған кезінде пайда болады.\r\n\r\nАурудың жеңіл ағымы байқалмай өтуі мүмкін, тек операция немесе жарақат алғаннан кейін көріңіс береді. Ішкі қан кету кез-келген жерде пайда болуы мүмкін, ең көп тараған бұл – буын қуысына қан кету.  \r\n\r\nСимптомдары мыналар:\r\n\r\n•	Ісіну мен мен аурудың пайда болуына байланысты буындарға қан кету\r\n•	Зәрде және нәжісте қанның болуы\r\n•	Соққы болғанде көгеру немесе қанталаулар\r\n•	Асқазан-ішек жолдары мен зәр шығару жолдарынан қан кету\r\n•	Мұрыннан қан кету\r\n•	Тіст жұлғанан кейін және хирургиялық араласудан кейін кесіктердің астынан ұзақ қан кету\r\n•	Өздігінен қан кету\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\nЕгер пациент отбасында қанның ұюымен шалдыққан бірінші адам болып табылса, онда ол пациент қанның коагуляциясын бірнеше тексеру жүргізу қажет. Бұзылыс анықталғаннан кейін, ауруды анықтау үшін отбасының басқа мүшелеріне аз-кем тексеріс қажет болады.\r\n\r\nГемофилия А сәйкес лабораторлы тесттер:\r\n\r\n•	VIIIсарысулық қан ұю факторының активтілігі\r\n•	протромбиндік уақыт (ПУ)\r\n•	қан ағу уақыты\r\n•	фибриноген деңгейі\r\n•	ішінара тромбопластиндік уақыт (частичное тромбопластиновое время - ЧТВ)\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nСтандартты емге жетіспейтін қан ұю факторын толтыру болып табылады. VIII факторының қажетті концентраты аурудың дәрежесіне, оның орнына және пациенттің жасына байланысты. \r\n\r\nОрташа дәрежелі гемофилия декомпрессин (1-диамин-8-D-аргинин-вазопрессин, қысқаша DDAVP) көмегімен емдеуге болады. Ол өз кезегінде организмге қан тамырларының қабығында сақталатын VIII факторын қолдануға көмектеседі.\r\n\r\nГемофилиямен шалдыққан пациенттер мен оның отбасы мүшелеріне критикалық жағдайларда қан кетуді алдын алу үшін, қан кетудің алғаш белгілері болған жағдайда VIII фактор концентратын үй жағдайында қолдануды үйрету керек. Ауыр дәрежелі гемоилиямен шалдыққан адамдарға тұрақты түрде профилактикалық ем қажет болады. DDAVP аурудың ауырлығына немесе VIII факторының концентратына қарай, қан кетудің алдын алу үшін тісті жұлар алдында немесе хирургиялық араласуға дейін қолданылуы мүмкін.\r\n\r\nВ гепатитіне қарсы вакцинасына иммунитет қажет, өйткені жиі қан құю себебінен гепатитті жұқтыру қаупі бар. \r\n\r\nVIII факторға тұрақтылық пайда болған пациенттерге, басқа факторлармен емге ауыстыру керек болады, мысалы VIII факторының болмағанның өзінде де қанның ұюйын реттей алатын VIIa факторымен.  \r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nЕгер дұрыс ем жасалса, әдетте болжамы қолайлы болмақ. Гемофилиямен шалдыққан көптеген адамдар қалып өмір сүре береді.\r\n\r\nГемофилиямен шалдыққан пациенттер тұрақты түрде гематологта қаралып тұруы тиіс. Әсіресе бұл гемофилия орталығында емделіп жүрген пациенттерге қатысты. Пациенттің медициналық жазбалары, VIII факторы деңгейі, қан құю факторлары мен асқыну (түрі мен санына байланысты) бойынша  ауру тарихы құжаттары қолжетімді болса, онда ол төтенше жағдайда пациенттің өмірін сақтап қалу мүмкін.\r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n\r\nБуындарға қан кетуден уақыт келе пациентте созылмалы буындық деформация дамиды. Бұл асқыну ортопед маманымен түзетіледі. Дегенмен, кей жағдайда буынды ауыстыру қажет болады.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынуларының бірі – миішілік қан кету. \r\n\r\nҚайталамалы қан құюлар АИТВ және гепатит жұқтыру қаупін арттыруы мүмкін, бірақ қанның скринингтік процедураларының үздіксіз жақсаруы қан өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталғанын есте сақтаған жөн.\r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nМына жағдайларда дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Қан ұю бұзылысының симптомдарының дамуы\r\n•	Отбасыңыздың мүшесіне гемофилия А диагнозы қойылды\r\n•	Сізде гемофилия А бар және сіз жүктілікті жоспарлар отырсыз \r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n•	Генетикалық консультация\r\n•	Қажетті жағдайда жүктілікті үзумен бірге пренатальды құрсақішілік диагностика\r\n\r\nСинонимдері: \r\n\r\nVIII факторының тапшылығы\r\n\r\nДереккөз: АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институттарының дерекқорынан алынды: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000538.htm\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nгемофилия\r\nтұқымқуалайтын ауру\r\nқан ұюдың бұзылысы\r\nқан ұюдың VIII факторының жоқ болуы\r\nқан кету\r\nер жынысы    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(287,'article','827','Қасағадағы биттер','kz','2018-12-20 04:31:07','2018-12-20 04:28:00','\'\'__Қасағадағы биттер__\'\' - бұл жыныстық аймаққа еніп,  жұмыртқаларын жатқызатын алты аяқты кішкентай тіршілік иелері. Қасағадағы биттер, сондай-ақ қолтықасты аймақта, бастың шашты бетінде және қаста мекен етуі мүмкін.\r\n\r\n__Себептері мен қауіп факторлары__. Қасағадағы биттердің ғылыми атауы - \'\'Phthirus pubis\'\'. Жұқтыру жасөспірімдер арасында жиі кездеседі және венерологиялық ауру ретінде сипатталады. Жұқтыру қасағадағы биті бар адамдармен жыныстық қатынастар кезінде, көрпелерді және дәретхана орындықтарын қолданған кезде орын алуы мүмкін. Дүкендерде әйелдердің суға түсуге арналған костюмдері киіп өлшеп көру кезінде  жұқтыру оқиғалары да бар.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=827',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қасағадағы','y','   Қасағадағы биттер \'\'__Қасағадағы биттер__\'\' - бұл жыныстық аймаққа еніп,  жұмыртқаларын жатқызатын алты аяқты кішкентай тіршілік иелері. Қасағадағы биттер, сондай-ақ қолтықасты аймақта, бастың шашты бетінде және қаста мекен етуі мүмкін.\r\n\r\n__Себептері мен қауіп факторлары__. Қасағадағы биттердің ғылыми атауы - \'\'Phthirus pubis\'\'. Жұқтыру жасөспірімдер арасында жиі кездеседі және венерологиялық ауру ретінде сипатталады. Жұқтыру қасағадағы биті бар адамдармен жыныстық қатынастар кезінде, көрпелерді және дәретхана орындықтарын қолданған кезде орын алуы мүмкін. Дүкендерде әйелдердің суға түсуге арналған костюмдері киіп өлшеп көру кезінде  жұқтыру оқиғалары да бар. Бұл не?  Қасағадағы биттер - бұл жыныстық аймаққа еніп,  жұмыртқаларын жатқызатын алты аяқты кішкентай тіршілік иелері. Қасағадағы биттер, сондай-ақ қолтықасты аймақта, бастың шашты бетінде және қаста мекен етуі мүмкін.\r\n\r\nСебептері мен қауіп факторлары. Қасағадағы биттердің ғылыми атауы - Phthirus pubis. Жұқтыру жасөспірімдер арасында жиі кездеседі және венерологиялық ауру ретінде сипатталады. Жұқтыру қасағадағы биті бар адамдармен жыныстық қатынастар кезінде, көрпелерді және дәретхана орындықтарын қолданған кезде орын алуы мүмкін. Дүкендерде әйелдердің суға түсуге арналған костюмдері киіп өлшеп көру кезінде  жұқтыру оқиғалары да бар.\r\n\r\nҚасағадағы биттердің симптомдары қасаға аймағында терінің тітіркенуі және қышуы арқылы сипатталады, ол түнде күшейеді. Себебі, қасағадағы биттер – паразиттер болып табылады, олардың тіршілік етулері үшін адамның қаны қажет болып табылады. Олар қасаға аймағындағы шаш фолликулдарына еніп, қанды сіңіреді. Сонымен қатар олар теріге химиялық заттар шығарады, өз кезегінде бұл қышытуды тудырады.\r\n\r\nКейде қасағадағы биттердің шағуы тері реакциясын тудырады. Өздігінен қасағадағы биттер тітіркенуді тудырмайды, тұрақты түрде тарау (қасыну) тері тітіркенуін тудырады, ал оны тарау (қасыну) терінің инфекцияны жұқтыруына  және екіншілік инфекцияның дамуына әкеледі.\r\n\r\nМұқият тексеру барысында диаметрі 1,2 мм өлшемді шағын жәндіктер - биттерді байқауға болады. Биттерді ұлғайтқыш шыны астында оңай анықтауға болады. Сондай-ақ, қасаға аймағындағы шаштарға бекітілген шағын жұмыртқаларды табуға болады.\r\n\r\nӘдетте қасағадағы биттер үшін қолайлы орналасу қасаға аймағы болса да, олар кірпіктерде де орналасуы мүмкін. Кішкентай балаларда блефарит (көздің инфекциясын) тудыруы мүмкін.\r\n\r\nАйта кету керек, биттер қасаға аймағынан басқа дененің басқа бөліктеріне, сондай-ақ бас тері бетіне де әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nҚауіп факторлары мынадай:\r\n\r\n•	Белсенді жыныстық өмірге ие жасөспірімдер\r\n•	Көптеген жыныстық серіктестердің болуы\r\n•	Қасағадағы биттерді жұқтырған адаммен жыныстық қатынаста болу\r\n•	Қасағадағы биттерді жұқтырған адаммен төсек-орындармен бөлісу\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\n•	Қасаға аймағында қышу\r\n•	Қасағадағы биттерді немесе олардың жұмыртқаларын көруге болады\r\n•	Жыныс аймағындағы шағу немесе жаралар\r\n•	Екіншілік инфекциямен байланысты болуы мүмкін болған терінің және жыныс аймағындағы басқа терінің зақымдалулары. \r\n\r\nДиагностикалық тесттер. Жыныс аймағын тексеру шаштың негізіне бекітілген биттің кішкентай жұмыртқаларын, сондай-ақ ересек жәндіктерді табуға көмектеседі. Соңғылары микроскоп арқылы оңай анықталады. Олар көптеген аяқтармен теңіз шаяндарына ұқсайтындықтан, олар теңіз шаяны тәрізді жәндіктер деп аталады.\r\n\r\nЕмдеу. Қасағадағы биттерді емдеу үшін қасаға аймағын дезинфекциялау құралдарын қолдану арқылы мұқият жуып алу жеткілікті. Сусабынмен 5 минут бойы мұқият жуу өте тиімді болуы мүмкін. Бұдан басқа жұмыртқаны алып тастау үшін қасаға аймағы шаштарын мұқият тарау керек. Кейде тарау кезінде жұмыртқаны кетіруге көмектесетін сірке суын қолдану ұсынылады. Емдеу үшін антипаразитті заттарды қолдануға болады және емдеудің бір курсы әдетте жеткілікті.\r\n\r\nЕмдеу кезінде киімді ыстық сумен мұқият жуыңыз. Жууға болмайтын киім-кешек антипаразитті заттармен өңделіп, 10-14 күн ішінде полиэтиленді пакеттерде сақталады. Қасағадағы биттер анықталған тұлғалар жыныстық жолмен берілетін басқа да ауруларына тексерілуі қажет. \r\n\r\nБолжамы. Қасағадағы биттерді жою үшін сәйкес өңдеумен бірге адекватты емдеу өте тиімді болып табылады.\r\n\r\nАсқынуы. Екіншілік инфекция тарану нәтижесінде байқалуы мүмкін.\r\n\r\nЕскерту. Қасағадағы биттерді жұқтырған адамдармен байланыста болмау өте маңызды. Сонымен қатар жеке гигиена ережелерін сақтау қажет. Сондай-ақ, киім сатып алу кезінде шомылу костюмдерін киіп, өлшеп көруге жол бермеу керек. Алайда, сіз әлі де шомылу костюмін киіп, оны өлшеп көру жөн деп ойласаңыз, қасағадағы биттер инфекциясының алдын алу үшін өз іш киімдеріңізбен бірге өлшеп көрген жөн.\r\n\r\nЖыныс мүшелерінің тітіркенуі (әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nқасағадағы биттер\r\nқышу, қышыту\r\nқасаға аймағы \r\nжасөспірімдер\r\nжыныстық өмір\r\nшағу    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(288,'article','830','Демікпені бронходилятаторлардың көмегімен емдеу ','kz','2018-12-20 04:33:37','2018-12-20 04:32:00','__Бронходилятаторлар__ тыныс-алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=830',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Д','Демікпені','y','   Демікпені бронходилятаторлардың көмегімен емдеу  __Бронходилятаторлар__ тыныс-алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін. Бронходилятаторлар тыныс-алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(289,'article','843','Киста (жылауық)','kz','2018-12-21 03:49:52','2018-12-21 03:48:00','Киста (жылауық) –   тіндегі қап тәрізді құрылым. Ол ауамен немесе сұйықтықпен (қан, түссіз сұйықтық немесе іріңмен) толтырылуы мүмкін.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=843',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Киста','y','   Киста (жылауық) Киста (жылауық) –   тіндегі қап тәрізді құрылым. Ол ауамен немесе сұйықтықпен (қан, түссіз сұйықтық немесе іріңмен) толтырылуы мүмкін. Киста (жылауық) –   тіндегі қап тәрізді құрылым. Ол ауамен немесе сұйықтықпен (қан, түссіз сұйықтық немесе іріңмен) толтырылуы мүмкін.\r\n\r\nӨкпедегі жылауық әдетте ауамен толыққан, ал лимфа жүйесімен байланысты немесе бүйректе орналасқан жылауық әдетте сұйықтықпен толады. Жылауық сонымен қатар әртүрлі зиянды паразиттердің болуына әкеп соқтырады. Мысалы эхинококк сияқты, бұл бауырға, өкпеге, бастағы миға, бұлшықеттерге тіпті көзге де кері әсерін тигізеді.\r\n\r\nЖылауықтың қалыпты және қылыптан тыс, сирек жағдайда қатерлі түрі кездеседі. Кейбір жағдайларда жылауықтың толықтай алынып тасталуы ұсынылады. Кейде ішіндегісін алып тастау үшін оны жай ғана тіледі немесе тесіп алады.\r\n\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nҚан\r\nСұйықтық\r\nІрің\r\nЖедел емдеу \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),