('','Мидың қатерлі ісігі','','','kz','s','',0,'',34137,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543227060,1574763060,1543227261,'Ми – бұл жұмсақ, кеуекті тін массасы. Ол бас сүйекпен және ми қабықшасы деп аталатын жұқа мембраналармен қапталған. Ми-жұлын сұйықтығы деп аталатын сулы сұйықтық мидың айналасын қоршап тұрады. Ми-жұлын сұйықтығы ми қабы мен қарынша деп аталатын ми қуысындағы бос жерлерде тұрады.\r\n\r\nНерв жасушаларының байланыстары арқылы ақпараттар мидан басқа мүшеге беріледі, және кері қайтады. Кейбір нервтер мидан тікелей көзге, құлаққа және өзге де бас мүшелеріне  барады.  Басқа нервтер жұлын арқылы ми мен дененің басқа бөліктерін жалғастырады. Бас ми мен жұлынның ішінде глиальді жасуша болады, ол жүйке жасушаларын қоршап тұрады, және олардың өз орнында мықты тұруына ықпал етеді.\r\n\r\nМи біздің саналы әрекеттерімізді басқарады (жүруімізді, сөйлеуімізді), сондай-ақ денеміздің қызметін, ойлануды қажет етпейтін жерлерімізге де (тыныс алу секілді) қатысы бар. Ми, сонымен қатар, біздің мүшелеріміздің сезімдерін де басқарады (көру, есту, түйсіну, дәм сезу және иіс сезу) есте сақтау, көңіл-күй, мінезіміздегі ерекшеліктерге дейін бәрі-бәрі мидың құзырында.','\'\'Материал медицина ғылымының профессоры Алмаз Шарманның АҚШ-тың Ұлттық онкология иститутындағы «Сізге бас мидың қатерлі ісігі жайлы не білу керек» атты мақаласының негізінде дайындалды. (What do you need to know about brain cancer). \'\'\r\n\r\n__Бас миы__\r\n\r\nМи – бұл жұмсақ, кеуекті тін массасы. Ол бас сүйекпен және ми қабықшасы деп аталатын жұқа мембраналармен қапталған. Ми-жұлын сұйықтығы деп аталатын сулы сұйықтық мидың айналасын қоршап тұрады. Ми-жұлын сұйықтығы ми қабы мен қарынша деп аталатын ми қуысындағы бос жерлерде тұрады.\r\n\r\nНерв жасушаларының байланыстары арқылы ақпараттар мидан басқа мүшеге беріледі, және кері қайтады. Кейбір нервтер мидан тікелей көзге, құлаққа және өзге де бас мүшелеріне  барады.  Басқа нервтер жұлын арқылы ми мен дененің басқа бөліктерін жалғастырады. Бас ми мен жұлынның ішінде глиальді жасуша болады, ол жүйке жасушаларын қоршап тұрады, және олардың өз орнында мықты тұруына ықпал етеді.\r\n\r\nМи біздің саналы әрекеттерімізді басқарады (жүруімізді, сөйлеуімізді), сондай-ақ денеміздің қызметін, ойлануды қажет етпейтін жерлерімізге де (тыныс алу секілді) қатысы бар. Ми, сонымен қатар, біздің мүшелеріміздің сезімдерін де басқарады (көру, есту, түйсіну, дәм сезу және иіс сезу) есте сақтау, көңіл-күй, мінезіміздегі ерекшеліктерге дейін бәрі-бәрі мидың құзырында.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"455\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nМидың үш негізгі бөлігі іс-әрекеттің әрқандай түрлерін бақылайды:\r\n\r\n•	Ми сыңарлары (ми жартышары) – жартышарлар мидың ең үлкен бөлігі болып табылады. Олар жоғарғы жақта орналасқан. Олар  біздің денеміздің айналасында не болып жатқандығын, сыртқы факторлар қалай игеріліп жатқандығы жайында басқа мүшелерден келетін  ақпараттарды, сезімдерді пайдаланып, біздің болмысымызға білдіреді. Жартышар сондай-ақ біздің оқу мүмкіндігімізді, ойлануымызды, бірнәрсені ұғынуымызды, сөйлеу мен көңіл-күйімізді басқарады. \r\n\r\nМи екі жартышарға бөлінеді – оң және сол, әрқайсысы әртүрлі қажеттіліктерді игереді. Оң жақ жартышар ойлануды басқарса, сол жағы дененің қызметін реттейді. Сол жақ жартышар ойлануды басқарса, оң жағы денені бақылап тұрады.\r\n\r\n•	Мишық – Мишық мидың артқы бөлігінде, жартышардың астыңғы жағында орналасқан.Ол тепе-теңдік сезімін басқарады және қиын әрекеттерді, жүру және сөйлеу секілді әрекеттерді реттеп тұрады.\r\n•	Ми бағанасы – ми бағанасы ми мен жұлынды байланыстырады. Ол шөлдеу және ашырқану секілді сезімдерді бақылайды. Ол сондай-ақ тыныс алу процесін де, дененің қызуын да, артериялық қысым мен ағзаның басқа да негізгі функцияларын бақылайды.\r\n\r\n__ОНКОЛОГИЯЛЫҚ АУРУ ЖАЙЫНДАҒЫ ТҮСІНІК__\r\n\r\nҚатерлі ісік тіндерді түзетін, құрылым элементтерінен, жасушалардан басталады. Тіндер мүшелерді түзеді.\r\n\r\nҚалыпты жасушалар өседі және бөлшектенеді, ағзаның қажетіне қарай жаңа жасушаларды тудырады. Көнерген жасушалар жойылады, ал олардың орынын жаңа жасушалар басады. Кейде, бұр ретті процесс бұзылады. Ағзаға қажет емес жаңа жасушалар түзіліп, көне жасушалар орын босатпай қояды. Бұл қосалқы жасушалар жаңатүзінді немесе ісік деп аталатын тіндер массасын түзеді. \r\n\r\nІсіктер залалды және залалсыз болып бөлінеді:\r\n\r\nЗалалсыз ісктерде қатерлі ісіктің категориялары болмайды.\r\n•	Залалсыз ісіктер өмірге көп қауіп төндіре бермейді.\r\n•	Әдетте залалсыз ісіктер жойылғаннан кейін қайта пайда болмайды.\r\n•	Залалсыз ісіктердің жасушалары ми тіндерінің айналасына өсіп шықпайды.\r\n•	Залалсыз ісіктің жасушалары басқа мүшелерге және дененің басқа бөліктеріне таралмайды.\r\n\r\nЗалалды ісіктер қатерілі ісікпен тікелей байланысты болып табылады.\r\n\r\n•	Залалды ісіктер залалсыздарға қарағанда салмақтырақ симптомдармен көрініс береді. Олар науқастың өміріне қауіп төндіруі де мүмкін.\r\n•	Залалды ісіктер көп жағдайда жойылады, бірақ қайта пайда болуы да мүмкін.\r\n•	Залалды ісіктер өзіне тиесілі мүшелер мен тіндерді зақымдауы мүмкін, немесе оларды ісітеді.\r\n•	Залалды ісіктердің жасушалары басқа мүшелер мен дене бөліктеріне таралады (метастазданады). Қатерлі ісік жасушалары таралып, өзімен байланысқан, қан ағымын немесе лимфа түйіндерді ісіте бастайды. Ісік жасушалары басқа мүшелерде дамиды, ол жерде мүшені зақымдайтын жаңа ісіктер түзеді. Басқа мүшелерге таралған қауіпті ісік жасушаларын метастаздар деп атайды, ал олардың таралу процессі метастаздану болып табылады. \r\n\r\nІсіктің жайылуы кезінде және  басқа мүшелерге немесе дене бөліктерінде жаңа ісіктердің түзілуі кезінде олар аномальді жасушалар құрайды және олардың барлығын алғашқылық деп атайды. Мысалы,  қуық асты безінің қатерлі ісігі сүйекке жайылса, ол қуық асты безінің метастаздануы болады, сүйектің қатерлі ісігі болып саналмайды. Егер ол осындай себептерден туындаса, сүйек ісігі емес, қуық асты безінің ісігі бойынша емделеді. Дәрігерлер бұлай туындаған ісіктерді кейде «дистантты» немесе метастатикалық ауру деп атайды. \r\n\r\n__МИ ІСІГІНІҢ ДАМУ САТЫЛАРЫ__\r\n\r\nДәрігерлер кейде ми ісігін даму сатысы бойынша топтайды – төменгісінен (І сатысы) жоғарғы сатысына дейін (ІV кезең).  Ісіктің даму сатылары микроскоп арқылы, ісік жасушаларының сыртқы түрі бойынша анықталады. Жоғарғы сатыда дамыған ісік жасушалары басқаша болады және олар әдетте, төменгі сатыдағы ісік жасушаларына  қарағанда  тез үлкейеді. \r\n\r\nБіріншілікті ми ісігі\r\n\r\nІсіктердің дамуы ми тіндерінен бастау алады.\r\n\r\nМи тіндерінің ісінуімен басталатын ісіктер біріншілікті ми ісіктері екені белгілі.  (екіншілікті ми ісіктері жайында келесі бөлімдерде айтылады). Біріншілікті ісіктер жасушалардың түріне қарай немесе бастау алған ми бөліктеріне сәйкес өз атауларын алады. \r\n \r\nЕң көп таралған біріншілікті ми ісігі болып глиомдар саналады. Олар глиальді жасушалардан бастау алады. Глиомдардың көптеген түрі бар:\r\n\r\n•	Астроцитома – астроцитамдар деп аталатын жұлдызша формасындағы глиальді жасушалардан дамитын ісік. Астроцитомалар үлкендердің миінің жартышарында көптеп дамиды. Ал балалардың ми бағаналарында, жартышарында және мишығында кездеседі . Астроцитоманың ІІІ сатысы әдетте, анапластикалық астроцитома деп аталады. Астроцитоманың ІV сатысы, әдетте, мультиформалы глиобластома деп аталады.\r\n•	Ми бағанасының глиомасы – бұл ісік мидің ең төменгі бөлігінде дамиды. Бағаналық глиомалар көбінесе жас балаларда және орта жастағы адамдарда жиі анықталып жатады. \r\n•	Эпендидома – жұлынның орталық арнасында немесе қарыншадағы төселген жасушаларда дамитын ісік. Бұл ісік түрі көбінесе балаларда және жас адамдарда кездеседі.\r\n•	Олигодендроглиома – бұл ісік сирек кездеседі. Ол жүйкені қорғап және жауып тұратын майды жинауға қатысатын жасушаларда дамиды.  Мұнай ісіктер әдетте, мидың жартышарында кездеседі. Олар ақырын үлкейеді және мидың айналасындағы тіндерге аса тарала қоймайды.  Олар көбінесе орта жастағы ересектер арасында жиі көрініс беріп жатады.\r\n\r\nКейбір ми ісіктерінің түрлері глиальді жасушалардан бастау алмайды. Ондайлардың көптеп таралғандары төменде көрсетілді:\r\n\r\n•	Медуллобластома – Бұл ісік әдетте мишықта дамиды. Бұл балалардың ми ісігінде көптеп кездеседі. Олар кейде, елеусіз нейроэктодермальді ісік деп аталады.\r\n•	Менингиома – бұл ісік ми қабында дамиды. Ол әдетте ақырындам үлкейеді.\r\n•	Шваннома -  ісік шванномдық жасушаларда (лемоцтииер) дамиды.  Бұл аталмыш жасушалар жүйкені жауып тұрады, тепе-теңдікті сақтауға және естуге ықпал етеді. Бұл нерв құлақтың ішіне орналасқан.  Ісік те соған сәйкес, акустикалық нерв деп аталып кеткен.  Ол көбінесе үлкен адамдарда кездеседі.\r\n•	Краниофарингиома – бұл ісік ми негізінде, гипофизбен бірге үлкейеді. Ісіктің бұл түрі көбінесе  балаларда кездеседі.\r\n•	Эмбриондық – мидың жасушалы ісігі – ісік эмбриондық жасушада дамиды. Эмбриондық-жасушалы  ми ісігі көбінессе 30 жасқа толмаған адамдар арасында көптеп кездеседі. Эмбриондық-жаушалы ми ісігінің барынша көп таралған түрі герминома болып табылады.\r\n•	Томпайған жердегі ісік – бұл сирек кездесетін ми ісігі, ол домалақ безде пайда болады немесе оның жанында туындайды.  Домалақ без жартышар мен мишықтың арасында орналасқан.\r\n\r\nЕкіншілікті ми ісігі\r\n\r\nҚашан қатерлі ісік өзінің алғашқы пайда болған жерінен дененің басқа жеріне ауытқи бастағанда, жаңа ісіктерде , біріншілікті ісік секілді аномальді жасушалар құрай бастайды.  Мида дененің басқа жерінен шапқан қатерлі ісік, біріншілікті ісіктен өзгешелене бастайды. Егер қатерлі ісік жасушалары мида басқа мүшелерге (мысалы, өкпеден, сүт безінен) таралып бара жатса, дәрігерлер мидағы ісікті екіншілікті немесе метастатикалық ісік деп тағайындайды. Екіншілікті ми ісігі, біріншіліктіден қарағанда едәуір кең таралған.\r\n\r\n__МИДЫҢ ҚАТЕРЛІ ІСІГІНІҢ ҚАУІП ТУДЫРАТЫН ФАКТОРЛАРЫ__\r\n\r\nМидың қатерлі ісігін тудыратын нақты себептер ешкімге де белгілі емес. Дәрігерлер ұзақтан бері ми ісігінің кей біреулерде дамып, ал кейбіреулерде дамымайтындығының не үшін екендігін түсіндіре алмайды. Тек бір белгілісі ми ісігі – жұқпалы емес.  Бұл аурудың басқа адамдарға жұғуы мүмкін емес.\r\n\r\nЗерттеулердің нәтижесі бойынша адамдар белгілі бір қауіпті факторлардың әсерінен зақымданса, оларда ми ісігінің түзілу бейімділігі арта түсетін көрінеді. Барлық қауіпті факторлар адамның ісік ауруының дамуына соқтыруы мүмкін.   Төменде көрсетілген қауіп  факторлары адамның біріншілікті ми  ісігінің дамуымен байланысты:\r\n\r\n•	Ер адамдарға қатысты – ми ісігі толығымен, көбінесе әйелдерден қарағанда, ер адамдарда жиі кездеседі. Негізі менингиомадан  көбінесе әйелдерге тиесілі.\r\n•	Нәсілге қатысты – ісіктер көбінесе басқа нәсілдердің өкілдеріне қарағанда ақ нәсілділерде жиі кездесетін көрінеді.\r\n•	Жас мөлшеріне қатысты – ми ісігінің көбінесе 70 жастан асқан қарттарда анықталып жатады. Және де екінші орында, ми ісігіне байланысды онкологиялық ауруларға ұшырап жататын балалар екен. (лейкемия – балаларда ең көп кездесетін ісік ауруы).  Балаларда кездесетін ми ісігі көбінесе 8 жастан кіші балаларда орын алады екен.\r\n•	Отбасына қатысты – отбасында глиоммен ауыратын адам болса, онда ол жанұяда да ісік ауруының даму қаупі болады.   \r\n•	Радиацияның әсері немесе жұмыстағы белгілі бір химилық заттың салдарына қатысты:\r\no	Радиация- ядролық өнеркәсіпте жұмыс істейтіндер зақымданып, ми ісігі ауруына шалдығуы мүмкін.\r\no	Формальдегид – потологанатомдар және фармальдегидпен балзамдау болйынша жұмыс істейтін мамандар мидың қатерлі ісігі дамитын топтардың қатарында болып саналады. Ғалымдар формальдегидтің әсерінен басқа, өнеркәсіптік орындарда жұмыс істейтіндердің арасынан ми ісігіне соқтыратын қауіптілікті анықтамапты. \r\no	Хлорлы  винил – пластик дайындайтын жұмыскерлер хлорлы винилдің әсеріне тап болуышылар болуы мүмкін. Бұл химиялық зат ми ісігін дамытушы қауіп болуы мүмкін.\r\no	Акрилонирил – мата және пластик өндіретіндер акрилонитрилдің әсеріне ұрынушылар болуы мүмкін.  Бұл  химиялық заттан адамдарда  ми ісігі дамуы мүмкін.\r\n\r\nҒалымдар қалта телефоны мидың ісігін дамытуы мүмкін бе деген сұрақтың жауабын іздеуде. Бірақ бұл теорияға қатысты зерттеу нәтижелері әлі аяқтала қоймады.  Қазіргі уақытқа дейін ғалымдар басынан жарақат алған адамның ми ісігі дамуы мүмкін деген нақты фактіге қол жеткізе алмады.\r\n  \r\nКейде осы аталмыш топтардың ішінде болған жандар қатерлі ісік ауруымен ауырмайды. Басқа жағынан қарасаң, көптеген осы аурумен ауыратын науқастар  бұл қауіптілік факторына кірмейтіндер болып шығады. Егер сіз өзіңізді «белгілі бір  ауру қауіптілігі бар топтар қатарындамын» деп есептесеңіз, оны алдымен дәрігеріңізбен кеңесіп шешіп алғаныңыз жөн. Дәрігер сізге қауіптіліктің алдын қалай алу керек, және тұрақты тексерілу графигін қалай түзу керектігін реттеп береді.\r\n\r\n__МИДЫҢ ҚАТЕРЛІ ІСІГІНІҢ СИМПТОМДАРЫ__\r\n\r\nМи ісігінің симптомдары олардың көлеміне, түріне және орналасу орнына  байланысты болады. Симптомдар  ісіктің жүйкені қысуымен немесе мидің белгілі бір жерінің зақымдануымен туындауы мүмкін. Олар сондай-ақ мидің ісінуімен  немесе бас сүйектің қуысына сұйықтықтың жиналуымен көрініс беруі мүмкін. Ми ісігінің барынша көп таралған симптомдары төмеде көрсетілді:\r\n\r\n•	Бастың ауруы (әдетте таң ертеңгісін қатты ауырады);\r\n•	Жүрек айну немесе құсу;\r\n•	Сөйлеу, көру, есту жүйесі өзгереді;\r\n•	Жүргенде тепе-теңдікті сақтау қиынға оғады;\r\n•	Көңіл-күйі тұрақсызданады, кейбір жайттарды бір-бірімен байланыстыра алмай қалып жатады;\r\n•	Есте сақтау қабілеті нашарлайды;\r\n•	Тырыспа пайда болады, және бұлшықеттері өзіне бағынбай қалады (пароксизмалар немесе конвульсиялар) \r\n•	Қол мен аяқтың ұюы немесе терлей беруі.\r\n\r\nБұл симптомдар тек ми ісігі үшін болуы міндетті емес. Олар сондай-ақ, басқа да жағдайлармен байланысты болуы мүмкін.  Егер осы симптомдардың қайсы біреуі болмасын сізде туындаса, онда дәрігермен жағдайыңыз жайында ақылдасып алыңыз.  Тек дәрігер ғана диагноз қойып, ем тағайындайтынын естен шығармаңыз.\r\n\r\n__МИДЫҢ ҚАТЕРЛІ ІСІГІНІҢ ДИАГНОСТИКАСЫ__\r\n\r\nАдамда симптомдар пайда болған кезде, ми ісігі болуы мүмкін деген күмән болса, дәрігер бір немесе бірнеше төмендегідей шараларды тағайындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Тексеру – Дәрігер денсаулықтың жалпы жағдайын қарайды.\r\n•	Неврологиялық тексеріс – Дәрігер науқастың  зейінділік сатыларын, бұлшықееттік күшін, координациясын, ауруға рефлекциясы мен реакциясын анықтайды.  Сондай-ақ дәрігер көзді қарайды, мидің көзбен байланысын, жүйкені қысуын, ісік тудыруын т.б. жайттарды тексереді.\r\n•	Компьютерлі томография (КТ) –  компьютерге жалғанған рентген құрылғысының көмегімен  бас сүйек кескіндемесінің сериялары жасалады. Науқас миының анық кескіндемесін алу үшін оған арнайы қарама-қарсы заттық инекция салдырылады. Кескінде мидағы ісіктің суреті берілуі мүмкін. \r\n•	Ядролы магниттік резонанс (ЯМР) – компьютерге жалғанған мықты магнит дененің ішкі бөлігінің жеке кескінін анық түсіріп береді. Бұл кескіндер монитордан қаралады және қағазға басылып шығуы да мүмкін.  Кейде ми тіндерін жеке белгілеп алу үшін контрасты заттар ішке енгізіледі.  Кескіннен ісікті немесе мидағы басқа да мәселелерді көруге болады. \r\nДәрігер төмендегіідей тексерулердің басқа да түрлерін тағайындауы мүмкін:\r\n•	Ангиограмма – бұл контасты зат, қан ағысына енгізіледі, ол мидің тамырларына түседі, және оларды ренгенограммадан көрінетіндей етеді.  Ісік болса, дәрігер оны ренгендік кескіннен  көре алады.\r\n•	Бас сүйек ренгенограммасы – ми ісіктерінің кейбір түрлері мида калцидің түзілуіне себеп болады немесе бас сүйекті өзгертуі мүмкін. Ренгенограмманың көмегімен дәрігер, бұл өзгерістерді анықтайды\r\n•	Жұлындық пункция – дәрігер жұлын сұйықтығының үлгісін алуы мүмкін (бас сүйектік ішіндегі және ми мен жұлынның айналасындағы). Бұл ем-шара жергілікті анестези кезінде жүзеге асады. Дәрігер жұлын арнасынан сұйықтық жинау үшін ұзын, жіңішке инені пайаланады. Жұлындық пункция 30 минутқа жуық уақыт алады. Науқас пункциядан  кейін басы ауырмас үшін бірнеше сағат жата тұруы керек. Зертханада сұйықтықта рак жасушасы бар ма, әлде басқа да мәселелердің белгілері бар ма, соны зерттейді.  \r\n•	Мелиограмма – жұлынға жасалатын ретгенологиялық тексеру.  Жұлын сұйықтығына арналған иньекцияланатын контрасты зат,  жұлындық пункция өндіріледі. Контрасты зат жұлын сұйықтығына араласу үшін науқас жүрелеп, басын төмен салбыратып отырады. Бұл тексеру арқылы дәрігер жұлындағы ісікті анықтайды.\r\n•	Биопсия – анықталған ісік жасушаларындағы тіндердің үлгілерін жоятын әдіс. Биопсия қатерлі ісікке айнала бастаған тіндерге, сондай-ақ басқа да жағдайларға қолданылады. Биопсия ми ісігіне диагноз қоюдың бірден-бір сенімді әдісі болып табылады. \r\nІсік жасушаларын анықтау үшін хирургтар, тінді үш тәсілмен алуы мүмкін:\r\n•	Инелі биопсия – Хирург бас терісін аздап тіледі және сүйекті бұрғылап кішкентай саңлау жасайды.  Мұны трепанациялық саңлау деп атайды. Дәрігер инені трепанационды саңлау арқылы сұғып ми ісігіндегі тіннің үлгісін алады.\r\n•	Стереотактикалық биопсия – Компютерлі томография немесе ЯМР сяқты құрылғының көмегімен сурет кескін алады, ине трепанационды саңлау арқылы ісік орналасқан жерге кіргізіледі.  Хирург иненің көмегімен тін үлгісін тартып алады.\r\n•	Емдеумен қатар жүретін биопсия – Кейде хирург ісікті жою барысында операция жасап жатқан кезде тін үлгісін алады.\r\n\r\nКейде биопсияны алу мүмкін болмай қалады. Егер ісік ми бағанасына немесе басқа да бір белгілі орынға жайғасып алса, хирург басқа сау тіндерді зақымдап алмас үшін, ісік тінінің үлгін ала алмайды.  Ол кезде дәрігер сурет кескінін алу үшін ЯМР, КТ немесе басқа да тәсілдерді қолданып көруі мүмкін.\r\n\r\n__МИДЫҢ ҚАТЕРЛІ ІСІГІНІҢ ЕМДЕЛУІ__\r\n\r\nКөптеген ми ісігі бар  науқастар біркелкі медициналық күтім алу үшін нақты шешім қабылдап, ем-шараға белсенді түрде атсалысады. Олар өз аурулары жайында бәрін біліп алғысы келеді және емделунің нұсқаларымен де танысуды қалайды. Бірақ, кейбір адамдар өздерінде қатерлі ісік бар деген диагноз қойылғанда есеңгіреп, күйзеліске ұшырап жатады. Соның салдарынан  ойын жинақтай алмай, дәрігерге қажетті сұрақтарын қоя алмай қалады. Дәрігер қабылдауына бармас бұрын сұрақтар тізімін түзіп алса, көптеген мәселенің басын ашып алуға көмегі тиеді. Науқас дәрігердің не айтқандарын толығымен есте сақтауп алу үшін шамасы келгенше жазып алғаны жөн, немесе дәрігердің рұхсатымен диктофон қолданса да болады. Кейбір науқастар дәрігер қабылдауына барған кезде айтылған әңгімелерді түсініп, толық игеру үшін қасында туысы немесе досының болғанын қалайды.\r\n\r\nДәрігер науқасты арнайы маманға бағыттауы мүмкін, немесе науқас өзі сол бағытқа сұрануы мүмкін. Ми ісігін емдеумен айналысатын мамандар: нейрохирургтар, нейроонкологтар, онкологтар және онкологи-радиологтар.  Немесе науқас сондай бір командада жұмыс істейтін басқа дәрігерге жолдануы мүмкін. Ондай медициналық команда медбикелер, диетологтар, ментальді денсаулық бойынша кеңесшілер, әлеуметтік жұмысшылар, физиотерапевтер, терапевтер және логопедтер болуы мүмкін. Балаларға оқуына көмек беру үшін репетиторлар да пайдасын тигізеді. \r\n\r\n__Емге дайындалу__\r\n\r\nДәрігер емделудің нұсқаларын айтуы мүмкін және олардың әрқайсысының күтілетін нәтижесі жайында да сөз қозғалады. Науқастың қажеттілігіне қарай дәрігер мен науқас арасында емделудің ортақ жоспары жасалуы мүмкін.\r\n\r\nЕмделу факторлардың қатарына, түріне, орналасуына,  ісіктің көлемі мен даму сатысына  байланысты болады. Ми ісігінің кейбір түрлері кезінде дәрігерге алдымен ісіктің қайдан бастау алып тұрғанын білуі маңызды, мысалы,  ісік жасушалары жұлын сұйықтығнда ма деген секілді.\r\n\r\nАдамдарға кез-келген барлық сұрақтарын қоюдың немесе барлық жауапты бірден түсінудің қажеті жоқ. Оларда алдағы уақытта түсінбеген сұрақтарын дәрігерге қайта қоюға немесе қосымша ақпараттар алуға мүмкіндік туады. \r\n\r\n__Емдеу әдістері__\r\n\r\nМи ісігі бар науқастар үшін емделудің бірнеше нұсқасы бар. Науқастың ісіктерінің түрі мен сатысына қарай, хирургиялық ем жүргізілуі мүмкін, сәуле терапиясы немесе химиотерапия қолданылуы ықтимат. Кейбір жағдайларда ауруларға кешенді ем тағайындалады.  Жалпы, науқастарға аурудың кез-келген сатысы бойынша   ем жүргізілуі мүмкін, ол мынадай шаралармен толығады: ауруды бақылауға алу, қатерлі ісіктің басқа симптомдарын анықтау, терапияның жанама әсерін төмендету, сондай-ақ эмоциялық мәселелерді шешу т.б. Емдеудің мұндай түрлер симптодық, зақымдық немесе паллиативтілік  күтімдер деп аталады. \r\n\r\nЕң  жақсысы, дәрігердің өзі емделудің нұсқалары жайында айтып, олардың нәтижесі туралы түсіндіріп бергені.\r\n\r\nКөптеген ми ісігі үшін хирургиялық операция ең көп қолданылатын ем  болып табылады. Жабық бас сүйекке жасалатын операция краниотомия деп аталады. Ол жалпы наркозбен жүргізіледі. операцияның адында бас терісін тырады. Содан дәрігер теріні тіледі және бас сүйектің бөлігін жою үшін арнайы араны қолданады. Бөлікті  немесе  барлық ісікті жойғаннан кейін хирург бас сүйектің арамен кесіп алынған бөлігімен немесе арнайы металдан немесе матадан жасалған пластинамен  саңлауды жабады. Одан кейін хирург бас сүйек терісіндегі тілікті тігеді.\r\n\r\nКейде хирургиялық жолмен емдеу мүмкін болмай қалады. Егер ісік ми бағаналарына немесе  мидің белгілі бір жеріне орналасып алса, хирург басқа  сау тіндерді зақымдап алуым мүмкін деген қауіппен операция жасаудан бас тартады. Операция жүргізуге келмейтін науқастарға сәуле терапиясы немесе емдеудің басқа түрледі қолданылады.\r\n\r\n__Сәуле терапиясы__ (радиотерапия деп те аталады) ісік жасушаларын жою үшін, жоғарыэнергия көзі сәулесін пайдаланады. Радиацияның қайнар көзі – рентген сәулесі, гамма сәулесі немесе протондар болуы мүмкін. Үлкен құрылғы радиацианы ісікке және тіндерге жақын бағыттайды. Кейде радиация түгелдей миға немесе жұлынға бағытталады.\r\nӘдетте  сәуле терапиясы операциядан кейін жүзеге асырылады. Радиация ісіктің айналасында қалып қойған  жасушаларды жояды. Кейде радиация терапиясы, хирургиялық операция жасауға мүмкін емес  ауруларға  қолданылады. Сәуле терапиясы емханада немесе клиникада жасалады. Емдеу күнтізбесі ісіктің түріне, көлеміне, сондай-ақ науқастың жасына байланысты түзіледі. Әр ем-шара бір-неше минутқа созылады. \r\n\r\n\'\'Дәрігер ісік маңындағы сау тіндерді қорғау үшін мынадай қауіпсіздік шараларын қолданады:\'\'\r\n\r\n•	\'\'__Фракциялау__\'\'. Сәуле терапиясы бір-неше аптаға созылып, аптасына  тек 5 күн өткізіледі. Бөлшептеп тағайындау. Радиацияның барлық мөлшерін узақ уақытқа созып емдеу, ісік маңындағы сау  тіндердің амандығына кепіл болады.\r\n•	\'\'__Гиперфракциялау__\'\'.  Науқас радиацияның бір күнде берілетен мөлшерін, екі-үш күнге бөліп қолданады. \r\n•	\'\'__Стереотактикалық сәуле терапиясы__\'\'. Радиацияның шіңішке сәулелері ісіктің әр бұрышына бағыталады.  Бұл ем-шара кезінде, науқас басына бүгілмейтін жиектемені кийіп алады. МЯР немесе КТ-ның түсірмесі ісіктің дәл  жайылған орнының суретін түсіріп береді. Дәрігер компютер арқылы радиацияның қажетті мөлшерін, сондай-ақ өлшемін және радиациялық сәуленің бұрыштарын  анықтайды.  Емдеу шаралары дәрігердің бір рет қабылдауында жүзеге асырылуы мүмкін немесе бірнеше сеансында жүргізіледі.\r\n•	\'\'__3 өлшемді конформды радиациялық терапия__\'\'. Компьютер ісіктің үш өлшемді суретін және айналасындағы тіндерін көрсетеді. Дәрігер ісіктің қайталанған нысанын дәл білу үшін, көптеген радиация сәулелерін бағыттайды. Тамаша радиациялық фокус мидың сау тіндерін қорғайды.\r\n•	\'\'__Протон сәулелерімен жасалған радиациялық терапия__\'\'. Бұл  радиация рентген сәулелерін бөлмейді, протон сәулелерін бөледі. Дәрігер протон сәулелерін ісікке бағыттайды. Протондар сау тіндерді зақымдамай өтетін қасиетке ие.\r\n\r\n__Химиотерапия__ – қатерлі ісік клеткаларын дәрі-дәрмектермен жояды. Оларды  көбінесе мидағы ісікті емдеуге қолданады. Препараттарды ішу арқылы немесе инекция түрінде енгізеді. Қай жағдайда болмасын олар, қан құрамына еніп, барлық ағзаға таралады. Дәрі-дәрмектер қолдану циклына қарай былай сипатталады: емделу қаншалықты дұрыс болса, жазылу да соған байланысты болып келеді.\r\n\r\nХимиотерапияны емханада, дарігер кабинетінде немесе үй жағдайында да қолданылады.  Науқастың  емханаға жатқызылуы сирек болатын жағдай. Ересек адамдарға қарағанда, жас балаларға химиятерапияны жиі қолданады. Дегенмен операция жасалғаннан кейін немесе сәуле терапиясынан кейін ересектерге химиятерапиясын жүргізуі мүмкін. Кейбір адамдарда қайталана беретін  ми қатерлі ісікі болады. Дәрігер  ондай ісікті алып тастап, орнына химиотерапевтикалық бірнеше пластиналар орнатады. Әр пластина 10 центтің өлшеміне тең. Біраз аптадан соң, пластинадағы дәрілік заттар миға сіңіп, қатерлі ісік клекаларын жоя бастайды.\r\n\r\n__МИ ІСІКТЕРІН ЕМДЕУДЕГІ ЖАНАМА ӘСЕРЛЕР __\r\n\r\nЕм қолдану барысында, сау клеткалар зақымданады. Бұл  жанама әсерлерді жиі тудырады. Жанама әсерлердің пайда болуы,  әр түрлі факторларға, сонымен қатар ісіктің түріне, қабылдаған ем көлеміне байланысты болуы мүмкін. Емдеу курстары ауысқан сайын әр науқаста әр түрлі жанама әсерлер пайда болып жатады. Емделудің  алдында  медқызметкерлер командасының мүшелері жанама әсерлер туралы айтып, науқасқа онымен күресудің жолдарын ұсынады.\r\n\r\n__Хирургиялық емделудегі жанама әсерлер__\r\n\r\nОперация жасалғаннан кейін алғашқы күндері науқастың жиі басы ауырып, өздерін жайсыз сезінуі мүмкін. Дегенмен, ол кезде ауруды басу үшін дәрі-дәрмектерді қолдануға болады.  Тіпті керек болса, науқас дәрігермен немесе медбикемен ауруды басу үшін не істеу керектігін ақылдасса да болады. \r\n\r\nТағы бір айта кетерлігі, науқас ылғи өзін әлсіз сезініп, шаршай береді. Әр науқастың операциядан кейін сауығып кетуі үшін ең алдымен біраз уақыт керек. Басқа да, көптеген мәселелер орынға келіп тіреледі.\r\n\r\nМи-жұлын сұйықтығы немесе қан бастағы миға шабуы мүмкін. Мұндай жағдай – ісіну деп аталады. Дәрігерлер науқастың бойында мұндай мәселенің орын алмауын қатты қадағалайды. Ісіктің кішірейуші үшін науқас стеройдты дәрілерді қабылдауы мүмкін. \r\nСұйықтықты бөлу үшін екінші рет операция жасалуы мүмкін. Хирург ми қатпаршасына ұзын жіңішке түтікшені (шунт) орнатады. Түтікше терінің астымен, дененің басқа бөлігіне жүргізіледі, әдетте ол  құрсақ қуысымен жүргізіледі. Мидан артық сұйықтық бөлініп, құрсақ қуысы құрғайды. Кейде оның орнына сұйықтық жүректе дренаждалады.\r\n\r\nИнфекция – бұл хирургиялық операциядан кейін дамуы ықтимал тағы бір мәселе. Мұндай жағдайда дәрігерлер науқасқа антибиотиктер тағайындайды.\r\n\r\nМиға операция жасалғанда сау тіндер зақымдануы мүмкін. Мидың бұлай зақымдануы қауіпті мәселе болып есептеледі. Ол кезде науқастың бұлшық еттерінде, көру жүйесінде, сөйлеуінде кәдімгідей ауытқулар болуы ықтимал. Ондай жағдайда  науқаста тырысу немесе біраз өзгерістер пайда болады. Көбінесе бұл симптомдар азайып, уақыт өте келе жоғалады. Бірақ кейде зақымданулар, мидағы ауытқулар қалыпты сипатқа ие болады. Ауруларға физиотерапия да қажет болуы мүмкін, логопед немесе басқа дәрігер маманы да көмектесе алады.\r\n \r\n\'\'__Сәуле терапиясымен емделудегі жанама әсерлер__\'\'\r\n\r\nКейбір науқастар емделгеннен кейін бірнеше сағаттың ішінде жүрек айнуы сақталып, кетпей қояды. Дәрігерлер науқасқа бұл проблемамен қалай күресу керектігін айта алады.  Сәуле терапиясы да кейде бүкіл емделу барысында науқасты  қатты қалжыратады. Мұндайда демалу да маңызды, бірақ дәрігер науқасқа мүмкіндігінше белсенді болу керектігін айтады. \r\n\r\nТағы бір айта кетерлігі, сәуле терапиясы көбінесе шаштың түсуіне себепкер болады. Алайда шашатар бірнеше айлан кейін қайта өседі. Сәуле терапиясы теріге де айтарлықтай әсер етеді.  Бас терісі мен құлақтар қызарып, құрғайды және сезімтал болып кетеді. Медицина қызметкерлері бұл мәселелердің шешу жолдарын айтуы мүмкін. Кейде сәуле терапиясының әсерінен ми тіндері бөртіп кетеді. Дәрігерлер ауруды тексеріп мұндай симптомдардың мұндай жағдайда орын алмауын қадағалау керек. Аурудың өзін жақсы сезінуін дамыту үшін, емдік дәрі-дәрмектер ұсынылады. \r\n\r\nРадиация кейде мидың сау жасушаларын жойып жібереді. Бұл жанама әсер – радиациялық некроз деп аталады. Мұндай симптомдар басты ауыртады, денені тырыстырып, тіпті науқастың өліміне себепкер болады.\r\n\r\nРадиациялық сәулелендіру балаларда гипофиза немесе мидың басқа бөлігінің зақымдануына себепкер болады. Бұл олардың оқуында үлкен проблема болуы мүмкін немесе бойы мен өсімі баяулап қалады. Бұдан басқа, бала кезде сәулелендіру оның болашақ өмірінде екіншілікті ми ісігінің пайда болу қаупін туындатады.  Ғалымдар  кішкентай баланың ми ісігіне химиотерапияны сәуле терапиясымен бірге қолданудың мүмкіншілігін  үйренуде.\r\n\r\n\'\'__Химиотерапиядағы жанама әсерлер__\'\'\r\n\r\nХимиотерапияның жанама әсері негізінен қолданған дәрілік заттарға байланысты болады. Жанама әсердің айрықша белгілері: қызу көтеріледі және қалтырайды, құсып, тәбет жоғалады және әлсіздік пайда болады. Кейбір жанама әсерлер дәрінің көмегімен азаяды. \r\n\r\nДәрілермен қамтамассыз етілетін  имплантты (пластиналы) науқастар, хирургиялық емді бірге алғаннан кейін инфекция симптомдары басып кетпеу үшін  дәрігердің қарауында болады. Ауруда инфекция болған жағдайда оған антибиотик тағайындалады.\r\n\r\n__ҚОСЫМША ЖӘНЕ АЛЬТЕРНАТИВТІ МЕДИЦИНА__\r\n\r\nКейбір қатерлі ісікке шалдыққандар қосымша және альтернативті медицинаның әдістерін оңтайлы деп санайды:\r\n\r\nҚосымша әдістер хмиотерапия және радиотерапия сияқты ми ісіген емдеуге арналған стандартты  емдеу түрлерімен қатар қолданылады. Альтернативті әдіс – стандартты емдеу әдістерінің орынына қолданылады. \r\n\r\nАкупунктура (инетерапиясы), емдік массаж, шөп өнімдері, дәрумендер немесе арнайы диета, сонымен қатар, визуализация, медитация және түрлі рухани емдер қосымша немесе альретнативті медицинаға жатады.\r\n\r\nКейбір онкологиялық аурулар қосымша немесе альтернативті терапияның арқасында өздерін едәуір жақсы ссезініп қалатындығын айтып жүр. Және бір айта кетерлігі, қосымша және альтернативті медицина химиотерапия мен радиотерапияның кейбір механизмдерінің әсерін өзгертеді. Бұл өзгерістер ауруға айтарлықтай зиянын тигізуі мүмкін. Бұдан басқа, қосымша және альтернативті медицина, тіпті жеке қолданылса да өздігінен зиянын тигізіп қоюы да ғажап емес. Кейбір қосымша және альтернативті медицинаның түрлері қымбат тұратын болып келеді.\r\n\r\n__НАУҚАСТАРДЫҢ КҮТІМІНЕ ҚОЛДАУ КӨРСЕТУ__\r\n\r\nҚатерлі ісік секілді күрделі аурумен өмір сүру оңай емес. Кейбір адамдарға бұл аурумен байланысты эмоциялық және практикалық проблемаларын шешу үшін көмек қажет. Ондай жағдайда ауруға қандай жағынан болсын көмек қолын созса да пайдалы болмақ. Бұл ұйғарым әсіресе батыс жақта жақсы дамыған. Қатерлі ісікпен ауыратындар мен аталмыш топтар бас қосып тұрады, әрқайсысы өз жағдайымен бөлісіп, кейбіреуделі емделу үшін өзіне пайдалы кеңес алып қайтып жатады. \r\n\r\nОнкологиялық ауруы бар адамдар өз отбасы жайлы көп ойлайды, өзінің жұмыс орнының сақталуын, күнделікті тұрмыс-тіршілігін жиі уайымдап жүреді. Ондай ауру адамдарға  барынша  сабыр сақтап жүрген дұрыс, оларға емделетіні жайында, емханада алаңсыз болуы керектігі жайында, медициналық көмекті барынша дұрыс қолдану керектігі жайында әңгімелесіп тұрған жүрген жөн. Онкологиялық аурулардың көптеген сұрақтарына әдетте медицина қызметкерлері жауап береді.\r\n\r\nАурудың сатыларына қарамастан қатерлі ісікке шалдыққан адамдар өзін мазалаған мәселенің алдын алу үшін алдымен жақсылап күтіну керек. Ол үшін өзіне жайлы жағдай жасап, емделу барысында өмір сүру сапасын жақсарту керек. Науқас ауруын емдеу барысында және ми ісіктерінің басқа симптомдары пайда болмас үшін өзін бір қалыпта ұстап, терапияның жанама әсерлерінің азайуын қадағалап, сондай-ақ көңіл-күйіндегі ауытқуларды шешіп алғаны жөн.\r\n\r\nМи ісігімен ауратын адамдарды күтімілдеудің мынадай түрлері барынша кең таралған:\r\n\r\n•	__Стеройдты дәрі-дәрмектер__. Ми ісігі бар науқастардың көпшілігіне ісіктің кішірейуі үшін қолданылады.\r\n•	__Антиконвульсанттар__. Ми ісігі адамның тырысып қалуына себепкер болады. Оның алдын алу үшін немесе бақылауда ұстау үшін науқас тырысуға қарсы дәрілерді қабылдау керек. \r\n•	__Анастомоз (шунт)__. Миға сұйықтық жиналған жағдайда хирург оны шығару үшін анастомаз (шунт) орнатады.\r\n\r\nАуруын асқындырмас үшін көптеген науқастар емделу мен қатар күтімілденуді қолға алады. Ал кейбіреулер тек күтімілденіп, симтомдарды бақылау үшін ісікке қарсы терапияны қолданбайды.\r\n\r\n__НАУҚАСТАРДЫҢ КҮТІМІНЕ ҚОЛДАУ КӨРСЕТУ__\r\n\r\nОнкологиялық аурулардың өзін өзі күтінгені аа маңызды болып табылады. Ол үшін жақсы тамақтанып, жеткілікті түрде белсенді қозғалыс жасау керек. \r\n\r\nОнкологиялық аурулар салмағын тұрақты ұтап тұру үшін нәуызы бай тағамдармен қоректенуі керек. Әсіресе ағуызы мол тағамдарды пайдаланғаны абзал. Жақсы тамақтану арқылы өзін-өзі жақсы сезінеді және көп энергия алады. Себебі, онкологиялық аурулардың емделген кезде немесе емделгеннен кейін тәбеті нашарлап кетеді. Олар өзін делсал сезінеді немесе шаршаңқы жүреді, не болмаса, дәм сезуі өзгеріп кетеді. Бұдан басқа, емдеудің жанама әсерлері (тәбетінің нашарлауы, жүрегі айнуы, құсуы немесе аузының қышуы сияқты) салмақты мәселелерді туындатуы мүмкін. Дәрігер, диетолог немесе басқа да медициналық қызметкерлер тамақтануға байланысты мәсселелерді шешуге көмектесуі мүмкін.  Көптеген адамдар салауатты өмір салтын сақтау арқылы өзін кәдімгідей жақсы сезініп жүреді. Жүру, йогамен айналысу, жүзу, және осындай спорттардың біраз түрлері  күштің сақталуына және энергияны тұрақты ұстауға және өмірлік тонусты көтеруге ықпал етеді.  Жаттығулар емделу процесінде жүрек айну, ауру секілді жағдайларды жеңілдетеді. Олар сондай-ақ, күйзелістен айығуға да көмек береді. Десе де, физикалық жүктеме жайында дәрігермен кеңесіп алудың маңызы зор болмақ. Егер физикалық жүктемеден ауру немесе басқа да мәселелер туындап жатса, ол жайында міндетті түрде дәрігерге хабарлау керек, дәрігер аталмыш жаттығулардың басқаша түрлеріне бағыттауы мүмкін.\r\n\r\n__РЕАБИЛИТАЦИЯ__\r\n\r\nРеабилитация – емдеу жоспарының ең маңызды бөлігі болап табылады. Реабилитацияның мақсаты адамның қажеттілігіне қарай және ісіктің науқасқа  күнделікті қалай әсер етеуіне байланысты қолданылады. Науқастың қалыпты өмірге тезірек оралуына көмектесу үшін дәрігерлер барлық мүмкіндіктерді қарастырады. Мынадай мамандардың көмегі қажет болуы ықтимал: \r\n\r\n•	Физиотерапевтер. Мидағы ісіктен және оны емдеу барысында науқас сал болып қалуы мүмкін.  Сондай-ақ олар адамның әлсіреуіне және тепе-теңдік сезімін сақтауда мәселелер тудыруы мүмкін. Физиотерапевтер науқастардың күш жинап, тепе-теңдікті қайта қалпына келтіруіне көмектеседі.\r\n•	Логопедтер. Логопедтер науқас жандардың сөйлеудегі проблемаларын шешіп, ойларын толық айтып жеткізе алуына көмектеседі. \r\nМи ісігіне шалдыққан балаларда ерекше мұқтаждықтар болуы мүмкін. Кейде оларға үйде де, ауруханада да репетиторлары  болады.   Үлгерімі нашар немесе есте сақтау қабілетінде проблемалары бар балаларға репетиторлар немесе мектептен кейін арнайы сабақтар өткізілуі керек. \r\n\r\n__АЛДАҒЫ УАҚЫТТАҒЫ КҮТІМ  __ \r\n\r\nМи ісігінен емделгеннен кейін тұрақты күтімілдену өте маңызды. Дәрігерлер ісіктіктің қайталанбайтынына көз жеткізу үшін егжей-тегжейлі тексерулер жүргізеді. Ол үшін физикалық тұрғыдан және неврологиялық тұрғыдан тексерулер өткізеді. Науқасқа уақытына қарай МЯР немесе КТ тағайындалады. Егер, науқаста анастомаз орнатылған болса, дәрігер оынң қалыпты жұмыс істеуін қадағалайды.  Дәрігер  алдғы уақыттағы күтімілдену жоспарын айтып, науқасқа қай уақыттарда келу керек, және қандай анализдер тапсыру керек екендігін түсіндіреді.\r\n\r\n__МИДЫҢ ҚАТЕРЛІ ІСІГІН  ЕМДЕЙТІН КЛИНИКАЛАР__\r\n\r\n•	Ұлттық медициналық холдингтің нейрохирургия орталығы\r\n•	РФ АМН Бурденко атындағы НИИ нерохирургиясы\r\n•	Онкологиялық және радиологиялық Қазақ институты\r\n•	Тұрғылықты мекен-жай бойынша онкологиялық диспансерлер\r\n•	Германиядағы Фрайбург қаласындағы университеттік клиника\r\n•	Түркиядағы Анадолу клиникасы\r\n•	Түркиядағы Аджибадем клиникасы\r\n•	Израильдағы Шемер медициналық орталығы\r\n•	Израильдағы Шиба емханасы\r\n•	Монте-Карлодағы LifeChtck диагностикасы\r\n•	Сингапурдағы Парквей клиникасы\r\n•	Оңтүстік Кореядағы Асан емханаы\r\n\r\n','translator',13,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Вибрациялық ауру (діріл ауруы)','','','kz','s','',0,'',2069,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543227300,1574763300,1543227452,'\'\'__Бұл не?__\'\' __Вибрациялық ауру__ – бұл дененің кейбір бөліктері, әдетте бақайлар мен саусақтардың суыққа  деген үлкен реакцияға ие болуы немесе эмоциялық күйзеліс (стресс) жағдайы.\r\n\r\n\'\'__Бұл ауру кімдерде пайда болады?__\'\' Ауру әдетте құрылысшыларда, машинисттерде,тігін машинасымен қолданатын тігіншілерде яғни тұрақты дірілдейтін құралдармен жұмыс жасайтын жұмысшыларда пайда болады.Осындай құралдар бұлшықеттің, байламдардың, сүйек және буындардың өзгерістеріне алып келіп, сол жердегі нерв жүйесін зақымдайды.Зақымдалған аймақтардың қан тамырлары қысылып, қандануы бұзылады.Кейбір адамдарда вибрациялық ауру жарақат нәтижесінде, түрлі аурулар салдарынан (склеродермия,ревматоидты артрит) немесе қан айналымды зақымдайтын дәрілерді (мысалы:никотин, кофеин,құрамында эфедрин бар препараттар) қабылдау әсерінен болады.','\'\'__Бұл не?__\'\' __Вибрациялық ауру__ – бұл дененің кейбір бөліктері, әдетте бақайлар мен саусақтардың суыққа  деген үлкен реакцияға ие болуы немесе эмоциялық күйзеліс (стресс) жағдайы.\r\n\r\n\'\'__Бұл ауру кімдерде пайда болады?__\'\' Ауру әдетте құрылысшыларда, машинисттерде,тігін машинасымен қолданатын тігіншілерде яғни тұрақты дірілдейтін құралдармен жұмыс жасайтын жұмысшыларда пайда болады.Осындай құралдар бұлшықеттің, байламдардың, сүйек және буындардың өзгерістеріне алып келіп, сол жердегі нерв жүйесін зақымдайды.Зақымдалған аймақтардың қан тамырлары қысылып, қандануы бұзылады.Кейбір адамдарда вибрациялық ауру жарақат нәтижесінде, түрлі аурулар салдарынан (склеродермия,ревматоидты артрит) немесе қан айналымды зақымдайтын дәрілерді (мысалы:никотин, кофеин,құрамында эфедрин бар препараттар) қабылдау әсерінен болады.\r\n    \r\n\'\'__Ол қалай пайда болады?__\'\' Әдетте адам ағзасы дене қызуын сақтау үшін суық сезінген кезде қан тамырларын тарылтады. Стресс немесе суық адам ағзасындағы бұл функциясының ұлғаюына себеп болуы мүмкін. Саусақ пен бақай (сирек жағдайларда аяқ, мұрын немесе құлақ) бозарып кетеді, ал қолмен ұстап көргенде суықтану сезіледі. Кейде бақай мен саусақ ұйып қалады немесе шаншып ауырады. Сондай-ақ қатты ауырсынып, ісінуі мүмкін. Вибрациялық ауры кезінде бұл белгілер анық білінуі немесе мүлдем болмауы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Вибрациялық аурудың симптомдары қандай?__\'\' Вибрациялық аурумен ауыратын науқастар мынадай шағымдары болады:\r\n\r\n•	Аз ғана уақыт болған суықтың әсерінен қолдарының немесе саусақтарының бозару белгілеріне. \r\n•	Саусақтардың шаншып ауырсынуы мен сезімталдығының төмендеуіне\r\n•	Саусақтардың бозару аралығына болатын ауырсыну және суықтану сезіміне\r\n•	Қол ұшы күшінің төмендеуіне\r\n\r\nВибрациялық аурудың емі алдын алу шараларымен қатар жүргізіледі. Атап айтқанда суықтан, күйзелістен және басқа да тітіркендіргіштерден аулақ болу жатады.Егер осындай шаралар көмектеспесе, онда дәрілік препарттар қабылдау қажет болады.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nвибрациялық ауру\r\nаяқ-қолдың ұюы\r\nқол ұшы күшінің төмендеуі\r\nсаусақтардың шаншып ауырсынуы\r\n','translator',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Желшешек ','','','kz','s','',0,'',2325,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543227420,1574763420,1543227568,'\'\'__Бұл не?__\'\' __Желшешек__ – Varicella-zoster герпес вирусымен таралатын жұқпалы ауру. Аталмыш вирустың жұғу жолдары: науқас жөтелгенде, түшкіргенде және денесінде көпіршікті өзгерістер сау адам денесіне жанасқанда жүзеге асады. Желшешек ауруы алғашғы 2-3 күнде өте жұқпалы келеді, яғни науқас денесінде бөртпелер мен көпіршіктер пайда болғанға дейін.\r\n\r\nЖелшешек ауруы көбінесе балаларда кездеседі және ол қауіпсіз өтеді. Ал жастарда, үлкендерде, жүкті әйелдердежәне де иммундық жүйесінде ақауы бар адамдарда ауыр ағымда өтуі мүмкін. Желшешек қыстың соңында және көктемнің басталысымен жиі байқалып, осы кезеңдерде өте жұқпалы келеді. Бұрындары желшешек ауруымен ауырмаған адамдардың вируспен қатынаста болғандардың 80-90 пайызы бұл инфекцияға шалдығады. Вирус адамға енген кезінде  алғашқы симптомдар пайда болғанша білінбеуі де мүмкін,ол әдетте 14-16 күнге, кейде 10-21 күнге дейін созылуы ықтимал.','\'\'__Бұл не?__\'\' __Желшешек__ – Varicella-zoster герпес вирусымен таралатын жұқпалы ауру. Аталмыш вирустың жұғу жолдары: науқас жөтелгенде, түшкіргенде және денесінде көпіршікті өзгерістер сау адам денесіне жанасқанда жүзеге асады. Желшешек ауруы алғашғы 2-3 күнде өте жұқпалы келеді, яғни науқас денесінде бөртпелер мен көпіршіктер пайда болғанға дейін.\r\n\r\nЖелшешек ауруы көбінесе балаларда кездеседі және ол қауіпсіз өтеді. Ал жастарда, үлкендерде, жүкті әйелдердежәне де иммундық жүйесінде ақауы бар адамдарда ауыр ағымда өтуі мүмкін. Желшешек қыстың соңында және көктемнің басталысымен жиі байқалып, осы кезеңдерде өте жұқпалы келеді. Бұрындары желшешек ауруымен ауырмаған адамдардың вируспен қатынаста болғандардың 80-90 пайызы бұл инфекцияға шалдығады. Вирус адамға енген кезінде  алғашқы симптомдар пайда болғанша білінбеуі де мүмкін,ол әдетте 14-16 күнге, кейде 10-21 күнге дейін созылуы ықтимал.\r\n\r\n\'\'__Желшешектің симптомдары__\'\': жоғарғы температура, әлсіздік және денеде көптеп таралған іші сұйықтыққа толы, қатты қышитын көпіршікті бөртпелердің пайда болуы. Бірнеше күннен кейін көпіршіктер жарылып, қабыршықталады және бір апта көлемінде жаңа көпіршіктер қайтадан пайда болады. Науқас өзінде қандай да бір белгілер пайда болғанға дейін вирусты тарата беруі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Асқынуы__\'\'. Жоғарыда атағандай желшешек қауіп тудырмайды,бірақ кейбір адамдарда ауыр ағымда өтуі мүмкін. Ондай адамдарға жастар,үлкендер және иммундық жүйесінде ақауы бар кез келген адамдар (ЖИТС-пен ауыратындар немесе гормональды дәрілерді қабылдайтындар) жатады. Желшешектің ең көп тараған асқыныуына денедегі көпіршіктер айналасындағы теріні зақымдайтын бактериальды инфекцияның пайда болуы жатады, ол ары қарай өкпеге, сүйекке,тіпті қанға дейін таралады. Басқа да асқынуларына вирустық өкпе тінінң және бас миы тінінің қабынуы жатады.\r\n\r\n\'\'__Желшешектің емі__\'\' науқастағы бөртпелердің таралуына, жоғарғы температураға және әлсіздікке қарсы бағытталалды .Желшешектің алдын алу мақсатында қарсы арнай вакцина қолданылады ол балаларға және әлі желшешекпен ауырмаған жастарға, үлкен кісілерге қолданылады.\r\n\r\n\r\n\'\'Балалар мен нәрестелердің ауыз қуысындағы проблемалар\'\'\r\n\'\'Дене қызуының көтерілуімен жалғасатын бөртпе\'\'\r\n\'\'Баланың дене қызуының көтерілуімен жалғасатын бөртпе\'\'\r\n\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nжелшешек\r\nбөрту\r\nқышу\r\nтемпература \r\n\r\n','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Венерологиялық аурулар (жыныстық аурулар) ','','','kz','s','',0,'',2651,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543232760,1574768760,1543232899,'__Венерологиялық аурулар__ – бұл жыныстық қатынас арқылы таралатын жұқпалы аурулар. Сондай-ақ, кейбір жыныстық жолмен берілетін инфекциялар жүкті әйелдің ішіндегі баласына жүктілік кезінде немесе жүктіліктен кейін жұғуы мүмкін.\r\n\r\nВенерологиялық ауруды адам кез келген жыныстық қатынас кезінде (гетеросексуалды  мен гомосексуалды), сонымен қатар ауыз немесе тік ішектің жыныс мүшелерімен тығыз байланыста болғанда жұқтыруы мүмкін. Жыныстық қатынаспен айналысатын адамдарды тұрақсыз ауыстыру және мүшеқапты пайдаланбау жыныстық аурулардың дамуына әкеп соқтырады.\r\n\r\nНегізінде венерологиялық аурулардың алдын алуға болады, ол үшін тұрақсыз жыныстық қатынасқа түспеу қажет және жыныстық қатынас кезінде мүшеқапты пайдалану керек болады.','__Венерологиялық аурулар__ – бұл жыныстық қатынас арқылы таралатын жұқпалы аурулар. Сондай-ақ, кейбір жыныстық жолмен берілетін инфекциялар жүкті әйелдің ішіндегі баласына жүктілік кезінде немесе жүктіліктен кейін жұғуы мүмкін.\r\n\r\nВенерологиялық ауруды адам кез келген жыныстық қатынас кезінде (гетеросексуалды  мен гомосексуалды), сонымен қатар ауыз немесе тік ішектің жыныс мүшелерімен тығыз байланыста болғанда жұқтыруы мүмкін. Жыныстық қатынаспен айналысатын адамдарды тұрақсыз ауыстыру және мүшеқапты пайдаланбау жыныстық аурулардың дамуына әкеп соқтырады.\r\n\r\nНегізінде венерологиялық аурулардың алдын алуға болады, ол үшін тұрақсыз жыныстық қатынасқа түспеу қажет және жыныстық қатынас кезінде мүшеқапты пайдалану керек болады.\r\n\r\n\'\'__Венерологиялық ауруларға мыналар жатады:__\'\'\r\n\r\n•	Гонорея\r\n•	Хламидиоз\r\n•	Трихомоноз\r\n•	Мерез\r\n•	Сыртқы жыныс мүшелерінің герпесі\r\n•	Жынытық аумақтағы сүйелдер немесе Папиллома вирус. Айта кету керек, Папиллома вирусының кейбір түрлері жатыр мойнының қатерлі ісігін тудыруы мүмкін.\r\n•	В гепатиті\r\n•	ЖИТС-ті тудыратын дамның иммундық тапшылық вирусы\r\n\r\nСонымен қатар өзге де инфекциялар, атап айтқанда С гепатиті, цитомегалия вирусы, қышыма және қасаға биті сияқты аурулар да жыныстық жолмен жұғады.\r\n\r\n\'\'__Венерологиялық аурулардың симптомдары әйел адамдарда және ер адамдарда әр түрлі болады.__\'\'\r\n\r\n\'\'__Венерологиялық аурулардың ер адамдарда келетін симптомдары:__\'\'\r\n\r\n•	Зәр шығару кезіндегі ауырсынудың болуы (көп жағдайда бұл алғашқы симптом)\r\n•	Сыртқы жыныс мүшелерінде қышу, күю, аурысыну сезімі болады.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Зәрдің бұлдыр болуы\r\n•	Сыртқы жыныс мүшесінен бөліндінің шығуы\r\n•	Жыныстық аймақта бөртпе,сүйел,жаралардың пайда болуы.\r\n•	Ұма аймағында ауырсыну (эпидидимит)\r\n•	Қуық асты безінің қабынуы (простатит белгілері)\r\n•	Өзге де симптомдар.\r\n\r\n\'\'__Венерологиялық аурулардың әйел адамдарда келетін симптомдары:__\'\'\r\n\r\n•	Бірнеше күннен бірнеше апта аралығында қынаптан исі жағымсыз,түссіз,қою бөліндінің бөлінуі.\r\n•	Жыныстық аймақта қышу, күю, ауырсыну сезімі болады.\r\n•	Қасаға аймағында ауырсыну\r\n•	Жыныстық қатынас кезінде ауырсыну\r\n•	Зәр шығару кезіндегі ауырсынудың болуы\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Қасаға аймағында бөртпе,сүйел,жаралардың пайда болуы.\r\n•	Жыныстық қатынастан кейін қанды бөліністердің болуы\r\n•	Өзге де симптомдар\r\n\r\nАталмыш симптомдарға медициналық көмек қажет. Бұл симптомдар пайда болған кезде жыныстық қатынастан дереу бас тартып, міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет. Венерологиялық аурулардың көбісі антибиотиктермен  және өзге де дәрі-дәрмектермен емделеді.\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nжыныстық аурулар\r\nгонорея\r\nмерез\r\nтрихомоноз\r\nгепатит\r\nЖЖБИ \r\nЖЖБА\r\n','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Вегето-тамырлық дистония ','','','kz','s','',0,'',2073,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543232880,1574768880,1543232946,'','__Вегето-тамырлық дистонияны__ өздігінен болатын ауру немесе оны синдром ретінде қарастыруға болады. Бірақ, екі жағдайда да бірінші кезекте жүрек-қан тамыр жүйесі зақымдалады.\r\n\r\nВегето-тамырлық дистония кезінде ағзаның барлық жүйелерінде органикалық өзгерістер болмайды, атап айтқанда: нерв жүйесінде, жүректе, эндрокинді бездерде және т.б. Дегенмен функционалдық бұзылыстар анықталып жатады, әсіресе ұстама уақыты кезінде жүрек-қан тамыр жүйесінің және вегативті нерв жүйесінің зақымдалуы секілді. \r\n\r\nВегато-тамырлық дистония ауруы дамуына келесі факторлар әсер етеді, оларды былай топтстыруға болады: жағымсыз ауа-райы, ағзада эндокринді бездердің қайта қалыптасуы, висцералдық мүшелердің бірінші рет зақымдалуы, шеткері эндокринді бездердің бірінше рет ауруы,аллергия. үлкен ми қыртысының нашарлауы және жүйкенің тозуы.\r\n\r\nӘдетте вегато-тамырлық дистония нерв жүйесіне, миға эмоциялық артық жүктеме түсіргеннен кейін, ал кейде басынан өткерген инфекциядан кейін пайда болады.\r\n\r\nАуруға қатысты болатын шағымдар: тез шаршау, ұйқының бұзылуы,эмоциялық тұрақсыздық, жүрек соғысының ұстамасы, жүрек аймағындағы шаншып ауырсынуы,кейде қан қысымының сәл көтерілуі немесе төмендеуі,бастың айналуы,аяқ-қол қимылының шектелуі, тобық және білезік сүйек аймақтарының суықтануы, сонымен қоса тыныс алған кезде ауаның жетіспеуі,«респираторлық синдром», ентігу және беткей тыныс алу болады.\r\n\r\n\'\'__Емі__\'\': ең алдымен аурудың себебін анықтап, оны жою керек, науқасты тыныштық жағдайына келтіріп, жұмысы мен демалысын кезектеп қалыптастыру, емдік жаттығулар жасау, қарсы көрсеткіштер болмаса бірқалыпты физикалық жүктеме тиімдірек болады (аутогенді жаттығу әдісі, өз-өзіне массаж жасау, психофизикалық жаттығу), физиотерапиялар (қылқанды ванналар,душ және т.б. ) және таза ауада серуендеу. Қажет жағдайда жеке дәрігер терапевт немесе невролог дәрілер тағайындайды (мысалы:бромидтер, транквилизаторлар, седативті препараттар және т.б.).\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nвегато-тамырлық дистония\r\nпороксизм\r\nВТД\r\nвегато-тамырлық дистонияны алматыда емдеу\r\nнерв жүйесі\r\nнерв жүйесінің бұзылыстары\r\n','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Васкулит ','','','kz','s','',0,'',853,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233120,1574769120,1543233169,'__Васкулит__ – бұл қан тамырлары қабырғасының қабынуы. Аталмыш қабыну қан тамырлары қабырғасын тарылтып, оларды зақымдауы мүмкін. Өз кезегінде ол бөртпе, әлсіздік, түйсік өзгерістерін және де өзге симптомдарды туындатады.\r\n\r\nВаскулит көптеген __себептерден__, соның ішінде аллергиялық реакциялар мен тері туберкулезі сияқты аурулардың әсерінен болады.','__Васкулит__ – бұл қан тамырлары қабырғасының қабынуы. Аталмыш қабыну қан тамырлары қабырғасын тарылтып, оларды зақымдауы мүмкін. Өз кезегінде ол бөртпе, әлсіздік, түйсік өзгерістерін және де өзге симптомдарды туындатады.\r\n\r\nВаскулит көптеген __себептерден__, соның ішінде аллергиялық реакциялар мен тері туберкулезі сияқты аурулардың әсерінен болады.\r\n\r\nҚан тамырларынан қан кету әсерінен тері үстінде көгерулер мен қанды дақтар қалыптасады. Васкулит тіндер мен мүшелердің қанмен қамтамасыз етілуін төмендетіп, тромб түзілуін тудырады, сондай-ақ тіндердің зақымдануы мен мүшелердің қызметтерінің нашарлауына әкеледі.\r\n\r\nВаскулиттің емі пайда болған себептеріне байланысты, кей жағдайда өз бетінен жазылып кетеді. Емдеу барысында кортикоидтар секілді қабынуға қарсы препараттар қолданылады.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nВаскулит\r\nТамыр қабырғаларының қабынуы\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Вагинит ','','','kz','s','',0,'',2466,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233120,1574769120,1543233223,'__Вагинит__ (кольпит) -  бұл қынаптың шырышты қабатының қабынуы. Қоздырғыштары әр түрлі бактериялар болып табылады. Оның алғашқы белгілері әйелдің жыныс мүшелері аймағында ашыту сезімі болады. Қатысты факторларға аналық бездің гипофункциясы, жеке гигиена ережелерін сақтамау жатады.\r\n\r\nВагиниттің жедел, жеделдеу және созылмалы түрде болады..Жедел қабыну кезінде науқас қынаптағы ауырлық сезіміне, сыртқы жыныс аймағының ашуына, қышуына және сол аймақтан серозды-іріңді бөлінділер бөлінгендігіне шағымданады. Кез келген бөліндіні көрген сәтте, қатты қорықпаған абзал, өйткені бұл қарапайым вагинит болуы мүмкін. Дәрігер гинекологқа қаралу қажет. Аурудың пайда болуы алғашында сыртқы жыныс аймағында ақ түсті бөлінділердің бөлінуімен көрінеді. Бөлінділер су тәрізді немесе іріңді болады және зәр шығару кезінде қышу, ашу сезімі сезіледі. Әйел адам әрдайым жыныс мүшелері аймағында ауырлық пен жағымсыз сезінулер болады. Жыныстық қатынас кезінде ауырсыну болады. Бұл жағымсыз әсерлерге қарамастан қарапайым вагинит әйел ағзасында қатты өзгерістер тудырмайды. Алайда міндетті түрде дәрігерге қаралу керек. өткені бұл аурудың симптомдары кандидоз,хламидиоз,трихоманиаз сияқты аурулармен сәйкес келеді.','__Вагинит__ (кольпит) -  бұл қынаптың шырышты қабатының қабынуы. Қоздырғыштары әр түрлі бактериялар болып табылады. Оның алғашқы белгілері әйелдің жыныс мүшелері аймағында ашыту сезімі болады. Қатысты факторларға аналық бездің гипофункциясы, жеке гигиена ережелерін сақтамау жатады.\r\n\r\nВагиниттің жедел, жеделдеу және созылмалы түрде болады..Жедел қабыну кезінде науқас қынаптағы ауырлық сезіміне, сыртқы жыныс аймағының ашуына, қышуына және сол аймақтан серозды-іріңді бөлінділер бөлінгендігіне шағымданады. Кез келген бөліндіні көрген сәтте, қатты қорықпаған абзал, өйткені бұл қарапайым вагинит болуы мүмкін. Дәрігер гинекологқа қаралу қажет. Аурудың пайда болуы алғашында сыртқы жыныс аймағында ақ түсті бөлінділердің бөлінуімен көрінеді. Бөлінділер су тәрізді немесе іріңді болады және зәр шығару кезінде қышу, ашу сезімі сезіледі. Әйел адам әрдайым жыныс мүшелері аймағында ауырлық пен жағымсыз сезінулер болады. Жыныстық қатынас кезінде ауырсыну болады. Бұл жағымсыз әсерлерге қарамастан қарапайым вагинит әйел ағзасында қатты өзгерістер тудырмайды. Алайда міндетті түрде дәрігерге қаралу керек. өткені бұл аурудың симптомдары кандидоз,хламидиоз,трихоманиаз сияқты аурулармен сәйкес келеді.\r\n\r\nВагинит микроағзалардан туындайды. Микроағзалар қалыпты түрде қыныптың ішінде болады, бірақ аз мөлшерде. Қабыну кезінде қыныптың ішіндегі патогенді микроағзалар (стафилококктар, стрептококтар және т.б.) көбейеді. Олардың көбеюі жүктілік кезінде күшейеді. Сондықтан жүктілік кезінде вагинит болса, оны тезірек емдеу қажет. Өтйкені, ол туу кезінде балаға жұғуы мүмкін. Вагинит сонымен қатар туу кезінде жатырдың жыртылуына себеп болады.\r\n\r\nВагинитті туындатқан микробқа түріне байланысты жергілікті және жалпы емдейді. Жазылуына септік ететін маңызды фактордың бірі – ем алу кезінде жыныстық қатынасты толық тоқтату болып табылады. Ірінді және шырышты бөлінділер кезінде жатырдың ішін антисептикалық ерітінділермен жуып шаяды. Сонымен қатар, бір уақытта иммунитетті көтеретін дәрілер беріледі. Қоздырғыштардың сезімталдығына байланысты антибиотиктер тағайындалады. Оларды жақпа май түрінде қолданады.\r\n\r\nЖалпы жүкті әйелдердің вагинитін емдеуге ерекше көңіл бөлінеді.Себебі, бір жағынан олардағы қабыну процессін толығымен жою маңызды болмақ, екінші жағынан жүктілік дәрілік препараттарды қолдану тәсілдеріне және дозаларына шектеу қояды. Вагинитті дұрыс емдеу және алдын алу көп жағдайда жақсы болжам жасауға мүмкіндік береді.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nвагинит\r\nкольпит\r\n','translator',7,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Жүктілік кезіндегі қынаптық қан кету және оның ауырлық дәрежелері ','','','kz','s','',0,'',730,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233180,1574769180,1543233264,'Қынаптық қан кетудің ауырлық дәрежесін төменде көрсетілген белгілер бойынша анықтауға болады:\r\n\r\n•	Ауыр дәрежедегі қан кету: 2 сағат ішінде 2 қалың төсеменің және 2 супер тампонның қанға толуы. Ескерту: жүкті әйелде қанның қатты бөлінуі немесе ұйындысының шығуы мүмкін, бірақ егер қан кету тоқтайтын болса, онда бұл жағдайда қан кетудің ауыр дәрежесіне жатпайды.\r\n•	Орташа дәрежедегі қан кету: 3 сағат ішінде 1 ең үлкен төсеменің немесе 1супер тампонның қанға толуы.\r\n•	Әлсіз дәрежедегі қан кету: 3 сағаттан көп уақытта ең үлкен қалыңдықтағы 1 төсемеден аз қолдану.\r\n•	Ең аз (минималды) қан кету: қынаптан бірнеше ғана қан тамшысының шығуы немесе сол жерде дақтың пайда болуы. ','Қынаптық қан кетудің ауырлық дәрежесін төменде көрсетілген белгілер бойынша анықтауға болады:\r\n\r\n•	Ауыр дәрежедегі қан кету: 2 сағат ішінде 2 қалың төсеменің және 2 супер тампонның қанға толуы. Ескерту: жүкті әйелде қанның қатты бөлінуі немесе ұйындысының шығуы мүмкін, бірақ егер қан кету тоқтайтын болса, онда бұл жағдайда қан кетудің ауыр дәрежесіне жатпайды.\r\n•	Орташа дәрежедегі қан кету: 3 сағат ішінде 1 ең үлкен төсеменің немесе 1супер тампонның қанға толуы.\r\n•	Әлсіз дәрежедегі қан кету: 3 сағаттан көп уақытта ең үлкен қалыңдықтағы 1 төсемеден аз қолдану.\r\n•	Ең аз (минималды) қан кету: қынаптан бірнеше ғана қан тамшысының шығуы немесе сол жерде дақтың пайда болуы. \r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nқан кету\r\nқынаптық қан кету \r\n\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Бурсит (ұра)','','','kz','s','',0,'',1745,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233240,1574769240,1543233329,'__Бурсит (ұра) __– іші сұйықтыққа толы буын қалталарының қабынуы. Олар көбінесе аяқ-қол буындарында кездеседі. Негізгі қызметтері осы сүйектердің бір-біріне жанасқанда желінбеуін қамтамасыз етеді және амортизаторлық қызметін атқарады. Буын қалталары дененің көптеген жерлерінде, буындардың ішінде және жанында, сонымен қоса үйкеліс және қысым болатын жерлерде кездеседі. Кейбір бурситтердің арнайы атаулары бар, мысалы: «үй шаруасындағы әйелдің тізесі», «солдат аяғы» және «теннисшінің шынтағы». ','__Бурсит (ұра) __– іші сұйықтыққа толы буын қалталарының қабынуы. Олар көбінесе аяқ-қол буындарында кездеседі. Негізгі қызметтері осы сүйектердің бір-біріне жанасқанда желінбеуін қамтамасыз етеді және амортизаторлық қызметін атқарады. Буын қалталары дененің көптеген жерлерінде, буындардың ішінде және жанында, сонымен қоса үйкеліс және қысым болатын жерлерде кездеседі. Кейбір бурситтердің арнайы атаулары бар, мысалы: «үй шаруасындағы әйелдің тізесі», «солдат аяғы» және «теннисшінің шынтағы». \r\n\r\n•	__Травматикалық бурсит__ – буынға тікелей соққы нәтижесінде дамыған синовиальды қаптың ішіне қан кету.\r\n•	__Септикалық бурсит__ –синовиальды қаптың инфекциялық қабынуы, кейде травматикалық бурситтен кейін дамиды. Септикалық бурсит кезінде міндетті түрде дәрігердің көмегі керек, өйткені ол хирургиялық ем немесе науқасты бөлімшеге жатқызу арқылы антибактериялық емді тағайындайды.\r\n \r\n\'\'__Себептері.__\'\' Бурсит инфекцияның немесе жүйелік аурулардың (мысалы, артрит), жарақаттар, сонымен қоса синовиальды қапқа күнделікті түсетін қысым мен қимылдың нәтижесінде және буындардың әрқашан тез қимылдауынан болады.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары:__\'\'\r\n\r\n•	Зақымдалған буын қалтасының қимылдағанда, қысым түскенде ауырсынуы\r\n•	Буын қалтасының ішіне артық сұйықтық жиналуынан ісіну\r\n•	Зақымдалған буын маңында температураның болуы, қызару\r\n \r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Әдетте бурситті үй жағдайында емдеуге болады, атап айтқанда аурсынуды тудыратын қимылдарды шектеу және қабынуға қарсы дәрілерді қабылдау арқылы. Егер өзгеріске ұшыраған аймақ қызарып, температурасы көтеріліп тұрса, бұл инфекцияның барын көрсетеді. Мұндай жағдайда міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nбурсит\r\nсиновиальды қабықтың қабынуы\r\nтравматикалық бурсит\r\nсептикалық бурсит\r\n\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Бульбоспинальды салдану','','','kz','s','',0,'',966,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233300,1574769300,1543233396,'__Бульбоспинальды салдану__ – бұлшықеттің әлсіздігі және төзімділігінің төмендеуімен сипатталтын өте сирек кездесетін созылмалы ауру. Бұлшықеттің әлсіздігі ақырындап дамиды, бірінші кезекте мимикалық бұлшықеттерді зақымдап, адамда қабақтың төмен түсуі, қосарланып көру, сөйлеу, шайнау және тыныс алу қиындықтары секілді симптомдары пайда болады.','\'\'__Бұл не?__\'\' __Бульбоспинальды салдану__ – бұлшықеттің әлсіздігі және төзімділігінің төмендеуімен сипатталтын өте сирек кездесетін созылмалы ауру. Бұлшықеттің әлсіздігі ақырындап дамиды, бірінші кезекте мимикалық бұлшықеттерді зақымдап, адамда қабақтың төмен түсуі, қосарланып көру, сөйлеу, шайнау және тыныс алу қиындықтары секілді симптомдары пайда болады.\r\n\r\nБульбоспинальды салданудың нақты \'\'__себебі__\'\' әлі анықталмаған. Алайда, аурудың дамуы бұлшықеттің тіндеріне қарсы бағытталған аутоантиденелердің түзілуінен болады деп есептеледі. Бульбоспинальды салдану кез келген жаста әйелдер мен еркектерде кездеседі, әсіресе қалқанша безінде проблемасы бар жас әйелдерде көбірек кездеседі.\r\n\r\nБульбоспинальды салдануды \'\'__емдеу__\'\' кезінде бұлшықет әлсіздігін жоятын және жұмысын жақсартатын дәрілік препараттар тағайындалады. Кей жағдайларда қалқанша безін алып тастау көмектесуі мүмкін.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nбульбоспинальды салдану\r\nбұлшықеттің әлсіздігі \r\n\r\n','translator',7,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Булимия ','','','kz','s','',0,'',2542,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233360,1574769360,1543233463,'Булимия ( син. ашқарақтық, кинорексия) - аш ішектің жалпы әлсіздігі мен асқазанның ауырсынуымен бірге жүретін патологиялық жағдай, аштық сезімінің күрт күшейе түсуімен сипатталады; гиперинсулинизм, мидың зақымдануы кезінде байқалады. \r\n\r\nЕкі түрі бар.\r\n\r\nБірінші - жүйкелік булимия –  25-30 жас аралығында пайда болады. Ондай адам ауыр сезімтал, ашушаң болып тұрады да бір нәрсені жеп алғаннан кейін ғана тынышталады. Бастапқы уақытта күйзеліс кезінде тамақ жеп жүреді, кейін кез-келген ыңғайсыздық туындаса тамаққа деген аңсары ауып тұрады. Ол үшін тамақ «өмірінің мәрі» болып қалыптаса бастайды. Бұл ауру – жүйкелік булимия деп аталады.','Булимия ( син. ашқарақтық, кинорексия) - аш ішектің жалпы әлсіздігі мен асқазанның ауырсынуымен бірге жүретін патологиялық жағдай, аштық сезімінің күрт күшейе түсуімен сипатталады; гиперинсулинизм, мидың зақымдануы кезінде байқалады. \r\n\r\nЕкі түрі бар.\r\n\r\nБірінші - жүйкелік булимия –  25-30 жас аралығында пайда болады. Ондай адам ауыр сезімтал, ашушаң болып тұрады да бір нәрсені жеп алғаннан кейін ғана тынышталады. Бастапқы уақытта күйзеліс кезінде тамақ жеп жүреді, кейін кез-келген ыңғайсыздық туындаса тамаққа деген аңсары ауып тұрады. Ол үшін тамақ «өмірінің мәрі» болып қалыптаса бастайды. Бұл ауру – жүйкелік булимия деп аталады.\r\n\r\nӘрине, әрдайым күйзеліс жағдайында, тамақ жегісі келсе оның бәрін булимия деп айта беруге болмайды.  Бірақ, егер бұл симптом  ерекше бір тұрақтылықпен орындалатын болса, жұмысқа кедергі келтірсе, өмірге кедергі келтірсе, сіз оған көңіл бөлуге тиіссіз және дәрігерге қаралғаныңыз абзал.\r\n\r\nБулимия өте қинайтын жағдай. Ол кезде қанықтылық сезімі жоғалып кетеді, азық-түлік мөлшерінің бақылауы жоғалады: тамақ ішкеннен кейін адам тояттай алмай қалады. Асқазаны ауырғанша ас ішеді, содан кейін оны құсып, немесе тез арада басталуы мүмкін. Бірдеңе дұрыс емес екенін түсінгенде-ақ, науқас, өзін артық тамақтан тиылса, мысалы, дүйсенбіден бастап ол жаңа өмір бастай алады. Әрине, бұл дүйсенбісі ешқашан қайтып келмейді.\r\n\r\nБулимияның екінші түрі әдетте жасөспірім қыздарда туындайды. Әдетте, қыздардың бұл жасы  кез-келген аштықты сезінбейтіндігімен, сондай-ақ кенеттен салмақтағы өзгерістермен, сұмдық тәбетпен сипаттлатын ауыспалы кезеңдері болып табылады. Міне, бұл кезеңдегі салмақты жылдам жинап, жылдам түсіруі аталмыш мәселеге деген қауіпті жасырын күйінде қалдырады: қыздың тәбеті күшті болған кезде алаңдамайды, себебі салмағын жоғалту оңай. Ол өзі қалағанынша тамақ жеп, қалаған кезде тәбетін баса да алады. Оның өз уақыты келмейінше, оның тәбетінің күштілігі де басылмайды, салмағы тұрақты түрде өсе береді.\r\n\r\nЕмдеу. Ең алдымен, емдеу ерте басталғанын, оның тиімділігін жоғарылатуын және шығындарды төмендететінін түсіну керек (тек тәжірибелі психотерапиямен ғана аласыз). Үздік нәтиже психотерапия (жеке және отбасылық), диеталық терапия және препаратты емдеу комбинациясы арқылы алынады.\r\n\r\nБулимияны емдеу ауруханада жүргізілсе, өте тиімді болады. Түсіндірмелі психотерапия шеңберінде емдеу жүргізіледі, тиісті шаралар қолға алынады, диета және тұру тәртібі талқыланады. Талаптарды орындау бойынша күш-жігер әртүрлі сыйақылармен бірге жүреді.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nбулимия \r\nжүйкелік булимия\r\n','translator',7,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Бруксизм (тісті шықырлату)','','','kz','s','',0,'',834,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233420,1574769420,1543233523,'__Бруксизм__ (тісті шықырлату) – адамның ұйықтап жатқан кезде тісін шықырлатуын атайды.Әдетте бұл ұйқы мезгілінде болады. Бұл процесс әсерінен тіс тегістеліп, үшкірленеді және тістің эмалі құртылып, ауырсыну пайда болады.','__Бруксизм__ (тісті шықырлату) – адамның ұйықтап жатқан кезде тісін шықырлатуын атайды.Әдетте бұл ұйқы мезгілінде болады. Бұл процесс әсерінен тіс тегістеліп, үшкірленеді және тістің эмалі құртылып, ауырсыну пайда болады.\r\n\r\nБурксизімнің себептері белгісіз болғанымен, ол мыналардың әсерінен болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Эмоциялық күйзеліс, шаршау немесе ұйқының бұзылуы\r\n•	Тістенудің дұрыс болмауы немесе қисаюы, тістердің болмауы\r\n•	Алькогольдік өнімдерді және есірткіні пайдалану\r\n•	Адамның ішінде құрттардың болуы\r\n•	Психикалық бұзылыстар нәтижесінде\r\n\r\nЕгер тісті шықырлату тіс жарақатын тудыратын болса, онда стоматологқа қаралу керек. Себебі, стоматолог сізге қандай ем қажет екенін тағайындайды.Тістің ары қарай зақымдалуын алдын алу үшін ауыз қуысын қорғайтын құрылғылар берілуі мүмкін.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nбруксизм\r\nтісті шықырлату ','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Бронходилататорлар (Бронх кеңейткіштері)','','','kz','s','',0,'',5824,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233480,1574769480,1543233628,'__Бронходилататорлар__ тыныс алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.','__Бронходилататорлар__ тыныс алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.\r\n\r\nБронходилататорлардың тез әрекет ететін формалары демікпе симптомдарын жеңілдетеді немесе басады және демікпе ұстамалары кезінде айтарлықтай  жақсы әсер етеді. Ұзақ уақыт қолданылатын бронходилататорлардың түрлері демікпе симптомдарын бақылау және оның кедергілерін болдырмау үшін тиімді болып табылады.\r\n\r\nБронходилататорлардың үш негізгі түрі бар: бета-2 антагонистер (жылдам әрекет ететін және ұзартылған әрекет нысандары), антихолинергия және теофиллин.\r\n\r\nБета 2 антагонистерінің - жылдам әрекет ететін ингаляциялық нысандарына мыналар жатады:\r\n\r\n•	Альбутерол (Провинтил ГФА, Вентолин ГФА, Акунеб)\r\n•	Алюпент\r\n•	Комбивент ( бета 2-антагонист және антихолинергетиктің біріктірілген түрі)\r\n•	Дуонеб (бета 2-антагонист және антихолинергетиктің біріктірілген түрі)\r\n•	Максэр\r\n•	Ксопинекс\r\n\r\nЖоғары жылдамдықты бета-2 антагонисты «тез жұмыс істейтін», «тыныштандыратын» немесе «құтқаратын» дәрілер деп те аталады, өйткені олар тыныс жолдарын босату арқылы демікпе симптомдарын тез арада реттейді. Бұл ингаляторлар күтпеген және ауыр немесе бірінші рет болған демікпе симптомдарын емдеуге арналған. Олардың әері 20 минут ішінде білінеді және 4-6 сағатқа дейін созылады. Осындай препараттардемікпе симптомдарын болдырмау үшін физикалық жүктеменің алдында 15-20 минут бұрын қабылданады.\r\n\r\nАльбутерол таблетка немесе сұйық формада ауызбен ішілетін дәрі. Ауызбен ішуге арналған 2-антагонистер көбінесе жанама әсерлер береді, өйткені олар жоғары дозада беріледі және өкпеге ауысатын қанға сіңеді. Ингаляциялық нысандар тікелей өкпеде жиналады, сондықтан олардың жанама әсері аз болады.\r\n\r\nЖылдам әрекет ететін 2-бета антагонисттерді асыра пайдалану демікпе тұрақсыздығын көрсетеді, бұл агрессивті емдеуді қажет етеді. Егер сізге тез әрекет ететін бета-2 антагонисті аптасына екі реттен артық пайдалану қажет болса, ұзақ уақыт қолданылатын дәрі-дәрмектерді бақылау, және сұйылтылған стероидтер және ұзартылған әрекеттердің бета-2 антагонистері (төменде қараңыз) сияқты санын көбейту керек пе? осы туралы дәрігеріңізбен сөйлесу керек.\r\n\r\nБета 2 антагонистері - ұзартылған әрекеттер нысандары:\r\n\r\n• Адвэр (бета 2 антагонисті және қабынуға қарсы препаратты біріктіреді)\r\n• Сиревент\r\n• Форадил\r\n\r\n__ЕСКЕРТПЕ:__ Бета 2 антагонисты демікпе ұстама симптомдарын тез жеңілдету үшін емес, демікпені бақылауда ұстау үшін қолданылады. Бұл дәрілер кеш әсер етеді, бірақ олардың әрекетінің әсері 12 сағатқа дейін созылады.\r\n\r\nТек қана Сиревент пен Форадил - тыныс алуға болатын 2-антагонист болып табылады. Ұзақ уақыт бойы тыныс жолындағы тыныс жолдарын ұстап тұру үшін күніне екі рет қабылдайды. Сондай-ақ, олардың жаттығулардан туындаған деміккенді емдеуде  тиімділігін растады. Сиревент пен Форадил ингаляцияға арналған құрғақ ұнтақ түрінде де шығарылады. Cerevent, сондай-ақ Адвэр препаратымен қоса пайдаланылады.\r\n\r\nБета-2 антагонистінің жанама әсерлері:\r\n\r\n• Нерв немесе әлсіздік\r\n• Өте асқыну немесе гиперактивтілік\r\n• Жүрек соғуының жиілуі\r\n• асқазанның бұзылуы (сирек кездесетін жағдай)\r\n• Ұйқының бұзылуы (сирек кездесетін жағдай)\r\n\r\n__Антихолинергиялық препараттар__\r\n\r\nAtrovent - антихолинергиялық препараттармен байланысты бронходилатердің басқа түрі. Ол демікпе ауруларын бақылау үшін қолданылады және дереу немесе жылдам жеңілдететін дәрі емес. Ол өлшенген дозаның ингалятор түрінде де, ингаляциялық ерітінді түрінде де шығарылады. Астмамен ауыратын науқастарда ингаляциялық, тез әрекет ететін бета 2 антагонистімен бірге қолданғанда ең тиімді әсер береді. Бұл дереу жеңілдетілген дәрілік зат емес, өйткені ол қолданғаннан кейін 60 минуттан кейін әрекет етеді. Олар астма ұстамаларын  емдеу үшін сирек қолданылады.\r\n\r\nЖанама әсерлері кішігірім, көбінесе тамақтың құрғауы орын алады. Егер препарат көзге түсіп кетсе, көз бұлдырап көріп қалуы мүмкін.\r\n\r\nТеофиллин\r\n\r\nТеофиллин - бұл астманы бақылау үшін қолданылатын бронходилатордың тағы бір түрі. Ол Unifil, Theo-Dur, Slo-Bid және Theo-24 сауда белгісімен сатылады және ауызша (таблетка және сұйық) және веналық түрде қолданылады. Бұл ұзаққа  уақытта әсер беретін дәрі және демікпе ұстамаларының алдын алады. Теофиллин күрделі бақылауға немесе ауыр астма ауруларын емдеуге арналған және күн сайын қолданылуы керек дәрі.\r\n\r\nЖанама әсерлері:\r\n\r\n• Жүрек ауруы және / немесе құсу\r\n• Диарея\r\n• Асқазанның ауыруы, бас ауруы\r\n• жылдам және тұрақты емес жүрек соғысы\r\n• Бұлшықет құрысуы\r\n• ашуланшақтық және мінездің тұрақсыздығы\r\n• белсенділіктің артыуы\r\n\r\nБұл белгілер дәрінің дозаланғана байланысты пайда болуы мүмкін. Дәрігер сізге қолданатын дозаның дұрыстығына көз жеткізу үшін сізге алдымен сынама жүргізеді.\r\n\r\nДәрігерлерге сіз демікпені емдеу үшін теофиллинді  қабылдағаныңыз туралы және онымен қоса басқа да антибиотиктер, мысалы, эритромицинді қолданғаныңыз жайында хабардар етуіңіз керек,  сондай-ақ ұйқы безін емдеуге арналған дәрі-дәрмектер теофиллиннің әсер ету механизміне әсер етуі мүмкін де есекру маңызды болмақ. Сондай-ақ, сіздің дәрігеріңіз басқа барлық медициналық жағдайлар туралы білетініне көз жеткізіңіз, себебі кейбір  аурулардан сіздің денеңіздің Теофиллинге әсері басқаша болуы мүмкін.\r\n\r\nДемікпемен ауыратын адамдар үшін темекі шегу немесе темекі түтінін жұту аса қатты қауіпті, сонымен қатар теофиллиннің денеге кері әсерін тигізуі мүмкін екендігін есте сақтаңыз. Жалпы мүмкіндігінше түтіннен аулақ болған жөн.\r\n  \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nбронходилататорлар\r\nбронх демікпесі\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ботулизм (тамақтан уланудан болатын ауру)','','','kz','s','',0,'',3086,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233660,1574769660,1543233716,'Ботулизм - бұл ботулизмнің таяқшалары жұққан тамақ өнімдерден туындайтын ауру. Қоздырғышы - табиғатта кең таралған анаэроб, ұзақ уақыт спора түрінде топырақта болуы мүмкін. Ол топырақтан, ауыл шаруашылығы жануарларының ішектерінен, сондай-ақ кейбір тұщы балықтардан түрлі тағам өнімдеріне - көкөністерден, жемістерден, астық, ет және т.б. өнімдерден беріледі.\r\n\r\nМысалы, тамақ өнімдерін сақтау кезінде оттегі жоқ болса, ботулизм бактериялары бактерияның ең күшті улы болып табылатын токсиндерін көбейтіп, туындата бастайды. Олар ішек сөлімен жойылмайды, оның кейбір түрлері (Е типті токсиндері) тіпті  сөлдің әсерінен күшейтеді. Әдетте, токсиндер консервілер, тұздалған балық, шұжық, ветчина, саңырауқұлақтар сияқты технологияларда бұзылған, әсіресе үйде тұрып қалған тағамдарда жинақталады. Инкубациялық кезең 2-3 сағаттан 1-2 күнге дейін созылады. Бастапқы белгілер - жалпы әлсіздік, аздап бастың ауруы, жүрек айну және іштің өтуіне қарағанда, көбінесе іштің қатуы болады.','Ботулизм - бұл ботулизмнің таяқшалары жұққан тамақ өнімдерден туындайтын ауру. Қоздырғышы - табиғатта кең таралған анаэроб, ұзақ уақыт спора түрінде топырақта болуы мүмкін. Ол топырақтан, ауыл шаруашылығы жануарларының ішектерінен, сондай-ақ кейбір тұщы балықтардан түрлі тағам өнімдеріне - көкөністерден, жемістерден, астық, ет және т.б. өнімдерден беріледі.\r\n\r\nМысалы, тамақ өнімдерін сақтау кезінде оттегі жоқ болса, ботулизм бактериялары бактерияның ең күшті улы болып табылатын токсиндерін көбейтіп, туындата бастайды. Олар ішек сөлімен жойылмайды, оның кейбір түрлері (Е типті токсиндері) тіпті  сөлдің әсерінен күшейтеді. Әдетте, токсиндер консервілер, тұздалған балық, шұжық, ветчина, саңырауқұлақтар сияқты технологияларда бұзылған, әсіресе үйде тұрып қалған тағамдарда жинақталады. Инкубациялық кезең 2-3 сағаттан 1-2 күнге дейін созылады. Бастапқы белгілер - жалпы әлсіздік, аздап бастың ауруы, жүрек айну және іштің өтуіне қарағанда, көбінесе іштің қатуы болады.\r\n\r\nБотулизм нерв жүйесіне әсер еткенде (бұлдыр көрініс, жұтыну, дауыстың өзгеруі) пайда болады. Науқас өзін тұманда жүргендей  сезінеді, барлық нысандар бұлдырап көрінеді,  тіпті кейде кейбір заттар екі еселеніп көрінеді, қатар тұрған екі зат бірінен бірі үлкенірек болып қөрінеді. Жиі анықталған жағдай көзі қыли болып қалады,  птоз – бір қабағы көтеріңкі, екіншісі түсінкі болып қалады. Кейде аккомодация жоғалып кетеді – көзі жарыққа әсер бермей қалады. Науқастың аузы құрғайды, даусы әлсін шығады, тілі бұрмаланып қалады.  Дене температурасы қалыпты немесе сәл жоғары (37.2-37.3 ° C),-да сақталады. Пациенттің ішектерінде спордың қайнатумен байланысты токсин әсерінің күшеюі кезінде, көздің белгілері байқала басстайды, жұтынудың қиындауы кездеседі (жұмсақ таңлай істен шығып қалады) . Жүрек соғысы естілмей қалады, пульсі бастапқыда ақырын болып тұрады да, кейін жеделдей түседі, қан қысымы төмендеп кетеді. Тыныс алуы тоқтап қалса, өліп кету қаупі туындайды.\r\n\r\n__Емдеу.__ Алғашқы көмек - қышқыл (мысалы, магний сульфаты), шабдалы немесе басқа өсімдік майы, токсиндерді байланыстыру үшін, жылы 5% натрий гидрокарбонат ерітіндісімен асқазанды шаю (пісіру содасы) керек. Ең бастысы – ботулиндікке қарсы сарысуды енгізу керек.  Сондықтан барлық науқастар дереу ауруханаға жатқызылады. Биологиялық үлгіні пайдаланатын бактерияның улы түрін анықтау мүмкін болған жағдайда арнайы экзотоксиннің ерекше түріне (мысалы, А немесе Е типі) қарсы арнайы токсинге қарсы сарысуы қолданылады. Егер бұл мүмкін  болмаса, поливалентті - A, B және E сарғыш қоспаларын қолданыңыз. Аурулар үшін абайлап күтімілдеу қажет, тыныс алу жабдығының көрсеткіштері бойынша, ағзаның физиологиялық қызметтерін қолдау үшін шаралар қабылданады. Жутынудың бұзылуы жағдайында, зонд немесе қоректік клизмалар арқылы жасанды тамақтану қамтамасыз етіледі. Емдеудің алғашқы 5 күнінде дәрі-дәрмектің қосымша әрекеті левомицетинді (5-6 күн ішінде 0,5 г 4-5 рет күніне), сондай-ақ аденозин трипосфатын (1 рет 1 мл ерітінді, күніне 1 рет) қамтиды. Нәжістің тұрақты шығуын қадағалау өте маңызды.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nботулизм\r\nжұмсақ таңдайдың салдануы','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Сүйел ','','','kz','s','',0,'',1898,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233660,1574769660,1543234001,'__Сүйел__ – бұл сүйел вирусынан туындаған қауіпті емес тері өсіндісі. Сүйел көбінесе аяққа,қолға және бетке шығады, соның кесірінен адамда жуынғанда, қырынғанда жағымсыз сезімі болуы мүмкін.\r\n','__Сүйел__ – бұл сүйел вирусынан туындаған қауіпті емес тері өсіндісі. Сүйел көбінесе аяққа,қолға және бетке шығады, соның кесірінен адамда жуынғанда, қырынғанда жағымсыз сезімі болуы мүмкін.\r\n\r\nСүйелдің негізгі түрлері мыналар:\r\n\r\n•	\'\'__Кәдімгі сүйел__\'\'. Бұл жиі қолға және дененің кез келген жеріне шығатын сырты бұдыр, түсі күңгірт-сұр болатын сүйелдер.\r\n•	\'\'__Табандық сүйел__\'\'. Бұл сүйелдер табанда пайда болады және сырты қаттылау келеді, қалың терімен жанасқан қара нүктелері болады. Табандық сүйел жүргенде ауырсыну сезімі болуы мүмкін. Малта тастың үстінен жүргендей сезім туындайды.\r\n•	\'\'__Үшкір сүйел__\'\'. Көбінесе қасаға, анус айналасына,тік ішек пен қынап аймағына шығатын сүйелдер.Бұлар өте кішкентай болып, көзге көрінбеуі мүмкін. Түсіне қарай ерекшеленеді (дене түстестен сұр түске дейін). Олар түрлі-түсті қырыққабатқа ұқсап, массаны қалыптастыру үшін бірге өседі. Бұл сүйелдер тік ішектің, анустың және жатыр мойнының қатерлі ісігін шақыруы мүмкін.\r\n•	\'\'__Жалпақ сүйел__\'\'. Көбінесе бетке, аяққа және қолға шығатын сүйелдер. Олар кішкентай (әдетте қарындаштың соңындағы өшіргіштен қарағанда кішкентай), сырты жалпақ,түсі ашық-қоңыр немесе ашық-сары түстес болып келеді.\r\n•	\'\'__Жіп тәрізді сүйел__\'\'. Дене түстес, пішіні саусақ тәрізді болатын, көбінесе ауыз және мұрын аймағына шығатын сүйелдер.\r\n•	\'\'__Тырнақ аймағына шығатын сүйелдер__\'\'.  Аяқ немесе қол тырнақтары аймағына шығатын, пішіндері әр түрлі болып келетін сүйелдер. Олар тырнақтың дұрыс өспеуіне әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nКөп жағдайда ем қажет емес. Егер ауырсынып немесе көзге жағымсыз көрінетін болса, емдеуге болады.Үй жағдайында салицил қышқылын қолдану арқылы  мдеуге болады. Егер ол көмектеспесе,  дәрігердің жазған емі бойынша криотерапия жасалады. Хируригялық жолмен де емдеуге болады.\r\n \r\n\r\n\'\'Теріде жалпы проблемалардың болуы (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nсүйел\r\nбалалардағы сүйел\r\nсүйелдің емі \r\n','translator',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Созылмалы ауырсыну','','','kz','s','',0,'',802,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543233960,1574769960,1543234052,'Созылмалы ауырсыну – қандайда бір ауырсынудың үш ай немесе одан да ұзақ уақытқа созылуын айтады. Созылмалы ауырсынуды жарақат немесе белгілі бір ауру тудыруы мүмкін. Сондай-ақ оның себебі белгісіз болуы да ықтимал.','Созылмалы ауырсыну – қандайда бір ауырсынудың үш ай немесе одан да ұзақ уақытқа созылуын айтады. Созылмалы ауырсынуды жарақат немесе белгілі бір ауру тудыруы мүмкін. Сондай-ақ оның себебі белгісіз болуы да ықтимал.\r\n\r\n\'\'__Мүмкін болатын симптомдары:__\'\'\r\n\r\n•	Белгілі бір уақыт өтсе де басыла қоймайтын женіл немесе ауыр дәрежедегі ауырсыну. \r\n•	Шаншымалы, күйдірмелі, сыздамалы немесе электрлік ауырсыну сезімдері ретінде сипаттауға келетін ауырсыну.\r\n•	Қолайсыздық, қайталап ауыра беруі немесе сіресуі\r\n\r\n\'\'__Емдеу__\'\'\r\n\r\nЕмдеу әдетте мінез-құлық терапиясын және дәрі-дәрмектерді (мысалы, ауырсынуды басатын немесе антидепрессанттар), физиотерапияны және жаттығуларды қамтиды. Қосымша акупунктура, массаж және йога ұсынылады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nсозылмалы ауырсыну\r\nүш айға жуық ауырсынудың болуы \r\n\r\n','translator',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қолдың, саусақтың  ауырсынуы немесе сіресуі, сондай-ақ білезіктегі мәселелер','','','kz','s','',0,'',2836,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543234020,1574770020,1543234113,'Кейбір іс әрекеттерді қайталағанда, мысалы, үйді әктегенде қолға, саусақтарға және білезікке артық күш түсіп, соның әсерінен уақытша ауырсыну сезімі, ісіну немесе сіресуі пайда болады. Егер сіз жұмыс барысында қалыпты өзгертіп немесе үзіліс жасайтын болсаңыз, симптомдары ақырындап кетеді.','Кейбір іс әрекеттерді қайталағанда, мысалы, үйді әктегенде қолға, саусақтарға және білезікке артық күш түсіп, соның әсерінен уақытша ауырсыну сезімі, ісіну немесе сіресуі пайда болады. Егер сіз жұмыс барысында қалыпты өзгертіп немесе үзіліс жасайтын болсаңыз, симптомдары ақырындап кетеді. Егер артық жүктеме үзіліссіз болса, оның салдары мынадай асқынуларға алып келуі мүмкін:\r\n\r\n•	Білезіктегі ортаңғы нервтің қысылуынан білезік каналы синдромы пайда болады. Симптомдарына қолдағы немесе саусақтардағы шаншып ауырсыну сезімі, саусақтардың бір-біріне байлануы, әлсіз қимылдауы жатады.\r\n•	Қол сіңіріңің аймағындағы тіндердің жыртылуынан ауырсыну сезімі болады (негізгде бұл тендинит симтомы болып саналады). Ауырсыну және сезімталдықпен қоса, сіңірдің шағын жарақатының симптомдарына зардап шеккен аймақтың әлсіреуі мен қозғалысының шектелуі жатады.\r\n•	Бір қимылды қайталай беру синдромы пайда болады (аталмыш термин ауырсынуды, ісунуді және сезімталдықты сипаттауда қолданылады).\r\n•	Жазу кезінде қолдың құрысуы (қолдың, саусақтың, білезіктің бір кимылды қайталай беруінен пайда болады, мысалы, жазғанда немесе арнайы құрылғымен тергенде).\r\n\r\nҚолдағы,саусақтағы, білезіктегі ауырсыну сезімдері мынаның әсерінен болуы мүмкін.\r\n\r\n•	Дюпюитрен ауруы  – қолдың, алақанның кей жағдайда аяқтың тері асты қабаты қалыптан тыс қалыңдап кетуі. Қалыңдаған тері мен сіңір қолда, саусақтарда ауырсыну сезімі және қимылдың шектелуіне себеп болуы мүмкін.\r\n•	Сыртылдақ саусақ немесе бақай. Саусақ бүккішінің сіңірі ісінгенде немесе қалыңдағанда болады. \r\n•	Ганглиозды цистит. Ганглий – саусақта, білезік сүйекте,тізеде, иықта пайда болатын сырты қабықпен қапталған, іші мөлдір сұйықтыққа толы киста.\r\n•	Остеоартрит – буынды қорғайтын және амортизациялық қызмет атқаратын тіннің өршімелі түрде зақымдалуы. Осының салдарынан қимылдың шектелуі, ауырсыну болуы мүмкін.\r\n•	Ревматоидты артрит – қолдағы қимылдың шектелуіне әсер етеді,уақыт өте келе қол саусақтарының деформациясына алып келеді.\r\n•	Жүйелі қызыл жегі – иммундық жүйе қалыпты тінді қарсы дене ретінде көріп зақымдайтын аутоиммунды ауру.Көбінесе буындарда ауырсыну сезіледі.\r\n•	Подагра –ауырсыну сезімі және ісінумен сипатталатын буынның қабынулық ауруы. Бұл ауру кезінде зәр қышқылының кристалоидтары буынның аймағында жиналып калады, көбінесе аяқтағы бас бармақ зақымдалады.\r\n•	Вибрациялық ауру (діріл ауруы) – саусақ пен бақайдың суыққа немесе стресске байланысты ауырсыну сезімінің болуы .Осы кезде зақымдалған аймақтарда қан мен қамтамасыз етілу бұзылады,ісіну,шаншу болады.\r\n•	Білезік аймағындағы тіндердің инцекциялануы қызару мен ісінуді, ол өз кезегінде дене қызуының көтерілуіне, онымен жанасқан кезде сезімталдықтың жоғарлауы немесе ауырсынудың өршуіне әкеп соқтырады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер __\r\n\r\nсаусақтың ауырсынуы немесе сіресуі\r\nсіресу\r\nбілезіктегі мәселелер\r\nсіңірлердегі ауырсыну сезімі\r\n','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Кеуде қуысының ауырсынуы','','','kz','s','',0,'',1076,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543234080,1574770080,1543234161,'__Кеуде қуысының ауырсынуы__ – кеуде қуысын құрайтын бұлшықеттерде, сүйектерде және шеміршектерде болатын ауырсыну сезімін айтады. Бұл ауырсыну кеуденің арнайы бір бөлігінде болады және сол жерге қысым түскенде арта түседі.','__Кеуде қуысының ауырсынуы__ – кеуде қуысын құрайтын бұлшықеттерде, сүйектерде және шеміршектерде болатын ауырсыну сезімін айтады. Бұл ауырсыну кеуденің арнайы бір бөлігінде болады және сол жерге қысым түскенде арта түседі.\r\n\r\nКеуде қусының ауырсынуы  көптеген себептерден болады, соның ішінде:\r\n\r\n•	Жарақаттан (мысалы, төске қатты соққы алғанда). \r\n•	Кеуде бұлшықеттері мен сіңірлерін созылуына әкелуі мүмкін ұзаққа созылған  қатты жөтел.\r\n•	Пневмония немесе өкпеде тромбтың түзілуі\r\n\r\nКеуде қуысындағы ауырсыну, ауырсынған жерде жатса немесе қозғалыс барысында (мысалы, өзге қырына аунау немесе қолды көтеру) нашарлайды.\r\n\r\n__Емдеу.__ Ауырсыну сезімін туындатқан себебіне байланысты емі қарастырылады. Әлсіз ауырсынған кезінде жай ғана тыныштық қалпында жатып, ауырған аймаққа мұз басылады және стероидты емес қабынуға қарсы препараттар қолданылады.Егер ауырсыну сезімі жөтелдің нәтижесінде болса, онда жөтел басылған соң ауырсынғаны қою керек. \r\n\r\n\'\'Егер ауырсынғаны қайтпаса, онда міндетті түрде дәрігерге қаралған жөн.\'\'\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nкеуде қуысының ауырсынуы \r\n\r\n','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Виллебранд – Юргенс ауруы ','','','kz','s','',0,'',869,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543234140,1574770140,1543234215,'__Виллебранд – Юргенс ауруы__ - қанның қалыпты ұюының бұзылысымен сипатталатын тұқым қуалайтын қан кету ауруы. Ауру барысында ағзаның қан жүйесінде ақуыз болмайды (фон Виллебранд факторы) немесе ол қызметін дұрыс атқармайды. Мұның салдарынан қан қалыпты ұйымай, жарақат кезінде қан кету көп болады.','__Виллебранд – Юргенс ауруы__ - қанның қалыпты ұюының бұзылысымен сипатталатын тұқым қуалайтын қан кету ауруы. Ауру барысында ағзаның қан жүйесінде ақуыз болмайды (фон Виллебранд факторы) немесе ол қызметін дұрыс атқармайды. Мұның салдарынан қан қалыпты ұйымай, жарақат кезінде қан кету көп болады.\r\n\r\nВиллебранд – Юргенс ауруының __симптомдарына__ жарақат кезінде көптеп қан кету, жиі мұрыннан қан кету, еттеккір кезінде қанның көп келуі, теріде көгреулер, зәрде және нәжісте қанның болуы, сонымен қатар қызыл иектің қанауы жатады. Ерлер де, әйелдер де осы аурудан бірдей зардап шегеді.\r\n\r\nВиллебранд – Юргенс ауруын қандағы фон Виллебранд факторын көтеріп, қан ұюды  жақсартатын дәрілермен емдеуге болады. Емдеу сонымен қатар қан кетудің алдын алуға және тоқтатуға бағытталған.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nВиллебранд ауруы\r\nқан кету\r\nмұрыннан қан кету\r\nқызыл иектен қан кету','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Миопия (жақыннан көргіштік)','','','kz','s','',0,'',4951,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543234260,1574770260,1543234888,'__Миопия дегеніміз не?__\r\n\r\nМиопияға (жақыннан көре алмау) ұшыраған адамның көзі жақын объектілерді анық көре алады, бірақ алыста орналасқан затты – бұлыңғыр көреді.  \r\n\r\n__Миопияның  жоғары сатысы дегеніміз не?__\r\n\r\nМиопияның жоғарғы сатысы - аурудың ауыр түрі болып саналады. Миопияның ауыр түрі кезінде көз алмасы  созылып, ұзын болып созылады. Бұл көз торларында тесіктердің пайда болуына, жарылуына сондай-ақ оның қабаттанып кетуіне соқтыруы мүмкін. Көз торының астынан көру қабілетінің нашарлауына соқтыратын  жаңа тамырлар түзілуі мүмкін. Миопияға ұшыраған адамдар медициналық тексеруден жиі өтуге мұқтаж. Ерте анықтау және уақтылы емдеу көрудің жоғалуын болдырмауға көмектеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Миопия дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Миопияның  жоғары сатысы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Рефракция дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Рефракцияның қателіктері дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Миопия қалай дамиды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Миопияның дамуы мүмкін топтарға кімдер жатады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Миопияның симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Миопияның диагнозы қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Миопия қалай түзетіледі?__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Миопия дегеніміз не?__\r\n\r\nМиопияға (жақыннан көре алмау) ұшыраған адамның көзі жақын объектілерді анық көре алады, бірақ алыста орналасқан затты – бұлыңғыр көреді.  \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"477\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Миопияның  жоғары сатысы дегеніміз не?__\r\n\r\nМиопияның жоғарғы сатысы - аурудың ауыр түрі болып саналады. Миопияның ауыр түрі кезінде көз алмасы  созылып, ұзын болып созылады. Бұл көз торларында тесіктердің пайда болуына, жарылуына сондай-ақ оның қабаттанып кетуіне соқтыруы мүмкін. Көз торының астынан көру қабілетінің нашарлауына соқтыратын  жаңа тамырлар түзілуі мүмкін. Миопияға ұшыраған адамдар медициналық тексеруден жиі өтуге мұқтаж. Ерте анықтау және уақтылы емдеу көрудің жоғалуын болдырмауға көмектеседі.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Рефракция дегеніміз не?__\r\n\r\nРефракция - жарықтың сыну процесі, ол кезде жарық бір нысаннан екінші бір нысанға  өтіп кеткендей көрінеді. Көз жанарынан және шынайнадан нысанның көрінісі жарық  сәулеге жағылысып шытынап, бұлдырап көрініп тұрады. Содан жарық көз торына сақталып қалады.  Көз торы жарық сәулелерді сигналдарға түрлендіреді. Олар миға көру жүйке арқылы беріледі. Миында сигналдар біз көретін кескінге айналады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Рефракция қателіктері дегеніміз не?__\r\n\r\nРефакция бұзылған кезде көздің пішіні жарықтың көз торына шоғырлануына кедергі жасайды. Көздің ұзындығы (ұзын немесе қысқалығы), шынайнаның кейпінің өзгеруі, көз жанарының тозуы рефракцияның бұзылуына алып келуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Миопия қалай дамиды?__\r\n\r\nМиопия бейненің көзге көрінбеуін емес, көз торының бұлдырап, нысанды дұрыс көрете алмай қалуымен сипатталатын ауру. Бұл жүре дамитын жағдай. Көз алмасы тым ұзарып алға қарай шығып кеткенде, көз торы көрген бейнелерді сақтай алмай қалған жағдайда дамиды. Сондай-ақ, ол шынайна мен көз жанарының формасының өгеруіне де байланысты дамитын ауру болып саналады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Миопияның дамуы мүмкін топтарға кімдер жатады?__\r\n\r\nМиопия ересектер арасында да, сонымен қатар  балалар арасында да кездесуі мүмкін. Ауру барша адамның шамамен 25 пайызына зиянын тигізетін көрінеді. Миопияның диагнозы әдетте 8-12 жастағы балаларға қойылады және жасөспірімдердің ішінде де дамуы мүмкін. Шағын өзгерістер 20 жастан 40 жасқа дейінгілер арасында болуы мүмкін. Бірақ кейде миопия жас ұлғая дамуы мүмкін. Ата-анасы осы аурумен ауырған балалардың да миопияға шалдығу қаупі бар.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Миопияның симптомдары қандай?__\r\n\r\nМиопияның кейбір белгілері:\r\n\r\n• Бас ауруы\r\n• Көзде шамадан тыс қысымның болуы\r\n• Көзді сығырайту\r\n• Жол белгілері сияқты қашықтықтағы объектілерді көре алмау\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Миопияның  диагнозы қалай анықталады?__\r\n\r\nКөз дәрігері миопия және басқа да рефракция бұзылуларын толық, жан-жақты тексеру кезінде анықтауы мүмкін. Науқас адамдар көбінесе көрудегі ыңғайсыздықтар немесе бұлыңғырланып көрінулер бойынша  маманға барып тексерілуге жүгінеді.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Миопия қалай түзетіледі?__\r\n\r\nМиопияны көзілдіріктермен, контактілі көзілдіріктермен немесе хирургиялық емдеумен түзетуге болады.\r\n\r\nКөзілдірікті таңдау миопияны түзетудің ең қарапайым және қауіпсіз әдісі болып табылады. Дәрігер сіздегі проблеманы шешетін және жақсы көруге көмектесетін көзілдіріктерді таңдап бере алады.\r\n\r\nКонтактілі көзілдіріктер көзге түсетін жарық сәулелер үшін бірінші сыну линзасы негізінде жұмыс істейді, осылайша жақсы сынумен және сақтаумен қамтамасыз етеді. Көптеген жағдайларда байланыс линзалары көру аймағын кеңейтіп, жайлылықты қамтамасыз ететін айқын көрініс береді. Олар дұрыс қолданылса және дұрыс орнатылған жағдайда қауіпсіз және тиімді болмақ. Алайда контактілі линзалар барлық адамдарға оңтайлы бола бермейді. Бұл мәселені маманмен  бірлесе отырып талқылау керек.\r\n\r\nРефракционды хирургия рефрагмент процесін жетілдіру кезінде, шырышты қабықтың түрін өзгертуге бағытталған. Хирургиялық өңдеу көзілдірікті немесе контактілі линзаларға тәуелділікті төмендетуі немесе жоюы мүмкін. Рефракционды операциялар мен хирургиялық тәсілдердің көптеген түрлері бар, оларды дәрігермен ақылдасып қабылдауға болады.\r\n\r\n__Дереккөз:__ https://www.nei.nih.gov/health/errors/myopia\r\n\r\n\r\n\'\'Көруді бұзылуы немесе әлсіреуі (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nмиопия\r\nалысты көре алмау\r\nкөз\r\nжаксы көре алмау\r\nмиопияны емдеу\r\nлинзалар\r\nкөзілдіріктер\r\n\r\n','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Құтыру (қояншық ауруы)','','','kz','s','',0,'',7388,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543234860,1574770860,1543234978,'Құтыру - вирустық ауру, бұл ауру құтырған  жануар тістеп алған кезде пайда болады. Аурудың сипаты: нерв жүйесіне қатты зақым келтіреді және көп жағдайда соңы өліммен аяқталады. Құтырма вирусы (Neuroryctes rabid) Lyssavirus миксовирусстар тобындағы Rhabdoviridae тұқымдастарына жатады. Сілекейде, сондай-ақ көз жасы және несепте болады.\r\n\r\nБұл вирус қоршаған ортада тұрақсыз - оны 15 минут ішінде 56 ° C –қа дейін қыздырғанда, 2 минут қайнатқанда вирус өлімге ұшырайды. Ультракүлгін және тікелей күн сәулесіне, этанолға және көптеген дезинфекциялық заттарға сезімтал. Дегенмен, ол төмен температураларға, фенолға, антибиотиктерге төзімді.','Құтыру - вирустық ауру, бұл ауру құтырған  жануар тістеп алған кезде пайда болады. Аурудың сипаты: нерв жүйесіне қатты зақым келтіреді және көп жағдайда соңы өліммен аяқталады. Құтырма вирусы (Neuroryctes rabid) Lyssavirus миксовирусстар тобындағы Rhabdoviridae тұқымдастарына жатады. Сілекейде, сондай-ақ көз жасы және несепте болады.\r\n\r\nБұл вирус қоршаған ортада тұрақсыз - оны 15 минут ішінде 56 ° C –қа дейін қыздырғанда, 2 минут қайнатқанда вирус өлімге ұшырайды. Ультракүлгін және тікелей күн сәулесіне, этанолға және көптеген дезинфекциялық заттарға сезімтал. Дегенмен, ол төмен температураларға, фенолға, антибиотиктерге төзімді.\r\n\r\nДенеге енгеннен кейін, құтырма вирусы жүйке жүйесінің барлық бөліктеріне әсер етіп, нервтерге түгелдей дерлік таралады. Ми мен жұлынның жүйке жасушаларында ісік, ішкі қан кету, деградациялық және некротикалық өзгерістер байқалды.\r\n\r\nҚұтырма вирусының қайнар көзі (тасымалдаушысы) жабайы және үй жануарлары. Жабайы жануарларға қасқырлар, түлкілер, шошқалар, қорқаулар, жанаттар, скунстар, борсықтар, жарғанаттар, кеміргіштер және үй жануарлары - иттер, мысықтар, жылқылар, шошқа, кішкентай және ірі қара мал кіреді. Алайда, адамдар үшін ең үлкен қауіп көктем-жаз мезгілінде қала сыртында жүретін түлкілер мен қаңғыбас иттер болып табылады. \r\n\r\nИнфекциялық жануарлар ауру белгілері пайда болғанға дейін 3-10 күн бұрын және аурудың барлық кезеңінде қарастырылады. Құтырған жануарларда шамадан тыс сілекей бөлініп тұрады, сондай-ақ гидрофобия белгілерін байқау арқылы ажыратуға болады.\r\n\r\nБұл ауру аддамға құтырған жануардың тістегенінен жұғады. Зақымдалған теріге немесе шырышты қабыққа ауру жануардың сілекейі тисе де жұғады. Соңғы жылдары вирустың трансмиссиялық жолдармен (жүктілік кезінде плацента арқылы), ауа ағыны, тамақтану (тамақ және су арқылы) берілетіні анықталды. Орган трансплантациясы нәтижесінде де құтырманы жұқтырған адамдардың бірнеше оқиғасы айтылуда.\r\n\r\nИнкубация кезеңі (тістегеннен аурудың басталғанына дейінгі кезең) орта есеппен 30-50 күнді құрайды, бірақ ол сирек жағдайларда 1 жылдан артық 10-90 күнге созылады. Бастан қаншалықты жер алысырақ  тістесе, инкубация кезеңі соғұрлым ұзағырақ болады. Әсіресе бас пен қолды, сондай-ақ балаларды тістегенде қауіп тым жоғары болады. Инкубация кезеңінде аяқ жарақаттанатын болса, онда кезең ұзаққа созылады.\r\n\r\nАурудың 3 сатысы бар: I - бастапқы, II - қозу, III – салдану. Бірінші саты жалпы нашарлау, бас ауыруы, дене температурасының шамалы көтерілуі, бұлшықеттің ауыруы, ауыздың құрғауы, тәбеттің нашарлауы, тамақ ауруы, құрғақ жөтел, жүрек айнуы және құсудан басталады. Тістеген жерде жағымсыз сезім пайда болады - қызу, қызару, тырнақтардың ауруы, қышу және сезімталдықтың артуы. Пациент депрессияға ұшырайды, тұйықтала бастайды, тамақтанудан бас тартады, түсініксіз қорқыныш сезімдері билейді, күйзеліске ұрынады, тітіркенуі арта түседі. Ұйқысыздық, шытырман түстер көруі, иіс сезгіштік және визуалды галлюцинациялар  пайда болады.\r\n\r\n1-3 күн өткеннен кейін, аурудың бойында  екінші кезең іске қосылады. Мазасыздық, ашушаңдық, және осы кезеңге тән белгі, гидрофобияға ұстамалары пайда болады. Су ішуге тырысқанда, және  тіпті құйылатын суды көре немесе дыбысын естісе, сұмдық қорқыныш сезімі туындайды, жұтқыншақ пен көмей бұлшықеттері құрысып қалады.   \r\n\r\nТыныс алу шуылға айналады, ауырсыну мен құрысулар қатар жүреді. Аурудың осы кезеңінде адам тітіркендіргіш, қозбалы, агрессивті, «қояншық» болып шығады. Ұстамасы ұстағанда науқастар айғайлайды, снделе бастайды, жиһаздарды ұрып сындырғыссы келеді, адам кейпінен ауытқи бастайды, тіпті адамның өзін қатты итеріп жіберуі мүмкін. Қатты терлейді, сілекейі аузынан ағып тұрады, тым көп сілекейді жұтынып үлгере алмайды. Бұл кезең 2-3 күнге созылады.  \r\n\r\nСодан кейін аурудың үшінші кезеңі басталады, бұл кезде науқас салмақтылана түседі. Оның қорқынышы жоғалады, судан қорқу ұстамасы да болмайды,  сауығуға, жазылуға үміт пайда болады. Осыдан кейін дененің температурасы 40 - 42 градусқа дейін көтеріледі, бойында әртүрлі дүмпулер көріне бастайды, аяқ-қолдары мен ми нервтері салданып қалады, естен танып, тырыса береді. Тыныс алуының тежелуінен немесе жүрегінің тоқтауынан  жан үзіп кетуі де ықтимал. Аурудың ағымы осылайша болып өтеді.\r\n\r\nҚұтыруға қарсы емдеу әдісі жоқ. Егер ауруды алғашқы кезеңінде емдеуге мүмкіндік болып жатпаса, соңғыларында аман алып қалуға еш үміт жоқ. Әлемде құтыруды емдеутін тек бір ғана емдеу түрі белгілі.  Бірақ әзірге ол бізге таңсық.\r\n\r\nДегенмен, аурудың алдын-алу тәсілі бар, ол бактерияның ұрығын жою. Бұл арнайы профилактикалық әдіс - тістеген сәттен бастап 14 күннен кешіктірмей құтыруға қарсы арнайы вакцинаны енгізу. Ең жақсы ерекше алдын алу - бұл нақты иммуноглобулинді енгізу және / немесе белсенді иммундау (вакцинация).\r\n\r\nВакцина вирусқа қарсы 1 мл 5 рет: инфекция күні, содан кейін 3, 7, 14 және 28 күнде енгізіледі. Бұл схемамен жақсы иммунитет пайда болады, бірақ ДДСҰ-ның  нұсқауы бойынша 6-шы инъекция, 1-ші иньекциядан кейін 90 күн өткенде енгізу керек.\r\nЕң жақсы жергілікті вакциналар  иыққа немесе жамбастың бұлшықеттеріне салынады. Егер адам тістесе, ол тістегенге дейін толық кесте болйынша екпе салдырған болса, оның бойында антидене жеткілікті болса, иммуноглобинсіз арнайы схемалық екпе салдырылады. \r\nЕгер жануар 10 күндік бақылау кезеңінде сау болып қалатын болса немесе жануарларда құтыру белгілері анықталмаса, терапия тоқтатылуы мүмкін.\r\n\r\nҚауіпке тап болған кейбір адамдар (ветеринарлар, ит иелері, аңшылар) алдын-ала екпе салдыруы  қажет. Вакцинациялар, сондай-ақ 12 айдан кейін алғашқы рет жаңартылған арнайы құрылған схема бойынша жүзеге асырылады. содан кейін әр 5 жыл сайын вакцинациалау жүргізіледі.\r\n\r\n__Егер сізді қандай да бір жануар тістеп алған болса не істеу керек?__\r\n\r\nБіріншіден, тістеген жерді сабынмен тез арада сабынмен жақсылап 10 минут көлемінде жуу керек. Терең жараларды сұйық сабынмен, мысалы, шприцпен немесе катетермен жууға болады. Жараларды немесе тігістерді өртеудің қажеті жоқ.\r\n\r\nОсыдан кейін сіз тез арада ең жақын жердегі төтенше жағдай бөліміне баруыңыз керек, себебі құтырудың алдын алу вакциналары сіздің дәрігерге қаншалықты тез барғаныңызға байланысты. Төтенше жағдай бөлмесінде дәрігерге келесі ақпаратты ұсынуға болады - жануардың сипаттамасы, оның сыртқы түрі мен мінез-құлқы, құтыру болу ықтималдығы, тістеу жағдайлары.\r\n\r\nБұдан кейін дәрігер тағайындаған егу курсын өткізуіңіз керек. Алаңдамаңыз, ешкім сізге қаптатып ішке шаншу жасамайды, сізге вакцина беріледі және содан соң үйіңізге жібереді. Осылай  бес немесе алты рет дәрігерге барып тұрасыз. Соңғы екі ай ішінде, жағдайы ауыр болған, қайта вакцинацияланған, сондай-ақ жүйке жүйесі аурулары немесе аллергиялық аурулары бар адамдар, жүкті әйелдер, сондай-ақ басқа вакциналар салдырылған  адамдарға емханада дәрігерлер қадағалауында  қалуы мүмкін. Вакцинация кезінде және 6 ай өткенге дейін алкогольді қолдануға тыйым салынады. Бұған қоса, егер сіз құтырмаға қарсы вакцинация курсына қатыса алмасаңыз, артық жұмыс істемеуіңіз керек, қатты мұздамау керек немесе қатты қызып кетпеуңіз керек.\r\n\r\nВакцинация кезінде сіз денсаулық жағдайын мұқият бақылап отыруыңыз керек. Және кез-келген шағымдарға байланысты дәрігермен кеңесу керек, ыңғайына қарай вакцинация уақытша тоқтатылады. Тек невропатолог, терапевт және радиологпен емделуден кейін ғана егу жұмыстарын жалғастыру туралы мәселе қаралатын болады.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nқұтыру\r\nжануар\r\nвакцина\r\nиммуноглобулиндер','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ұйқысыздық','','','kz','s','',0,'',3140,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543234980,1574770980,1543235043,'Әрине, әрқайсымыз өмірде кемінде бір рет болсын ұйқысыздықтан зардап шегеміз. Мұндай жағдай емтихан алдында  немесе маңызды кездесулердің алдында орын алуы мүмкін, ол кезде сіз ұйықтауға ерте жатып, жақсы тұруға ниеттенесіз. Бірақ оның орнына бірнеше сағат бойы ұйықтай алмай, ары-бері аунақшақтап алдағы оқиғаларға байланысты түрлі нұсқаларды ойлап кетуіңіз де ықтимал.  Немесе кейбір жұмыстағы ауыртпалықтың салдарынан «қатты ұйқы қысса», одан кейін төсегіңізге жатып демалайын десеңіз ол арманыңыз орындаймай-ақ қояды, қырсыққанда, төсегіңіз ыңғайсыз болып көрінеді, кейде әртүрлі шуылдаған дыбыстар жүйкеңізге тиіп, содан  ұйықтауға деген ниет біржола жоғалады. Осындай проблемалар адамдардың 30-45% -ында жиі кездеседі және олардың жартысы созылмалы болып келеді.','Әрине, әрқайсымыз өмірде кемінде бір рет болсын ұйқысыздықтан зардап шегеміз. Мұндай жағдай емтихан алдында  немесе маңызды кездесулердің алдында орын алуы мүмкін, ол кезде сіз ұйықтауға ерте жатып, жақсы тұруға ниеттенесіз. Бірақ оның орнына бірнеше сағат бойы ұйықтай алмай, ары-бері аунақшақтап алдағы оқиғаларға байланысты түрлі нұсқаларды ойлап кетуіңіз де ықтимал.  Немесе кейбір жұмыстағы ауыртпалықтың салдарынан «қатты ұйқы қысса», одан кейін төсегіңізге жатып демалайын десеңіз ол арманыңыз орындаймай-ақ қояды, қырсыққанда, төсегіңіз ыңғайсыз болып көрінеді, кейде әртүрлі шуылдаған дыбыстар жүйкеңізге тиіп, содан  ұйықтауға деген ниет біржола жоғалады. Осындай проблемалар адамдардың 30-45% -ында жиі кездеседі және олардың жартысы созылмалы болып келеді.\r\n\r\n===Ұйқысыздықтың үш кезеңі бар.===\r\n\r\n• Біріншісі – ұйықтар алдындағы қиындық.  Содан адамда бірте-бірте бүтіндей бір «ұйқының ауытқуы » секілді әдет қалыптасады, немесе «төсектен қашқақтау» дегендей, не болмаса түсініксіз бір  ұйқының келмеуіне байланысты үрейлі жайттар пайда болуы мүмкін. \r\n•  Ұйқы бұзылуының екінші кезеңі  (интерсомникалық бұзылыстар) түнгі түрлі жайсыздықтан оянып кету болып табылады. Ол кезде адам, дауыстан немесе ауыр ұйқыдан, шытырман түстерден, ауру сезімінен, тыныс алудың бұзылуынан, шалт қимылдың себептерінен оянып кетіп ұзақ уақыт ұйықтай алмай жатады.  \r\n• Үшінші кезең  (постомникалық бұзылыстар). Үшінші кезеңде адамның таңда тұруының қиынығын атап өтсек болады, ұйқы қанбай, жұмысқа деген құлшыныс төмендеп, бір түсініксіз басылып тұрғандай сезімдер билеп алады.\r\n\r\nСондай-ақ, адамдар «түнде көз ілмедім» деп, шағымданып жатады, бірақ дәрігер оларды тексере  келе  олардың тәулігіне кем дегенде 5 сағат ұйықтайтыны анықталады. Бұл жағдай ұйқының бұзылуы деп аталады (ұйқының агоносиясы).\r\n\r\n\'\'__Емдеу__\'\'.  Егер де, сізде ұйқысыздық болса, онда мәселені толықтай  шешуге болады -  ол үшін бар болғаны дұрыс жатып, ұйықтауды үйреніңіз! Өзіңіздің жұмыс кестеңізді және тынығу уақытыңызды реттеп көріңіз,  жатар алдында жылы, жайлы ванна қабылдап, қажет болып жатса, аутотренинг курсына қатысып көруге де болады.\r\n\r\nҰйқысыздықтың салдарынан шаршау, күйзелісстер туындаған жағдайда ұйықтататын дәріблерді пайдалануға болады, бірақ есіңізде болсын, біріншіден, сіз осы препаратты қабылдауға қатысты ережелерді қатаң ұстануға тиіссіз және екіншіден, кез-келген ұйқы шақыратын дәрілерді қолданудың ұзақтығы 10 -14 күн. Дәрілердің қолдану ұзақтығы дұрыс болса, оған  тәуелділіктің артуы мен әдеттеніп қалу жағдайлары қалыптаспайды және дәріден бас тарту керек проблемалары алдыңыздан кесе көлденең тұрмайды. Бұл қағиданы сақтау өте қиын, себебі көптеген адамдар ұйқының бұзылуын өз күшімен жеңуге емес, оңай жолмен дәрі қолдана салып жеңіге тырысады.\r\n\r\nЕгер сіз қабылдаған барлық шаралардан кейін, сіз әлі де ұйқысыздықтардан зардап шегіп жүрсеңіз, онда сіз сомнолог дәрігерге жүгінуіңіз керек. Неврологтың да қосымша тексеруін қажет етуіңіз мүмкін. Ұйқысыздықты емдеу үшін физиотерапия, фототерапия, акупунктура және психотерапия қолданылады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nұйқысыздық;  \r\nкүйзеліс; \r\nұйқы шақыратын дәрілер; \r\nұйқысыздықты емдеу\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Бактериялық инфекция ','','','kz','s','',0,'',1614,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543235040,1574771040,1543235098,'__Бактериялық инфекция__ – бұл бактериялардан туындайтын инфекция. Өз кезегінде ол қарапайым тері жұқпаларынан бастап оба сияқты күрделі ауруларға дейін кең таралған жұқпалы ауруларды қамтиды. Бактериялық инфекцияға пневмония,менингит,бүйректің және қуықтың қабынулары,сонымен қатар сифилис,гонорея сияқты тері-венерологиялық аурулары жатады.\r\n\r\nИнфекциялар бактериялардан бөлек вирустардан да туындауы мүмкін. Вирус арқылы дамыған инфекциядан қарағанда бактерия арқылы дамыған инфекцияны антибиотиктерді қолдану арқылы емдеуге болады. Бактерия мен шақырылған инфекция вирусты инфекцияның жалғасы болуы немесе өзі жеке дамуы мүмкін.','__Бактериялық инфекция__ – бұл бактериялардан туындайтын инфекция. Өз кезегінде ол қарапайым тері жұқпаларынан бастап оба сияқты күрделі ауруларға дейін кең таралған жұқпалы ауруларды қамтиды. Бактериялық инфекцияға пневмония,менингит,бүйректің және қуықтың қабынулары,сонымен қатар сифилис,гонорея сияқты тері-венерологиялық аурулары жатады.\r\n\r\nИнфекциялар бактериялардан бөлек вирустардан да туындауы мүмкін. Вирус арқылы дамыған инфекциядан қарағанда бактерия арқылы дамыған инфекцияны антибиотиктерді қолдану арқылы емдеуге болады. Бактерия мен шақырылған инфекция вирусты инфекцияның жалғасы болуы немесе өзі жеке дамуы мүмкін.\r\n\r\nӘдетте вирусты инфекция бактериялық инфекциямен асқынады. Вирусты инфекция ауыр формада қалыптасып немесе инфекция 10 күннен астам ұзаққа созылса – бұл жағдай бактериялық инфекциялардың қосылуын білдіреді.\r\n\r\nБактериальды инфекцияның \'\'__симптомдары__\'\' 3 түрлі механизм бойынша көрініс береді.\r\n\r\n1.	Экзотоксиннің өндірілуіне байланысты - бактериялармен бөлінетін химиялық заттар (мысалы, ботулизм ауруы кезіндегі ботулин таяқшалары өндіреді).\r\n2.	Эндотоксиннің өндірілуіне байланысты - бактериялар жойылған кезде босатылатын химиялық заттар (мысалы, сүзекті сальмонелла тудыратын сүзек кезінде).\r\n3.	Бактерияларға жоғары сезімталдықтың дамуы (мысалы, туберкулез кезінде, туберкулездің микробактерияларына қатысты жоғары сезімталдықтың дамыған кезінде).\r\n\r\nЕгер бактериялық инфекциядан уақытылы емделмесе, онда ол қанағымға таралады. Аталмыш жағдай бактериемия деп аталады.\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nбактериаялық инфекция\r\nбактериялар\r\nтуберкулез\r\nпневмония\r\nбактериялық менингит\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Афтозды стоматит ','','','kz','s','',0,'',1398,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543235100,1574771100,1543235162,'__Афтозды стоматит__ – ауыз қуысында ақ-қызыл түсті дөңгелек дақтардың пайда болуын айтады. Мөлшері 1-2 мм-ден басталып 1 см-ге дейін жетеді.Көбінесе афтозды жаралар тілде, ұрттың және еріннің ішкі бетінде, таңдайда пайда болады.Герпес вирустарынан айырмашылығы бұлар жұқпалы емес.\r\n\r\nАфтозды стоматиттер әр түрлі жастағы әйел адамдар да көбірек кездеседі.Жараның пайда болу себептері толыққанды белгілі емес, бірақ ауыз қуысына инфекцияның түсуі, күйзеліс, тұқым қуалау және әйелдік гормондар әсерінен пайда болуы мүмкін. Жара қалыпты жағдайда 7-10 күн ішінде жазылады, егер жараның мөлшері 1 см-ден үлкен болатын болса, онда жазылуы 2-4 аптаға дейін ұзаруы мүмкін.\r\n','\'\'__Бұл не?__\'\' __Афтозды стоматит__ – ауыз қуысында ақ-қызыл түсті дөңгелек дақтардың пайда болуын айтады. Мөлшері 1-2 мм-ден басталып 1 см-ге дейін жетеді.Көбінесе афтозды жаралар тілде, ұрттың және еріннің ішкі бетінде, таңдайда пайда болады.Герпес вирустарынан айырмашылығы бұлар жұқпалы емес.\r\n\r\nАфтозды стоматиттер әр түрлі жастағы әйел адамдар да көбірек кездеседі.Жараның пайда болу себептері толыққанды белгілі емес, бірақ ауыз қуысына инфекцияның түсуі, күйзеліс, тұқым қуалау және әйелдік гормондар әсерінен пайда болуы мүмкін. Жара қалыпты жағдайда 7-10 күн ішінде жазылады, егер жараның мөлшері 1 см-ден үлкен болатын болса, онда жазылуы 2-4 аптаға дейін ұзаруы мүмкін.\r\n\r\n__Емдеу__. Афтозды стоматиттің арнайы емі жоқ, алайда үй жағдайында жағымсыз әсерді жою үшін ауыз қуысын ащы және ыстық тағамдардан сақтау керек.Ауырсынуды төмендету үшін ауыз қуысын антибактериальды ауыз шайғыштар мен немесе әлсіз тұзды сумен шаю керек. Кейде жергілікті ауырсыну басатын жақпа майлар қолданылады.\r\n\r\nАфтозды стоматиттер көбірек қайталанатын болса,онда вирусқа қарсы препараттар және жергілікті кортикостероидтар қолданылады.\r\n\r\n \r\n\'\'Тамақтағы проблемалар (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Ауыз қуысындағы проблемалар (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Балалардың тамақтарындағы проблемалар \'\'\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nафтозды стоматит\r\nжара\r\nауыз қуысындағы жара\r\nафтозды стоматиттің емі\r\nкортикостероидттар \r\n\r\n','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Атопиялық дерматит ','','','kz','s','',0,'',3145,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543235160,1574771160,1543235230,'__Атопиялық дерматит__ – теріге бөртпелер шығып және оның қышуымен сипатталатын терінің жұқпалы емес ауруы.\r\n\r\nАтопиялық дерматит тұқым қуалайтын ауру.Егер ата-анасының немесе жақын туыстарының біреуінде атопиялық дерматит,демікпе немесе аллергиялық ринит болса, онда балада осы аурудың пайда болуы 50% құрайды. Сонымен қатар, атопиялық дерматитпен ауыратын туысқандарының 30% аллергияның көріністері көрінбеуі мүмкін. \r\nАтопиялық дерматитпен ауыратын балалардың 60-70% осы аурумен бірге өсетіні белгілі. Бұл олардың 15-18 жас шамасында аурудың симптомдары өздігінен кетеді дегенді білдіреді.','__Атопиялық дерматит__ – теріге бөртпелер шығып және оның қышуымен сипатталатын терінің жұқпалы емес ауруы.\r\n\r\nАтопиялық дерматит тұқым қуалайтын ауру.Егер ата-анасының немесе жақын туыстарының біреуінде атопиялық дерматит,демікпе немесе аллергиялық ринит болса, онда балада осы аурудың пайда болуы 50% құрайды. Сонымен қатар, атопиялық дерматитпен ауыратын туысқандарының 30% аллергияның көріністері көрінбеуі мүмкін. \r\nАтопиялық дерматитпен ауыратын балалардың 60-70% осы аурумен бірге өсетіні белгілі. Бұл олардың 15-18 жас шамасында аурудың симптомдары өздігінен кетеді дегенді білдіреді.\r\n\r\nАтопиялық дерматит көп себептерден болатын ауру.Аурудың пайда болуына және ауырлық дәрежесіне адамның ішкі және сыртқы жағдайлары әсер етеді.\r\n\r\nАтопиялық дерматиттің дамуына алып келетін негізгі қауіп фактордарына мыналар жатады.\r\n\r\n•	Жақын туысқандар арасында аурудың болуы.\r\n•	Жүктілік кезінде анасының дұрыс тамақтанбауы және баласын емшек сүтімен ретті емізбеу.\r\n•	Жүктілік немесе емшек сүтімен емізу кезендерінде анасының зиянды әдеттерге жақын болуы (темекі тарту, ішімдік ішу).\r\n•	Баласын ерте жасанды тамақтандыру және дұрыс тәртіпте тамақтандырмау (емшек сүтін кейінірек беру).\r\n•	Күн тәртібін сақтамау және тері күтімінің нашар болуы.\r\n•	Вакциналарды алу реттілігін бұзу.\r\n•	Қолайсыз ауа-райының әсері.\r\n•	Өмір сүруге қолайсыз жағдайлар (экологияның және тұрмыс жағдайының нашар болуы).\r\n•	Жүктілік немесе емшек сүтімен емізу кезендерінде анасының антибактериальды дәрілерді қабылдауы.\r\n•	Туа біткен асқазан-ішек жолдарының ауруларының болуы (энзимопатия, дисбактериоз).\r\n\r\nАтопиялық дерматит алғаш рет баланың – нәресте, жасөспірім және ересек кездерінде ауыр ағымда көрініс береді.\r\n\r\nДиатез (атопиялық немесе экссудативті диатез) деп – емшек сүтіндегі балалардағы атопиялық дерматитті атайды.50% жағдайда ерте нәрестелік кезеңде көрініс береді.\r\n\r\nЕресектерде ұзақ уақыт бойы атопиялық дерматитті – нейродермит деп атады, ал бұл атау аурудың дамуына жүйке жүйесінің бар екендігін көрсетеді.\r\n\r\nАтопиялық экзема – аурудың екінші аты. Экзема туралы айтатын болсақ, қазіргі кезде тері қабынуларының түрлі белгілері (ісіну, қызару,дымқылдану) осы ауруға жатады.\r\n\r\nАтопиялық дерматит жыл маусымдарына тәуелді: қыста – аурудың күшеюі және қайталануы болса, жазда – атолық немесе жартылай ауру басылады. Аурудың дамуына азық-түліктерден (цитрусты жемістер,тәттілер,ащы тағамдар,алкогольді ішімдіктер),дәрілерден (антибиотиктер, витаминдер, сульфаниламидтер, пиразолон туындылары) және басқа да факторлар әсер етеді.\r\n\r\nАтопиялық дерматит кезінде аллергендер мыналар:\r\n\r\n•	Үй жануарларының жүні\r\n•	Аквариум балықтарына арналған құрғақ тағам\r\n•	Матрас және жастықтардағы қауырсындар\r\n•	Өсімдіктер тозаңы\r\n•	Косметика және хош иісті заттар\r\n•	Азық түліктер (бал,цитрусты жемістер,жаңғақтар,шоколадтар,құрамында бояғыштар мен консерванттары бар өнімдер)\r\n\r\nАтопиялық дерматит кезінде толық комплексті ем қабылдайды,оған тағам режимін сақтау және аурудың дамуына алып келетін алллерген мен қарым катынаста болмау негіз болып табылады.\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nаллергиялық дерматит\r\nаллергия\r\nдиатез\r\nбөртпе\r\nтерінің қышуы\r\nэкзема\r\nэксудативті диатез','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Атеросклероз ','','','kz','s','',0,'',3946,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543235220,1574771220,1543235336,'__Атеросклероз__ -  бұл артерияның ішкі қабатында холестериннің қалдықтарынан құралған түйіндердің тұрып қалуынан пайда болатын артерияның созылмалы ауруы болып табылады. Біраз уақыт өткеннен кейін сол түйін маңында дәнекер тін өсіп (склероз) және кальцийдің сіңбеленуінен тамыр қуысының толық бітелуі жүреді, ал бұл өз кезегінде осы артериямен қанданып тұрған мүшенің қан айналым жеткіліксіздігіне әкеледі.Осы қан айналым жеткіліксіздігі ұзақ уақытқа созылатын болса, мүшеде гангрена,некроз дамуы мүмкін.','__Атеросклероз__ -  бұл артерияның ішкі қабатында холестериннің қалдықтарынан құралған түйіндердің тұрып қалуынан пайда болатын артерияның созылмалы ауруы болып табылады. Біраз уақыт өткеннен кейін сол түйін маңында дәнекер тін өсіп (склероз) және кальцийдің сіңбеленуінен тамыр қуысының толық бітелуі жүреді, ал бұл өз кезегінде осы артериямен қанданып тұрған мүшенің қан айналым жеткіліксіздігіне әкеледі.Осы қан айналым жеткіліксіздігі ұзақ уақытқа созылатын болса, мүшеде гангрена,некроз дамуы мүмкін.\r\n\r\nАтеросклероз ерлерде 50-60 жас шамасында, әйелдерде 60 жастан жоғары мерзімде көбірек кездеседі.\r\n\r\nАтеросклероз дамуына алып келетін __қауіп факторлары__.\r\n\r\nЖүре пайда болған қауіп факторлары мыналар:\r\n\r\n•	Темекі тарту\r\n•	Артық салмақ\r\n•	Қандағы холестериннің жоғарғы дәрежесі\r\n•	Қан қысымының жоғары болуы\r\n•	Күйзеліс\r\n•	Аз қимылдау\r\n\r\n__Емдеу__. Атеросклерозды толық емдеу қиынға соғады. Барлығын бірден емдейтін препараттар әлі күнге дейін табылмады, сондықтан атеросклерозбен ауыратын науқастар өмір бойына ем қабылдайды.\r\n\r\nБүгінгі таңда аурудың әсерін төмендетудің бірнеше жолдары бар:\r\n\r\n•	Ағзамызға холестериннің түсуін төмендету\r\n•	Мүшелер мен тіндерде холестерин синтезін төмендету\r\n•	Холестерин және оның өнімдерін ағзадан шығаруды жоғарлату\r\n•	Липидтердің тотығуын азайту\r\n•	Менопауза кезеңіндегі әйелдерге эстроген алмастырушы терапияны қолдану\r\n•	Инфекциянның алдын алу\r\n\r\nАғзаға холестрин деңгейін аз түсіру үшін құрамында май және холестерин деңгейі жоғары тағамдарды қолданбай диета ұстау керек.Осындай диетаны тек ем үшін ғана емес профилактика мақсатында да қолданған жөн.\r\n\r\nДәрі-дәрмекпен емдеуді бастамас бұрын науқастың биохимиялық қан анализіндегі липид деңгейіне қараймыз.\r\n\r\nҚазіргі таңда атеросклерозды емдеуда қолданылатын дәрілерді төрт топқа бөлеміз.\r\n\r\n1.__Никотин қышқылының препараттары__.Осы препарттардың артықшылығы-төмен баға болып табылады.Алайда бұл дәрілермен қажетті нәтижеге жету үшін үлкен дозада күніне 1,5-3г деңгейінде қолдану керек,ал дәріханаларда болса 1 таблеткада 0,05г никотин қышқылынан тұратын 30-60 таблеткалық препарттар ғана сатылады.Бұл препараттарды қабылдау кезінде дене қызуының жоғарлауы,бас ауру және іш аймағында ауырсыну болуы мүмкін.Никотин қышқылының препараттарын аш қарынға және ыстық шай немесе кофемен қабылдауға болмайды. Никотин қышқылы холестерин және триглицеридтер деңгейін төмендетеді,жоғарғы тығыздықты липопротеин деңгейін жоғарлатады.Бірақ бұл дәрілер бауыр ауруы бар науқастарға қолданылмайды,себебі бауырда майдың жиналуына алып келуі мүмкін.\r\n\r\n2.__Фибраттар__.Бұл топтың препараттарына гевилан, атромид, мисклерон жатады.Олар майдың сіңірілуін төмендетеді.Жанама әсерлері өтте тастың пайда болуына және бауыр қызметінің бұзылуына алып келеді.\r\n\r\n3.__Өт қышқылының секвестранттары__.Бұл препараттар өт қыщқылымен байланысып оны ағзадан шығарады, осыдан кейін холестерин және майлардың сіңуі болмайды.Осындай препараттарға холестид және холестирамин жатады.Осы дәрілердің дәмі жағымсыз, сондықтан оларды шырын немесе сорпамен ішу ұсынылады.Өт қышқылының секвестранттарын қолдану кезінде науқаста іш қату, метеоризм және басқа да асқазан ішек жолдарының бұзылыстары болуы мұмкін.Сонымен қатар өт қышқылының секвестранттары басқа препараттардың сіңуіне кедергі келтіруі мүмкін, сондықтан басқа дәрілерді бұл дәрілерді қабылдамай тұрып 1 сағат бұрын немесе қабылдағаннан кейін 4 сағат кейін ғана қолданған жөн.\r\n\r\n4.__Статиндер тобы__ холестерин деңгейін өте қатты төмендететін препараттар болып табылады.Бұл препараттар холестриннің адам ағзасында түзілуін төмендетеді.Статиндерді саңырауқұлақтардан(зокор, мевакор, правахол) алады немесе синтетикалық жолмен (лескол) өндіреді. Жанама әсері бауыр қызметін бұзады.\r\n\r\nНауқас қолданып жатқан дәрілердің тиімділігі жоғары болсын десе онда ол дәрігер айтқан ұсыныстарды есінде сақтау керек.Оларға дұрыс тамақтану және салауатты өмір салты ұстану жатады.Ал аурудың хирургиялық емі оның асқынуларын алдын алады.','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аспирин және Рей синдромы ','','','kz','s','',0,'',1139,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543235340,1574771340,1543235402,'__ Рей синдромы__ – 5 жасқа дейінгі балалардың бауырларында май тінінің жиналып қалуы мен мидың ісінуімен жүретін өте сирек кездесетін бұзылыс. Бұл синдром тұмау және желшешек сияқты вирустық инфекцияны өткергеннен кейін пайда болады. Шамасы, аспиринді қабылдау осы синдромның болуын едәуір арттырады, сондықтан \'\'__20 жасқа дейінгі жастарға инфекция кезінде аспирин қолданбау керек__\'\'. Тек қана дәрігер рұқсатымен ғана қабылдағаны дұрыс болады.','\'\'__Бұл не?__\'\' __ Рей синдромы__ – 5 жасқа дейінгі балалардың бауырларында май тінінің жиналып қалуы мен мидың ісінуімен жүретін өте сирек кездесетін бұзылыс. Бұл синдром тұмау және желшешек сияқты вирустық инфекцияны өткергеннен кейін пайда болады. Шамасы, аспиринді қабылдау осы синдромның болуын едәуір арттырады, сондықтан \'\'__20 жасқа дейінгі жастарға инфекция кезінде аспирин қолданбау керек__\'\'. Тек қана дәрігер рұқсатымен ғана қабылдағаны дұрыс болады.\r\n\r\nРей синдромының \'\'__себебі__\'\' әлі белгісіз, бірақ ол мидағы зат алмасуға қатысатын митохондрий жасушасын вируспен зақымдау арқылы болады деп есептеледі. Рей синдромының белгілеріне құсу, әлсіздік, ұйқышылдық, есте сақтаудың жоғалуы,естің адасуы және комаға түсу жатады.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Емдеуге арналған нақты хаттамалар болмағанмен, бұл жағдайда антибиотиктерді, инсулинді, кортикостероидтарды, глюкозаны, зәр айдағыш дәрілерді және т.б қолданады. 70% науқастарда жағдайы қалпына келеді, кейбіреулерінде мидың зақымдалуы өмір бойына қалады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nРей синдромы\r\nаспирин\r\nбалалар\r\nмидың ісінуі\r\nРей синдромын емдеу\r\nантибиотиктер\r\nкортикостероидтар\r\nинсулин','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аспергиллез','','','kz','s','',0,'',1201,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543235400,1574771400,1543235475,'__Аспергиллез__ – саңырауқұлақтық инфекциялық ауру, әсіресе теріні зақымдайды, сондай-ақ, құлақты, мұрын құысын және иммун жүйесі әлсіреген адамдардың өкпесіне зардабын тигізеді. \r\n\r\nБронхөкпелік аспергиллез бастапқыда бронхит немесе трахеобронхит симптомдарымен білінуі мүмкін. Ауру ағымы созылмалы болып келеді, науқастар көбінесе жалпы әсіздігі, көк түсті қақырық бөлініп жөтелетіні, кейде қан аралас жолақтар шығатыны жайында айтып жатады.','__Аспергиллез__ – саңырауқұлақтық инфекциялық ауру, әсіресе теріні зақымдайды, сондай-ақ, құлақты, мұрын құысын және иммун жүйесі әлсіреген адамдардың өкпесіне зардабын тигізеді. \r\n\r\nБронхөкпелік аспергиллез бастапқыда бронхит немесе трахеобронхит симптомдарымен білінуі мүмкін. Ауру ағымы созылмалы болып келеді, науқастар көбінесе жалпы әсіздігі, көк түсті қақырық бөлініп жөтелетіні, кейде қан аралас жолақтар шығатыны жайында айтып жатады.\r\n\r\nЛОР-мүшелерінің аспергиллезі сыртқы және ортаңғы отиттің дамуымен,мұрын қуысының шырышты қабаты және көмей қосалқыларының зақымдалуымен сипатталды.Сонымен қатар терінің және тырнақтың аспергиллезі пайда болады.\r\n\r\nИммундық жүйесінде ақауы бар (АИТВ жұқтырғандар) немесе иммундық жүйені басатын дәрілерді (иммунодепресанттар, ісікке қарсы химиотерапия ) қабылдап жүрген науқастарда аспергиллез ауыр ағымда өтеді.\r\n\r\nЕмдеу. Терінің зақымдалуы немесе шырышты қабаттың аспергиллезі кезінде науқас жергілікті қабынуға қарсы және антимикотикалық препараттарды қабылдайды.Ал өкпелік және жайылған аспергиллездер ауруханада жатқызылып емделеді.\r\n \r\n \r\n__Тегтер:__\r\n\r\nаспергиллез\r\nсаңырауқұлақтар\r\nзақымдалған тері\r\nинфекция\r\nаспергиллездің емі\r\nАИТВ жұқтырғандар','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Инфекциялық артрит','','','kz','s','',0,'',1508,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543235460,1574771460,1543235534,'__Инфекциялық артрит (син. іріңді артрит,септикалық артрит)__ – бір немесе бірнеше буынның ауыр түрде қабынуы. Егер оны тез арада емдемесе буынның қайтымсыз бұзылыстарына алып келуі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Себебі.__\'\' Инфекциялық артрит әр түрлі микроағзалардан туындайды. Бұл буынның саңырауқұлақты инфекциясы немесе вирустық, не болмаса бактериялық болуы мүмкін. Әдетте, буында пайда болатын инфекциялар жарақаттанған кезде немесе хирургиляқ операциялар жасалғанда ағзаның басқа бөліктерінен қантамырлар жүйесі арқылы  келіп түсуі мүмкін.','__Инфекциялық артрит (син. іріңді артрит,септикалық артрит)__ – бір немесе бірнеше буынның ауыр түрде қабынуы. Егер оны тез арада емдемесе буынның қайтымсыз бұзылыстарына алып келуі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Себебі.__\'\' Инфекциялық артрит әр түрлі микроағзалардан туындайды. Бұл буынның саңырауқұлақты инфекциясы немесе вирустық, не болмаса бактериялық болуы мүмкін. Әдетте, буында пайда болатын инфекциялар жарақаттанған кезде немесе хирургиляқ операциялар жасалғанда ағзаның басқа бөліктерінен қантамырлар жүйесі арқылы  келіп түсуі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары.__\'\' Инфекциялық артриттің симтомдары қызару, ісіну, басқан кезде ауру сезімдерімен білінеді, барлық инфекциялық аурулардың симптомдары  секілді – дене қызуы көтеріледі, терлейді, бүкіл дененің ауырсынуы  байқалады. Активті және пассивті қимылдағанда науқас ауырсынуды сезеді. Көбінесе тізе, иық, мықын аралық және ұсақ буындардан білезік,табан буындары зақымдалады. Нашақорларда ерекшелігі сегізкөз-мықын буындарының зақымдалуы болады.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\'  Емдеу шарасы тек ауруханада жүргізіледі. Ең алдымен режим қойылады. Қысқа мезімге зақымдалған аймақта қимылды шектеу үшін (иммобилизация) шина тағылады; ауру синдромдары басылғанша буындарды пассивті түрде қозғау керек, одан кейін активті қозғалыстарды жалғастыра беруге болады. Ақуыз бен витаминге бай диета тағайындалады. Инфекцияның түріне байланысты антибиотиктер қарастырылған.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nартрит\r\nинфекциялық артрит\r\nартриттің емі\r\nиммобилизация\r\nантибиотиктер\r\nбуындардағы ауырсыну\r\n\r\n','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Пресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік)','','','kz','s','',0,'',3135,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543307700,1574843700,1543309882,'Пресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік) – бұл адам ағзасындағы жас өзгерістеріне байланысты көздің көру қабілетінің нашарлауының табиғи процесі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат __\r\nПресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік) – бұл адам ағзасындағы жас өзгерістеріне байланысты көздің көру қабілетінің нашарлауының табиғи процесі.\r\n   {img type=\"fileId\" fileId=\"480\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"479\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nКөздің қасаң қабығы мен көзбұршағы көру қабілетін айқындау процессіне қатысады. Рефракция - көздің жарықты сындыру қабілеті. Ал аномальді рефракция - көздің пішіні өзгеріп, сол жағдайдың салдарынан  адам қараған нысанасын дәл анықтай алмауынан туындайтын мәселе. Рефракцияның себебіне көз алмасының пішіні (ұзын немесе қысқа), қасаң қабықтың пішінінің өзгеруі немесе жас өзгерістеріне байланысты көз бұршағының эластикалығының өзгеруі және назар аударуға жауап беретін кірпікті бұлшықеттердің әлсіреуі жатады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nАғза қартайған сайын көздің жанары өзгерістерге ұшырайды: ол қалыңданады және өзінің эластикалық қасиетін жоғалтады. Көзбұршақтың эластикалық қабілеті кескінге назар аударуды қамтамасыз етеді. Бұл мүмкіндіктің жоғалуынан көру қабілеті нашарлайды, нәтижесінде (қырақтық) – пресбиопия  пайда болады.\r\nӘдетте мұндай жағдай 45 жастан кейін орын алады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Жақын объектілерді көруде және ұсақ жазуларды оқу кезінде көру қабілетінің төмендеуі білінеді\r\n•	Әлсіз жарықтандыру кезінде көру қабілетінің төмендейді\r\n•	Көзге артық күш түседі\r\n•	Бас ауырады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nКөз дәрігері көруді және рефракцияны (көздің жарықты сындыру қабілеті) тексеру кезінде пресбиопияны анықтайды.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nКөздің көру қабілетінің бұзылу дәрежесіне қарай сізге көзілдірік тағу қажет болуы мүмкін. Қазіргі таңда көруді түзету үшін бірқатар хирургиялық және лазерлік әдістер жетілдіре түсті. Дәрігер егер көру қабілетіңізді түзетуге көмектесетін болса және асқынуға жол ашпаса операция жасауға кеңес береді.\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКөру қабілетін көзілдірік немесе линза көмегімен түзетуге болады.\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nЕгер көру қабілеті түзетілмесе, көру қабілетінің әлсіздігі күшейіп, көлік жүргізу, оқу, жұмыс және басқа да күнделікті жағдайлар кезінде қиындықтар туындайды.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nКөру қабілетіңіздің нашарлағанын сезінген сәтте офтальмологқа (көз дәрігеріне) тексеріліңіз.\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nПресбиопияның алдын алу шаралары болмайды.\r\n \r\n__Тегтер:__ \r\nКөру қабілетінің бұзылуы\r\nКөзбұршақ                                                                                                                         \r\nАлыстан көргіштік, қырақтық\r\nкөзілдірік\r\nкөру фокусі\r\n','student_k',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Жедел ревматиялық қызба','','','kz','s','',0,'',3562,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543310100,1574846100,1543310234,'__Жедел ревматиялық қызба__ – бұл қабынбалы ауру. Ол А тобындағы стрептококктық бактериялар (жіті фарингит немесе скарлатина) тудыратын инфекцияның нәтижесінде дамиды. Ауру жүрекке, буынға, теріге және миға әсер етуі мүмкін.','__Жедел ревматиялық қызба__ – бұл қабынбалы ауру. Ол А тобындағы стрептококктық бактериялар (жіті фарингит немесе скарлатина) тудыратын инфекцияның нәтижесінде дамиды. Ауру жүрекке, буынға, теріге және миға әсер етуі мүмкін.\r\n \r\n__Себептері__\r\nРевматиялық қызба жүрек қақпақшаларының зақымдануына себеп болатын, бүкіл әлем бойынша кең таралған ауру. Ревматиялық жедел қызба эпидемиялық таралмалы  індет болып табылады.\r\nАуруға шалдығатын адамдардың басым бөлігі 5-15 жас аралығындағы балалар  және бұл індет ангина немесе скарлатинадан кейін шамамен 14-28 күн өткеннен кейін байқалады.\r\n \r\n__Ауру симптомдары:__\r\n•	Асқазандағы ауыру сезімі\r\n•	Қызба\r\n•	Симптомы білінбейтін немесе ентігу мен көкірек қуысында ауыру сезімі байқалатын жүректегі қындықтар\r\n•	Буындардығы ауыру сезімі, артрит (көбіне тізе, шынтақ, тобық және білектерде)\r\n•	Буындардың ісінуі, қызаруы және қызуы\r\n•	Мұрыннан қан кету\r\n•	Терідегі түйіншелер\r\n•	Терідегі бөртпелер (ревматоидты эритема)\r\n•	Кеудеде және қол немесе аяқтың жоғарғы бөлігіндегі терілік бөртпелер\r\n•	Сақина тәріздес немесе жылан тәріздес бөртпе\r\n•	Сиденгама ауруы (эмоциялық тұрақсыздық, бұлшықет әлсіздігі және үйлесімсіз шапшаң қозғалыстар (көбіне бет, қол-аяқты зақымдайтын).\r\n \r\n__Диагностикасы мен талдаулары__\r\nДәрігер диагностикалау үшін пациенттің тамыр соғысын, жүрек соғу ырғағын, терісін және буындарын қарап тексереді.\r\nТалдауларға мыналар жатады:\r\n•	Стрептококктік инфекцияны анықтау үшін қан талдамасын алу\r\n•	Жалпы қан талдамасын алу\r\n•	Электрокардиограмма\r\n•	Эритроциттердің тұну жылдамдығы (ЭТЖ) тексеру\r\nНауқаста ревматикалық жедел қызбаның барын көрсететін негізгі және қосымша көрсеткіштер болады.\r\nНегізгі көрсеткіштерге жатады:\r\n•	Бірнеше үлкен буындардың артриті (полиартрит)\r\n•	Жүректің қабынуы\r\n•	Тері астындағы түйіндер\r\n•	Өткір, тырыспалы қозғалыстар\r\n•	Терідегі бөртпелер\r\nАурудың қосымша симптомдары:\r\n•	Қызу\r\n•	Эритроциттердің тұну жылдамдығының жоғарылауы\r\n•	Буындардағы ауырсыну\r\n•	ЭКГ-ның ауытқымалы көрсеткіштері\r\nЖоғарыда көрсетілген симптомдардың кемінде екеуі болса ревматикалық қызбаның диагнозы қойылады.\r\n \r\n__Емдеу__\r\nЖедел ревматиялық қызбада науқастарға антибиотиктер тағайындалады. Аспирин немесе кортикостероид сияқты қабынуға қарсы препараттар қабыну деңгейін төмендетеді, сондай-ақ ауруды бақылауға көмектеседі.\r\nЖедел фарингиттің қайталануын болдырмау үшін пациент ұзақ уақыт бойы антибиотиктердің аз дозасын қабылдауы керек.\r\n \r\n__Аурудың ағымы__\r\nЕгер ауру қайтадан пайда болса, дәрігер ауру алғаш анықталғаннан кейін 3-5 жыл ішінде антибиотиктердің аз-аздан дозасын тағайындай алады. Жедел ревматикалық қызба жүрек қақпақшаларын зақымдаған жағдайда, жүрек қызметінде ауыр асқынулар пайда болуы мүмкін.\r\n \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Аритмия\r\n•	Жүрек қақпақшаларының зақымдануы\r\n•	Эндокардит\r\n•	Жүректің тоқтауы\r\n•	Перикардит\r\n•	Ревматикалық хорея\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nРевматиялық қызбаның симптомдары пайда болса, өз дәрігеріңізге хабарласыңыз. Ұқсас белгілері бар бірнеше басқа да аурулар болғандықтан, тиісті дәрігерлік диагностикадан өту қажет болады.\r\nЕгер сізде жедел фарингиттің симптомдары пайда болса, міндетті түрде бұл жайлы өз дәрігеріңізге хабарлаңыз. Егер сізде осы ауру анықталатын болса, онда ревматиялық қызбаның пайда болу қаупін азайту үшін арнайы емдеу қажет болады.\r\n__Алдын алу__ \r\nРевматиялық қызбаның алдын алудың ең маңызды жолы – ангина мен скарлатинаның уақтылы емі.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nжедел ревматиялық қызба\r\nЖРҚ\r\nаритмия\r\nжүректің тоқтауы\r\nРевматизм\r\nэндокардит\r\nперикардит\r\nжүрек қақпақшаларының зақымдануы\r\nревматиялық хорея\r\n','student_k',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Периодонтит','','','kz','s','',0,'',5174,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543310280,1574846280,1543310864,'Периодонтит  – деп, тісті ұстап тұратын байламдардың қабынып, індет жұқтыруын айтады.\r\nҚызыл иектің ауытқымалы ұлғаюы, томпаюы немесе ісінуі аурудың симптомдары болуы мүмін.\r\nПериодонтит қызыл иектің инфекциясын немесе қабынуын (гингивит) уақытылы емдемесе, не болмаса, мүлдем ем жүргезбеген кезде туындайды. Қызыл иектен пайда болған  инфекция мен қабыну тістерді ұстап тұратын байламдар мен сүйектерге таралады. Байламдар босағандықтан тістер босап, түсе бастайды. Ересектердегі тістің жиі түсуі осы периодонтиттің салдарынан. Бұл ауру балаларда сирек кездескенмен,  жасөспірімдерде жиі ұшырасады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nПериодонтит  – деп, тісті ұстап тұратын байламдардың қабынып, індет жұқтыруын айтады.\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"481\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nҚызыл иектің ауытқымалы ұлғаюы, томпаюы немесе ісінуі аурудың симптомдары болуы мүмін.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nПериодонтит қызыл иектің инфекциясын немесе қабынуын (гингивит) уақытылы емдемесе, не болмаса, мүлдем ем жүргезбеген кезде туындайды. Қызыл иектен пайда болған  инфекция мен қабыну тістерді ұстап тұратын байламдар мен сүйектерге таралады. Байламдар босағандықтан тістер босап, түсе бастайды. Ересектердегі тістің жиі түсуі осы периодонтиттің салдарынан. Бұл ауру балаларда сирек кездескенмен,  жасөспірімдерде жиі ұшырасады.\r\nТістің негізінде тіс қағы мен тіс тастары жиналады. Қабынудың салдарынан қызыл иекпен тістердің арасында қызыл иек қалтасы түзіледі, оған тіс қағы мен тіс тастары жиналады. Қызыл иек қалтасында жұмсақ тіндер ісінеді.  Қабынудың одан әрі дамуы тістің айналасындағы тіндер мен сүйектерге зиян келтіреді. Қызыл иек қағында бактерия бар болғандықтан, тіс абсцессінің жұғуы және дамуы мүмкін, нәтижесінде сүйектің жойылу жылдамдығы арта түседі.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Тыныс алған кезде жағымсыз иіс шығады;\r\n•	Қызыл иек ашық қызыл немесе қызыл-күлгін түске енеді;\r\n•	Қызыл иек жылтырай түседі;\r\n•	Қызыл иек қанағыш келеді (тісті тазалаған кезде тіс щеткасында қанның пайда болуы)\r\n•	Қызыл иекті қолмен ұстаса тітіркендіреді, бірақ ауырсынбайды;\r\n•	Тістердің түсуі кездеседі;\r\n•	Қызыл иектің томпаюы байқалады.\r\nЕскерту: ерте симптомдары гингивитке ұқсайды.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nТіс дәрігері ауыз қуысын және тістерді қарап тексергенде, қызыл иек жұмсақ, ісінген, қызыл-күлгін болады. Тістің негізінде тіс қағы мен тіс тасы және ұлғайған қызыл иек қалталары анықталуы мүмкін. Тістің абсцессі болмаған кезде, қызыл иек ауырсынбайды немесе әлсіз сезімтал болады. Сондай-ақ, тістердің қызыл иектен ажырауы немесе тістердің  түсуі анықталуы мүмкін.\r\nСтоматологиялық рентгенологиялық зерттеу арқылы, сүйекті ұстап тұратын құрылымдардың жойылғанын және қызыл иектің астында тіс қағының жиналғанын анықтауы мүмкін.\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің мақсаты – қабынудың бетін қайтару, қызыл иек қалталарын алып тастау, қызыл иек ауруларының кез-келген бастапқы себептеріне дереу ем қолдану.\r\nТістердің немесе тіс протездерінің беткей зақымдалуларын жою қажет.\r\nТістерді мұқият тазалау өте маңызды. Тіс қағы мен тіс тасын азайту және жою үшін әртүрлі құрылғыларды пайдаланған жөн. Қызыл иек ауруларының қаупін азайту үшін, тіпті кәсіби стоматологиялық тазалаудан кейін де, әрдайым тіс щеткасын дұрыс пайдалану керек. Сіздің тіс дәрігеріңіз немесе гигиенист оларды қалай дұрыс пайдалану керектігін көрсетеді. Периодонтитпен ауыратын науқастар жылына екі реттен артық кәсіби стоматологиялық тіс тазалаудан өтуі керек.\r\nХирургиялық ем жүргізу де қажет болуы мүмкін. Қызыл иектегі терең қалталарды ашу және тазалау үшін осындай әдістерді қолдануға тура келеді. Босаған тістердің бекітілуін қамтамасыз ету қажет. Ауруды өршітіп алмас  үшін және жақын тістерге қабынудың таралуын болдырмау үшін бір немесе бірнеше тістерді алып тастау да қажет болады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКейбір адамдарға қабынған қызыл иектен тіс қағын алып тастау процедурасы аса бір жағымсыздық тудыруы ықтимал. Қызыл иектің қанауы және жоғарғы сезімталдығы емдеуден кейін 1-2 апта ішінде басылады. (Сау қызыл иек қызғылт және мықты болып көрінеді).\r\nАуыз қуысының гигиенасын өмір бойы қадағалап отыру керек, өйткені ауру қайтадан пайда болуы ғажап емес.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Жұмсақ тіндердің инфекциясы немесе абсцессі (бет целлюлиті) дамиды;\r\n•	Бет сүйектерінің індетке ұрынуы ықтимал (остеомиелит);\r\n•	Периодонтиттің қайта пайда болуы қаупі;\r\n•	Тіс абсцессі пайда болады;\r\n•	Тістердің түсуі кездеседі;\r\n•	Тістер босайды және ығысып, қисайып кетеді; \r\n•	Гингивиттің (қызыл иектің қабынуы) ауырсыну түрі\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nПериодонтиттің симптомдары байқалған жағдайда дәрігерге қаралыңыз.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nАурудың алдын-алудың ең жақсы құралы – ауыз қуысының гигиенасын сақтау болып табылады. Оған тіс шөткесімен мұқият тіс тазалау және тұрақты кәсіби стоматологиялық тіс тазалату жатады. Гингивиттің алдын алу және емдеу периодонтиттің даму қаупін азайтады.\r\n__Синонимдері__\r\nАльвеолярлы пиорея; Қызыл иектің қабынуы мен сүйектердің зақымдануы\r\n\r\nБалалар мен жас өспірімдердің ауыз қуысында туындаған мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\r\nТіс мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\r\nАуыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nгингивит\r\nтістер\r\nқабыну\r\nқызыл иек\r\nқақ \r\nбактерия\r\nпериодонтит\r\nауыздағы иіс\r\n','student_k',10,0,0,'Article',7.00,'n','y');
INSERT INTO `tiki_articles_copy` VALUES ('','Қарапайым герпес (ұшық)','','','kz','s','',0,'',7348,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543311540,1574847540,1543313444,'__Ауыз аймағындағы герпес (ауыз герпесі) __– қарапайым герпес вирусынан туындаған ерін, ауыз немесе қызыл иектің жұқпалы ауруы. Ауру – ауыртатын кішкентай  күлдіреуікпен сипат береді, әдетте оны  суық ойық жара немесе қызбалы күлдіреуік деп атайды. Ауыз аймағындағы ұшықты лабиалді герпес деп те атайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\n__Ауыз аймағындағы герпес (ауыз герпесі)__ – қарапайым герпес вирусынан туындаған ерін, ауыз немесе қызыл иектің жұқпалы ауруы. Ауру – ауыртатын кішкентай  күлдіреуікпен сипат береді, әдетте оны  суық ойық жара немесе қызбалы күлдіреуік деп атайды. Ауыз аймағындағы ұшықты лабиалді герпес деп те атайды.\r\n\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"482\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Бұл суретте герпестік инфекцияның ерте кезеңі көрсетілген: кішігірім топталған күлдіреуіктер мен қызару көрінеді.\'\'\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАуыз аймағының герпесі кең таралған жұқпалы ауру болып табылады. Ол қарапайым герпес вирусының 1 түрінен туындайды. Бұл вируспен көбінесе  20 жасқа дейінгі жастар жиі зақымданады.\r\n\r\nАлғашқы инфекциядан кейін вирус инактивтененеді (ұйқыға кетеді) және кейіннен нерв тіндерінде және бетте сақталады. Кейде вирус белсенділік танытып, нәтижесінде ауыз герпесі пайда болады.\r\n\r\n2 типті герпес вирусы әдетте гениталды герпесті туындатады. Сонымын қатар, кейде 2 типті герпес вирусы ауыз қуысына ауыз арқылы жасалатын жыныстық қатынас кезінде түседі де, ауыз герпесінің пайда болуына әкеледі.\r\n\r\nГерпес вирусы оңай таралады. Келесі жағдайларда жұқтырып алуыңыз мүмкін:\r\n•	Вирус жұқтырған (науқас) адаммен тығыз байланыста болсаңыз\r\n•	Герпес вирусы бар ұстараны, сүлгілерді, ыдыстарды және басқа заттарды пайдаланғанда\r\nГерпес вирусы балаларға ата-аналарынан күнделікті байланыс кезінде жұғады.\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКейбір адамдар қарапайым герпес вирусын алғаш жұқтырған кезде  ауыз аймағында ойық жара пайда болады. Ал кейбіреулерде  симптомдар мүлдем байқалмауы да мүмкін.\r\nАурудың симптомдары жеңіл де, ауыр болуы мүмкін.\r\nСимптомдар вирус жұққаннан кейін 1-3 апта өткенде байқалады және 3 аптаға дейін сақталады.\r\nГерпестің бастапқы симптомдары:\r\n•	Ерін немесе ауыз айналасындағы тері қышиды;\r\n•	Ерін және ауыз аймағында қызғандай сезім пайда болады;\r\n•	Ерін немесе ауыз аймағы шаншиды\r\nКөпіршіктер пайда болғанға дейін келесі симптомдар байқалуы мүмкін:\r\n•	Тамақтың ауыру сезімі\r\n•	Қызба\r\n•	Бадамшалардың ұлғаюы\r\n•	Жұтынғанда ауыру сезімі\r\nКөпіршіктер немесе бөртпелер шығуы мүмкін:\r\n•	Қызыл иекке\r\n•	Ерінге\r\n•	Ауыз қуысына\r\n•	Тамаққа\r\nКөпіршіктердің пайда болуын «аурудың жайылуы» деп атайды.\r\nСізде болуы мына жайттар болуы мүмкін:\r\n•	Суланып тұратын  қызыл күлдіреуіктер\r\n•	Ашық сарғыш сұйықтықпен толтырылған кішкентай күлдіреуіктер\r\n•	Кішкентай күлддіреуіктер бірігіп бір үлкен күлдіреуікті құрауы мүмкін\r\n•	Сауығу кезінде күлдіреуік сары және қатты болады, ақыр соңында сау терімен бірігеді.\r\nАуру симптомдары келесі факторлардың әсерінен пайда болуы мүмкін:\r\n•	Етеккір немесе гормоналды өзгерістер\r\n•	Күннің көзінде болу\r\n•	Қызба\r\n•	Күйзеліс\r\nЕгер симптомдар сирек қайталанса, олар әдетте жеңіл өтеді.\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігер пациенттің ауыз аймағын қарап, ауыз герпесін анықтауы мүмкін. Кейде жараның жағындысы алынып, толықтай зерттеу үшін зертханаға жіберіледі. Тексерулер мынаны қамтиды:\r\n•	Вирусты және оның құрылымын анықтау үшін вирусты зерттеу\r\n•	Вирустық ДНҚ-тест – вирустың генетикалық материалдарын зерттеу\r\n•	Қарапайым герпес вирусын тексеру үшін Тцанк тесті - бұл жағындыдан эрозия және көпіршіктері бар Тцанк жасушаларын (қарапайым герпес вирусымен зақымдалған жасушалар) микроскоптың астында анықтау.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСимптомдары бір-екі апта ішінде еш емделусіз өздігінен жоғалып кетуі де мүмкін.\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер вируспен күресу үшін дәрі-дәрмек тағайындауы мүмкін. Оларды вирусқа қарсы дәрілік препараттар деп атайды. Мұндай дәрілер ауырсынуды азайтуға көмектеседі және симптомдардың ертерек жоғалуына ықпал жасайды. Ауыз аймағындағы жараларды емдеуге арналған дәрілік заттарға мыналар жатады:\r\n•	Ацикловир\r\n•	Фамцикловир\r\n•	Валацикловир\r\nБұл дәрілерді бастапқы симптомдар пайда болғанда, күлдіреуіктер пайда болмай тұрып қабылдасаңыз әлдеқайда тиімді болмақ. Ауыз аймағындағы жаралар жиі шығатын болса, онда бұл дәрілерді үнемі қабылдауға тура келеді.\r\nСонымен бірге теріге арналған вирусқа қарсы жақпалар қолдануға да болады. Алайда, аталмыш препараттар қымбат тұрады және күпдіреуіктердің белсенділігін күніне тек бірнеше сағатқа ғана азайтады.\r\n\r\nКелесі нұсқаулықтар организмнің жалпы жағдайын жақсартуға көмектесуі мүмкін:\r\n•	Ауырсынуды жеңілдету үшін жараға мұз басыңыз.\r\n•	Күлдіреуікті абайлап антисептикалық сабынмен және сумен жуыңыз. Бұл вирустың дененің басқа аймақтарына таралуының алдын алуға көмектеседі.\r\n•	Ыстық сусындарды, дәмді және тұзды тағамдарды, цитрустарды қолданбаңыз.\r\n•	Салқын сумен аузыңызды шайыңыз.\r\n•	Жараларды тұзды сумен жуыңыз.\r\n•	Стероидты емес қабынуға қарсы препарат сияқты ауырсынуды басатын заттарды қабылдаңыз.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕріндегі герпес әдетте 1-2 апта ішінде өздігінен кетеді. Дегенмен, аурудың симптомдары қайталануы мүмкін.\r\nГерпес ауыр және қауіпті болуы да мүмкін, егер:\r\n•	Көздің айналасында немесе көзге жақын жерде пайда болса\r\n•	Кейбір аурулар мен дәрі қабылдауға байланысты иммундық жүйе әлсіресе\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nКөздің герпестикалық инфекциясы соқырлықтың басты себептерінің бірі болып табылады. Өйткені, ол қасаң қабықтың тыртықтануын тудырады.\r\n\r\nҚарапайым герпестің басқа да асқынуларына мыналар жатады:\r\n•	Ауыз қуысында ойық жаралар мен көпіршіктердің қайта пайда болуы\r\n•	Вирустың терінің басқа аймақтарына таралуы\r\n•	Терінің бактериалды инфекциясы\r\n•	Иммундық жүйесі әлсіреген адамдардың өміріне (атопиялық дерматит, ісік  немесе АИТВ инфекциясы кезінде) қауіпті болуы мүмкін ағзаның жалпы инфекциясы.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге қаралыңыз:\r\n•	Ауру симптомдары ауыр болса немесе 2 апта ішінде кетпесе\r\n•	Жаралар немесе көпіршіктер көздің жанында орналасса\r\n•	Кейбір ауруларға немесе дәрі қабылдауға байланысты иммундық жүйе әлсіреген кезде герпестің симптомдары пайда болса\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\n\r\nТөменде ауыз қуысындағы жаралардың пайда болуын алдын алу үшін кеңестер берілген:\r\n•	Далаға шығардың алдында құрамында мырыш оксиді бар күннен қорғайтын кремді немесе ерінге арналған бальзамды жағыңыз.\r\n•	Сондай-ақ ылғалдандыратын ерін бальзамы да көмектесуі мүмкін.\r\n•	Герпетикалық бөртпелер адамдармен тікелей байланыста болмаңыз.\r\n•	Әрбір пайдаланудан кейін сүлгілер мен төсек жаймаларын қайнаған суда залалсыздандырыңыз.\r\n•	Егер айналаңыздағы өзге  адамдардан герпесті байқасаңыз, олармен бірге өзіңіздің ыдыс-аяқ, стакандар немесе басқа заттарыңызбен бөліспеңіз және олардікін қолданбаңыз.\r\nЕгер сіздің ерніңізде герпес болса, әсіресе, көпіршіктер болса ешкіммен ауыз арқылы жасалатын жыныстық қатынасқа түспеңіз. Сіз вирусты жыныстық мүшелерге таратуыңыз мүмкін. Герпес вирусының екі типі де кейде ауыз аймағында жаралар немесе күлдіреуіктер болмаса да таралуы мүмкін.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nгерпес\r\nқызыл иек\r\nкүлдіреуік \r\nинфекция\r\nвирус\r\nсекс\r\nқызба\r\nацикловир\r\nқызару\r\n','student_k',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Иценко-Кушинг синдромы','','','kz','s','',0,'',1259,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543313640,1574849640,1543313738,'__Иценко-Кушинг синдромы__ – бұл гормоналды бұзылыс. Ол ағзаның кортизонның шамадан тыс бөлінуінен туындайды. Кортизон - бұл бүйрек үсті безінің қыртысты қабатынан түзілетін гормон.','__Иценко-Кушинг синдромы__ – бұл гормоналды бұзылыс. Ол ағзаның кортизонның шамадан тыс бөлінуінен туындайды. Кортизон - бұл бүйрек үсті безінің қыртысты қабатынан түзілетін гормон.\r\n\r\n__Пайда болу себептері__\r\nАталмыш  синдром қабынбалы ауруларға қарсы, мысалы  синтетикалық гормон кезінде қолданылатын  преднизолон  секілді дәрілердің әсерінен туындайды. Кейде қатерлі ісіктердің кейбір түрлері де кортизонның шамадан тыс бөлінуіне себепші болатын гормондарды өндіреді.\r\nИценко-Кушинг синдромы өте сирек кездесетін ауру.\r\n\r\n __Симптомдары__\r\n•	Дененің жоғарғы бөлігінің толысуы;\r\n•	Аяқ-қолдардың жіңішкеруі;\r\n•	Қатты шаршағыштық және бұлшықет әлсіздігі;\r\n•	Қан қысымының жоғарылауы;\r\n•	Қанда қанттың деңгейі жоғарылауы;\r\n•	Дененің тез көгеріп кетуі.\r\n \r\n__Диагностикасы__\r\nӘдетте зертханалық зерттеулер аурудың бар-жоғын тез анықтап, оның себебін анықтауға мүмкіндік береді.\r\n \r\n__Емдеу__\r\nЕмдеу ағзадағы кортизонның артық бөліну себебіне байланысты болды. Дәрі-дәрмектермен емдеу барысында синтетикалық гормондармен препараттың мөлшерін азайту арқылы симптомдарды бақылауға болады. Егер ауру ісіктен туындаған болса, хирургиялық  жолмен емдеу керек немесе басқа да емдеу шараларды қолданудың да қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nИценко-Кушинг синдромы\r\n','student_k',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Үрпінің тарылуы (Несеп шығару жолдарының тарылуы)','','','kz','s','',0,'',6549,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543313820,1574849820,1543314566,'Үрпінің тарылуы – несеп шығару арнасының тарылуы немес кішіреюі. Бұл жайсыздық ерлерде жиі кездесіп жатады, ал әйелдерде сирек ұшырасады.\r\nБүйектен шыққан әрбір несеп тамшысы  несеп жолымен қуыққа түседі. Қуық – бұл екі шаптың ортасында, үстіңгі жағында орналасқан жыныс мүшесі. Одан несеп шығарылады. Қуық үш қабаттан тұрады: сыртқы ұйыма қабығы, бұлшық еттік қабат, ішкі шырышты қабық. Бұлшық еттік қабат қысылғанда несеп шығарылады. Несеп қуықтан басқа түтік арқылы  – несепағар арнасы (үрпі)  арқылы шығарылады.  Әйелдердің үрпісі жатыр қақпасы алдындағы, клитор алдынан, жыныс жырығынан, екі кішкене еріншенің отрасындағы сыртқы тесіктен ашылады. Ал ерлердікі, жыныс мүшесінің басынан ашылады. Әйелдердің несеп ағар арнасы тек несеп шығару қызметін атқарады. Еркектердің ағзасындағы үрпі несеппен қатар, шәует шығару қызметін де атқарады.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатн асқнулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан тексерілу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nҮрпінің тарылуы – несеп шығару арнасының тарылуы немес кішіреюі. Бұл жайсыздық ерлерде жиі кездесіп жатады, ал әйелдерде сирек ұшырасады.\r\nБүйектен шыққан әрбір несеп тамшысы  несеп жолымен қуыққа түседі. Қуық – бұл екі шаптың ортасында, үстіңгі жағында орналасқан жыныс мүшесі. Одан несеп шығарылады. Қуық үш қабаттан тұрады: сыртқы ұйыма қабығы, бұлшық еттік қабат, ішкі шырышты қабық. Бұлшық еттік қабат қысылғанда несеп шығарылады. Несеп қуықтан басқа түтік арқылы  – несепағар арнасы (үрпі)  арқылы шығарылады.  Әйелдердің үрпісі жатыр қақпасы алдындағы, клитор алдынан, жыныс жырығынан, екі кішкене еріншенің отрасындағы сыртқы тесіктен ашылады. Ал ерлердікі, жыныс мүшесінің басынан ашылады. Әйелдердің несеп ағар арнасы тек несеп шығару қызметін атқарады. Еркектердің ағзасындағы үрпі несеппен қатар, шәует шығару қызметін де атқарады.\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"483\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Себептері__\r\nАурудың басты себептері:\r\n•	Шаптың зақымдануынан немесе жарақат алуынан;\r\n•	Жұқпалы аурулардың салдарынан (гонорея, хламидиоз, туберкулез);\r\n•	Қуыққа құралмен тексеру жүргізгенде инфекция жұқтырғаннан;\r\n•	Ісіктен (кей жағдайларда ғана);\r\n•	Терінің қабынбалы зақымдануынан (үрпінің сыртқы тесігінің тарылуын туындатады);\r\n•	Үрпінің тума ақауы;\r\n•	Сәулелену (өте сирек жағдайда).\r\nСебептердің көбісі үрпінің берішті-тыртықты өзгерістеріне (икемсіз дәнекер тіндердің таралуына) әкеліп соғады \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Несеп шығарудың қиындауы;\r\n•	Несепағар арасынан түрлі бөлінділердің шығуы (шырыш, ірің т.б.)\r\n•	Жиі несеп шығару;\r\n•	Несеп шығарғанда ауырсыну;\r\n•	Шәует шығарғанда қан араласуы;\r\n•	Қою, қанды несептің шығуы;\r\n•	Несеп шығара алмау;\r\n•	Несепті ұстай алмау (несеп шығаруды бақылауда ұстай алмау);\r\n•	Асқазанның астыңғы жағының ауруы;\r\n•	Шап жақтың ауруы;\r\n•	Несептің ақырындап тама беруі (күтпеген жерден немесе ақырындап дамуы мүмкін);\r\n•	Несептің түйірленіп, сүзіліп шығуы;\r\n•	Жыныс мүшесінің ісінуі.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер сыртқы жыныс мүшелерін тексереді, шап жақты реактальді (артқы тесік арқылы) саусақпен тексереді.\r\nДәрігер тексеру барысында төмендегідей жайттарды анықтауы мүмкін:\r\n•	Несепағар арнасынан бөліндінің шығуын;\r\n•	Жыныс мүшесінің қызаруы немесе ісінуі;\r\n•	Жыныс мүшесінің қаттылығын;\r\n•	Шап жақтағы лимфа түйіндердің үлкеюін;\r\n•	Қуық асты безінің үлкеюін (қуық асты безін саусақпен сипап қарау арқылы тік ішек жолынан 3-4 см. қашықтықта тік ішек алдынан тексереді).Нормада оның контурлары анық, бөлігі симметриялы, тығыз-серпімді; ауыртпалықсыз келеді.\r\nАуруды анықтау үшін мынадай тексерулер жүргізілуі ықтимал:\r\n•	Қан талдамасы;\r\n•	Несемтегі тамшылардың  бактериалдығы;\r\n•	Хламидоз бен гонореяға тест өткізу;\r\n•	Қуықтың үлкейіп кетпеуін анықтау үшін, қуықты  УДЗ-ға түсіру\r\n•	Қуықты УДЗ тексерту кезінде несеп ағардың қалған мөлшері толады\r\n•	Урофлоуметрия – бұл зәр шығару кезінде несеп ағынының жылдамдығын  динамикалық тіркеу. Науқас  урофлоуметр  аппаратының шұңқырына - сиеді. Урофлуометр несеп шығару көрсеткіштерін тіркейді және оларды компьютерге жібереді, ол ақпаратты кесте түрінде танытады. Шығарылған  несептің жалпы көлемі өлшенеді, несептің  орташа жылдамдық ағыны зәр шығарудың  ұзақтығының бұзылу-бұзылмағандығын анықтауға көмектеседі. Бұл әдісі арқылы үрпі мен қуықтық бұлшық ет арасынадғы үйлесімділікті, олардың жиырылмалы қасиетін  бағалауға мүмкіндік туады.  Зәр шығару жылдамдығының  төмендеуінен қуықтың жиырылмалы қаблетінің төмендеуі мен ісіктің пайда болғандығын анықтауға болады.\r\n•	Ретроградты уретрограмма (үрпінің тума ақауын анықтауға бағытталған әдіс)\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nҮрпінің тарылуын жазу үшін бірнеше түрлі негізгі емдеу әдістерін қолданса болады.  Әдіс жекеше түрде қолданылады, және тарылудың қай жерде орын алғандығына да байланысты, сондай-ақ, бездердің түйрлену процесі мен басқа да зақымдалған тіндердің жағдайына қарасты болды.  \r\n\r\nҚазіргі уақытта үрпінің тарылуына мынадай әдістер қолданылады:\r\nСүмбілеу әдісі (үрпінің өтімділігін тексеру) сүмбі-дилататорлар (өзек кеңейткіш) немесе арнайы үрпілік баллонды кеңейткіш катеторларды (эластинді түтікше, үрпінің ішіне  ендіріледі де, оны кереді) пайдалану. Бұл әдіс, үрпідегі жалғыз тарылуды емдеу үшін пайдаланылады.\r\n\r\nҮрпіні іштен тілу – бұл эндоскопиялық әдіс, көзбен көре отырып, үрпінің тарылған жерін тіліп, кеңейтеді. Оптикалық түтікше – несеп ағар арнасынан үрпінің басына дейін жүргізіледі. Арнайы «пышақ» немесе сәуле («сәулемен тілу»), үрпінің түп жағына орналастырылады да, құралдың женден жеріне дейін, үрпінің  ашылғанша  берішті тіндерді тіліп отырады. Тарылған жер тілінгеннен кейін және несепағар арнасындағы тіліктер жазылғанша бірнеше күнге дейін сүрпелі картер қойылады. Бұл емдеу әдісінен кейін асқыну қаупі тек тарылу қайталануы мүмкін. Бірақ ол үрпінің тереңгі жағының зақымдануына байланысты.\r\n\r\nАшық жедел ем – үрпінің тарылуын емдеудегі ең сеніміді әдіс болып табылады. Үрпінің саңылауы  трансплантаттарды (дененің басқа бөлігіндегі тін кесінін ауыстырып салу) қолданғаннан кейін қайта қалпына келуі мүмкін. Немесе  «алып тастау» әдісі (резекция) тігілгеннен кейін үрпінің зақымданған  жерін түп-тамырымен алып тастау көзделеді.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатн асқынулар__\r\nҮрпінің тарылуынан несеп арғар арнасы түгелдей бітеліп қалуы мүмкін. Аталмыш ауруды уақыт күттірмей емдеу керек.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nЕгер сізде үрпінің тарылу симптомдары кездесіп жатса, дәрігерге дереу қаралыңыз.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nАурудың себебі болып табылатын инфекцияның алдын алу үшін жыныстық қатынасқа аса мән берген жөн, ол үшін мүше қапты пайдаланыңыз, қытынасқа түсетін серігіңіздің ауру жұқтыратын-жұқтырмайтынын біліп алыңыз.\r\nҮрпінің тарылуын емдеу арқылы қуықтың не болмаса бүйректің ауруларының асқыну қаупінің алдын алуға болады.\r\n\r\nНесеп шығарудың қиындауы (ерлерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nүрпінің тарылуы\r\nүрпіні тілу\r\nүрпі тарылуының симптомдары  \r\nүрпі тарылуының емі\r\nнесепағар арнасының тарылуы\r\nнесеп шығарудың қиындауы\r\nнесептің жүрмей қалуы\r\nнесеп шығарғанда ауырсыну сезімі\r\n','student_k',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Іштің ауырсынуы','','','kz','s','',0,'',8225,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543314780,1574850780,1543315885,'Іштің ауырсынуы – кеуденің астыңғы жағы мен кіндіктің үстіңгі жағында ауру сезімінің пайда болуы. Адамның бұл дене бөлігі асқазан деп аталады.\r\n \r\nІштіңмүшелері: өңеш, қарын, аш ішек және тоқ ішек, бауыр, өт және ұйқы бездері ішілген ас пен қоректік заттарды қорытады, сіңірілмейтін заттарды ағзадан бөліп, сыртқа шығарады. \r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Пікірлер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Үйде емдеу тәсілі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nІштің ауырсынуы – кеуденің астыңғы жағы мен кіндіктің үстіңгі жағында ауру сезімінің пайда болуы. Адамның бұл дене бөлігі асқазан деп аталады.\r\n    {img type=\"fileId\" fileId=\"484\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Іштіңмүшелері: өңеш, қарын, аш ішек және тоқ ішек, бауыр, өт және ұйқы бездері ішілген ас пен қоректік заттарды қорытады, сіңірілмейтін заттарды ағзадан бөліп, сыртқа шығарады.\'\' \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Пікірлер__\r\n\r\nЖалпы өмірінде іші ауырмаған адам жоқ шығар. Бірақ, көп жағдайда бұл ауру аса қатты медициналық мәселелерді туындатпайды. \r\n\r\nАуырып, сол аурудың күшейе түсуі әрқашан ауыр жағдайдың белгісі бола бермейді. Мысалы сіз ішіңіздің қатты аурғанын, қатты бүріп кеткенін, гастроэнтеритті вирустың салдарынан  жиі газданып, жел шығара беруіңізді салмақты ауру деп ойлап қалуыңыз мүмкін.\r\n\r\nКейде өмірге қауіп төндіретін аш ішек пен тоқ ішектің қауіпті ісігі, соқыр ішектің бастапқы сатылары ғана ауру сезімінің қауіптілігі болуы мүмкін. Олар әдетте жеңіл ауырып бастайды немесе қатты ауырмай дамиды.\r\n\r\nАсқазан ауруы жайындағы басқа да пікірлер:\r\nСіз ішіңіздің жарты бөлігінде құйылу сезімін сезінуіңіз мүмкін.  Бұл көбінесе ішектегі жұқпалы аурудың салдарынан болады, ол жағдайда ішектердің жұмысы бұзылады, жиі жел шығару жағдайы орын алады. Егер ауру күшейе түссе, ол ішек өтімсіздігінің салдарынан болуы мүмкін.\r\n\r\nІш жақтағы әйтеуір бір жердің тұрақсыз бүріп ауруы пайда болуы мүмкін. Аурудың бұл түрі белгілі бір ағзаның зақымданғанының белгісі болуы да ғажап емес, ол мысалы: соқыр ішек, өт немесе, құрсақтың зақымдануы салдарынан болып жатады.\r\n\r\nТолғақ типтес ауру, бұл аурудың қауіпті түрі емес, ол асқазанда  шамадан тыс газдың бөлінуінен, желденуден туындайтын жағымсыз жағдай. Мұның салдарынан көбінесе диярея орын алады. Аурудың бұл түрі ары кетсе 24 сағатқа дейін созылады немесе қалтырау пайда болуы мүмкін.\r\nІштің бүріп ауруы, толқын типтес әсер береді. Олар әдетте, күтпеген жерден басталады да, тосыннан басылып қалады. Кейде бұл жағдай салмақты мәселелермен де астасып кетіп жатады. Бүйректе және өтте тас болса, көбінесе асқазан осылай түйіліп ауырып тұрады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nІштің ауруына түрлі жағдайлар себеп болады. Өзіңізге қашан жедел медициналық көмек қажет екенін біліп жүргеніңіз абзал. Кейде мұндай аурулар ұзаққа созылып бара жатса, дәрігерге барып тексерілшгеніңіз жөн болады.\r\nІштің ауруымен байланысты салмақты себептер:\r\n•	Іш қату;\r\n•	Ішектің тітіркенген синдромы;\r\n•	Тамақ аллергені немесе кейбір тамақтарды дұрыс қорыта алмау (мысалы, лактозаны қорыта алмау);\r\n•	Тамақтан улану;\r\n•	Асқазан тұмауы (вирусты гастроэнтерит).\r\nБасқа да қауіпті себептер:\r\n•	Соқыр ішек;\r\n•	Іш қуыстық қолқаның аневризмасы;\r\n•	Ішектің өтімсізздігі және обсструкциясы;\r\n•	Асқазанның қауіпті ісігі, тоқ ішек пен аш ішекте;\r\n•	Тасты және тассыз холецистит (қуықтың қабынуы);\r\n•	Ішектегі қан айналымның бұзылуы;\r\n•	Дивертикулит;\r\n•	Асқазан-өңеш рефлюксі немесе ас қортудың бұзылуы, қыжыл;\r\n•	Ішектің қабынбалы ауруы ( Крон ауруы немесе ойық жаралы колит);\r\n•	Бүйректегі тастар;\r\n•	Панкреатит (ұйқы безінің қабынуы)\r\n•	Ойық жара.\r\nКейде іштің ауруы дененің басқа жерлерінің ауруларымен байланысты болып тұрады. Олар мысалы, кеуде жақ немесе бөксе жақ болуы мүмкін. Кейде іштің ауруы төмендегідей жағдайларда мазалайды:\r\n•	Жүрек ұстамасы;\r\n•	Етеккір ағымының ауыр кезеңі;\r\n•	Эндометриоз\r\n•	Бұлшық еттердің созылуы;\r\n•	Жамбас үсті ағзасының қабынбалы ауруы;\r\n•	Пневмония;\r\n•	Түтікшелі (жатырсырты) жүктілігі;\r\n•	Несеп жолдарының инфекциясы.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\nІштің жеңіл ауруларын емдеу үшін төмендегі кеңестердің пайдасы тиіп қалуы мүмкін:\r\n	Көп мөлшерде су немесе басқа да сұйықтықтар ішіңіз;\r\n	Емделгеннен кейін бірнеше сағат бойы қатты заттарды жемеңіз;\r\n	Егер аурудан кейін құссаңыз 6 сағат бойы ешнәрсе жемей тұрыңыз да, одан кейін күріш, алма ботқасын немесе құрғақ пешенелермен қоректеніңіз. Сүтті азық-түлікке жоламай тұрыңыз.\r\n	Егер іштің ауруы өрге  қарай көтерілгендей сезінсеңіз және тамақтан кейін осындай жағдайлар орын ала берсе, сондай-ақ, қыжылды, асқазанның бұззылғанын сезінсеңіз антацидтің көмегіне жүгініңіз. Цитрусты азық-түлікті пайдаланбаңыз, әсіресе, құрамында майы бар, қуырылған немесе майлы тағамдарды, томатты, кофеинді, алкогольді және газды ссусындарды ішпеңіз;\r\n	Асперин қолданып жүрмеңіз, ибупрофен немесе қабынуға қарсы дәрі-дәрмектерді және есірткілік тыныштандырғыштарды дәрігеріңіздің рұхсатынсыз мүлдем пайдаланбаңыз. Егер сіздің ауруыңыз қандайда бір бауыр ауруымен байланысты болса, онда сіз ацетаминфен негізді тыныштандырғыш дәрілерді қолдансаңыз болады.\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, дереу медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n•	Сол уақытта сіз қауіпті ісікке қарсы терапия курсынан өтіп жүрсеңіз;\r\n•	Үлкен дәретке отыра алмай, тек құсып жүрсеңіз;\r\n•	Егер сіздің құсығыңыз қан аралас болса немесе үлкен дәретіңізден қан араласып шықса (әсіресе түсі қою қоңыр немесе қара түсті боласа);\r\n•	Кеуде, мойын, иық жақтардың ауру сезімі байқалса;\r\n•	Ішіңіз күтпеген жерден түйіліп ауырып кетсе;\r\n•	Екі жауырының арасында ауру сезімі болса;\r\n•	Ішіңіз кеуіп, ауырып тұрса;\r\n•	Жүкті болсаңыз;\r\n•	Тыныс алу қиынға соқса.\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса дәрігерге хабарласыңыз:\r\n•	Іш жақта бір жағымсыздық туындаса, және ол бір аптаға созылып, асып бара жатса;\r\n•	Іштің ауруы 24-48 сағат ішінде жазылмаса, және жүрек айнып, құсып жүрсеңіз;\r\n•	2 апта бойы іштің кебуі кетпей қойса;\r\n•	Жиі несеп шығарылса, несеп шығарған кезде қызғандай сезіп туындаса;\r\n•	5 күн бойы іштің қөтуі басылмаса;\r\n•	Іштің ауруы қалтыраумен ұштасып кетсе (ересектер 37,7°С, ал балалар 38°С асып кетсе)\r\n•	Тәбет жоғалса;\r\n•	Жатырдан ұзақ уақыт қан кетіп жатса;\r\n•	Салмақ өздігінен түсіп кетсе.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігер қабылдауында қандай жағдайлар орын алады__\r\nДәрігер сізді тексеріп, сізде пайда болған симптомдар мен аурудың бұрын болған өзгерістерін сұрауы мүмкін. Спецификалық симптомдар, аурудың орналасуы және оның пайда болған уақытын анықтау арқылы дәрігер іштің ауруының себебін анықтайды.\r\nСізге мынадай сауалдар қойылуы мүмкін:\r\n•	Сіз аурудың қай жеріңізде езініп жүрсіз?\r\n•	Ауру ауысып тұра ма, әлде белгілі бір жерді ғана ауыртып жүр ме?\r\n•	Омыртқаларыңызда, шабыңзда немесе аяғыңыздың төменгі жағнағы ауру сезімдері тара ма?\r\n•	Омыртқаның ауруы қатты, толғақты түрде бола ма?\r\n•	Сізде бұған дейін басқа да күрделі ауруллар болды ма? Егер болса, ол қанша уақытқа созылды?\r\n•	Ауру қашан мазалады? Мысалы, тамақтан кейін немесе етеккір кезінде ме?\r\n•	Аурудың күшейуіне не әсер етіп жүр? Мысалы, ішкенде, күйзеліс кезінде немесе жатқан кезде ме?\r\n•	Ауырғаны қайткенде басылады? Мысалы, сүт ішкенде, ішті босатқанда немесе антацидтерді қабылдағанда ма?\r\n•	Қандай дәрілерді пайдаланасыз?\r\n•	Жақын арада жарақат алып қалған жоқсыз ба?\r\n•	Жүктісіз бе?\r\n•	Ізді тағы қандай симптомдар мазалап жүр?\r\nАуруды анықтау үшін төмендегідей  текссерулер жүргізілуі мүмкін: \r\n•	Барий арқылы клизма қолдану;\r\n•	Қан, несеп, нәжістен талдама алу;\r\n•	Компютерлі томография (КТ);\r\n•	Колонскопия немесе ректороманоскопия;\r\n•	Электрокардиография (ЭКГ);\r\n•	Үш-құрлысты УДЗ-ға түсіру;\r\n•	Өңеш және әшекті рентгенологиялық түсірілімдер сериясынан өткізу;\r\n•	Іш-құрлысты ағзаларын рентгеногрфиялық шолудан өткізу.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nКейбір кеңестерге құлақ түре отырып, іштің ауруын басуға болатындығына көз жеткіздік:\r\n•	Майлы немесе құырылған тамақтарды жемеңіз;\r\n•	Әр күн сайын көп мөлшерде су ішіңіз;\r\n•	Тамақты аздан, бірақ, жиі ішіңіз;\r\n•	Дене жаттығуларымен тұрақты түрде айналысыңыз;\r\n•	Газ бөлдіретін азық-түлікті шектеп қолданыңыз;\r\n•	Тамағыңыздың құрамында жасұнық бар ма, соған мән беріңіз. Көкөністер мен жемістерді жиі пайдаланыңыз.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nІштің ауырсынуы;  Ішек шаншулары; Асқазанның ауырсынуы.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nбауыр\r\nасқазан\r\nауру\r\nсоқыр ішек\r\nшаншу\r\nіштің қатуы\r\nішектің өтімсіздігі\r\n\r\n','student_k',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Артрит','','','kz','s','',0,'',3020,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400280,1574936280,1543400428,'__Артрит__ – бұл буынның қабынуы. Егер бір ғана буын қабынса онда моноартрит, бірнеше буын қабынса – полиартрит деп аталады.Артрит тікелей буынға байланысты аурудан немесе әртүрлі әсерлерден (аллергиялық, инфекциялық) болады. ','__Артрит__ – бұл буынның қабынуы. Егер бір ғана буын қабынса онда моноартрит, бірнеше буын қабынса – полиартрит деп аталады.Артрит тікелей буынға байланысты аурудан немесе әртүрлі әсерлерден (аллергиялық, инфекциялық) болады. Пайда болуы әртүрлі болс ада барлық артриттер бірдей көрініс береді, оған мыналар жатады:\r\n\r\n•	1-2 күнде артатын буындардағы ауру сезімі\r\n•	Қимылдың шектелуі\r\n•	Зақымдалған аймақтың қызаруы\r\n•	Зақымдалған аймақтың ісінуі\r\n•	Зақымдалған аймақтың деформациясы\r\n•	Жалпы әлсіздік\r\n•	Дене температурасының жоғарлауы\r\n\r\nЕгер артрит ревматикалық аурулардан немесе құяң ауруынан пайда болса ондау ауру жедел түрде дамиды, ал басқа себептерден болса онда буынның деформациясы және қимылдың шектелуі байқалады.\r\n\r\n•	Жедел басталып өте қатты ауырсынумен көрінеді немесе жай созылмалы түрде басталауы мүмкін.Кейбір адамдар да ауру шаншып тұйық ауру сезімімен жүреді оны тіс ауруымен теңестірсе болады. Артриттқа алып келетіндер олар: инфекция, жарақат, аллергия, зат алмасудың бұзылыстары, жүйке жүйесінің аурулары және витамин жеткіліксіздігі жатады.\r\n\r\n\'\'__Артриттің түрлері:__\'\'\r\n\r\nЗақымдалу сипатына байланысты артритті екі классқа бөлеміз: қабынбалы артрит және дегенеративті артрит.\r\n\r\n\'\'Қабынбалы артритке жататындар:\'\'\r\n\r\n•	Инфекциялық артрит\r\n•	Ревматоидты артрит\r\n•	Құяң (тұз байлану)\r\n•	Реактивті артрит – бұл синовиальды қабатты ішінен қаптап тұратын жіңішке дәнекер тінді қабықшаның қабынуы.\r\n\r\n\'\'Дегенеративті артритке жататындар:\'\'\r\n\r\n•	Остеоартроз\r\n•	Травматикалық артрит\r\n\r\nБұл аурулар сүйектердің біріккен жерінде орналасқан шеміршектердің зақымдалуымен байланысты.\r\n\r\nНегізі артриттің 100 астам түрі кездеседі.  Олардың ең жиі кездесетіндері остеоартрит, ревматоидты артрит және құяң болып табылады.\r\n\r\nРевматоиды артрит – буынды қаптап тұратын тіндердің қабынуы. Уақыт өте келе ревматоиды артрит шеміршектің, байламдардың тіпті сүйектің толық желінуіне алып келеді. Ревматоиды артрит әйел адамдарда еркектерге қарағанда үш есе жиі кездседі. Сонымен қатар бұл ауру көбінесе 30-40 жаста көрініс береді, алайда балалар мен жастарда да кезедсе береді.\r\n\r\nОстеоартрит деп – буынның қорғаныштық және серіппелік қызметін атқаратын шеміршектің зақымдалуын айтады. Ауру асқына келе сүйектер бір-біріне жанасып желінеді,сосын буындық синдромдар болады. Ревматоиды артриттен айырмашылығы бұл кезде тіннің зақымдалуы болмайды. Шамамен 70 жастан асқан адамдардың 80%-ға жуығы осы аурумен ауырады. Остеоартрит кезінде көбінесе омыртқалық, тізелік және сан сүйектері зақымдалады.\r\n\r\nҚұяңдық артрит (подагра ) – зат алмасудың бұзылыстарына байланысты болатын тұқым қуалайтын буынның қабынуылық ауруы. Бұл ауру кезінде адам денесінде зәр қышқылының кристалоидтары жиналып қалады және соның әсерінен буындар және тіндер зақымдалады. Көбінесе құяңдық артрит кезінде аяқтағы бас бармақ саусағы өзгеріске ұшырайды Құяңның белгілері 40-50 жаста көрініс табады, көбінесе ер адамдарда кездеседі.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nартрит\r\nревматоидты артрит\r\nподагра\r\nостеоартрит\r\nбуындағы ауру сезімі\r\nауру сезімі\r\nақсаңдау','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Артериялық гипотензия','','','kz','s','',0,'',4318,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400400,1574936400,1543400542,'__Артериялық гипотензия__ \'\'__(син. артериялық гипотония )__\'\' артериялық қысым мөлшерінің  төмендеуімен сипатталады. Ересектерде қартериялық қысымның қалыпты шегі  105/65 мм.сын.бағ, ал балаларда 85/60 мм.сын.бағ болу керек. \r\n\r\nКейбір адамдардың тумысынан қан қысымы төмен болады және олар сол күйінде де өздерін жап-жақсы сезінеді.  Олар үшін төменгі қан қысымы қалыпты  болып саналады. Гипотония көбінесе 30-40 жастағы әйел адамдарда немесе оданда жас 19-30 жас аралығында қыздарда кездеседі.Әйелдер де негізінен еркектерге қарағанда қан қысымы  төмен болып келеді, ал жағымсыз ауа-райы немесе гормональды өзгерістер кезінде тіптен төмендеп кетуі мүмкін. ','__Артериялық гипотензия__ \'\'__(син. артериялық гипотония )__\'\' артериялық қысым мөлшерінің  төмендеуімен сипатталады. Ересектерде қартериялық қысымның қалыпты шегі  105/65 мм.сын.бағ, ал балаларда 85/60 мм.сын.бағ болу керек. \r\n\r\nКейбір адамдардың тумысынан қан қысымы төмен болады және олар сол күйінде де өздерін жап-жақсы сезінеді.  Олар үшін төменгі қан қысымы қалыпты  болып саналады. Гипотония көбінесе 30-40 жастағы әйел адамдарда немесе оданда жас 19-30 жас аралығында қыздарда кездеседі.Әйелдер де негізінен еркектерге қарағанда қан қысымы  төмен болып келеді, ал жағымсыз ауа-райы немесе гормональды өзгерістер кезінде тіптен төмендеп кетуі мүмкін. \r\n\r\n\'\'__Гипотонияның симптомы__\'\'\r\n\r\nҚан қысымы төмендеген кезде адамда әлсіздік, ұйқышылдық, бастың айналуы, ауыр жағдайда науқастың талып қалуы және аз ғана физиқалық жаттығу кезінде жүрегінің қатты соғуы байқалады. Гипотонияның ең жағымсыз симптомдарының бірі – ортостатикалық гипотония болып табылады. Бұл симптом кезінде адам отырған немесе жатқан жерінен атып тұрған уақытта басының айналуы,көзінің қарауылтуы тіпті кейде науқас есінен танып қалуы да мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Гипотонияның түрлері__\'\'\r\n\r\nЖедел гипотония жартты түрде бөлінеді (қысымның түсуі, кенеттен көтерілуі) және созылмалы гипотония (қысым белгілі бір уақытқа дейін төмендейді). Сондай-ақ гипотония біріншілікті  (қан қысымын түсуі басқа ауруларға байланысты болмайды) және симптомдық (қан қысымының түсуі басқа ауралардың симптомдарына байланысты дамиды) болып бөлінеді.\r\n\r\n•	Жедел симптоматикалық гипотония (қан қысымның бірден төмендеп кетуі)  кезінде өмірге қауіп төнуі мүмкін, сондықтан көп күттірмей мамандандырылған медициналық көмек көрсету қажет болады. Себебі қан қысымының тым қатты төмендуі   жедел инфарктік миокардасымен,  өкпе артерияларының тромбоэмболиясымен, ауыр аритмиялармен, жүрек ішілік блокадасымен, аллергиялық реакциямен, қан кетулермен т.б. да жайттармен астасып кетуі мүмкін. Адамның қан қысымына байланысты өзін-өзі тоссыннан нашар сезіну жағдайы орын алғанда, өздігіңізден ем-шара қолданбай, тез арада дәрігерге хабарласыңыз. \r\n•	Созымалы біріншілікті гипотония – көбінесе жастарда кездеседі, ол  тамыр тонусы айналымының бұзылыстарымен (вегето-тамырлық дистония)  көрініс береді. Қан тамырлар жүйкелік және эндокриндік бұзылыстарға байланысты кеңейеді сосын қан ағу жылдамдығы төмендейді. Осыдан кейін мүшелерге қоректік заттардың тасымалдануы нашарлайды, алдымен ми зақымдалады да соған байланысты әлсіздік, ұйқышылдық, ақыл-есінің нашарлауы сияқты белгілері пайда болады. Сонымен қатар созылмалы қан қысымының төмендеуіне күйзелістік жағдайлар, ауыр депрессиялар да айтарлықтай әсерін тигізеді. Бұл жағдайда психотерапевттің көмегі қажет.\r\n\r\nСозылмалы қан қысымының төмендеуі эндокриндік аурулар (гипотериоз,бүйрек үсті безінің жеткілісіздігі) кезінде және жүректің жиырылу қызметі нашарлағанда (симптоматикалық гипотония) дамиды. \r\n\r\nАдам климаттық деңгейін өзгерткенде адаптация уақытында немесе ауа-райын жағымсыз сезінгенде қан қысымы төмендейді. Мысалы, орта аймақтарда тұратын адам таулы аймаққа барғанда немесе керісінше тропикалық жерге барғанда қан қысымының төмендеуі байқаулы мүмкін. Тағы да көптеген факторлар қан қысымының төмендеуіне әсер етеді, мысалы: жоғары ылғалдылық, электромагниттік өрістердің әсері,радиация және т.б. Кейбір аллергиялық реакциялардың көрінстері де гипотония болуы мүмкін. Басқа да тамырлық аурулар, мысалы гипертониялық ауру мен салытырғанда гипотения зиянсыз ауру болып көрінеді. Дегенмен гипотонияның әсерінен басқа жүйелерде ауыр асқынулар болуы мүмкін. Сондықтан емді кардиолог-дәрігердің бастауымен сауатты әрі сапалы жүргізу керек.\r\n\r\n\'\'__Гипотонияның емделуі__\'\'\r\n\r\n•	Себеп болған ауруды емдеу;\r\n•	Күн тәртібін қалыптастыру (демалыс және жұмыс уақытын бір деңгейге әкелу)\r\n•	Күніне 4-6 рет толық және тойымды тамақтану\r\n•	Адаптогендерді қолдану (женьшень, элеутерококк, пантокрин және т.б)\r\n•	Емдік жаттығулар жасау\r\n•	Инемен емдеу (иглорефлексотерапия)\r\n•	Массаж жасату\r\n•	фитотерапия, ароматерапия, иглорефлексотерапия, психотерапия, витаминотерапия.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nартериялық гипотензия\r\nартериялық гипотензия симптомдары\r\nартериялық гипотензия емі\r\nартериялық гипотония\r\nгипотония\r\nгипотония емі\r\nгипотония симптомдары\r\nартериялық гипотензия диагностикасы\r\nтөмен қан қысымы\r\nтөмен артериялық қан қысымы\r\n','translator',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аноректалдық қан кету','','','kz','s','',0,'',1167,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400520,1574936520,1543400583,'Үлкен дәретте қанның болуы немесе тік ішектен қан кету түрлі себептерге байланысты туындауы мүмкін. Егер, дәретхана қағазының өзінде аздаған қан жағылып қалатын болса немесе басқа да осыған ұқсас жағдайлар орын алса, дәрігерге бір көрінгеніңіз абзал. \r\n\r\nҮлкен дәретте аздап  қанның араласып шығуы тік ішектің тітіркенуінен немесе геморройдың салдарынан болуы мүмкін. Негізі қанның аздап созылыңқырап шығуынан, аса қатты қорқып кетудің қажеті жоқ, себебі қан бірнеше рет шығып қайта тоқтап қалуы мүмкін.','Үлкен дәретте қанның болуы немесе тік ішектен қан кету түрлі себептерге байланысты туындауы мүмкін. Егер, дәретхана қағазының өзінде аздаған қан жағылып қалатын болса немесе басқа да осыған ұқсас жағдайлар орын алса, дәрігерге бір көрінгеніңіз абзал. \r\n\r\nҮлкен дәретте аздап  қанның араласып шығуы тік ішектің тітіркенуінен немесе геморройдың салдарынан болуы мүмкін. Негізі қанның аздап созылыңқырап шығуынан, аса қатты қорқып кетудің қажеті жоқ, себебі қан бірнеше рет шығып қайта тоқтап қалуы мүмкін.\r\n\r\nҮлкен дәретте орташа немесе көп мөлшерде қан болса, ол асқорту жолдарында  едәуір қан кетулердің болып жатқандығынан да болуы мүмкін. Бұл қан кетулердің көптеген себептері болады, мысалы, олар: қабынудан, асқынудан, қатерлі ісіктен және ойық жарадан болуы мүмкін.\r\n\r\nНәжісте қанның болуы ішектің қозғалысына да байланысты ол орта мөлшерде немесе көп мөлшерде болуы мүмкін. Нәжістегі қанның түсі анық қызыл, қызыл-қоңырлау немесе қара-қызыл болады. Ал осы қанның түсі асқазан-ішек жолының қай жері зақымдалғанына байланыс өзгеріп отырады.\r\n\r\nАноректалдық қан кетудің қай түрі болмасын ауыр жағдайға алып келуі мүмкін. Сондықтан уақытында дәрігерге қаралу керек.','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Жүйкелік анорексия (неврогенді анорексия)','','','kz','s','',0,'',2134,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400580,1574936580,1543400694,'','\'\'__Бұл не?__\'\' __Жүйкелік анорексия__ – бұл психологиялық жағдай.Оған ұшыраған адам өінің жүдеп бара жатқанына қарамастан, өзін тамақ ішуден қатты тежейді, салмақ қосудан қатты қорқады және денесінің қалыпты салмағын ұстап тұра алмайды. Анорекцияның эмоциялық көрінісі нервтік реакциядан шизофреникалық симптомдарға дейін туындауымен спатталады. Ұзақ уақыттық немесе ауыр формадағы анорекция салмақты  мәселелерге ұрындыруы мүмкін, мысалы жалпы денсаулық нашарлауы , тіпті одан өліп кетуі де ғажап емес. \r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"485\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nАнорекцияның симптомдары немесе сипаттамалары:\r\n\r\n•	Салмағы денесінің мөлшерінен 85%  -ға дейін түсіп кетеді немесе салмағы мен бойының өлшемі едәуір алшақ тұрады.\r\n•	Етеккірі тежеліп келеді немесе мүлдем келмей қалады.\r\n•	Шамадан тыс физикалық жаттығулар орындайды;\r\n•	Ас қорыту жүйесі бұзылады, өздігінен жиі құсады және түсініксіз ауырады.\r\n•	Аурулар  физикалық белсенділігін қалыпты ұстайды, және өз жағдайының ауырлығын мойындамайды, сондай-ақ, қарны ашқанын сезбейді.\r\n\r\n\'\'__Себептері. __\'\'Анорексияның туындау себебі белгісіз. Бір мүмкін болатын себеп, оның жеке сапасына байланысты (перфекционизм секілді) және отбасылық анемезі. Анорексия көбінесе спортшыларда, және де дененің белгілі бір заңдылығын сақтауға бағытталған (модельдік жұмыс, балет, театр, күрес т.б.)  сала адамдарының арасында  кездесіп жатады. Анорексияға ұрынатындардың негізді бөлігін өтпелі жастағы қыздар, жас келіншектер құрайды. Аталмыш ауру сондай-ақ, ер балалар арасында да, жас жігіттердің ішінде де, сонымен қатар ересек әйелдердің қатарында да көрініс беріп жатады.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Анорексияны толық емдеу мүмкіндігі болса да, ол өмір бойы айыға алмайтын ауру болып қалыптасып қалуы мүмкін.  Негізі оның емі соншалықты оңай да емес, емделу үшін, дәрігер-психолог және науқас өзара мәмледе ем-шараларды жүзеге асырғаны абзал.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nанорексия\r\nневрогенді анорекссия\r\nанорексияның симптомдары\r\nанорексияның белгілері\r\nанорексияның емделуі\r\nанорексияның себептері\r\nбалалардың анорексиясы\r\nжасөспірімдердің анорексиясы\r\nанорексия бұл...\r\nанорексияның анықтамасы ','translator',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аналдық жыланкөз','','','kz','s','',0,'',984,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400640,1574936640,1543400741,'__Аналдық жыланкөз__ – анал тесігі маңындағы тесікке аналдық каналдан өтетін түтік тәрізді өтіс. Мұндай ақаудың пайда болуы тік ішекке жасалған операцияның салдарынан, тік ішектік аумақтағы абсцесстен кейін немесе Крон ауруының (ішектің қабыну ауруларының) асқынуынан болуы мүмкін.','__Аналдық жыланкөз__ – анал тесігі маңындағы тесікке аналдық каналдан өтетін түтік тәрізді өтіс. Мұндай ақаудың пайда болуы тік ішекке жасалған операцияның салдарынан, тік ішектік аумақтағы абсцесстен кейін немесе Крон ауруының (ішектің қабыну ауруларының) асқынуынан болуы мүмкін.\r\n\r\nАналдық жыланкөз симптомдарына қатысты аймақтың қатты қышуы, тік ішектен терідегі саңылау арқылы бөлінген сұйықтықтан дененің тітіркенуі жатады. Сұйықтық құрамында әдетте шырыш және аз мөлшерде қан болады. Аналдық жыланкөз жұқпалы болуы мүмкін. Инфекцияның дамуынан тік ішектік-артқы өтіс абсцесі қалыптасады.\r\n\r\n\'\'Егер сізде аналдық жыланкөзге қатысты күдік туындаған болса, тез арада дәрігерге қаралыңыз.\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nаналдық жыланкөз\r\nтік ішектік жыланкөз\r\nтік ішектік жыланкөздің емі\r\nтік ішектік жыланкөздің симптомдары\r\nсозылмалы парапроктит\r\nпараректальды жыланкөз\r\nпараректальды жыланкөздің симптомдары\r\nпараректальды жыланкөздің емі\r\nпарапроктит симптомдары\r\nаноректальды жыланкөз','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Амнезия – адамның жадынан айырылуы ','','','kz','s','',0,'',1376,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400700,1574936700,1543400789,'','\'\'__Бұл деген не?__\'\' __Амнезия__ – бас жарақаты, Альцгеймер ауруы,алкогольдік ішімдіктерді және есірткіні қабылдау немесе ауыр эмоциялық жағдайды бастан кешу (мысалға, төбелес, жол апаты) салдарынан  адамның жадынан айырылуы немесе есте сақтау қабілетінің жоғалуы.\r\n\r\nАмнезияның шығу себептеріне байланысты уақытша және тұрақты болады.Сонымен қатар амнезия антероградты және ретроградты келеді.Антегроградты амнезия жарақатттан немесе ауруға шалдыққаннан кейінгі окиғаларды, ал ретроградты амнезия кезінде ауруға немесе жарақатқа дейінгі оқиғаларды есте сақтамайды.\r\n\r\nАмнезия кезінде төменде көрсетілген көрсеткіштердің біреуі немесе бірнешеуінің болуы адамның толықтай есте сақтау қабілетінің жоғалуына әкеп соқтыруы мүмкін: \r\n\r\n•	Адамдарды танымау\r\n•	Болған оқиғаларды және оның мән-жайын ұмыту\r\n•	Белгілі уақыт күнін ұмыту\r\n•	Толыққанды өз өмірін ұмыту\r\n\r\nСебептеріне байланысты амнезия тез және баяу дамиды. Бірте-бірте дамып келе жатқан есте сақтау проблемалары ақыл-ойдың ауытқуының бір бөлігі болуы мүмкін \r\n\r\nАмнезияның емдеу әдісі мен емдеудің нәтижелерін бағалау оның себебіне байланысты болып келеді.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nамнезия\r\nамнезияның емі\r\nамнезияның симптомдары\r\nесте сақтаудың жоғалуы\r\nесте сақтаудың жоғалуының себептері\r\nесте сақтаудың жоғалуының емі\r\nкәрілік кездегі есте сақтаудың жоғалуы\r\nалкогольден кейінгі есте сақтаудың жоғалуы\r\nАльцгеймер ауруы','translator',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Алопеция ','','','kz','s','',0,'',1978,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400760,1574936760,1543400875,'Алопеция (бастың тақырлануы) – бұл адамның потологиялық түрде шаш түсуі және адам үшін  психологиялық  ауыр мәселе болып саналады.  Шаш адам баласының  өмірлік күш-қуаты символы іспеттес. ','Алопеция (бастың тақырлануы) – бұл адамның потологиялық түрде шаш түсуі және адам үшін  психологиялық  ауыр мәселе болып саналады.  Шаш адам баласының  өмірлік күш-қуаты символы іспеттес. \r\n\r\nАлопеция термині, шаштың барлық түсу себептеріне байланысты қолданыла береді:\r\n\r\n•	Ошақты алопеция (ұяшықтанған алопеция / тақырбастық)\r\n•	Босанғаннан кейінгі шаш түсуі\r\n•	Механикалық зақымдануларға байланысты шаштың сиреуі (шаш үлгісінің кейбір түрлері, химиялық қопа, шашты жиі бояй беру)\r\n•	Симптомикалық шаш түсу\r\n•	Әйелдердің шаш түсу типі, ерлердің шаш түсу типі және де басқалар.\r\n\r\nАлопецияны екі үлкен топқа бөлсе болады:\r\n\r\n•	Тыртықты (шаштың түптері жансызданады да, беріш түзіле батайды)\r\n•	Тыртықсыз (диффузды, ошақтық, андрогендік)\r\n\r\nОшақты алопеция кезінде шаштың белгілі бір жері ғана түседі, бас тақырлана бастайды.\r\n\r\nДиффузды алопеция кезінде бастағы барлық шаштар түседі.\r\n\r\nБұл алопециялардан басқалары себореялық және андрогендік болады.  Себориялық түрі терінің тарамдалуымен көрініс береді, ал андрогендік – гармонның бұзылуынан, яғни ол тұқым қуалау арқылы берілері. Андрогенді алопецияны және де «еркектік» деп атайды, оның себебі – шаш фолликуласына еркектік гормонның әсер еткендігінен. Бұл аурумен тұқымында осындай ақауы бар әрбір үшінші ер адам зардап шегеді. Кейде  бұл «еркектік» алопецияға  әйелдерде ұшырап жатады.\r\n\r\nТрихограмма – бұл әдіс, микроскоптық тексеру негізінде жүзеге асады, бұл арқылы шаш пен оның өсу фазасында қаншалықты процесс жүріп жатқандығын  анықтауға болады.  Трихограмманың нәтижесінде алопецияның түрі анықталып, және оған қандай ем қолдану керектігін білуге болады.\r\n\r\nАлопецияның барлық түріне ем қолдануға болады. Тек, арнайы мамандарға уақытылы қаралу керек.\r\n\r\n\'\'Шаш және бас теріcінің шашты бөліктерінің мәселесі (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nалопеция\r\nалопецияның емі\r\nерлердегі алопеция\r\nбастың тықырлануы\r\nәйелдердің таздануы \r\nерлердің таздануы \r\nжалпы шаштың сыпырылуы\r\nшашым түсуі \r\nшаш түсуінің емі','translator',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аллергия және демікпе','','','kz','s','',0,'',7518,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543400820,1574936820,1543401049,'Демікпе ұстамалары (демікпенің асқынған симптомдары) аллергиялық реакцияның салдарынан орын алуы мүмкін. Бұл жағдайда, аллергияға бейім адамның  тыныс алу жолдарының қабынуы уақытша күшеюі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Аллергия деген не?__\'\'\r\n\r\nАллергия – бұл адамның иммунды жүйесінің әсер еткен сыртқа факторларға қайтарған жауабы. Ондай сыртқы факторларға: барлық түрлі жағдайларда ойламаған жерден тиіп кеткен заттар, мысалы, өсімдің тозаңы, шаң немесе жүн, тері немесе жануардың сілекейі жатады.  Аллергиясы бар адамдардың иммунды жүйесі өзіне жағымсыз заттарды бірден сезеді, негізінде оларды, «аллергендер» деп атайды, олар қаншалықты зиянды болса, ағзаның қалыпты функциясын соншалықты бұзады.','Демікпе ұстамалары (демікпенің асқынған симптомдары) аллергиялық реакцияның салдарынан орын алуы мүмкін. Бұл жағдайда, аллергияға бейім адамның  тыныс алу жолдарының қабынуы уақытша күшеюі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Аллергия деген не?__\'\'\r\n\r\nАллергия – бұл адамның иммунды жүйесінің әсер еткен сыртқа факторларға қайтарған жауабы. Ондай сыртқы факторларға: барлық түрлі жағдайларда ойламаған жерден тиіп кеткен заттар, мысалы, өсімдің тозаңы, шаң немесе жүн, тері немесе жануардың сілекейі жатады.  Аллергиясы бар адамдардың иммунды жүйесі өзіне жағымсыз заттарды бірден сезеді, негізінде оларды, «аллергендер» деп атайды, олар қаншалықты зиянды болса, ағзаның қалыпты функциясын соншалықты бұзады.\r\n\r\n\'\'__Аллергия демікпені қалай туындатады?__\'\'\r\n\r\nАуамен жұтылатын аллергендер. Көбінесе демікпемен ауыратын адамдар үшін белгілі деммен ішке еніп кететін аллергендер.  Соңғылары мыналар:\r\n\r\n•	Жануарлардың ағзасынан өндірілетіндер (тері, сілекей);\r\n•	Шаң тозаңдары;\r\n•	Тарақандардың денелерінің бөлшектері;\r\n•	Зең түйіршіктері;\r\n•	Тозаңдар.\r\n\r\nМедицина қызметкерлері демікпемен ауыратын адамдардың жұтылатын аллерген мен сезімталдығын сәйкестендріп көреді.\r\n\r\nТағамдық аллергия. Тағамнан болатын аллергия демікпені анда-санда туындатуы мүмкін. Айта кетерлігі, аллергия симптомдарымен астасып кете беретін азық-түліктің көп таралған түрлері:\r\n\r\n•	Жұмыртқа;\r\n•	Сүйт;\r\n•	Арахис;\r\n•	Соя;\r\n•	Бидай;\r\n•	Балық, \r\n•	Асшаяндар.\r\n\r\nКонсервіленген тағамдық заттар да демікпені қоздыруы мүмкін. Натрий гидросульфаты, калий гидросульфаты, натрий пиросульфаты, калий пиросульфаты және натрий сульфаты секілді қоспалар әдетте тағамдық азықтарды өңдегенде немесе дайындағанда қолданылады, олар мынадай азық-түлікте кездесуі мүмкін:\r\n\r\n•	Кептірілген жемістер мен көкөністер;\r\n•	Картоп (жартылай қапталған фабрикат);\r\n•	Шарап пен сыра;\r\n•	Шыныдағы лайм немесе лимон шырындары;\r\n•	Асшаяндар (балғын, қатырылған немесе пайдалануға дайын түрлері);\r\n•	Маринадталған өнімдер.\r\n\r\nТағамдық аллергия көбінесе адамдарда есекжем түрінде көрініс береді, бөртпе шығады, жүрек айниды, құсады және  іші өтеді. Егер сіз демікпені қоздыратын тағамдық аллергиядан зардап шегіп жүрсеңіз, жоғарыда айтылған аллергия симптомдары сіздің келесі демікпеңіздің алдында пайда болуы мүмкін.  Егер де, ол процессті дереу тоқтатпаса, кеңірдек ісіп, тыныс алатын мүмкіндік қалмай қалуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сіздің демікпеңізді қоздырады деген тағамдарға күмәніңіз болса, онда дәрігеріңізбен кеңесіп алыңыз. Сіздің ол тағамдық азық-түліккепен  аллергиялық сезімталдығыңыздың байланысын  анықтау үшін, сізге терілік-аллергиялық сынама жасалуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Менде аллергия болса не істеуім керек?__\'\'\r\n\r\nӨзіңіздің аллергияңызды қоздыратын заттардан аулақ жүруге тырысыңыз.  Төменде, көп таралған аллергендермен байланысып қалмау үшін не істеуге болатындығы жайында жазылған.  \r\n\r\n\'\'__Шаң-тозаңға бөліктеріне аллергия болса__\'\'\r\n\r\n•	Аллергендер өтіп кетпейтіндей қарапайым немесе серіппелі матрасты қаптамамен қаптаңыз;\r\n•	Барлық жатын орныңызды аптасына бір рет ыстық сумен жуып тұрыңыз;\r\n•	Еденге кілемше жапқыштарды төсемей-ақ қойған дұрыс.  Егер кілемше жапқыштарды алып тастай алмасаңыз, оларды аллерген  өткізбейтін, көпқабатты вакумды шаңсорғышпен жиі тазалап тұрыңыз.  Кілемшедегі шаң-тозаңдарды кетіретін арнайы заттарды қолдануға да болады.\r\n•	Перде мен портердерді де тақпай-ақ қойғаныңыз жөн. Жалюздің орнына қарапайым кенеп маталы пердені іліп қойыңыз.  Жуылатын перделерді ыстық сумен аптасына 2-4 рет жуып тұру керек.\r\n•	Шап қалпақшаларының, терезе тақтайшаларының үстін дымқыл матамен жиі сүртіп тұрыңыз.\r\n•	Заттарыңызды жинақы ұстаңыз. Ойыншықтар мен кітаптар есігі жабылатын кітап сөрелерінде  немесе қорапшалар мен шкафтарда тұруы керек.\r\n•	Бұрынғы жұмсақ ойыншықтарды жаңа, жуылатын ойыншықтарға ауыстырыңыз.\r\n•	Барлық киім-кешектеріңізді жабық қораптар мен шкафтарға салып қойыңыз. \r\n•	Жастықтар мен төсек-орындардың амал болса құс қауырсынынан жасалғандарын қолданбаған дұрыс.\r\n•	Үйдің ішінде төменгі дымқылдықты қалыптастырыңыз   (25%-50%)   ауа кептіргішті де қолданыңыз.\r\n•	Жылтқыш пен салқындатқыштың фильтірлерін тұрақты түрде ауыстырып тұрыңыз.\r\n\r\n\'\'__Өңезделген саңырауқұлақтарға және зеңге аллергия болса__\'\'\r\n\r\n•	Ылғалданып тұратын жерлерді жиі қарап тұрыңыз.  Үйдің ылғалдылығын 25% және 50% аралығында ұстап тұратын құрғатқышты қосып жүріңіз.\r\n•	Ауа кондиценерлерін мүмкіндігінше пайдаланыңыз;\r\n•	Жуынатын бөлмелердегі зәй тартуы мүмкін жерлерді арнайы тазартқыш заттармен сүртіп, тазалап жүріңіз, буды шығарып тұратын тазартқышты ауыстырып тұрыңыз. Ондай жерлерге кілемше төсемеңіз;\r\n•	Ұйықтайтын бөлмеде үй өсімдіктерін өсірмеңіз;\r\n•	Үйді сырлаған кезде шаңға арналған тежегіштерді де құрамына қосыңыз. \r\n•	Үйдің ішінде көгеретін заттарды, мысалы, су жапырақ, бақшадағы қоқыстарды сақтамаңыз.\r\n\r\n\'\'__Жәндіктіктерге аллергия болса.__\'\' Көптеген үйлерде тарақандар мен түрлі жәндіктер бар. Кейбір демікпесі бар адамдардың, сол жәндіктерге де аллергиясы болады. ол аллергендерді бақылау үшін үйде:\r\n\r\n•	Тарақан ұстайтын заттарды пайдаланыңыз;\r\n•	Тарақандарға шашатын заттарды да қолдануға болады, бірақ оларды үйде ешкім жоқ кезде ғана істету керек. Егер сол заттар шашылғаннан кейін өзіңіз немесе балаңыз үйге кірер болсаңыздар, бөлмелерді бірнеше ағат бойы ашып қойып ауасын тазартыңыз;\r\n\r\n\'\'__Шаңға аллергия болса.__\'\' Шаңнан құтылу оңай емес, себебі оны атмосферадан жою ақылға симайтын нәрсе. Сіз өзіңізбен балаңызды шаңнан азда болса қорғау үшін мынадай шаралар қолдансаңыз болады:\r\n\r\n•	Ауада шаң көтеріліп тұратын уақыттарда далада көп жүрмеуге тырысыңыз;\r\n•	Ауада шаң қатты көтерілетін кезде терезелерді жауып қойыңыз;\r\n•	Мүмкіндігіне қарай ауа тазартқыштарды қолданыңыз.\r\n\r\n\'\'__Жануарлардың ағзасынан өндірілетін заттарға аллергия болса.__\'\'\r\n\r\n•	Егер өзіңізде, немесе балаңызда аса қатты аллергиялық серпіліс болса, үйіңізде жануар ұстамай-ақ қойғаныңыз абзал.\r\n•	Үйінде үй жануарлар асырайтын құрбыңыздың үйінде ұзақ болмай-ақ қойыңыз. Тіпті ол кезде өзіңіз немесе балаңыз демікпеге қарсы құрылғыны өзімен бірге алып жүргені дұрыс. Қонаққа барғанда жануарларға қысқа уақытта ғана қарап, кетіп қалғаны жөн.\r\n•	Егер сізге мысық немесе ит бағу қажет болса, олардың орнын, жүретін жерін шектеп қойыңыз. Олар сіздің немесе балаңыздың жатын бөлмелеріне мүлдем кіре алмағаны жөн. Мүмкіндігінше , жануарларды далада ұстаңыз.\r\n•	Үй жануарыңызды күн сайын жуындырып тұрыңыз.\r\n•	Үйге кілемшелер төсемеңіз. Жануарлардан өндірілетін заттар кілемшені олар басқанда, жабысып қалады да сол жерде тұрақтап, сақталынып жатады. \r\n\r\nТағамдық аллергендерден құтылу мүлдем мүмкін емес. Сіз енді жоқ дегенде жейтін асыңыздың сыртындағы жапсырма қағазын жақсылап оқып жүріңіз, үйден тыс жерлерде тамақтанғанда, тамақтың құрамында қандай қосспалар бар екенін нақтылап сұрап алыңыз.  \r\n\r\nАллергияға қарсы екпелер бар ма екен, іздеп көріңіз. Келесіде, сіз иммун жүйеңіздің қаншалықты аллергияға қаншалықты қарсы тұратынын анықтай аласыз.  Дәрігер сізге аллергияға қарсы дәрілерді тағайындауы мүмкін (олар, аллергиялық иммунотерапия деп аталады).  Аллергияға қарсы екпе, сіздің біраз аллергиялық реакцияңызды қозғауы мүмкін. Сол аллергияға қарсы екпені қайталап салдырғанда сіздің иммун жүйеңіз ақырындап үйренісе бастайды. Алдымен сізге аллергияға қарсы екпе салдыруға бола ма, соны дәрігеріңізден сұрап, нақтылап алыңыз.\r\n\r\n\r\n\'\'Балалардың жөтелуі \'\'\r\n\'\'Демікпе (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер:  __\r\n\r\nаллергия\r\nаллерген\r\nаллергиялық демікпе\r\nтағамдық аллергия\r\nшаңға алларгия\r\nзеңге аллергия\r\nтозаңға аллергия\r\nжүнге аллергия\r\nаллергиялық жөтел\r\nмысыққа аллергия','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Латекске аллергиялық реакция ','','','kz','s','',0,'',3957,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543401060,1574937060,1543401167,'__Латекске аллергиялық реакция деген не?__\r\n\r\n__Латекс дегеніміз __- каучук ағашынан (гевея - Hevea brasiliensis) алынатын табиғи өнім. Кейбір адамдардың аллергиялық реакциясы латекспен қайталап үйкеліскенде, әсіресе латекстік қолғаптардан дамиды. Латекске аллергия беру бүгінгі таңда медицинада өзекті мәселеге айналып келеді.\r\n\r\n__Оның симптомдары қандай?__\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық рекция әр түрлі дамиды – ол білінбей басталып, өмірге қауіп төніретін  ауыр жағдайға дейін алып келуі мүмкін. Мысалы:\r\n\r\n•	Терілік реакциялар: Жанаспалы дерматит, есекжем немесе жаппай қышынуға алып келеді\r\n•	Тыныс алуға әсері. Науқастың тыныс алу жүйесіне жеңіл әсер етсе-жөтел,түшкіру немесе мұрыннан көптеген бөлінділер бөлінеді,ал ауыр жағдайда-ентігу,тамақтың ісінуі немесе қатты естілетін сырылмен тыныс алу пайда болады.\r\n•	Анафилаксиялық шокта кездеседі.','__Латекске аллергиялық реакция деген не?__\r\n\r\n__Латекс дегеніміз __- каучук ағашынан (гевея - Hevea brasiliensis) алынатын табиғи өнім. Кейбір адамдардың аллергиялық реакциясы латекспен қайталап үйкеліскенде, әсіресе латекстік қолғаптардан дамиды. Латекске аллергия беру бүгінгі таңда медицинада өзекті мәселеге айналып келеді.\r\n\r\n__Оның симптомдары қандай?__\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық рекция әр түрлі дамиды – ол білінбей басталып, өмірге қауіп төніретін  ауыр жағдайға дейін алып келуі мүмкін. Мысалы:\r\n\r\n•	Терілік реакциялар: Жанаспалы дерматит, есекжем немесе жаппай қышынуға алып келеді\r\n•	Тыныс алуға әсері. Науқастың тыныс алу жүйесіне жеңіл әсер етсе-жөтел,түшкіру немесе мұрыннан көптеген бөлінділер бөлінеді,ал ауыр жағдайда-ентігу,тамақтың ісінуі немесе қатты естілетін сырылмен тыныс алу пайда болады.\r\n•	Анафилаксиялық шокта кездеседі.\r\n\r\n__Кандай адамдарда латекске қарсы аллергиялық реакция болады?__\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық реакция көбінесе резинадан жасалған заттар шығаратын мекемеде істейтіндерде, медицина қызметкерлерінде және операциясына латекстен жасалған құралдар көп қолданылған науқастарда дамиды.\r\n \r\n__Латекске қарсы аллергияны не дамытады?__\r\n\r\nБанан, каштан, киви, авокадо және қызанақ секілді азық-түлікке аллергиясы бар адамның латекске де аллергиясы басым болады. Латекске аллергиясы бар адамдардың бұл аталмыш азық-түлікке аллергиясының басым болуының себебі, олардың құрамында да көп мөлшерде ағуыз кездеседі. Латекске қарсы аллергиясы бар адамдар, сондай-ақ, анамезінде атопиялық дерматиті бар адамдарда да дамуы мүмкін. Өйткені, бұл тері ауруы да қызарып, қышиды, сонымен қатар теріде бөртпелер пайда болады. \r\n\r\n__Латекстен жасалған заттар қай жерде кездеседі?__\r\n\r\nҚұрамында латекс бар медициналық бұйымдар:\r\n\r\n•	Медициналық қолғаптар, әсіресе латекс ұнтақтары себілгендер; \r\n•	Дренаждар, жгут,катетер және бинт\r\n•	Операцияны таңуға арналған жабысқақ ленталардың құрамында.\r\n \r\nҚұрамында латексі бар жеке немесе үйде қолданылатын заттар:\r\n\r\n•	Контрацептивтар мысалы: мүшеқап немесе диафрагмалар\r\n•	Төсемелер және гигиеналық жастықтар\r\n•	Сәбилерге қолданылатын емізіктер және құтыға кигізілетін резина емізіктер;\r\n•	Шарлар және резинадан жасалған ойыншықтар;\r\n•	Компьютер тышқанына арналған төсемеде.\r\n\r\n__Латекстен болатын аллергияны қалай диагностикалайды?__\r\n\r\nЛатекске қарсы аллергиялық реакция бар екенін білу үшін аурудың негізі   анамнезін мұқият түсіне отырып, ауруды обьективті түрде тексеріп, зертханалық  жағдайда зерттеу жүргізу керек. Талдамалар арасындағы қан талдамасынан латекске қарсы антидене анықталуы мүмкін. Сонымен қатар латекстен жасалған қолғапты кигізіп көру және аллергиялық тері астылық сынама жасалады. Осы сынамаларда білікті дәрігер жасайды себебі рекция болған жағдайда дер кезінде көмек көрсете білу керек.\r\n\r\n__Емделуі__\r\n\r\nБірқатар дәрілік препараттар аллергияның симптомдарын азайтуға көмектесуі мүмкін, бірақ барынша оң әер беретін емдеу түрі – латекспен байланысты оның қиындығына қарамастан, мүлдем тоқтату керек. Егер салмақты реакция орын алса оны реанимациялық бөлімде емдеуге тура келеді.\r\n\r\nЕгер сізде осыған дейін латекске қарсы салмақты ракция  туындаған болса, сіз аллергияға қарсы дәрілер салынған қорапшаны өзіңізбен бірге алып жүріп, оларды дұрыс қолдана білуіңіз керек. Мысалы, оның ішінде адреналинмен шприц болуы мүмкін.   \r\n\r\n__Егер аллергия болған жағдайда латекстен қалай сақтану керек?__\r\n\r\n•	Латекс өнімдерінің теріңізге жанасуына жол бермеу керек ,егер денсаулық сақтау қызметкерлері болса онда гипоаллергенді қолғаптарды қолданған жөн.\r\n•	Латекс ұнтақтары себілген қолғаптардың қасында тыныс алып, оны ауамен бірге жұтып алудан сақтаныңыз. Әдетте латекстік қолғаптар жүгері крахмалына салынып тұрады. Соның  салдарынан сіз жүгері крахмалын сорып алып, өкпе рекциясын тудырып алуыңыз мүмкін.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nаллергия\r\nаллергиялық реакция\r\nаллерген\r\nлатекске қарсы аллергия\r\nрезинадан жасалған қолғаптарға аллергия\r\nлатекске қарсы аллергияның емі','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аллергиялық реакция ','','','kz','s','',0,'',3038,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543401120,1574937120,1543401508,'__Аллергиялық рекция дегеніміз не? Аллергиялық рекция__ – бұл аллерген деп аталатын, белгілі бір затқа иммун жүйесінің гипперреакция беруі (шамадан тыс әсер беруі). Аллергендер: химиялық заттар, тағамдық азық-түліктер, дәрі-дәрмектер, түрлі өсімдіктер, шаң-тозаңдар болып табылады.','__Аллергиялық рекция дегеніміз не? Аллергиялық рекция__ – бұл аллерген деп аталатын, белгілі бір затқа иммун жүйесінің гипперреакция беруі (шамадан тыс әсер беруі). Аллергендер: химиялық заттар, тағамдық азық-түліктер, дәрі-дәрмектер, түрлі өсімдіктер, шаң-тозаңдар болып табылады.\r\n\r\n__Аллергиялық рекциялардың даму механизмдері қандай?__\r\n\r\nАллергиялық реакциялар жеңіл дәрежеден басталып,өмірге қауіп тудыратын өте ауыр жағдайға дейін ауытқуы мүмкін. Ағзаның иммундық жүйесі аллергия тудырушы затқа бірнеше механизм бойынша жауап қайтарады. Осылардың ішіндегі негізгі механизм қанның ақ жасушалры-лимфоциттердің қатысауымен болады. Лимфоциттердің 2 түрі бар: В-лимфоциттер және Т-лимфоциттер. В-лимфоциттері антиденелер түзеді, олар бөгде денелерді жою мақсатында бактериялармен байланысады,  және ағзаны олардан бейтараптандыруға тырысады. Негізі антидене аллергия тудырушы заттар мен байланысып аллергиялық реакция тудыруы да мүмкін. Осы үрдіске қатысатын антиденлерді иммуноглобулин Е категориясына жатқызамыз. Т-лимфоциттер антидене өндірмейді - олар бөгде денеге тікелей шабуылдайды. Осы лимфоциттердің үрдіске қатысуына байланысты аллергиялық процестің типін жеделдетілген түрі (В-лимфоциттердің қатысуымен иммуноглобулин Е өндірілуі арқылы )анықтайды және баяулатылған түрі (Т-лимфоциттердің қатысуымен)  анықталады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"486\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАллергиялық реакциялардың симптомдары жеңіл дәрежеден басталып, өмірге қауіп тудыратын өте ауыр жағдайға дейін ауытқуы мүмкін. Аллергия тудырушы заттар организмнің кез келген жеріне түсуі мүмкін мысалы: мұрын қуысына,  көзге, асқазан-ішек жолдарына, өкпеге және теріге. Кейбір аллергиялық рекциялар (мысалы, есекжем немесе  жәндік шаққан жердің айналасының қышуы немесе өсімдіктердің немесе химиялық заттардың теріге жанасуынан) пайда болып, тек ағзаның бір ғана бөлігі зақымдалады. Басқа аллергиялық рекциялар кезінде барлық ағза зақымдалады-терінің қышуы, ісіну, тыныс алудың қиындауы,  ал ауыр аллергиялық рекция кезінде анафилактикалық шок дамып тіпті адам өліп кетуі де мүмкін. \r\n\r\nКейбір аллергиялық рекциялар аллергенмен бірінші жанасқанда пайда болмайды ол ақырындап күннен-күнге байланысып барып сезімтал болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"487\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n Айқын дермографизм\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"488\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nҚолдағы дермографизм\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"489\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nДенедегі есекжем\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"490\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nТерідегі есекжем\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"491\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЕсекжем\r\n\r\n\r\n\'\'Балалардағы ауыз қуысының зақымдалуы (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Беттің ісінуі,безеу,аллергиялық реакция (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Тұмау (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Ауыз қуысының зақымдалуы (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nаллергия\r\nаллергия емі\r\nаллергия симптомдары\r\nтағамдық аллергия\r\nаллергиялық реакция\r\nмаусымдық аллергия\r\nалллерген\r\nдәріге аллергиялық реакция','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Маскүнемдік','','','kz','s','',0,'',3074,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543401480,1574937480,1543401588,'\'\'__Бұл не?__\'\' __Маскүнемдік__ – адамға физикалық пен психологиялық зиян келтіретін дәрежеде алкогольді ішімдіктерді күнделікті және тұрақты түрде қолдану. Маскүнемдіктің тұжырымдамасы ретінде адамның алкогольдік ішімдіктерді қолданғаннан кейін өз-өзін бақылауға қауқарсыз болатындығын, ішімдікке тәуелді адам ретінде сипатталуын айтамыз.\r\n\r\n\'\'__Маскүнемдік қалай туындайды?__\'\' Әдетте үйде (жанжал, ұрыс-керіс, айқай), жұмыста (тәртіптің нашарлауы және жұмысқа деген қабілеттің төмендеуі) немесе заң бұзушылыққа (мас күйінде көлік жүргізуге байланысты тұтқындалуы) қатысты проблемалар туындайды. Сонымен қатар денсаулыққа қатысты (қан қысымының көтерілуі; ас қорыту жүйесінің, көп жағдайда бауырдың зақымдалуы) проблемалары пайда болады.','\'\'__Бұл не?__\'\' __Маскүнемдік__ – адамға физикалық пен психологиялық зиян келтіретін дәрежеде алкогольді ішімдіктерді күнделікті және тұрақты түрде қолдану. Маскүнемдіктің тұжырымдамасы ретінде адамның алкогольдік ішімдіктерді қолданғаннан кейін өз-өзін бақылауға қауқарсыз болатындығын, ішімдікке тәуелді адам ретінде сипатталуын айтамыз.\r\n\r\n\'\'__Маскүнемдік қалай туындайды?__\'\' Әдетте үйде (жанжал, ұрыс-керіс, айқай), жұмыста (тәртіптің нашарлауы және жұмысқа деген қабілеттің төмендеуі) немесе заң бұзушылыққа (мас күйінде көлік жүргізуге байланысты тұтқындалуы) қатысты проблемалар туындайды. Сонымен қатар денсаулыққа қатысты (қан қысымының көтерілуі; ас қорыту жүйесінің, көп жағдайда бауырдың зақымдалуы) проблемалары пайда болады.\r\n\r\nАлкогольдік ішімдіктерді ішу (алкогольді асыра пайдалану) бойынша проблемасы бар адамдар мен ішімдікке тәуелділер арасында айырмашылықтар болады.  Алкогольді асыра пайдалану  мен маскүнемдіктің белгілері күрделі келеді және өз бетінен физикалық, әлеуметтік пен эмоциялық аспектілерді қамтиды. Алкогольдік тәуелділікте адам ішімдікті күнделікті қолданбайды, бірақ бір бастап ішкенде көп мөлшерде ішеді. Ішуді доғарған соң оларда тәуелділік синдромы пайда болады. \r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Маскүнемдік – бұл ұзаққа созылатын ауру, көбінесе денсаулыққа, эмоциялық, әлеуметтік және мінез-құлық проблемаларына әкеледі.Егер алкогольге деген тәуелділікті уақытылы емдемесе, онда алкогольдің психикаға, жүрекке, бауырға және басқа да мүшелерге әсер етуіне байланысты өлімге әкелуі мүмкін. Маскүнемдіктен толық емделу мүмкін емес, бірақ онымен күресуге болады.\r\n\r\nМаскүнемдікті емдеу әдісіне байланысты әр түрлі үш категорияға бөлуге болады: физиологиялық, психологиялық және әлеуметтік. Маскүнемдікті емдеудің бір тәсілі болып алкогольді өнімдерді қолданған кезінде ауыр жанама әсер ететін химиялық заттарды пайдалану болып табылады. Ондай заттарға дисульфирам, кальций цианамиді және т.б. жатады. Бұл заттар алкогольді қолданған кезде адамда қызба, жүректің айнуы, қан қысымының төмендеуі, жүректің қатты соғуы және қорқыныш сезімін тудырады. Бұл өз кезегінде науқастардың ішімдікті ішуден бас тартуына әкеп соқтырады. \r\n\r\n\'\'__Анонимді маскүнемдер бағдарламасы.__\'\'\r\n \r\nМаскүнемдер психотреапиясы көптеген әдістерден құралады,соның ішінде ең тиімдісі науқастарды топпен қолдану болып табылады.  сыған байланысты Батыста анонимді маскүнемдер бағдарламалары кеңінен таралған, ол жерде қатысушылар топ болып жиналып, өздерінің проблемаларымен бөліседі және маскүнемдікке қалай жеткендерін сөз етіп, осы қиындықтан бірігіп өтуге деген жолды көрсетулерін сұрайды. Қазіргі кезде анонимді маскүнемдер бағдарламасы әлемдік әдіске айналды. Анонимді маскүнемдер топтары әлемнің барлық мемлекеттерінде құрылған, олар маскүнемдіктен арылуға септік ететін 12 діни емес мақсаттар мен рухани күш тұжырымдамасын ұстанады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nмаскүнемдік\r\nмаскүнемдікті емдеу\r\nмаскүнемдіктегі асқынулар\r\nмаскүнемдіктің сатысы\r\nмаскүнемдік кезіндегі психотерапия \r\nәйелдердің маскүнемдігі\r\nішімдік, алкоголь\r\nтәуелділік\r\nабстинетті синдром\r\nсозылмалы маскүнемдік','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аденома ','','','kz','s','',0,'',334,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543401540,1574937540,1543401625,'Аденома – негізі безді эпителийден (тіннен) құралған залалсыз ісік. Безді тін ағзадағы мүшелерді, бездерді және басқа да құрылымды жауып тұратын тіннің жұқа қабаты.','Аденома – негізі безді эпителийден (тіннен) құралған залалсыз ісік. Безді тін ағзадағы мүшелерді, бездерді және басқа да құрылымды жауып тұратын тіннің жұқа қабаты.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nаденома\r\nісік\r\nонкология\r\nқуық асты безінің ісігі\r\nгипомиз аденомасы \r\nқалқанша безі аденомасы\r\nаденома симптомдары\r\nаденома емі\r\nаденома операциясы','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аденокарцинома ','','','kz','s','',0,'',395,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543401600,1574937600,1543401656,'__Аденокарцинома__ - ішкі мүшелерді қамтитын жасушалардан басталып, гормон және басқа да заттарды өндіруге қабілетті, яғни секрециялық қызметтерге ие қатерлі ісік түрі.','__Аденокарцинома__ - ішкі мүшелерді қамтитын жасушалардан басталып, гормон және басқа да заттарды өндіруге қабілетті, яғни секрециялық қызметтерге ие қатерлі ісік түрі.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nаденокарцинома\r\nқатерлі ісік\r\nонкология\r\nаденокарцинома диагностикасы\r\nаденокарцинома емі\r\nаденокарцинома симптомдары\r\nсүт безінің қатерлі ісігі\r\nқуық асты безінің қатерлі ісігі\r\nасқазанның қатерлі ісігі\r\n','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Зейін жеткіліксіздігі және гиперактивтілік синдромы (ЗЖГС)','','','kz','s','',0,'',8347,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543401660,1574937660,1543402673,'Зейін жеткіліксіздігі және гиперактивтілік синдромы (ЗЖГС) – бұл адамның қате даму процесі. Мұндай адамдарда бір нәрсеге назар аудара алмау, жоғары белсенділік таныта алмау, мінез-құлқын еркін игере алмау немесе кейбір ойларын қиыстыра алмау секілді симптомдар байқалады. Дегенмен, ЗЖГС-қа диагноз қою үшін аталған мінез-құлықтық симптомдары толыққанды дәлелдеме бола алмайды. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЗейін жеткіліксіздігі және гиперактивтілік синдромы (ЗЖГС) – бұл адамның қате даму процесі. Мұндай адамдарда бір нәрсеге назар аудара алмау, жоғары белсенділік таныта алмау, мінез-құлқын еркін игере алмау немесе кейбір ойларын қиыстыра алмау секілді симптомдар байқалады. Дегенмен, ЗЖГС-қа диагноз қою үшін аталған мінез-құлықтық симптомдары толыққанды дәлелдеме бола алмайды. \r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЗЖГС, негізі, бала кезде бастау алады, деседе, есейгенде де кездесіп қалуы ғажап емес. Бұл көбінесе баланың мінез-құлқының бұзылысына қарап анықталады. ЗЖГС қыз балаларға қарағанда, ер балаларда көптеп кездесіп жатады.\r\n\r\nЗЖГС-тің қандай себептерден туындайтыны әлі күнге дейін анықталған жоқ.  Тек бір білетініміз, бұл аурудың дамуында адамның тұқым қуалаушылық факторлары мен қоғамдық ортадағы факторлары  зор рөл атқарады екен. Ғалымдар зерттей келе ЗЖГС бар баламен, бұл ауруға шалдықпаған баланың миының айырмашылығы болатындығын анықтапты.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЗЖГС-тің симптомдары мынадай 3 топқа бөлінеді:\r\n\r\n•	Ойын бір жерге шоғырландыра алмайды (алаңғасар);\r\n•	Аяқ астынан белсенділік танытып кетеді (гиперактивті);\r\n•	Мінез-құлқын игере алмайды (импульсивті).\r\n\r\nЗЖГС-і бар адамдарда көптеп кездесетін симптом,  олардың зейінсіздігі. Кейбіреулерде, гиперактивтілігі мен импульсивтілігі басым көрініс береді. Ал үшінші топтағыларда ойын қиюластыра алмау секілді түрлі сипмтомдар болады. Егер адамда, зейін қоя алмау секілді симптомдар болса,  ондайды кейде зейін жеткіліксіздігі синдромы (ЗЖС) деп атайдды. Оның ЗЖГС-тан қарағанда жеңілірек келеді.\r\n\r\nЗейінсіздік симптомдары:\r\n\r\n•	Ойын бір жерге шоғырландыра алмайды, мектепте, үйде кей бір нәрселерлі ұмытып, немесе оңай істің өзін орындай алмай жатады;\r\n•	Ойнап жатқан кезде қарапайым тапсырмаларды орындай алмай қиналып жатады;\r\n•	Қандай да бір адам сөйлесе, оны естімейді;\r\n•	Әр істің қолданылу тәсілін меңгере алмайды, мектептегі, тұрмыстағы тапсырмаларды істесе де аяқтай алмай қиналады;\r\n•	Шаралар мен тапсырмаларды ұйымдастыруда қиналады;\r\n•	Ондай балаларға миына салмақ түсіретін  тапсырмалар (әсіресе, сабақта үйге берілген  тапсырмалар) ұнамайды;\r\n•	Ойыншықтарын, қарындаштарын, кітаптарын немесе құрал-жабдықтарын жиі жоғалтады;\r\n•	Әр нәрсеге көңілі ауып кете береді;\r\n•	Күнделікті жұмыстар мен әрекеттерін ұмытып қала береді.\r\n\r\nГиперактивтілік симптомдары:\r\n\r\n•	Мазасызданып, қол-аяқтарын қозғалта береді немесе отырған орындығын тықылдатып ұрып отырады;\r\n•	Өзі  сияқты басқалар отырған жерде, ол тыныш орына алмайды;\r\n•	Бей-берекет жүгіре береді;\r\n•	Жәй салмықты түрде, қалыпты ойнай алмайды;\r\n•	Ылғый жүре береді, өзін «тақ бір, қозғалтқыш айналдырып жатқандай сезінеді»;\r\n•	Көп сөйлейді.\r\n\r\nИмпульсивтілік симптомдары:\r\n\r\n•	Сұрақты қойып болғанша, жауап қайтарады;\r\n•	Кезек күте алмайды;\r\n•	Өзгелерді тоқтата береді немесе ұра береді (сөйлескенде немесе ойнағанда).\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЗЖГС-тың болуы мүмкін деп, күмәнданған адам, арнайы маманған қаралуы тиіс. ЗЖГС-ті анықтайтын, диагнозын қоятын тест түрі жоқ. Диагнозы тек, жоғарыда жазылған симптомдар арқылы ғана анықталады. Бала қашан ЗЖГС-қа шалдықса, оның симптомдарын ата-анасы мен мұғалімі де бағамдауға болады.\r\nЗЖГС-қа ұшыраған көптеген балалар, кейін психологиялық жағынан дұрыс дамымай қалады, мысалы, көңіл-күйі бұзыла береді, ашушаң болып кетеді, психоактивті заттарды пайдаланады, оқу үлгерімі нашар болады немесе мінез-құлқы наша болып өсуі  мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЗЖГС-ті емдеу пациент пен дәрігер арасында өз ара серіктестік  дәрежесінде жүргізіледі.  Егер, пациент бала болса, ата-анасы мен мұғалімі де емдеуге қатысады. Емдеу үшін мыналар маңызды болмақ:\r\n\r\n•	Нақты мақсат қою керек;\r\n•	Дәрілік немесе мінез-құлықтық терапияны бастау керек;\r\n•	Алға қойған мақсаты жайында, нәтиже мен дәрілерді қолдану барымында қандайда бір кереғар әсерлер туындамауы жайында дәрігермен тұрақты түрде кеңесіп тұрған жөн.\r\nБұл қабылдаулар барысында пациент жайында қажетті ақпараттар жиналуы керек, сондай-ақ, ата-анасы мен мұғалімі жайында да кейбір мәліметтер қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер бұлай емдеу көмектеспесе, дәрігерге төмендегідей жайттарды орындау керек:\r\n\r\n•	Науқаста шынымен де ЗЖГС бар ма анықтау керек;\r\n•	Бұдан да күрделі симптомдарды  тудыратын ауруды анықтау керек;\r\n•	Емделу жоспары толық орындалып жатқанына көз жеткізу керек.\r\n\r\n\'\'Ауруға қарсы препараттар:\'\'\r\n\r\nМінез-құлықтық терапияға арналған дәрі-дәрмектер ылғи жақсы нәтиже көрсетеді. ЗЖГС кезінде қолданатын бірнеше түрлі дәрілер бар.  Оларды жеке қолданса да, немесе басқа емдік шаралармен ыңғайластырып қолданса да болады. Осыларға байланысты немесе басқа да дәрілерді  пациенттің қажеттілігіне қарай және ауру симптомдарына байланысты таңдауды тек дәрігер жасайды.\r\n    \r\nПсихоынталандырушы (көпшілікке үдеткіш атымен белгілі) ЗЖГС-ті емдеуге арналған жиі қолданатын дәрі болып табылады. Бұл препараттар үдеткіш деп аталғанымен, негізінде тыныштандыру әсерерін жақсы игереді.\r\n\r\nЗЖГС-қа қарсы препараттарды қолданарда дәрігеріңіздің үйреткен қолдану тәсілін мүқият орындаңыз.\r\n\r\nКейбір дәрілер жанама әсер береді. Жанама әсерлер бола қалған жағдайда, дәрігерге қаралыңыз. Мүнкін ол дәріні ауыстыратын басқа дәрі бар шығар, немесе оның қабылдау мөлшерін азайтуы ықтимал.\r\n\r\n\'\'Терапия\'\'\r\n\r\nНауқасты емдегендей жанұя мүшелері ЗЖГС-пен байланысты  күйзеліс симптомдары бар адамды дұрыс түсініп, оның әрекеттеріне түсіністікпен қарап, оның жағдайды еркін игеріп кетуіне барынша ықпал етулер керек. \r\n\r\nЗЖГС-тің кең таралған түр – мінез-құлықтық терапиясы. Бұл емдеу тәсілі балаларға да, олардың ата-аналарына да, қалыпты өмір сүру үшін және мінездерін дұрыстау үшін айтарлықтай көмек береді. ЗЖГС-тің жеңіл түрі кездесіп жатса, оларды дәрі-дәрмексіз-ақ, осы мінез-құлықтық терапия арқылы емдеуге болады.\r\n\r\nҚолдаушы топтар пациентке және оның отбасына басқа адамдармен осыған ұқсас мәселелерде еркін әңгімелесуіне көмектесуі мүмкін.\r\n\r\nЗЖГС бар балаға көмек болатын басқа да кеңестер:\r\n\r\n•	Баланың ұзсаты мен тұрақты түрде әңгімелесіңіз;\r\n•	Баланың үй тапсырмасын орындауға, тамақтануына, таза ауада серуендеуіне тұрақты түрде көңіл бөлу үшін күнтізбе құраңыз. Сабақ кестесін тақалғанда қарамай, ертерек реттеп қойыңыз;\r\n•	Баланың айналасындағы көңілін бөле беретін жайттарды шектеңіз;\r\n•	Баланың денссаулығына көңіл бөліңіз, тамақ құрамындағы құнарлы заттарға мән беріңіз;\r\n•	Баланың жеткілікті ұйықтап, тынығуына көңіл бөліңіз;\r\n•	Баланың жақсы мінез-құлықтарын мақтап, марқайтып қойыңыз;\r\n•	Балаға нақты, жүйелі заңдылықты үйретіңіз.\r\n\r\nЗЖГС кезінде жақсы әсер береді деген фототерапия, тамаққа қосымша  заттар қосу,  секілді альтернатиті емдеу әдістерінің  пайдасы шамалы.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЗЖГС ұзақ уақытқа созлатын, созылмлы жағдай болып табылады. Егер ЗЖГС-ті дұрыс емдемесе, мынадай жайттарғар соқтыруы мүмкін:\r\n•	Алькоголь немесе шылым секілді зиянды заттарды тұтынады;\r\n•	Мектепте көптеген жайсыздықтарға ұрынады;\r\n•	Жұысында тұрақсыз болады;\r\n•	Көп заң бұза беруі мүмкін.\r\nЗЖГС-ке шалдыққан көптеген балалар есейе келе зейінсіздік, гиперактивтілік және импульсивтілік секілді симптомдардан зардап шетіп өседі. Ал ЗЖГС-і бар ересектер түрлі жағдайды игере алмайды, өзінің мінез-құлқындағы ыңғайсыздыөтарды жасырып, тұйықталумен қиналады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер сіз мектеп қызметкері болсаңыз, баланың дамуында ЗЖГС-тің бар екеніне күмәндансаңыз, дәрігерге хабаласыңыз. Сіз дәрігерге мына жайттарды хабарлауыңыз керек:\r\n•	Үйдегі мәселелері, мектептегі өзімен жасты балаларға деген қарым-қатынасы жайында;\r\n•	ЗЖГС-ті емдеу үшін қабылдауп жүрген дәрілерінің жанама әсері жайында;\r\n•	Күйзеліс белгілері жайында.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nЗейін жетіспеушілігі синдромы (ЗЖС); Зейін жетіспеушілігі және гиперактивтілік ссиндромы (ЗЖГС); балалық гиперкинездер.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nзейін шоғырландыруының бұзылысы\r\nгиперактивтілік\r\nимпульсивтілік\r\nзейінсіздік','translator',14,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тері асты гематомасы (көгерулер, қанды ұйымалар)','','','kz','s','',0,'',4150,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543402680,1574938680,1543403003,'Гематома – терінің белгілі бір жерлерінің түсінің өзгеруімен көрініс береді. Ұсақ қан тамырлар  бүлініп,  және тамыр ішіндегі қан тері астында орналасқан жұмсақ тіндерге өтіп кеткенде, содан гематомалар  пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Мына әрекеттерді істемеңіз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Синнимдері__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГематома – терінің белгілі бір жерлерінің түсінің өзгеруімен көрініс береді. Ұсақ қан тамырлар  бүлініп,  және тамыр ішіндегі қан тері астында орналасқан жұмсақ тіндерге өтіп кеткенде, содан гематомалар  пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"492\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Түрлі себептерге байланысты қан тамырлары қабырғаларының зақымдануынан гематомалар пайда болады. Жарылған тамырдағы қандар жоғары көтеріліп тер мен еттің арасына жиналып қалады, оның әсерінен ауру сезімі туындап, ісініп, терінің түсі өзгереді. \'\'\r\n\r\nГематоманың үш түрі бар:\r\n\r\n•	Тері астылық – тері астында орналасады\r\n•	Бұлшықет ішілік – бұлшықет ішінде\r\n•	Сүйек үстілік - сүйекті соғып алу кезінде дамиды\r\n\r\nГематомалар бірнеше күннен бірнеше айларға дейін кетпей тұруы мүмкін. Сүйекті соғып алған кезіндегі гематомалар үлкейе түседі, және қаттырақ ауырып тұрады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГематомалар көбінесе құлағанда, спорттық жарақаттар алғанда, автокөлік апаттарына ұшырағанда немесе соққы алғанда, біреулермен  төбелескенде немесе қандайда бір қатты зат денеге келіп тигенде пайда болады.\r\n\r\nСіз қансұйылтқыш препараттарды (аспирин немесе варфарин) қабылдасаңыз кішігірім гематомалардың пайда болу мүмкіндігі бар.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНегізгі белгі лері – терінің белгілі бір жерінде көгеруі, ауру сезімінің туындауы, ісіну т.с.с. Гематоманың басында түсі ақшыл-қызғылт болып келеді, және ұстағанда өте сезімтал болады. Соғылған бұлшық еттерге жүктеме түсіру қиын болады. Мысалы, жамбастың терең гематомасы орын алса, жүргенде немесе жүгірейін деген кезде ауырады.\r\nУақыт өте гематома түсі көк түске, сосын жасыл-сары енеді де, соңында толығымен жойылып кетеді.\r\n\r\nГематома кезінде көрсетілетін алғашқы көмек:\r\n\r\n•	Тез жазылу үшін және ісінудің алу үшін зақымдалған аймаққа мұз қою керек. Мұзды таза орамалға орау керек – мұзды тікелей теріге қоюға болмайды. Процедураны 1 сағат ішінде 15 мин сайын қайталап тұру қажет.\r\n•	Соққан аймаққа жоғарылаған қалып келтіріңіз, егер мүмкін болса. Жоғарлаған қалып қанның соғылған аймаққа жиналуынның алдын алады.\r\n•	Бұлшықеттерге артық күш түсірмеңіз.\r\n•	Ауру сезімін басу мақсатында, қажет болса ауру сезімін басатын препараттарды қабылдаңыз.\r\n\r\nСирек жағдайларда гематомалар кезінде хирургиялық әдіс қолданылуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Мына әрекеттерді істемеңіз__\r\n\r\n•	Гематоманы ине арқылы сормаңыз\r\n•	Жүгіруді, ойнауды, зақымдалған аймаққа артық күш салуды тоқтата тұрыңыз;\r\n•	Ауру сезімі мен ісінген жерді емемей жүрмеңіз.\r\n\r\n__Дәрігерлік көмекке қашан жолығу керек__\r\n\r\nЕгер  зақымдалған жеріңізде қатты қысым сезінсеңіз, және зақымдалған аймақ үлкейіп, өте ауырғыш болып бара жатса міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз. Бұл жағдайға ұзақ уақыт жаншылу синдромы себеп болып табылады. Жұмсақ тіндерді қатты қысу әсерінен, ол жерлердегі жасушалар мен тіндерге оттегі мен қан келуі тоқтайды. Бұл жағдай өмірге қауіп төндіреді, сол себепті Сізге міндетті түрде жедел жәрдем қажет болып табылады.\r\n\r\n__Тағы да мына жағдайларда дәрігерге қаралыңыз:__\r\n\r\n•	Ешқандай соққысыз, бір жерден құламай-ақ, немесе басқа да себептерсіз, түсініксіз жайттан теріде көгерулер пайда болсса;\r\n•	Гематома айналасында инфекциялану белгілері байқалса, мысалы, қызару, іріңдеу немесе басқа бөлінділер туындаса, дене қызуы көтерілсе.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nГематомалар көбінесе жарақаттар әсерінен пайда болғандықтан, мынадай маңызды ұсыныстарды ұстаңыз:\r\n\r\n•	Балаларыңызды қауіпсіздік ережелеріне үйретіңіз\r\n•	Үй айналасында құлаудан сақ болыңыз. Мысалы, баспалдақтан көтеріліп бара жатқан кезде\r\n•	Автокөлікте қауіпсіздік белбеулерін қолдаңыз.\r\n•	Қажетті спорттық инвентарьды киіп жүріңіз.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Синонимдері __\r\n\r\nКонтузия; көгеру\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nгематомалар\r\nтері асты\r\nауырсыну\r\nісіну\r\nқан тамырларының зақымдалуы','translator',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Біріншілік және екіншілік гиперальдостеронизм','','','kz','s','',0,'',3991,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543402980,1574938980,1543403775,'Біріншілік және екіншілік гиперальдостеронизм – бұл бүйрек үсті бездерінен альдостерон гормонының артық бөлуінен пайда болатын ауру.\r\n\r\nБіріншілік гиперальдостеронизмі бар адамдардың ауру мәселесі бүйрек үсті безімен байланысты. Бүйрек үсті безі артық альдостерон гормонын синтездейді.\r\n\r\nЕкіншілік гиперальдостеронизм кезінде артық синтез мәселесі бүйрекүсті безінен тыс болып табылады, және біріншілік ауруға ұқсас болып келеді.\r\n\r\nБіріншілік гиперальдостеронизм сирек кездесетін ауру, бірақ кейбір сарапшылардың айтуы бойынша, бұл ауру жоғары артериальды қысым әсерінен туындайды екен. Көп жағдайда біріншілік гиперальдостеронизм бүйрекүсті безінің қатерсіз ісігінен пайда болады. Ауру 30-50 жастағылар арасында көбірек таралған.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME} \r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБіріншілік және екіншілік гиперальдостеронизм – бұл бүйрек үсті бездерінен альдостерон гормонының артық бөлуінен пайда болатын ауру.\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБіріншілік гиперальдостеронизмі бар адамдардың ауру мәселесі бүйрек үсті безімен байланысты. Бүйрек үсті безі артық альдостерон гормонын синтездейді.\r\n\r\nЕкіншілік гиперальдостеронизм кезінде артық синтез мәселесі бүйрекүсті безінен тыс болып табылады, және біріншілік ауруға ұқсас болып келеді.\r\n\r\nБіріншілік гиперальдостеронизм сирек кездесетін ауру, бірақ кейбір сарапшылардың айтуы бойынша, бұл ауру жоғары артериальды қысым әсерінен туындайды екен. Көп жағдайда біріншілік гиперальдостеронизм бүйрекүсті безінің қатерсіз ісігінен пайда болады. Ауру 30-50 жастағылар арасында көбірек таралған.\r\n\r\nКөп жағдайда екіншілік гиперальдостеронизм жоғары артериальды қысымға негізделген. Және ол мына жағдайларда да туындау мүмкін:\r\n\r\n•	Бауыр циррозы\r\n•	Жүрек жеткіліксіздігі\r\n•	Нефротикалық синдром\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Шаршағыштық\r\n•	Бас ауруы\r\n•	Бұлшықет әлсіздігі\r\n•	Ұйып қалу\r\n•	Ауыспалы (пайда болып, қайта жоқ болып кететін) салдану (паралич)\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\n•	Құрсақ қуысын компьютерлік томографиясынан (КТ) өткізу \r\n•	Электрокардиография (ЭКГ)\r\n•	Плазмадағы альдостерон деңгейін анықтау\r\n•	Қандағы калий деңгейін анықтау\r\n•	Зәрдегі альдостеронды анықтау\r\n\r\nКейде дәрігерге бүйрек үсті бездерінің венасын катетеризациялау қажет болуы мүмкін. Осы арқылы ісіктің қай бүйрекүсті безінде тұрғанын анықтауға болады.\r\n\r\nБұл ауру кезіңде анализдердегі өзгерістер:\r\n\r\n•	CO2\r\n•	Қан сарысуындағы магний деңгейі\r\n•	Қандағы натрий деңгейі\r\n•	Зәрдегі калий деңгейі\r\n•	Зәрдегі натрий деңгейі\r\n\r\nБүйрек үсті безі келесі гормондарды бөледі: эстроген, прогестерон, стероидтар, кортизол, кортизон, адреналин (эпинефрин), норадреналин және дофамин. Бұл гормондардың артық немесе жеткіліксіз бөлінгенде әртүрлі аурулар даму мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nІсіктен пайда болған біріншілік гиперальдостеронизм емінде хирургиялық әдіс қолданылады. Ісікті алып тастағаннан кейін, ауру симпттомдарын қадағалауға болады. Алайда кейбір адамдарда операциядан кейін жоғары артериальды қысым сақталып қалады, сол себепті дәрі-дәрмектерді пайдалану қажет болуы мүмкін. Соның өзінде дәрілер саны мен дозасы азайтылуы мүмкін.\r\n\r\nАуру ағымын хирургиялық амалсыз да қадағалауға болады. Пациенттерге препараттарды қабылдап, және тұзды шектеу қажет. Гиперальдостеронизм емінде қолданылатын препараттар:\r\n\r\n•	Амилорид\r\n•	Спиронолактон, диуретиктер (организмнен артық суды шығаратын препараттар)\r\n•	Триамтерен\r\n\r\nЕкіншілік гиперальдостеронизм емі препараттар мен диетаны сақтауға жүгінеді. Хирургиялық ем қажет етпейді.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nБіріншілік гиперальдостеронзимді ерте диагностикаласа және емін ерте қолға алса алдғы уақытта бәрі жақсы болып қалуы да ғажап емес.\r\nЕкіншілік гиперальдостеронизмнің болжамы бойынша, бұл ауруды тудыратын аурудың себебіне байланысты айтуға болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nҰзақ уақыт спиронолактонмен емдегенде, ер адамдарда импотенция және гинекомастия дамуы мүмкін, бірақ ол өте сирек кездеседі.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME} \r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nГиперальдостеронизм симптомдары пайда болғанда дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nКонн синдромы\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nальдостерон\r\nбүйрек үсті безінің аурулары\r\nбіріншілік гиперальдостеронизм\r\nекіншілік гиперальдостеронизм\r\nКонн синдромы','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Зоонозды инфекция','','','kz','s','',0,'',1837,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543403760,1574939760,1543404026,'Жануарлардан жұғатын ауруларды - зоонозды инфекциялар деп атайды. Жануарлардан немесе жануарлардан алатын өнімдерден адамдарға жұққан көптеген аурулар өте қауіпті болып келеді. Сіз тікелей жануардан немесе жанама, яғни қоршаған орта арқылы ауру жұқтырып алуыңыз мүмкін.\r\n\r\nАуыл шаруашылық жануарлары да аурулардың негізгі көзі болу мүмкін. Егер сіз оларды немесе олар сүйкенген нәрсені, мысалы қоршауды, шелекті ұстасаңыз, онда міндетті түрде жақсылап қолыңызды жуыңыз. Ересек адамдар ферма немесе хайауанаттар бағына барып келген балаларының қолдарын жуғызуы керек.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Алдын алу шаралары__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЖануарлардан жұғатын ауруларды - зоонозды инфекциялар деп атайды. Жануарлардан немесе жануарлардан алатын өнімдерден адамдарға жұққан көптеген аурулар өте қауіпті болып келеді. Сіз тікелей жануардан немесе жанама, яғни қоршаған орта арқылы ауру жұқтырып алуыңыз мүмкін.\r\n\r\nАуыл шаруашылық жануарлары да аурулардың негізгі көзі болу мүмкін. Егер сіз оларды немесе олар сүйкенген нәрсені, мысалы қоршауды, шелекті ұстасаңыз, онда міндетті түрде жақсылап қолыңызды жуыңыз. Ересек адамдар ферма немесе хайауанаттар бағына барып келген балаларының қолдарын жуғызуы керек.\r\n\r\nЖануарлар қаншалықты сүйкімді болғанымен де, олар микробтар, вирустар және паразиттердің көзі болып табылады. Бұғы және тышқандар кенені тасымалдайды, ал олар Лайм ауруын тудырады. Кейбір жабайы жануарлар құтыру ауруын тасымалдаушылар болып табылады. Жабайы табиғатты қашықтықтан тамашалаған абзал.\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Алдын алу шаралары__\r\n\r\nҮй жануарлары да сізді ауру жұқтыруы мүмкін. Өте үлкен қауіп төндіретіндер бауырымен жорғалаушылар. Тасбақалар, жыландар және кесірткелер  қожайындарына сальмонелла бактериясын жұқтыруы мүмкін. Сіз инфицирленген иттен құтыруды, ал мысық дәретханасын тазалағанда токсоплазмозды жұқтырып алуыңыз мүмкін. Әрине, ит пен мысықтан аурудың жұға қоюы екіталай. Егер сіз гигена ережелерін сақтап жүрсеңіз, онда түрлі жұқпалардан қорғануыңызға мүмкіндік туады.\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"493\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nБруцеллез тұмауға ұқсас симптомдармен басталатын ауру. Ол асқынса: артрит, жүрек аурулары және ми зақымдалуларына апарып соқтырады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nзоонозды инфекциялар\r\nжануарлар\r\nжануар тістеуі\r\nсальмонелла\r\nтоксоплазмоз\r\nқұтыру\r\nбруцеллез','translator',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Кекештік','','','kz','s','',0,'',5454,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543404000,1574940000,1543404297,'Кекештік – бұл адамның дұрыс сөйлей алмауы. Мысалы, сөйлегенде, дыбыстарды, буындарды, сөздерді немесе сөйлемдерді еріксіз қайталап отырады, сондай-ақ, дыбысты созып айтады.  Және де сөйлегенде еріксіз тоқтаулар  орын алады (сөйлеу жылдамдығы жоғалады).','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКекештік – бұл адамның дұрыс сөйлей алмауы. Мысалы, сөйлегенде, дыбыстарды, буындарды, сөздерді немесе сөйлемдерді еріксіз қайталап отырады, сондай-ақ, дыбысты созып айтады.  Және де сөйлегенде еріксіз тоқтаулар  орын алады (сөйлеу жылдамдығы жоғалады).\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Себептері__\r\n\r\nБұл ауру 2-5 жастар арасындағы балалардың шамамен 5% кездеседі (20 бала ішінен 1 балада). Бұл жағдай бірнеше аптадан бірнеше жылға дейін созылу мүмкін.\r\n\r\nКейбір балаларда (1% жоғары) кекештену жоғалмай, ары қарай дамуы мүмкін. Кекештіктің бұл түрі, баланың дұрыс дами алмауымен байланысты болады.\r\n\r\nКекештік тұқымқуалайды. Кейбір гендер арқылы кекештік жалғасатындығы анықталған.\r\nСондай-ақ, кекештік, жарақат алып қалғаннан да болады немесе  бас миының шайқалуынан да осы аурудың дамуы мүмкін.\r\n\r\nКекештіктің  эмоциональды жарақаттардың салдарынан дамуы өте сирек жағдайда орын алуы мүмкін (психогенді кекештену).\r\n\r\nКекештікке көбінесе ұл балалар ұрынады.  Және баланың бұл ауруы есейген кейінде де сақталып қалуы мүмкін. \r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME} \r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКекештену дауыссыз (к, г, т.) дыбыстардың қайталануымен басаталады. Егер кекештік дамыса, онда адам сөздер мен сөз тіркестерін қайталау қалыптасуы мүмкін.\r\nКейін сөйлегенде тұтықпалығы дамуы мүмкін. Ол адам бірнәрсе айтар алдында пайда болатын өте қатты дыбыстар. Соның әсерінен адам бар күшімен бірнәрсені айтқысы келгендей көрінеді.\r\n\r\nМазасыздану, сонымен қатар,уайымдау адамның бұл жағдайын тіптен  ауырлатуы мүмкін.\r\n \r\n__Кекештіктің симптомдары:__\r\n\r\n•	Сөйлескенде өзінің ыңғайсыздығынан түңілуі;\r\n•	Сөйлер алдында немесе сөйлемдер мен сөз тіркестерін айтқанда еріксіз тежеліп, қайталай бергеніннен ұялуы;\r\n•	Қосымша дыбыстарды, сөздерді қолдану (“Біз мм... магазинге... Ккеттік”)\r\n•	Дыбыстарды, сөздерді, сөйлемдерді қайталау (“мен... мм.. мен өз қуыршағымды қалаймын”, “Мен.. Мен көріп тұрмын..”, немесе “мүмкін мүмкін мүмкін істей аласыз”)\r\n•	Дауысын көтеріп сөйлеуі;\r\n•	Сөздерде өте ұзын дыбыстар (“Мен – Бууобббби Дджонспын”)\r\n\r\n__Кекештену кезінде пайда болатын қосымша белгілер:__\r\n\r\n•	Көзін жыпылықтатуы\r\n•	Бас немесе денесінің жыбырлатуы;\r\n•	Жағын айналдыра қозғалтуы.\r\n\r\nЖеңіл кекештігі бар балалар әдетте оны байқамайды. Ауыр жағдайларда олар өздерінің ауруын бар екенін біледі. Осындай адамдарға сөз бергенде, олардың бетінде және бұлшықеттерінде еріксіз қозғалыстар, мазасыздану сезімі байқалады, сол кезде кекештігі анығырақ біліне бастайды.\r\n\r\nКейбір кекештенетін адамдар кітапті дауыстап оқығанда немесе ән айтқанда, кекештігі жоқ болып кететінің айтады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME} \r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nБұл ауру ешқандай арнайы диагностиканы қажет етпейді. Жалпы диагностикалау үшін арнайы маманмен (логопед) кеңесу қажет.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nКекештіктің  емі де жоқ. Ерте жастағы симптомдары ұзақ болмайды және өздігінен жоғалады.\r\n\r\nЛогопед кеңесінің мына жағдайларда қажеттілігі туындайды:\r\n\r\n•	Кекештенуі 3-6 айдан ұзақ уақытқа созылса немесе «тұтықпалығы»  бірнеше секундқа дейін ұзара берсе;\r\n•	Бала кекештігімен күрескені байқалады немесе ұялып жүреді;\r\n•	Отбасыда кекештену жағдайлары байқалады\r\n\r\nЛогопед балаға тез  немесе бірқалыпты сөйлеуді үйретеді, сондай-ақ өзінің жайсыздығынан  қысыла бермеуді құлағына сіңіреді. \r\n\r\n__Ата-аналарға кеңес:__\r\n\r\n•	Балаңыздың кекештеніп сөйлегеніне қатты қадала бермеңіз, одан жағдай оңалмай, керсінше асқынуы мүмкін.\r\n•	Мүмкіндік болса, көпшіліктің алдыңда балаңызды ыңғайсыз күйге қалдырмаңыз;\r\n•	Баланы сабырлы кейіпте тыңдаңыз, барынша көзбен қолдау көрсеткендей ым-шара жасаңаз,  оны сойлеп жатқанда бөлмеңіз, оған бар пейіліңізді, махаббатыңызды танытыңыз.Сөйлеген сөйлемдерін оның көзінше дұрыстап әуре болмаңыз.\r\n•	Арнайы әңгімелесуге жеткілікті түрде уақыт бөліп қойыңыз.\r\n•	Баламен ашық түрде оның кекештенуі туралы сөйлесіңіз. Балаға түсіңдіріңіз.\r\n•	Кекештенуді жұмсарту үшін логопедпен ақылдасыңыз.\r\n\r\nМедикаментозды емнің еш әсер бермейтіндігі дәлелденген.\r\n\r\nЭлектронды құрылғыларды  кекештікке қарсы қолдануы ақылға сиымсыз.\r\n\r\nБалаға және отбасына өзара жәрдем топтары пайдалы.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME} \r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөптеген балалардың кекештігі 3-4 жыл ішінде қайта қалпына келеді. 8-10 жасында пайда болған кекештік, өмір бойы жалғасуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nКекештік асқынған жағжайда – адамның көпшіліктің алдында сөйлейгеннен қорқатын болады, өзгелердің  мазақтауынан жасқанып,  басқалармен еркін әңгімелесуден қашқақтайды.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME} \r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nМына жағдайларда дәрігерге қаралыңыз:\r\n\r\n•	Кекештік оқу үдерісіне немесе баланың эмоциялық дамуына кедергі жасаса;\r\n•	Әңгімелескенде бала мазасыз күйде болса немесе қысылып тұрса;\r\n•	Симптомдары  3-6 айдан астам уақытқа созылып бара жатса.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME} \r\n__Алдын алу__ \r\n\r\nКекештіктің  алдын алу шарасы  жоқ.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME} \r\n__Синонимдері__\r\n\r\nБалалық кездегі кекештік; Сөйлеу жылдамдығының жоғалуы; Кірбіңдеу\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nкекештік\r\nкекештену емі\r\nпедиатрия','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Жұтқыншақ арты абсцессі','','','kz','s','',0,'',3474,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543404300,1574940300,1543404628,'Жұтқыншақ арты абсцессі – жұтқыншақтың артқы бетіндегі тіндерге іріңнің жинақталуы. Бұл адам өміріне қауіп төндіруі ықтимал жағдай. \r\n\r\nЖұтқыншақтын анатомиялық құрылымына өңеш, кеңірдек, көмекей және бадамшалар кіреді.\r\n\r\n__Себептері__\r\n\r\nЖұтқыншақ арты абсцессі көбінесе 5  жасқа дейінгі балаларда дамиды, дегенмен, бұл аталмыш ауру басқа жаста мүлдем кездеспейді деуге де болмайды.\r\n\r\nИнфицирленген материал (ірің) жұтқыншақтың артқы қабырғасында жинақталады. Ауру жұтқыншақтың инфекцясын жұқтырғанда бірден немесе жұқтырғаннан кейін уақыт өте пайда болу мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЖұтқыншақ арты абсцессі – жұтқыншақтың артқы бетіндегі тіндерге іріңнің жинақталуы. Бұл адам өміріне қауіп төндіруі ықтимал жағдай. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"494\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЖұтқыншақтын анатомиялық құрылымына өңеш, кеңірдек, көмекей және бадамшалар кіреді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЖұтқыншақ арты абсцессі көбінесе 5  жасқа дейінгі балаларда дамиды, дегенмен, бұл аталмыш ауру басқа жаста мүлдем кездеспейді деуге де болмайды.\r\n\r\nИнфицирленген материал (ірің) жұтқыншақтың артқы қабырғасында жинақталады. Ауру жұтқыншақтың инфекцясын жұқтырғанда бірден немесе жұқтырғаннан кейін уақыт өте пайда болу мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Тыныс алу қиындайды;\r\n•	Жұтыну қиындауы;\r\n•	Сілекей ағады;\r\n•	Жоғары қызба орын алады;\r\n•	Тыныс алғанда ысқырықты дыбыс естіледі (стридор);\r\n•	Тыныс алу кезінде қабырғааралық бұлшықеттер жиырылады (қабырға аралық ретракция);\r\n•	Тамақтақ қатты ауырады;\r\n•	Басты бұру қиынға соғады. \r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігерге  жұтқыншағыңызды тексерту қажет. Дәрігер немесе мейірбике жұтқыншақтың артқы қабырғасын мақталық тығынмен ақырындап сүртеді. Бұл ем-шара жұтқыншақтағы дақылды тексеруге арналған лабораториялық тексеру әдісі болып табылады.\r\n\r\nБасқа да тексеру әдістері:\r\n\r\n•	Жалпы қан талдамасы (ЖҚТ)\r\n•	Мойынды компьютерлік томографияға түсіру (КТ)\r\n•	Мойынның рентгенографиясы\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЗақымдалған аймақты тазалау үшін хирургиялық әдіс қолданылады. Кейде тыныс жолдарының ісінуін азайту үшін кортикостероидтар тағайындалады.Инфекцияны емдеу үшін антибиотиктердің жоғары дозасын тамыр ішіне енгізеді.\r\n\r\nОсылай, тыныс алу жолдары ісіну кезінде бітелмей қорғаныста болады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME} \r\n__Болжамы__\r\n\r\nБұл ауру кезінде міндетті түрде шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет. Бұл жағдайда тыныс алу жолдары бітелуі де мүмкін. Ол өмірге қауіпті. Уақытында емделсе, денсаулық толық қалпына келуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Тыныс жолдарының обструкциясы (бітелуі)\r\n•	Аспирация (тыныс жолдарына әртүрлі бөтен заттардың түсуі)\r\n•	Медастинит (көкірек аймақындағы тіндердің қабынуы)\r\n•	Остеомиелит (сүйкетің ішіне өтіп кететін инфекция)\r\nБұл тізімде асқынудың  барлық түрі жазылмады.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер өзіңіздің немесе  балаңыздың дене қызуы тым жоғарласа және тамағыңыз қатты аырса, дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nШұғыл түрде жедел жәрдем шақырыңыз, егер:\r\n\r\n•	Тыныс алу қиындаса,\r\n•	Тыныс алу кезінде ысқырықты дыбыстар (стридор) естілсе;\r\n•	Қабырға арасындағы бұлшықеттер тыныс алу кезінде кіріп кетеді (қабырғаралық ретракция)\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу __\r\n\r\nУақыты фарингитті немесе басқа тыныс алу инфекцияларын диагностикалап, емдесе, жұтқыншақ артқы абсцессінің пайда болуының алдын алуға болады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nжұтқыншақ арты абсцессі\r\nжұтқыншақ \r\nабсцесс\r\nірің\r\nжұтынудың қиындауы\r\nтыныс алудың қиындауы\r\nсілекей ағу\r\nжоғары температура\r\nтамақтағы ауру сезімі','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Адам папиллома вирусынан туындаған ауру','','','kz','s','',0,'',9680,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543404600,1574940600,1543405007,'Адам папиллома вирусы (АПВ) кең таралған вирус болып табылады, ол, кондиломалардың түзілуімен сипатталады. АПВ-ның 100-ден астам түрі бар. Көбісі қауіпті емес, бірақ 30 жуық түрі қатерлі ісікке соқтырады. АПВ жыныс мүшелерін зақымдайды және инфекцияланған адаммен  жыныстық қатынас жасағанда таралады. Вирустар қатерлі ісікті тудыруы мүмкіндігі жағынан  жоғарғы және төменгі дәрежемен бағаланады. АПВ –ның төменгі қаупті түрі сүйір ұшты кондиломаның түзілуіне жағдай жасап береді. АПВ-ның  жоғары қауіпті түрі жатыр мойның, вульваның, қынаптың және әйел адамның анал тесігінің қатерлі ісігін туындатады. Ер адамдарда бұл аурудың салдарынан тік ішекте және жыныс мүшесінде ісік пайда болады.\r\n\r\nКөп адамдарда АПВ сүйір ұшты кондилома түзе бермейді, кейде пациенттер ешбір симптом байқамағандығын айтып жатады. Дәрігер сүйір ұшты кондиломаны емдейді немесе жояды. АПВ бар әйелдерді Папаниколау жағындысы бойынша тексергенде ісікке алып келетін жатыр мойының өзгерісін байқауға болады.\r\n\r\nМүшеқаптарды дұрыс қолданғаннан АПВ-ны  жұқтыру немесе тарату қаупі азаяды, бірақ одан ауру толығымен тоғытылмайды. Вакциналар АПВ-ның кейбір ісік тудыратын түрлерінен қорғауы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАдам папиллома вирусы (АПВ) кең таралған вирус болып табылады, ол, кондиломалардың түзілуімен сипатталады. АПВ-ның 100-ден астам түрі бар. Көбісі қауіпті емес, бірақ 30 жуық түрі қатерлі ісікке соқтырады. АПВ жыныс мүшелерін зақымдайды және инфекцияланған адаммен  жыныстық қатынас жасағанда таралады. Вирустар қатерлі ісікті тудыруы мүмкіндігі жағынан  жоғарғы және төменгі дәрежемен бағаланады. АПВ –ның төменгі қаупті түрі сүйір ұшты кондиломаның түзілуіне жағдай жасап береді. АПВ-ның  жоғары қауіпті түрі жатыр мойның, вульваның, қынаптың және әйел адамның анал тесігінің қатерлі ісігін туындатады. Ер адамдарда бұл аурудың салдарынан тік ішекте және жыныс мүшесінде ісік пайда болады.\r\n\r\nКөп адамдарда АПВ сүйір ұшты кондилома түзе бермейді, кейде пациенттер ешбір симптом байқамағандығын айтып жатады. Дәрігер сүйір ұшты кондиломаны емдейді немесе жояды. АПВ бар әйелдерді Папаниколау жағындысы бойынша тексергенде ісікке алып келетін жатыр мойының өзгерісін байқауға болады.\r\n\r\nМүшеқаптарды дұрыс қолданғаннан АПВ-ны  жұқтыру немесе тарату қаупі азаяды, бірақ одан ауру толығымен тоғытылмайды. Вакциналар АПВ-ның кейбір ісік тудыратын түрлерінен қорғауы мүмкін.\r\n\r\n__Сүйір ұшты кондилома __\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломалар – жыныс мүшелерінің терісінде және шырышты қабаттарында пайда болатын, жұмсақ түзіліс. Олар жыныс мүшесінде, вульвада, уретрада, қынапта, жатыр мойында және тік ішектің айналасында орналасу мүмкін.\r\nСүйір ұшты кондиломалар – жыныстық қатынас жолымен таралатын инфекция.\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломаны түзетін  вирусты, адам папиллома вирусы (АПВ) деп атайды. АПВ-ның 70-тен астам түрі бар. Кейбір түрлері жатыр мойының ісікалды өзгерістерін, жатыр немесе тік ішектің ісіктеріне алып келу мүмкін.  АПВ-ның бұл түрлері, ісік тудыратын жоғары қауіпті вирустар болып табылады.\r\n\r\nАПВ-ның барлы түрінен сүйір ұшты кондиломдар туындамайды. Кейбір АПВ түрлері адамның басқа дене бөлігінде папиллома түзу мүмкін. Мысалы, қол терісінде. Дегенмен, біз бұл мақалада жыныс мүшелерінде пайда болатын кондиломалар туралы әңгіме қозғаймыз.\r\n\r\nАПВ инфекциясы жыныс мүшелері аймағында таралған. Адамдардың көпшілігінде  симптомсыз дамиды. Әйелдерде АПВ вирусы  қынаптың ішкі қабырғасына қарай және жатыр мойнына таман таралуы мүмкін. Арнайы тексеру әдістерінсіз бұл өзгерістерді көру мүмкін емес.\r\n\r\n•	АПВ инфекциясы жыныс жолымен таралып, тік ішек, ауыз немесе қынапты зақымдайды. Сіз егер өзіңізде кондиломаны байқамасаңыз да басқаларға таратуыңыз мүмкін.\r\n•	Кондиломалар инфекция жұқтырғаннан кейін  6 аптадан – 6 айдай аралықта көзге көрінбейді. Сіз бірнеше жылдар бойы байқамай жүруіңіз мүмкін.\r\n•	АПВ және үшкірбасты кондиломалармен қатынаста болған адамдардың барлығында бұл ауру пайда бола бермейді.\r\n\r\nСіз де сүйір ұшты кондиломаның дамуына және оның таратуына бейім болуыңыз мүмкін, егер, сіз:\r\n\r\n•	Көп адаммен жыныстық қатынас жасассаңыз;\r\n•	Өзіңіздің  қатынасқа түсіп жүрген серігіңізде инфекцияның бар-жоқтығын нақты білмесеңіз;   \r\n•	Ерте жастан бастап сексуальды  қатынасқа бейім болсаңыз;\r\n•	Ішімдік ішіп, шылым тартсаңыз;\r\n•	Герпес сияқты вирусты инфекцияңыз бар болса;\r\n•	Жүкті болсаңыз;\r\n•	Аурудан немесе емнің әсерінен иммунитетіңіз төмендеп кетсе.\r\n\r\nЕгер кондиломалар жас балада пайда болса, онда сексуалды зорлық-зомбылықтың алдын алу керек.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME} \r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломалар өте ұсақ болғандықтан, оны байқау қиынға соғады.\r\nКондиломалардың түрі мынадай болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Тері түсіне ұқсайтын дақтар секілді, терінің үстіне томпиып шығды немесе шықпай, сол күйінде тұрады.\r\n•	Жаңа пайда болған түзілістің жоғарғы жағы түрлі-түсті қырыққабатқа  ұқсайды\r\n\r\nӘйелдерде кондилома  орналасуы мүмкін жері:\r\n\r\n•	Қынапта немесе тік ішекте;\r\n•	Қынап сыртында немесе тік ішекте, бірақ айнала орналасқан аймақтарда;\r\n•	Жатыр мойнында;\r\n\r\nЕр адамдарда кондилома орналасу мүмкін жерлер:\r\n\r\n•	Жыныс мүшесінде;\r\n•	Ұмада;\r\n•	Шап жақтарында;\r\n•	Жамбаста;\r\n•	Тік ішектің ішінде немесе сыртында.\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломалар және де мынадай жерлерде орналасуы мүмкін:\r\n\r\n•	Ерінде;\r\n•	Ауыз жақта;\r\n•	Тілде;\r\n•	Тамақта.\r\n\r\nСирек жағдайда мынадай симптомдар туындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Жыныс мүшесіндегі кондилома аймағындағы терінің мацерациясы пайда болады;\r\n•	Қынаптан  бөлінділердің шығу мөлшері артады;\r\n•	Генитальды қышу мазалайды;\r\n•	Жыныстық қатынас кезінде немесе одан кейін қынаптқы қан кетуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДиагностикалау үшін дәрігердің тексеруі қажет болады.\r\nӘйелдердің кіші жамбас мүшелеріне тексеру жүргізеді. Көзге көрінбейтін кондиломаны іздеу үшін кольпоскопия жасалады. Дәрігер зақымдалған аймаққа сірке қышқылын себу мүмкін. Ол көрінбейтін кондиломаны табуға көмектеседі.\r\n\r\nКондилома тудыратын вирусты Папаниколау жағындысы арқылы анықтауға да болады. Егер сізде кондилома болса, онда бірнеше уақыт аралығында сіз жиі Папаниколау жағындысын тапсырып тұрасыз.\r\n\r\nАталмыш вирус болжам бойынша жатыр мойны ісігін тудыра ма, соған байланысты АПВ-на қарсы ДНҚ зерттеу жүргізіледі. Бұл тест жасалу мүмкін:\r\n\r\n•	30 жастан асқан әйелдерде  скрининг-тест ретінде өткізіледі;\r\n•	Кез-келген жастағы әйелдерде Папаниколау жағындысында өзгерістер білінеді\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломаны дәрігер ғана емдеуі керек. Өздігіңізден емделуге тырыспаңыз және дәрігердің тағайындаусыз  қандайда бір препараттарды қабылдамаңыз.\r\n\r\nТек дәрігеріңіз тағайындаған, үйде жүріп, аптасына бірнеше рет қабылдайтын  дәрілік препараттармен ғана емделуіңіз мүмкін. \r\n\r\nКондиломалар хирургиялық әдіспен жойылуы мүмкін. Ол үшін бірнеше әдістер бар:\r\n\r\n•	Криохирургия;\r\n•	Электрокаутеризация;\r\n•	Лазерлік терапия;\r\n•	Хирургиялық тілу.\r\n\r\nЕгер сізде кондилома болса, онда сіздің барлық жыныстық серіктестеріңіз дәрігерге тексеріліп, емделуі қажет.  Тіпті ауру симптомсыз өткен жағдайда да, сіз емделу курсын алып, алдағы асқынулар  мен инфекция таралуының алдын-алуға тиіссіз.\r\n\r\nЕмдеу курсынан кейін сіздің, кондиломаның жойылғандығына көз жеткізу үшін қайта тексерістен өткеніңіз абзал.\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломасы болған әйелдер тұрақты түрде Папаниколау жағындысын тапсырып тұруы  керек. Егер жатыр мойнында кондилома болса, онда бірінші емделу курсынан кейін жағындыны әрбір 3-6 ай сайын тапсырып отыру керек.\r\n\r\nЖатыр мойнында АПВ-нан туындаған ісікалды өзгерістері бар әйелдер, алдағы уақытта да емделуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME} \r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөптеген сексуалды  қатынасқа бейім жас әйелдер АПВ вирусын жұқтырып алады. Дегенмен  көп  жағдайда бұл ауру симптомсыз өтеді.\r\n\r\nКөптеген ерлерде АПВ ауруы симптомсыз дамиды. Алайда олар вирусты өзінің жыныстық серіктеріне  жұқтыру мүмкін.\r\n\r\nЕм курсын аяқтағаннан  кейін де, сіз, басқаларға зардап шеккізуіңіз мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nКейбір АПВ вирустары жатыр мойны мен вульваның ісіктеріне алып келеді. Жатыр мойнын қатерлі ісігінің негізгі себебінің бірі осы.\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломаны тудыратын АПВ ерлердің жыныс мүшесі ауруының немесе тік ішегінің қатерлі ісігінің негізгі себебі бола алмайды.\r\n\r\nКондилома көп және жеткілікті шамада үлкен болу мүмкін. Мұндай жағдайда ауқымды емдеу қажет болады.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nМынадай жағдайларда дәрігерге қаралыңыз:\r\n\r\n•	Сіздің қазіргі немесе бұрынғы сексуалды серігіңізде сүйір ұшты кондилома бар болса;\r\n•	Сіздің жыныс мүшесінде кондиломаның сыртқы белгісі, қышыну, бөлінділер немесе аномальды қынаптық қан кетулер байқалаы. Ескеретін бір нәрсе, үшкір кондилома инфицирленген партнермен қатынасқаннан  кейін бірнеше жылдар бойы симпмтодар білінбей, содан соң барып көрініс беруі мүмкін.\r\n\r\n21 жастан асқан әйелдерге тұрақты түрде Папаниколау жағындысын тапсыру керек.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық қатынастан бас тарту АПВ алдын-алу үшін жалғыз ғана әдіс емес. Егер сіз бір ғана дені сау жыныстық серігіңізбен қатынас жасасып жүрсеңіз, бұл аурудың таралуының алдын алған болып саналасыз. \r\n\r\nЕрлерге және әйелдерге арналған мүшеқаптар сіздерді инфекциядан толық қанды қорғай алмайды. Себебі вирус немесе кондилома жыныс мүшелеріне жақын басқа терілерге орналасып алуы мүмкін. Дегенмен, мүшеқаптар жұқтыру қаупін төмендетеді, сондықтан сіз оны соңғы мүмкіндікте де пайдаланғаныңыз абзал. Кондилома және симптомдар болмаған сәтте де АПВ вирусын жұқтырып алу қаупі бар. Жыныстық қатынасты қауіпсіздендіру арқылы АПВ вирусынан сақтана аласыз.\r\n\r\nАПВ төрт түрінен қорғайтын 2 вакцина бар. Егу үш рет жасалады. Бұл вакцина 9-26 жас аралығындағы қыздар мен әйелдерге тағайындалады.\r\n\r\nБұл вакцинаның бір түрі ерлер мен балаларды генитальды және анальды кондиломалардан қорғайды. Егу шарасы үш рет жүзеге асырылады. Бұл вакцина 9-26 жас аралығындағы балалар мен ерлерге жасалады.\r\nАПВ қарсы вакцина сізге келе ма, оны дәрігерден кеңес алыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nСүйір ұшты кондиломалар; Ерлердің жыныс мүшесіндегі кондиломалар; Адап папиллома вирусы (АПВ); Венериялық сүйелдер; Кондилома; АПВ-ға ДНҚ тест; Төмендифференцацияланған АПВ дисплазиясы\r\n\r\n__\r\nТегтер:__\r\n\r\nадам папиллома вирусы\r\nАПВ\r\nдерматовенерология\r\nкондилома\r\nсүйір ұшты кондиломалар\r\nжыныс жолымен берілетін инфекциялар\r\nәйел мүшелері\r\nерлердің денсаулығы','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Нәрестелердің сары ауруы','','','kz','s','',0,'',9536,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543405020,1574941020,1543405430,'Нәрестелердің сары ауруы – қанда билирубин деңгейінің шамадан тыс жоғарылауынан туындайды. Билирубин – ескі эритроциттердің бұзылуынан пайда болатын сары денешік. Билирубин бауырдың ішінде бұзылады, содан, организмнен үлкен дәретпен сыртқа шығады.\r\n\r\nҚанда билирубиннің деңгейі көтерілгенде  тері мен шырышты қабаттар сарғыштанады. Міне, осы жағдайды, сары ауру деп атайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНәрестелердің сары ауруы – қанда билирубин деңгейінің шамадан тыс жоғарылауынан туындайды. Билирубин – ескі эритроциттердің бұзылуынан пайда болатын сары денешік. Билирубин бауырдың ішінде бұзылады, содан, организмнен үлкен дәретпен сыртқа шығады.\r\n\r\nҚанда билирубиннің деңгейі көтерілгенде  тері мен шырышты қабаттар сарғыштанады. Міне, осы жағдайды, сары ауру деп атайды.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"495\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\nНәрестелердің сары ауруы (терісінің сарғаюы) түрлі себептерге байланысты орын алады,  бірақ  нәрестелердің көпшілігінде бұл жағдай физиологиялық сарғыштану деп те аталады. Бұл – жаңа туған балалар үшін қалыпты процесс, бауыр толығымен дамымағандықтан пайда болатын. Сары аурудың бұл түрі бірнеше күнге дейін ғана созылады. Сары аурумен ауырған бала  қандағы билирубин деңгейі қалыпты деңгейге түскенге дейін дәрігердің қарауында болады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Себептері__\r\n\r\nЖаңа туған нәрестенің туылғаннан кейін бірден билирубин деңгейінің аздап көтерілуі қалыпты жағдай.\r\n\r\nНәресте анасының құрсағында жетілгенде,  баланың жолдасы ағзадағы билирубинді жойып отырады. Баланың жолдасы (плацент) – ол да бір мүше,  жүктілік кезінде нәрестемен бірге өсіп, нәрестені қорғап тұрады.  Нәресте туылғаннан кейін бұл функцияны бауыр орындайды. Бұл процеске бірнеше уақыт қажет болуы мүмкін.\r\n \r\nТерінің сарғыштануы немесе сары ауру көбінесе нәрестелерде пайда болады. Оны “физиологиялық сарғыштану” деп атайды. Бұл жағдай қауіпті емес және ол балаға  2-4 күн болғанда пайда болады. Симптомдары 2 аптаның ішінде қайтады және асқына бермейді.\r\nЕметін нәрестелерде сары аурудың екі түрі болуы мүмкін. Негізінде, екеуі де аса қауіпті емес. \r\n\r\n•	Омыраумен  қоректенгеннен болатын сарғыштану -  балалардың  өмірінің алғашқы аптасында пайда болуы мүмкін, ол кезде бала нашар емеді немесе анасынан сүт баяу бөлінеді.\r\n•	Ана сүтінің әсерінен болатын сарғыштану – бұл, еметін көптеген дені сау балалардың 7-күнінен бастап пайда болуы мүмкін. Ол әдетте баланың  2-3 апталығына дейін созылады, тіпті кейде айға жуық уақыттан кейін бірақ қайтуы да мүмкін болатын жағдай. Баланың мұндай күйге түсуінің себебі, ана сүтінің құрамындағы қоректік заттардың әсерінен бауырдағы билирубиннің ыдырағандығынан болуы мүмкін. Ана сүтінен болатын сарғыштану мен омыраумен емізгеннен болатын сарғыштанудың айырмашылықтары болады. \r\n\r\nЕгер баланың ағзасында өзгертіп тұратын эритроциттер мөлшері тым көтеріліп кетсе бұл нәресте сары ауруының  ауыр формасы болып есептеледі.  Онда,  төмендегідей жағдайларда орын алады:\r\n\r\n•	Қанның аномальды жасушалары пайда болады;\r\n•	Ана мен баланың қандарының тобы сәйкес келмейді;\r\n•	Ауыр босандырылған баланың бас сүйегінің арасында және бас сүйектің сыртқы жоғарғы жағында қан құюлулар (кефалогематома) пайда болады.\r\n•	Эритроциттер жоғарғы көрсеткіш көрсетіп тұрады, ол көбінесе шала туған нәрестелер мен  кейбір егіздерде кездеседі; \r\n•	Инфекция таралады;\r\n•	Арнайы қажетті нәруыздардың (ферменттердің) жетіспеуі немесе болмауы.\r\n\r\nБелгілі жағдайында бала ағзаның билирубинді шығару қиынға соғады, оның салдарынан сары ауырыдың салмақты түрі туындауы мүмкін. Бұл жағдайларға:\r\n\r\n•	Кейбір препараттарды қолдану;\r\n•	Қызамық, сифилис және басқа да туа пайда болған инфекциялар. \r\n•	Бауыр мен өт жолдарының зақымдайтын аурулар. Муковисцидоз немесе гепатит\r\n•	Оттегінің төмен деңгейі (гипоксия)\r\n•	Инфекциялар, (мысалы сепсис)\r\n•	Көптеген генетикалық немесе тұқымқуалайтын аурулар\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME} \r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСары ауру кезінде тері сарғады. Сарғыштану бет терісінен басталып, содан төменге қарай кеудеге, құрсақ жаққа, аяққа және табанға түседі.\r\nКейде балалар сары ауруға шалдыққанда тез шаршағыш  келеді және тәбеті нашарлайды.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігерлер, медбикелер және жанұя мүшелері сәбиді перзентханада және үйге шығарғаннан кейін сары аурудың белгілерін қадағалап отырады.\r\n\r\nСары ауруға шалдыққан әрбір  баланың  бірден билирубин деңгейін тексерту керек. Ол үшін қан талдамасы алынады.\r\n\r\nКөптеген ауруханаларда барлық нәрестелердің бірінші 24 сағатында жалпы билирубин деңгейін тексереді. Ол үшін арнайы зонд арқылы нәрестенің терісіне тигізіп билирубин деңгейін анықтайды. Егер  жоғары көрсеткіш байқалса, онда қан талдамасын міндетті түрде алу қажет болады.\r\n\r\nМіндетті тексерулер:\r\n\r\n•	Жалпы қан талдамасы;\r\n•	Кумбс сынамасы;\r\n•	Ретикулоциттердің деңгейін анықтау;\r\nАры қарай балалар үшін ем қажет болса немесе жалпы билирубин деңгейі күрт жоғарылап кетсе ғана тексеру жүргізіледі.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nНегізінде бұл жағдайда аса бір ем шаралар жасаудың қажеті жоқ.\r\n\r\nТек, дәрігер ем тағайындаған кезде мыналарды  ескеру қажет:\r\n\r\n•	Нәрестедегі билирубин деңгейін;\r\n•	Билирубин деңгейінің жоғарлау жылдамдығын;\r\n•	Нәресте уақытынан ерте босанды ма;\r\n•	Тексеру кезіндегі нәресте жасы;\r\n\r\nЕгер билирубин деңгейі өте жоғары болса  міндетті түрде емделу қажет.\r\n\r\nБаланы емшек сүтімен немесе сүтті қоспаларымен жиі қоректендіріңіз. Жиі тамақтандыру (күніне 12 ретке дейін) ішек функциясын арттырады, билирубиннің дәретпен жеңіл бөлінуіне жағдай жасалынады. Сүтті  қоспаларға тағы не қосу керектігі жайында дәрігермен кеңесіп алсаңыз жөн болады.\r\n\r\nКейбір нәрестелер перзентханадан шықпай түрып емдеуді қажет етеді. Кейбіреулері ауруханаға бірнеше күнге қайта жатуға мәжбүр болады. Дегенмен, емделудің ұзақтығы 1-2 күн ғана болуы мүмкін.\r\n\r\nКейде билирубин деңгейі жоғары нәрестелерге  ультракүлгін сәулесі емі қолданылады.  Бұл ем-шара фототерапия деп аталады. Ультракүлгін сәулесі терідегі  билирубиннің ыдырауына  көмектеседі.\r\n\r\nНәресте арнай жасанды жарық түсіретін  шам астында жатады. Балаға тек қана жөргекше және көзіне арнайы көзілдірік кигізеді. Педиатрлар, егер мүмкіндік болса, фототерапия кезінде емізудің пайдасы тиетінін айтады. Сирек жағдайларда нәрестеге тамырішілік сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер билирубин деңгейі өте жоғары болмаса, онда фототерапияны үй жағдайында қолдануға болады. Ол үшін арнайы оптикалық-талшықты көрпеше қолданылады.\r\n\r\n•	Фототерапия кезінде  баланы әрбір 2-3 сағат сайын тамақтандыру қажет, (күніне 10-12 рет);\r\n•	Медқызметкер сіздің үйіңізге келіп, сізге көрпешені  қолдануыңызды, баланың жағдайын қалай бақылау керектігін үйретеді.\r\n•	Медқызметкер күн сайын келіп, баланың салмағын өлшейді, оның қалай қоректеніп жатқанын тексереді,  терісі мен билирубин деңгейін бақылап тұрады.\r\n•	Сіз дымқыл және кір жөргекшелерді санап тұруыңыз керек.\r\n\r\nСары ауру өте салмақты ауыртпалық түсірген кезде ауыстырылмалы қан құю қажет болуы мүмкін. Бұл ем-шараның көздегені бала қаны  плазмасының басқа, жаңа плазмаға ауыстырылуымен орындалады. Сары аурудың ауыр түріна шалдыққан балалардың билирубин деңгейін түсіру үшін иммунглобулинді ішке енгізсе жақсы әсер беруі мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте нәрестелердің сары ауруы қауіпті емес. Әдетте бұған шалдыққан көптеген балалар емделмей-ақ 1-2 апта ішінде сауырып кетеді.\r\n\r\nБилирубиннің өте жоғары деңгейі миды зақымдауы мүмкін. Бұл жағдай ядролық сары ауру деп аталады. Алайда бұл жағдайдың барлығы дерлік, дамымай тұрып анықталады.\r\nӘдетте, ем-шаралардың барлыңы оң нәтие береді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nБилирубин деңгейінің шамадан тыс көтерілуі, аурудың асқынуы сирек кездеседі, егер кездесе қалса мынадай болуы мүмкін:\r\n\r\n•	ДЦП (балалдағы церебральды паралич)\r\n•	Кереңдік\r\n•	Ядролық сары ауру – мидың билирубиннің өте жоғары деңгейінің салдарынан зақымдануы\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nБарлық нәрестелер өмірінің 5-күніне дейін, сары ауруды анықтау үшін дәрігерге тексеруі керек.\r\n\r\n•	Перзентханада 24 сағаттан аз болған нәрестелер, 72 сағатқа дейін тексерілу керек\r\n•	24-48 сағат аралығында перзентханадан шығарылғандар, 96 сағатқа дейін тексеріледі.\r\n•	48-72 сағат аралығында перзентханадан шығарылғандар, 120 сағатқа дейін тексеріледі.\r\n\r\nЕгер балада қызба (дене қызуы көтерілсе) болса немесе тәбеті нашарласа, сары ауру болу қаупі бар деген сөз. Белгіл бір топтағы балалар үшін сары ауру қауіпті болып есептеледі.\r\n\r\nӘдетте сары ауру аса ҚАУІПТІ ЕМЕС. Бірақ, мына жағдайларда педиатрға қаралыңыз:\r\n\r\n•	Сары ауруың ауыр ағымы бала қалса (терісі ашық сары түске оранса) \r\n•	Сары ауру 2 аптадан артық болса немесе басқа симптомдар пайда болса.\r\n•	Әсіресе аяғы және өкшесі сарғайса.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nНәрестелердің сары ауруы қалыпты болғандықтан оны алдын-алу мүмкін емес. Даму қаупін түсіру үшін баланы жиі ана сүтімен тамақтандырып жүру керек. Жоқ дегенде, күніне 8-12 рет.\r\n\r\nБарлық жүкті әйелдер қан тобы мен аномальды антиденелрге қарсы тексерілу керек. Егер анасында резус теріс болса, онда нәрестені тексеру қажет. Егер анасында O(I)Rh+ қан тобы болса тексеру қажет болу мүмкін.\r\n\r\nБаланының өмірінің бірінші 5 күнінде жақсылап тексеріп жүрсе, онда көптеген асқынуларды алдын алуға болады. \r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nНәрестелер сарғыштануы; Неонатальды гипербилирубинемия\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nбилирубин\r\nтері сарғыштану\r\nнәрестелер\r\nэритроциттер\r\nемізу\r\nсары түс\r\nбауыр','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Дем қысылу немесе тыныстың тарылуы','','','kz','s','',0,'',1862,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543406220,1574942220,1543406377,'Дем қысылу – бұл патологиялық жағдай,  өкпеден қанға оттегінің жетіспеуінен туындайды. Жүрек, ми  сияқты ішкі ағзалар, жұмысын жақсарту үшін қандағы оттекке жеткілікті түрде қанығуы қажет. Сондай-ақ, демнің қысылуы өкпенің қандағы көмірқышқыл газын жоя алмауынан да дамиды. Қанда көмірқышқыл газының көп мөлшерде жиналуынан, ішкі ағзалардың бүлінуі ғажап емес.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Емделуі__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДем қысылу – бұл патологиялық жағдай,  өкпеден қанға оттегінің жетіспеуінен туындайды. Жүрек, ми  сияқты ішкі ағзалар, жұмысын жақсарту үшін қандағы оттекке жеткілікті түрде қанығуы қажет. Сондай-ақ, демнің қысылуы өкпенің қандағы көмірқышқыл газын жоя алмауынан да дамиды. Қанда көмірқышқыл газының көп мөлшерде жиналуынан, ішкі ағзалардың бүлінуі ғажап емес.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"496\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nТыныс алатын ауа мұрын жолдары, кеңірдек және бронхтар арқылы өкпеге өтеді. \r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТыныс алу функциясына әсер ететін түрлі аурулар және патологиялық жағдайлар  дем қысылуының бірден-бір себебі болуы мүмкін. \r\n\r\nМысалы:\r\n\r\n•	ӨСОА (өкпенің созылмалы обструктивті ауруы), пневмония, өкпе эмболиясы және кистозды фиброз секілді өкпе аурулары;\r\n•	Жүйке мен бұлшықеттердің зақымдалуынан туындайтын потолагиялық жағдайлар, мысалы, жұлынның жарақаттануы, бұлшықеттік дистрофия және инсульт;\r\n•	Өкпе айналасындағы тіндер мен қабырғалардың зақымдалуы. Кеуде қуысының бұзылысы да осы патологияны тудыруы  мүмкін.\r\n•	Наркотиктар мен ішімдіктің артық мөлшерде қолдану;\r\n•	Түтін мен зиянды газдарды жұтқаннан болатын түрлі  зақымданулар\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емделуі__\r\n\r\nЕмдік тәсіл дем қысылуының  ауырлық дәрежесіне және жедел немесе созылмалы түріне байланысты, және оның қаншалықты күрделі болуына қасарсы жүргізіледі. Және де емдеу  тыныс алуды қиындатқан себептерге де байланысты орындалады. Тыныс алу функциясын жеңілдету үшін, сіз оттегілік терапия немесе басқа да емдер ала аласыз.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nоттегі\r\nөкпе\r\nтыныс алу\r\nкөмірқышқыл газ\r\nтыныс алу жүйесі\r\nтыныс алудың қиындауы\r\nдемнің қысылуы\r\nбронхтар\r\nтрахея','translator',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тұлғаның диссоциалдық бұзылысы','','','kz','s','',0,'',3822,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543406400,1574942400,1543406604,'Тұлғаның диссоциалдық бұзылысы, жеке адамның психологиясының бұзылған жағдайы деп те айтылады.  Адамның тек өз мақсатын жүзеге асыру үшін түрлі айла-шаралар жасауға, басқа адамның құқығына қарамай және сол ісін өзінің дұрыс санауымен сипатталатын мінезі.  Мұндай адам жиі қылмыскер болып жатады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысы, жеке адамның психологиясының бұзылған жағдайы деп те айтылады.  Адамның тек өз мақсатын жүзеге асыру үшін түрлі айла-шаралар жасауға, басқа адамның құқығына қарамай және сол ісін өзінің дұрыс санауымен сипатталатын мінезі.  Мұндай адам жиі қылмыскер болып жатады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысының себептері белгісіз. Генетикалық  және қоршаған ортадағы түрлі факторлар, балаға қатал мәмле таныту секілді жағдайлар, аталмыш аурудың дамуына себеп болуы мүмкін. Мұндай адамдар, әсіресе,  әлеуметке қарсы топтардың ішінен, ішімдікке құл болған жанұядан шығуы мүмкін. Аталмыш бұзылыстар әйелдердің арасынан қарағанда, ерлерден көптеп шығып жатады. Сондай-ақ,  бұлар сотталғандар арасында да көптеп кездеседі.\r\n\r\nБірнәрсені өртеуге бейім болу, бала кезде жануарларға қатізердік таныту сияқты мінездер, әлеуметке қарсылықтың бастапқы сатылары болуы мүмкін. Кейбір дәрігерлер есалаңдық пен жеке тұлғаның диссоциальді бұзылысы  - екеуі де бір ауру деп санайды. Ал, кейбіреулер есалаңдық – одан қарағанда салмақтырақ бұзылыс деп  есептейді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖеке тұлғаның диссоциальды бұзылысы бар адамның сипаты мынадай болады:\r\n\r\n•	Тапқыр және сүйкімді;\r\n•	Басқа адамдардың эмоцияларымен епті айла-амал жасай алады\r\n•	Жиі заң бұзады;\r\n•	Өзіннің және басқалардың қауіпсіздігі туралы бас қатырмайды;\r\n•	Алдайды, ұрлайды және жиі төбелеседі;\r\n•	Өз қателігін түсінбейді, мойындамайды;\r\n•	Жиі ашуланады және тәкаппар келеді.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысы адамның жеке басының психолгиялық бағалануы, бұрынғы ауруларының және олардың салмақты симптомдарының  негізінде диагностикаланады.  Сондай-ақ диагноз,  жеке тұлғаның бала кездегі мінез-құлқының саралануымен де жүзеге асырылады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысы -  емделуі  ең қиын аурулар қатарына жатады. Мұндай ауруы бар адамдар өздігінен медициналық көмекке  жүгіне бермейді. Олар терапияны тек соттың тағайындауымен қабылдауы мүмкін.\r\n\r\nМінез-құлықтық терапия, ондай адамның жақсы мінездері үшін марапаттап, нашар қылықтары жайында, жағымсыз түрде қайта саралау өткізу арқылы жүзеге асады. Сондай-ақ әңгіме терапиясының (психотерапия) бірнеше формасы қолданылады.  \r\nЖеке диссоциалдық бұзылысы бар адам, басқа да осыған сай бұзылыстырмен ауыратындар,  көңіл-күйін тұрақтай алмайтындар немесе миы зақымданғандар, жалпы, емделеді.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте симптомдарының соңғы белгілері жасөспірімдік кезеңінің соңына және 20 жастан кейінгі алғашқы жылдарында көрінеді. Кейде симптомдар өздігінен 40 жасқа таман жақсарып жатады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nБұл аурудың соңы, түрмеге түсумен, есірткіге ұрынумен, зорлық-зомбылық жасаумен  немесе өзін өзі өлтіруімен тынуы мүмкін. \r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер сізде немесе басқа да таныстарыңызда жеке тұлғаның диссоциалдық бұзылысы симптомдары байқалса, психикалық ем саласында қызмет ететін дәрігерге немесе маманға қаралыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n \r\nСоциопаттық тұлға; социопатия; тұлға бұзылысы – антисоциалдық\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nпайдалануға ұмтылыс\r\nбалаларға деген қатігездік\r\nқарым-қатынас\r\nмаскүнемдер\r\nерлерде кездеседі\r\nтүрме\r\nнаркомания\r\nзорлық\r\nөзін-өзі өлтіру','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Диафрагмалық жарық','','','kz','s','',0,'',4357,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1543406640,1574942640,1543406885,'Диафрагмалық жарық – туа біткен ақау болып табылады. Диафрагма – тыныс алуға қатысатын бұлшықеттерде аномальді саңлаудың болуымен сипатталады. Ашық саңлау құрсақ қуысы мүшелерінің (асқазан, көкбауыр, бауыр және ішек) кеуде қуысындағы өкпеге қарай өтіп кету қаупін тудырады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиафрагмалық жарық – туа біткен ақау болып табылады. Диафрагма – тыныс алуға қатысатын бұлшықеттерде аномальді саңлаудың болуымен сипатталады. Ашық саңлау құрсақ қуысы мүшелерінің (асқазан, көкбауыр, бауыр және ішек) кеуде қуысындағы өкпеге қарай өтіп кету қаупін тудырады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"497\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nДиафрагмадағы аномальді саңлау арқылы құрсақ қуысы мүшелері  кеуде қуысына ауытқиды, бұл жағдай бала туылғанға дейін орын алады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nДиафрагмалық жарық -  құрсақішілік даму кезінде анатомиялық тіндер мен құрылымдардың дұрыс бітіспей  дамуынан пайда болады. Нәтижесінде құрсақ қуысының мүшелері, мысалы, асқазан, аш ішек, көкбауыр, бауыр бөлігі, бүйректер  кеуде қуысына көтеріліп кетеді. Зақымдалған жақтағы өкпе  тіні толық дамымай қалады.\r\nТуа біткен диафрагмальды жарық жаңа туған нәрестелердің 2200 немесе 5000-нан  бірінде ғана кездеседі. \r\n\r\nКөбінесе денесінің сол жағы зақымдалады.  Нәрестенің ата-анасында немесе бірге туған бауырында  осындай ауру кезбессе, демек, ол балада  бұл аурудын пайда болу қаупі жоғары.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nДиафрагманың қате қозғалуынан және өкпе тінінің қысылуынан нәрестеде туылғаннан кейін өкпе коллапсы (өкпе бөлігіне ауытқу) дамиды, содан тыныс алу жеткіліксіздігі туындайды.\r\n\r\nБасқа да симптомдары:\r\n\r\n•	Оттегі жетіспегендіктен тері көгереді;\r\n•	Тыныс алуының жиілейді (тахипноэ);\r\n•	Жүрек соғысының жиілейді (тахикардия).\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЖүкті әйелде амнион сұйықтығы шамадан тыс бөлінуі мүмкін.\r\nІшегі нәрестені ультрадыбысты зерттеу кезінде құрсақ қуысындағы мүшелердің кеуде қуысына ауытқығандығы көрінуі мүмкін.\r\n\r\nНәрестелерді тексергенде мына жайттар анықталуы мүмкін:\r\n\r\n•	Кеуде жасушаларының қате қозғалуы;\r\n•	Зақымдалған жақтан  демнің өтпеуі;\r\n•	Ішектің толқи жиырылуы кеуде жақтан  естіледі\r\n•	Құрсақ қуысын қолмен сипалап тексергенде оның көлемінің кішірейгендігі байқалады.\r\n\r\nКеуде жасушалары рентгенограммасында  құрсақ қуысының мүшелері кеудеде орналасқандығы анықталуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nДиафрагмалық жарық хирургиялық араласуларды қажет ететін, шұғыл жағдай болып табылады.\r\n\r\nҚұрсақ қуысы мүшелеріннің орналасуы реттеп, диафрагмадағы саңлауды тіккеннен кейін операция аяқталады.\r\n\r\nТуа біткен диафрагмалық жарықтың коррекциясы жайлы мына сілтемеден қарасаңыз болады.\r\n\r\nЖаңа туған нәрестеге операциядан шыққан кейін, қалпына келгенше, жасанды тыныс алу құрылғысы қажет болу мүмкін. Кейбір нәрестелер «жасанды жүрек-өкпе»жансақтау құрылғысына  қосылады, оның күшімен операциядан кейін баланың  жағдайының тез қалпына келуі мүмкін. \r\n\r\nЕгер диафрагмальды жарық әйелдің  жүкті кезінде анықталса (24-28 апталар арасында), онда фетальды операциялық ем жайында ойлауға көруге болады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nОперация нәтижесі нәрестенің өкпесінің даму деңгейіне және басқа да ақаулардың бар-жоқтығына байланысты. Әдетте, балалның өкпе тіндері жеткілікті көлемде дамыса, күтілетін нәтижесі қуантарлық болмақ.\r\n\r\nҚазіргі таңда неонатальды және хирургиялық көмек нәтижесінде, бұл жағдайдан кейінгі балалардың  өміршеңдігі 80% жоғарғы көрсеткішке көтерілді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Өкпе инфекциясы пайда болады;\r\n•	Басқа да туа біткен ақаулар болып кетуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nДиафрагмалық жарық шұғыл түрдегі хирургиялық емді қажет ететін көрсеткіш болып табылады. Сондықтан, көп ойланбай, шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз немесе 103 нөміріне хабарласыңыз. \r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЕшқандай жолмен алдын ала алмайсыз.\r\n\r\n__Синонимдері:__ \r\n\r\nЖарық – диафрагмалық; Диафрагманың туа біткен ақауы\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nасқазан\r\nкөкбауыр\r\nбауыр\r\nішек\r\nаномальді саңлау\r\nтерінің көгеруі\r\nтыныс алудың жиілеуі \r\nжүрек соғыының жиілеуі \r\nаминион сұйықтығы\r\nөкпенің ауытқуы','translator',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Асқынған  панкреатит ','','','kz','s','',0,'',6662,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1544696040,1576232040,1544697000,'Асқынған  панкреатит – қабынып, асқынған ұйқы безі ауруы. \r\n \r\nБұл сурет – іш қуысының жоғарғы бөлігінің компьютерлік томографиясы. Суретте асқынған қабынудан туындаған (панкреатит) ұйқы безі тіндерінің қабынуы және ісінуі  айқын көрінеді.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатн асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nАсқынған  панкреатит – қабынып, асқынған ұйқы безі ауруы. \r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"498\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Бұл сурет – іш қуысының жоғарғы бөлігінің компьютерлік томографиясы. Суретте асқынған қабынудан туындаған (панкреатит) ұйқы безі тіндерінің қабынуы және ісінуі  айқын көрінеді.\'\'\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nҰйқы безі асқазанның артында орналасқан. Ол ас қорыту ферменттерін (энзимдерді) және инсулин, глюкагон секілді гормондық ферменттерді өндіреді.  Ас  қорыту ферменттері аш ішектің саңылауына түседі, ол жерде жанданып, ас қорыту үрдісінде маңызды буынға айналады.\r\n \r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"499\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Адамның ас қорыту жүйесінің ағзалары\'\'\r\nЕгер ферменттер ұйқы безінде жандандырылса, онда ұйқы безінің тіндері өзін-өзі қорыта бастайды. Оның салдарынан ұйқыбезінің және оның қантамырлары ісінеді, сондай-ақ қанталау, зақымдану секілдір жайттар орын алуы ықтимал.\r\nАсқынған панкреатит әйелдерге қарағанда ерлерде жиі пайда болады. Жекелеген аурулар, оперативтік шешімдер, зиянды әдеттер мен дұрыс тамақтанбау бұл аурудың даму қаупін арттырады.\r\nАуру көбінесе, алкоголизмнен және алкогольді шамадан тыс тұтынудан (АҚШ-та -70% жағдайда) туындайды. Генетикалық факторлар да аурудың дамуына әсер етеді. Басқа жағдайларда себебі белгісіз.\r\nПанкреатитті туындататын басқа аурулар:\r\n• Аутоиммундық мәселелер (егер иммундық жүйе өзіндік организмді зақымдайтын болса)\r\n• Ұйқы безінің немесе ұйқы безі ферменттері бөлінетін жалпы өт түтіктерінің бітелуі,\r\n• Хирургиялық араласу кезінде түтіктердің немесе ұйқы безінің зақымдануы\r\n• Қандағы үшглицеридтер (май қышқылдарының) деңгейінің артуы (қандағы үшглицеридтердің көбеюі)\r\n• Күтпеген жерден ұйқы безінің зақымдануы\r\n\'\'__Қосымша себептері:__\'\'\r\n• Муковисцидоз асқынулары\r\n• Гемолитикалық-уремиялық синдром\r\n• Гиперпаратиреоз\r\n• Кавасаки ауруы  \r\n• Рей синдромы\r\n• Қандай да бір дәрілік препараттарды тұтыну (әсіресе, эстрогендерді, кортикостероидтарды, несеп айдайтын препараттарды, мысалы, тиазид және имуран)\r\n• Вирустық инфекциялар, паротит (борықтану), Коксаки вирустары, микоплазмалық пневмониялар және кампилобактериялар.\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nПанкреатиттің басты және негізгі симптомы – сол жақ қабырғаның астында  немесе іштің ортасындағы ауыр ауырсынудың болуымен сипатталады.\r\nАуырсыну:\r\n• Майлы тамақты немесе сусындарды тұтынып, бірнеше минуттен кейін аурудың күшейуі.\r\n• ұдайы және бірнеше күн ішінде жалғасады.\r\n• арқамен жатқанда күшейеді\r\n• Арқаға немесе сол жауырыннан төмен тұсқа қарай ауырсыну  сезімі беріледі.\r\n \r\nАсқынған панкреатитке шалдыққан адамдарда қызба, жүрек айнуы, құсу және тершеңдік байқалуы мүмкін.\r\nБұл ауруда пайда болатын қосымша симптомдар:\r\n• жер түсті нәжіс\r\n• желденудің артуы\r\n• кекіру\r\n• ас қорытудың бұзылысы\r\n• тері мен көздің ағының аздап сарғаюы (сары ауру)\r\n• терінің бөріткені немесе ойықжара\r\n• іштің кебуі\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\nТексергенде дәрігер мыналарды анықтайды:\r\n• іш қуысындағы ауырсыну сезімі немесе ісіну\r\n• қызба\r\n• төмен қысым\r\n• жүректің жиі соғуы\r\n• жиі тыныс алу\r\nЗертхана талдаулары ұйқы безі бөлетін ферменттердің деңгейінің келесі өзгерістерін көрсетеді:\r\n• қандағы амилаза деңгейінің артуы\r\n• қан сарысуындағы липаза деңгейінің артуы\r\n• несептегі амилаза деңгейінің артуы\r\n \r\nҚосымша зертханалық талдаулар панкреатиттің асқынуларын анықтауға көмектеседі:\r\n• қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n• қанның толық ферменттік панелі\r\n \r\nҰйқы безінің қабынуын көрсететін басқа тексеру әдістері:\r\n• іш қуысының компьютерлік томографиясы\r\n• іш қуысының МРТ-сы\r\n• іш қуысының ультрадыбыстық зерттеуі.\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nКөбінесе, емдеуді жүргізу үшін ауруханаға жатқызу қажет болады:\r\n• ауырсыну ұстамасын басатын дәрілік препараттар қолдану;\r\n• вена арқылы ерітінділер құйылуы керек\r\n• ұйқы безіне жүктемені азайту үшін тамақты  шектеп тұтыну керек \r\n \r\nКейде мұрын немесе ауыз арқылы назогастральдық зонд (түтік) орнатылады, ол арқылы асқазанның ішіндегісі алынады. Бұл әдіс құсу немесе күшті ауырсыну басылмайтын болса немесе ішек парезінің (салдануы) дамуы мүмкін болса қолданылады. Зонд 1-2 күннен 1-2 аптаға дейін қойылады.\r\nАуруды емдеу қайталанған ауырсыну ұстамасының пайда болуының алдын алады.\r\nКейбір жағдайда қажет болатын кеңестер:\r\n• ұйқы безінің айналасындағы немесе оның ішіндегі сұйықтықты сорып алу\r\n• өт тастарын алып тастау\r\n• ұйқы безінің түтігін босату.\r\n \r\nАса ауыр жағдайларда ота жасау қажет болады, ұйқы безінің беріштенген немесе зақымданған тінінің бөлігін алып тастау үшін.\r\nПанкреатит ұстамаларына шалдыққан науқастар үшін алкогольді сусындар, майлы тамақ тұтынуға, темекі шегуге болмайды.\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nАурудың симптомдары апта ішінде басылады. Бірақ, аурудың өмірге қауіп төндіретін сатыға өтуі де мүмкін.\r\nӨлім-жітім қаупі артады, егер:\r\n• Геморрагиялық панкреатитте – ұстама қан кетуімен қосарланғанда\r\n• бауырдың, жүректің немесе бүйректің жұмысының бұзылысында\r\n• беріштенген панкреатитте\r\n \r\nПанкреатиттің қайталану қаупінің ықтималдығы аурудың пайда болу себебіне және емдеудің тиімділігіне байланысты.\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатн асқынулар__\r\n• Асқынған бүйрек жеткіліксіздігі\r\n• Асқынған респираторлық дистресс-синдром (ОРДС)\r\n• іш қуысында сұйықтық жиналуы (асцит)\r\n•  ұйқыбезінің абсцесі және кистасы\r\n• жүрек жеткіліксіздігі\r\n• артериалдық қысымның төмендеуі.\r\nАсқынған панкреатиттің қайталанған көріністері созылмалы түріне апарады.\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nДәрігерге хабарлаңыз, егер:\r\n• ішіңізді күшті, ұдайы ауру мазаласа;\r\n• Асқынған панкреатиттің басқа симптомдары пайда болса.\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nПанкреатиттің жаңа немесе қайталанған көріністерінің даму қаупін азайтуға болады, ол үшін аурудың алдын алатын ережелерді ұстану қажет:\r\n• Алкогольді шектеңіз.\r\n• Балалардағы қызбаны емдеу үшін аспирин қолданбаған жөн, әсіресе, егер оларда вирустық ауру болса. Бұл Рей синдромы дамуының алдын алу үшін маңызды.\r\n• Балаларды паротиттен (борықтану) және басқа балалар ауруларынан вакциналауды өткізіңіз («Иммунизация – жалпы шолуды» қараңыз).\r\n\'\'Құсу (әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nқатты ауырсыну\r\nқұсу\r\nіштің өтуі\r\nіштің қатуы\r\nқызудың көтерілуі\r\nіштің кебуі\r\n','student_k',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Асқынған респираторлы дистресс синдромы','','','kz','s','',0,'',5510,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1544697120,1576233120,1544697877,'Асқынған респираторлы дистресс-синдромы (АРДС) – өмірге қауіп төндіретін жағдай болып табылады.  Бұл өкпенің айрықша өзгеруімен сипатталады, өкпеге баратын қанның құрамында қажетті оттектің жетіспеушілігінен өкпенің жұмысы бұзылысқа тап болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қолдау топтары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы анықтамасы__\r\nАсқынған респираторлы дистресс-синдромы (АРДС) – өмірге қауіп төндіретін жағдай болып табылады.  Бұл өкпенің айрықша өзгеруімен сипатталады, өкпеге баратын қанның құрамында қажетті оттектің жетіспеушілігінен өкпенің жұмысы бұзылысқа тап болады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nАРДС өкпенің кез-келген ауыр жарақат алуынан туындайды. АРДС-тың көпке белігігі пайда болу себептері мыналар:\r\n•	Көп мөлшердегі құсықтың өкпеге түсіп кетуі;\r\n•	Химиялық буларды жұтып қою;\r\n•	Өкпені ауыстыру;\r\n•	Пневмония;\r\n•	Септикалық есеңгреу (ағзадағы гениталды инфекция);\r\n•	Жарақат\r\nАРДС ауа қабына сұйықтықтың құйылуын  өткізеді. Бұл сұйықтың қан айналымындағы оттегінің жеткілікті берілуіне кедергі жасайды.\r\nҚұйылған сұйықтық өкпе тіндерін басып кетеді, салдарынан өкпенің қажетінше кеңею мүмкіншілігі азаяды. Қандағы оттегі мөлшері қауіпті төмен дәрежеде қалып қояды, тіпті адам оттегіні жасанды ауа айналдыратын құрылғыдан алса да, өкпедегі ауа айналымы жақсармайды. \r\nАРДС басқа мүшелердің жетіспеушілігімен қатар  туындауы мүмкін. Олар мысалы бауыр немесе бүйрек болуы мүмкін.  Шылым шегу мен алкоголь пайдалану да қауіпті фактор болып табылады.\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"500\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nАуа өкпеге мұрын қуысы, кеңірдек және тамақ арқылы өтеді.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Тыныс алу қиындайды;\r\n•	Төмен артериялық қысым және ағза жетіспеушілігі;\r\n•	Дем алыстың жиілеуі\r\n•	Демікпе \r\nСимптомдар жарақат алғаннан кейін немесе ауру басталғаннан кейін 24-48 сағаттың ішінде дамиды. Көптеген адамар АРДС-пен ауырғанымен, симптомдарын айтып дәрігерге келіп жатпайды. \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nӨкпедегі аномальді дыбыстарды анықтау үшін стетоскоптың  (аускультация)  көмегімен тыңдайды, естілген дыбыстар өкпенің сырылын, өкпеге сұйықтықтың құйылу белгісін анықтауға сеп болады.Артериялық қысып көп жағдайда төмен болады. Әдетте цианоз байқалады (тері бозарады, ерін мен тырнақтар түсін өзгертеді, осының бәрі тіндерге оттек жестіспегендіктен туындайды).\r\nАРДС-ті анықтау үшін жүргізілетін тексеру: \r\n•	Артериялық қан газы;\r\n•	Қан талдамасы (ОАК) және биохимиялық анализ;\r\n•	Бронхоскопия (бұл әдіс кеңірдектегі шырышты тікелей тексеруге  мүмкіндік туғызады, оған арнайы «бронхофиброскоп» деп аталатын құрылғыны қолданады);\r\n•	Кеуде жасушаларын  жалпы рентгенографиядан өткізу;\r\n•	Қақырықты талдау және оның қоздырғышын анықтау бойынша зерттеу\r\n•	Мүмкін болатын инфекцияны тексеру.\r\n\r\nАРДС сияқты кеуде радиографиясына ұқсас жүрек жеткіліксіздіктерін болдырмау үшін, жүрек бөлімдерінің эхокардиографиясы немесе катетерлеу қажет болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nӘдетте АРДС-ке шалдыққан науқасстар ауруханада жатып, арнайы терапия қабылдауы керек.  \r\nЕмдеудің басты мақсаты тыныс алуға демеу беру және АРДС-тің себебін анықтап, инфекцияны емдеу үшін арнайы препараттарды тағайындаумен толығыды. Және де қабынудың алдын алып, өкпедегі сұйықтықты жою да басты назарға алынатын емдеу шарасы болып табылады. \r\nСоңынан оңтайлы қысыммен дем шығару  жасанды өкпе  вентиляциясы зақымданған өкпеге жеткілікті оттек мөлшерін жеткізу үшін қолданылады. Бұл құрылғыны қолдану барысында  науқасқа күшті тыныштандырғыш дәрі тағайындалады. Кебір зерттеулердің көрсеткеніндей, дәрі тағайындау уақытша АРДС-пен салданған адамның оңалп кетуіне жоғары мүмкіндік беретіні анықталды.\r\nЕмдеу науқастың өздігінен дем алғанынан дейін жалғасады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қолдаушы топтар__\r\nКөптеген АРДС-пен ауыратын науқастардың  жанұясы күйзеліске тап болады. Олар қолдаушы топтармен байланысу арқылы бұл салмақты жеңілдетеді, қолдаушы топтар мәселелер мен уайымдарды бірге бөліседі, сейілтеді.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__ \r\nАРДС-пен ауыратын науқастардың үштен бірі осы аурудан қайтыс болады. Тірі қалғандардың барлығында қалыпты өкпе қызметі қалпына келеді, бірақ көбінде ылғый өкпе тіндерінің зақымдануы орын алады.\r\nАРДС-пен ауырған көптеген науқастар есте сақтау қабілетін жоғалтады не болмаса өмір сүру сапасына қатысты басқа да бұзылыстарға тап болады. Бұл мидың зақымдануына байланысты, өкпе қажетті деңгейде жұмыс істемесе, ми жеткілікті оттегі мөлшерімен қоректене алмай қалады. \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Көптеген жүйелер мен ағзалар зақымданады;\r\n•	Өкпенің зақымдануы (мысалы, пневмоторакс деп аталатын өкпе коллапсы) осы ауруды емдек барысында жасанды вентиляция құрылғысынан алған жарақат;\r\n•	Пневмосклероз (өкпенің беріштенуі);\r\n•	Вентиляторассциралы пневмония;\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nНегізінде, АРДС ауруы науқас ауруханада жатқанда мазалайды. Кейде сау адамдарда ауыр пневмония дамыса, АРДС ақырындап дамып, көрініс береді. Егер сізде тыныс алу жағынан мәселелер туындаса, 103 нөміріндегі жедел медициналық көмекке хабарласыңыз.\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nКардиогендік емес өкпе ісігі; Өткізгіштігінің тым жоғарлауынан өкпенің ісінуі; Өкпе шогы; АРДС; Өкпенің зақымдануының асқынуы\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nтыныс алудың жетіспеушілігі\r\nасқынған жүрек жетіспеушілігі\r\nөкпенің ісінуі\r\nдемікпе\r\n \r\n','student_k',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мөлдір қабықтың эндотелийлік дистрофиясы','','','kz','s','',0,'',4465,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1544697960,1576233960,1544700413,'Мөлдір қабықтың (көздің мүйізгек қабығы, қасаң қабық) эндотелийлік дистрофиясы (Фукс дистрофиясы) – бұл көз ауруы. Көз жасушаларын іштен қаптап тұрған қасаң қабықтың зақымдануынан пайда болады, зақымданған  жасушалар ақырындап өле бастайды. Ауру әдетте екі көзді де зақымдайды.','__Мазмұны__ \r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__ \r\nМөлдір қабықтың (көздің мүйізгек қабығы, қасаң қабық) эндотелийлік дистрофиясы (Фукс дистрофиясы) – бұл көз ауруы. Көз жасушаларын іштен қаптап тұрған қасаң қабықтың зақымдануынан пайда болады, зақымданған  жасушалар ақырындап өле бастайды. Ауру әдетте екі көзді де зақымдайды.\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"501\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n  {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nФукс дистрофиясы тұқым қуалауы мүмкін, яғни ата-анадан балаға берілуі ықтимал. Ата-аналардың біреуінде болса, аурудың даму қаупі 50% құрайды..\r\nДегенмен, Фукс дистрофиясы аурудың отбасы мүшелерінің ешқайсысында болмаса да кездеседі.\r\nМөлдір қабықтың эндотелийлік дистрофиясы ерлерге қарағанда әйелдерде жиі кездеседі. Көру қабілетінің проблемалары әдетте 50 жасқа дейін білінбейді, бірақ кейде дәрігер аурудың белгілерін ертерек, 30-40 жаста анықтайды.\r\nФукс дистрофиясы кезінде қасаң қабықтың артқы бетін қаптап тұрған жасушалардың жұқа қабаты зақымдалады. Бұл жасушалар мөлдір қабықтың артық сұйықтықты шығаруды қамтамасыз етеді. Уақыт өте келе, жасушалардың көп мөлшері өлетіндіктен, сұйықтық жинала бастайды және мөлдір қабықтың ісінуі мен бұлдырауын тудырады.\r\nБастапқыда, сұйықтық көз жабық кезде, яғни ұйықтаған кезде ғана жиналуы мүмкін. Ауру өршіген сайын кішкене көпіршіктер пайда бола бастайды. Бірте-бірте көпіршіктер өсіп, жарылып, көздің ауырсынуын тудырады. Сондай-ақ, Фукс дистрофиясы кезінде мөлдір қабықтың пішіні өзгеруі мүмкін, бұл көру қабілетінің үдемелі нашарлауына алып келеді.\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Көз ауырады;\r\n•	Көздің жарыққа сезімталдығы пайда болып,  көзге ақ дақтар түсе бастайды;\r\n•	Көздің қарауытуы немесе бұлдырауы пайда болады (бастапқыда тек таңертеңгі уақытта);\r\n•	Жарық көзіне қарағанда, оның айналасында түрлі түсті жиектің (ореол) пайда болғандай көрінеді;\r\n•	Көру қабілетінің үдемелі нашарлауы\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер Фукс дистрофиясын саңылаулы лампамен қарап тексеру кезінде анықтай алады.\r\nҚосымша зерттеу әдістеріне мыналар жатада:\r\n•	Пахиметрия – шынайнаның қалыңдығын өлшеу;\r\n•	Мөлдір қабықтың айналмалы микроскопиясы – қасаң қабықтың артқы бөлігін тыстап жатқан эпителийдің жағдайын бағалау үшін пайдаланылады;\r\n•	Көздің жіті көргіштігін анықтау.\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nФукс дистрофиясының симптомдарын жеңілдету үшін шынайнадан сұйықтықты соруға қабілетті көз тамшылары немесе маздары қолданылады.\r\nҚасаң қабықта жаралар түзілген кезде ауырсынуды азайту мақсатында, жұмсақ контактілі линзалар немесе хирургиялық ем қолданылады.\r\nФукс дистрофиясын емдеудің жалғыз жолы қасаң қабықты ауыстыру.\r\nТерең қабатты кератопластика дәстүрлі трансплантацияның балама түрі болып табылады. Бұл процедура барысында қасаң қабықтың терең қабаттары донорлық тінмен ауыстырылады. Процедура тігуді қажет етпейді. Бұл процедурада қабылдамау сияқты асқынулар сирек кездеседі және қалпына келу уақыты тезірек жүреді.\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nАуру уақыт өткен сайын өршиді. Ауыр Фукс дистрофиясына ұшыраған науқастардың қасаң қабығын ауыстырмаса, соқыр болып қалуы мүмкін немесе қатты аурусыну туындайды және көздің көру қабілеті нашарлайды.\r\nФукс дистрофиясының жеңіл жағдайлары жиі катаракталарды хирургиялық емдеуден кейін нашарлайды. Хирург бұл қауіпті ескеріп, операцияның техникасын немесе катарактаның хирургиялық емдеу уақытын өзгертуі керек.\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nКелесі симптомдар болса, дәрігерге қаралыңыз:\r\n•	Көздегі ауыру сезімі күшейсе;\r\n•	Көздің жарыққа сезімталдығы артса;\r\n•	Көзге бір нәрсе түсіп кеткендей сезім бола берсе;\r\n•	Көздің қарауытуы немесе жарық көзінің айналасында ореол пайда болуы сияқты көз проблемалары орын ала берсе;\r\n•	Көру қабілеті нашарлап кетсе.\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу шарасы__\r\nБүгінге дейін бұл аурудың алдын-алу шаралары  табылмады. Катарактаны хирургиялық емдеуден бас тарту немесе катарактаны оперативті емдеу кезінде арнайы сақтық шараларын сақтау аурудың ағымын бәсеңдетуге көмектесуі мүмкін.\r\n \r\n__Тегтер: __\r\nкөру қабілетінің төмендеуі\r\nсоқырлық\r\nқасаң қабықтың қарауытуы\r\nкөздің ауырсынуы\r\n\r\n','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Атерома','','','kz','s','',0,'',2621,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1544701560,1576237560,1544702057,'','__Мазмұны__ \r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан тексерілу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nАтерома (май бездерінің ісігі) тері астында, жабық қап түрінде болып келеді, ішінде іртік-іртік май беріштері толып тұрады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nКөп жағдайда аретомалар түкті фоллекул шығару жолдырының қабынуынан және толуынан  түзіледі. Сондай-ақ олар  терінің жарақаттануынан да пайда болады. Бұл қаптарда жасушалар креатин ақуызын түзеді.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nНегізгі симптомдары, тері астынан ауырмайтын беріштердің түзілуімен сипаталады. Әдетте, мұндай түзінділер бетте, мойында және кеудеде  кездеседі. Олар ауыртпайды, ақырындап өсе береді.\r\nЕгер бұл томпаюлар инфицирленсе немесе қабынса басқа да симптомдар туындауы ғажап емес:\r\n•	Тері қызарады;\r\n•	Тері ауыртады;\r\n•	Зақымданған жердің астында қызу көтеріледі;\r\n•	Ақшыл-көк іртік-іртік ірінді бөлінділер пайда болады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігерлер сізге диагноз қою үшін, теріңізді жақсылап қарап, тексеріп шығады. Кейде басқада аурулардың салдарынан тері осындай жағдайға тап болса, биопсия жасалады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nАтеромалар қауіпті емес, сондай-ақ аса қатты уайым тудыра бермейді. Жылы компрессаны зақымдалған жерге басып, жылауықты дренаждап, терінің қалпына келтірілуін тездетуге болады.\r\nЕгер сізде кішкентай қабынған жылауығы (киста) болса, дәрігер  ісікті басу үшін стероидты дәрілік препараттар қабылдауға кеңес береді.\r\n\r\nЕгер жылауық қабынса, ауру сезімдері біліне бастаса немесе көлемі үлкейе бастаса, дәрігер оны дренаждайды, немесе оны жою үшін ота жасайды.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nАуырған жерді трансформациямен тілгенде без инфицирленуі мүмкін. Хирургиялық операциядан кейін де беріш қайта пайда болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nДенеңізде қандайда бір жаңаша түзінділерді байқасаңыз, дәрігерге хабарлласыңыз. Беріштер қауіпті емес, дәрігер сізден қауіпті ісктің белгілерін анықтауы керек.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nЭпидермальді жылауық (киста); Кератинді жылауық (киста); Эпидермойдты жылауық (киста).\r\nБеттің ісуі, безеу, аллергиялық серпілліс (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nАтерома\r\nэпидермальді жылауық\r\nэпидермойдты жылауық \r\nбітеу ісік\r\nмай бездеріндегі жылауық\r\n','student_k',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Диабеттік нейропатия ','','','kz','s','',0,'',5799,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545198180,1576734180,1545198584,'Диабеттік нейропатия –  бұл қант диабетімен ауыратын адамдарда пайда болатын нервтің зақымдануы. Аталмыш жағдай қант диабетінің асқынуы болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностика және тексеру__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабеттік нейропатия –  бұл қант диабетімен ауыратын адамдарда пайда болатын нервтің зақымдануы. Аталмыш жағдай қант диабетінің асқынуы болып табылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nШамалап келгенде диабетпен ауыратын адамдардың жартысында нерв ұштары зақымдалып жатады. Қант диабеті диагнозы қойылғаннан соң бірнеше жыл бойы ауру симптомсыз өтеді. Ал алғаш қант диабеті диагнозы қойылған кейбір пациенттерде нерв ұштарының баяу зақымлауын байқауға болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"502\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n\'\'Қант диабеті нәтижесінде нервтің зақымдалуы мүмкін және нейропатия деп аталатын асқыну пайда болуы мүмкін. Әдетте бұл аяқ-қол саусақтарының сезгіштігі жоғалуымен басталады. Нейропатия бірте-бірте табаннан бастап, пациенттің қолының немесе аяғының бойында жоғары қозғалуы мүмкін.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nӘдетте аурудың симптомдары ұзақ жылдар бойы баяу дамиды. Симптомдар зақымдалған нервтің түрлеріне байланысты болып келеді.\r\n\r\nІшек перистальтикасын реттейтін нервтер зақымдалған кезде, сізде ас қорыту кезінде қиындықтар пайда болу мүмкін. Оның нәтижесінде диабетті қадағалау қиынға соғады.\r\n\r\nАс қорыту кезінде қиындықтар пайда болуына байланысты  симптомдар:\r\n\r\n•	Аз мөлшерде тамақ қабылдаған өзінде де пайда болатын артық тамақтану сезімі \r\n•	Қыжыл және іштің кебуі\r\n•	Құсу, іш қату немесе іш өту\r\n•	Жұтыну кезіндегі қиындықтар\r\n•	Тамақты ішкеннен бірнеше сағаттан кейін пайда болатын қорытылмаған тағам қалдықтарымен құсу\r\n\r\nЕгер де қол мен аяқтағы жүйкелер зақымдалса, онда тітіркену, күйдіру немесе ауру сезімі пайда болады. Зақымдалу деңгейінің өршуіне байланысты қол мен аяқтың сезгіштігі жоғалуы ықтимал. Сезгіштік жоғалу нәтижесінде сіз келесідей нәрселерді сезбей қалуыңыз мүмкін:\r\n\r\n•	үшкір затты басып кеткенде\r\n•	сүйел немесе кішкентай тілік пайда болған кезде\r\n•	қолмен немесе аяқпен тым ыстық немесе суық затты тигенде \r\n\r\nЕгер нәтижесінде жүрек және қан тамырлар нерві зақымдалса, онда сіз:\r\n\r\n•	Төсектен тез көтерілген кезде естен тануыңыз мүмкін \r\n•	Жиіліген жүрек соғысын сезуіңіз мүмкін\r\n•	Жүрек ауруы (стенокардия) немесе жүрек ұстамасы кезінде ауру сезімін сезбей қалуыңыз мүмкін\r\n\r\nНервтің зақымдалғанын растайтын өзге де симптомдарға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Сексуалдық проблемалар, мысалы ерлерде эрекция бойынша қиындықтардың пайда болуы, ал әйелдерде – қынаптың құрғауы немесе оргазм тұрғысынан қиындықтардың пайда болуы\r\n•	Қандағы төмен қант деңгейіне сезімталдықтың жоқтығы.\r\n•	Қуықтағы проблемалар, атап айтқанда еріксіз зәр шығару немесе қуықты босата алмау.\r\n•	Тыныштықта және қалыпты температура кезінде мезгілсіз қатты тершеңдік.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика және тексеру __\r\n\r\nДәрігер тексеру кезінде мынадай ауру белгілерін анықтауы мүмкін:\r\n\r\n•	Тобықта рефлекстердің болмауы немесе әлсіреуі\r\n•	Аяқта сезгіштіктің болмауы (арнайы щетка түріндегі құрылғымен (монофиламент деп аталады) тексеріледі)\r\n•	Терідегі өзгерістер\r\n•	«Бұлшықет сезімінің» бұзылуы (кинестезия)\r\n•	Горизонтальды қалыптан вертикальды қалыпқа тез ауысқан кезде артериальды қысымның төмендеуі\r\n\r\nАуруды дигностикалау кезінде келесі зерттеу әдістері жасалады:\r\n\r\n•	Электромиография (ЭМГ) – бұлшықеттердің электрлік активтілігін жазу\r\n•	Нервтік өткізу жылдамдығын тексеру – жүйкеден өтетін электрлік сигналдарды жазу\r\n•	Асқасаннан аш ішекке тағамның эвакуация жылдамдығын тексеру\r\n•	Жүйке жүйесінің қан қысымымен басқарылатындығын анықтау үшін пассивті ортостатикалық тексеру жүргізу.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nЖүйкенің диабеттік зақымдалуын баяулау үшін дәрігердің кеңестерін орындаңыз.\r\nҚандағы оңтайлы қан дейңгейін сақтау үшін:\r\n\r\n•	Диета ұстаңыз\r\n•	Тұрақты түрде физикалық жаттығуларды жасаңыз\r\n•	Тұрақты түрде қандағы қант деңгейін тексеріп жүріңіз\r\n•	Қант деңгейін түсіретін препараттарды немесе инсулинді дәрігердің тағайындауы бойынша қабылдап жүріңіз\r\n\r\nНервтердің зақымдалуын растайтын келесі симптомдары анықталған жағдайда, дәрігер оған байланысты ем тағайындайды:\r\n\r\n•	Табанда, аяқ немесе қолдағы ауру сезімі\r\n•	Құсу, лоқсу немесе тағамды қорытуға байланысты басқа да проблемалар\r\n•	Қуыққа қатысты проблемалар\r\n•	Эректильды дисфункция немесе қынаптың құрғауы\r\n\r\nАяқтағы жүйкелер зақымдалған жағдайда сезгіштік төмендейді. Сезгіштіктің толық жоғалуы да мүмкін. Нәтижесінде аяқтағы жаралар ұкөпке дейін жазылмайды. Аяққа жасалған дұрыс күтім асқынудың алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nМұндағы аяққа жасалатын күтім деп айтылып отырғаны:\r\n\r\n•	Күнделікті мұқият аяқты қараңыз\r\n•	Дәрігерге қаралуға дейін аяқты өзіңіз тексеріңіз.\r\n•	«Дұрыс» шұлық және аяқ киімді киіңіз (дәрігеріңізбен кеңесіңіз).\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nТағайындалған ем ауру сезімін басады және кейбір симптомдарды қадағалауға көмектеседі. \r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүкін болатын асқынулар:__\r\n\r\n•	Зәр шығару жолдарының инфекциясы\r\n•	Аяқатағы дибеттік ойық жаралар\r\n•	Жүрек ауруы (стенокардия) немесе жүрек ұстамасы кезінде ауру сезімін сезбей қалу\r\n•	Аяқ саусақтарын, табанды немесе тобықты ампутациялау\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nДиабеттік нейропатия симптомдары пайда болған сәтте дәрігерге хабарласыңыз. \r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\nСинонимдері\r\n\r\nДиабеттік невропатия; Диабет – невропатия.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nнервтердің зақымдануы\r\nдиабеттің асқынуы\r\nқант диабеті\r\nқандағы жоғары қант диабеті\r\nкинестезия\r\nинсулин\r\n','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Лактаза тапшылығы ','','','kz','s','',0,'',1569,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545198600,1576734600,1545198826,'Лактаза – бұл лактозаны (сүт және сүн өнімдерінде бар қантты) сіңіретін фермент.\r\n\r\nЛактаза тапшылығы сіздің ағзаңыздың сүт өңімдерін сіңіре алмайтындығын хабардар етеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"503\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\nСинонимдері: Сүт өнімдеріне төзбеушілік, лактаза тапшылығы, сүтке төзімсіздік\r\n\r\nЛактаза – бұл лактозаны (сүт және сүн өнімдерінде бар қантты) сіңіретін фермент.\r\n\r\nЛактаза тапшылығы сіздің ағзаңыздың сүт өңімдерін сіңіре алмайтындығын хабардар етеді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЛактозасы бар тағамдарды қабылдағаннан кейін, сізде асқазанда жайсыздық пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, келесі симтомдар болуы ықтимал:\r\n\r\n•	Іштің кебуі\r\n•	Іштің өтуі\r\n•	Асқазанның шырышты қабығының қабынуы\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME} \r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nСіздің проблемаларыңыз лактозаның төзімсіздігіне байланыстылығын анықтау үшін, дәрігер сізге қан және нәжісті тексеруге анализ тағайындайды\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛактоза төзімсіздігі ауыр дерт емес. Лактоза бар тағамдарды тұтынуды шектеу немесе дәрілерді қабылдау денеңіздің лактозаны сіңіруіне көмектесуі мүмкін. Егер сүт тағамдары жеткілікті мөлшерде қабылданбаса, онда ағзаға қальций мөлшері төмендейді. Мұндай жағдайда сізге кальций препараттарын қабылдау қажет болады. Өйткені, сүт және сүт өнімдері кальцийдің негізгі көзі болып табылады.\r\n\r\n \r\n__Тегтер: __\r\n\r\nіштің кебуі\r\nіштің өтуі\r\nасқазанның шырышты қабығының қабынуы\r\nкальций препараттары\r\nлактаза тапшылығы\r\nсүтке төзімсіздік\r\nлактаза\r\nфермент\r\nқант\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Балалардағы шаншу ','','','kz','s','',0,'',8224,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545198780,1576734780,1545199358,'Шаншу –  бұл қандай да бір медициналық себепсіз баланың күніне 3 сағаттан астам жылауы. Шаршу іс жүзінде барлық нәрестелерде әртүрлі дәрежеде кездесіп жатады. Барлық нәрестелер бұл кезеңнен өтеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Баланы жұбату бойынша кеңестер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nШаншу –  бұл қандай да бір медициналық себепсіз баланың күніне 3 сағаттан астам жылауы. Шаршу іс жүзінде барлық нәрестелерде әртүрлі дәрежеде кездесіп жатады. Барлық нәрестелер бұл кезеңнен өтеді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nШамамен алғанда бес баланың ішінен біреуі ұзақ уақыт аралығында жыласа, бұл жағдайды шаншу деп санауға болады. Оның пайда болу мерзімі әртүрлі келеді, дегенмен шаншу әдетте нәрестенің 3 аптасынан басталады. Шаншудың шыңы нәрестенің 4-6 аптасында  болады.\r\n\r\nШаншудан туындаған баланың жылауы әдетте күннің соңында бастау алады. Шаншуы бар балалар әдетте кез-келген тітіркендіргіштерге сезімтал келеді. Кейбір балалар көбінесе ішек газдарынан жайсыздық сезінеді. Ал кейбірлері қарын ашқаннан немесе артық тамақтанудан жылап жатады. Кейбір балалар белгілі бір тамақтарды немесе ана сүтіндегі ақуызды, балаларға арналған қоректік қоспаларды қорыта алмай жатады. Қорқыныш, реніщ немесее алаңдау шаншу симптомдарының пайда болуына әкелуі мүмкін. Сәбидің айналасындағы адамдар алаң болып, ашуда немесе депрессия жағдайында жүрсе – бұл жағдайда нәресте одан бетер қатты жылайтын болады.\r\n\r\nУақыт өте шаншу доғарылады. Симптомдары шамамен 6 аптадан кейін азайып, 12 аптада толық кетеді. \r\n\r\nЕгер сіздің балаңызда 12 аптасында әлі шаншулар болса, онда сізге басқа да себептерді болдырмауға (мысалы, рефлюкс) дәрігерге қаралу керек.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nШаншулар көбінесе күн сайын бір уақытта басталады. Әдетте шаншуы бар балалар кешке қарай беймаза болып келеді.\r\n\r\nШаншудың сипмтомдары көбінесе аяқ асты басталады. Баланың қолдары жұмылып, аяқтары бүгіліп, іші қампиғандай көрінуі мүмкін. Шаншу ұстамасы бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін созылады. Әдетте шаншу белгілері жел шығарғаннан немесе үлкен дәретке шыққаннан соң жоқ болып кетеді. Іштің ауруына қарамастан, нәрестелер жақсы тамақтанып, қалыпты салмақ көтереді.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігеріңіз көбіне сізге баланың медициналық сырқатнамасы туралы, соның ішінде баланың ұзақ уақыт жылап жатыр ма деген сұрақтарды қою арқылы шаншуларды анықтай алады.\r\n\r\nДәрігер басқа да ауруларды (мысалы, жарықтар мен ішек өтімсіздігін) болдырмау үшін медициналық тексеру жасайды. Егер диагноз анық болмаса, онда тексеруді ары қарай жүргізу керек болады. \r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nШаншуы бар балаға көмектесу мүмкіндігінше жылаудың тудыратын себептерін анықтау және мен жоюды қамтиды.Сондай-ақ, баланы жұбататын нәрселерді анықтау қажет.\r\n\r\nШаншуды шақыратын себептер:\r\n\r\n·       \'\'Тағамдар\'\': Емшек сүті арқылы өтетін өнімдер сіздің балаңызға әсер етуі мүмкін. Егер балаңызды емізетін болсаңыз, она кофеин мен шоколад сияқты стимуляторлардан аулақ болыңыз. Бірнеше апта бойы сүт өнімдері мен жаңғақтардан аулақ болуға тырысыңыз, себебі олар баладағы аллергиялық реакцияларды тудыруы мүмкін. Бала емізетін аналарға брокколиді, қырыққабатты, бұршақтарды және газды өндіруге ықпал ететін басқа да өнімдерді шектеуі керек деп жиі айтылады. Дегенмен, бұл өнімдердің осыған себеп болып табылатындығы жөнінде дәлел  көп емес,\r\n·       \'\'Балаларға арналған қоректік қоспалар\'\': Кейбір балалар тағамдық қоспалар ішіндегі ақуыздарға сезімтал болу мүмкін, сондықтан қоспаны ауыстыру қажет болады.\r\n·       \'\'Дәрілік препараттар\'\': Емшек сүтінен өтетін препараттарды нәрестенің жылауына себеп болуы мүмкін. Егер сіз емшек сүтімен емізіп жатсаңыз, сіз дәрігеріңізбен алып жатқан дәрі-дәрмек туралы кеңес алыңыз.\r\n·       \'\'Тамақтану\'\': Баланың артық тамақтануынан немесе тез тамақтануынан аулақ болыңыз.. Егер құтыдан тамақтандыру 20 минуттан аз уақыт болса, емізіктегі тесік тым үлкен болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Баланы жұбату бойынша кеңестер__\r\n\r\nБір баланы жұбататын нәрсе екіншісін жұбатпауы мүмкін. Кейбір балалар жаялыққа қатты оранғанды ұнатады, ал кейбірлері керісінше бос болғанды жөн көреді. Сондықтан өзіңіздің балаңызға не ұнайтынын қарап, сол тұрғыдан жұбатуға тырысыңыз.\r\n\r\n•	Баланы неғұрлым күндіз қолда ұстап жүретін болсаңыз, соғұрлым бала кешке мазасызданбайды. Ол сіздің балаңызды бұзбайды. Денеңізге киюге болатын балаларды тасымалдауға арналған рюкзактар (кенгуру-рюкзактар) балаңызды берік әрі ыңғайлы ұстаудың тамаша тәсілі болуы мүмкін.\r\n•	Балаңызды жайлап тербетіңіз.  Тербету баланы тынштандырып, оның газ шығаруына көмектеседі. Балалар жылаған кезде ауаны көбірек жұтып қояды. Соның салдарынан газдар көбейіп, мүмкін содан іште ауру сезімі пайда болады, кейін бұдан бала қатты жылай бастайды. Бұл циклды бұзу оңайға соқпайды.  Балалардың тербелме-креслолары бастарын әлсін ұстай алатын 3 аптадан асқан сәбилерге жақсы балама болып табылады. Балаңызды әндетіп тербетсеңіз бала тынышталады.\r\n•	Балыңызды тік қалыпта ұстаңыз. Ол ағзадағы газдардың шығуына және қыжылды азайтуға септік етеді. Жылы орамал немесе бөтелкедегі жылы суды балаңыздың ішіне қойсаңызбала тынышталады.\r\n•	Кейбір балалар ұйықтай алмағанда ішпен жатқанды, сол уақытта оның арқасынан сипағанын ұнатады. Балаңызды ішпен жатқызып ұйықтатпаңыз. Ішпен жатып ұйықтап қалатын нәрестелерде БЖӨС (баланың жедел өлу синдромы) даму қаупі жоғары.  \r\n•	Балаңызға емізікті ұсыныңыз.  Кейбір балалар бірденені сорып, еміп жатқанды ұнатады.\r\n•	Егер сіз балаңызды емізетін болсаңыз, екінші емшекті ұсынар алдында балаңызды бірінші емшектегіні толық еміп бітіріуне мүмкіндік беріңіз. Емшек сүтінің концентрациясы азықтандыру кезінде өзгереді. Тамақтандырудың басында сүт құрамында калория және май аз болады. Кейіннен сүттің әлдеқайда қоректісі келеді және баланы лезде тынштандырады. Егер балаңыз қолайсыздық сезіп немесе көп тамақтанатын болса, онда сіз 2-3 сағат уақытта бір ғана емшекпен емізіңіз. Бұл балаға сүттің ең қоректісінен  алуға мүмкіндік береді.\r\n•	Кейбір балалар автокөлікте жүріп келе жатқанда өзін тыныш сезінеді. Егер сіздің балаңызға ол көмектессе, автокөліктің қозғалысын және дыбысын ұқсататын құралды немесе ойыншықты сатып алуыңызға болады.\r\n•	«Ақ» шу (мысалы, сарқырама шуы) кейбір балаларды тыныштандыруы мүмкін. Сіз «ақ» шу немесе желдеткіш, шаңсорғыш, кір жуатын машина, ыдыс жуатын машина дыбыстарын шығаратын аспаптарды сатып ала аласыз.\r\n•	Кейбір өсімдік қайнатпалары мен дәрі-дәрмектер газ өндіруді азайтуға көмектеседі. Маңыздысы олардың организмге сіңірілмейтіндігі және балаларға қауіпсіз болуы  Егер сізде балаңызды шаншудың ауыр түрі болса, дәрігер күшті әсерлі дәрі-дәрмектерді тағайындай алады\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте нәрестелерде шаншу 3-4 айларында жоқ болып кетеді.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nАсқынулар болмайды\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер балаңыз көп жылайтын болса дәрігерге қаралыңыз. Басқа да  қауіпті себептерді жоққа шығару аса маңызды.\r\n\r\nКелесі жағдайда дәрігерге міндетті түрде қаралыңыз:\r\n\r\n•	баланың мінезі-құлқы аяқ асты өзгерсе;\r\n•	жылап жатқан балада қызба, бой бермейтін құсу, іштің өтуі, нәжістегі қан немесе асқазанға қатысты басқа мәселелер болса\r\n\r\nБалаңыздың денсаулығына мазасыздансаңыз, көңіліңізде үрей туындаса –  дереу көмек сұраңыз.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСіздің балаңыз алдын алу шараларына қарамастан мазасыз болуы мүмкін.\r\n\r\nАлайда дұрыс емізу және шаншудың себебін анықтау туралы білімнің әкелер пайдасы мол. Егер сіз балаңы емізсеңіз, онда лактация туралы кеңестер қажет болары сөзсіз.\r\n\r\nШаншу басталғанға дейін сіздің балаңызды не жұбабататын біліп алғаныңыз жөн. Егер сіз білген болсаңыз,онда баланы тез жұбатуға әрі мазасыздануын тоқтатуға болады\r\n\r\n{ANAME()}11{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\nБалалардағы шаншу\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nбаланың жылауы\r\nнәрестелер\r\nшаншуы бар балалар\r\nішек газдары\r\nаштықтан жылау\r\nартық тамақтану\r\nтым тез тамақтандыру\r\n','translator',6,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) ','','','kz','s','',0,'',1837,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545199320,1576735320,1545199672,'H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) – бұл H1N1 тұмауы вирусынан туындаған мұрын, тамақ және өкпе инфекциялық ауруы.\r\n\r\nТұмау – тыныс жолдарының вирусты инфекциясы болып табылады. Ол жөтел, тыныс алудың қиындығы, қызба, бас ауруы, бұлшық еттердегі ауру мен әлсіздік симптомдарымен сипатталады. Вирус адамнан адамға ауа-тамшылары арқылы таралады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nH1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) – бұл H1N1 тұмауы вирусынан туындаған мұрын, тамақ және өкпе инфекциялық ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"504\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nТұмау – тыныс жолдарының вирусты инфекциясы болып табылады. Ол жөтел, тыныс алудың қиындығы, қызба, бас ауруы, бұлшық еттердегі ауру мен әлсіздік симптомдарымен сипатталады. Вирус адамнан адамға ауа-тамшылары арқылы таралады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nH1N1 вирусының ерте формалары шошқаларда анықталған. Уақыт өте вирис өзгеріп (мутацияланып), адамдарға да жұға бастады. H1N1 жаңа вирус болып табылады, оны алғаш рет адамнан 2009 жылы анықтады. Ол дүние жүзіне тез таралып кетті.\r\n\r\n2010 жылы тұмау мерзімінде H1N1 вирусы жаппай инфекция шақырмаған болатын. Арнайы вакцина қажет болмады, алайда H1N1 вирусы әлгі күнге дейін үнемі (мерзімдік) вакциналау бағдарламасына кіретін 3 вирустын бірі болып табылады.\r\n\r\nH1N1 вирусы құрамында шошқа еті бар және басқа да тағамдарды, ауыз суын қабылдау арқылы, сонымен бірге бассейнде, саунада, моншада шомылу арқылы берілмейді.\r\n\r\nКез-келген вирус адамнан адамға мына жағдайларда беріледі:\r\n\r\n•	Тұмаумен ауыратын кез келген адам жөтелсе немесе түшкірсе, ал қоршаған адамдар сол ауамен дем алса\r\n•	Тұмау вирусы орналасқан  жердегі есік тұтқасын, жазу үстелін немесе компьютерді қолмен ұстап, кейін өз көзын, ауызын немесе мұрынын ұстағанда\r\n•	Тұмаумен ауырып жатқан баланы немесе ересек адамды күтім жасағанда, өзіннің шырышты қабаттарын ұстаса\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nШошқа тұмауы; А тобындағы H1N1 тұмауы \r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nшошқа тұмауы\r\nH1N1вирусы\r\nтыныс алудың қиындауы\r\nқызба\r\nвакцинация \r\n\r\n','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гипопитуитаризм ','','','kz','s','',0,'',5907,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545199680,1576735680,1545200004,'Гипопитуитаризм – гипофиздің бір немесе бірнеше гормондарының қажетті мөлшерде өңдірілмеуінен туындайтын ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГипопитуитаризм – гипофиздің бір немесе бірнеше гормондарының қажетті мөлшерде өңдірілмеуінен туындайтын ауру.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГипофиз – бас миының негізінде орналасқан кішікентай анатомиялық құрылыс. Ол аяқшалар көмегімен гипоталамусқа (оның функцияларын қадағалайтын ми аймағына) бекінеді.\r\n\r\nГипофиз бөлетін гормондар және олардың функциялары:\r\n\r\n•	Адренокортикотропты гормон (АКТГ) – бүйрек үсті бездерінің кортизолды босатуын ынталандырады; кортизол қан қысымын және қант деңгейін сақтауға қатысады.\r\n•	Антидиуретикалық гормон (АДГ) - организмде судың бүйректерден шығарылуын реттейді.\r\n•	Фолликулостимульдеуші гормон (ФСГ) – ерлердің және әйелдердің сексуальды функциясы мен ұрықтандыруды реттейді.\r\n•	Өсу гормоны (ӨГ) - тіндер мен сүйектің өсуін реттейді.\r\n•	Лютеиндеуші гормон (ЛГ) - ерлердің және әйелдердің сексуальды функциясы мен ұрықтандыруды реттейді.\r\n•	Окситоцин - босану кезіңде жатыр қабырғаларының жиырылуын, сүт жолдарын қоршайтын жасушалардың жиырылуын реттейді.\r\n•	Пролактин - әйел емшектерінің дамуын және емшек сүтінің продукциясын реттейді.\r\n•	Тиреотропты гормон (ТТГ) – организмдегі зат алмасуға әсер ететін қалқанша безінің гормондарын өндіруін ынталандырады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"505\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n \r\nГипофиз –бас миының негізінде орналасқан, жыныстық қатынас, жыныстық даму және репродуктивтік функцияны реттейтін гормондар шығаратын без болып табылады.\r\n\r\nГипопитуитаризм кезінде бір немесе бірнеше гипофиз гормондары жеткілікті түрде бөлінбейді. Қанда гормондар деңгейінің төмендеуі, жұмыс атқаратын ағзалардың функциясының бұзылысына әкеліп соғады. Мысалы, ТТГ деңгейінің төмендеуі қалқанша безінің функциясының бұзылысын шақырады.\r\n\r\nГипопитуитаризмге себепші болу мүмкін: \r\n\r\n•	Мидағы хирургиялық араласу\r\n•	Бас миының қатерлі ісігі\r\n•	Бас жарақаты\r\n•	Миды қоршайтын тіндердің инфекциясы\r\n•	Радиация\r\n•	Паралич\r\n•	Субарахноидальды қан құйылу (аневризманың жарылуынан)\r\n•	Гипофищ немесе гипоталумус ісігі \r\n\r\nКейде гипопитуаризм иммундық жүйедегі бұзылыстарға немесе метаболикалық ауруларға байланысты, мысалы:\r\n\r\n•	Гемохроматоз\r\n•	Гистиоцитоз Х\r\n•	Лимфоцитарлы гипофизит\r\n•	Саркоидоз\r\n\r\nСондай-ақ, гипопитуитаризм жүктіліктің сирек асқыну түрі болып табылады. Ол Шихан синдромы деп аталады\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Іштегі ауру сезімі\r\n•	Тәбеттің жоғалуы\r\n•	Сексуальды қызығушылықтың төмендеуі (ерлерде)\r\n•	Сүттің шығуының бұзылуы (әйелдерде)\r\n•	Шаршағыштық\r\n•	Бас ауруы\r\n•	Бедеулік (әйелдерде)\r\n•	Жыныстық қатынасқа қызығушылықтың жоқ болуы (әйелдерде)\r\n•	Қолтықта немесе қасағада шаштың түсуі\r\n•	Денеде немесе бетте шаштардың түсуі (ерлерде)\r\n•	Төмеңгі артериальды қысым\r\n•	Суыққа сезімталдық\r\n•	Ересектерде бойдың төмен болуы (152 см кіші)\r\n•	Жыныстық дамудың тежелуі (балаларда)\r\n•	Менструацияның болмауы (әйелдерде)\r\n•	Көру нашарлауы\r\n•	Әлсіздік\r\n•	Салмақ жоғалту\r\n\r\nЕскерту: Симптомдар баяу даму мүмкін және де айтарлықтай өзгеруі мүкін. Ол мынаған байланысты: \r\n\r\n•	Синтезделмеген гормондардың және олар әсер ететін органдар саны\r\n•	Аурудың ауырлығына\r\nАталмыш ауруда кездесетін басқа да симптомдар:\r\n•	Беттің ісінуі\r\n•	Шаштың түсуі\r\n•	Дауыстың өзгеруі\r\n•	Салмақ қосу (әдейі емес)\r\n\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nГипопитуитаризм диагнозын қою үшін қандағы гипофиздың қай гормоның деңгейі төмендегенің анықтау қажет. Сонымен қатар сол гормон әсер ететін ағзаның ауруларын жою қажет.\r\n\r\nТексеру әдістері:\r\n\r\n•	Бас миының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n•	Гипифиздің магнитті-резонансты томографиясы (МРТ)\r\n•	Қандағы АКТГ құрамын анықтау\r\n•	Қандағы кортизол деңгейі\r\n•	Қандағы фолликулстимульдеуші гормонның (ФСГ) деңгейі\r\n•	Қандағы эстрадиол (эстроген) деңгейі\r\n•	Қандағы инсулинтәрізді өсу фактор 1 (ИФР-1) деңгейі\r\n•	Қандағы лютиндеуші гормон деңгейі\r\n•	Қандағы тестостерон деңгейі\r\n•	Қандағы тиреотропты гормон (ТТГ) деңгейі\r\n•	Қандағы қалқанша без гормон (Т4) деңгейі\r\n\r\nГипофиз ісігі болған жағдайда, сол немесе басқа гормоның көп мөлшерде синдездеуіне байланысты, қанда сол гормон дейгейі жоғары болады. Ісік гипофиздің басқа жасушаларын зақымдайды, сол себептен басқа гормондар деңгейінің төмендеуінеәкеліп соқтырады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕгер гипопитуитаризм ісіктен дамыса, онда оперативті ем,сәулелік терапиямен немесе сәулелік терапиясыз емдеу қажет болады.\r\n\r\nАры қарай сізге өмір бойы гормон алмастырушы терапия қажет болады. Оған мыналар жатады:\r\n\r\n•	Кортикостероидтар (кортизол)\r\n•	Өсу гормоны\r\n•	Жыныс гормондары (тестостерон ерлерге және эстроген әйелдерге)\r\n•	Қалқанша без гормондары\r\n•	Әйелдер мен ерлердегі бедеулікті емдеуде қолданылатын препараттар.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГипопитуитаризм әдетте өмір бойы емді қажет етеді. Алайда, оған қарамастан сіз қарапайым өмір сүре аласыз.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nДәрі-дәрмек терапиясының жағымсыз әсерлері дамуы мүмкін. Ауыр ауру кезінде кортикостероидтердің қосымша дозасын қолданудың мүмкін еместігі өмірге қауіпті болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер сізде гипопитуитаризм симптомдары бар болса дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКөп жағдайда бұл аурудың алдын алу мүмкін емес. Бұл аурудың пайда болу қаупін білу – ерте диагностикаға және емделуге ықпал етуі мүмкін.\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nгипопитуитаризм\r\nгипофиз гормондарының жеткіліксіздігі\r\nгипофиз\r\nгормондар деңгейінің төмендеуі\r\nбеттің ісінуі\r\nшаштың түсуі\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гипергидроз','','','kz','s','',0,'',7821,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545211020,1576747020,1545211628,'Гипергидроз – терінің көп бөлінуімен сипатталатын ауру. Суық ауа райында да немесе демалыс кезінде гипердирозы бар адамдарда тер бөлінуі байқалып жатады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГипергидроз – терінің көп бөлінуімен сипатталатын ауру. Суық ауа райында да немесе демалыс кезінде гипердирозы бар адамдарда тер бөлінуі байқалып жатады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТер бөліну ағзаны суытуға көмектеседі. Көп жағдайда бұл қалыпты нәрсе.\r\n \r\nАдамдар жылы температураға, физикалық күйзелістерге  немесе оларды алаңдататын жағдайларға ұшырағанда, атап айтқанда ашуланғанда, қобалжығанда және қорыққанда терлей бастайды.\r\n\r\nАлайда, артық тер бөліну белгілі себепсіз де болу мүмкін. Гипергидрозы бар адамдарда тер бездері гиперактивті (функциясы жоғарылаған) болып келеді. Бақыланбайтын тер бөліну физикалық, сонымен бірге эмоционалдық жайсыздыққа алып келеді.\r\n\r\nЕгер аяқ-қол және қолтық қатты терлесе, бұл құбылыс алғашқы немесе фокалды гипергидроз деп аталады. Алғашқы гипергидроз халықтың 2-3% кездеседі, бұл ауруы бар 40%-дан кем емес пациенттер медициналық көмекке жүгінеді. Көп жағдайда алғашқы гипергидроз себебі белгісіз болып жатады. Мүмкін бұл ауру ұрпақтан ұрпаққа берілетіндіктігінен шығар.\r\n\r\nЕгер артық тер бөліну басқа ауру салдарынан болса, онда бұл екіншілік гипергидроз болып табылады.. Артық тер бөліну барлық денеде немесе белгілі бір аймақтарда ғана болу мүмкін. Екіншілік гипергидроз себептеріне мыналарды келтіруге болады:\r\n\r\n•	Акромегалия\r\n•	Үрей жағдайы\r\n•	Ісік\r\n•	Акромегалия\r\n•	Үрей жағдайы\r\n•	Ісік\r\n•	Карциноидты синдром\r\n•	Білгілі бір топ препараттары және оларды артық қолдану\r\n•	Қанда глюкоза деңгейінің түсуі\r\n•	Жүрек аурулары\r\n•	Гипертиреоз\r\n•	Өкпе аурулары\r\n•	Менопауза\r\n•	Паркинсон ауруы\r\n•	Феохромацитома\r\n•	Омыртқа жарақаттары\r\n•	Инсульт\r\n•	Туберкулез немесе басқа инфекциялар\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГипергидроздың негізгі синдромы – ол тершеңдік.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nТексеріс кезіңде дәрігер айқын тершеңдік белгілерін байқайды. Артық тер бөлінуді диагностикалайтын көптеген тесттер бар.\r\n\r\nАталмыш тесттердің кейбір түрлері:\r\n\r\n•	Йод-крахмальды тест (Минор пробасы). Йод ерітіндісі тер көп бөлінетін аймаққа жағылып, кепкеннен соң соло аймаққа крахмал себеді. Крахмал мен йод қосындысы тер көп бөлінген аймақта қосылып қара көк түске боялады.\r\n•	Қағаз тесті. Арнайы қағаз терді сіңіру үшін терінің аймағына қолданылады, содан кейін қағаздың салмағы өлшенеді. Неғұрлым қағаздың салмағы ауыр болса, соншалықты тер бөлінгенін білдіреді.\r\n\r\nЖоғары тершеңдікке байланысты дәрігер сізге мынадай сұрақтар қою мүмкін:\r\n\r\n•	Локализация (аймақ)\r\n·	Тер көбінесе бетте, алақандарда, қолтықтарда кездесе ме немесе барлық денеде ме?\r\n•	Уақыт аралығын анықтау\r\n·	бұл түнде болады ма?\r\n·	бұл кенеттен пайда болады ма?\r\n•	Объективті себептер\r\n·	Сізге бірнәрсені есіңізге түсіретін жайт туралы айтқанда (ауыр оқиға болуы мүмкін),  сізде тершеңдік пайда болады ма?\r\n•	Басқа да симптомдар байқалады ма, мысалға:\r\n·	Салмақ жоғалту\r\n·	Жүрек соғысының жиілеуі\r\n·	Суық немесе жабысқақ қолдар\r\n·	Қызба\r\n·	Тәбеттің болмауы\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу келесіні қамтиды:\r\n\r\n• __Антиперспиранттарды қолдану__. Шамадан тыс тершеңділік антиперспиранттармен қадағалауға болады, олар тер бездерін бітейді, соның салдырнан тершеңділікті басады. Қолтық тершеңділігін емдеудегі бірінші топқа 10-20% алюминий хлоридті гексагидрат қамтитын препараттар болып табылады. Кейбір пациенттерге дозасы жоғары препараттар тағайындалу мүмкін. Дезодоранттар терінің тітіркендіруіне әкеліп, ал аллюминий хлоридінің жоғары дозалары киімді құрту мүмкін. Ескерту: дезодоранттар терлеуді толықтай жоймайды, алайда жағымсыз иісті азайтуға көмектеседі.\r\n•__Дәрілік препараттар__. Тер бездерінің стимуляциясын тоқтату үшін антихолинергиялық препараттар қолданылады. Мысал ретінде гликопирролатты алуға болады. Кейбір пациенттер үшін олардың тиімділігіне қарамастан, бұл препараттар соңына дейін зерттелмеген.Бұл дәрі-дәрмектерді қабылдағанда ауыздың кебуі, бас айналу, зәр шығару қиындықтары сияқты жанама әсерлер болуы мүмкін. Бета-блокаторлар немесе бензодиазепиндер стресске байланысты тершеңдікті  басуға көмектеседі\r\n• __Ионофорез (гальванизация)__. Бұл FDA-мен (АҚШ-тың Азық-түлік жəне дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету басқармасымен) мақұлдаған, электр тогының әсерінен тер бездерінің уақытша азайтылуына бағытталған емдеу əдісі. Қол мен аяқтың терлеудің алдын алудың ең тиімді жолы болып табылады. Қолдар немесе аяқтар суға салынып, әлсіз электр тогы өтеді. Пациент кішкене тітіркенуді сезгенше дейін электр тогы бірте-бірте күшейеді. Терапия 10-20 минутқа созылады және бірнеше сеансты қажет етеді. Сирек жағдайларда терідегі жарықтар мен қабыршақтардың пайда болуы сияқты жанама әсерлер пайда болуы мүмкін.\r\n• __Ботокс__. Қолтықтың қатты терлеуін (алғашқы аксиллярлы гипергидроз) емдеу үшін FDA-мен (АҚШ-тың Азық-түлік жəне дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету басқармасымен) мақұлдаған, А типті ботулинді токсин (Botox) болып табылады.Аз дозада тазаланған ботулин токсинің қолтыққа салыны, препарат уақытша тер бездерін белсендіретін жүйкелерді бұғаттайды. Жағымсыз әсерлер ретінде инъекция аймағында ауырсыну және тұмауға ұқсас белгілер болуы мүмкін. Егер сіз Ботоксты дененің басқа бөліктеріне енгізуді қаласаңыз, өзіңіздің дәрігеріңізбен кеңескеніңіз абзал. Алақандағы тер бөлінуді емдеуде қолданылатын ботокс уақытша әлсіздік пен ауыр ауруды тудыруы мүмкін.\r\n• __Эндоскопиялық торокальды (кеуде) симпатэктомиясы (ЭТС)__. Егер жоғарыда көрсетілген емдік тәсілдердің көмегі болмаса, онда ауыр жағдай кезінде минимальды-инвазивті хирургиялық ем тағайындалады, яғни симпатэктомия. Бұл процедура тер бездеріне импульс беруді тоқтатуға негізделген. Әдетте бұл операцияны көбінесе алақандары қаттырақ терлейтін пациенттерге тағайындалады. Және де бұл әдіс бет аймағында тершеңдік болатын адамдарда да қолданылуы мүмкін. Эндоскопиялық торокальды (кеуде) симпатэктомиясы (ЭТС) аксиллярлы гипергидроз (қолтықтың тершеңдігі) кезіңде өте сирек жасалынады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАллюминий хлориді: Бастапқы кезеңде пациенттер бұл препаратты аптасына үш реттен бастап жеті рет қолдана алады. Тер бөлінудің қалыпқа келгеннен соң үш аптада 1 рет тағайындалады. Терінің қабынуы кезінде дәрігер стероидты кремдер тағайындайды.\r\nБотокс: Ісіну бірнеше апта ішінде қайтады. Бір инъекцияның әсері бірнеше айға дейін сақталу мүмкін. Кейбір пациенттер қосымша инъекцияларды қажет етеді.\r\n\r\nИонофорез: тер бөлінудің азаюы 6-10 сеанстан кейін байқалады. Содан кейін сеанс азаяды, 4 аптада 1 рет болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nГипергидроз пайда болу себептері өте ауыр болу мүмкін. Егер сізде қатты тершеңділік байқалса, онда міндетті түрде емдеуші дәрігерге хабарласыңыз\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nМынадай симптомдар болса, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз:\r\n•	Ұзақ, себепсіз, шамадан тыс көп тер бөліну\r\n•	Тершеңділік кеуде тұсындағы ауру сезіммен және артериальды қысымның көтерілуімен бірге жүреді\r\n•	Тершеңділікпен қатар сізде салмақ жоғалту байқалады\r\n•	Тершеңділік көбінесе түнде, ұйқы кезіңде болады\r\n•	Тершеңділік қызбамен, салмақ жоғалтумен, кеуде тұсындағы ауру сезімімен, ентігу немесе тахикардия (жиілеген жүрек ырғағы) бірге жүрсе, онда ол басқа ауру симптомдары болу мүмкін. Мысалы, гипертиреоз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nШамадан тыс терлеу; артық терлеу; тершеңділік\r\n \r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nтершеңдік\r\nгипергидроз\r\nтер бездерінің функциясының артуы\r\nалғашқы гипергидроз\r\nекінші гипергидроз \r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гестационды қант диабеті (жүктілік кезіндегі қант диабеті)','','','kz','s','',0,'',6054,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545211620,1576747620,1545212076,'Гестационды қант диабеті (жүктілік кезіндегі қант диабеті) – жүктілік кезіңде алғаш рет анықталатын және глюкозаның (қант) деңгейінің көтерілуімен сипатталатын ауру болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГестационды қант диабеті (жүктілік кезіндегі қант диабеті) – жүктілік кезіңде алғаш рет анықталатын және глюкозаның (қант) деңгейінің көтерілуімен сипатталатын ауру болып табылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЖүкітілік кезінде гормондар инсулинді бөгеу мүмкін, солай оның функциясының бұзылысына әкеліп соғады. Егер мұндай жағдай болса, онда  жүкті әйелдің қант деңгейі көтеріледі.\r\n\r\nКелесі жағдайларда гестационды қант диабетінің даму қаупі жоғары болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Сіздің жасыңыз 25-тен жоғары\r\n•	Сіздің отбасыңыздың біреуінде қант диабеті бар\r\n•	Баланың 4,800 г. астам туылуы немесе балада туа біткен патологияның болуы\r\n•	Сіздің қан қысымыңыз жоғары\r\n•	Амниотикалық сұйықтықтың көп болуы\r\n•	Бұрын мезгілінен ерте босаңу немесе өлі босаңудың болуы\r\n•	Жүктілікке дейің сізде артық салмақ болды\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"506\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Жүктілік кезіндегі қант диабеті жүктілік кезінде глюкозаға төзімділіктің (сезімталдықтың) бұзылуымен сипатталады. Бұл жүктілік кезінде пайда болатын гормондық өзгерістер инсулинге тіндердің сезімталдығын төмендетуі мүмкін. Нәтижесінде қандағы қант деңгейі көтеріліп, бұл қант диабетіне әкеледі. Жүктілік кезінде қанның жоғары деңгейі анаға да, сонымен қатар балаға да өте қауіпті.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖүктілік кезіндегі қант диабеті әдетте симптомсыз өтеді немесе оның симптомдары айқын болмайды, ондай-ақ жүкті әйелге аса қауіп төндірмейді. Қант деңгейі босанудан кейін өз қалпына келеді.\r\n\r\nАуру симтпомдарына мыналар жатады:\r\n\r\n•	Көрудің нашарлауы\r\n•	Жалпы әлсіздік\r\n•	Қынаптын, қуықтың және терінің жиі инфекциялары\r\n•	Тұрақты түрде шөлдеу\r\n•	Жиі кіші дәретке бару\r\n•	Құсу және лоқсу\r\n•	Жоғары тәбетке қарамастан, дене салмағын жоғалту\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЖүктілік кезіндегі қант диабеті жүктіліктің 2-ші триместрінде пайда болады. Скринниг ректніде барлық жүкті әйелдерде 24-28 апта аралығында глюкозаға толеранттылық тестін өткізеді. Гестационды диабет даму қаупі бар жүкті әйелдерге бұл тест ертерек жасалады.\r\nГестационды диабет анықталған сәтте, қант деңгейің күнделікті үй жағдайында бақылап отыру қажет. Қант деңгейін тексеру  арнайы құрылғы – глюкометрмен жасалады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты – қанның қант деңгейін қалыпты деңгейде ұстап тұру және дамып келе жатқан нәрестенің денсаулығына үнемі бақылау жасау болып табылады\r\n\r\n__БАЛАНЫҢ ДАМУЫН БАҚЫЛАУ__\r\n\r\nЖүктілік кезінде сіз және сіздің балаңыз тұрақты медициналық бақылауда болуы керек.\r\nКардиотокография (құрсақтағы нәрестені фетальды мониторлау) - өте қарапайым және ауыртпалықсыз баланы бақылау болып саналады.\r\n\r\n•	Процедура барысында балаңыздың жүрек соғысын көрсететін арнайы құрылғыны (электронды фетальды монитор) ішіңізге орналастырады.\r\n•	Дәрігер бірнеше рет зерттеу жүргізу алады, содан соң динамикада балаңыздың дамуы арттта қалған жоқ па екендігін анықтай алады. \r\n\r\n__ДИЕТА ЖӘНЕ ЖАТТЫҒУЛАР__\r\n\r\nСізге міндетті түрде диета ұстау қажет болады. Сонымен қатар көп пайдалы тағамдармен тамақтануыңыз керек. Сізге тағамдардың құрамын және олардың мерзімін тексеріп тұруыңыз абзал. Егер сіз вегетариан болсаңыз немесе арнайы басқа диета ұстансаңыз, өзіңіздің емдеуші дәрігеріңізбен немесе диетологпен ақылдасыңыз.\r\n\r\nЖалпы алғанда гестационды диабет кезіндегі диета келесі талаптарға сай болуы тиіс: \r\n\r\n•	Майлар мен ақуыздар теңдестірілген болу керек\r\n•	Көмірсулар организмге жеміс-жидектермен, көкөністермен және күрделі көмірсулар (нан, макарон, күріш) арқылы түсу қажет.\r\n•	Қант мөлшері аз тағамдарды таңдаңыз.\r\n\r\nЕгер қандағы қант жоғары деңгейі диетамен азайтылмаса, сізге гипогликемиялық препараттар немесе инсулин терапиясы тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nКөптеген жағдайларда гестационды диабеті бар әйелдерге дәрі-дәрмектер немесе инсулин қажет емес, бірақ кейбіреулерге олардың тағайындалуы қажет болып қалуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГестационды диабеті бар көптеген жүкті әйелдерде қант деңгейін бақылап, баланы және өзінді ауыр жағдайдан алдын алуға болады.\r\n\r\nГестационды қант диабет бар жүкті әйелдерде әдетте ірі нәресте туылады. Сол себепті босану кезіңде мынадай асқынулар болу мүмкін:\r\n\r\n•	Босаңу жолдарының жарақаттары\r\n•	Кесарь тілігі арқылы босану\r\n\r\nНәрестенің бірінші күндерінде қант деңгейінің төмендеуі байқалады (гипогликемия).\r\nГестационды диабет бар жүкті әйелдерде босану кезінде артериальды қысымның жоғарлау қаупі бар.\r\n\r\nЕгер анасында гестационды диабет болса, құрсақтағы нәрестені өлу қаупі жоғарлайды. Оны алдын алу үшін тұрақты түрде қант деңгейін бақылау керек.\r\n\r\nБосанғаннан кейін қант деңгейі біртіндеп өз қалпына келеді. Бірақ босанудан кейін босанған әйелдерде диабет симптомдарын ерте анықтау үшін уақытылы тексерліп тұру керек. Көп әйелдерде босанудан 5-10 жылдан кейін қант диабетінің даму қаупі бар.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер сіз жүкті болсаңыз және сізде диабет симптомдары болса, міндетті түрде дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nБосануға дейін дәрігерге тұрақты қаралу сіздің және сіздің нәрестеңіздің денсаулығын сақтап қалуға үлкен көмегін береді. 24-28 аптасында жасалатын пренатальды скрининг гестационды диабетті ерте анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nЕгер сіз жүктілікке дейін өзіңіздің дене салмағының индексін қалыпты деңгейге жеткізсеңіз, ол гестационды диаебт даму қаупін түсіреді.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері: __\r\n\r\nЖүктілік кезінде глюкозаға төзімділіктің бұзылуы\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000896.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгестационды қант диебеті\r\nжүктілік\r\nқанда глюкоза деңгейінің көтерілуі\r\nтұрақты шөлдеу\r\nқуықтың жиі инфекциалары\r\n','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гемофилия А','','','kz','s','',0,'',6536,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545212040,1576748040,1545212631,'Гемофилия А тұқым қуалайтын қан ұю ауруы болып табылады. Ол қан ұюға қатысатын VIII фактордың жоқ болуымен пайда болады. VIIIфактордың тапшылығы кезінде қан дұрыс ұйымай, сол себепті қан тоқтатумен қиындықтар пайда болады.\r\n \r\nТромбалар қанның ұюына ықпал ететін түйірлер болып табылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГемофилия А тұқым қуалайтын қан ұю ауруы болып табылады. Ол қан ұюға қатысатын VIII фактордың жоқ болуымен пайда болады. VIIIфактордың тапшылығы кезінде қан дұрыс ұйымай, сол себепті қан тоқтатумен қиындықтар пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"507\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\nТромбалар қанның ұюына ықпал ететін түйірлер болып табылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГемофолия А Х-хромосомамен тасымалданатын дефектті генмен пайда болады. Аталмыш ауру рециссивті жолмен беріледі. Әйел адамдарда екі Х хромосома болады, сондықтан бір хромосомада қан ұюдың VIII факторының синтезіне жауап беретін геннің бұзылысы болған жағдайда, өзіне бұл функцияны екінші Х хромосома алады. Ал ер адамдарда бір ғана Х хромосома, сондықтан қан ұюдың VIII факторының синтезіне жауап беретін геннің бұзылысы болған жағдайда, соның салдарынан гемофилия А дамиды.\r\n\r\nЕгер әйел адамда VIII факторының ақаулы гені болса, онда ол әйел тасымалдаушы болып саналады. Бұл дегеніміз ақаулы геннің ары қарай балаларына берілу мүмкіндігін бідіреді. Тасымалдаушы әйелден кез-келген туылған ұл баланың 50%-ында гемофилия А даму мүмкін, ал кез-келген туылған қыз баланың 50%-ында тасымалдаушылық болады. Гемофилиямен ауыратын ерлердің барлық қыздары ақаулы генге ие болады. Қызығушылық танытқан ата-аналарға генетикалық тестілеу өткізу мүмкіндігі бар.\r\n\r\nГемофилия А даму қауіп факторлары:\r\n\r\n•	Түсініксіз қан кету пайда болуы\r\n•	Ер жынысы \r\n\r\nКейде ересектерде гемофилия А-ға ұқсас қан ұю бұзылысы даму мүмкін. Ол аутоиммундық аурулары (мысалы ревматоидты артрит), қатерлі ісіктер (лимфома, лейкемия) бар адамдарда бала туылғаннан кейін пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар кейде мүлдем себепсіз пайда болып жатады. Бұл жағдайлар өте сирек болса да, олар өмірге қауіпті қан кетумен байланысты болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың негізгі симптомы –  қан кету.\r\n\r\nҚан кетумен байланысты қосымша проблемалар баланың еңбектеп, жүре бастаған кезінде пайда болады.\r\n\r\nАурудың жеңіл ағымы байқалмай өтуі мүмкін, тек операция немесе жарақат алғаннан кейін көріңіс береді. Ішкі қан кету кез-келген жерде пайда болуы мүмкін, ең көп тараған бұл – буын қуысына қан кету.  \r\n\r\nСимптомдары мыналар:\r\n\r\n•	Ісіну мен мен аурудың пайда болуына байланысты буындарға қан кету\r\n•	Зәрде және нәжісте қанның болуы\r\n•	Соққы болғанде көгеру немесе қанталаулар\r\n•	Асқазан-ішек жолдары мен зәр шығару жолдарынан қан кету\r\n•	Мұрыннан қан кету\r\n•	Тіст жұлғанан кейін және хирургиялық араласудан кейін кесіктердің астынан ұзақ қан кету\r\n•	Өздігінен қан кету\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nЕгер пациент отбасында қанның ұюымен шалдыққан бірінші адам болып табылса, онда ол пациент қанның коагуляциясын бірнеше тексеру жүргізу қажет. Бұзылыс анықталғаннан кейін, ауруды анықтау үшін отбасының басқа мүшелеріне аз-кем тексеріс қажет болады.\r\n\r\nГемофилия А сәйкес лабораторлы тесттер:\r\n\r\n•	VIIIсарысулық қан ұю факторының активтілігі\r\n•	протромбиндік уақыт (ПУ)\r\n•	қан ағу уақыты\r\n•	фибриноген деңгейі\r\n•	ішінара тромбопластиндік уақыт (частичное тромбопластиновое время - ЧТВ)\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСтандартты емге жетіспейтін қан ұю факторын толтыру болып табылады. VIII факторының қажетті концентраты аурудың дәрежесіне, оның орнына және пациенттің жасына байланысты. \r\n\r\nОрташа дәрежелі гемофилия декомпрессин (1-диамин-8-D-аргинин-вазопрессин, қысқаша DDAVP) көмегімен емдеуге болады. Ол өз кезегінде организмге қан тамырларының қабығында сақталатын VIII факторын қолдануға көмектеседі.\r\n\r\nГемофилиямен шалдыққан пациенттер мен оның отбасы мүшелеріне критикалық жағдайларда қан кетуді алдын алу үшін, қан кетудің алғаш белгілері болған жағдайда VIII фактор концентратын үй жағдайында қолдануды үйрету керек. Ауыр дәрежелі гемоилиямен шалдыққан адамдарға тұрақты түрде профилактикалық ем қажет болады. DDAVP аурудың ауырлығына немесе VIII факторының концентратына қарай, қан кетудің алдын алу үшін тісті жұлар алдында немесе хирургиялық араласуға дейін қолданылуы мүмкін.\r\n\r\nВ гепатитіне қарсы вакцинасына иммунитет қажет, өйткені жиі қан құю себебінен гепатитті жұқтыру қаупі бар. \r\n\r\nVIII факторға тұрақтылық пайда болған пациенттерге, басқа факторлармен емге ауыстыру керек болады, мысалы VIII факторының болмағанның өзінде де қанның ұюйын реттей алатын VIIa факторымен.  \r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕгер дұрыс ем жасалса, әдетте болжамы қолайлы болмақ. Гемофилиямен шалдыққан көптеген адамдар қалып өмір сүре береді.\r\n\r\nГемофилиямен шалдыққан пациенттер тұрақты түрде гематологта қаралып тұруы тиіс. Әсіресе бұл гемофилия орталығында емделіп жүрген пациенттерге қатысты. Пациенттің медициналық жазбалары, VIII факторы деңгейі, қан құю факторлары мен асқыну (түрі мен санына байланысты) бойынша  ауру тарихы құжаттары қолжетімді болса, онда ол төтенше жағдайда пациенттің өмірін сақтап қалу мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nБуындарға қан кетуден уақыт келе пациентте созылмалы буындық деформация дамиды. Бұл асқыну ортопед маманымен түзетіледі. Дегенмен, кей жағдайда буынды ауыстыру қажет болады.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынуларының бірі – миішілік қан кету. \r\n\r\nҚайталамалы қан құюлар АИТВ және гепатит жұқтыру қаупін арттыруы мүмкін, бірақ қанның скринингтік процедураларының үздіксіз жақсаруы қан өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталғанын есте сақтаған жөн.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nМына жағдайларда дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Қан ұю бұзылысының симптомдарының дамуы\r\n•	Отбасыңыздың мүшесіне гемофилия А диагнозы қойылды\r\n•	Сізде гемофилия А бар және сіз жүктілікті жоспарлар отырсыз \r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n•	Генетикалық консультация\r\n•	Қажетті жағдайда жүктілікті үзумен бірге пренатальды құрсақішілік диагностика\r\n\r\n__Синонимдері: __\r\n\r\nVIII факторының тапшылығы\r\n\r\n__Дереккөз:__ АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институттарының дерекқорынан алынды: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000538.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nгемофилия\r\nтұқымқуалайтын ауру\r\nқан ұюдың бұзылысы\r\nқан ұюдың VIII факторының жоқ болуы\r\nқан кету\r\nер жынысы','translator',11,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гемотаракс','','','kz','s','',0,'',3276,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545212640,1576748640,1545212940,'Гемотаракс – кеуде мен өкпе арасында кеңістікте (өкпеқап қуысында) қанның жиналуы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГемотаракс – кеуде мен өкпе арасында кеңістікте (өкпеқап қуысында) қанның жиналуы.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГемоторакстың ең жиі тарайтын себебі - кеуде жарақаты. Ол келесі аурулармен ауыратын пациентерде де кездесуі мүмкін:\r\n\r\n•	Қан ұюының бұзылысы\r\n•	Жүрекке немесе көкірек қуысына жасалған операциялар\r\n•	Өкпе тінінің некрозы (өкпе инфарктісі)\r\n•	Өкпенің немесе өкпеқаптың қатерлі ісігі\r\n•	Орталық веналық катетер орналастырған кездегі пайда болған қан тамырларының жарылуы\r\n•	Туберкулез\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Алаңдаушылық\r\n•	Кеуде тұсындағы ауру сезімі\r\n•	Төмен артериальды қысым\r\n•	Боз, суық және жабысқақ тері\r\n•	Жиілеген жүрек ырғағы\r\n•	Жиі, үстіртін тыныс алу\r\n•	Мазасыздық\r\n•	Ентігу\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nМедициналық тексеріс кезінде дәрігер пациенттің тыныс алу кезінде, зақымдалған аймақтан дыбыстардың әлсіреуі немесе мүлдем болмауын байқауы мүмкін. Гемоторакс белгілерін мына тексерістер көмегімен анықтауға болады:\r\n\r\n•	Көкірек қуысы мүшелерінің шолу рентгенографиясы\r\n•	Көкірек қуысы мүшелерінің компьютерлік томографиясы\r\n•	Өкпеқап сұйықтығының анализі\r\n•	Плевроцентез\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты - пациенттің жағдайын тұрақтандыру, қан кетуді тоқтату, өкпеқап қуысынан қан мен ауаны шығару. Қан мен ауаны шығару үшін кеуде қуысына торокальды түтік енгізіледі. Ол трубка бірнеше күнге дейін сол жерде орналасуы мүмкін.\r\nАуыр гемоторакс кезінде қан кетуді тоқтату үшін хирургиялық араласу (торакотомия) қажет болуы мүмкін. \r\n\r\nГемоторакстың басталуына әкелетін себепті емдеу қажет. Кеуде жарақаттары бар адамдарға дренажды түтіктерді орнату қажет болады. Сирек жағдайларда хирургиялық араласуға тура келеді.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАурудың нәтижесі гемоторакс тудырған себептерге және оның емі қаншалықты жылдам жүргізілгеніне байланысты.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Өз кезегінде өкпе жетіспеушілігіне алып келетін өкпе коллапсы\r\n•	Өлім\r\n•	Өкпеқап қуысының фиброзы және тыртықтануы\r\n•	Өкпеқап сұйықтығының инфекциясы (эмпиема)\r\n•	Пневмоторакс\r\n•	Шок \r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЖедел жәрдем бөліміне хабарласыңыз немесе жедел медициналық көмек көрсету қызметін шақыртыңыз:\r\n\r\n•	Кез келген ауыр кеуде жарақаты\r\n•	Кеуде тұсындағы қатты ауру сезімі немесе ентігу\r\n•	Бас айналу, қызба, немесе кеуде тұсындағы ауырлық сезімі\r\n•	Тыныс алудың қиындауы \r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖарақат алмау үшін қорғаныс ережелерін (мысалы, қауіпсіздік белдіктері) сақтанып жүріңіз. \r\n \r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000126.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгемоторакс\r\nөкпеқап қуысында қанның жиналуы\r\nкеуде жарақаты\r\nплевроцентез\r\nкөкіреу қуысы мүшелерінің рентгенографиясы \r\nкеуде тұсындағы қатты ауру сезімі\r\n','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гемосидероз','','','kz','s','',0,'',6252,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545212940,1576748940,1545213295,'Гемосеридоз – ағзадағы темірдің шамадан тыс жиналуымен сипатталатын ауру. Оны сондай-ақ «темірдің шамадан тыс болуы» деп те атайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГемосеридоз – ағзадағы темірдің шамадан тыс жиналуымен сипатталатын ауру. Оны сондай-ақ «темірдің шамадан тыс болуы» деп те атайды.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГемосидероздың екі түрі бар:\r\n\r\n•	Бастапқы гемосидероз ол ұрпақтан ұрпаққа таралатын генетикалық ақау. Ол туылған кезде анықталады. Аталмыш ауруға шалдыққан адамдарда асқазан ішек жолдарында темірдің артық сіңірілуі жүреді. Темір организмде жинала бастайды, әсіресе бауырда көп жиналады. Егер сіздің отбасыңызда бұл ауруға шалдыққан адам болса немесе қазіргі таңда бар болса, онда сізде де осы аурудын пайда болу қаупі бар\r\n•	Екіншілік (жүре пайда болған) гемосидероз қан ауруларынан: талассемия немесе анемияның кейбір түрлері, қанды жиі құйып тұрудан пайда болуы мүмкін. Кейде гемосидероз созылмалы алкоголизммен және басқа аурумен ауыратын науқастарда кездесіп жатады.\r\n\r\nГемосидероз әйелдерге қарағанда ерлерде жиірек кездеседі. Ол әдетте европоидты нәсілдегі адамдарда кең таралған.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Іштегі ауру сезімі\r\n•	Шаршағыштық\r\n•	Терінің диффузды қараюы\r\n•	Буындағы ауру сезімі\r\n•	Әлсіздік\r\n•	Денеде шаштың азаюы\r\n•	Сексуальды қызығушылықтың жоғалуы\r\n•	Салмақ жоғалту\r\n•	Әлсіздік\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"508\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nГепатомегалия - бұл бауырдың мөлшерінің үлкеюі. Кейбір аурулар,инфекциялар, паразиттер, ісіктер, анемия, уытты күйлер, жүрек жетіспеушілігі, туа біткен жүрек аурулары және зат алмасудағы бұзылыстар сияқты кейбір аурулар гепатомегалияға әкелуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігер немесе мейірбике медициналық қарау жүргізеді. Бұл жағдайда бауыр мен көкбауырдың ұлғаюы, тері түсінің өзгеруі анықталуы мүмкін. \r\n\r\nДиагноз қою үшін мынадай қан талдаулары көмектсуі мүмкін:\r\n\r\n•	Ферритин деңгейі\r\n•	Темір деңгейі\r\n•	Трансферинмен қанығу пайызы (жоғары)\r\n\r\n Қосымша тексерулерге мыналарды жатқызуға болады:\r\n\r\n•	Қандағы қант (глюкозаның) деңгейін анықтау \r\n•	Альфа-фетопротеинді анықтау\r\n•	Жүрек функцияларын зерттеу үшін эхокардиограмма (ЭхоКГ) жасау\r\n•	Жүректің электрлік белсенділігін зерттеу үшін электрокардиограмма (ЭКГ) жасау\r\n•	КТ, МРТ және УДЗ секілді визуалды зерттеулер жүргізу\r\n•	Бауыр функциясын зерттеу \r\n\r\nАталмыш ауруды нақтылуға және ем тағайындауға бауыр биопсиясы немесе қан шығару процедурасы қажет болу мүмкін. Бұл процедурада организмдегі темір деңгейін азайту үшін қанның бірнеше мөлшері шығарылады.\r\n\r\nАурудың бар екендігін растау үшін отбасының басқа мүшелерінің осы генетикалық  ақаудың бар немен жоқтығын анықтау мақсатында тексеріс қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты ағзадан артық темірді алып тастау және ішкі мүшелердің кез келген зақыдануын емдеу болып табылады.\r\n\r\nҚан шығару деп аталатын процедура ағзадан артық темірді шығарудың ең жақсы әдісі болып табылады.\r\n\r\n•	Жарты литр қан әр апта сайын шығарылып тұрады. Бұл процедура қандағы темір деңгейі қалпына келгенге шейін орындалатын болады. Ол бірнеше айдан бірнеше жылға дейін созылуы мүмкін.\r\n•	Осыдан кейін қалыпты темір деңгейін ұстап тұру үшін бұл процедура сирек жүргізілетін болады.\r\n\r\nПроцедураның жиілігі сіздің симптомдарыңызға, қандағы гемоглобин деңгейіне және ферритинге, сонымен бірге органимзге тамақпен келетін темір мөлшеріне байланысты болады.\r\n\r\nТестостеронмен бірге гормональды терапия сексуальды қызығушылықты және екінші реттік жыныстық белгілердегі өзгерістерді қайта қалпына келтіруіне тағайындалады. Сонымен бірге диабет, артрит, бүйрек және жүрек жетіспеушілігін осыған сәйкес ем тағайындаған жөн.\r\n\r\nЕгер сізге гемосидероз диагнозы қойылса, сізге міндетті түрде арнайы диета ұстану қажет болады. Дәрігер немесе медбике сізге мынадай ұсыныстар беруі мүмкін:\r\n\r\n•	Алкогольдік ішімдікті ішпеңіз, әсіресе егер сізде бүйректің зақымдалуы болса.\r\n•	Құрамында темірді қамтитын препараттарды немесе витаминдерді ішпеңіз.\r\n•	Темір ыдыстарын қолданбаңыз.\r\n•	Тағам рационынан теңіз өнімдерін алып тастаңыз.\r\n•	Темірмен байытылған тағамдарды, мысалы, құрамында 100% темірді қамтитын құрқақ таңғы астарын жеуге болмайды.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nТиісті емсіз темірдің шымадан тыс болуы бүйректің бұзылуына алып келеді. \r\nАртық темір дененің басқа да жерлерінде жинақталуы мүмкін. Атап айтқанда, қалқанша безінде, аталық бездерінде, ұйқы безінде, гпиофизде, жүректе немесе буындарда. Өз уақытында жасалған ем артрит немесе қант диабеті, бүйрек аурулары, жүрек аурулары секілді асқынулардың алдын алуы мүмкін.\r\n\r\nСіздің өзіңізді сезінуіңіз және жағдайыңыз органдардың зақымдану дәрежесіне байланысты болады. Қан шығару көмегімен гемосидерозды ерте анықтау және емдеу арқылы кейбір органдардың зақымдалуын алдын алуға болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nАсқынулар келесі жағдайларға әкеледі:\r\n\r\n•	Бауыр циррозы\r\n•	Бүйрек жетіспеушілігі\r\n•	Бауырдың қатерлі ісігі\r\n\r\nАуру төмендегі басқа да аураулардың туындауына әкелуі мүмкін:\r\n\r\n•	Қантты диабет\r\n•	Жүрек аурулары\r\n•	Бактериальды инфекциялардың даму қаупі\r\n•	Аталық бездің атрофиясы\r\n•	Тері түсінің өзгерісі\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nГемосидероз симптомдары пайда болып жатса дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nЕгер сіздің отбасыңыздағы бір мүшесіне гемосидероз диагнозы орын алған болса, өзіңіздің емдеуші дәрігеріңізге (скрининг мақсатында) хабарласыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nОтбасының бір мүшесінде гемосидероз диагнозы болған жағдайда, скрининг жүргізу бұл ауруды бастапқы сатыларында анықтауға көмегін береді. Сондықтан емді барынша ерте бастау ағзалардың зақымдалуын алдын алады.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nТемірдің шамадан тыс болуы\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгемосидероз\r\nгемосидериннің артық жиналуы\r\nэритроциттердің күшті ыдырауы \r\nбастапқы гемосидероз\r\nекіншілік гемосидероз','translator',9,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Геморрагиялық қызба','','','kz','s','',0,'',1355,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213300,1576749300,1545213422,'Вирусты геморрагиялық қызбалар (ВГҚ) төрт түрлі вирус тудыратын аурулардың тобы болып саналады. Оларға мыналар жатады: Эбола, Марбург, Ласса және Сары қызба. ВГҚ-ның ортақ белгілері: олар көптеген органдарға әсер етеді, өз кезегінде қан тамырларды зақымдап, организмнің өзін-өзін реттеуін бұзады. Кейбір ВГҚ оңай өтеді, ал бірақ кейбіреуі, мысалы Эбола қызбасы немесе Марбург қызбасы ауыр өтіп, арты өлімге алып келеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Таралуы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nВирусты геморрагиялық қызбалар (ВГҚ) төрт түрлі вирус тудыратын аурулардың тобы болып саналады. Оларға мыналар жатады: Эбола, Марбург, Ласса және Сары қызба. ВГҚ-ның ортақ белгілері: олар көптеген органдарға әсер етеді, өз кезегінде қан тамырларды зақымдап, организмнің өзін-өзін реттеуін бұзады. Кейбір ВГҚ оңай өтеді, ал бірақ кейбіреуі, мысалы Эбола қызбасы немесе Марбург қызбасы ауыр өтіп, арты өлімге алып келеді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Таралуы__\r\n\r\nВГҚ бүкіл дүние жүзінде таралған. Нақты аурулар әдетте белгілі бір жануарлардың мекендейтін орындарымен ғана шектеледі. Мысалы, Ласса қызбасы Батыс Африканың ауыл аймақтарында, атап айтқанда вирусты тасымалдаушы тышқан мен егеуқұйрықтар өмір сүретін аймақпен шектелелген.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСаяхатшылар үшін қауіп-қатер аз, бірақ сіз осы аурулар пайда болған аймақтардан аулақ болуыңыз керек. Вирустық инфекциялардың кейбірін емдеудің тиімді әдістері жоқ болғандықтан, олардың биотерроризмге қарасты қолданылуы жөнінде сақтық бар.\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hemorrhagicfevers.html\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nвирустар\r\nқызба\r\nЭбола қызбасы\r\nЛасса қызбасы\r\nБөртпе\r\nҚан кету','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гемодиализ ','','','kz','s','',0,'',5734,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213420,1576749420,1545213681,'Диализ – бұл бүйректердің өз функцияларын дұрыс атқармаған кезде қолданылатын емдеу әдісі. Бұл процедура арқасында бүйректердің өздігінен атқара алмаған жағдайларда зиянды заттар қаннан алынады.\r\nБүйрек диализінің әр түрлі түрлері бар. Аталмыш мақала гемодиализге арналған.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Процедура не үшін жасалады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Қауіп__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Альтернативті атаулары__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиализ – бұл бүйректердің өз функцияларын дұрыс атқармаған кезде қолданылатын емдеу әдісі. Бұл процедура арқасында бүйректердің өздігінен атқара алмаған жағдайларда зиянды заттар қаннан алынады.\r\nБүйрек диализінің әр түрлі түрлері бар. Аталмыш мақала гемодиализге арналған.\r\n\r\nГЕМОДИАЛИЗ ДЕГЕН НЕ?\r\n\r\nГемодиализ кезінде қан уақытша ағзадан шығарылып, арнайы мембраналық аппараттан өткізіледі. Қандағы қалдықтар (несепнәр, тұздар және басқа да заттар) мембрана арқылы сыртқа шығып алып тасталынады, ал формалық элементтер, жасушалар және қан ақуыздары ағзаға қайта оралады. \r\n\r\nЕгер сіге гемодиализ жасалатын болса, медицина қызметкерлері сіздің қан тамырларыңызға жету жолын табуы қажет. Бұл процедура қол жеткізуді қамтамасыз ету деп аталады. Ол біраз уақыт (уақытша) немесе ұзақ уақыт (тұрақты) болуы мүмкін.\r\nУақытша қол жеткізуді қамтамасыз ету - үлкен венаға, әдетте мойнын, кеуде немесе шап аймағындағы аяқтың веналарына қуыс түтікті (катетер деп аталады) енгізеді. Бұл көбіне қысқа мерзім ішінде төтенше жағдайларда жасалады. Алайда, кейбір катетерлер бірнеше апта немесе бірнеше ай бойы қолданылуы мүмкін.\r\n\r\nТұрақты қол жеткізу хирургиялық әдіспен артерияны венаға жалғау арқылы жасалады, әдетте қолдағағы тамырларға. Оны қалыптастырудың екі әдісі:\r\n       \r\n•	Артерия мен вена тікелей бір-біріне байланыстырылады. Бірнеше айдан соң олар артериовенозды фистула түзеді (АВФ). Байланыстыру бұл типі инфицирленудің қаупін төммендетеді және ұзақ уақытқа сақталады.\r\n•	Жасанды мост (артериовенозды графт – АВГ) артерия мен венаны бірге байланыстырудың тағы бір әдісі. АВГ диализді бірнеше апта жасау үшін қолданылады.\r\n•	Диализ жасаған кезде, бір немесе екі ине қол жеткізу аймағында орналасады.\r\n\r\n\r\nДИАЛИЗ ҚАЙДА ЖАСАЛАДЫ?\r\n\r\nГемодиализ жиі арнайы диализ орталықтарындаф жасалады. Пациенттер, әдетте аптасына үш процедурадан алып тұрады. Әр процедура 3-4 сағат уақыт жасалынады. Көптеген пациенттер диализден бірнеше сағаттан соң шаршау сезінеді. Кейбір жағдайларда диализ үй жағдайында орындауға болады. Үй жағдайында диализ мына екі схеманын біреуімен жасаланады:\r\n•	Аптасына кем дегенде 5-7 күн өткізетін  қысқа процедуралар (2-3 сағаттан), \r\n•	Аптасына 3-6 түн ұйқы кезінде өткізетін ұзақ, түнгі процедуралар, \r\nДиализ процедурасы артериальды қысымның төмендеуіне септік болады. Көптеген пациенттер артериальды қысымды түсіретін препараттарды, бұл процедурадан кейін қажет етпейтін болады. Түнгі процедуралар кезінде токискалық заттар жақсырақ шығарылады. Олар баяу жасалынады, сол себепті жүрекке және қол жеткізу орнына жүктеме түспейді.\r\nДиализдік мейірбике пациенттерге диализді үй жағдайында жасауға үйрете алады. Пациенттер гемодиализға қажет аппаратты сатып алмауы керек. Ол аппараттар пациенттерге берілуі керек. Егер процедура үй жағлайында орындалатын болса, онда пациент өзі немесе оның бір көмекшісі мына нәрсені үйренуі шарт:\r\n•	Аппаратпен қолдану\r\n•	Қол жеткізу орнына инені сала білу\r\n•	Ем кезіңде аппарат пен артериальды қысымды тексеріп отыру\r\n•	Нәтижелерді сақтау\r\n•	Аппаратты тазалау\r\n•	Шығын материалдарға тапсырыс беру\r\n\r\nГРАФТ ПЕН ФИСТУЛАҒА КҮТІМ\r\n\r\nҚол жеткізу орнынан қысым түсуден аулақ болыңыз. Егер графт пен фистула тромбталса, онда жаңасын орнату қажет болады.\r\n\r\n•	Қол жеткізу аймағы бар қолдан қан қысымын тексеруге ешкімге рұқсат бермеңіз.\r\n•	Қол жеткізу аймағын немесе қолыңызды қысып тұратын киім кимеңіз\r\n•	Ұйқы кезінде қол жеткізу аймағы бар қолды қысып қалмаңыз\r\n•	Қолдарға ауыр заттарды көтеруде артық физикалық жүк түсірмеңіз\r\n•	Қол жеткізу аймағынан қан кетуден сақтаңыңыз\r\n•	Қол жеткізу аймағына крем немесе лосьондар қолданбаңыз\r\n\r\nҚол жеткізу орнында шаншу сезіліп тұру керектігін біліңіз. Ол сол аймақтың дұрыс істеп тұрғанын білдіреді. Егер ол сезім жоқ болып кетсе, міндетті түрде дәрігерге хабарласыңыз.\r\nДиализдің бір де бір сеансын өткізбеңіз. Уақытында келіп тұрғаңдығыңзыды қадағалаңыз. Көптеген орталықтарда жұмыс уақыты тығыз болады. Егер кешігіп қалсаңыз, уақытыңызды қайтара алмайтыңызды ұмытпаңыз.\r\n\r\nҚол жеткізу орнында ісіну, қан кету немесе инфицирлеу белгілеріне мән беріп тұрыңыз. Егер де сізде қызба немесе инфекцияның басқа белгілері болса дәрігерге хабарласыңыз.\r\nБүйректік диализ кезінде міндетті түрде диетаны ұстанып тұрыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Процедура не үшін жасалады__\r\n\r\nБүйректің негізгі қызметі – қандағы токсиндерді шығару болып табылады. Токсиндердің жиналуы өлімге алып келуі мүмкін.\r\n\r\nБүйрек тағы да мынадай қызмет атқарады:\r\n\r\n•	Ағзада су мөлшерін реттейді\r\n•	Натрий, калий, фосфор және басқада минерал мен витаминдердің тұрақтығын реттейді\r\n•	Сілтілі-қышқылды балансты сақтайды\r\n\r\nДиализ бүйректің созылмалы аурулары бар науқастарға қолданылады. Диализ жасау алдында, дәрігеріңіз және мейірбикеңіз сізбен осы процедура тағайындау тұралы сөйлеседі.\r\n\r\nБүйректің жедел жетіспеушілігі кезіңде де диализ қолдану мүмкін.\r\nКейбір жағдайларда гемодиализ организмнен у немесе наркотиктерді тез арада шығару үшін қолдану мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қауіп__\r\n\r\nГемодиализ жасау қауіптері:\r\n\r\n•	Қанға кішкентай аув көпіршігінің түсуі, ол өз кезегінде ауалық эмболия шақыру мүмкін.\r\n•	Қол жеткізу аймағынан қан кету\r\n•	Тырысу\r\n•	Электролитті дисбаланс\r\n•	Инфекция\r\n•	Жүрек ырғағының бұзылысы\r\n•	Төмен артериалды қысым\r\n•	Құсу және лоқсу\r\n\r\nТізім әлі толық емес.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Альтернативті атаулары__\r\n\r\nЖасанды бүйрек; Гемодиализ; Алмастырушы бүйректік терапия\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nгемодиализ\r\nжасанды бүйрек аппараты\r\nқан тазалау\r\nдиализ орталығы\r\nмедициналық процедура \r\nемдеу','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Екіншілік паркинсонизм','','','kz','s','',0,'',5798,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213660,1576749660,1545213985,'Екіншілік паркинсонизм Паркинсон ауруына ұқсас, бірақ  ол кейбір дәрі-дәрмектер, нерв жүйесінің бұзылыстары және басқа да аурулармен шақырылады.\r\n«Паркинсонизм» термині Паркинсон ауруына тән қимыл қозғалыстың өзгерісі бар барлық ауруларға қолданылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")} __Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм Паркинсон ауруына ұқсас, бірақ  ол кейбір дәрі-дәрмектер, нерв жүйесінің бұзылыстары және басқа да аурулармен шақырылады.\r\n«Паркинсонизм» термині Паркинсон ауруына тән қимыл қозғалыстың өзгерісі бар барлық ауруларға қолданылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПаркинсон ауруы - егде жастағы адамдар арасында кездесетін нерв жүйесінің ең көп тараған ауруларының бірі.\r\n\r\nПаркинсон ауруы дофамин синтезінің бұзылысынан туындайды. Дофамин – нейромедиатор (импульстарды бас миына жеткізетін активті зат). Бұл адам қозғалысына жауап беретін ми бөліктеріндегі жасушалардың функцияларын бұзылысына әкеледі. Ол өз кезегінде бұлшықет функциясының жоғалуына алып келеді. Уақыт өте келе ауру өрши бастайды. Бүгінгі күнде ми жасушаларының өлімінің нақты себебі анықталмады.\r\n\r\nЕкінші паркинсонизмге келесі аурулар себеп болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Энцефалит\r\n•	Менингит\r\n•	Инсульт\r\n•	Леви денешіктерінің диффузды ауруы\r\n•	Көптік жүйелі атрофия\r\n•	Прогрессиялаушы супрануклеарлы паралич\r\n\r\nЕкінші паркинсонизм келесі дәрі-дәрмектерді қолданумен байланысты болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Анестетикалық препараттардың әсерінен, бас миының зақымдануы (хирургиялық операция кезінде)\r\n•	Иісті газбен улану\r\n•	Сынап немесе басқа химиялық қосындылармен улану\r\n•	Наркотиктермен артық дозалану\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм даму оқиғалары инъекционды наркомандар, героинның синтетикалық түрін – МРТР атты наркотикалық препарат, қолданатындар арасында кездеседі. Мұндай жағдайлар сирек кездеседі және көбінесе созылмалы нашақорлар арасында кездеседі.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Мимиканың азаюы\r\n•	Қимыл қозғалыс кезінде қиындық\r\n•	Қимыл қозғалыстардың баяулауы (паралич)\r\n•	Бәсең дауыс, анық емес сөйлеу\r\n•	Денеде, қолдарда немесе аяқтарда кернеулік\r\n•	Қол мен иектің дірілдеуі\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм кезінде есте сақтау қабілеті төмендеу қаупі бар. Өйткені, екіншілік паркинсонизм шақыратын аурулар жиі деменцияға (кем ақылдыққа) алып келеді.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME} \r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігер екіншілік паркинсонизмды пациентті тексеруден және сұрастырудан кейін анықтау мүмкін. Соның өзінде кейбір симптомдарды бағалау оңай емес, әсіресе егде жастағы адамдарды тексеру кезінде.\r\n\r\nТексеру кезінде келісі жайт анықталуы мүмкін:\r\n\r\n•	Қозғалысты бастағанда және тоқтатқанда қиындықты сезіну\r\n•	Бұлшықеттің тонусының жоғарлауы\r\n•	Келбеттің бұзылысы\r\n•	Баяу, сүйретілген жүріс\r\n•	Қол мен иектің дірілдеуі\r\n\r\nРефлекстер әдетте қалыпты болады. Диагностика басқа ауруларды растауға немесе оларды жоққа шығаруға қажет.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕгер ауру дәрілік препараттардан туындаған болса, дәрігер емдеу курсын өзгертуді немесе тоқтатуды ұсынуы мүмкін. Дегенмен, емнің пайдасын симптомдар ауырлығымен салыстырып қарау керек. Емді өзгертуге немесе тоқтатуға болады, егер ол денсаулыққа пайдадан гөрі зиян әкелсе. \r\n\r\nИнсульт немесе инфекция секілді себеп факторларын емдеу аурудың симптомдарының ауырлығын төмендетуі мүмкін\r\n\r\nЕгер симптомдар сіздің күнделікті жұмысыңызға кедергі ететін болса, дәрігер сізге ем тағайындай алады. Осы ауруды емдеуде қолданылатын көптеген препараттардың қауіпті жанама әсерлері бар. Сондықтан сізге міндетті түрде медициналық тексеруден өту керек. Екінші паркинсонизм, әдетте, Паркинсон ауруынан гөрі дәрі-дәрмекпен емдеуге қиын келеді. Егер екіншілік паркинсонизмге шақырған себеп емдеуге жатпаса, онда ауруды тікелей емдеу қажет\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАнтипсихотикалық немесе басқа да препараттармен шақырылған екіншілік паркинсонизмді ерте себептерін анықтаған жағдайда ауру қайтымды болады. \r\n\r\nМынадай жағдайларды салдары қайтымды болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Бас миының наркотикалық заттармен зақымдануы\r\n•	Инфекциялар\r\n•	Токсиндер\r\n\r\nҚалған барлық себептер қайтымсыз және уақыт келе нашарлай береді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Күнделікті іс-әрекеттерді орындаудағы орын арлатын қиындықтар\r\n•	Жұтынудың қиындауы (тамақтану кезінде)\r\n•	Инвалидизация (әртүрлі дәрежеде)\r\n•	Құлаудың салдарынан жарақаттар\r\n•	Препараттардың жанама әсерлері\r\n\r\nКүш жоғалтудың (әлсіреудің) жанама әсерлері:\r\n\r\n•	Сілекейдің көп бөлінуі\r\n•	Терең веналардың тромбозы\r\n•	Нашар тамақтану\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм симптомдары пайда болғанда және жалпы жағдай нашарлағанда дәрігерлік көмекке жүгініңіз.\r\n\r\nСондай-ақ, мына симптомдар байда болғанда:\r\n\r\n•	Көңіл-күйдің өзгеруі\r\n•	Саңдырақтау\r\n•	Бас айналу\r\n•	Галлюцинациялар\r\n•	Еріксіз қимыл-қозғалыстар\r\n•	Ақыл ойдың жоғалуы\r\n•	Құсу неме лоқсу\r\n•	Препараттардың мүмкін жанам әсерлері\r\n•	Сана-сезімнің шатасуы немесе дезориентация\r\n\r\nЕгер найқас адамға үй жағдайында қарай алмасаңыз, онда дәрігерден кеңес алыңыз (ем басталғаннан кейін)\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм шақыратын себептерді емдеу ауру қаупін азайту мүмкін.\r\nҰзақ уақыт антипсхитокалық препараттарды қажет ететін ем алатын науқастарда екіншілік паркинсонизм дамуының алдын алуы ретінде әрқашан бақылауда болу қажет. Заманауи антипсихоктикалық препараттар екіншілік паркинсонизмді сирек шақырады.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм; Әдеттегі емес Паркинсон ауруы. \r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nпаркинсонизм\r\nекіншілік\r\nжүйке жүйесі\r\nқарт адамдар\r\nқол немесе аяққа күш салу\r\nқол мен иектің дірілдеуі','translator',12,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Акне','','','kz','s','',0,'',5983,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545213960,1576749960,1545216137,'Акне – тері ауры. Ол терінің түкті фолликуласынның өлі клеткалар мен тері майлармен бітелген кезде пайда болады. Бітелген фолликулдарда бактериялар көбейіп, терінің тітіркенуін шақырады.\r\n\r\nАкне терінің кез келген аймағында пайда болуы мүмкін. Көбінесе ол бет, мойын, кеуде және арқада кездеседі. Көптеген жағдайларда май бездері көп тері майын бөлетін ерте жасөспірімдік жаста пайда болады. Бірақ кейде олар есейген шақта да болуы мүмкін.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Акне дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Акненің пайда болу себебі қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Акне кімде пайда болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Акненің дамуына алып келетін факторлар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Акнені шақырмайтын факторлар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Акне қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Басқа емдеу әдістері бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Акнеден кейін тыртықтар қала ма?__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Акне дегеніміз не?__\r\n\r\nАкне – тері ауры. Ол терінің түкті фолликуласынның өлі клеткалар мен тері майлармен бітелген кезде пайда болады. Бітелген фолликулдарда бактериялар көбейіп, терінің тітіркенуін шақырады.\r\n\r\nАкне терінің кез келген аймағында пайда болуы мүмкін. Көбінесе ол бет, мойын, кеуде және арқада кездеседі. Көптеген жағдайларда май бездері көп тері майын бөлетін ерте жасөспірімдік жаста пайда болады. Бірақ кейде олар есейген шақта да болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Акненің пайда болу себебі қандай?__\r\n\r\nАкне терінің түкті фолликулдарының өлі клеткалармен және тері майымен бітелуінен пайда болады. Акненің бірнеше түрі бар:\r\n\r\n•	Ақ безеулер ерінің түкті фолликулдарының өлі клеткалармен және тері майымен бітелуінен пайда болады\r\n•	Егер түтікті фолликулының бітелуі тері бетіне жақын орналасса және ол ауамен байланыста болса, онда оның түсі қараяды. Мұны қара безеулер деп атайды. Бұл атау оның үстіне кір түсуімен байланысты емес.\r\n•	Егер бітелген түтікті фолликулдың қабырғасы зақымдалса, онда сол аймақ ісініп қызыл түйінге айналады. Мұндай зақымдану тері бетінде пайда болса, онда түйін безеуге айналады.\r\n•	Егер фолликул қабырғасы тері түбінде зақымдалса, онда түйіншектер немесе жылауықтар (кисталар) пайда болу мүмкін. Мұны кистозды акне деп атайды.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Акне кімде пайда болады?__\r\n\r\nАкне ер балаларда да, қыз балаларда да пайда болады. Әдетте ұл балаларда айқындау жүреді, себебі олардың май бездері көбірек май бөледі. Көптеген адамдарда акне симптомдары 25 жасында кетіп қалады. Сондай-ақ, ол есейген шақта да пайда болу мүмкін.\r\n\r\nБұл жерде тұқымқуалаушылық үлкен рөл атқарады. Егер сіздің анаңызда немесе әкеңізде акне болса, онда сізде акне пайда болу қаупі жоғарлайды.\r\n\r\nБасты көңілде сіздің иммундық жүйеңіздің жағдайы болмақ. Кейбір адамдар фолликулға түскен бактерияларға өте сезімтал болып келеді.\r\n \r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Акненің дамуына алып келетін факторлар__\r\n\r\n•	Гормональды бұзылыстар. Әсіресе жыныстық жетілу, менструация алдында (әйелдерде) немесе жүктілік кезінде\r\n•	Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау\r\n•	Теріге күтім және тотыққа арналған майлар, құрамында май бар косметикалық заттар\r\n•	Стресс\r\n•	Қандай да бір тері дефектілерін сығу\r\n•	Теріні қатты тазалау\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\nАкне шақырмайтын факторлар\r\n\r\n•	Балшық\r\n•	Шоколад немесе майлы тағамдар\r\n•	Сексуальды активтілік немесе мастурбация\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Акне қалай емделеді?__\r\n\r\nАкне емінде көптеген препараттар қолданылады. Олар дәрігердің рецептімен немесе рецептісіз де жіберіледі.\r\n\r\nБензоил асқын тотығы және салицил қышқылы ең тиімді препараттар болып табылады. Олар дәрігердің рецептінсіз жіберіледі. Бұл препараттар бактерияларды өлтіріп, майлы теріні құрғатады және қабыршақтануды болдырмайды. Олар гел, лосьон, крем және сабын түрінде шығарылады. Теріні акнеден тазалау 8 аптадай уақыт кетеді, тек содан кейін ғана тірінің жақсаруын байқайсыз. Егер 2 айдан кейін дәрігердің рецептісіз жіберілетін препараттар әсер бермесе, онда дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nБұл препараттарды қолдану кезінде жанама әсерлер болу мүмкін. Мысалы, тітіркену, күйдіру сезімі немесе тері қызаруы. Жанама әсерлері қатан болса, онда дәрігерге сол туралы айтыңыз.\r\n\r\nБұл препараттардаң басқа тағайындалатын дәрілік заттар:\r\n\r\n•	Ретин майы немесе кремі: Ретиноидтар (мысалы третиноин және адапален) теріге күніне бір рет жағылады. Көз, ауыз, мұрын жақтарға жағуға болмайды. Ретиноидтарды қолданған кезде күнге күю қаупі жоғалрайды. Жүкті әйелдерге және жүктілікті ұйымдастырып жатқан әйелдерге ретиноид тазаротен тағайындаламйды, себебі ол туа пайда болған дефекттерді шақыру мүмкін.\r\n•	Антибиотиктер: Акненің ауыр түрінде дәрігер сізге антибиотиктер тағайындайды. Бұндай антибиотиктер: миноциклин, доксициклин, тетрациклин. Антибиотиктер басқа препараттармен қосылыс ретінде тағайындалуы мүмкін. Олар таблетка, май және гел түрінде болады. Акне емінде жиі эритромицин және клиндамицин антибиотиктері бар гельдер қолданылады.\r\n•	Изотретиноин: Изотретиноин – қатты әсер ететін дәрілік зат. Акненің ауыр формаларында қолданылады. Бұл препараттың жанама әсерлері көп. Сізге дәрігердің тағайындауын қатан түрде сақтау қажет болады.\r\n•	Жүктілікке қарсы таблеткалар: жүктілікке қарсы таблеткалар әйелдерде акне емдеуінде қолданылады. Дәрігермен акне кезінде жүктілікке қарсы таблеткалардың артықшылығы мен кемшіліктері туралы ақылдасыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Басқа емдеу әдістері бар ма?__\r\n\r\nҚосымша әдістер ретінде косметикалық процедураларды жатқызуға болады. Мысалы, пилинг, тері абразиясы (дермабразия немесе микродермальды абразия), лазер немесе жарықпен емдеу. Бұл процедуралар безеуден болған тыртықтардың кетуіне көмектеседі. Жекеленген кистозды акнені аздаған мөлшерде стероидты препараттарды қабылдау арқылы емдеуге болады. Ол препаратты сізге отбасылық дәрігер немесе дерматолог тағайындап береді.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Акнеден кейін тыртықтар қала ма?__\r\n\r\nАкнеден кейін, әсіресе олардың кистозды формасынан кейін кейбір адамдарда тыртықтар қалады. Егер сіз акнені сықпасаңыз, онда тыртықтар аз болады немесе мүлдем болмайды. Оған қоса теріні қатаң тазалауға болмайды. Егер сізде тыртық пайда болса, қазіргі таңда көптеген емдеу әдістері бар.\r\n \r\n__Дереккөз:__ АҚШ-тың  Ұлттық денсаулық сақтау институттарының дерекқорынан алынды:  http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/acne.printerview.all.html\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nакне\r\nбезеулер\r\nбезеулік бөртпе\r\nбезеулік бөртпені емдеу\r\nтерілік бөртпе','translator',10,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Катаракта ','','','kz','s','',0,'',2978,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545278700,1576814700,1545279787,'__Катаракта__ - көз бұршағының ауыртпалықсыз бұлыңғырлануы. Әдетте, көз бұршағы мөлдір болып келеді және жарықты толық өткізеді.\r\n\r\nКөз бұршағының бұлыңғырлануына байланысты катаракта болған кезде, жарық көз алмасының ішкі ортасына көз торының (көздің артындағы жүйке тінінің қабатының) ішіне дейін ене алмайды. Бұл көз көруінің бұзылысына әкеледі.','__Катаракта__ - көз бұршағының ауыртпалықсыз бұлыңғырлануы. Әдетте, көз бұршағы мөлдір болып келеді және жарықты толық өткізеді.\r\n\r\nКөз бұршағының бұлыңғырлануына байланысты катаракта болған кезде, жарық көз алмасының ішкі ортасына көз торының (көздің артындағы жүйке тінінің қабатының) ішіне дейін ене алмайды. Бұл көз көруінің бұзылысына әкеледі.\r\n\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"509\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Туа біткен катаракта__. Кейбір сәбилер катарактамен туады немесе ол туылғаннан кейін көп ұзамай дамиды. Мұндай катаракта туа біткен деп аталады. Туа біткен катаракта жүктілік кезінде анадағы бар инфекциядан (мысалы, қызамықпен), сондай-ақ галактоземия сияқты зат алмасу ауруларынан болуы мүмкін.\r\n\r\n__Катаракта және қарттық__. Катаракта егде жастағы адамдарда жиі кездеседі және ол қартаюмен байланысты. 60 жастағы адамдардың көпшілігі көз бұршағының азғантай бұлыңғырлануымен сипатталады. 65-74 жас аралығындағы адамдардың шамамен 50 пайызында көз бұршағының бұлыңғырлануы орын алады. 75 жастан асқан адамдардың 70 пайызында катарактаның анық белгілері байқалады.\r\n\r\n__Қауіп факторлары__. Шылым шегу және күн сәулесінде шамадан тыс болу - қосымша қауіп факторлары. Сонымен қатар, катаракта көздің зақымдануынан кейін пайда болуы мүмкін. Ол кез-келген көз ауруларының асқынуы, белгілі бір дәрілік заттарды қолданғаннан кейін немесе белгілі бір аурулардың, мысалы, қант диабетінің пайда болуымен дамиды.\r\n\r\n__Симптомдары__. Катаракта кезінде көру бұзылысы түнгі уақытта көру қиындықтарымен сипатталады, жарқын жарыққа сезімталдығы артады. Кейіннен көздің көру бұзылысы күндізгі уақытқа тән болады. Мынадай шағымдар болады: бұлдырлық,  көздің бұлыңғырлығы, көзде «жұқа қабықтың» болуы. Кейде көзге қос көрінуі және көру кереғарлығының бұзылуы байқалады.\r\n\r\nЕресектерде катаракта жетілмеген, жетілген және артық жетілген болып бөлінеді. Көз бұршағында мөлдір аумақтары қалса, онда ол жетілмеген катаракта екендігін білдіреді. Жетілген  катаракта – бұл көз бұршағы толығымен бұлыңғырланса. Артық жетілген катарактада көз бұршағының беті жұмсақ болады және оның ішіндегісі капсуладан ағып кетуі мүмкін, ол өз кезегінде қабынуды және көздің басқа да бұзылысына әкеп соқтырады.\r\n\r\n__Емдеу__. Ересектердегі катаракта егер көру бұзылысы науқастың өмір сапасын нашарлатса, хирургиялық жолмен емделеді. Ол көз бұршағын алып тастаудан тұрады. Катаракта кезіндегі хирургиялық араласудың екі түрі бар: көз бұршағын алып тастайтын, бірақ оны жабатын капсуланың артқы жағы қалдырылатын эктракапсулярлы операция. Көз бұршағы капсуламен қоса толығымен алып тасталатын  интракапсулярлы әдіс.\r\n\r\nҚазіргі уақытта көз бұршағын ауыстырып салу сәтті жүзеге асырылуда. Әдетте катарактамен зақымдалған көз бұршағына синтетикалық линзалар қолданылады\r\n\r\nТуа біткен катарактаға арналған операция әдетте баланың алғашқы 3 айында жасалады.\r\n \r\n\'\'Көру қабілетінің нашарлауы немесе бұзылуы (ерлерде | әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nкөз бұршағының бұлыңғырлануы\r\nкөру бұзылысы\r\nтуа біткен','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Жұқпалы эритема','','','kz','s','',0,'',1728,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279780,1576815780,1545279867,'__Жұқпалы эритема__ (erythemainfectiosum) - балаларға тән жұқпалы вирусты ауру. \r\n\r\nӘдетте жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\n__Ол неден туындайды?__ Жұқпалы эритема B19 парвовирусынан туындайды. Ол көбінесе көктем мезгілінде мектепке дейінгі жастағы балаларға әсер етеді. Ауру әдетте бес күнге созылады.','__Жұқпалы эритема__ (erythemainfectiosum) - балаларға тән жұқпалы вирусты ауру. \r\n\r\nӘдетте жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\n__Ол неден туындайды?__ Жұқпалы эритема B19 парвовирусынан туындайды. Ол көбінесе көктем мезгілінде мектепке дейінгі жастағы балаларға әсер етеді. Ауру әдетте бес күнге созылады.\r\n\r\nЖұқпалы эритеманың ерте __симптомдары__ тұмауға ұқсайды; бұл симптомдардан кейін бет әлпетіне (ұрып-соғылған бетке ұқсас) бөртпе, сондай-ақ қолдың және аяқтың сыртқы жағына, құйрыққа және денеге қызғылт бөртпе шығады. Бөртпелер орталық бөліктен бастап, содан кейін шеткі аймақтан бастап біртіндеп жоғалады. Жиі жағдайларда бөртпе дене қызуының көтерілуімен, буындардағы ауырсынумен қатар жүреді.\r\n\r\nБұл ауру бөртпелер пайда болмастан бұрын бір апта ішінде өте жұқпалы болып табылады. Бөртпеер пайда болғаннан кейін әдетте бала жұқпалы емес деп саналады. Бөртпелер дене қызуының өзгеруіне, күн сәулесі және стресс факторларына баланысты бірнеше апта ішінде пайда болуы және жоғалуы мүмкін.\r\n\r\nЖұқпалы эритема балаларда жеңіл өтілуіне қарамастан, іштегі нәрестеге нақты қауіп тудыруы мүмкін. Жүкті әйелдер мұндай науқастармен байланысудан аулақ болу керек. Егер жүкті әйел жұқпалы эритемамен ауыратын баламен байланысқа түссе немесе жұқпалы эритема кезінде туындайтын бөртпеге ұқсас бөртпе пайда болса, бұл жағдайда дереу дәрігерге баруы керек.\r\n\r\nЖұқпалы эритеманы емдеу кезінде балаға қолайлы жағдай жасау қажет. Әдетте қызу басатын дәрі-дәрмектер қолданумен шектеледі. Сонымен қайтар, өзге қауіпті аурулар симптомдарын бақылап отыру керек: мысалы, дене қызуының 38.9 ° C көтерілуі немесе баланың қатты сырқат екенін көрсететін басқа да белгілер.\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nвирусты ауру\r\nбөртпе\r\nдене қызуы\r\nқалтырау; тоңып дірілдеу\r\n\r\n\r\n','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қыжыл ','','','kz','s','',0,'',824,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279840,1576815840,1545279903,'Қыжыл - бұл жағымсыз сезім немесе төстің артындағы күйдіретін ауырсыну.  Ол тамақтан кейін, тез арада адам жатқан кезде немесе алға еңкеюінен кейін пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, қыжыл, кейбір дәрі-дәрмектерді қабылдағаннан кейін де пайда болады.','Қыжыл - бұл жағымсыз сезім немесе төстің артындағы күйдіретін ауырсыну.  Ол тамақтан кейін, тез арада адам жатқан кезде немесе алға еңкеюінен кейін пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, қыжыл, кейбір дәрі-дәрмектерді қабылдағаннан кейін де пайда болады.\r\n\r\nҚыжыл асқазан шырынының өңешке кері ағымы кезінде пайда болады. Сондай-ақ, ол төстің артында, көкірек қуысының отрасында, ал кейде жұтқыншақтың артқы қабырғасында ауырсыну немесе ыңғайсыздық тудырады. Бұл ретте ауызда қышқыл немесе ащы дәм болуы мүмкін.\r\n\r\nҚыжылды антацидтер немесе басқада рецептсіз жіберілетін дәрілер (қышқылдарды азайтатын немесе байланыстыратын препараттар) жеңілдете алады\r\nҚыжыл асқазан-ішек жолдары ауруларының симптомы болып табылады.\r\n\r\n \r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқыжыл\r\nжағымсыз сезім\r\nкекірік\r\nтөстің артындағы ауырсыну\r\nауыздағы қышқыл немесе ащы дәм\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аяқ - қол проблемаларын тудыруы мүмкін дәрі-дәрмектер','','','kz','s','',0,'',1926,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279900,1576815900,1545279958,'Кейбір дәрі-дәрмектердің жанама әсерлері аяқ-қол проблемаларын тудыруы мүмкін. Көбінесе дәрігер басқа дәрі-дәрмектерді тағайындай алады. Сондай-ақ, проблемалардың пайда болу қаупін азайтуға көмектесетін препараттарды қабылдаудағы  белгілі бір тәсілдері болуы мүмкін.','Кейбір дәрі-дәрмектердің жанама әсерлері аяқ-қол проблемаларын тудыруы мүмкін. Көбінесе дәрігер басқа дәрі-дәрмектерді тағайындай алады. Сондай-ақ, проблемалардың пайда болу қаупін азайтуға көмектесетін препараттарды қабылдаудағы  белгілі бір тәсілдері болуы мүмкін.\r\n\r\nКейбір препараттар қанның ұю қаупін арттырады, оларға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Контрацептивті препараттар (оралды контрацептивтер). Темекі тартатын әйелдерде шылым шекпейтіндерге қарағанда қауіп жоғары.\r\n•	толықтырушы гормондық терапия\r\n\r\nКейбір дәрі-дәрмектердің және басқа заттардың жанама әсері бұлшықеттің қысылуы болуы мүмкін. Ол препараттарға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Хлорталидон (гибрантон), буметанид (буметр) немесе фуросемид (ласик) сияқты несеп айдатқыштар.\r\n•	Нейролептикалык дәрілер, мысалы, хлорпромазин (торазин) немесе галоперидол (галдол).\r\n•	Прохлорперазин (компазин) немесе прометазин (фенерган) сияқты жүрек айнуын басатын дәрілер.\r\n•	Эстроген.\r\n•	Алкоголь.\r\n•	Нифедипин (прокардия), амлодипин (норваск) немесе никардипин (карден) сияқты қан қысымын басатын дәрілер.\r\n•	Литий.\r\n•	Тербуталин немесе альбутерол сияқты Beta2-агонист.\r\n•	Симвастатин (Зокор) немесе аторвастатин (Липитор) сияқты холестеринді төмендететін дәрілер.\r\n\r\nБұлшықеттің қысылуы белгілі бір препараттарды, мысалы, стероидтар немесе  тыныштандыратын дәрілерді қолдануды тоқтатқан кезде пайда болуы мүмкін. Келесі дозаны қабылдамастан бұрын, медициналық препаратты тағайындаған дәрігермен хабарласыңыз. Бәлкім қабылдап жүрген дәрілік препараттың дозасын өзгерту керек немесе оны ауыстыруға, тоқтата тұруға тура келеді. Дәріні тағайындау қажет болмауы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сіз дәрігердің тағайындамаған дәрілік препаратты қабылдап жүрсеңіз, оны дереу тоқтату керек. Егер сіз препарат қабылдауды жалғастыру қажет деп ойласаңыз, кеңес алу үшін дәрігермен хабарласыңыз.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nконтрацептивтер\r\nэстроген\r\nалкоголь (ішімдік)\r\nдәрілер\r\nстероидтар\r\nпрепарат\r\nжанама әсерлер\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Мастопатия ','','','kz','s','',0,'',1333,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279960,1576815960,1545280008,'__Мастопатия__ (сүт безінің жаппай түйінделуі – сүт безіндегі фиброзды-кистозды өзгерістер) сүт безінің кең таралған күйі болып табылады. Мастопатия - дәнекер тіні және эпителий компоненттерінің ара қатынасының бұзылуымен, сүт безі тінінің өзгеруімен сипатталатын фиброзды-кистозды ауру. Мастопатия түрлі гормоналды бұзылулары (гиперэстрогения, прогестерон жетіспеушілігі және т.б.) бар әйелдердің 30-40% диагностикаланады.','__Мастопатия__ (сүт безінің жаппай түйінделуі – сүт безіндегі фиброзды-кистозды өзгерістер) сүт безінің кең таралған күйі болып табылады. Мастопатия - дәнекер тіні және эпителий компоненттерінің ара қатынасының бұзылуымен, сүт безі тінінің өзгеруімен сипатталатын фиброзды-кистозды ауру. Мастопатия түрлі гормоналды бұзылулары (гиперэстрогения, прогестерон жетіспеушілігі және т.б.) бар әйелдердің 30-40% диагностикаланады.\r\n\r\nСүт безінің жаппай түйінделуі әдетте етеккір алдында айқын байқалады және екі емшекте емшек ұшының айналасында және үстіңгі бөлігінде сезіледі.\r\n\r\nСүт безінің жаппай түйінделуі 35 жастан 50 жасқа дейінгі әйелдерге жиі кездеседі. Әдетте, ол етеккір үзілісі кезінде жоғалады. Гормондар алмастыратын терапия бойынша эстроген қабылдайтын әйелдерде бұл ауру жалғасуы мүмкін. \r\n\r\n__Дәрігер мастопатияны емдеуді__ мыналардан соң ғана тағайындайды:\r\n\r\n•	фиброкистоздық ауру түрін анықтаған соң\r\n•	репродуктивті жүйесін зерттегеннен соң\r\n•	гормоналды күйін анықтағаннан соң\r\n\r\n__Мастопатияны алдын алу.__ Егер емшекте өзгерістер анықталған жағдайда дер кезінде дәрігерге қаралу қажет. Әйел адамдарға 45 жастан кейін сүт бездерінің өзін-өзі тексеру, сондай-ақ маммолог қарауындағы профилактикалық зерттеулер маңызды болып табылады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nмастопатия\r\nемшек\r\nемшек ұшы\r\nсүт безі\r\nгормондар \r\nетеккір\r\n\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Маниакалды-депрессивті синдром ','','','kz','s','',0,'',5804,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545279960,1576815960,1545280116,'\'\'__Бұл не?__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром қозу кезеңдерімен, сондай-ақ депрессия кезеңдеріне ауысуымен сипатталады. Күтпеген жерден көңіл-күй өзгерістері пайда болады.\r\n\r\n\'\'__Себептері, жиілігі және қауіп факторлары.__\'\' Маниакалды-депрессивтік синдром көңіл-күйді реттеуге жауап беретін ми аумағының зақымдану нәтижесі болып табылады. Маниакалды күйде маниакалды-депрессивтік синдромы бар адам импульсивті және белсенді болады. Депрессияның фазасы мазасыздықпен, өзін-өзі төмен бағалау және өзіне-өзі қол жұмсау сезімімен сипатталады.','\'\'__Бұл не?__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром қозу кезеңдерімен, сондай-ақ депрессия кезеңдеріне ауысуымен сипатталады. Күтпеген жерден көңіл-күй өзгерістері пайда болады.\r\n\r\n\'\'__Себептері, жиілігі және қауіп факторлары.__\'\' Маниакалды-депрессивтік синдром көңіл-күйді реттеуге жауап беретін ми аумағының зақымдану нәтижесі болып табылады. Маниакалды күйде маниакалды-депрессивтік синдромы бар адам импульсивті және белсенді болады. Депрессияның фазасы мазасыздықпен, өзін-өзі төмен бағалау және өзіне-өзі қол жұмсау сезімімен сипатталады.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивтік синдромның екі негізгі типі бар. Бірінші типте депрессияның анық байқалуымен, кем дегенде маниакалды күйдегі бір толық эпизодтың болуы байқалады.Екінші типте адамда маниакалды күйдегі толық эпизоды сирек байқалады. Оның орнына синдромның бірінші формасындағы адамдарда байқалатын, жеткіліксіз шамада байқалатын энергияның және импульсивтіліктің өсуі – гипомания жағдайы болады.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті  синдромының аз білінетін формасы – циклотимия деп аталады. Ол аз білінетін депрессиямен гипомания кезеңдерін қамтиды.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдром бір деңгейде ерлер мен әйелдерге  әсер етеді және 15 жастан 25 жасқа дейін болатындығы байқалады. Синдромның себебі анық емес, бірақ нақты бір тұқымқуалайтын бейімділіктің бар екені белгілі.\r\n\r\n__Симптомдары __ \r\n\r\n\'\'__Маниакалды фаза__\'\' бірнеше күннен бірнеше айға дейін созылуы мүмкін және төмендегі белгілермен сипатталады:\r\n\r\n•	Көңіл-күйдің қозуы\r\n•	Ақыл-естің ауытқуы\r\n•	Жоғары белсенділік\r\n•	Адамда энергияның мол болуы\r\n•	Өзін-өзі ұстай алмау\r\n•	Өзін-өзі алдау, өзінің тым маңызды сезінудегі жалған пікір\r\n•	Белсенділік пен құштарлықтың күрт артуы\r\n•	Ретсіз, ойсыз жүріп тұру\r\n•	Рәсуасыздық\r\n•	Шектен тыс тамақтану, ішімдік ішу және наркотикті қолдану\r\n•	Ретсіз жыныстық қатынаста болу\r\n•	Мұқияттылықтың бұзылуы\r\n•	Ұйқыға қажеттіліктің азаюы\r\n•	Қозғыштық және тітіркену\r\n•	Өзіне-өзі ие болмау\r\n\r\nБұл белгілер бірінші типті маниакалды-депрессивті синдромда байқалады. Екінші типтегі адамдарда гипоманиялық эпизодтар жоғарыда көрсетілген белгілермен сипатталады, бірақ олар аз қарқындылыққа ие.\r\n\r\nДепрессивті фаза депрессияның бірқатар белгілерін қамтиды:\r\n\r\n•	Тұрақты қайғылы күй\r\n•	Шаршау және енжарлы\r\n•	Ұйқының бұзылуы\r\n•	Ұйқышылдық\r\n•	Ұйқысыздық \r\n•	Тамақтанудың бұзылуы: артық тамақтану немесе тойып жей алмау\r\n•	Тәбеттің жоғалуы және салмақ жоғалту\r\n•	Артық тамақтану\r\n•	Өзін-өзі бағалаудың жеткіліксіздігі\r\n•	Үмітсіздік сезімі, өзін кінәлау\r\n•	Мұқияттылықтың, есте сақтау қабілетінің бұзылуы, шешім қабылдауда қиындықтардың болуы\r\n•	Достардың жоқтығы\r\n•	Бұрындары рақаттана жасайтын әлеуметтік белсенділіктің болмауы\r\n•	Үнемі өлім туралы ойлар\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдромы бар адамдар өз-өзіне қол жұмсау қаупіне жиі ұшырайды. Екі фазада жағдайды ушықтыруға әкелетін спиртті шамадан тыс тұтынумен сипатталады,. Кейде екі фазаның араласып кетуі бар, яғни бір мезгілде маниакалды және депрессивті симптомдар байқалады. Мұны аралас күй деп атайды.\r\n\r\nСимптомдар және тесттер. Маниакалды-депрессивті синдром диагнозын қою көптеген факторларды қажет етеді. Диагнозды қою кезінде келесі әрекеттер маңызды рөл атқарады:\r\n\r\n•	Мінез-құлық пен көңіл-күйді бақылау\r\n•	Сырқатнаманы талдау, оның ішінде байқалған симптомдар және оның алдында қандай дәрі-дәрмектердің тағайындалғандығын қарау.\r\n•	Көңіл-күйдің бұзылу ұзақтығын бағалау\r\n•	Отбасылық бейімділікке мүмкіндігін талдау\r\n•	Симптомдардың физикалық себептерін мұқият физикалды  тексеру\r\n•	Қалқанша безінің бұзылуы мен есірткіні пайдалану мүмкіншілігін зертханалық зерттеулер арқылы қарау\r\n•	Отбасылық бейімділік мүмкіндігін зерттеу (бұл отбасы мүшелерімен және туыстарымен жеке сөйлесуді талап етеді).\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром жиі литий және карбамазепин сияқты көңіл-күйді тұрақтандыратын дәрі-дәрмектермен емделеді. Бұл маниакалды және депрессивті фазаларды өте тиімді емдеуге және болашақ симптомдарын алдын алудың әдісі ретінде қарастырыруға болады.\r\n\r\nАнтидепрессанттар аурудың депрессивті фазасында тиімді, әсіресе көңіл-күйді тұрақтандырғыштармен бірге қолданған кезде. Соңғысы маниакалды-депрессивті синдромды емдеуде маңызды рөл атқарады. Көңіл күй тұрақтандырғыштарынсыз антидепрессанттар маниакалды симптомдарды тудыруы мүмкін. Антипсихотикалық препараттар шындықты қабылдаудың бұзылуы сиптомдары бар пациенттерге тиімді. Бензодиаземиндер пайдалы болуы мүмкін. Кейде маниакалды-депрессивті синдромы бар пациенттер ауруханаға жатқызуды және ол жақта жағдайдың тұрақтандырылғанына дейін тұруды қажет етеді.\r\n\r\nЭлектротүйілу емдеу әдісі - психиатрияда емделудің ерекше түрі, ол анестезияның аясында сіңір тартылуын тудыратын электр тогын пайдаланады. Бірқатар зерттеулер дәрілер тиімсіз болған жағдайларда электротүйілуі емдеу әдісі депрессияны емдеуде ең тиімдісі болып табылатынын көрсетті.\r\n\r\nЖиі жеткілікті ұйқы көмегі арқылы көптеген науқастарды тұрақтандыруға қол жеткізуге болады. Психотерапия маниакалды-депрессивті синдромы бар науқастарға және олардың туыстарында пайдалы болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Болжамы.__\'\' Көңіл-күйді тұрақтандыратын дәрі-дәрмектер симптомдарды бақылауда тиімді болуы мүмкін. Дегенмен, науқастар дұрыс ем алуда, маниакалды күй және депрессияның эпизодтарының уақтылы ескертуде басқа адамдардың көмегіне мұқтаж болады.\r\n\r\nЖақсаруды сезінгенде немесе маниакалды күймен байланысты белсенділікке ниет пайда болған кезде, кейбір адамдар ем алуды тоқтатады. Бұл симптомдар жақсаруымен түсіндірілгенімен, олар бірқатар теріс салдарларға ие болуы мүмкін.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдромының зардаптарынан ең қауіптісі өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар. Маниакалды-депрессивті синдромы бар науқастарда өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар дереу түрде араласуды қажет етеді.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nдепрессия\r\nөзіне қол жұмсау\r\nантидепрессанттар\r\nмазасыздану\r\nкөңіл-күй\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қасағадағы биттер','','','kz','s','',0,'',4147,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280080,1576816080,1545280267,'\'\'__Қасағадағы биттер__\'\' - бұл жыныстық аймаққа еніп,  жұмыртқаларын жатқызатын алты аяқты кішкентай тіршілік иелері. Қасағадағы биттер, сондай-ақ қолтықасты аймақта, бастың шашты бетінде және қаста мекен етуі мүмкін.\r\n\r\n__Себептері мен қауіп факторлары__. Қасағадағы биттердің ғылыми атауы - \'\'Phthirus pubis\'\'. Жұқтыру жасөспірімдер арасында жиі кездеседі және венерологиялық ауру ретінде сипатталады. Жұқтыру қасағадағы биті бар адамдармен жыныстық қатынастар кезінде, көрпелерді және дәретхана орындықтарын қолданған кезде орын алуы мүмкін. Дүкендерде әйелдердің суға түсуге арналған костюмдері киіп өлшеп көру кезінде  жұқтыру оқиғалары да бар.','__Бұл не? __ \'\'__Қасағадағы биттер__\'\' - бұл жыныстық аймаққа еніп,  жұмыртқаларын жатқызатын алты аяқты кішкентай тіршілік иелері. Қасағадағы биттер, сондай-ақ қолтықасты аймақта, бастың шашты бетінде және қаста мекен етуі мүмкін.\r\n\r\n__Себептері мен қауіп факторлары__. Қасағадағы биттердің ғылыми атауы - \'\'Phthirus pubis\'\'. Жұқтыру жасөспірімдер арасында жиі кездеседі және венерологиялық ауру ретінде сипатталады. Жұқтыру қасағадағы биті бар адамдармен жыныстық қатынастар кезінде, көрпелерді және дәретхана орындықтарын қолданған кезде орын алуы мүмкін. Дүкендерде әйелдердің суға түсуге арналған костюмдері киіп өлшеп көру кезінде  жұқтыру оқиғалары да бар.\r\n\r\n__Қасағадағы биттердің симптомдары__ қасаға аймағында терінің тітіркенуі және қышуы арқылы сипатталады, ол түнде күшейеді. Себебі, қасағадағы биттер – паразиттер болып табылады, олардың тіршілік етулері үшін адамның қаны қажет болып табылады. Олар қасаға аймағындағы шаш фолликулдарына еніп, қанды сіңіреді. Сонымен қатар олар теріге химиялық заттар шығарады, өз кезегінде бұл қышытуды тудырады.\r\n\r\nКейде қасағадағы биттердің шағуы тері реакциясын тудырады. Өздігінен қасағадағы биттер тітіркенуді тудырмайды, тұрақты түрде тарау (қасыну) тері тітіркенуін тудырады, ал оны тарау (қасыну) терінің инфекцияны жұқтыруына  және екіншілік инфекцияның дамуына әкеледі.\r\n\r\nМұқият тексеру барысында диаметрі 1,2 мм өлшемді шағын жәндіктер - биттерді байқауға болады. Биттерді ұлғайтқыш шыны астында оңай анықтауға болады. Сондай-ақ, қасаға аймағындағы шаштарға бекітілген шағын жұмыртқаларды табуға болады.\r\n\r\nӘдетте қасағадағы биттер үшін қолайлы орналасу қасаға аймағы болса да, олар кірпіктерде де орналасуы мүмкін. Кішкентай балаларда блефарит (көздің инфекциясын) тудыруы мүмкін.\r\n\r\nАйта кету керек, биттер қасаға аймағынан басқа дененің басқа бөліктеріне, сондай-ақ бас тері бетіне де әсер етуі мүмкін.\r\n\r\n__Қауіп факторлары__ мынадай:\r\n\r\n•	Белсенді жыныстық өмірге ие жасөспірімдер\r\n•	Көптеген жыныстық серіктестердің болуы\r\n•	Қасағадағы биттерді жұқтырған адаммен жыныстық қатынаста болу\r\n•	Қасағадағы биттерді жұқтырған адаммен төсек-орындармен бөлісу\r\n\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•	Қасаға аймағында қышу\r\n•	Қасағадағы биттерді немесе олардың жұмыртқаларын көруге болады\r\n•	Жыныс аймағындағы шағу немесе жаралар\r\n•	Екіншілік инфекциямен байланысты болуы мүмкін болған терінің және жыныс аймағындағы басқа терінің зақымдалулары. \r\n\r\n__Диагностикалық тесттер.__ Жыныс аймағын тексеру шаштың негізіне бекітілген биттің кішкентай жұмыртқаларын, сондай-ақ ересек жәндіктерді табуға көмектеседі. Соңғылары микроскоп арқылы оңай анықталады. Олар көптеген аяқтармен теңіз шаяндарына ұқсайтындықтан, олар теңіз шаяны тәрізді жәндіктер деп аталады.\r\n\r\n__Емдеу. __Қасағадағы биттерді емдеу үшін қасаға аймағын дезинфекциялау құралдарын қолдану арқылы мұқият жуып алу жеткілікті. Сусабынмен 5 минут бойы мұқият жуу өте тиімді болуы мүмкін. Бұдан басқа жұмыртқаны алып тастау үшін қасаға аймағы шаштарын мұқият тарау керек. Кейде тарау кезінде жұмыртқаны кетіруге көмектесетін сірке суын қолдану ұсынылады. Емдеу үшін антипаразитті заттарды қолдануға болады және емдеудің бір курсы әдетте жеткілікті.\r\n\r\nЕмдеу кезінде киімді ыстық сумен мұқият жуыңыз. Жууға болмайтын киім-кешек антипаразитті заттармен өңделіп, 10-14 күн ішінде полиэтиленді пакеттерде сақталады. Қасағадағы биттер анықталған тұлғалар жыныстық жолмен берілетін басқа да ауруларына тексерілуі қажет. \r\n\r\n__Болжамы.__ Қасағадағы биттерді жою үшін сәйкес өңдеумен бірге адекватты емдеу өте тиімді болып табылады.\r\n\r\n__Асқынуы.__ Екіншілік инфекция тарану нәтижесінде байқалуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Ескерту.__\'\' Қасағадағы биттерді жұқтырған адамдармен байланыста болмау өте маңызды. Сонымен қатар жеке гигиена ережелерін сақтау қажет. Сондай-ақ, киім сатып алу кезінде шомылу костюмдерін киіп, өлшеп көруге жол бермеу керек. Алайда, сіз әлі де шомылу костюмін киіп, оны өлшеп көру жөн деп ойласаңыз, қасағадағы биттер инфекциясының алдын алу үшін өз іш киімдеріңізбен бірге өлшеп көрген жөн.\r\n\r\n\'\'Жыныс мүшелерінің тітіркенуі (әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқасағадағы биттер\r\nқышу, қышыту\r\nқасаға аймағы \r\nжасөспірімдер\r\nжыныстық өмір\r\nшағу','translator',8,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Лимфогранулематоз ','','','kz','s','',0,'',1222,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280260,1576816260,1545280336,'__Лимфогранулематоз__ (Ходжкин ауруы) - қатерлі лимфомаларға жататын аурулардың үлкен бір тобы болып табылады. Яғни, бұл лимфа жүйесінің  (адамды аурудан қорғайтын, организм мен қанағым тіндерінің арасындағы сұйықтықты, лимфа мен қоректік заттарды тасымалдайтын жолдарының) қатерлі ісігі.','__Лимфогранулематоз__ (Ходжкин ауруы) - қатерлі лимфомаларға жататын аурулардың үлкен бір тобы болып табылады. Яғни, бұл лимфа жүйесінің  (адамды аурудан қорғайтын, организм мен қанағым тіндерінің арасындағы сұйықтықты, лимфа мен қоректік заттарды тасымалдайтын жолдарының) қатерлі ісігі.\r\n\r\n\'\'__Лимфогрануломатоздың симптомдарына__\'\' лимфа түйіндердің ұлғаюы, безгек, тәбет жоғалту, салмақ жоғалту және түндегі тершеңдік жатады. Ауру әдетте толық денсаулық жағдайында жатыр мойны мен бғана үсті лимфа түйіндерінің зақымдануынан басталады. Бұл жағдайда, әдетте, лимфа түйіндер ұлғайған, ауыртпалықсыз болады. Ересек пациенттерде көкірек аралық лимфа түйіндерінің қатысуымен сипатталады және бұл өзгерістер кеуде рентгенінде анық көрінеді. Процесс көкірек органдарын қамтуы мүмкін. Диафрагманың төменгі бөлігіндегі лимфа түйіндер әлдеқайда аз қамтылады.\r\n\r\n\'\'__Лимфогрануломатоздың диагностикасы__\'\' Ходжкин жасушалары және Березовский-Штернберг жасушаларын анықтаумен негізделеді.\r\n\r\nЛимфогрануломатозбен әйелдерге қарағанда ерлер жиі зақымданады.\r\n\r\nЛимфогрануломатоздың себебі белгісіз.\r\n\r\n\'\'__Лимфогрануломатозды емдеу__\'\' лимфоманың сатысына байланысты, сондай-ақ ол химиялық және сәулелік терапияны қамтуы мүмкін.\r\n\r\n','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Түбірлік каналды емдеу ','','','kz','s','',0,'',474,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280320,1576816320,1545280365,'Түбірлік каналды емдеу (тіс ұлпасының түбірлік каналы деп те аталады) – бұл тістің инфекцияланған ядросын (ұлпасын) жою процедурасы. Ол тіс ауруын азайтуға жағдай жасайды, инфекцияның таралуын тоқтатады және емдеуді жеделдетеді.','Түбірлік каналды емдеу (тіс ұлпасының түбірлік каналы деп те аталады) – бұл тістің инфекцияланған ядросын (ұлпасын) жою процедурасы. Ол тіс ауруын азайтуға жағдай жасайды, инфекцияның таралуын тоқтатады және емдеуді жеделдетеді.\r\n\r\nТістің сау ұлпасы тісті қоректендіреді және инфекциямен күреседі. Қуыстың кеңеюі немесе сызаттардың пайда болуы салдарынан ұлпа зақымданса, инфекция жұқтыру мүмкін. Инфекция ауырсынуды тудырып, сондай-ақ іріңнің пайда болуына әкелуі мүмкін.\r\n','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Демікпені бронходилятаторлардың көмегімен емдеу ','','','kz','s','',0,'',482,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280320,1576816320,1545280417,'__Бронходилятаторлар__ тыныс-алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.','__Бронходилятаторлар__ тыныс-алу жолдары саңылауын тарылтатын бұлшықет сақинасын әлсірету арқылы демікпе симптомдарын жеңілдетеді. Олардың бұл әрекеті тыныс алу жолдарының жылдам ашылуына әкеліп, үлкен көлемдегі ауаның өкпеге кіріп шығуына мүмкіндік береді. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилятаторлар, сондай-ақ, өкпені  шырыштан тазартуға көмектеседі. Тыныс-алу жолдары ашылуымен, шырыштың ілгеріленуі үшін бос орын ашылады. Өз кезегінде шырыш жөтелмен бірге шығуы мүмкін.','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Кекірікке, газдың жиналуына немесе іштің кебуіне әкеп соқтыратын дәрілік препараттар','','','kz','s','',0,'',842,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280380,1576816380,1545280453,'Тағайындалған және тағайындалмаған препараттар, сондай-ақ диеталық препараттар ішті газдау, кептіру кезіндегі мынадай жағымсыз әсерлерге әкеледі:\r\n\r\n•	Ауырсынғанды қатты сездірмейтін наркотикалық препараттар.\r\n•	Имодиум, каопектейт и ломотил  секілді дияреяны емдеуге қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл қоспаларды шамадан тыс, аз уақыт аралығында көп пайдаланған жағдайда,  көбіне газ бен іштің кебу сезіміне әкеп соқтырады.\r\n•	Цетрусель немесе Фиберкон секілді жаппай өндіріс құралдары.\r\n•	Темірқұрамдас қоспалар.','Тағайындалған және тағайындалмаған препараттар, сондай-ақ диеталық препараттар ішті газдау, кептіру кезіндегі мынадай жағымсыз әсерлерге әкеледі:\r\n\r\n•	Ауырсынғанды қатты сездірмейтін наркотикалық препараттар.\r\n•	Имодиум, каопектейт и ломотил  секілді дияреяны емдеуге қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл қоспаларды шамадан тыс, аз уақыт аралығында көп пайдаланған жағдайда,  көбіне газ бен іштің кебу сезіміне әкеп соқтырады.\r\n•	Цетрусель немесе Фиберкон секілді жаппай өндіріс құралдары.\r\n•	Темірқұрамдас қоспалар.\r\n\r\nДәрілік препараттарды немесе қоспаларды симптомдардың себебі ретінде қарастырған жөн. Әсіресе жаңа препараттар мен қоспаларды қабылдағаннан кейін пайда болған кезде. Егер кекіріктің немесе іштің кебуінің пайда болуы себебі қабылданып жүрген дәрілік препараттар болса, дәрігер сізге басқа препараттарды тағайындай алады.\r\n','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тамақтың ісіп ауруы (Круп)','','','kz','s','',0,'',6909,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280440,1576816440,1545280701,'Круп (тамақтың ісіп ауруы) – бұл ауру, тоқтаусыз қатты жөтелген кезде, демнің қысылған кезінде мазалайды.  Круп  дыбыс байламының айналасындағы тіндердің ісінуінен туындайды.  Бұл жағдай сәбилерде  және  жас балаларда жиі кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКруп (тамақтың ісіп ауруы) – бұл ауру, тоқтаусыз қатты жөтелген кезде, демнің қысылған кезінде мазалайды.  Круп  дыбыс байламының айналасындағы тіндердің ісінуінен туындайды.  Бұл жағдай сәбилерде  және  жас балаларда жиі кездеседі.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКрупты дамытатын себептерге мыналар жатуы мүмкін:\r\n\r\n•	Вирусты инфекция (барынша көп таралған себеп)\r\n•	Бактериялық инфекция\r\n•	Аллергия\r\n•	Тыныс алу жолдарын тітіркендіретін бір заттарды ауамен жұтып алғаннан\r\n\r\nКруптың туындауының бірден-бір себебі парагрипп вирусы.  Ал крупты тудыратын басқа вирусқа РСВ, қызылша вирусы, аденовирус және тұмау вирустары жатады.\r\n\r\nКруп бір кездері дифтерия бактериясынан туындап, өлімге апаратын ауру болған. Қазір ол заманауи антибиотиктермен емделеді, оның алдын алу үшін екпе салынады.  Қазіргі уақытта, круп көбінесе жеңіл кетеді. Дегенмен, ол әлі де қауіпті болуы мүмкін.\r\n\r\nКруп көп жағдайда, 3 айдан 5 жасқа дейінгі балалар арасында және басқада жас топтарында дамиды.Кейбір балаларға круп әбден орнығап қалған, сондықтан олар бұл аурумен бірнеше рет ауруы мүмкін.\r\n\r\nАҚШ-та круп қазан және наурыз кезеңдерінің арасында барынша таралған, бірақ ол жылдың басқа мезгілдерінде де кездесуі мүмкін.\r\n\r\nКруптың ауыр ағымы жоғарғы тыныс алу жолдарының бактериялық инфекциясынмен байланысты.  Бұл жағдай бактериялы кеңірдек деп аталады және емхенелық жағдайда емдеуді қажет етеді, сонымен қатар, ішкі күретамырға антибиотиктер енгізіледі.  Қабынған процесс көмеймен қатысты болып кетсе, кеңірдек саңлауы толықтай жабылуы мүмкін, мұндай өмірге қаупті жағдай  -  эпиглоттит деп аталады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКруп  «үргендей» жөтел түрінде пайда болады. Бірнеше күн бойы үрмелі жөтел туындайды, мұндай, жеңіл тұмау секілді, симптомдар көбінесе балаларда болады. Жөтел өршіген сайын, баланың тыныс алуы қиындай түседі немесе стридор пайда болады (тосын болатын, кеудедегі дыбыс, ол әсіресе дем шығарған кезде туындайды).\r\n\r\nАсқынған жағдай көбінесе түнде орын алады.  Көбінесе ол 5 немесе 6 түнге дейін созылады, бірақ аурудың шегі алғашқы 2-ші түнде-ақ  білінеді. Кей жағдайда ғана круп аптаға дейін созылады. Егер круп аптадан асып кетсе,  қайталанбалы ағымда болс, онда сіз бірден дәрігерге тексеріліңіз, ол бұл жағдайдың себебін анықтап береді.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nБалаларға  дәрігерлік тексеру жасалғаннан кейін диагноз қойылады.  Кейде дәрігер крупты, баланың жөтелін телефоннан естіп-ақ анықтай алады. Кей жағдайда диагностикалау үшін, рентгенология сияқты әдістерді өткізу қажет болады.   \r\n\r\nЖалпы тексеру өткізу арқылы дем алу кезіндегі кеуде жасушаларының қысылуын анықтауға болады. Стетоскоптың көмегімен кеуде жасушасын тыңдағанда созылған дем алу немесе дем шығару, сырыл және демнің біртүрлі шығуы байқалады.\r\n\r\nТамақты қарау кезінде, көмейдің қызарғаны білінуі мүмкін. Мойынға рентгенография өткізген кезде, бөгде дене не болмаса кеңірдек саңлауының тарылғаны көрінуі мүмкін\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөп жағдайда крупты үйде емдесе де жақсы ем қонады, бірақ сіз түнде болса да ем қабылдау жайында дәрігермен хабарласып кеңесіп алғаныңыз дұрыс.\r\n\r\nСалқын немесе дымқыл ауа жеңілдік беруі мүмкін. Бастапқыда баланы ванна буына кіргізіп көріңіз немесе салқын түнгі ауа шығарыңыз. Егер сізде ауаылғалдандырғыш болса, баланың жатын бөлмесіне бірнеше түндер бойы қосып қойыңыз.\r\n\r\nАцитаминофеннің баланың жағдайын жеңілдетуге көмегі тиеді, ыстықты  басып, тынысын жеңілдетеді. Дәрігермен  дәрілерді қолданудың қажеттілігі жайында кеңеспей тұрып,  жөтелге қарсы дәрі-дәрмектерді қолданбаңыз. \r\n\r\nСтериоидты дәрілік препараттардың әсері өте жақсы болуы мүмкін. Олар круптың симптомдарын жеңілдетеді. Сондай-ақ  құрамында аэрозолдары бар дәрілік препараттар да жақсы әсерді игереді.\r\n\r\nАурудың салмақты ағымында ауруғанаға госпитализациялау керек. Симптомдардың көтерілуі, тыныс алу жолдарындағы тұрақты мәселелер, шаршау, терінің көгілдір түске боялуы немесе сусыздану дәрігердің көмегіне жүгінуді немесе ауруханаға жатқызу керектігін білдіреді. \r\n\r\nДәрі-дәрмектер жоғары тыныс алу жолдарының ісігін басу мақсатында қолданылады.  Ішке қабылдау үшін аэрозолды рацемикалық эпинефрин, кортикостероидтар тағайындалады. Мысалы, дексаметазон және преднизолон, сондай-ақ, ингаляциялау немесе кортикостероидтың иньекциялық түрі қолданылады. Ылғалды оттегі әдетте, төсектің астында орналасқан  оттекті шатырға  беріледі. Бактериялық инфекция антибактериялды терапияны тағайындауды қажет етеді.\r\n\r\nТыныс алу жолдарының обструкциясы асқынғанда интубация өткізуді қажет етеді (түтікше мұрын немесе ауыз арқылы, көмекейден өкпеге ауа жіберу үшін кіргізіледі). Сусызданған кезінде  тамырға сұйықтық енгізу тағайындалады. Кейбір жағдайларда кортикостероидтерді тағайындайды.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте, вирусты этиологиялық круп  3-7 күннен кейін сауыға басатайды. Бактериялық этиолгиялық круп кезінде  қажетті терапияны қолданса, нәтижесі оң болмақ. \r\nТыныс алу жолдарының обструкциясын дұрыс емдемеген жағдайда респираторлы дистресс дамуы мүмкін (тыныс алудың қиындауы) немесе тыныс ала алмай қалады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Респираторлы дистресс\r\n•	Тыныс ала алмау\r\n•	Эпиглоттит\r\n•	Бактериалы трахеит\r\n•	Ателектаз (өкпенің жартылай бөлінуі)\r\n•	Сусыздану \r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nКруп көбінесе үй жағдайында да жақсы емделеді.  Сіз дәрігеріңізбен тек телефон арқылы ғана сөйлесіп,  емдеудің жеткілікті қолданымдарын алсаңыз болады.\r\n\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, жедел медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n\r\n•	Круп белгілі бір жәндіктің шағуынын немесе қандай да бір затты жұтынып алғаннан пайда болса;\r\n•	Баланың еріндері көгеріп, немесе терісі көгілдір түске боялса;\r\n•	Баланың сілекейі ақса;\r\n•	Баланың жұтынуында мәслелер туындаса;\r\n\r\nМынадай жағдайлардың ауырлығына байланысты,  дереу арада дәрігерге  немесе жедел жәрдем қызметкерлеріне хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Стридор (дем алғанда естілетін  дыбыс)\r\n•	Тыныс алғанда қабырға араларының тартылуы\r\n•	Тыныс алған кезде қосымша күш жұмсау\r\n•	Агитация немесе тықыршу\r\n•	Үй жағдайындағы терапияның әсері болмауы\r\n\r\nМәселе оңалады деп, таңға дейін күтпеңіз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу __\r\n\r\nҚолыңызды жиі жуып тұрыңыз, респираторлы инфекциялы ауру адаммен тығыз байланыста болмаңыз.\r\n\r\nДифтериге, гемофилиялық таяқшаларына және қызылшаға қарсы екпе салдырыңыз.\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000959.htm\r\n\r\n','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қанағым және эрекция проблемалары','','','kz','s','',0,'',1083,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280680,1576816680,1545280743,'Үңгірлі дене – аталық жыныс мүшесі денесінің әр жақ бойындағы кеуекті қуыстар. Эрекция кезінде осы қуыстардағы бірыңғай салалы бұлшықет босаңсиды, аталық жыныс мүшесі артериялары арқылы қан өтіп, және қуыс қанға толып кеңейтіледі. Кеңейген қуыстар веналарды (әдеттегі жағдайда аталық жыныс мүшесі қанды шығарады) басу арқылы қанды ішінде ұстап, аталық жыныс мүшесін түзу етеді.','Үңгірлі дене – аталық жыныс мүшесі денесінің әр жақ бойындағы кеуекті қуыстар. Эрекция кезінде осы қуыстардағы бірыңғай салалы бұлшықет босаңсиды, аталық жыныс мүшесі артериялары арқылы қан өтіп, және қуыс қанға толып кеңейтіледі. Кеңейген қуыстар веналарды (әдеттегі жағдайда аталық жыныс мүшесі қанды шығарады) басу арқылы қанды ішінде ұстап, аталық жыныс мүшесін түзу етеді.\r\n\r\nЭякуляциядан кейін немесе жыныстық қозу жоғалған соң артериялар тарылып, веналар кеңейеді, содан соң қан қайта кетеді. Аталық жыныс мүшесі қатты емес болып қалады.\r\n\r\nАталық жыныс мүшесін қанмен қамтамасыз ететін және одан қанды шығаратын артерия, сонымен бірге веналардағы бұзылыстар эрекциямен байланысты проблемаларға алып келуі мүмкін. Артериялардағы бұзылыстар мыналардан болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Аталық жыныс мүшесіндегі артериялардың қатаюы (атеросклероз).\r\nБұл аталық жыныс мүшесін қанмен толтыратын артериялардағы қан ағымын жауып тастауы мүмкін.\r\n•	Дәрі-дәрмектің жанама әсері (мысалы, жоғары қысымға қарсы кейбір дәрі-дәрмектер).\r\n•	Аталық жыныс мүшесі үңгірлі денесінің веналарынан қанның ағуы.\r\n','translator',7,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қанталау (көгеру немесе гематома түзілу)','','','kz','s','',0,'',3012,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280740,1576816740,1545280821,'__Қанталау немесе көгеру (гематома)__ – бұл дененің жарақат алуының салдарынан туындайтын жағдай.  Ол қантамырларының жарылғандығының және тері асты жиналған тіндерінің зақымдануының нәтижесінің көрінісі. ','\'\'__Бұл не?__\'\' __Қанталау немесе көгеру (гематома)__ – бұл дененің жарақат алуының салдарынан туындайтын жағдай.  Ол қантамырларының жарылғандығының және тері асты жиналған тіндерінің зақымдануының нәтижесінің көрінісі. \r\n\r\n\'\'__Себептері.__\'\' Азғантай  түзілген қанталаулар байқамай жарақаттанып қалғанда жиі болып тұрады.  Осындай кезде аздаған ісінулер де кезедеседі. Қанталаулар аздап үлкеюі де мүмкін, оның бірнеше себептері бар. Мысалы, сіздің қанайналымыңыз бұзылуы мүмкін немесе сіз артық тромбтүзілімдерді жою үшін қан сұйылтқыш дәрі-дәрмектерді  қолданып жүруіңіз мүмкін. Ондай дәрілерге асперин жатады, және оны  ересек жастағы адамдардың қолданбай-ақ қойғаны абзал, себебі ол дәрі жүрек қантамырлары ауруының қаупін арттырады.\r\n\r\nҚанталаудың (гематомалардың) үш негізгі түрі бар, олар жарақаттың тереңдеуіне байланысты ажыратылады.\r\n\r\n1.	Тері үстілік;\r\n2.	Бұлшықет ішілік;\r\n3.	Сүйектік\r\n\r\n\'\'__Симптомдары. __\'\'Басты симптомы – ол ауырсынуы, ісінуі және жарақат алған жердің терісінің түсі – қызыл-күлгін түске енуі, және ақырындап көгеріп, артынан жасыл, жасыл-сары түске енуі жатады. \r\n\r\nҚанталаулар бірнеше күннен ай жуық уақытқа дейін сақталады. Қанталаулардың көпшілігі қауіптілікке ұрындырмайды. Кейде қанталаған жерлер барлық денеге таралады. Аяқтағы қанталаулар, бет пен қолға қарағанда ұзақ уақыт бойы кеипей жүреді. Бұл аурудың ең ауыры және қатты ауыртатыны сүйектік гематома  болып саналады.\r\n\r\nАлғашқы көмек:\r\n\r\n•	5-10 минут мұз басыңыз. Бұл ісіктің басылуына  және канталаған жердің тез қалпына келуіне септігін тигізеді. Ең дұрысы мұзды пластикалық қалташа мен немесе қағаз не, матамен орап алып ұстаған дұрыс. Бір ескертерлігі, мұзды дененің зақымданған жеріне басып жүрмеңіз.\r\n•	Ауруын басу үшін, ауруын басатын дәрілерді қолдануға болады.\r\n•	Амал болса, зақымдалған жерді, жүрек тұсынан жоғары көтеріп ұсстау керек. Сонда, жарақаттарған жердегі ісіктің тез басылуына жағдай туады.\r\n\r\n\'\'__Емдеу. __\'\'Азғантай қанталау кезінде, әдетте, үй жағдайындағы ем-шаралар жеткілікті болады. Ең бастысы жарақат алғаннан кейін салмақ түсіруден сақтану керек. Иненің көмегімен қанталаған жерді соруға тырыспаңыз. Жарақаттан кейін 30 минуттың ішінде түзілген, үлкен ауыртатын ісінген қанталаулар, қауіпті жарақат боуы мүмкін, олар мысалы: \r\n\r\n•	Байламдардың қатты созылуынан;\r\n•	Сынықтан;\r\n•	Шығудан;\r\n•	Орташа немесе үлкен қантамырлардың зақымдануынан;\r\n•	Қанайналымының бұзылуынан.\r\n\r\nШұғыл ем қолдану арқылы асқынудың алдын алып, көгерудің тез қалыпқа келуіне ықпал жасалады. Егер сіз жарақат алған жерден немесе қанталаудың пайда болған орыннан қатты ауырсыну мен қысымды сезінсеңіз, дереу дәрігерге қаралыңыз, себебі бұл қанданудың азғантай  бұзылуының дәлелі болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл денсаулыққа төніп тұрған қауіптіліктің дәп өзі болуы да ғажап емес. \r\n\r\nСондай-ақ, сіз инфекцияның түскенін сезсеңіз, теріңіз қызарып және жарақат алған жеріңіздің қысымы көтеріліп бара жатса, ірінді бөлінділер пайда болса, жалпы қалтырау немесе басқа да белгілер білінсе, дереу дәрігерге қаралыңыз. \r\n\r\n','translator',6,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Сынықтың, буынның шығып кетуінің немесе байламдардың қатты созылу салдарынан болатын сүйек-буын деформациясы','','','kz','s','',0,'',1528,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280800,1576816800,1545280887,'Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы көбінесе, аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуының себебі болып табылады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы келесі жағдайларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n•	Қатты ауырсыну.\r\n•	Ісіну және гематомалардың (қанталаулардың) түзілуі.\r\n•	Сүйектің жылжуының сезілуі. \r\n•	Буынның салбырауы.\r\n•	Аяқ-қол немесе буынның дұрыс қозғалмауы.\r\n•	Буынның қысылуы (бүгілмейді немесе түзелмейді).\r\n•	Жарақат тұсында немесе одан төмен тұста терінің салқындауы немесе сұрлануы, ұйып қалуы және шаншуы. Бұл жүйке немесе қан тамырлар жарақаттанса, әлде қысылса орын алады.','Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы көбінесе, аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуының себебі болып табылады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы келесі жағдайларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n•	Қатты ауырсыну.\r\n•	Ісіну және гематомалардың (қанталаулардың) түзілуі.\r\n•	Сүйектің жылжуының сезілуі. \r\n•	Буынның салбырауы.\r\n•	Аяқ-қол немесе буынның дұрыс қозғалмауы.\r\n•	Буынның қысылуы (бүгілмейді немесе түзелмейді).\r\n•	Жарақат тұсында немесе одан төмен тұста терінің салқындауы немесе сұрлануы, ұйып қалуы және шаншуы. Бұл жүйке немесе қан тамырлар жарақаттанса, әлде қысылса орын алады.\r\n\r\nСынық терінің жарылуын туындатуы мүмкін. Кейбір жағдайларда сынған сүйек тері арқылы шығуы мүмкін. Жарақат аумағына бактериялар түсіп, терінің инфекциясымен қатар буынның немесе сүйектің терең инфекциясын туындатуы мүмкін.\r\n\r\nШығып кеткен сүйек сүйектің маңайындағы қан тамырларын, жүйкелерді, байламдарды, сіңірлерді және бұлшықетті де зақымдауы мүмкін. \r\n\r\nБайламдардың созылуы үлкен ісінуді туындатуы мүмкін. Оның салдарынан қосымша жасырын жарақатты анықтау қиынға соғады. Байламдардың созылуы шағын, орта, қатты болуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сізде аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуын туындатқан жарақат болса, дереу дәрігерге көріну қажет болады.\r\n\r\nБайламдардың созылуы мен ажырауы тұрғысынан толығырақ мына сілтемеден оқысаңыз болады: http://www.zdrav.kz/node/8655 \r\n\r\n\'\'Буындардағы ауырсыну (әйелдерде | ерлерде)\'\'\r\n','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қызылша','','','kz','s','',0,'',2798,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545280860,1576816860,1545281132,'__Қызылша__ – бұл жұқпалы вирустық ауру. Ол бөртпенің шығуымен, дене қызуының көтерілуімен, жөтелумен, көздің қызаруымен – коньюктивитпен сипатталады. Қызылша балалардың арасында көп таралғанда, бір қуанышымызға орай қызылшаға қарсы екпе қолданылып, бұл індеттің беті қайтарылды. Қызылшаға қарсы  вакцина жеткілікті түрде қауіпсіз болып саналады, және одан кейбіреулер айтып жүргендей, аутизм туындамайды.  ','\'\'__Қызылша деген не?__\'\' __Қызылша__ – бұл жұқпалы вирустық ауру. Ол бөртпенің шығуымен, дене қызуының көтерілуімен, жөтелумен, көздің қызаруымен – коньюктивитпен сипатталады. Қызылша балалардың арасында көп таралғанда, бір қуанышымызға орай қызылшаға қарсы екпе қолданылып, бұл індеттің беті қайтарылды. Қызылшаға қарсы  вакцина жеткілікті түрде қауіпсіз болып саналады, және одан кейбіреулер айтып жүргендей, аутизм туындамайды.  \r\n\r\n\'\'__Қызылшаның себепкері__\'\' – вирус болып табылады. Инфекция ауа түйіршіктері арқылы таралады. Жұққаны мен симптомдарының пайда болуы уақытының арасы 8 ден, 12 күнге дейін. Бұл кезең – инкубациялық деп аталады.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары.__\'\' Қызылша кезінде, әдетте, барлық денеге қышымайтын, қызыл бөртпелер қаптайды. Бөртпелер әдетте, аурудың 5-ші күні пайда болады да, 4-7 күнге дейін созылады. Бөртулер бастан басталады да, дененің барлық бөлігіне таралады. Қызылша бөртпелері, әдетте, макулепапулезды болады, нақтырақ айтсақ, олар жалпақ, түссіз бүртік-бүртік болады және айналасы аздаған қатты қою-қызыл түске бөленеді, сондай-ақ, олар бір-біріне құйылуы да мүмкін.\r\n\r\nҚызылшаның басқа симптомдары  тұмауға ұқсайды:  қызу көтеріледі, түшкіреді, мұрыннан су ағады, тамақ ауырады, жөтел пайда болады, бездер үлкейеді, көз қызарып, тітіркеніп тұрады, шаршағыш келеді, тәбет жоғалады. Қалай жоғарылап бара жатса, қызылшаға анықталады да, қуанышқа орай екпе салынады. Вакцина салынбаған жандарда, әсіресе, ересектер арасында, қызылшаның даму қаупі басым. Ондай жас өспірімдер мен студенттер жұқпаның негізгі көзі болып табылады. \r\n\r\nҚызылша  есейген кезде ауыр соғады және түрлі асқынулар туындатуы мүмкін. Егер жүкті әйел қызылшамен ауырса, оның түсік тастау қаупі артады, мерзімінен бұрын босануы мүмкін немесе өлі тууы мүмкін. Бір айта кетерлігі қызылша инфекциясы туа біткен ақаулардың дамуына себеп болмайды.\r\n\r\n\'\'__Диагноз__\'\' клиникалық симптомдардың талдамасының негізінде қойылады, сондай-ақ, зертханалық талдамалар арқылы, қызылшаға қарсы антиденені табу үшін бактериологиялық зерттеу және қан талдамасы жүргізіледі. \r\n  \r\n\'\'__Қызылшаны емдеу__\'\' үшін тынығу керек, парецетамолды көп мөлшерде ішіп, қабылдау керек немесе симптомдарды түсіру үшін басқа да дәрілік препараттар қолданылады. Қызылшамен ауыратын көптеген аурулар, асқындырмай сауығып жатады. Бірақ, сәбилерде, қарт адамдарда және иммун жүйесі бұзылған жандарда  түрлі асқыну қауіптіліктері бар, олар мысалы құлақ инфекциясы, тамақтың срептококктік зақымдалуы, пневмония немесе мидың қабынуы (энцефалит) сияқты аурулар.\r\n\r\n\'\'__Алдын алу шарасы__\'\' – заманауи және дұрыс вакциналау.\r\n\r\n\r\n\'\'Дене қызуының көтерілуімен бірге шығатын бөртпе (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Естудің жоғалуы (ерлерде /әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Балалрдың дене қызуының көтерілуімен бірге шығатын бөртпе (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n\r\n','translator',7,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Жанаспалы  дерматит','','','kz','s','',0,'',8221,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362100,1576898100,1545362556,'Жанаспалы дерматит – бұл ауру қандай  да бір затпен тікелей жанасқанның салдарынан туындайды. Ол қабынбалы, жараға түрінде болады, үстіңгі жағы қызарып тұрады. \r\nЖанаспалы дерматиттің екі формасы бар: аллергиядан  және тітіркенуден (тиген бір заттың әсерінен)  туындаған.\r\n\r\nКейбір өсімдіктер уыт бөледі, одан тері тітіркенеді. Бұл емен ағашының жапырағынан туындаған у болуы мүмкін. Бұл жапыраққа тері тиіп кеткен кезде, түзу жолақтар пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЖанаспалы дерматит – бұл ауру қандай  да бір затпен тікелей жанасқанның салдарынан туындайды. Ол қабынбалы, жараға түрінде болады, үстіңгі жағы қызарып тұрады. \r\nЖанаспалы дерматиттің екі формасы бар: аллергиядан  және тітіркенуден (тиген бір заттың әсерінен)  туындаған.\r\n\r\nКейбір өсімдіктер уыт бөледі, одан тері тітіркенеді. Бұл емен ағашының жапырағынан туындаған у болуы мүмкін. Бұл жапыраққа тері тиіп кеткен кезде, түзу жолақтар пайда болады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБір заттың тиюі салдарынан тітіркенген дерматит, аурудың ең көп таралған формасы болып табылады. Бұл аурудың себепшілері: түрлі қышқылдар, қабыршықты материалдар, сабын сияқты, жуу құралдары, желдеткіштер, ертінділер мен басқа да заттар. Мұндай заттардан тірі күйгендей әсер береді.\r\n\r\nБасқа да тітіркендіргіштер мыналар:\r\n\r\n•	Цемент;\r\n•	Шашқа арналған бояқ;\r\n•	Жөргектерді ұзақ уақыт ауыстырмау;\r\n•	Пестицидтер мен гербицидтер\r\n•	Резиналы қолғаптар;\r\n•	Сусабын.\r\n\r\nАллергиялық жанаспалы дерматит, егер сіздің теріңізде аллергия немесе гиперсезімталдық болса, онда алерген болып есептелетін кейбір заттың немесе материалдың әсер беруінен туындайды. \r\n\r\nКөбінесе аллерген болып табылатындар, төменде берілген:\r\n\r\n•	Кірпік жапсыратын кілей және шаш жалғайтын құралдар;\r\n•	Антибиотиктер, (неомицин секілді) терінің үстіне жағатын;\r\n•	Бальза Перу (көптеген арнайы тамаққа арналған қоспалар, бояқтар сондай-ақ көптеген азық-түлік пен сусындар);\r\n•	Маталар мен киімдер;\r\n•	Ароматикалық заттар, парфюмерлік, косметикалық, азықтық, сабын және дымқылдандырғыш лосьондар;\r\n•	Тырнаққа арналған лактар, шашқа арналған бояқтар, кетіруге арналған сертінділер;\r\n•	Жапсырғыштар немесе басқа да материалдар (бағалы бұйымдар, сағат баулары, метал түймелер, ішкиімнің темір ілгектері, бекіткіштер, қалта пышақтары, помадалар мен опалардың қаптары);\r\n•	Улы шырмауық, емен, сірке ағашы немесе басқа да өсімдіктер;\r\n•	Резиналы немесе латекстік қолғаптар мен аяқ киімдер\r\n\r\nКез-келген затмен алғашқы рет байланыс боған кезде сізге еш әсер білінбеуі мүмкін, бірақ ылғи тұрақты түрде оларды қолдансаңыз бойыңыздағы сезімталдықты сезе бастайсыз, міне ол сол заттан сіздің аллергияңыз бар деген сөз.\r\n\r\nКейбір заттардан туындайтын аллергиялық реакция, терімен ұзақ уақыт бойы үйкеліп, күн сәулесімен астасып барып әсер береді. Оларға қырынуға арналған лосьондар, күннен қорғағыш крем, сульфаниламидті жақпа май, кейбір әтірлер, тасты-көмірқышқылды  шайырлар мен майлар жатады. Кейбір ауамен әсер ететін аллергендер бар, олар:  шаң немесе инсектицті аэрозолдар, сондай-ақ, олар жанаспалы дерматиттің себепкері болуы мүмкін.\r\n\r\nМетал, никель дегендер теріні қабындыруы мүмкін (эритема), бөртпе және қышу туындатады. \r\n\r\nНикельді дерматит те жеткілікті түрде кең таралған ауру болып табылады.  Оның белгілері: артқы жағы  құрышты болаттан жасалған сағатты таққанда білектен білінебі, сондай-ақ тағылған никелді сырғалардың әсерінен құлақтан білінеді, немесе темірден жасалған киім түймелерінен белгілерді байқауға болады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдар аурудың пайда болған себептеріне қарай ажыратылады, сондай-ақ, аллергиялық дерматиттің тудырушы аллергендеріне байланысты болады.  Әр адамда ауру симптомдары әр түрлі сипатта көрініс беруі мүмкін.\r\n\r\nАллергиялық реакция күтпеген жерден туындауы мүмкін. немесе аллергенге жолағаннан кейін бірнеше айдан кейін байқалуы мүмкін.\r\n\r\nЖанаспалы дерматит көбінесе қолда пайда болады. Шаш күтіміне арналған заттардың, косметикалардың, парфюмениялардың салдарынан бет терісінде, баста, мойында аллергиялық реакция жиі байқалып тұрады. Зергерллік бұйымдар да жанаспалы дерматиттің себепкері бола алады. Ондай жағдайлар тек оларды таққан кезде ғана орын алады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"510\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЖиі кездесетін симпомдары терінің зақымданған ошағының қышуы. Аллергиялық дерматитте қышу симптомы өте күшті болады. Дерматит  кезінде берілген әсерден тері тітіркеніп, сондай-ақ күю мен ауру сезімдері мазалауы мүмкін.\r\n\r\nАллергиялық дерматит кезінде аллерген тиген жердегі тері қызарып,  жолақты немесе дақ секілді бөртпелер шығады. Көп жағдайда аллергиялық реакция, аллергенмен жанасқаннан кейін , 24-48 сағаттан кейін бөртпе түрінде басталады. Бөртпелер мынадай болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Үстіңгі  жағы дымқыл, күлдіреуік түрінде түзілген томпиған қызылдар бірігуге бейім болады;\r\n•	Сипалағанда ыстық  болады және ауырсындырып  тұрады;\r\n•	Сипалағанда жабысқақ, дымқыл болады немесе қабыршықтанып тұрады;\r\n•	Беті аршылып-аршылып тұрады, жара болып кетеді немесе үлкейеді.\r\n\r\nДерматит кезінде әсер еткен тітіркендіргіштердың дамуы барысында, тері құрғауы мүмкін,  ерін де қызарып кетеді. Қолдарда тіліктер (шытынау секілді) пайда болады. Егер тітіркенудің алды алын баса қабынуы да мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"511\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДиагнозы терінің сыртқы бетінің негізіне және тітіркендіргішпен немесе аллергенмен қашан жанасқанына байланысты қаралып, тексеріліп қойылады.  \r\n\r\nАппликационды аллергологиялық тесттердің (патч-тесттер) өткізу жолдарымен терінің реакциясын тудырған  аллергеннің себебі анықталуы мүмкін. Бұл тексеру дерматиттен ұзақ уақыт бойы зардап шегіп жүрген науқастарға қолданылады. \r\n\r\nБұл шараны өткізу үшін, дәрігерге үш мәрте барып-тұруға тура келеді. Оны кәсіби біліктілігі бар және  бұл шараны жақсы талдап бере алатын дәрігер жүргізеді.\r\n\r\nТеріге емдеу шараларын жүргізу барысында аллерген болуы ықтимал аппликация таңылады. Олардың 48 ағаттан кейін шешіп, терінің пайда болған реакциясын  бағалайды. \r\nҮшінші жолығу аппликацияны алып тастағаннан кейін 2 күн өткен соң тағайындалады, енді бұл, өте күрделі реакцияны бағалау үшін қажет болады.\r\n\r\nЕгер сіз терінің азғантай бөлігіне қандай да-бір материалды тестілеуден өткізген болсаңыз, аллергиялық реакцияны байқасаңыз,  онда ноы өзіңізбен бірге алып келгеніңіз жөн.\r\nБасқа да аурулардың туындау мүмкіндігі бар деген күмән болса, онда сізге басқа тексеру жолдары тағайындалады.Мысалы, тері теліміне биопсия жүргізу немесе зақымдалған телімге бактериологиялық зерттеу жүргізіледі (см. бактериологиялық зерттеу тері үлгісіне  немесе шырышты қабықа биопсия жасалады).\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nТеріге тітіркендіргіш тисе, оны толығымен жою мақсатында алдымен терінің зақым алған жерін көп мөлшердегі сумен жуу керек. Кейін ол белгілі болған аллерген немесе тітіркендіргішке қайталап, жуымай-ақ қойған жөн. \r\n\r\nКейбір жағдайда, ең тиімді шешіім, зақымдалған жерге қол тигізбей-ақ қою болып табылады.\r\n\r\nЖұмсартқыз заттар немесе ылғалдандырғыштар теріні ылғалдандырып тұруға көмек береді, сондай-ақ, терінің қайта қалпына келуіне жағдай жасайды. Олар терінің қайта қабынудан қорғайды. Аталмыш заттар алдын алу шарасының және жанаспалы дерматит емінің алғашқы қадамы болып саналады. \r\n\r\nҚұрамында терінің қабынуын төмендететін кортикостеройдтары бар жақпа майлар мен кремдер айтарлықтай көмен беруі мүмкін. Бұл жақпа майлар мен кремдерді қолданарда, оның қолданулы тәсіліне аа мән берген абзал. Аталмыш дәрілерді шамадан тыс қолданса, олар болашақта тері ауруларына соқтыруы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер терінің сыртына жағу үшін картикостеройдтармен бірге такролимусті жақпа майларды немесе пимекролимусты кремдерді қолдануды тағайындауы мүмкін.\r\n\r\nАуыр жағдайда кортикостероидты дәрілік препараттар тағайындалуы мүмкін.  Дәрілердің жоғары дозалы терапиясы 12 күндік қабылдаулармен  жүзеге асады. Сондай-ақ сізге кортикостероидтармен пульс-терапия тағайындалады. \r\n\r\nБасқа да симптоптарды жеңілдету үшін тыныштандырғыш және терінің қышуына қарсы кетіргіш лосьонды дымқыл таңғыш байлау тағайындалады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЖанаспалы дерматит әдетте , асқынбаса, 2 немесе 3 аптаның ішінде жазылады. Дегенмен ауру қиындауы да мүмкін, аллергенді немесе қатысты заттың элиминациясы табылмаса  аурудың бетін қайтару қиынға  соғады.\r\n\r\n__Дереккөз: __http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000869.htm    \r\n\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аяқ-қолдың көгеруі мен ағаруы','','','kz','s','',0,'',477,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362520,1576898520,1545362607,'__Аяқ-қолдың өңсіз ағаруы немесе көгеруі__\r\n\r\nҚол немесе аяқ терісінің түсі өзгеруі температураға баланысты және қол-аяқтың ұзақ уақыт белгілі бір күйде болғанынан болуы мүмкін.\r\n\r\nҚанағымның төмендеуінен немесе тоқтатылуынан, суықтан да аяқ-қолдың ағаруы, көгеруі, сұрлануы байқалады. Бұл жағдай тез арада медициналық араласуды талап етеді. Әсіресе аяқ-қолдар ұйып, салқын тартып, жайсыздық сезу секілді симптомдар кенеттен пайда болған болса және ол ұзақ уақыт бойы сақталса.','__Аяқ-қолдың өңсіз ағаруы немесе көгеруі__\r\n\r\nҚол немесе аяқ терісінің түсі өзгеруі температураға баланысты және қол-аяқтың ұзақ уақыт белгілі бір күйде болғанынан болуы мүмкін.\r\n\r\nҚанағымның төмендеуінен немесе тоқтатылуынан, суықтан да аяқ-қолдың ағаруы, көгеруі, сұрлануы байқалады. Бұл жағдай тез арада медициналық араласуды талап етеді. Әсіресе аяқ-қолдар ұйып, салқын тартып, жайсыздық сезу секілді симптомдар кенеттен пайда болған болса және ол ұзақ уақыт бойы сақталса.','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көкжөтел ','','','kz','s','',0,'',2090,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362580,1576898580,1545362732,'__Көкжөтел__ - бұл жоғары тыныс алу жолдарының жұқпалы инфекциясы  (Борде-Жангу немесе паракоклюш бактериясы ). Ол әсіресе жұтқыншақтың артқы жағына орналасқан мұрын жолдарында пайда болады. Инфекциядан жоғары тыныс алу жолдары тітіркеніп, тыныс алу барысында қатты жөтел қысып, қырылдаған немесе үрген дауыс қоса шығады.','__Көкжөтел__ - бұл жоғары тыныс алу жолдарының жұқпалы инфекциясы  (Борде-Жангу немесе паракоклюш бактериясы ). Ол әсіресе жұтқыншақтың артқы жағына орналасқан мұрын жолдарында пайда болады. Инфекциядан жоғары тыныс алу жолдары тітіркеніп, тыныс алу барысында қатты жөтел қысып, қырылдаған немесе үрген дауыс қоса шығады.\r\n\r\nАдам бұл инфекцияның  көзі болып табылады, яғни инфекцияны көкжөтелмен  ауыратын, немесе бактериясы бар сау адамдар таратады. Инфекция ауа - тамшылары арқылы таралады. Сезімтал адамдарда ауруды жұқтыру қаупі 90% ға дейін артады.\r\n\r\nӘдетте, симтомдар үш түрлі кезеңде байқалады. Барлығын тұтас қарағанда 6-10 күнге созылуы мүмкін. 1 кезеңдегі симптомдар түшкіру, мұрыннан су ағу аздаған жөтел сияқты, кәдімгі суық тию белгілеріне ұқсас келеді. Екінші кезең – құрғақ  жөтел, үзік-үзік жөтел, одан асқынып адам өзін тоқтата алмайтын қатты жөтеледі. Үшінші кезең бұл – қатты дыбыспен шығатын жөтел.  Қатты жөтелден тері және тырнақтың асты көгеріп, адам құсып және әлсіреп кетуі мүмкін.\r\n\r\nКөкжөтел барлық жастағы адамдарда кездеседі. Бірақ көбінесе 4 айдан кіші және 60 жастан асқан ересек адамдарда асқыну қаупі жиі кездеседі. 2 айдан 6 жасқа дейінгі жас аралығында көкжөтелге қарсы вакцинаны егу арқылы бұл аурудың алдын алып немесе ауруды қадағалау мүмкіндігі болады.\r\n\r\nДегенмен, вакцинаның қорғау әсері уақыт өте келе жойылады.\r\n\r\nЕрте кезеңдегі ауру белгілерін антибиотиктер қабылдау арқылы  қолға алуға болады, сондай-ақ аурудың созылып немесе асқынып кетуінен сақтануға да мүмкіндік туады. Көкжөтелмен науқастанған балаларды, әсіресе 4 айдан кіші жастағыларды ауруханаға жатқызу керек болады.\r\n\r\nАуру  асқынғанда пневмонияға, созылған қатты жөтел кезінде жарыққа (грыжа) душар қылуы мүмкін.\r\n\r\nКөкжөтелдің өлімге апаруы сирек жағдайда орын алады.\r\n\r\nКөкжетелмен ауырып жазылған адамдар (сондай- ақ, көкжөтелге қарсы екпеден) өмір бойғы иммунитетпен қамтамасыз етіледі дегенді білдірмейді. Сондықтан ауру қайталануы мүмкін (ересек адамдардың 5% ында көкжөтел кездеседі).\r\n\r\n\'\'Балалардағы жөтел (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Балалардың құсуы (ерлерде / әйелдерде)\'\'','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','2 жасқа дейінгі балалардың бөртпесі','','','kz','s','',0,'',9795,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545362760,1576898760,1545363988,'Нәрестелердің денесіне шыққан төмпешіктер мен дақтар көбінесе аса зияндылық туғызбайды, олар өздігінен кетіп қалады. \r\n\r\nСәбилерде ең көп таралған проблема баздану болып табылады. Баздану – бұл теріге зәр мен нәжістің тиіп, ылғалдануынан, тері бөліктерінің тітіркенуінен туындайтын жағдай.  Бала көбінесе жөргекте ұзақ жатған кезде баздану туындайды. \r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Сипаттамасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Үйде күтім жасау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Дәрігер қабылдауында қандай тексерулер орын алады?__{ALINK}\r\n\r\n\r\nБөртпе – терінің түсінің немесе текстурасының өзгеруі. Бөртпе мынадай болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Беті бұдыр болуы мүмкін;\r\n•	Беті жалпақ болуы мүмкін;\r\n•	Қызыл түс терінің қалыпты түсімен сәйкес келеді, қою қызыл түс немесе күңгірт түс қалыпты өзгергені болуы мүмкін;\r\n•	Қабыршықты.\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Сипаттамасы__\r\n\r\nНәрестелердің денесіне шыққан төмпешіктер мен дақтар көбінесе аса зияндылық туғызбайды, олар өздігінен кетіп қалады. \r\n\r\nСәбилерде ең көп таралған проблема баздану болып табылады. Баздану – бұл теріге зәр мен нәжістің тиіп, ылғалдануынан, тері бөліктерінің тітіркенуінен туындайтын жағдай.  Бала көбінесе жөргекте ұзақ жатған кезде баздану туындайды. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"512\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nБасқа аурулардан да теріде бөрпенің пайда болуы кездеседі. Көп жағдайда олар қауіпті емес, егер басқа симптомдармен қосарласпаса.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБөртпелер мынадай себептерден туындайды:\r\n\r\n·	Базданулар (жөргек жабылатын жердегі бөртпелер) – терінің тітіркенген бөлігі, зәр немесе нәжістің тиюінен ұзақ уақыт ылғалданып қалған жағдайдан туындайды.\r\n·	Саңрауқұлақты баздану – бөртпе. Ашытқылы инфцекция ауыз қуысының саңрауқұлақты қабынуын туындататын, candida – атты инфекцияның себебінен туындайды. Мұндай бөртпелер кәдімгі терінің жарылуынан өзгеше болады. ол ашық қызыл түсті, ал сыртқы жиектерінде домаланған дөмпешіктер көрініс береді. Мұндай бөртпе түрін емдеу үшін дәрі-дәрмектер тағайындалуы керек.\r\n·	Ыстықтан шығатын бөртпе, немесе терлегеннен  туындайтын бөртпелер тер шығаратын бездердің бітеліп қалуынан пайда болады. Олар көбінесе ыстық және ылғалды ауа райында кездеседі. Тер теріде тұрып қалады да, одан кішкентай қызыл төмпешіктер немесе шағын көпіршіктер түзіледі.\r\n·	Токсикалық эритема және безеулер, жас нәрестелердің жартысынан көбінде кездеседі, олар әдетте жалпақ қызыл дақтарды түзеді (әдетте ақ дақтар, ортасы безеулерге ұқсайды) . Бұл  бөртпелер сирек кездеседі, 5 немесе 7-14 күндік балаларда пайда болып, өздігінен жоғалып кетеді. Бұған алаңдамай-ақ қойсаңыз да болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"513\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n·	Балада безеулердің пайда болуы анасының гормонының әсерінен туындайды. Далада, жаңа туылған нәрестелердікі қызыл томпақ болып көрінеді, кейде ортасында ақ дағы да қылаң береді.   Безеулер 2-4 апталық нәрестелерде туындайды, тіпті оны 4 айлықтарда да дейін кездестіруге болады, кейде тіпті бұл безеушелер баланың 12-18 айлығына дейін сақталып тұратын көрінеді. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"514\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n·	Себорейлі дерматит нәрестелерде майлы, қабыршықты, бас терісінде жарылған дақ түрінде пайда болады, олар әдетте 3 айлық балаларда кездеседі.  Олар көбінесе өздігінен кетеді. Бірақ кейде, дәрілік препараттармен де емдеуге тура келеді. \r\n·	Экзема құрғақ, қызыл (күңгірт) қабыршықты, терінің қышымалы түрінде пайда болады. Егер экзема ұзақ уақыт бойы сақталып тұрса, бұл жердегі терілер томпия бастайды. Мұндай жағдайлар  - аллергиямен және астмамен байланысты болады, кейде, бірақ, ешқандай ауыр себепсіз өздігінен де пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"515\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"516\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"517\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n·	Есекжем теріде қызыл жолақтар түрінде пайда болады, олар теріде көшіп жүруі де мүмкін. Мысалы, сіз теріні анықтап қарап шықсаңыз белгілі бір жерінен қызыл шеңберлі жолақтарды байқайсыз, бірақ бірнеше сағаттан кейін ол шеңбер басқа жерден көрініс береді, ал қызыл жолақ ішке енгендей көрінеді және олар орыны ауыстрып тұрады. Олар кейде, әртүрлі формалармен де ерекшеленеді. Есекжем бір-неше күнге дейін сақталуы мүмкін. Оның пайда болуы себебі белгісіз.  \r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Үйде күтім жасау__\r\n\r\n\'\'__Баздану__\'\'\r\n\r\nТерінің құрғақтығын сақтау амалдарын жасаңыз. Суланған жөргектерді мүмкіндігінше жиірек ауыстырып тұрыңыз. Тіпті баланың терісін ауаға кептіріп тұрыңыз. Маталы жөргектерді жұмссақ сабынмен мұқият жуып тұрыңыз. Теріні тітіркендіретін салфеткаларды пайдаланбаңыз (әсіресе құрамында спирті бар болса).\r\n\r\nЖақпа майлар мен кремдер баланың терісін қырылудан, тітіркенуден қорғайды.  Жүгері крахмалы немесе тальк секілді ұнтақтарды абайлап қолданыңыз, себебі бала оны дем арқылы ішке жұтып алса, өкпесін зақымдауы мүмкін. \r\n\r\nЕгер балаңызда саңрауқұлақты баздану пайда болса, дәрігер сізге оған қарсы тұратын жақпа майды тағайындайды.\r\n\r\n\'\'__Басқаша бөртпе__\'\'\r\n\r\nЫстықтан немесе терден болатын бөртпелерді емдеудің ең тиімді жолы – баланы салқын және барынша құрғақтау жерге орналастыру.\r\n\r\nМұндай бөртпелерге сеппелер қолданылмайды, ондай сеппелерді, тіпті баланың қолы жетпейтін жерлерге қойыңыз, себебі ол байқаусызда оларды ішке жұтып қоюы мүмкін. Кремдер мен жақпа майларды қолданбаңыз, олар себебі теріні жіпсітіп, тердің шығуын тежеуі мүмкін.\r\n\r\nТоксикалық эритема – оның балаларда пайда болуы қалыпты болып саналады, ол бірнеше күннің ішінде өздігінен жойылады. Сізге оны емдеудің қажеті жоқ. \r\n\r\nАқ немесе түссіз безеулер өздігінен кетеді. Оларды да емдеудің қажеті жоқ. \r\n\r\nЕсекжем пайда болса, дәрігерге хабарласыңыз,  себебі оның пайда болу себебін дереу анықтау керек. Кейбір жағдайда, дәрігер өзі сізге дәрілік препараттарды тағайындауы мүмкін. Ангистаминді препараттар қышу сезімін басуы мүмкін. \r\n\r\n\'\'__Балалардағы акне__\'\'\r\n\r\nӘдеттегі жуыну. Көп жағдайда баланы жуындыру арқылы акнеден айықтыруға болады. Әдеттегі таза су мен балаларға арналған жұмсақ сабынды қолдану арқылы, баланы әр 2-3 күн сайын шомылдырып тұрған жөн. Акнені емдеуге арналған дәрілер тек ересектер мен жасөспірімдерге қолданылады.\r\n\r\n\'\'__Себорейлі дерматит__\'\'\r\n\r\nСеборейлі дерматит кезінде, басты сумен немесе балаларға арналған жұмсақ сусабынмен жуу керек. Құрғақ терідегі қабыршықтарды кетіру үшін щетка қолданыңыз. Егер қабыршықтар кетпесе, оларға май жағыңыз, сонда олар жұмсарады. Себорейлі дерматит, әдетте, 18 айдың ішінде кетеді. Егер аурудың беті қайтпай қойса, оған арнайы ем жүргізіледі, егер ол жер инфицирленсе, не істеу керектігін дәрігермен кеңесіп, шешіңіз.\r\n\r\n\'\'__Экзема__\'\'\r\n\r\nТерінің мәселелері кезінде, әсіресе экземаға кездескенде, терінің тырнауға, қасуға болмайды, одан да оған ылдалды жағдай жасап тұру керек.\r\n\r\n•	Баланың қол тырнақтарын алып тұріңіз, түнде қолғап кигізіңіз, сонда онның тырналап тастауының алдын аласыз;\r\n•	Құрғатқыш сабындарды қолданбаңыз, олар кейін теріні тітіркендіруі мүмкін.\r\n•	Жуындырғаннан кейін, бірден ылғалдандырғыш кремдер мен майларды жағыңыз.\r\n•	Ыстық ванна, ол жерде баланы ұзақ отырғызу, ваннаны көп мөлшерде көпіршіктендіру бала терісінің құрғауына себепкен болады. Сондықтан олай істемеу керек.\r\n•	Балаға еркін тұратын киім кидіріңіз, еркін киім терді жақсы сіңіреді.\r\n•	Егер бұл жағдайлардың барлығы балаңыздағы экземаның кетуіне көмек болмаса (сіздің балаңызға дәрілік препараттар тағайындау керек болуы мүмкін) немесе сіз терінің инфицирленгенін байқасаңыз, дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nКөбінесе, экземасы бар балалар осы проблемамен өседі, олардың көпшілігінің терісі ересек кезеңінде сезімтал болып қалады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nЕгер балаңызда төмендегідей жағдайлар болса, дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n	Бөртпен байланысты қалтырау немесе басқа да түсініксіз симптомдар орын алса;\r\n	Терінің кез-келген жері дымқылданып, қызарып, инфекциямен байланысқандай болып тұрса;\r\n	Жөргек ауыстырып тұрса да бөртпелер пайда бола берсе;\r\n	Бала 3 айлық болса да, бөртпе, дақ, күлдіреулер немесе қызарулар пайда болса;\r\n	Тері көлдіресе;\r\n	3 күндік үй емінен кейін де жағдай жақсармаса;\r\n	Көп жер тырналып кетсе.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігер қабылдауында қандай тексерулер орын алады?__\r\n\r\nДәрігер жалпы тексеру жүргізеді. Баланың терісі бөрпелердің  сатылы кезеңдерін анықтау үшін мұқият тексеріледі. Баланың терісін емдеу үшін қолданылатын қажетті заттардың тізімін жазып алыңыз.\r\n\r\nДәрігер сізге мынадай сауалдарды қоюы мүмкін:\r\n\r\n	Бөртпе қашан басталды?\r\n	Туылғанда симптомдары пайда болған ба? Олар қалтырауды емдегеннен кейін жойылды ма?\r\n	Бөртпелердің тері жарақаттарымен байласы бар ма? Олар дененің басқа жерлеріне тарады ма?\r\n	Тағы қандай симптомдары көрініс берді?\r\n	Сіз баланы қандай сабынмен жуындырасыз?\r\n	Баланың терісіне қандайда бір затты жақтыңыз ба (крем, лосьон, май, парфюм)?\r\n	Балаңыз қандайда бір дәрлік препаратты қабылдай ма? Оларды қашаннан бері қабылдайды?\r\n	Балаңыз жақын арада басқада жаңа бір тамақ жеп пе еді?\r\n	Балаңыз жақын арада ағашпен жанасқан ба еді?\r\n	Балаңыз жақын арада ауырды ма?\r\n	Сізде бұрыннан тұқымыңызда тері ауруымен байланысты мәселелер бар ма еді? Сіздің балаңызда жан-ұйядағы бір мүшеден аллергиясы бар ма?\r\nТексерулер сирек тағайындалады, егер тағайындала қалса, олар мыналар:\r\n	Аллергиялық тері тесті;\r\n	Қан талдамасы (жалпы қан талдамасы);\r\n	Терінің зақымдалған жеріне микроскопиялық тексеру;\r\n\r\nБөртпенің пайда болуы себептеріне байланысты, терінің қышуын басу үшін антигистаминді препараттар тағайындалуы мүмкін. Инфекциялық бактериялармен байланысты болса антибиотиктер тағайындалады.\r\n\r\nСаңырауқұлақтан туындаған баздану кезінде, дәрігер арнайы крем тағайындауы мүмкін. Қаптап кеткен бөрпеге, саңырауқұлақ инфекциясынан туындамаған бола, құрамында кортикостероидтар бар жақпа май ұсынылады.\r\n\r\nЭкзема кезінде қабынуды төмендету үшін, дәрігер  жақпа май  немесе құрамында кортизон бар дәрілерді тағайындайды. \r\n\r\n__Дереккөз:__  https://medlineplus.gov/ency/article/003259.htm\r\n\r\n__Синонимдері:__ Балалар бөртпесі; Тербөртпе;Қызыл тербөртпе.\r\n\r\n\r\n','translator',6,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тері инфекциясы','','','kz','s','',0,'',595,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545363960,1576899960,1545364063,'__Тері инфекцияларының сипмтомдары__ мыналар:\r\n\r\n•	Ауырсынудың күшеюі, көгеру, қызару немесе сипап қарағанда терінің жылы болуы\r\n•	Инфекция аймағынан бөлінетін қызыл жолақтар.\r\n•	Красные полоски, расходящиеся от места инфицирования.\r\n•	Іріңнің немесе сарғыш түстес сұйықтықтың ағуы.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Бездердің үлкеюі.','{img type=\"fileId\" fileId=\"518\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Тері инфекцияларының сипмтомдары__ мыналар:\r\n\r\n•	Ауырсынудың күшеюі, көгеру, қызару немесе сипап қарағанда терінің жылы болуы\r\n•	Инфекция аймағынан бөлінетін қызыл жолақтар.\r\n•	Красные полоски, расходящиеся от места инфицирования.\r\n•	Іріңнің немесе сарғыш түстес сұйықтықтың ағуы.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Бездердің үлкеюі.\r\n\r\nИнфекция белгілері болса, дәрігеріңізбен кеңесіңіз. Дәрігер сіздің симптомыңызды бағалай алады және емдеу бойынша кеңес береді. Инфекцияны тез арада емдеу күрделі асқынуларды болдырмауы мүмкін.\r\n\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ішектік қан кету','','','kz','s','',0,'',1591,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364080,1576900080,1545364137,'Нәжіске қан араласу немесе тік ішектен қан кету көптеген аурулардың белгісі болуы мүмкін. Олар көбінесе күрделі жағдайлар, мысалы, қабынбалы процесс, инфекция, ойық жара мен қауіпті ісік болуы мүмкін. Ішектік қан кету қанның мөлшеріне және қан кетудің ұзақтығына қарасты ажыратылады.','Нәжіске қан араласу немесе тік ішектен қан кету көптеген аурулардың белгісі болуы мүмкін. Олар көбінесе күрделі жағдайлар, мысалы, қабынбалы процесс, инфекция, ойық жара мен қауіпті ісік болуы мүмкін. Ішектік қан кету қанның мөлшеріне және қан кетудің ұзақтығына қарасты ажыратылады.\r\n\r\nҮлкен дәреттің үстінде көрінген азғантай қан, әдетте тік ішектің кішкене жарақаттануынан немесе тітіркенуінен, сондай-ақ геморройдан пайда болады.  Егер нәжісте азғантай қан кейде ғана көрініс беріп жүретін болса, сіз өзіңізді күндегідей сезінетін болсаңыз, яғни бойыңыздан  еш өзгеріс байқамасаңыз, алаңдайма-ақ қойсаңызда болады.\r\nЕгер ішектен көп қан кететін болса, нәжісті унитазға салса, қызыл түс басып кетеді. Нәжістегі қан қанық қызыл түсті, немесе қызыл-қоңыр түсті, күңгірт не болмаса қара түске боялып тұрады. Бұл енді, канның қайдан шыққанына және оның асқорыту жолдары арқылы қанша уақытта келгеніне байланысты.\r\n\r\nДәретхана қағазында болсын, басқа да белгілермен болсын, қанның мөлшері тіпті аз болса да осындай жағдай орын ала қалса дәрігерге хабарласыңыз. Егер ол  қауіпті ауру болса, немесе асқыну процессі болса  дереу аныққтау керек.\r\n\r\n__Емдеу.__ Егер нәжісте қан көрінгендей жағдай болса,  жеке дәрігеріңізге немесе тұрғылықты мекен-жай бойынша қаралатын хирургқа барып қаралыңыз, егер  кеткен қан қауіпті аурудың себебінен болса, анықтап, алдын алу қажет.\r\n\r\nМамандандырылған көмек қолын  проктолог дәрігерлері (тік ішек аулуларын емдейтін хирург) көрсете алады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқан кету\r\nасқазан мен он екі елі ішектің ойық жаралы ауруы\r\nқауіпті ісік \r\nинфекциялық процесс\r\n\r\n','translator',6,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Киста (жылауық)','','','kz','s','',0,'',735,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364080,1576900080,1545364192,'Киста (жылауық) –   тіндегі қап тәрізді құрылым. Ол ауамен немесе сұйықтықпен (қан, түссіз сұйықтық немесе іріңмен) толтырылуы мүмкін.\r\n\r\nӨкпедегі жылауық әдетте ауамен толыққан, ал лимфа жүйесімен байланысты немесе бүйректе орналасқан жылауық әдетте сұйықтықпен толады. Жылауық сонымен қатар әртүрлі зиянды паразиттердің болуына әкеп соқтырады. Мысалы эхинококк сияқты, бұл бауырға, өкпеге, бастағы миға, бұлшықеттерге тіпті көзге де кері әсерін тигізеді.','Киста (жылауық) –   тіндегі қап тәрізді құрылым. Ол ауамен немесе сұйықтықпен (қан, түссіз сұйықтық немесе іріңмен) толтырылуы мүмкін.\r\n\r\nӨкпедегі жылауық әдетте ауамен толыққан, ал лимфа жүйесімен байланысты немесе бүйректе орналасқан жылауық әдетте сұйықтықпен толады. Жылауық сонымен қатар әртүрлі зиянды паразиттердің болуына әкеп соқтырады. Мысалы эхинококк сияқты, бұл бауырға, өкпеге, бастағы миға, бұлшықеттерге тіпті көзге де кері әсерін тигізеді.\r\n\r\nЖылауықтың қалыпты және қылыптан тыс, сирек жағдайда қатерлі түрі кездеседі. Кейбір жағдайларда жылауықтың толықтай алынып тасталуы ұсынылады. Кейде ішіндегісін алып тастау үшін оны жай ғана тіледі немесе тесіп алады.\r\n\r\n \r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nҚан\r\nСұйықтық\r\nІрің\r\nЖедел емдеу \r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Карцинома','','','kz','s','',0,'',2357,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364140,1576900140,1545364293,'__Карцинома __- қатерлі ісік,  ішкі ағзалар жасушаларының және адам терісіндегі эпителиальды жасушалардың өлеттенуі.\r\n\r\n__Базальды жасушалы карцинома__ – шектелулі  және баяу өсетін болып ажыратылады.  Ауру тері бетінде кішкентай нақты бір көлемді ғана, үсіңгі жағы күлгін немесе қызыл түсті, сылық түйін болып басталады. Бір қарағанда жартылай мөлдір маржан тас жолағына ұқсайды. Ісік әртүрлі меланды пигменттердің бөлшектерінен құралған, сондықтан оның түсі күлгіннен қара-қоңыр түске дейін өзгереді. Түйіннің өсуі барысында оның ортаңғы бөлігі қабықшамен орылып, қапталған. Тұрақты белгісі – телеангиэтазиямен көрініс береді.  Метастаздануы сирек орын алады.','__Карцинома __- қатерлі ісік,  ішкі ағзалар жасушаларының және адам терісіндегі эпителиальды жасушалардың өлеттенуі.\r\n\r\n__Базальды жасушалы карцинома__ – шектелулі  және баяу өсетін болып ажыратылады.  Ауру тері бетінде кішкентай нақты бір көлемді ғана, үсіңгі жағы күлгін немесе қызыл түсті, сылық түйін болып басталады. Бір қарағанда жартылай мөлдір маржан тас жолағына ұқсайды. Ісік әртүрлі меланды пигменттердің бөлшектерінен құралған, сондықтан оның түсі күлгіннен қара-қоңыр түске дейін өзгереді. Түйіннің өсуі барысында оның ортаңғы бөлігі қабықшамен орылып, қапталған. Тұрақты белгісі – телеангиэтазиямен көрініс береді.  Метастаздануы сирек орын алады.\r\n\r\n__Жалпақ жасушалы карцинома__ – көпқабатты жалпақ эпителия жассушаларынан тұрады. Ол жиі қабыршықтанады. Ісік жасушалары десмосомалармен бекітілген (жарық микроскопында жасушааралық көпірлермен).Эпителиялық ұяшықтың ортаңғы бөлігі кератиннің концентратты агрегаттарынан құралуы мүмкін. (кератиннің меруерт тастар). Ісік тез өседі де, метастаздалады (гематогенді және лимфогенді). \r\n\r\n__Өкпе карциномасы__. Жалпы алғашқы өкпелік ісік жағдайлары (95%-ға жуығы) 4 басты түрден құралады: эпидермоидты (сквамозный), аденокарцинома (бронхиолоальвеолярлы ісік), ірі және ұсақ жасушалы (сулыжасушалы ісік). Емдік тәсіл гистологиялық классификацияға негізделген.  Ұсақжасушалы ісік ағзада таралады, сол кезде ірі жасушалысы орнығуы мүмкін. Эпидермиодты ісік ер адамдар арасында жиі кездеседі; аденокарцинама – әйелдер арасында жиі кездеседі. Эпидермодты және ұсақжасушалы ісіктер, әдеттегі жағдайда, орталық жаңатүзілімдер түріне ауысады; аденокарциномалар және іріжасушалы  қауіпті ісік, әдетте, перферикалық түйіндер және масса түрінде дамиды. Эпидермиодты және ірі жасушалы ісіктер аурулардың қуысында 20-30 % түзіледі.\r\n\r\n__Емделуі__ алғашқы ісіктің табиғатына байланысты, себебі олардың  әр түрі дәрілік терапияны әртүрлі игереді.\r\n\r\nӨкпе карциномаларын емдеу. Аурулар ісігінің локализацияланған формасы мен өкпесінің ірі жасушалы қауіпті ісігіне хирургиялық араласулар жүргізіледі.  Ірі жасушалы  өкпенің қауіпті ісігіне резекция жасауға болмайтын, метастаздалу процессінде немесе хирургиялық араласулардан бас тартқан жағдайда,  ауруға емдік терапия немесе қосымша химиотерапия ұсынылады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nқауіпті ісік, \r\nкарцинома, \r\nбазальды жасушалы карцинома\r\nжалпақ жасушалы карцинома\r\n','translator',3,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Карциноид ','','','kz','s','',0,'',342,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364260,1576900260,1545364327,'__Карциноид__ – өте баяу өсетін ісік. Ол әдетте асқазан-ішек жолдарында, кейде өкпелерде, сондай-ақ басқа органдар мен тіндерде кездеседі. Карциноидтік ісіктер бауырға таралып, қатерлі ісік синдромын тудыратын серотонин немесе простагландиндер сияқты заттарды өндіруі мүмкін.','__Карциноид__ – өте баяу өсетін ісік. Ол әдетте асқазан-ішек жолдарында, кейде өкпелерде, сондай-ақ басқа органдар мен тіндерде кездеседі. Карциноидтік ісіктер бауырға таралып, қатерлі ісік синдромын тудыратын серотонин немесе простагландиндер сияқты заттарды өндіруі мүмкін.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nісік\r\nбаяу өсетін ісік\r\nасқазан-ішек жолдары\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Кандидоз ','','','kz','s','',0,'',1292,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364320,1576900320,1545364380,'__Кандидоз__ (ауыздың уылуы) – қабынбалы саңырауқұлақтық ауру, терінің және шырышты қабықтың, несеп-жынысы және басқа да адамның жүйелері (тыныс алу, ас қорыту, жүйкелік) саңырауқұлақтың тоқтаусыз өсу орындары болып есептеледі.  Кандидоз ашытқылы саңырауқұлақтық, кандида тегіндегі\'\' (Candida albicans) \'\'бактериясынан туындайды. ','__Кандидоз__ (ауыздың уылуы) – қабынбалы саңырауқұлақтық ауру, терінің және шырышты қабықтың, несеп-жынысы және басқа да адамның жүйелері (тыныс алу, ас қорыту, жүйкелік) саңырауқұлақтың тоқтаусыз өсу орындары болып есептеледі.  Кандидоз ашытқылы саңырауқұлақтық, кандида тегіндегі\'\' (Candida albicans) \'\'бактериясынан туындайды. \r\n\r\n\'\'Candida albicans\'\' – бұл біржасушалы микроағза. Олар табиғатта кеңінен таралған, әсіресе олардың ішіндегі сапрофиттер. Кандидалар – сау адамның терісендегі тұрақты мекендеушілер. Соңғы 20-30 жылдары олардың ауыз қуысының шырышты қабығында бөлінуі және дәнегінің өсуі 10 есеге, 53-57 %-ға жеткендігі текссерілді.\r\n\r\nСаңырауқұлақ кандидасының 80-ге жуық  түрлері белгілі. Адамды ауртатындары солардың тек 10 ғана түрі. Кандидалар адам үшін шартты-патогенді болып табылады және аурудың даму ықтималдығы иммунитет жағдайының белгілі бір сатысына байланысты болады. Әлсіз адамдарда генерализдік кандидоз дамуы мүмкін, олар басқа инфекциялармен сирек жанасады, бірақ ол жерден де химиотерапия мен емдік антибиотиктердің жанама әсерлері болуы мүмкін. Кандидоз кезінде көбінесе ауыз қуысы зақымданады, бірақ кейде ауру дененің басқа да бөліктеріне таралады. \r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nсаңырауқұлақтық ауру, \r\nтерінің несеп-жыныс шырышты қабығының жүйесінің зақымдалуы\r\n','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Құяң (ишиас)','','','kz','s','',0,'',6391,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364380,1576900380,1545364678,'Құяң – әлсіздік, ұю сезімі және аяқтың терлеуімен сипатталатын жайсыз жағдай түрі. Бұл жағдай  жарақат немесе құйымшақ нервінің талаурап ісінуіне байланысты орын алады. Құяң өздігінен ауру болып саналмайды,  бұл тек ғана қандай да бір басқа аурулардың симптомы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\nҚұяң – әлсіздік, ұю сезімі және аяқтың терлеуімен сипатталатын жайсыз жағдай түрі. Бұл жағдай  жарақат немесе құйымшақ нервінің талаурап ісінуіне байланысты орын алады. Құяң өздігінен ауру болып саналмайды,  бұл тек ғана қандай да бір басқа аурулардың симптомы.\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚұяң жарақат кезде немесе құйымшақ нервінің талаурап ісуі кезінде туындайды. Бұл нерв бел жақтан  бастау алады  және екі  аяқтың артқы жағымен төмен қарай сырғиды.  Бұл нерв тізе және сирақтың артқы бетіндегі бұлшықеттерді басқарады.  Ол сондай-ақ жамбастың артқы бетін, сирақ бөліктері мен толарсақты  сезімталдықпен қамтамасыз етеді \r\n\r\nҚұяңның ең көп тараған себептеріне мыналар жатады:\r\n\r\n•	Омыртқааралық дискінің жарығы;\r\n•	Омыртқа арнасының стенозы;\r\n•	Алмұрттәріздес бұлшықет синдромы (бөксе жақтағы ауру сезімі);\r\n•	Жамбастың жарақаттану немесе сынуы;\r\n•	Ісіктер\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nҚұйымшақ ауыруы ауытқып тұруы мүмкін. Ол жеңіл шаншу, сыздап немесе күйгендей болып ауру сезімін танытуы мүмкін. Кейбір жағдайларда ауырсынуы тоқтата алмастай болып, қатты күшейеді.\r\n\r\nКөп жағдайда ауру бір жақты болады. Кейбір адамдарда аяғының бір бөлігінде сұмдық ауру сезімі мазаллайды немесе жамбас жағында және денесінің басқа бөлігінде ұйу сезімін сезінеді. Ауыру және ұю сезімдері, сондай-ақ сирақтың артқы бетінде және толарсақтың үстіңгі жағында білінеді. Зақымданған аяқ-қолдың әлсіздігі сезіледі. Кейде жаяу кезде, сіз табаныңызды жерден майыстырып көтере алмай қаласыз.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"519\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nӘдетте ауру сезімі ақырындап басталады. Содан өршуі де мүмкін:\r\n\r\n•	Отырғаннан немесе тұрғаннан кейін;\r\n•	Түнде;\r\n•	Түшкіргенде, жөтелгенде, күлгенде;\r\n•	Артқа шалқайғанда немесе ұзақ жаяу жүргенде, әсіресе бұл омыртқа арналарының стенозы болса.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруден өткізеді, оның барысында мынадай жайттар анықталуы мүмкін:\r\n\r\n•	Тізені бүккенде әлсіреу;\r\n•	Табан бағыты бойынша ішке немесе төмен игенде қиындық туындау;\r\n•	Еңкейгенде және шалқайғанда қиындық сезіну;\r\n•	Рефлекстердің бұзылуы немесе әлсіреуі;\r\n•	Сезімталдықтың жоғалуы немесе ұю сезімі;\r\n•	Аяқты жоғары көтеру кезінде ауырсыну.\r\n\r\nКүшті немесе ұзақ ауыруы кезінде тексеру, әдетте, қажет емес. Егер де диагностикалық процедуралар тағайындалса, олар мыналарды қамтиды:\r\n\r\n•	Қан талдамасы;\r\n•	Рентген\r\n•	МРТ немесе басқа да визуалды диагностикалық процедуралар\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емделуі__\r\n\r\nЖалпы құяң басқа аурулардың симптомы болғандықтан, сол негізгі ауруды анықтау керек.\r\nКейбір жағдайларда емдеу қажет етілмейді, сауығу процесі өзідігінен орындалады.\r\nТағы бір қуантарлығы бұл жағдайға хирургиялық араласулар болмайды. Дәрігер сіздің симптомдарыңызды жеңілдету үшін немесе қабынуды төмендету үшін төмендегідей кеңестерді ұсынуы мүмкін:\r\n\r\n•	Жылы затты немесе мұзды ауырып тұрған жерге басыңыз. Алғашқы 48-72 сағат бойы мұз басылса, ары қарай жылы затты басу керек.\r\n•	Ауруын басатын дәрі қолданыңыз, мысалы, ибупрофен немесе ацетаминофен\r\nОмыртқаңызға үйде мынадай күтім жасаңыз:\r\n•	«Пастельді режим» қолданбаңыз;\r\n•	Күндіздің алғашқы бөлігінде қыймылдау белсенділігіңізді шектеңіз. Одан кейін ғана қозғалыс белсенділігңізді арттыра түсіңіз.\r\n•	Ауру басталғаннан кейін 6 күн бойы ешқандай аур көтермеңіз, күрделі жаттығулар орындамаңыз.\r\n•	Физикалық жаттығуларды 2-3 апта өткеннен кейін ғана орыдаңыз. Құрсақ қабырғаларын қатайтатын, омыртқаны иілгіштендіретін жаттығулармен айналысыңыз.\r\n\r\nСондай-ақ физиотерапия ұсынылады. Емдеудің қосымша әдістері құяңды тудыратын себептерге байланысты тағайындалады.\r\n \r\nЕгер, ол шаралар әсер бермесе,  дәрігер сізге жүйке айналасындағы қабыруды төмендету үшін иньекциялық препараттарды тағайындайды. Басқа емдік препараттар  жүйкені тітіркендіретін, аурудың себебін жеңілдету мақсатында тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nНервтің зақымдалуы кезіндегі ауру емделмейді. Егер сізді ылғый бір ауру мазалай берсе, сіз невропатологқа немесе осы ауруды білетін маманға қаралыңыз, аурудың себебіне қаныққаннан кейін емделудің түрлі әдістерін қолдансаңыз болады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nҚұяң әдетті өздігінен кетеді. Бірақ, тұрақты болып тұратын ұстамалар қайталануы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\nКөптеген ауыр асқынулар құяңның даму себептеріне, омыртқааралық дискілі жарық немесе омыртқа арнасының стенозы сияқты себептерііне қарасты болады. Құяң  ылғи да ұю немесе аяқтағы әлсіздік сезімін білдіруі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, дереу арада дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Қалтырау және арқада түсініксіз аурудың болуы;\r\n•	Құлағаннан кейін немесе ауыр соққыдан кейін ауру сезімі;\r\n•	Омыртқа мен арқа жақта ісік пен қызарудың пайда болуы;\r\n•	Төменге, тізеден төмен қарай ауру сезімінің таралуы;\r\n•	Бөксе, мықын, аяқ немес жамбас жақтарда әлсіреу немесе ұю сезімінің орын алуы;\r\n•	Несеп шығарғанда ысу сезімін сезіну немесе несеппен бірге қан араласып шықса;\r\n•	Қырмен жатқанда ауруы күшейсе немесе түнде аурудың себебінен оянып кете берсеңіз;\r\n•	Ыңғайсыздық немесе қатты ауру сезімі туындаса;\r\n•	Несеп шығаруды бақылауда ұстай алмасаңыз немесе үлкен дәретті;\r\n\r\nМынадай да жағдайлар туындаса, дәрігерге хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Салмағының ойламаған жерден түсіп кетсе;\r\n•	Сіз стериодтарды немесе ішкітамырлық наркотикалық препараттарды қабылдасаңыз;\r\n•	Сіздің арқаңызда бұрыннан ауру болса, бірақ кейінгі кезде ол басқаша сипат танытап жатса;\r\n•	Аурудың мұндай эпизодтары 4 аптадан асып кетсе.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлдын алу шаралары жүйкенің зақымдалуын тудыратын  аурудың себептеріне байланысты. Ұзақ уақыт бойы бөксе жағыңыздағы жүйкелерді қысып отыра бермеңіз, және  жата беріңіз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдері:__ \r\n\r\nНейропатия – құйымшақтық нере; құйымшақ нервінің дисфункциясы; бел аумағында ауырсыну – құяң\r\n\r\n__Дереккөз:__ https://medlineplus.gov/ency/article/000686.htm\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nауру\r\nәлсіздік\r\nтерлеу\r\nжарық\r\nісік\r\nабсцесс\r\n\r\n\r\n\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Инсульт','','','kz','s','',0,'',5835,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364680,1576900680,1545364856,'Инсульт (апоплексикалық соққы) – өте қауіпті жағдай. Ол бас миына іштен қан құйылуынан немесе ми тамырларына тробмтардың тіреліп қалуынан туындайтын ауру.  Инсульттің себептері гипертоникалық ауру, ми қантамырларының  атеросклерозы, аневризмдер болуы мүмкін. Мұндай жағдай кезінде өзгерген тамырлар әсіресе физикалық және ақыл-естік күштемелерге сезімтал келеді. Инсульттің дамуына сондай-ақ эмоционалды факторлар, әсіресе жағымысыз жайттар қатты әсер етуі мүмкін.','Инсульт (апоплексикалық соққы) – өте қауіпті жағдай. Ол бас миына іштен қан құйылуынан немесе ми тамырларына тробмтардың тіреліп қалуынан туындайтын ауру.  Инсульттің себептері гипертоникалық ауру, ми қантамырларының  атеросклерозы, аневризмдер болуы мүмкін. Мұндай жағдай кезінде өзгерген тамырлар әсіресе физикалық және ақыл-естік күштемелерге сезімтал келеді. Инсульттің дамуына сондай-ақ эмоционалды факторлар, әсіресе жағымысыз жайттар қатты әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nИнсульттің алдында адамда бас айналу, бас ауру және бастың теңселуі, аяқ-қолдың ұйюы, тілдің күрмелуі орын алуы мүмкін, ал одан кейін адам естен танады. Ауру адамның беті қып-қызыл болып кетеді, жүрек соғысы қысымды және ақырын болады, терең тыныс алады, жиі қырылдап кетіп жатады, температурасы көтеріледі, қарашықтары жарыққа әсер бермей қалады. Бірден аяқ-қол істемеу қалады, бет-ауыз қисаяды. Бұдан кейін салданған жақ мидың зақымданған ошағына қарама-қарсы болып қалады.\r\n\r\nИнсульттің екі түрі болады: __ишемиялық инсульт__ прогрессивті атеросклероздан туындайды, __геморрагиялық инсульт__ – жоғары артериялық қысымнан және церебральді  микроаневризмалар тамырларының әсерінен туындайды. Микроаневризм процессінің түзіліміне тек жастың ұлғайғандығы және артериялық қысымның деңгейі әсер етеді, сондықтан, ол қаншалықты жоғары болса, геморрагиялық инсульттің қаупі де соншалықты басым болады. Ишемиялық инсульттің және миокада инфарктінің артериялық қысымның деңгейіне тікелей қатысы жоқ.\r\n\r\n__Инсульттің емделуі.__ \'\'Жоғары қауіпті белгілер пайда болғанда, тез арада жедел жәрдем тобын шақыру керек. \'\'\r\n\r\nИнсульттің емдеу үшін, оны бірнеше бағытта жүргізу керек: базисті емдеу, арнайы ишемиялық және геморрагиялық  емдеу әдісі.\r\n\r\nИнсульт кезіндегі базистік терапия мынадай болады:\r\n\r\n•	Жүрек-қан тамырлары жүйесі функциясын реттеу. Бірінші кезекте артериялық қысымды бақылауды жүзеге асыру қажет. Науқас үшін үйреншікті цифрлар 15-20 мм. сын.бағ.ст  болуы тиіс. Бұл үшін қолданылады бета-тежегіштер (анаприлин, атенолол), АПФ ингибиторлары (каптоприл, эналаприл), кальций өзектерінің тежегіштері (нефидипин, амлодипин), артериялық гипотензия кезінде вазопрессорлы әсер көрсететін құралдары (допамин, альфа-адреномиметики) және көлем ауыстырғыш терапия (декстрандар, біртопты жаңа мұздатылған плазма). \r\n•	Сыртқы тыныс алу функциясын және оксигенацияға (санациялау, тыныс алу жолдарының ауа өткізгіштігін  орнату, кеңірдек интубациясы, қажет болған жағдайда, ИВЛ өткізу ) тұрақтандыруға бағытталған іс-шаралар болып табылады. Өкпе ісігінің  дамуы кезінде науқастарға жүрек гликозидтері (коргликон, строфантин) тағайындайды. \r\n•	Мидің ісінуін азайтуға бағытталған іс-шаралар. Бұған, кортикостероидтар (дексазон), осмостық диуретиктер (маннитол) қолданады.\r\n•	Алдын алу және асқынулары емдеу жөніндегі іс-шаралар: пневмония, ойықжара, уроинфекциялар, ДВС-синдром, флеботромбоздар және тромбоэмболиялар өкпе артериялары, контрактуралар және т. б.\r\n\r\n__Ишемиялық инсульттің емі__\r\n\r\nИшемиялық инсульт кезінде негізгі патогенетикалық емдеу принциптерін мыналар қамтиды:\r\n•	Зақымдану аймағындағы қан айналымды қалпына келтіру; \r\n•	Мидың  қалыпты жұмысы мен оның құрылымдық зақымдануын қорғау;\r\n\r\nАталмыш қалпына келтіру шарасы зақымдану аймағындағы қан айналымына қолданылады: дәрі-дәрмектік тромболизис (рекомбинанттық тіндік активаторы плазминогена, альтеплаза, урокиназа), антиагреганттар (аспирин, дипиридамол, тиклид, пентоксифиллин), антикоагулянттар (фраксипарин, гепарин, фенилин, варфарин), вазоактивті дәрілер (винпоцетин, кавинтон, ницерголин, инстенон, эуфиллин, циннаризин), ангиопротекторлар (пармидин, продектин, аскорутин, троксевазин, этамзилат, добезилат, вобензим), экстракорпоралды әдістер (гемосорбция, ультрагемофильтрация, қанның лазерлік сәулеленуі), гравитациялық әдістері (плазмаферез).\r\n\r\nСондай-ақ, хирургиялық әдістер де қолданылады: экстра-интракраниалді микроанастомозды таңу тромбэктомия, артериялық реконструктивті операциялар.\r\n\r\nМидың  қалыпты жұмысына қолдау жасау үшін қолданылады мыналар: антиоксиданттар (эмоксипин, милдронат, Е дәрумені, аскорбин қышқылы), алынған нейротрофикалық әрекеттер препараттары (пирацетам, церебролизин, семакс, глицин, пикамилон), энергетикалық тінді метаболизмі жақсартатын препараттар (цитохром С, актовегин, рибоксин, аплегин).\r\n\r\n__Геморрагиялық инсультті емдеу __\r\n\r\nГеморрагиялық инсультті емдеу кезінде басты назарда қан тамырлары қабырғасының өтімділігін азайту көзделеді және қалыптасқан тромтар бұзылысы жайында ескерту беру де бар. Бұл үшін қолданады ангиопротекторы (пармидин, продектин, аскорутин, троксевазин, этамзилат), вазоселективті кальций арналары тежегіштері (нимодипин), вазоактивті препараттар (vinpocetine, кавинтон, ницерголин, инстенон, эуфиллин, циннаризин). Қайталамалы ишемиялық ми тіндерінің зақымдануының алдын алу үшін төменмолекулалық декстрандар пайдаланылады, антиагреганттар артериялық қысымды үздіксіз мониторинг жасау үшін қолданылады.\r\n\r\nИшемиялық инсульт кезінде ми ісігі  болдырмау керек.\r\n\r\nКөп жағдайда геморрагиялық инсультты емдеу үшін хирургиялық ем  неғұрлым тиімді болып есептеледі.\r\n\r\nИнсультті хирургиялық емдеуге арналған көрсеткіштер:\r\n\r\n•	Миішілік жартышарлық қан құйылу көлемі компьютерлік томография (КТ) бойынша 40 мл (мәліметтері бас).\r\n•	Мишыққа қан құйылу.\r\n•	Геморрагикалық инсульт кезінде обструктивті гидроцефалия.\r\n•	Аневризмдер, артерио-веналық мальформация, артерио-синустық сағалар қосылысы, түрлі формада жетелейтін  бас сүйек ішіндегі қан құйылу және/немесе ми ишемиясы.\r\n•	Инфаркт мишықтың айқын қайталама оқпанды синдромы, ми оқпанын деформациялау (басқа КТ немесе МРТ деректері,), обструктивті гидроцефалиялар.\r\n\r\n\'\'Бірнеше мәрте жиі қайталанатын құсу (ерлерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n \r\nқауіпті жағдай\r\nишемиялық инсульт\r\nгеморрагиялық инсульт\r\nгипертониялық ауру\r\nми тамырларының атеросклерозы\r\nми қан тамырларының аневризмасы\r\n\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Импетиго','','','kz','s','',0,'',4536,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545364860,1576900860,1545365371,'Импетиго – терінің кең таралған инфекциялық ауруы.\r\n\r\nИмпетигоның қоздырғышы стрептококк немесе стафилококк бактериясы болып тадылады. Барынша көп таралған қоздырғыш метициллин-резистентті алтын түсті стафликокк (МРАС) болып есептеледі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")} __Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")} __Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")} __Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")} __Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")} __Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")} __Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")} __Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")} __Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n\r\nИмпетиго – терінің кең таралған инфекциялық ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"520\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте: терінің құрылымы\'\'\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nИмпетигоның қоздырғышы стрептококк немесе стафилококк бактериясы болып тадылады. Барынша көп таралған қоздырғыш метициллин-резистентті алтын түсті стафликокк (МРАС) болып есептеледі.\r\n\r\nӘдетте терінің үстіңгі жағында бактериялардың көптеген түрлері мекендейді. Тері зақымдалған кезде, бактериялар ағзаға еніп кетеді. Мұның салдарынан инфицирлену және қабыну пайда болады. Терінің зақымдануы мынадай жағдайлардан туындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Жануарларды тістеуі;\r\n•	Адамның тістеуі;\r\n•	Теріні жаралап немесе жарақаттап алу;\r\n•	Жәндіктердің шағуы.\r\n\r\nИмпетиго терінің бетінде көрінетін зақым болмаса да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАуру көбінесе жағдайы  жоқ елді-мекендерде, балалар арасында таралады.\r\n\r\nЕресектер импетигомен терінің басқа мәселелері туындағаннан кейін зақымданады. Сондай-ақ, ол суық тигеннен немесе басқа да вирустық инфекциялар жұққаннан туындайтын көрінеді.\r\n\r\nИмпетиго – жұқпаты ауру. Егер сіздің денеңіздегі күлдіреуіктердегі жиналған сұйықтықтар , дене терісінің басқа ашық жеріне тисе одан да зақымдану процесі туындайды.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nИмпетиго мына симптомдармен байланысты:\r\n\r\n•	Ішіне ірің толған, бір немесе бірнеше жарылған күлдіреуіктер. Балалардың терісіндегі жарылған  күлдіреуіктердің орны қызылқай немесе қабықшалы болып көрініп тұрады.\r\n\r\nҚышитын күлдіреулер:\r\n\r\n•	Бал түстес, немесе сарғыш сұйықтық толып тұрады;\r\n•	Суланып тұрады және қызыл қабыршықтанып тұрады;\r\n•	Бөртпе секілді көрінеді, бір дақ сияқты болып басталып, кейін айналып, көлемін ұлғайтып, қаптап кетеді;\r\n•	Бет терісінде, ерінде, қолда немесе аяқта жара болып, барлық денеге тарайды;\r\n•	Инфекцияланған жердің айналасындағы лимфатикалық түйіндер үлкейеді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\n\r\nИмпетиканы диагностикалау үшін, дәрігер теріге жалпы тексеру жүргізеді.\r\nДиагностикалау үшін дәрігер терідегі бактерияның үлгісін алуы мүмкін, оны зероханада тексеріп, қоздырғыштың түп негізін анықтайды. Бұл әдіс арқылы МРЗС ауруының себептерін анықтауға болады. Аталмыш түрдері инфекцияға арнайы антибиотиктерді қолдану керек.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емделуі__\r\n\r\nЕмдеудің басты мақсаты инфекцияны және ауру симптомдарын жеңілдету болып табылады.\r\n\r\nДәрігер сізге бактерияға қарсы кремді тағайындайды. Инфекцияның ағымы ауыр болса, сізге ішке ендірілетін антибиотиктер тағайындалады.\r\n\r\nТеріңізді күніне неше рет антибактерялық сабынмен жуыңыз, сонада іріндер дренаждалып шығады да, қабықшалар алынады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nИмпетиго кезіндегі жаралар ақырындап жазылады. Тыртықтар қалмауы да мүмкін. Емделу көрсеткіші әлде-қайда жоғары, бірақ кішкентай балаларда ауру қайталануы мүмкін. \r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n\r\n•	Бүйрек жетіспеушілігі (кей жағдайда, постстрептококктік гломерулонефрит);\r\n•	Импетиго кең көлемді алады (балаларда)\r\n•	Терінің үздіксіз зақымдануы және тыртықтануы (өте сирек жағдайда)\r\n•	Дененің басқа бөліктеріне инфекцияның таралуы.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\n\r\nИмпетигоның симптомдары пайда болған кезде дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nИнфекцияның таралуын тоқтатыңыз.\r\n\r\n•	Егер сізде импетиго болса, әрқашан таза ысқы мен сүлгіні қолданыңыз;\r\n•	Отбасыңыздағы басқа адамдармен сүлгіні, киімді, ұстараны және басқа да жеке гигиеналық заттарды бөліспеуге тырысыңыз.\r\n•	Күлдіреген жерлердің дымқыл тұстарына тимеуге тырысыңыз;\r\n•	Инфицирленген теріге тигеннен кейін қолыңызды мұқият жуыңыз.\r\n\r\nТеріңізді амал болса таза ұстаңыз, сонда ғана инфекцияның таралуының алдын алтын боласыз. Сырылған немесе кесілген теріңізді сумен, сабынмен жақсылап тұрып жуыңыз.  Сіз сондай-ақ, жұмсақ, антибактериялық сабынды да пайдалансаңыз болды.\r\n\r\n__Дереккөз:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000860.htm\r\n\r\n\'\'Терінің жалпы мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\'\'Балалардың ауыз қуысы мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\'\'\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nтері инфекциясы, \r\nиммун жүйесінің әлсіреуі, \r\nжаралар, \r\nқабыршықты көпіршіктер','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ықылық','','','kz','s','',0,'',2999,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365340,1576901340,1545365453,'\'\'Ықылық деген не?\'\'\r\n\r\nЫқылық диафрагманың (кеуде мен іш қуысты бөліп тұратын үлкен бұлшықет қабырғасы) тырыспалы түрде қысқарып қалғанда туындайды. Ондай тырыспалы түрдегі қысқаруда дауыс байламдары (дауыс жарғағы) тұйықталады және кенеттен шығып келе жатқан ауаны ұстап алады. Мұндай ұстап алудың әсерінен ықылыққа тән дыбыс шығады.','\'\'Ықылық деген не?\'\'\r\n\r\nЫқылық диафрагманың (кеуде мен іш қуысты бөліп тұратын үлкен бұлшықет қабырғасы) тырыспалы түрде қысқарып қалғанда туындайды. Ондай тырыспалы түрдегі қысқаруда дауыс байламдары (дауыс жарғағы) тұйықталады және кенеттен шығып келе жатқан ауаны ұстап алады. Мұндай ұстап алудың әсерінен ықылыққа тән дыбыс шығады.\r\n\r\n\'\'Ықылықты не тудырады?\'\'\r\n\r\nАсқазан шамадан тыс толған кезде ықылық ұстамалары пайда болуы мүмкін, ол өздігінен  кетеді. Асқазан төмендегі жайттардың салдарынан толады:\r\n\r\n•	Асығып және артық мөлшерде тамақ ішу.\r\n•	Шамадан тыс алкогольді тұтыну.\r\n•	Көп ауа жұту \r\n•	Темекі шегу.\r\n•	Асқазанның температурасының кенеттен өзгеруі (мысалы, ыстық тамақ ішіп, артынан  салқын сусын ішу).\r\n•	Эмоциялық күйзеліс немесе қозу.\r\n\r\n\'\'Ықылық тоқтамай жалғаса берсе не болады?\'\'\r\n\r\nЫқылық, әдетте, бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін болады да тоқтайды.\r\n\r\n48 сағаттан астам уақыт кетпей тұрып алған ықылық, ұзармалы  деп аталады,  Айдан астам кетпей қойған ықылықты созылмалы ықылық дейді. Дегенмен созылмалы ықылық өте сирек кездеседі, оның әсерінен адам ұйқысы қанбай жүреуі, жүдеуі мүмкін. Тұрақты және созылмалы түрдегі ықылық анағұрлым елеулі аурулардың әсерінен болуы мүмкін, сондықтан оған міндетті түрде медициналық бақылау талап етіледі.\r\n\r\nТұрақты болып тұратын және созылмалы ықылықтың көптеген белгілі себептері болады:\r\n\r\n•	Орталық жүйке жүйесінің аурулары (қатерлі ісік, инфекция, инсульт немесе жарақат).\r\n•	Ағзадағы химиялық процестердің бұзылуы (зат алмасуының бұзылуы), мысалы бүйрек қызметінің әлсіреуі немесе өкпенің аса желдетілуі.\r\n•	Бас жүйкесінің, мойын мен кеуде жасушаларының тітіркенуі, (Блуждающего или диафрагмального)\r\n•	Анетезия немесе операция\r\n•	Психологиялық бұзылыс\r\n\r\n\'\'Ықылықты қалай емдейді?  \'\'\r\n\r\nКөбінесе ықылық ұстамалары бірнеше минут не бірнеше сағаттың ішінде  өздігінен кетеді, және арнайы бір емді де қажет етпейді.\r\n\r\nЫқылықты үй жағдайында емдеу үшін қолданылан көптеген шаралар бар.\r\nОлардың көбісі қандағы көмірқышқыл газдың деңгейін көтереді, содан, әдетте ықылық тоқтайды. Міне олардың кейбір түрлері:\r\n\r\n•	Демді іште ұстап тұрып, онға дейін ақырындап санау;\r\n•	Қағаздан жасалған қапты жылдамдатып үрлеу;\r\n•	Бір стақан суды тез ішіп тастау;\r\n•	Бір шай қасық қант немес бал араласқан қоспаны ішу.\r\n\r\nТұрақты немесе созылмалы ықылықты емдеу, ол ықылықтың пайда болу себебіне байланысты болады, және соған қарай дәрілер мен акупунктура немесе  гипноз тағайындалады.\r\n\r\nКейде тұрақты және созылмалы ықылықты тоқтату үшін, емдеудің неше түрлі әдісін пайдаланып көруге тура келеді. Егер сіздің ықылығыңыз бірнеше күнге созылса немесе одан асып кетса, сіздің емдеуші дәрігеріңіз, басқа да қауіпті аурулардың бар-жоқтыңын анықтау үшін қан талдамасын тапсыруды қажет етеді.\r\n\r\n\'\'Ықылық кімдерге бейімделген?\'\'\r\n\r\nЫқылық әйелдерге қарағанда, ерлерде көп болады. Негізі ықылық еңбектеген баладан, қарт кісілердеге дейін болатын құбылыс.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__\r\n\r\nдиафрагманың тырыспалы қысқаруы\r\nартық тамақтану\r\nшылым шегу\r\nалкоголь','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруі','','','kz','s','',0,'',2143,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365400,1576901400,1545365524,'Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруінің көптеген себептері бар. Кейбір өзгерістер, мысалы, тырнақтың үстіңгі жағының ойықтануы немесе қартаюға байланысты тырнақ бетінде тік жолақтардың (қатпарлардың) қалыптасуы.','Тырнақ пішіні мен құрылымының өзгеруінің көптеген себептері бар. Кейбір өзгерістер, мысалы, тырнақтың үстіңгі жағының ойықтануы немесе қартаюға байланысты тырнақ бетінде тік жолақтардың (қатпарлардың) қалыптасуы.\r\n\r\nТырнақ пішіні мен құрылымының басқа да өзгерістері мыналарды қамтиды:\r\n\r\n•	Етке батып өскен тырнақ – тырнақтың ішке қарай бүгілуі, әдетте бақайларда аяқ киімнің тар болуынан туындайды. Ауырсыну немесе зақымдалу болған жағдайда тырнақты хирургиялық жолмен алып тастау немесе тырнақты қалпына келтіру қажет болады. Егер қолайлы аяқ киімін киілетін болса, тырнақ өз қалыпты жағдайына оралады.\r\n•	Қасық тәріздес тырнақтар көбінесе балаларда кездеседі және бұл уақытша құбылыс. Мұндай тырнақтың түрі кейбір аурулармен, атап айтқанда теміртапшылықты анемиямен бірге пайда болады. Тырнақ әдетте қалыпты жағдайына келеді.\r\n•	Тырнақ бетіндегі шұңқырлар (ойықтанулар). Аздаған ойықтардың болуы қалыпты жағдай болып саналады. Қатты ойықтанулар, әсіресе сарғайған немесе қалың тырнақтардың, немесе тырнақ орнынан тырнақтың алынуы тері ауруларынан (мысалы, экзема немесе псориаздан) пайда болуы мүмкін. \r\n•	Тырнақтың бетіндегі тік жолақтар (қатпарлар) қартаюға байланысты қалыптасуы мүмкін. Сонымен қатар жарақаттың, инфекцияның немесе аурулардың салдарынан да пайда болады.\r\n•	Тырнақтың қалыңдауы саңырауқұлақ инфекциясынан, жарақаттан және қанның әлсіз айналымынан пайда болады. Тырнақтар қалыңдап, сарғаюы және тырнақ бетіне қатпарлар шығуы мүмкін. Және де олар сынғыш келеді. Тырнақ әлсіз болып, түсіп қалуы мүмкін. Мүйіз тәрізді тырнақ – бұл әдетте жас өте пайда болатын тырнақтың ерекше қалыңдауы.\r\n•	Тырнақтың сағат шынысы сияқты өзгеруі – бұл көп таралған жағдай. Саусақтардың немесе бақайлардың ұшы ісіп, тырнақ сағат шынысы секілді сыртқа шығып тұрады. Тырнақ ісінген саусақтарды немесе бақайларды қамтып, көтеріңкі, бүгілген және әдеттегіден жылтыр болып көрінеді. Мұндай жағдайға әдетте созылмалы жүрек, өкпе, бауыр,қалқанша безі аурулары бар адамдар жиі тап болады.\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nЕтке батып өскен тырнақ\r\nҚасық тәрізді тырнақтар\r\nТырнақ бетінде шұңқырлардың қалыптасуы\r\nТырнақ бетіндегі тік жолақтар\r\nТырнақтың қалыңдауы','translator',5,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тырнақ түсінің өзгеруі ','','','kz','s','',0,'',2095,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365520,1576901520,1545365587,'Тырнақ түсінің өзгеруі көптеген себептерге байланысты болады.','Тырнақ түсінің өзгеруі көптеген себептерге байланысты болады.\r\n\r\n•	Жарақат алған кезде тырнақтың қараюы. \r\n- Жарақаттанған тырнақтың астының қанағымы немесе қанталауы тырнақтың қаралайды немесе оған шымқай қызыл түс береді. Тырнақтың астындағы ұйыған қанды дренаждау керек. Тырнақтың қарайғанының жазылуына бір апта уақыт кетуі мүмкін.\r\n- Кейде жарақаттанған тырнақ астының қараюы – тырнақ орнының (тырнақ қалыптаса бастайтын аймағының) жарарақатын білдіреді. Бұл жағдайда тырнақты алып тастап, тырнақ ернеуін емдеу қажет.\r\n- Меленома жарақаттанған тырнақты қарайтып, оған тегіс емес түр беруі мүмкін. \r\n•	Тырнақтың көгеруі дәрілік препараттардың жанама әсерінен пайда болуы мүмкін.\r\n•	Көгерген тырнақтар қанның құрамында оттегінің төмендеуіне байланысты проблемалардан да туындайды. Мысалы, демікпе мен өкпенің обструктивті ауруы, қатты қаназдық, салқындау, теңіз үстінен көтерілгендегі биіктік деңгейінің әсер етуі, перифериялық артериялар ауруы немесе шок (естен тану).\r\n•	Қараторы адамдарда қоңыр жолақтар көп кездеседі. Егер олар жаңадан пайда болып немесе ауыса бастаса, онда алаңдауға негіз бар. Дұрыс тамақтанбау немесе дәрі-дәрмекті дұрыс пайдаланбау қоңыр жолақтарға әкеп соқтырады  \r\n•	Жасылдану саңырауқұлақ инфекцияларынан немесе бактерияларынан туындайды.\r\n•	Өңсіз, боз тырнақтың пайда болуы дұрыс тамақтанбау, қаназдық,\r\n•	денуіне, бозаруына \r\n•	Тырнақтың өңсізденуі, бозаруы дұрыс тамақтанбаудан пайда болуы мүмкін. Атап айтқанда, қаназдық немесе цинктің жетіспеушілігі және басқа да медициналық проблемалардың әсері.\r\n•	Тырнақтағы ақ дақтар немесе лейконихия әдетте жеңіл жарақаттанғанда, тіпті білінбей қалуы да мүмкін. Бұл тырнақтың дақтануы бір аптада, бір айда ешқандай емдеусіз кетіп қалады.\r\n•	Тырнақтың сарғаюы тырнақтың тырнақ орнынан ажыраған кезінде (онихомадезис) туындайды, жарақат алғандағы терінің күйі немесе зақымдануы болып табылады. Сондай-ақ, ол өкпенің созылмалы ауруы немесе қатерлі ісік секілді медициналық проблемалардан туындайды. Кейбір бояуды әсіресе қызық түсті лакты дұрыс пайдаланбаған кезде немесе шылым шегу салдарынан тырнақтар сарғаюы мүмкін. \r\n','translator',7,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Атмосфералық қысымның өзгеруіне байланысты туындайтын құлақ аурулары','','','kz','s','',0,'',604,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365580,1576901580,1545365700,'Құлақ аурулары сырттағы ауа қысымының жоғарылауы немесе азаюынан пайда болуы мүмкін, ал өз кезегінде ішкі ауа қысымы сол деңгейде қала бермек. Бұл ұшақтың ұшу биіктікті өзгергенде немесе сүңгуір судың астына түскенде немесе көтерілгенде орын алуы мүмкін.','Құлақ аурулары сырттағы ауа қысымының жоғарылауы немесе азаюынан пайда болуы мүмкін, ал өз кезегінде ішкі ауа қысымы сол деңгейде қала бермек. Бұл ұшақтың ұшу биіктікті өзгергенде немесе сүңгуір судың астына түскенде немесе көтерілгенде орын алуы мүмкін.\r\n\r\n•	Сырттағы ауа қысымының кенеттен жоғарылауынан, ауа қысымы дабыл жарғағының жарылуына (барожарақатқа) әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n•	Сырттағы ауа қысымының біртіндеп жоғарылауы дабыл жарғағының артындағы кеңістікте сұйықтықтың пайда болуына (іріңді ортаңғы отитке) әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n \r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқұлақтың ауыруы\r\nауа қысымы\r\nбарожарақат\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Көрудің өзгерістері','','','kz','s','',0,'',1153,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365700,1576901700,1545365741,'__Көрудің өзгерістері__ көз алмасының (көздің торлы қабығы) артқы жағын жауып тұратын тіндерде, көру жүйкесінде  немесе көздің қан тамырларында нақты проблемалардың барын көрсетеді. Егер жоғарыда аталған көрудегі өзгерістер кенеттен пайда болған болса,  міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.','__Көрудің өзгерістері__ көз алмасының (көздің торлы қабығы) артқы жағын жауып тұратын тіндерде, көру жүйкесінде  немесе көздің қан тамырларында нақты проблемалардың барын көрсетеді. Егер жоғарыда аталған көрудегі өзгерістер кенеттен пайда болған болса,  міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.\r\n\r\n•	Жарық жарқылы (фотопсия). Фотопсия - бұл қысқа, бірақ та қайталанатын жарықтың жытылдауы немесе сызықтар мен жарқылдар  болып табылады. Әсіресе басты немесе көзді жылжытқанда байқалады. Жарық жарқылын қараңғы фонға қараған кезде оңай көруге болады. Қысқа жарқылдар торлы қабықтың ажырауынан пайда болуы мүмкін.\r\n•	Жылжымалы объектілер – көру аумағында пайда болатын  қараңғы объектілер немесе көлеңкелер. Жылжымалы объектердің кенеттен пайда болуы торлы қабықтың ажырауының белгісі болуы мүмкін.\r\n•	Көру аумағындағы қараңғылық пен бұлдыраулар. Бұл жағдай торлы қабықтың ажырауынан болуы мүмкін.\r\n•	Бір немесе екі көзде көрудің ішінара немесе толық жоғалуы. Бұл торлы қабықтың ажырауынан болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\n\r\nкөрудің өгерістері\r\nкөрудегі бұзылыстар\r\nкөздегу ауру сезімі\r\nсоқырлық\r\nторлы қабықтың ажырауы\r\nглаукома\r\nкөру жүйкесінің атрофиясы\r\n','translator',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі','','','kz','s','',0,'',1852,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545365700,1576901700,1545365792,'Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.','\'\'__Бұл не?__\'\' Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.\r\n\r\n\'\'__Себептері.__\'\' Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі ішкі қан кетудің, ісіктің, абцесстердің, аневризмдер мен басқа да бұзылыстырдың нәтижесінен болуы ықтимал. Негізінен көптеген себептер жарақаттардан туындайды. Жарақат алғанда, көздің бұлшықеттері зақымдалуы мүмкін, ол кезде игеруші бұлшық еттерге зақым келсе, олар қарашықтың көлемі мен пішініне әсер етеді. Көздің бұлшықеттері қарашықтың көлемі мен оның домалақ формасының қалпын сақтауға ықпал етеді. Жарақат алған кезде  көз алмасы зақымдануы мүмкін, көздің мөлдір бөлігі (нұрлы қабығы), оның салдарынан домалақ пішін өзгеріп кетуі мүмкін. Көздің зақымдануы қарашықтың жарық пен мөлшерді басқаша қабылдауына себеп болуы мүмкін\r\n\r\n\'\'__Қандай шара қолдану керек.__\'\' Егер қарашықтың көлемі мен пішіні өзгерсе, және ол басмилық жарақатпен немесе қабынумен байланысты болса, сондай-ақ бас ауру, жүрек айну, құсу, бұлдырау немесе қылилық, дене қызуының көтерілуі, мойында ауырсыну мен қысымның болуы, денені еңкейткен кезде бас ауыруының күшейгені сияқты симптомдар білінсе – ДӘРІГЕРГЕ ДЕРЕУ ҚАРАЛЫҢЫЗ!\r\n\r\nАры қарай диагностикалауға сізге мынадай әдістер қолданылуы мүмкін: жалпы қан талдамасы, компютерлі томография, электроэнцефалография, ядролық магниттік резонанс (ЯМР), бас сүйекті рентген, мойын бөлігіне рентген, көз ішкілік қысымды өлшеу (су қараңғылыққа күмән болса), жұлын сұйықтығына тексеру жүргізу\r\n\r\n\r\n__Тегтер: __\r\n\r\nқарашықтың көлемі мен пішінініңөзгеруі, \r\nсу қараңғылық, \r\nМРТ, \r\nбас мидың зақымдануы,  \r\nкөздің бұлдырауы, \r\nекі бейненің көрінуі','translator',3,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Бронхиолит','','','kz','s','',0,'',5078,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545369780,1576905780,1545370851,'Бронхиолит – бұл өкпеге ауа өткізетін кішкентай тыныс алу жолдарының (бронхиол) қабынуы','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nБронхиолит – бұл өкпеге ауа өткізетін кішкентай тыныс алу жолдарының (бронхиол) қабынуы\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nБронхиолит әдетте балаларды 2 жасына дейін мазалайды. Жалпы аурудың өтпелі кезеңі 3 айдан 6 айға дейінгі уақыт. Бұл енді жиі орын алатын жағдайы, ал кейде бұл ауру салмақты болып та келеді. Аталмыш аурудың көп таралған қоздырушысы респираторлы-синицитиалды вирус (РС). Бүкіл өмірге келген сәбилердің жартысына жуығы жасқа толғанша осы вируспен байланыса өседі. \r\n\r\nБронхиолит тудыратын басқа да вирустар:\r\n•	Аденовирусы;\r\n•	Тұмау вирусы;\r\n•	Парагрип вирусы.\r\n\r\nСәбилер күнделікті тұрмыста жұтқыншақ арқылы инфекциясы бар адамнан осы вирусты жұқтырады. Мысалы, осы вирусты жұқтырған балалармен ойнағанда, осы вирус бар ер адамдардың қасында отырып қалғанда :\r\n•	Егер біреу түшкірсе немесе жөтелсе, сәби оның  ауадағы түшкіріндісін өзі бірден қабылдап алады;\r\n•	Вирусы бар ойыншық немесе басқа да затты ұстағаннан да жұқтырып алады.\r\nТөрт мезгілді салыстырмалы түрде қарағанда бронхиолит күзде және қыста көбірек кездеседі екен.\r\nБронхиолиттің қауіпті факторлары:\r\n•	Пассивті шылым шегу;\r\n•	Алты айға толмаған сәбилерде болу;\r\n•	Тар жерде (үй-жай) өмір сүргеннен;\r\n•	Баланы емшектен ажыратқаннан кейін;\r\n•	37 аптада туылған нәресте.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nКейбір балаларда ауру симптомсыз, жеңіл дамиды. Брохиолит өкпе инфекциясы секілді жоғарғы тыныс алу жолдарынан басталады. Содан, балада 2-3 күннің ішінде  тыныс алуында мәселелер туындап, сырыл мен жөтел пайда болады. \r\n\r\nАуру сипмтомдары:\r\n•	Оттегі жетіспеушілігінің салдарынан (цианоз) терісінде көкшілдеу ісік пайда болады – бұл жағдайда уақыт күттірмей медициналық жәрдемге хабарласу керек;\r\n•	Тыныс алуында мәселелер туындайды, өкпесінде ссырыл пайда болып ентіге бастайды;\r\n•	Жөтеледі;\r\n•	Шаршағыш келеді;\r\n•	Қалтырай бастайды;\r\n•	Қабырға аралық бұлшық еттері тарта ауырады (оны қабырғаралық ретракция деп атайды);\r\n•	Дем алған кезде кеңсірігі кеуіп тұрады;\r\n•	Тыныс алуы жиілеп кетеді (тахипноэ).\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер медициналық тексеру өткізіп, баланың өкпесін тыңдайды. Ол кезде мынадай мәселелер бас көтеруі ықтимал:\r\n•	Стетоскоппен тыңдағанда сырылдаған дыбыстар естіледі;\r\nСондай-ақ төмендегідей тексерулер өткізілуі мүмкін:\r\n•	Қан газы;\r\n•	Кеуде жасушалары ағзаларына жалпы рентгенография;\r\n•	Ауруды қоздыратын белгілі бір вирустың, яғни мұныннан аққан судың үлгісін алады.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің басты бағыты ауру симптомдарын жеңілдетуге бағытталады. Мысалы тыныс алу мен сырылды қалыпқа келтіру керек.\r\nВирустық инфекция кезінде антибиотиктер әсер бермейді. Вирусқа қарсы дәрілік препараттар аурудың ауыр ағымында тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nСіз үй жағдайында симптомдарды жеңілдету үшін төмендегідей әдістерді қолдансаңыз болады:\r\n•	Көп мөлшерде сұйықтық ішіңіз. 12 айға дейінгі сәбилерге ең тиімді сусын ана сүті болып табыдалы. Электролиттің сусындар да бала үшін пайдалы болмақ.   \r\n•	Дымқыл ауамен дем алыңыз, бұл түкіріктің көп бөлінуін тежейді. Ауа дымқылдандырғыш қолданыңыз. \r\n•	Көп тынығыңыз.\r\n\r\nБалаңыздың қасында, үйде болсын, көлікте болсын темекі шектірмеңіз. Баланың иыныс алу жүйесінде салмақты мәселелер туындаса, ауруханаға жатқызған дұрыс, ол жерде оттектерапиясы мен ішке сұйықтық енгізу шаралары жүзеге асырылады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nКөп жағдайда, емделгеннен кейін тыныс алу қыйындықтары үшінші күнде қалыпқа келеді, ал симптомдары аптаның ішінде жойылады. Кей жағдайда пневмония дамуы мүмкін немесе тыныс алуын қиындататын бассқа да мәселелер туындап жатуы ықтимал.\r\n\r\nБалалар өскенде, демікпе не болмаса басқа да аурулар, сонымен қатар өкпе сырылдары мазалап жатады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, дереу арада дәрігерге немесе жедел жәрдем көмегіне жүгініңіз:\r\n•	Балаңыз тез шаршап қала берітін болса;\r\n•	Терісі, тырнақтары немесе еріндері көкшілденіп ісіне түседі;\r\n•	Бала сирек деп ала бастайды;\r\n•	Бала ақырындап естен тана бастайды;\r\n•	Баланың тыныс алуы қиындап кетеді;\r\n•	Мұрындарының қуысы кебе бастайды тыныс алуының қиындауынан қабырға аралық керілуі байқалады.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\nКөп жағдайда бронхолит күтпеген жерден тап болады. Себебі, қоғамдық ортада көп таралған ауру тудыратын вирустардан пайда болуы мүмкін. Сол үшін балалардың беті-қолын жақсылап, сабындап жуып жүріңіз, сонда ғана зиянкес вирустарға қарсы тұруыңыз мүмкін.\r\nҚандай жағдай болмасын балаға иммун жүйесін көтеретін дәрілік препараттарды бірден беруге болмайды.\r\n\r\nСәбиер мен жас балалардың кеуде тұсының ауруы (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nбронхиолит\r\nөкпенің қабынуы \r\nбронхиол қабынуы\r\nвирустар\r\nбалалар ауруы\r\nжөтел\r\n\r\n','student_k',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Аллергиялық реакция: алғашқы көмек','','','kz','s','',0,'',3453,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545371460,1576907460,1545371684,'Демікпе және аллергия жайында толығырақ мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/233\r\n\r\nАстан болатын аллергия жайында мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/9591\r\n\r\nТөменде аллергиялық реакция туындағанда қандай алғашқы көмек көрсету керектігі жайында ақпарат берілген.\r\nАллергияның  жеңіл және салмақты ауыртпалығы болады:\r\n\r\nАлдымен өзіңіз сабыр етіңіз, және осы жағдайға тап болған адамды тыныштандырыңыз. Адам абыржығанда симптомдар көтеріліп кетуі  мүмкін.\r\nАллергенді теңестіріп көріңіз және мұндай аллергендерден алдағы уақытта аулақ жүруге тырысыңыз. Егер араның шаққанынан  аллергиялық реакция пайда болса, қатты заттың көмегімен оның инесін алып тастаңыз. Мысалы, тырнақпен немесе пластикалық кредит картасымен. Қысқыш қолданбаңыз. Теріге қадалған  жәндіктің инесін сығып жіберсе, одан у таралуы мүмкін.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Не істемеу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nДемікпе және аллергия жайында толығырақ мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/233\r\n\r\nАстан болатын аллергия жайында мына сілтемеден оқыңыз: http://www.zdrav.kz/node/9591\r\n\r\n\'\'__Төменде аллергиялық реакция туындағанда қандай алғашқы көмек көрсету керектігі жайында ақпарат берілген.__\'\'\r\nАллергияның  жеңіл және салмақты ауыртпалығы болады:\r\n\r\nАлдымен өзіңіз сабыр етіңіз, және осы жағдайға тап болған адамды тыныштандырыңыз. Адам абыржығанда симптомдар көтеріліп кетуі  мүмкін.\r\nАллергенді теңестіріп көріңіз және мұндай аллергендерден алдағы уақытта аулақ жүруге тырысыңыз. Егер араның шаққанынан  аллергиялық реакция пайда болса, қатты заттың көмегімен оның инесін алып тастаңыз. Мысалы, тырнақпен немесе пластикалық кредит картасымен. Қысқыш қолданбаңыз. Теріге қадалған  жәндіктің инесін сығып жіберсе, одан у таралуы мүмкін.\r\n\r\n1.	Егер адамда бөртпе немесе қышу пайда болса, салқын компресс басыңыз және гидрокартизонды жақпа май жағыңыз;\r\n2.	Қатерлі симптом пайда бола ма, бақылау керек;\r\n3.	Медициналық көмекке көңіл бөліңіз. Жеңіл аллергиялық серпіліс болса, дәрігер сізге антигистаминді дәрілік препаратты қабылдауды тағайындайды.\r\n\r\nАллергиялық реакцияның ауыр түріне тап болған адамның тыныс алу жолдарын тексеріңіз, сонымен қатар, тыныс алу мен қанайналымның ағымын да бақылаңыз. Қауіпті белгі болып – кеңірдектің ісуі есептеледі. Ол кезде, дауыс қысылады, жіңішкеріп не болмаса жуарып шығады, және тыныс алуы қиындай түседі. Онадй жағдай орын алса жасанды дем беретін жүрек-өкпелік реанимациясын өткізу керек.\r\n\r\n1.	Кешіктірмей жедел жәрдемге хабарласыңыз;\r\n2.	Сабыр сақтаңыз, зардап шеккен адамды да сабырға шақырыңыз;\r\n3.	Егер аллергиялық серпіліс ара шаққаннан болса, оның теріге қадалған инесін тырнақпен немесе қатты бір затпен итеріп, алып тастаңыз. Қысқыш қолданбаңыз. Инені сықса, уы одан сайын денеге таралуы мүмкін.\r\n4.	Егер зардап шекен адамның қолының астында аллергияға қарсы дәрісі болса, оны алып беріңіз. Ауыз арқылы, тыныс алу жолдарына әсер ететін дәрілерді мүлдем қолданбаңыз.\r\n5.	Есеңгіреудің шамамен өлшемін анықтаңыз. Егер адам жатса, онын аяғын 30 см биіктікке көтеріп қойыңыз, пальто немесе көрпемен жабыңыз үстін. Мына жерлері зақымданған адамдарды мұндай күйде жатқызып кетпеңіз: басы, мойны, арқасы, аяғы немесе жайсызданып тұрған кезде.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Не істемеу керек__\r\n•	Адам аллергияға қарсы бір иньекцияны қабылдап алса болды, барлық қауіп-қатерден құтылады деп ойлап қалмаңыз;\r\n•	Демі қысылып жатқан зардап шегушінің басының астына жастық төсемеңіз. Ол оның тыныс алуына едәуір кедергі жасауы мүмкін;\r\n•	Демі қысылып жатқан адамға аузынан ешнәрсе ішкізбеңіз.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса көп күттірмей медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n•	Зардап шеккен адамда  аллергиялық реакцияның ауыр формасы болса. Симптомдардың білінуін күтпеңіз;\r\n•	Егер зардап шеккен адамда бұрін ауыр формадағы аллергиялық серпіліс болса.\r\n\r\n__Дереккөз:__ АҚШ-тың Ұлттық денсаулық сақтау институтарының дерекқорынан алынды: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000005.htm\r\n\'\'Беттің ісінуі, безеулер, Аллергиялық реакцияс (ерлерде/әйелдерде)\'\'\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nаллергия\r\nаллергиялық реакция\r\nаллергияға алғашқы көмек\r\nденедегі бөртпелер\r\n\r\n','student_k',6,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Герпетикалық баспа (ангина)','','','kz','s','',0,'',3378,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545372480,1576908480,1545373014,'Герпетикалық баспа (ангина) – бұл вирустық ауру. Ол дене қызуының көтерілуімен (қалтырау) және тамақ тілшесі мен ауыз қуысында жараның пайда болуымен сипатталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK} \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nГерпетикалық баспа (ангина) – бұл вирустық ауру. Ол дене қызуының көтерілуімен (қалтырау) және тамақ тілшесі мен ауыз қуысында жараның пайда болуымен сипатталады.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nГерпетикалық баспа көп таралған балаладың инфекциялық ауруы болып табылады. Ол 3 жастан 10 жасқа дейінгі балаларда жиі кездеседі, десе де оның кез-келген жаста да пайда болатынын естен шығарсаған жөн.\r\nНегізінде, бұн инфекцияның қоздырғыш вируы А тобындағы Коксаки вирусы. Бұл вирус жұқпалы. Егер біреу үйде немесе мектепте осы аурумен ауыратын болса, сіздің балаңызға да аталмыш вирустың жұғу қаупі болады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Қалтырау;\r\n•	Бас ауруы;\r\n•	Тәбеттің жоғалуы;\r\n•	Жұтынғанда ауырсыну;\r\n•	Ауыз қуысы мен тамақта жара пайда болады, сонда-ақ, сауырға аяқ-қолға бөртпелер қаптап кетеді.\r\nӘдетте жаралардың түсі ақ, ақ-сұр түсті болып келеді де, айналасы қызарып тұрады. Ал олар өте қатты ауыртады. Негізінде олар көп болмайды.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nБұл ауруды анықтау үшін арнайы бір әдістердің қажеті шамалы. Дәрігер медициналық тексеру жүргізеді, симптомдары мен қалай ауыратындығы, жайында қандай өзгерістер орын алғаны туралы сұрайды.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nАуру симптомдарына қарай төмендегідей емдеу жолдары қарастырылған:\r\n•	Қалтырау мен жайсыздықты жеңілдету үшін ацетаминофен немесе ибупрофен тағайындалады;\r\n•	Көп мөлшерде сұйықтық ішіңіз, әсіресе суық сүтті сусындарды. Ауыз қуысын жылыман сумен шайыңыз немесе жеміс-жидек балмұздағын жеңіз. Ыстық сусындар мен цитрусты қоректерге жоламаңыз;\r\n•	Аялауыш емдік диетаны ұстаныңыз. Герпетикалық баспа кезінде балмұздақ секілді суық сүтті азықтар, ең тиімді таңдау болып есептеледі. Өте қышқыл жемістердің шырыны да ауыз қуысындағы ойық жараларды тітіркендіреді. Ащы, қуырылған, ыстық тағамдарды жеуд мұндай жағдайда мүлдем доғарған дұрыс;\r\n•	Қажетіне қарай ауыз қуысын шаю үшін  жерлігікті анестетиктерді  қолданса болады (олар бензакон немесе ксилокаиндарды құрауы мүмкін, бірақ оларды ішке қадылдаудың қажеті жоқ).\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nАуруды емдесе тез-ақ, бір аптаның ішінде жазылып кетеді.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nЕгер асқына қалса, сусызданы орын алуы ықтимал, бірақ оны дәрігеріңіз қайта қалпына келтіре алады.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей симптомдар туындаған жағдайда дәрігерге хабарласыңыз:\r\n•	Қалшылдау, тамақтың ауруы немесе ауыз қуысындағы ауырсыну 5 күнге созылып бара жатса;\r\n•	Балаңыз сұйықтықты аз ішсе, және сусыдана беретін болса;\r\n•	Дене қызуы өте жоғары көтеріліп кетіп, түспей тұрып алса.\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__ \r\nҚолды жақсылап тұрып жуып жұру арқылы аурудың инфекциясын қоздыратын вирустың алдын алуға болады.\r\nБалалардың ауыз қуысындағы туындаған мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер: __\r\nтамақтың ауруы\r\nбаспа\r\nангина\r\nвирус\r\nгерпес\r\nинфекция\r\nвирусты инфекция\r\nгерпетикалық инфекция\r\n','student_k',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Ауыз қуысының гигиенасы','','','kz','s','',0,'',3384,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545373200,1576909200,1545373681,'Тістердің бұзылуы, қызыл иектің қабынуы негізінен тіс өңезі мен  тіске жабысқан тамақтан қалған бактериялардың әсерінен болып жатады. Тіс қақтары тамақтан кейін 20 минут өткенде түзіле бастайды. Егер бұл өңезді әр күн сайын тазалап отырмаса, тістің бұзылуына себеп болады. Өңездің сіресіп қатуынан тіс тастары пайда болады.\r\n \r\n\'\'Тіс, адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Біз тіс арқылы тамақты шайнап, қажетті азықты бөліп, қажетінше дәмін сезінеміз.  Жақсы гигиена сақтау арқылы ауыз қуысында түрлі бактериялардың дамуын тежей аламыз және ауыз қауысы мен тістерімізді зақымданудан қорғаймыз.\'\' \r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Асқынуы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Ауыз қуысының гигиенасы жайындағы кеңестер__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nТістердің бұзылуы, қызыл иектің қабынуы негізінен тіс өңезі мен  тіске жабысқан тамақтан қалған бактериялардың әсерінен болып жатады. Тіс қақтары тамақтан кейін 20 минут өткенде түзіле бастайды. Егер бұл өңезді әр күн сайын тазалап отырмаса, тістің бұзылуына себеп болады. Өңездің сіресіп қатуынан тіс тастары пайда болады.\r\n   {img type=\"fileId\" fileId=\"521\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Тіс, адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Біз тіс арқылы тамақты шайнап, қажетті азықты бөліп, қажетінше дәмін сезінеміз.  Жақсы гигиена сақтау арқылы ауыз қуысында түрлі бактериялардың дамуын тежей аламыз және ауыз қауысы мен тістерімізді зақымданудан қорғаймыз.\'\' \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Асқынуы__\r\nТіс өңезі мен тіс тастарының түзілуі төмендегідей асқынуларды туындатуы ықтимал:\r\n•	Ауыз қуысында саңлаудың болуы, одан тістердің құрылымы бұзылады;\r\n•	Гингивит – қабыну, қызару, қызыл иектің қанауы;\r\n•	Периодонтит – тісті ұстап тұратын жақ сүйектері байламдарының бұзылуы, бұдан тістердің түсуі жиі орын алады;\r\n•	Ауыз қуысындағы жағымсыз иіс (халитоз);\r\n•	Абсцесстер, ауырсыну, шайнай алмай қалу;\r\n•	Жүктілікті көтере алмаудан жүрек ауруларына дейінгі көптеген денсаулыққа байланысты мәселелер\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Ауыз қуысы гигиенасы жайындағы келелі кеңестер__\r\nАуыз қуысын таза ұстаса ешқандай мәселесіз, тістер тап-таза көрініп тұрады. Сау қызыл иек күлгін түсті және мықты болады. Тістеріңіз бен қызыл иектеріңізді аман сақтау үшін төмендегідей кеңестерді оқыңыз: \r\n•	Тісті күніне екі рет тазалаңыз, әсіресе тамақтан кейін және ұйқыдан тұрғанда;\r\n•	Тіс тазалағыш жіпті кем дегенде күніне бір рет қоланыңыз;\r\n•	Тісіңізді жоспарлы түрде тексерткен кезде тіс дәрігерінің зақымдауынан сақтаныңыз. Көптеген тіс дәрігерлері кәсіби тіс тазалауын 6 айдан кем уақытта өткізбейді. \r\n•	Тісс протездерін таза ұстаңыз. Оларды арнайы ертінділермен тұрақты түрде тазалап, өңдеп тұрыңыз. \r\nТіс дәрігеріңізбен төмендегідей сұрақтар төңірегінде сұхбаттасыңыз:\r\n•	Қандай тіс шеткассын пайдалану керек.  Және оны қандай жерге қою қажет. Сізге электірлі тіс щеткасы ыңғайлы бола ма. Ондай тіс щеткалары, қолмен пайдаланатын щеткадан қарағанда қаншалықты тиімді.\r\n•	Тіс жіптерін қалай дұрыс пайдаланады. Қатты немесе ақырын тартқылаудан қызыл иекке зақым келіп қалмай ма?\r\n•	Ауыз қуысын шаю үшін қандайда бір арнайы заттарды немесе қажетті құралдарды пайдалануым керек пе?\r\n•	Есте сақтайтын нәрсе, кейбір тіс пасталары және ауыз қуысын шаятын  заттар  адамға зиянын тигізіп жатады, оларды қолданған дұрыс па?\r\n\r\nТісті тұрақты тазалу, тіс дәрігерімен бірге тіс қақтарын жою, тістің ыңғайсыз жерлерін тазалау, тіс арасына кірген заттарды тіс жіптерімен тазалап тұру гигиенаның тиімді жолдарының бірі болып табалады. Тісті кәсіби түрде тазалату арқылы тістің жылтырлығын арттыруға болады. Тістегі қатқан, майласқан заттарды алу үшін тіс дәрігері арнайы құрылғыларды пайдаланады. Кейде дәрігер жақты рентгенологиялық түсірілімнен өткізуді талап етуі мүмкін.\r\nЖас балалар мен сәбилердің ауыз қуысында туындаған мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\nАуыз қуысындағы проблемалар (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nауыз қуысының гигиенасы\r\nтістің күтімі\r\nтісті қалай тазалау керек\r\nАлматыдағы стоматология\r\n','student_k',3,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Қызыл иек аурулары','','','kz','s','',0,'',1003,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545373740,1576909740,1545373829,'Егер сіздің қызыл иегіңіз ауырса, ыңғайсызданбаңыз, сіз жалғыз емессіз. Қазіргі уақытта ересек адамдардың көбінде осындай немесе осыған ұқсас аурулар туындауда. Аталмыш аурулар алдымен қабынудан басталады, оны гингивит деп атайды. Содан соң тісті ұстап тұратын сүйектер мен тіндер зақымданады. Қызыл иектің ауруы асқынып кетсе тістердің түсуіне бірден-бір себеп болады. ','Егер сіздің қызыл иегіңіз ауырса, ыңғайсызданбаңыз, сіз жалғыз емессіз. Қазіргі уақытта ересек адамдардың көбінде осындай немесе осыған ұқсас аурулар туындауда. Аталмыш аурулар алдымен қабынудан басталады, оны гингивит деп атайды. Содан соң тісті ұстап тұратын сүйектер мен тіндер зақымданады. Қызыл иектің ауруы асқынып кетсе тістердің түсуіне бірден-бір себеп болады. \r\n\r\nГингивит кезінде қызыл иек ісініп, қызарып кетеді. Содан, қанағыш болып қалады. Негізі гингивит аурудың жеңіл түрі болып есептеледі. Негізінде, гингивит кезіндегі қабынбалы процесс күнделікті тіс тазалағанда, тіс жіптерін пайдаланғанда немесе тіс дәрігері мен гигиенистке қаралғанда төмендейді. Егер гингивитті емдемесе, ол перондитке ауысып кетуі ықтимал. Периодонтит кезінде қызыл иек зақымданады да, тістерден ажырап, қалташалар түзіле бастайды. Егер бұл ауруды емдемесе, тісті ұстап тұратын, қызыл иек пен тіндерді байланыстырып тұратын сүйектер бұзылады.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nқызыл иек\r\nқызыл иектің ауруы\r\nқанау\r\nқабыну\r\nауру\r\n','student_k',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Гингивостоматит','','','kz','s','',0,'',3594,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545373860,1576909860,1545374354,'Гингивостаматит – ауыз қуысы мен қызыл иектің инфекциялық ауруы, ойық жараның түзілуімен, тіндердің ісінуімен сипатталады. Аурудың қоздырушысы вирустар мен бактериялар болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nГингивостаматит – ауыз қуысы мен қызыл иектің инфекциялық ауруы, ойық жараның түзілуімен, тіндердің ісінуімен сипатталады. Аурудың қоздырушысы вирустар мен бактериялар болуы мүмкін.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nГингивостоматит балаларда жиі кездеседі. Ол (ВПГ-1) типті қарапайым герпес вирусының жұғуынан туындауы мүмкін. Одан, сондай-ақ герпестикалық жара да пайда болуы ықтимал.\r\nБұл ауру Коксаки вирусын жұқтырған кезде де дауы мүмкін.\r\nНегізінен көп адамдарда, ауыз қуысы гигиенасын дұрыс сақтамағандығынан туындап жатады.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nБұл аурудың симптомдары жеңіл де, ауыр түрде де көрініс береді:\r\n•	Ауыз қуысында жағымсыз иістің болуы;\r\n•	Қалтырау;\r\n•	Ыңғайсыздықты сезіну, мазасыздану және игерімсіздік орын алуы мүмкін;\r\n•	Таңдайда немесе қызыл иекте ойық жаралар пайда болады;\r\n•	Тәбет жоғалып, ауыз қуысы ауырады.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nДәрігер ауыз қуысыңыздан кішкентай жараларды анықтау үшін тексеріс жүргізеді.  Олардың сыртқы түрі басқа аурулардан пайда болған жараға ұқсайды. Жөтел, қалтырау немесе бұлшықеттердің ауруы ауыз қуысындағы басқа да аурулардың пайда болғандыңының дәлілі бола алады.\r\nКөбінесе гигивостоматитпен зақымдануды анықтау үшін басқа тексерулер қажет бола бермейді. Десе де, вирусты немесе бактериялық кезеңдерді сәйкестердіру үшін дәрігер жарадан тіндердің азғантай бөлшегін алуы мүмкін. Ауыз қуысының басқа да жараламен зақымдануына биопсия жүргізіледі.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеудің басты мақсаты ауру симптомдарын тоқтатуға бағытталады. \r\nСіз үй жағдайында өздігіңізден төмендегідей шараларды қолдансаңыз болады:\r\n•	Ауыз қуысының гигиенасын сақтаңыз. Қызыл иекті мүқият тазалап тұрыңыз, сонда ғана сіз басқа инфекциялардың жұқтырудың алдын аласыз.\r\n•	Егер дәрігер ешқандай зиянды жайтты анықтамаса, сіз тек ауыз қуысыңызды шайып, ауруды жеңілдетсеңіз болады;\r\n•	Ауыз қуыссындағы жағымсыз ыңғайссыздықты болдырмау үшін тұзды сумен шайсаңыз болады. (стақандағы суға  бір шай қасық тұз салып) немесе шаюға арналған  сутек тотығымен шайсаңызда құпталады;\r\n•	Денсаулық диетасын сақтаңыз. Жұмсақ, жағымсыз азық-түліктер жеген кезде ыңғайсыздықты туындатуы мүмкін.\r\nСізге антибиотиктер тағайындауы да әбден мүмкін:\r\nТіс дәрігеріне инфицирлерген тіндердің бөлігін жоюға тура келеді. Бұл жараны хирургиялық өңдеуден өткізу деп аталады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nГингивостоматиттің ауырлығы жеңілден ауыр түрге көтерілуі мүмкін, ауру ақырындап ауырмай дами түседі. Ауру емделсе, жаралар негізінде 2-3 аптаның ішінде өздігінен жазылады.\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\nГингивостоматит ауыз қуысынан басқа жерді де басып кетуі мүмкін. Ол ауыз қуысы жараларының салмақты түріне ауысуы ықтимал. \r\n{ANAME()}8{ANAME} \r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nТөмендегідей жайттар туындаса дәрігерге хабарласыңыз: \r\n•	Сіздің ауыз қуысыңызда ойық жара пайда болса, қалтырай бастасыңыз немесе басқа да белгілер орын алса;\r\n•	Ауыз қуысындағы ойық жаралар үлкейіп бара жатса немесе 3 апта бойы дәрілік терапия әсер бермесе; \r\n\r\n\'\'Балалардың ауыз қуысындағы мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\'\'\r\n__Тегтер:__ \r\nгингивит\r\nстоматит\r\nтіс ауруы\r\nтіс өңезі\r\nқотыр\r\nстоматология\r\nемі\r\n','student_k',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тіс аурулары','','','kz','s','',0,'',1113,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545374400,1576910400,1545374518,'Адам тістері сүйек типтес мықты материалмен толықтырылған. Тістің ішінде жүйке және қан тамырлары бар. Тіс адамға көптеген қажеттіліктерді өтеу үшін қажет. Мысалы, тамақтану үшін, сөйлеу үшін және тімті күлу үшін де. Тіске қатысты аурулар тіс жегі, инфекция және жарақаттан туындайды.','Адам тістері сүйек типтес мықты материалмен толықтырылған. Тістің ішінде жүйке және қан тамырлары бар. Тіс адамға көптеген қажеттіліктерді өтеу үшін қажет. Мысалы, тамақтану үшін, сөйлеу үшін және тімті күлу үшін де. Тіске қатысты аурулар тіс жегі, инфекция және жарақаттан туындайды.\r\n\r\nБұл аурудың жиі кездесетін симптомы, осы мәселе жайында бірден-бір белгі беруші жағдай ол – тістің ауруы. Сонымен қатар мұнда тістің шытынау мен түсуін де кіргізсе болады. Тіс ауру мәселелері туындағанда уақытылы тіс дәрігеріне барып тексерілген жөн. Қуанышқа орай тіс ауруларының барлығын дерлік емдеуге болады, ол үшін алдымен тістің таза тұруына аса мән беріңіз. \r\n\r\nАуыз қуысын таза ұстау үшін және тістеріңіздің сау болғанын қаласаңыз, төмендегі кеңестерді оқыңыз:\r\n•	Күн сайын фтор жиналған тісті тіс пастасымен жуып тұрыңыз;\r\n•	Күн сайын тістеріңіздің арасын тіс жібімен тазалап тұрыңыз;\r\n•	Тәтті тағамдарды тым көп жемей, енді шектеңіз;\r\n•	Шылым шекпеңіз және табак шайнамаңыз;\r\n•	Тіс дәрігеріне және гигиенистке жиі тексеріліп тұрыңыз.\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nқызыл иек\r\nқызыл иектің ауруы \r\nтіс жегі\r\nқанау\r\nқабыну\r\nауру\r\n','student_k',4,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Тіс протездері','','','kz','s','',0,'',1218,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545374520,1576910520,1545374633,'Тіс протездері – импланттанып, жоғалған тістердің орнына қойылған жасанды тістер. Тіс протездері толық және ішінара болып келеді. Толық протездер астыңғы немесе үстіңгі жаққа  толығымен киіледі. Ішінара протездер бір немесе бірнеше тістің орын жауып туру үшін киіледі. ','Тіс протездері – импланттанып, жоғалған тістердің орнына қойылған жасанды тістер. Тіс протездері толық және ішінара болып келеді. Толық протездер астыңғы немесе үстіңгі жаққа  толығымен киіледі. Ішінара протездер бір немесе бірнеше тістің орын жауып туру үшін киіледі. \r\n\r\nЗаманауи дамудың нәтижесінде тіс дәрігерлері протездердің сапасын жақсартуда. Қазір олардың сыртқы түрлері барынша табиғи тіске ұқсатылды, онымен қоймай олар өте ыңғайлы.  Бірақ протездерді салған адамдар өздерін бастапқыда бірүрлі сезінеді.  Алғашында сізге тіс дәрігеріне жиі баруға тура келеді, ал ол жасанды тістердің қалай тұрғандығын, дұрыс орналасқанын қадағалайды. Уақыт өте келе ауыз қуысы да өзгеріке үйреніседі, сол кезде емін-еркін жасанды тістерді салып жүре аласыз. Тіс дәрігерінің өзгерісті қалай игеретініне мән беріңіз. \r\n\r\nПротездерді салғанда сіз бірнеше түрлі өзгерістерді байқайсыз, мысалы сөйлегенде, тамақ ішкенде. Ыстық тамақ пен сусындарды қабылдағанда протезді абайлаңыз, мүмкін болса, алып қойсаңызда болады. Бірақ тамақ арасында кездесіп қалған кішкентай түйіршіктерге мән бермей-ақ қойсаңыз да болады.\r\n \r\n__Тегтер:__ \r\nтіс\r\nтістің түсуі\r\nпротез\r\nАлматыдағы тіз протездерін салу орындары, \r\nпротездеу\r\nстоматология\r\n','student_k',2,0,0,'Article',7.00,'n','y'),('','Инсулинома (қан құрамындағы инсулиннің көбеюі)','','','kz','s','',0,'',5378,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1545374700,1576910700,1545375692,'Инсулинома – бұл ұйқы безінің ісінуі. Ұйқы безі ісінгенде гормоннан инсулин шамадан тыс көп бөлінеді.\r\nИнсулин ұйқы безінің гормоны, қан құрамында глюкоз бөлінгенде, ұйқы безінен инсулин бөлінеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себепетері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін болатын асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан қаралу керек__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\nИнсулинома – бұл ұйқы безінің ісінуі. Ұйқы безі ісінгенде гормоннан инсулин шамадан тыс көп бөлінеді.\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"522\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\'\'Инсулин ұйқы безінің гормоны, қан құрамында глюкоз бөлінгенде, ұйқы безінен инсулин бөлінеді.\'\'\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nҰйқы безі іш-құрлыс ағзаларына жатады, ол көптеген ферменттер мен гормондарды бөледі, сондай-ақ инсулинді бөледі.  Инсулиннің қызметі қандағы қант мөлшерін (глюкозды) төмендету және оны ағза жасушаларына тасымалдануына ықпал ету.\r\n\r\nҚандағы қант мөлшері төменгі көрсеткішке дейін түскен кезде, қант мөлшері қалыпты болмайынша, ұйқы безі инсулин бөлуін тоқтата тұрады.  Ұйқы безінің ісініп, инсулинді шамадан тыс мөлшерде бөлуі – инсулиномия деп аталады. Ісіктің салдарынан қандағы қант мөлшері мүлдем төменгі көрсеткішке түсіп кетсе де инсулиннің бөлінуі тоқтамай кетеді. \r\n\r\nИнссулиннің жоғарғы көрсеткіші қандағы қант құрамының төмендеуіне әкеледі (гипогликемия). Гипоглимекия жеңіл дамуы мүмкін, ол кезде мынадай симптомдар дамиды: өзін аш сезіну және мазасыздық.  Немесе ауру ағымы ауыр болуы да мүмкін, мұндай жағдайда адам гипогликемиядан тырысуы мүмкін, немесе өлім кетуі де ықтимал.\r\nИнулинома – сирек кездесетін ісік түрі. Ересектерде ол әдетте бірен-саран кездеседі және кішкентай тиінді ісік түрінде көрініс береді.\r\n\r\nБұл ауру балаларда да өте сирек кездеседі. Әдетте, балаларда қандағы инсулиннің жоғарғы көрсеткіші ұйқы безінде бірге тағы да бір ісіктің пайда болуынан (жасушалардың жабысып қалуынан) инсулиннің көп мөлшерде бөлінуінен ауру туындатады.\r\n\r\nИнсулиннің  90%  - ы қауіп тудырмайтын ісік болып табылады. Генетикалық синдромы бар адамдар көп эндокринді неоплазиялар деп аталады. Ондай адамдар инсулиномяғы және басқа да эндокриндік ауруларға шалдыққыш келеді.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n•	Үрейлену;\r\n•	Мінез-құлығы өзгеру\r\n•	Көзі бұлдырау\r\n•	Кома\r\n•	Естен тану\r\n•	Тырысу\r\n•	Бас айналу\r\n•	Бас ауру\r\n•	Өзін аш сезіну\r\n•	Есін жоғалту\r\n•	Жүрек соғу ритмінің сиректенуі\r\n•	Тершеңдік\r\n•	Дірілдеу\r\n•	Дене салмағының артуы\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностикасы__\r\nАш қарын кезінде қан алып, мыналарды тексеруі мүмкін:\r\n•	Қандағы С-пептпд мөлшері;\r\n•	Қандағы глюкоз мөлшері;\r\n•	Қандағы инсулин мөлшері\r\n•	Ұйқы безінен инсулин бөлуге қатысатын құралдардың құрамы.\r\nҰйқы безіндегі ісікті анықтау үшін компютерлі томаграфия (КТ), магнитно-резонансты томаграфия (МРТ) іш-құрлыс немесе позиторлы-эмиссионды томаграфия (ПЭТ) өткізілуі мүмкін. Бұлардан жағымсыз нәтиже көрсеткен жағдайда, төмендегідей тексеру әдітері орындалады:\r\n•	Ұйқы безі эндосонографиясы;\r\n•	Октреотидті сцинтиграфия;\r\n•	Ұйқы безі ангиографиясы;\r\n•	Инсулинді ішкі күре тамырға сынама енгізе отырып тексеру.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nШұғыл араласулар инсулин емінің ең басты емі болып табылады. Ісік әртүрлі әдістің көмегімен анықталады, мысалы диагностикалау немесе хирургиялық араласулар болуы мүмкін. Дәрілік препараттар отаға дейін науқастың халін қалыпқа түсіру үшін қолданылады.\r\n\r\nЕгер ісік түйіндері бірен-саран болса ол жойылады. Егер ісік түйіндері көп болса, онда ұйқы безінің бір бөлігі түгелдей    кесіп алып тастауға тура келеді (ішінара панкреатэктомия) . Ас қорытуға қажетті ферменттерді бөліп тұру үшін, ұйқы безінің кем дегенде 15%  қалдырылады. Мұның өзі инсулиннің түгелдей жойылып кетпеуіне себепші болады.\r\nКей жағдайда инсулинома көп болса немесе ауру қайта қайталаса ұйқы безінің барлық бөлігі алынып тасталады. Бірақ мұның салдарынан сосын, инсулин шамадан тыс көп бөлініп, қант диабеті дамып кетуі мүмкін. Сондықтан науқас иньекция арқылы инсулинді қабылдап жүргені дұрыс.\r\n\r\nЕгер сізге ота да көмек бермесе, ісік қайтпаса, шұғыл емдер де сізге оң әсерін танытпаса, инсулиннің бөлінуін  және гипогликемияны тежеу үшін диазоксид препараты тағайындалады. Бұл дәрімен қатар ағзадағы сұйықтықты ұстап тұру үшін диуреткалар (ағзадағы артық сұйықтықты шығарып тастайтын дәрі) тағайындалады. Кейбір науқастарға инсулиннің шамадан тыс жайылып кетуіне кедергі келтіретін октреотид дәрісі тағайындалады.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\nНегізі көп жағдай бұл ісік аса қатты қауіп төндіре бермейді және отадан кейін науқастардың көпшілігі сауығып кетеді. Бірақ, кейбір гипогликемия немесе басқа ағзаларға таралып кеткен, өмірге қауіп төндіретін  ісіктер осы аурумен бірге ауыртпалығын түсіреді. \r\n{ANAME()}7{ANAME}  \r\n__Мүмкін болатын асқынулар__\r\n•	Ауыр гипогликемия;\r\n•	Басқа ағзаларға таралып кеткен ісіктер (метастаздану) ;\r\n•	Ұйқы безінің түгелдей жойылуынан қант диабетінің дамуы. (кей жағдайда)\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан қаралу керек__\r\nСізде қандай да бір инсулиноманың симптомдар кездесе қалса дәрігерге қаралыңыз. Тырысу мен естен тану шұғыл жағдай болып есептеледі, ол кезде дереу 103 нөміріндегі жедел жәрдем қызметіне хабарласыңыз.\r\n\r\n__Синонимдері__\r\nИнсулома; аралшық жасушалар Аденомасы\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nинсулинома\r\nұйқы безі\r\nонкология\r\nұйқы безі ісігі\r\nонкологиялық ем\r\n','student_k',2,0,0,'Article',7.00,'n','y'),