__Mazmuny__

{ALINK(aname="1")}__Jalpy aqparat__{ALINK}

{ALINK(aname="2")}__Sebepteri__{ALINK}

{ALINK(aname="3")}__Úıde kútim jasaý__{ALINK}

{ALINK(aname="4")}__Dárigerge qaı ýaqytta kóriný kerek__{ALINK}

{ALINK(aname="5")}__Dárigerge kóringennen keıin__{ALINK}

{ALINK(aname="6")}__Aldyn alý__{ALINK}

{ALINK(aname="7")}__Sınonımderi__{ALINK}
{ANAME()}1{ANAME}
__Jalpy aqparat__

Mıalgııa – kóp kezdesetin, bir ǵana emes, birneshe jerge áser etetin bulshyqettik aýrý. Sondaı aq bulshyqet aýrýy -  bulshyqetpen baılanysty  baılamdardyń , sińirlerdiń, sondaı-aq fassııanyń, jánede jumsaq tinderdiń, súıekterdiń, ishki aǵzalardyń aýrýlarymen de baılanysty bolyp keledi

Bulshyqet aýyrýy kóbinese sharshaǵannan, dene belsendiligi artqannan nemese dene  jattyǵýlarynan keıin paıda bolady. Mundaı jaǵdaılarda, negizinde, burshyq ettiń jıyrylatyn jeri jáne qatty kúsh túsken jeri aýyrsynyp turady. Ádette, aýyrsyný  qandaı is-árekettiń áserinen týyndaǵany belgili bolady.

Bulshyqettiń aýyrsynýy, sondaı-aq belgili bir ınfektsııalar (tumaýmen qosa) jáne búkil aǵzadaǵy dáneker tinine áser etetin júıelik aýrýlar sııaqty aýrýlardyń belgileriniń biri bolýy múmkin (mysaly, qyzyl jegi).

 {img type="fileId" fileId="388" responsive="y" featured="y"}

Bulshyqet aýyrsynýynyń eń kóp taraǵan sebepteriniń biri- fıbromıalgııa. Bul bulshyqetterdegi jáne ony  qorshaǵan jumsaq tinderdiń aýyrsynýy, uıqynyń buzylýy, sharshaý jáne bas aýrýlary sııaqty sımptomdarmen sıpatalady.
{ANAME()}2{ANAME}
__Sebepteri__
Bulshyqettegi  aýyrsynýlardyń eń kóp taralǵan sebepteri:

•	Zaqymdaný nemese jaraqat alý, sonyń ishinde sozylý;
•	Bulshyqetke shamadan tys kúsh salý;
•	Kúshený nemese stress;

Bulshyqet aýyrýy  mynadaı jaǵdaılarda da oryn alady:

•	Keıbir dári-dármekterdi qabyldaǵanda;
•	Arterııalyq qysymdy tómendetý úshin ACE tejegishterin qoldanǵanda;
•	Kokaın paıdalanǵanda;
•	Holesterındi tómendetý úshin qoldanylatyn statınder;
•	Dermatomıozıtte;
•	Elektrolıttiń tepe-teńsizdigi (qandaǵy kalıı nemese kaltsıı deńgeıiniń tómendeýi);
•	Fıbromıalgııa.

Infektsııalardyń áserinen, sonyń ishinde:

•	Tumaý;
•	Laım aýrýy;
•	Bezgek;
•	Bulshyqettiń abstsessi;
•	Polıomıelıt;
•	Jartasty taýdyń tańbaly qyzbasy
•	Trıhınellez (dóńgelek qurt);
•	Qyzyl jegi;
•	Revmatıkalyq polımıalgııa;
•	Polıomıozıt;
•	Rabdomıolız.
 {ANAME()}3{ANAME}
__Úı jaǵdaıynda kútim jasaý__

Aýyr jumys júktemesinen nemese jaraqattyń áserinen paıda bolǵan bulshyqet aýyrsynýlaryn basý úshin aýyrsynǵan dene  bóligin demaldyryp nemese  atsetamınofendi nemese ıbýprofendi qabyldaý qajet. Aýyrsyný men qabynýdy azaıtý úshin  alǵashqy 24 - 72 saǵat ishinde jaraqattanǵan jerińizge muzdy basyńyz. Sodan keıin tynyshtandyrý úshin jyly nárse basýǵa bolady .

Shamadan tys denege túsken salmaqtan keıin  jáne fıbromıalgııadan bolatyn bulshyqet aýyrýyn massaj arqyly basýǵa bolady. Sondaı-aq, uzaq demalys kezeńinen keıin jeńil sozylý  jattyǵýlary  paıdaly.

Turaqty dene jattyǵýlary qajetti bulshyqet tonýsyn qalpyna keltirýge kómektesedi. Jaıaý júrý, velosıped aıdaý  jáne júzý de paıdaly. Fızıoterapevt sizge jalpy ál-aýqatty jaqsartý jáne aýyrsynýdy boldyrmaý úshin demaldyratyn, aerobty jattyǵýlardy úırete alady. Denege shaǵyn kúsh salýdy  bastańyz jáne jattyǵý kezinde olardy birtindep arttyryńyz. Bulshyqetterde jaraqat nemese aýyrsyný bolǵan jaǵdaıda shamadan tys aerobty jattyǵý men aýyr nárseni kóterýden saqtanyńyz.
Aǵzanyń jetkilikti túrde uıqtap demalǵanyna  kóz jetkizińiz jáne stressti azaıtýǵa tyrysyńyz. Ioga jáne medıtatsııa sizdiń jaqsy uıyqtap, demalýyńyzǵa kómektesedi.

Eger bul sharalardyń barlyǵy kómektespese, dáriger sizge dárilik preparattardy usynady. Sondaı-aq fızıoterapııa nemese  arnaıy mamandandyrylǵan emdeý klınıkalaryna joldaıdy.
Eger sizdiń bulshyqetterińizdiń aýrýy basqa da bir aýrýlarmen baılanysty bolsa, dárigerińizdiń aýrýyńyzdyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan barlyq jón-joralǵysyn oryndaýǵa tyrysyńyz.
{ANAME()}4{ANAME}
__Qashan dárigerge qashan tekserilý kerek__
Tómendegi jaǵdaılar oryn alǵanda  dárigerińizben keńesińiz:

•	Bulshyqet aýyrýy 3 kúnnen artyq saqtalýy;
•	Túsiniksiz aýyrsyný bar bolsa;
•	Bulshyqettiń aınalasynda isik nemese qyzarý sııaqty ınfektsııanyń belgileri bar bolsa;
•	Aýyrǵan bulshyqet aımaǵynda qanaınalym buzylǵan jaǵdaıda (mysaly, aıaqtarynda);
•	Sizdi kene shaqsa  nemese terińizge bórtpe paıda bolsa;
•	Bulshyqetterdegi aýyrsynýy dárilik preparattyń dozasyn ózgertkennen keıin paıda bolsa  mysaly, statınderdi

Tómendegi jaǵdaılarda dárigerge dereý júgingen jón

•	Siz kenetten salmaq qossańyz, ádettegiden az  dáret syndyrsańyz;
•	Sizde tynys alý nasharlap nemese jutyna almasańyz;
•	Sizde bulshyq et álsizdigi baıqalsa nemese  deneńizdiń kez kelgen  bóligin qozǵalta  almaı qalsańyz;
•	Qusý, moıyn  bulshyq etteriniń tyrysýy, nemese joǵary temperatýrada 
{ANAME()}5{ANAME}
__Dárigerge barǵannan keıin qandaı jaǵdaı oryn alady__
Dáriger qaraýynan keıin, bulshyqetterde aýyrsynýdyń paıda bolýyna baılanysty suraq qoıady. Mysaly:

•	Ol qashan bastaldy? Qansha ýaqytqa sozyldy?
•	Naqty qaı jerińizde aýyrady? Aýyrý aýqymy taralǵan ba  nemese belgili bir jerde ǵana bar ma?
•	Aýyrýy árdaıym bir jerde ǵana paıda bolady ma?
•	Aýyrsynýdyń paıda bolýyna nemese báseńdeýine  ne sebep bolady?
•	Bulshyqet aýrýynyń paıda bolýymen qosa, býyndardyń aýrýy, bezgek, qusý, álsizdik, nemese zardap shekken bulshyqetke ýaqytsha kúsh sala alma? –degen  sııaqty basqa belgiler paıda boldy ma?
•	Bulshyqet aýyrsynýynyń qaıtalaný zańdylyǵy bar ma?
•	Sońǵy ýaqyttarda siz jańa dári-dármekterdi qabyldadyńyz ba?   

Tekseris úshin qajet bolatyn ádister

•	Jalpy qan taldamasyn ótkizý;
•	Bulshyqet fermentterin (kreatın fosfokınazy) jáne  Laıma aýrýy nemese dáneker tininiń aýrýlaryn zertteýge arnalǵan basqa qan synaqtary

Fızıoterapııa paıdaly bolýy múmkin.
{ANAME()}6{ANAME}
__Aldyn alý__

•	Jattyǵýlardan  buryn deneńizdi qyzdyryńyz;
•	Jattyǵý aldynda jáne keıin sozylý jattyǵýlaryn jasańyz;
•	Jattyǵý aldynda, jattyǵý kezinde jáne keıin suıyqtyqtardy kóp ishińiz;
•	Eger siz kúnniń kóp bóliginde bir dene bitimińiz bir qalypty jaǵdaıda bolsa (mysaly, kompıýterde otyrsańyz) bulshyqetti sozý jattyǵýlaryn kem degende ár saǵat saıyn oryndańyz.
 {ANAME()}7{ANAME}
__Sınonımderi__
Bulshyqettiń aýyrsynýy; Mıalgııa

__Tegter:__
ártúrli qarqyndylyqtaǵy bulshyqetterdegi aýyrsyný, 
solqyldaý, 
syzdap aýrý, 
qaqsap aýlý
