__Kókjótel__ - bul joǵary tynys alý joldarynyń juqpaly ınfektsııasy  (Borde-Jangý nemese parakoklıýsh bakterııasy ). Ol ásirese jutqynshaqtyń artqy jaǵyna ornalasqan muryn joldarynda paıda bolady. Infektsııadan joǵary tynys alý joldary titirkenip, tynys alý barysynda qatty jótel qysyp, qyryldaǵan nemese úrgen daýys qosa shyǵady.

Adam bul ınfektsııanyń  kózi bolyp tabylady, ıaǵnı ınfektsııany kókjótelmen  aýyratyn, nemese bakterııasy bar saý adamdar taratady. Infektsııa aýa - tamshylary arqyly taralady. Sezimtal adamdarda aýrýdy juqtyrý qaýpi 90% ǵa deıin artady.

Ádette, sımtomdar úsh túrli kezeńde baıqalady. Barlyǵyn tutas qaraǵanda 6-10 kúnge sozylýy múmkin. 1 kezeńdegi sımptomdar túshkirý, murynnan sý aǵý azdaǵan jótel sııaqty, kádimgi sýyq tııý belgilerine uqsas keledi. Ekinshi kezeń – qurǵaq  jótel, úzik-úzik jótel, odan asqynyp adam ózin toqtata almaıtyn qatty jóteledi. Úshinshi kezeń bul – qatty dybyspen shyǵatyn jótel.  Qatty jótelden teri jáne tyrnaqtyń asty kógerip, adam qusyp jáne álsirep ketýi múmkin.

Kókjótel barlyq jastaǵy adamdarda kezdesedi. Biraq kóbinese 4 aıdan kishi jáne 60 jastan asqan eresek adamdarda asqyný qaýpi jıi kezdesedi. 2 aıdan 6 jasqa deıingi jas aralyǵynda kókjótelge qarsy vaktsınany egý arqyly bul aýrýdyń aldyn alyp nemese aýrýdy qadaǵalaý múmkindigi bolady.

Degenmen, vaktsınanyń qorǵaý áseri ýaqyt óte kele joıylady.

Erte kezeńdegi aýrý belgilerin antıbıotıkter qabyldaý arqyly  qolǵa alýǵa bolady, sondaı-aq aýrýdyń sozylyp nemese asqynyp ketýinen saqtanýǵa da múmkindik týady. Kókjótelmen naýqastanǵan balalardy, ásirese 4 aıdan kishi jastaǵylardy aýrýhanaǵa jatqyzý kerek bolady.

Aýrý  asqynǵanda pnevmonııaǵa, sozylǵan qatty jótel kezinde jaryqqa (gryja) dýshar qylýy múmkin.

Kókjóteldiń ólimge aparýy sırek jaǵdaıda oryn alady.

Kókjetelmen aýyryp jazylǵan adamdar (sondaı- aq, kókjótelge qarsy ekpeden) ómir boıǵy ımmýnıtetpen qamtamasyz etiledi degendi bildirmeıdi. Sondyqtan aýrý qaıtalanýy múmkin (eresek adamdardyń 5% ynda kókjótel kezdesedi).

''Balalardaǵy jótel (erlerde / áıelderde)''
''Balalardyń qusýy (erlerde / áıelderde)''