(474,'article','735','Жатыр мойнының қатерлі ісігі','kz','2018-11-26 04:01:35','2018-11-26 03:49:00','Жатыр мойны - әйелдің өндірістік орны болып табылады. Ол жатырдың төмен орналасқан тар бөлігі. Жатыр – өзі толық бір мүше болып саналады, оның кейпі алмұрт тәріздес. Орналасқан жері - құрсақ құысының төменгі бөлігінде. Жатыр мойны жатырды қынаппен байланыстырады. Қынап мүшенің сыртқы айналасын толық қамтиы. Мойындық арна байланыстырушы түтік болып табылады. Ол арқылы әйелдің етеккірі кезінде жатырдағы қан  қынапқа келеді. Жатыр мойнында да шышыш өндіріледі.  Шырыш шәуеттің қынаптан жатырға қарай көтерілуіне жағдай жасайды. Жүктілік кезінде жатыр мойны іштегі ұрықты ұстап тұру үшін мығым жабылып тұрады. Босану кезінде мойындық баланы қынаптан шығару үшін керіледі (ашылады). ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=735',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жатыр','y','   Жатыр мойнының қатерлі ісігі Жатыр мойны - әйелдің өндірістік орны болып табылады. Ол жатырдың төмен орналасқан тар бөлігі. Жатыр – өзі толық бір мүше болып саналады, оның кейпі алмұрт тәріздес. Орналасқан жері - құрсақ құысының төменгі бөлігінде. Жатыр мойны жатырды қынаппен байланыстырады. Қынап мүшенің сыртқы айналасын толық қамтиы. Мойындық арна байланыстырушы түтік болып табылады. Ол арқылы әйелдің етеккірі кезінде жатырдағы қан  қынапқа келеді. Жатыр мойнында да шышыш өндіріледі.  Шырыш шәуеттің қынаптан жатырға қарай көтерілуіне жағдай жасайды. Жүктілік кезінде жатыр мойны іштегі ұрықты ұстап тұру үшін мығым жабылып тұрады. Босану кезінде мойындық баланы қынаптан шығару үшін керіледі (ашылады).  Материал медицина ғылымының профессоры Алмаз Шарманның АҚШ-тың Ұлттық онкология иститутындағы «Сізге жатыр мойнының қатерлі ісігі жайлы не білу керек» атты мақаласының негізінде дайындалды. (What do you need to know about colorectal cancer).\r\n\r\nЖатыр мойны\r\n\r\n\r\n\r\nЖатыр мойны - әйелдің өндірістік орны болып табылады. Ол жатырдың төмен орналасқан тар бөлігі. Жатыр – өзі толық бір мүше болып саналады, оның кейпі алмұрт тәріздес. Орналасқан жері - құрсақ құысының төменгі бөлігінде. Жатыр мойны жатырды қынаппен байланыстырады. Қынап мүшенің сыртқы айналасын толық қамтиы. Мойындық арна байланыстырушы түтік болып табылады. Ол арқылы әйелдің етеккірі кезінде жатырдағы қан  қынапқа келеді. Жатыр мойнында да шышыш өндіріледі.  Шырыш шәуеттің қынаптан жатырға қарай көтерілуіне жағдай жасайды. Жүктілік кезінде жатыр мойны іштегі ұрықты ұстап тұру үшін мығым жабылып тұрады. Босану кезінде мойындық баланы қынаптан шығару үшін керіледі (ашылады). \r\n\r\nҚатерлі ісік жайлы түсінік\r\n\r\nҚатерлі ісік, құрылым элементтерінен, тіндерден жинақталған жасушалардан бастау алады. Бүкіл ағзадағы тіндерден түзіледі.\r\n\r\nҚалыпты жасушалар өседі және бөлшектенеді, ағзаның қажетіне қарай жаңа жасушаларды тудырады. Көнерген жасушалар жойылады, ал олардың орынын жаңа жасушалар басады. Кейде, бұр ретті процесс бұзылады. Ағзаға қажет емес жаңа жасушалар түзіліп, көне жасушалар орын босатпай қояды. Бұл қосалқы жасушалар жаңатүзінді немесе ісік деп аталатын тіндер массасын түзеді. \r\n\r\nІсіктер залалды және залалсыз болып бөлінеді:\r\n\r\nЗалалсыз ісктерде қатерлі ісіктің категориялары болмайды.\r\n•	Залалсыз ісіктер өмірге көп қауіп төндіре бермейді.\r\n•	Әдетте залалсыз ісіктер жойылғаннан кейін қайта пайда болмайды.\r\n•	Залалсыз ісіктердің жасушалары ми тіндерінің айналасына өсіп шықпайды.\r\n•	Залалсыз ісіктің жасушалары басқа мүшелерге және дененің басқа бөліктеріне таралмайды.\r\n\r\nЗалалды ісіктер қатерлі ісікпен тікелей байланысты болып табылады.\r\n•	Залалды ісіктер залалсыздарға қарағанда салмақтырақ симптомдармен көрініс береді. Олар науқастың өміріне қауіп төндіруі де мүмкін.\r\n•	Залалды ісіктер көп жағдайда жойылады, бірақ қайта пайда болуы да мүмкін.\r\n•	Залалды ісіктер өзіне тиесілі мүшелер мен тіндерді зақымдауы мүмкін, немесе оларды ісітеді.\r\n•	Залалды ісіктердің жасушалары басқа мүшелер мен дене бөліктеріне таралады (метастазданады). Қатерлі ісік жасушалары таралып, өзімен байланысқан, қан ағымын немесе лимфа түйіндерді ісіте бастайды. Ісік жасушалары басқа мүшелерде дамиды, ол жерде мүшені зақымдайтын жаңа ісіктер түзеді. Басқа мүшелерге таралған қатерлі ісік жасушаларын метастаздар деп атайды, ал олардың таралу процессі метастаздану болып табылады. \r\n\r\nІсіктің жайылуы кезінде және  басқа мүшелерге немесе дене бөліктерінде жаңа ісіктердің түзілуі кезінде олар аномальді жасушалар құрайды және олардың барлығын алғашқылық деп атайды. Мысалы,  қуық асты безінің қауіпті ісігі сүйекке жайылса, ол қуық асты безінің метастаздануы болады, сүйектің қауіпті ісігі болып саналмайды. Егер ол осындай себептерден туындаса, сүйек ісігі емес, қуық асты безінің ісігі бойынша емделеді. Дәрігерлер бұлай туындаған ісіктерді кейде «дистантты» немесе метастатикалық ауру деп атайды.\r\n\r\nЖатыр мойны қатерлі ісігінің қауіп факторлары\r\n\r\nДәрігерлер неге кейбір әйелдерде жатыр мойны обыры дамиды, ал кей біреулерде мүлдем болмайды деген сұрақтың жауабын әлі күнге дейін таба алған жоқ.  Бірақ бізге бір белгілісі әйелдерде белгілі бір қауіп факторларының әсерінен цервикальді обыр дамуы мүмкін.  Аурудың дамытуы мүмкін қауіпті факторлардың бәрі – қауіп факторы деп аталады. Зерттеулер барысында цервикальді обырды дамытатын факторлар тізімі табылды.  Бұл факторлар тіпті де жоғары қауіппен астасып кетуі мүмкін:\r\n\r\n•	Адам папиллома вирусы (АПВ): АПВ инфекциясы цервикальді обыр үшін ең негізгі фактор болып табылады. АПВ – бұл жатыр мойнын инфекциялайтын вирустар тобы. АПВ инфекцияссы өте кең таралған. Бұл вирустар адамнан адамға жыныстық қатынас арқылы жұғады.  Көбінесе ересек адамар өз өмірінің белгілі бір кезеңдерінде АПВ – жұқтырып алып жатады. АПВ-ның кейбір түрлері жатыр жасушаларын өзгертуі мүмкін. Бұл өзгерулер: генитальді сүйел, обыр  және т.б. мәселелермен сипатталуы мүмкін. Дәрігерлер АПВ бойынша тексеруге сүйел болмаса, басқада симптомдар болмаса да бағыттауы мүмкін.\r\n•	Егер әйелде АПВ анықталса, оны дәрігер басқа адамдарға вирус жұқтырмас үшін түрлі әдістер жайында  әңгімелеседі. Папаниколау бойынша жұғынды алу АПВ-дан туындаған жатырдағы жатырдағы жасушалардың өзгеріін анықтауға мүмкіндік береді. Жасушалардағы бұл өзгерісті емдесе, цервикальді обырдың алдын алуға болады. Ол үшін бірнеше емдеу әдісі де бар: инфекцияланған тіндерді қатыру немесе күйдіру. Кейбір жағдайларда дәрілерде өз пайдасын тигізуі мүмкін.\r\n•	Папаниколау бойынша жұғындыны тұрақты түрде алмау: Цервикальді обыр Папаниколау бойынша жұғындының көмегімен тұрақты түрде тексеруден өтпейтін әйелдер арасында кеңінен таралған. Бұл тексеру арқылы дәрігерлер обыр алды жаушаларды тауып алады. Өзгерген обыр алды жасушаларды емдесе жатыр мойы обырқа тап болудан аман болады.\r\n•	Иммун жүйесінің әлсіреуі (ағзаны қорғап тұратын табиғи жүйе):АИТВ (ЖИТС тудыратын вирус) инфекциясы бар немесе иммун жүйесін демеу үшін дәрі қолданып жүрген әйелдер цервикальді обырдың жоғарғы сатысына тап болу қаупінде болып саналады. Мұндай әйелдерге дәрігерлер цервикальді обырдың белгілеріне қарсы тұрақты түрде скринингтік тексеруден өтіп тұруына кеңес береді. \r\n•	Жасы: Жатыр мойны қатерлі ісігі 40 жатан асқан әйелдер арасында кездесіп жатады. \r\n•	Жыныстық қатынастың кері сараптасы: Көп адаммен жыныстық қатынасқа түетін әйелдерде цервикальді обырға тап болу қаупі орташадан жоғары болып саналады. Сондай-ақ, көптеген әйелдермен жыныстық қатынас жасайтын еркекпен байланысқан әйел де цервикалді обырдың дамуы ықтимал топтың қатарында болып саналады. Екі жағдайда да цервикальді обырдың даму қаупі жоғары себебі бұл әйелдерде АПВ инфекциясының туындау қаупі орташадан жоғары болып табылады.\r\n•	Шылым шегу: АПВ инфекциясы бар,  темекі шегетін әйелмердің  аталмыш  инфекциясы бар, бірақ шылым тартпайтын әйелдерге қарағанда цервикальді обырға тап болуы қаупі басымырақ болып келеді екен.    \r\n•	Жүктілікке қарсы дәрілері ұзақ уақыт қолдану: Жүктілікке қарсы дәрілерді ұзақ уақыт бойы (5 немесе одан да көп жыл) қолдану, АПВ бар әйелдің цервикальді обырға тап болу қаупін арттырады.\r\n•	Көп балалы әйелдер: Зерттеушілердің айтуынша, АПВ бар әйел көп босанса, ол цервикальді обырдың жоғарғы сатысымен ауру қаупінде болып есептеледі екен.\r\n\r\nЖатыр мойны обыры бойынша  қауіп факторлары болып табылатын қандай да бір себепен алаңдап жүрген әйел, өзінің мәселесі төңірегінде дәрігерге қаралып көргені дұрыс.\r\n\r\nСкрининг\r\n\r\nЦервикальді өзгерістерден оның симптомдарының пайда болғанына дейін анықтау үшін скрининг өте маңызды болып табылады. Скрининг дәрігерге обыр дамығанға дейін аномальді жаушаларды табу үшін көмек беруі мүмкін. Аномальді жассушаларды табу және оларды емдеу арқылы цервикальді обырды түйықтауға болады. Скрининг бұдан басқа, обыр жасушасын бастапқы сатысында-ақ анықтауы мүмкін. Оның арқасында жақсы әсер беретін ем жүргізуге мүмкіндік туады.\r\n\r\nСоңғы  бірнеше он жылдықтарда күн сайын «цервикальді обыр» деп диагноз қойылатын әйелдердің саны азаюда. Дәрігерлер бұл әсіресе скринингті сәтті жүргізіп тұрғанның арқасында деп санайды.\r\n\r\nДәрігерге цервикальді обырдың даму қаупін төмендету үшін Папаниколау тестілеуінен тұрақты түрде өтіп тұруына кеңес береді.   Папаниколау тесті (кейде Папаниколау бойынша жұғынды аул немесе цервикальді жұғынды деп аталады) жатыр мойны жасушаларын тексеретін қарапайым тест болып табылады. Негізі  тест көптеген әйелдерге жүргізгенде ауырта бермейді. Папаниколау тесті дәрігер бөлмесінде немесе  жамбасты тексеру кезінде клиникада жүргізіледі. Дәрігер немесе медбике жатыр мойнының жасушасының үлгісін сорып алады, содан соң әйнекті слайдта жасуша жұғындысын жасайды. Папаниколау тестінің жаңа нұсқасы (Папаниколау тесті сұйықтық негізде), ішіне сұйықтық құйылған шағын контейнердің ішінде жасушаның жуылуын қарастырады. Арнайы құрылғы слайдтың үстіндегі жасушаларды араластырады. Тестілеудің екі нұсқасында да зертхана  маманы  микроскоптың көмегімен слайдтағы жасушалардың қалыптан тыс заттарын тексереді.\r\n   \r\nПапаниколау тесті цервикльді обырды анықтайды немесе цервикальді обырды дамытатын аномальді жасушаларды табады. Дәрігерлер әдетте, мынадай жолдарды ұсынады:\r\n\r\n•	Әйелдер кәмелет жасына немесе 21 жасқа  жеткеннен кейін әр 3 жыл сайын Папаниколау тестін жүргізіп тұруы керек.\r\n•	Әйелдердің көпшілігі Папаниколау тестінен 3 жылдан да жиі аралықта өтіп тұруы керек.\r\n•	 65 тер 70 жақа дейінгі жасқағы әйелдер соңғы үш рет өткізілген Папаниколау тесінен қалыпты нәтиже көрсетсе, және бірде-бір тесттен соңғы 10 жылда аномальді жасушалар кездеспесе, дәрігермен кеңесіп алғаннан кейін цервикалді обыр бойынша скрининг өткізуден бас тартса да болады.\r\n•	Гистерэктомиядан (хирургиялық операция) өткеннен кейін, жатыры мен жатыр мойнын алып тастаса,  оны тотальді гистерэктомия деп атайды, оған да цервикальді обыр бойынша скринг жүргізудің қажеті жоқ. Бірақ хирургиялық операция обыр алды жасушааларға немесе обырға жүргізілсе, әйелдер скрининтік текссеруден өтуін жалғастыра берсе болады.\r\n\r\nӘйелдер Папаниколау тестінен өтуді бастамас бұрын, оған қашан және қанша уақыт өтіп тұруы жайында  өз дәрігерлерімен кеңесіп алғаны жөн.  Бұл әсіресе церкльді обырдың дамуы орташадан жоғары әйелдер үшін маңызды болмақ.\r\n\r\nПапаниколау тестінің нәтижесінде кейбір әсерлер аномальді жасушаларды жасырып қалуы мүмкін, және көрсетуі де ықтимал. Дәрігерлер келесідей кеңестерді ұсынады:\r\n\r\n•	48 сағат тестке дейін бүркіліп алмауы керек.\r\n•	Тестке дейін 48 сағат төсек қатынасына бармау керек.\r\n•	Қынаптық дәрілерді (дәрігердің тағайындағандарын қоспағанда) немесе жүктілікке қарсы пенкаларды, кремдерді немесе гельдерді теске дейін 48 саған бойы қолданбау керек\r\n\r\nСондай-ақ дәрігерлер әйелдерге Папаниколау тесіне қатысуды етеккірдің алғашқы күнінен  10 нан 20 күн аралығында жоспарлауы керек.\r\n\r\nАномальді жасушалар көбінесе Папаниколау тесі кезінде анықталады, және ол кезде олар қатерлі ісік болып табылмайды. Бірақ, кейбір аномальді жағдайлар уақыт өте келе обырға жол ашуы мүмкін:\r\n\r\n•	ӘТЭЗ (әлсіз тесіп өткен ішкі эпитеалийлік зақымдану):  әлсіз тесіп өткен ішкі эпителийлік зақымдану, бұл жатыр мойнының үстіңгі жағындағы жасушалардың орташа өзгерісі. Мұндай өзгерулер АПВ инфекциясының алдарынан жиі болып тұрады. Аталмыш зақымдану әсіресе жас әйелдер арасында жиі кездеседі.  Әлсіз теіп өткен ішкі  эпителийлік зақымдану – қатерлі ісік болып саналмайды. Бұл ауруды емдемесе ол өршімейді, және бұл жағдай өздігінен оңалады. Бірақ, бей-жай қарамау керек, мүмкін айқын зақымдалып қалса, қатерлі ісікке ұласым кетпесіне кім кепіл.\r\n•	 АТЭЗ (айқын тесіп өткен ішкі эпителийлік зақымдану): Бұл жағдай – Қатерлі ісік болып саналмайды, бірақ емделмесе қатерлі ісікке ұласып кетуі ықтимал. Обыр алды жасушалар жатыр мойнының үстіңгі жағындда бой көрсетуі мүмкін. Олар түр жағынан қалыпты жасушалардан айшықтаанады.\r\n\r\nЖатыр мойны қатерлі ісігінің симптомдары\r\n\r\nОбыр алды өзгерулер және жатыр мойны қатерлі ісігінің батамасында ауру сезімдері мен басқа да симптомдар көрініс бермейді.  Дәрігердің қабылдауына дейін ауруды күтудің қажеті жоқ.\r\n\r\nӘйелдердің жағдайы нашарлай бастағанда төмендегідей бірнеше симптомдар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n	Қынаптан әдеттегіден тыс қан кетеді\r\no	Тұрақты етеккірлер арасында қан кете бастайды;\r\no	Жыныстық қатынастан кейін, жамбасқа тексеру жүргізгенде қан кетеді;\r\no	Етеккір бұрынғысынан қарағанда ауыр болады, және ұзаққа дейін тоқтамайды;\r\no	Менопаузадан кейін қан кетеді:\r\n	Қынаптан бөлінділер көп шыға бастайды;\r\n	Жамбас жақтың ауруы күшейеді;\r\n	Төсек қатынасына түскен кезде ауру сезімі мазалайды.\r\n\r\nБұл симптомдар сондай-ақ, инфекция немесе денсаулыққа байланысты басқа да мәселелер туындағанда туындауы да мүмкін. Нақтысын сізге, тек дәрігеріңіз айтып бере алады. Осындай кез-келген симптомы бар әйелдер дәрігерге қаралуы керек, себебі, диагноз қанша ерте қойылса, емдеу де соншалықты уақытымен жүргізіледі.\r\n\r\nЖатыр мойны қатерлі ісігінің диагностикасы\r\n\r\nӘйелдерде симптомдар пайда бола бастаған кезде немесе Папаниколау тестінің нәтижесінде обыралды жасушалар көрінсе немесе жатыр мойны қатерлі ісігі пайда болса, дәрігер ауруды диагноз қою үшін басқа процедураларға бағыттайды.  \r\n\r\nОлар:\r\n\r\n 	Кольпоскопия: Дәрігер жарытды қарау үшін кольпоскоп қолданады. Колпоскоп деген өткір жарық және лупаме үлкейтіледі, тінді анық көруге мүмкіндік туғызады. Ол жатырға кіргізілмейді. Кольпоскоп әдетте клиникада дәрігердің кеңсесінде жүргізіледі. \r\n 	Биопсия: Дәрігер обыралды және обырлы жасушаларды анықтау үшін тіндерді жояды. Көптеген әйелдер биопсияны жерлігікті анестезиямен дәрігердің кеңсесінде жасатады. Потологанотом микроскоппен тінді зерттейді.\r\no	Шертпелі биопсия: дәрігер цервикальді тіннің аздаған үлгісін шерту үшін өткір, іші қуыс құралды пайдаланады.\r\no	Тұзақшалы электрохирургиялық зерттеу (ағылшынша транскрипциясы LEEP): Дәрігер тін аумағынан жіңішке домалақ кесіндіні алу үшін электірлік сымды ілмекті қолданады. Кейбір дәрігерлер қырнауыштың орнына жіңішке, жұмақ щетканы қолдануы мүмкін.\r\no	Орақтәріздес биопсия (конизация): Дәрігер тіннің үлгісін конус формасында  жояды. Конизация немесе орақтәріздес биопсия, потологанотомдарға жатырдың жасушаларының жоғарғы қабатында аномальді жасушалардың бар-жоқтығын көруге мүмкіндік береді. Дәрігер бұл тесті емханада жалпы наркозбен өткізуі мүмкін. Конизация обыра лды жақтарды да жою үшін қолданылуы мүмкін.\r\n\r\nЖатыр мойның тінін жойғаннан кейін аздаған қансыраулар мен бөлінулер туындауы мүмкін. Сондай-ақ әйелдер етеккірге ұқсайтын  кішігірім ауру езімдерін де байқауы мүмкін. Бірақ, бұл жайсыздықты дәрі-дәрмектердің көмегімен де реттеуге болады.\r\n\r\nСатыларын анықтау\r\n\r\nЕгер биопсиядан  сізде қатерлі ісіктің бар екені расталса, дәрігеріңіз жамбас жағыңызға мұқият тексеру жүргізеді және тіннің қосымша аумақтарын жоюы мүмкін. Ол арқылы сіздің ауруыңыздың даму сатысын анықтап алуға болады. Сатылар, ісік өзіне қатысты тіндерде өсті ме, қатерлі ісік таралды ма, егер таралған болса, қандай ағзаға таралыды деген зерттеулер негізінде анықталады.\r\n\r\nЦервикальді қатерлі ісіктің атылары:\r\n\r\n•	0 сатысы: қатерлі ісік тіннің жоғарғы қабатындағы мойынға төселген жасушаларда ғана көрінеді.\r\n•	І сатысы: Қатерлі ісік мойынның үстіңгі қабатындағы жасушалардан көрінісс береді. Ол тек жатыр мойнында ғана бой көрсетеді.\r\n•	ІІ сатысы: Қатерлі ісік жатыр мойнының қабырғасын тесіп өтіп іргелес тіндерге таралады. Ол қынаптың жоғарғы бөлігіне орналасады.  Қатерлі ісік қынаптың төменгі бөлігінен немесе жамбас қуысының қабырғасында көрінбейді.\r\n•	ІІІ сатысы. Қатерлі ісік қынаптың төменгі бөлігіне таралады. Ол сондай-ақ, жамбас қабырғаларына және іргелес лимфотүйіндерге таралады.\r\n•	IV сатысы. Қатерлі ісік қуыққа, тік ішекке немесе басқа мүшелерге таралады.\r\n•	Қайталанатын обыр:  Обыр емделіп, кейін қалып қойған бөлігі бірнеше уақыттан кейін қайта бой көрсетуі мүмкін. Ондай обыр жатыр мойнында немесе басқа мүшеде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАурудың даму сатысы анықталып, емдеу курстары жалғасып, содан науқас тексерудің келесідей түрлеріне бағытталуы мүмкін.\r\n\r\nКеуде жасушасын рентгеннограйфиядан өткізу: Ренгенография обырдың өкпеге таралған-таралмағандығын анықтауға мүмкіндік береді. \r\n\r\nКомпьютерлі томография: Компьютерге жалғанған ренгенологиялық құрылғының көмегімен, мүшелердің анық кескіндеме сериялары жасалынады. Науқастарға контрасты заттар берілуі мүмкін, инекция  сіздің иығыңызға немесе білегіңізге, ауыз арқылы не болмаса клизманың көмегімен енгізілуі мүмкін. (кейбір адамдардың контрасты заттарға аллергиясы болады, құрамында йод болса. Егер сізде осындай аллергия болса дәрігерге немесе медбикеге айтып қойыңыз). Контрасты заттар аномальді аумақтарды анық көруге мүмкіндік туғызады. Компьютерлі томографияда бүйрек ісігі, өкпе ісігі немесе қандай да бір жерде ісік болса, сол көрінетін болады.\r\n\r\n•	ЯМР: компьютерге жалғанған күшті магнит, құрсақ қуысы мен жамбас қуысы мүшелерінің анық кескіндемелерін жасау үшін қолданылады.  Дәрігерлер бұл кескіндемелерді монитродан көруі мүмкін немесе таспаға да басып шығарады. ЯМР қатырлі ісіктің жайылғандығын көрсетеді. Кейде контарсты заттар аномальді жасушаларды кескіндемеден жақсы көрінетіндей етеді.\r\n•	Ультрадыбыс: Ультрадыбысты құрылғы құрсақ қуысына қарама-қарсы орнатылады немесе қынаптан енгізіледі.  Құрылғы адамдар ести бермейтін  дыбыс толқынын жібереді. Толқындар жатыр мойны қабырғасынан және іргелес тіннен секіріп өтіп тұрады, ал компьютер осыжаңғырықты пайдалана отырып, кекін құрайды. Ісіктер тіндердің шығаратын дыбысынан өзге жаңғырық шығаруы мүмкін. Бұл кескіннен де ісіктің таралған-таралмағандығы жайында білуге болады.\r\n\r\nЖатыр мойны қатерлі ісігінің емелуі\r\n\r\nЦервикалды обырға шалдыққан көптеген әйелдер медицина тұрғысынан өздеріне деген көмектің түрлерінен хабардар болғысы келеді. Науқастардың ауру туралы жан жақты танысып, оның емдеу жолдарын іздестіруі әрине белгілі. Алайда обыр ауруына шалдыққаны туралы хабардан естерін жия алмаған науқастар, дәрігерге нақты және қажет сұрақтардың бәрін қоя алмай қалады. Мұндай мәселе  дәрігерге бармастан бұрын, сұрақтарды дайындап, толықтырып жазып алу арқылы шешімін табады.\r\n\r\nДәрігердің айтқандарын есте сақтап қалу үшін, пациенттер жазбалар жасауына болады немесе рұқсат сұрап диктафонның  көмегіне жүгінеді. Сондай –ақ кейбір пациенттер дәрігермен сөйлесу  барысында туысқандарының немесе досының әңгімелеріне қатысып, жазба жасап немесе жай ғана тыңдап отыруы үшін, бірге болуын қалайды.\r\n\r\nСізге бірден  барлық сұрақтарды қою міндет емес. Кейбір түсінксіз жайттарды немесе       қосымша ақпарат алу үшін дәрігеріңізден кеңес алу мүмкін болады. дәрігеріңіз арнайы мамандарға жолдайды немесе өзіңіз мұндай жолдаманы сұрап алуыңыз мүмкін. цервикалды обырды емдейтін аранай мамандарға - гинеколог,  гинеколог- онкологтар, медициналық онкологтар және онколог – радиологтар болып табылады.\r\n\r\nЕмделуге дайындалу\r\n\r\nЕмдеу әдісі негізінен ісіктің мөлшері мен оның таралып таралмайтынына байланысты таңдалады.  Бала көтеретін жастағы әйелдер болса,емдеу түрін  болашақта ана атанғысы келетінін немесе келмейтініне байланысты сұрастырылып тағайындайды.\r\n\r\nДәрігеріңіз әр түрлі  емдеу тәсілдерімен және күтілетін нәтижелердің әр жағдайда әр түрлі болатынын хабарлауы  мүмкін. Сіз және дәрігеріңіз медициналық көрсетілімдерге  және жеке бастың құндылықтарына байланысты қарастыра отырып, емдеу жоспарын жасап алуларыңызға болады. \r\n\r\nЕмдеу тәсілдері\r\n\r\nЦервикалды обырға шалдыққан әйелдерді хирургиялық операциямен, сәулелі терапия және химиотерапиямен немесе осы үш әдісті бірге қолдану арқылы емдеуге болады.\r\n\r\nЦервикальді обыры бар әйел  аурудың кез-келген сатысында ауруды және басқа да симптомдарды бақылау, жанама әсерлерді басу үшін, сондай-ақ эмоциялық және тәжірибелік мәселелерді шешу үшін ем жүргізуі мүмкін. Мұндай емдер күтімілге қолдау көрсету, симптомикалық емдеу немесе паллиативті күтім деп аталады.\r\n\r\nХирургиялық емдеу\r\n\r\nЖатыр мойны обыры, сол аумақ, оған жақын іссіктер хирургиялық жолмен емделеді. Цервикальді обырдың бастапқы формасына тап болған көптеген әйелдер жатыр мойнын және жатырын алдыру үшін (тотальді гистерэктомия жату үшін) хирургиялық емге барады. Кейде тіпті цервикальді обырдың ең бастапқы сатысына (0 сатысы) тап болған жандарға гистерэктомияны да орындау мүмкін болмай жатады. Обыр жасушаларын жоюға бағытталған басқа да әдістерге конизация, кирохирургия, сәулелі хирургия немесе LEEP-терді жатқызуға болады.\r\n\r\nКейбір ауқастарға радикальді гистерэктомия қажет болады. Бұл операция түрі жатырды, жатыр мойнын және қынаптың бөлігін алып тастауға бағытталады.\r\n\r\nТотальді немесе радикальді гистерэктомияны орыдау барысында хирург фаллопиев түтігін және аналық безді алып тастауы мүмкін.(Бұл шара сальпинго-оофректомия деп аталады).\r\n\r\nХирург сондай-ақ обыр жасушасының болуына қарай ісіктің қасында орналасқан лимфатүйінді де алып тастауы мүмкін. Егер обыр жасушасы лимфатүйіндерге жетсе, онда ауру, басқа да мүшелер мен дененің бөліктеріне таралу мүмкіндігі болады деген сөз.\r\n\r\nСәулелі терапия\r\n\r\nСәулелі терапия (радиотерапия деп те аталады) обыр жасушасын жою үшін жоғары-энергиялық сәулені қолданады. Ол өзі түсірілген, яғни әуле шағылысқан жерге ғана әсер етеді.\r\n \r\nРадиациялық терапиясының науқастарға ыңғайына қарай, химиотерапия немесе химиотерапия мен хирургияны қатар қолдану тағайындалады. Дәрігер сәулелі терапиямен хирургиялық операцияны, тек медициналық себептерге байланысты хирургиялық ем оңтайсыз болып қалған жағдайда ғана қолданылады. Жатыр мойны маңындағы таралған обыры бар аурулардың көпшілігі сәулелі және химиотерапияның курсына барып тұрады. Белгілі бір мүшелерге обыр іссігі жайылып кетсе, сәулелі терапия тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер цервикальді обырды емдеу үшін сәулелі терапияның екі түрін қолдануы мүмкін. Кейбір науқастарға екі түрі де емделуге жарайды.\r\n\r\n•	Сыртқы сәулелендіру: Сәуленің негізгі көзі үлкен құрылғы, ол денеден тыс жүзегеасады. Әйелдер әдетте, амбулаторялық жағдайдағы емхана немесе клиникаға емделуге барады. Сосын, сыртқы сәулелендіруге аптасына 5 күні, бірнеше апта бойы ем алуы мүмкін.\r\n•	Ішкі сәулелендіру (ішкі-қуыстық сәулелендіру): Құрамында радиоактивті зат бар, жүңішке түтікше (имплант деп те аталады) қынап ішінде  бірнеше сағаттан 3 күнге дейін қалдырылады. Мұндай кезде әйелдер емханада жатқызылады. Айналасын радиациядан қорғау үшін, түтіктер іште қалады. Әйелге келушілер кіргізілмейді ол кезде, кіргізілсе де өте қысқы уақытқа кіріп шығады. Тек  әйелдің ағзасы радиоактивтеніп болғаннан кейін ғана түтіктер алынады. Ішкі сәулелендіру екі рет өткізіледі немесе бірнеше аптадан кейін жүргізледі.\r\n\r\nХимиотерапия\r\n\r\nХимиотерапия обыр жассушаларын жою үшін обырға қарсы дәрілерді қолдану арқылы жүзеге асады. Ол жүйелі терапия деп аталады, себебі, дәрі барлық ағзаға әсер ету үшін қан ағымына құйылады. Цервикальді обырды емдеу кезінде, химиотерапия сәулелі терапиясымен бірге қолданылады. Егер обыр, белгілі бір мүшелерге жайылып кетсе, тек химиотерапия ғана қолданыладды.\r\n\r\nЦервикальді обырға қарсы қоланылатын  дәрілер, әдетте, ішкі тамырға енгізіледі. Ем, өз жолы бойынша емхананың бөлмелерінде немесе дәрігердің жеке кеңсесі, не болмаса үйінде жүргізіледі. Кейде, науқасты емдеу уақытында госспитализацияллау қажет болады.\r\n\r\nЕмнің жанама әсерлері\r\n\r\nОбырды емдеу барысында сау тіндер мен жасушалар зақымданады, оның салдарынан жағымсыз жанама әссерлер туындайды. Ол емнің негізі мен қарқындылығына байланысты болады. Жана әсерлер әр науқаста әртүрлі болады, және емдеудің курстарында өзгерістері де бір-біріне ұқсай бермейді. Емдеудің бастапқы кезінде медициналық мамандар, науқасқа жанама әсерлер жайында айтады, және онымен қалай күресуі керектігі жөнінде көмек болтын жолдарды қарастырады.\r\n\r\nХирургиялық ем\r\n\r\nХирургиялық операциядан кейін жазылу үшін бірнеше уақыт керек, және ол уақыт әр науқаста әртүрлі. Сіздің дел-сал күйіңіз бірнеше аптаға дейін жалғасуы мүмкін. Бірақ, ауру жайттары әдетте, дәрігерлердің қадағалауында болады. Операцияға дейін ауруды басатын амалдар жайында дәрігер немессе медбикелер бірлесіп жоспар қарастырып алу керек. Операциядан кейін дәрігеріңіз сіздің қажетіңізге қарай жоспарды саралап түзетуі мүмкін.     \r\n\r\nЕгер сізге жатыр мойнының үстіңгі жағын жоюға бағытталған операция жүргізілген болса, онда сізде құрыспа аурулар бой көрсетуі мүмкін және қан кетулер мен сулы бөлінділер шығады. Егер сізге гистерэктомия жүргізілсе, сізді емханада бірнеше күннен, бірнеше аптаға дейін жатқызып қоюы мүмкін. Бірнеше уақытқа дейін шаршау, әлсіреу деген секілді сезімдер болады. Жүрек айнуы да, құсу да мүмкін, сондай-ақ қуықта, ішекте де мәселелер туындауы ықтимал. Алдымен дәрігеріңіз  диетаңызды тек қана сұйық аспен ғана шектейді. Кейіннен  аз мөлшерден бастап, ұлғайта отырып қою асқа көшсеңіз болады. көптеген әйелдер операциядан кейін 4-8 апта ішінде өз қалыпты өмір сүру деңгейіне оралады.\r\n\r\nГистерэктомиядан кейін әйелдердің етеккірі келуін тоқтатады. Бала көтеру мүмкін болмайды. Жұмыртқаларын алып тастағаннан кейін бірден менапауза басталып кетеді.  Операциядан кейін орнаған  менапауза және оның басқа симптомдары табиғи түрде орнаған менапаузаға қарағанда ауыр сипатта білінеді. Қаласаңыз, бұл мәселені  дәрігеріңізбен операцияға дейін талықалап алуыңызға болады. Зерттей келе, кейбір препараттарды операцияға дейін қолданса,  симптомдардың біліне бастаған кезінде жақсы әсер ететіні байқалған. \r\n\r\nОперациядан  кейін кейбір әйелдерді сексуалды қарым қатынас жағдайы алаңдатады. Көптеген әйелдерге бұл сұрақты өз серіктерімен талқылау көмектеседі. Мұндай алаңдаушылықты талқылау үшін жұбайлар кеңес алатын жерге барса болады.\r\n\r\nСәулелі терапия\r\n\r\nРадиацияның жанама әсері оның қолданылған мөлшерімен емделген дене бөлшегіне байланысты пайда болады. жамбас аумағын және  кіші жамбасты сәулелендіру жүрек айнуды, құсуды, диареяны немесе зәр шығару системасының мәселелерін туындатуы мүмкін. гениталия аумағындағы түктер түсіп қалуы мүмкін. сонымен қатар, сәулелендірген аумақ терісі қызарып, құрғап, сезімтал болып кетеді.\r\n\r\nҚынап аумағында құрғақтық пайда болып, қышу немесе ашу сезімдері пайда болу мүмкін. сәулелендіру қынаптың тарылуына әсер етеді. дәрігер немесе медбике жағымсыз әсссерлердің азаюына нұсқаулықтар береді. Алдағы уақытта тексерулердің жеңіл өтуі үшін, қынапты кеңітетін арнайы әдістер бар. Дәрігеріңіз, ем қабылдау барысында төсек қатынасын тоқтата тұруыңызға кеңес береді. Бірақ  көптеген  әйелдер ем аяқталғаннан кейінгі  бірнеше аптадан соң жыныстық қатынаста бола алады.  \r\n\r\nӘсіресе, радиотерапиямен емделу кезеңінің соңғы апталарында, сіз өзіңізді ерекше шаршаңқы сезінуіңіз мүмкін . Тынығу өте маңызды нәрсе, дегенмен дәрігерлер емделушілерге белсенді өмір салтын ұстануды ұсынады.Сәулелендіру терапиясы айтарлықтай жағымсыз болғанымен, дәрігеріңіз жағдайыңыздың жақсаруы үшін түрлі жолдарын қарастыруы мүмкін.\r\n\r\nХимиотерапия\r\n\r\nХимиотерапияның жағымсыз әселі негізінен дәрі-дәрмектердің ерекшеліктері мен қолдаған мөлшеріне бйланысты болады.  Дәрілер обыр жасушаларына әсер етеді де, снымен қатар, жасушаларға жылдам таралып кетеді:\r\n\r\n•	Қан жасушалары: Бұл жасушалар инфекциямен күреседі, қан айналымына қатысады және бүкіл ағзаға оттек тасымалдауға ықпал етеді.  Дәрінің қан жасушаларына әсер етуінен ағзадағы инфекцияның көтерілуі мүмкін, көгерулер лезде түзіледі, адам өзін-өзі әлсіз жене шаршаңқы сезінеді.\r\n•	 Шаш түбірі жасушалары: Химиотерапияның әсерінен шаша түсуі мүмкін. Алайда, ол қайта өседі, тек түсі мен құрылымы өзгеруі мүмкін.\r\n•	Ас қорыту жолдарындағы шырышты жасушалар: Химиотерапиядан тәбет нашарлауы мүмкін, жүрек айну, құсу, іш өту немесе ауыз бен еріннің ойылуы деген секілді ыңғайыздықтар болуы ықтимал.\r\n\r\nЦервикальді обырды емдеуге арналған дәрілер теріден бөрпелер шығаруы мүмкін, құрғау секілді, тепе-теңдікті жоғалту сияқты, сонымен қатар бұйындардың ауруы не болмаса балтыр мен табандардың ісінуі дегендей жанама әсерлер туындауы мүмкін. Алайда, дәрігеріңіз сізге мұндай жағымсыз әсерлерді бақылауда ұстаудың түрлі нұсқаарын ұсынуы ғажап емес.\r\n\r\nҚосымша және альтернативті медицина\r\n \r\nОбырға шалдыққан кейбір адамдар қосымша және альтернативті медицинаны таңдайды:\r\n\r\nҚосымша әдіс деп - обырды емдеудің стандартты түрімен қатар жүргізілетін ем шара түрін айтады. Мысалы химиотерапия және радиотерапяны қолдану. Альтернативті әдіс –стандартты емдеу әдісінің орнына қолданатын медицинаның түрі болып табылады.\r\nАкупунктура (ине терапиясы), емдік массаж, өндірілген шөптер,дәрумендер немесе арнайы диета,  визуализация, медитация  және рухани тұрғыдан емдеу қосымша және альтернативті медицина түрлеріне жатады.\r\n\r\nҚосымша және альтернативті әдістерінің терапиясының нәтижесінде, кейбір анкологиялық науқастардың жағдайларының жақсара түскендері байқалады. Алайда қосымша және альтернативті әдістерінің кейбір түрлері химиотерапия және радиотерапияның әсерінің механизмін өзгертіп жіберуі мүмкін. Бұл өзгерістер науқасқа зиянын тигізіп жіберетінін ескеру керек. Сонымен қатар қосымша және альтернативті медицинаның кейбір түрлерін  бөлек қолданған жағдайда да зиянды болып жатады. Кейбір қосымша және альтернативті медицинаның түрлерінің ақысы қымбат тұрады.\r\n\r\nАурулардың күтіміне қолдау көрсету\r\n\r\nҚатерлі ісік секілді күрделі аурумен өмір сүру оңай емес. Кейбір адамдарға бұл аурумен байланысты эмоционалдық және практикалық мәселелерін шешу үшін көмек қажет. Ондай жағдайда ауруға қандай жағынан болсын көмек қолын созса да пайдалы болмақ. Бұл ұйғарым әсіресе батыс жақта жақсы дамыған. Қатерлі ісікпен ауыратындар мен аталмыш топтар бас қосып тұрады, әрқайсысы өз жағдайымен бөлісіп, аурумен күресуде және ауру салдарынан туындаған мәселелерді шешуде өздерінің білімі мен тәжірибелерімен алмасады.\r\n\r\nОнкологиялық ауруы бар адамдар өз отбасы жайлы көп ойлайды, өзінің жұмыс орнының сақталуын, күнделікті тұрмыс-тіршілігін жиі уайымдап жүреді. Тексерілу, ем қабылдау, ауруханаға жату туралы уайымдар, анкологиялық науқас адамдарға тән болып келеді. Онкологиялық ауруларды алаңдататын көптеген сұрақтарына әдетте медицина қызметкерлері жауап береді.\r\n\r\nТамақтану және дене белсенділігі \r\n\r\nОнкологиялық науқастардың өздерін күтімілдеп жүрулері өте маңызды. Әрине, бұл жақсы тамақтану мен дене белсенділігінің максималды түрде қалыпта ұстауларын білдіреді. Мұндай науқастарға салмақтарын түсіріп алмау үшін, қажетті мөлшердегі калорияны тұтыну қажет. Жеткілікті мөлшерде ақуыздарды пайдаланған жөн. Жақсы тамақтану -жағдайларының жақсарып және көп энергия жинау үшін көмектеседі.\r\n\r\nӘсіресе, ем қабылдау кезеңінде немесе ем қабылдап болғаннан соң  тәбеттің нашарлауы мүмкін.  Олар өздерін жайсыз сезініп,  шаршап немесе ауыздарының дәм сезуі өзгеруі. Сондай -ақ емдік шаралардың жанама әсерлерінен, маңызды мәселелер туындауы мүмкін. Дәрігер, диетолог немесе басқа  да медицина қызметкері тамақтануға байланысты туындаған мәселелерді шешу түрлерін ұсынып, көмектеседі.\r\n\r\nӨз белсенділіктерін түсірмегеннің арқасында көптеген науқастар өздерін жақсы сезінеді. Жүру, йогамен айналысу, жүзу және басқа да жаттығулар мықты болуға, энергияны сақтап, өмірлік тоннуссты түсірмеуге көмектеседі. Жаттығулар жүрек айнығанды және ауырсынуды басып, сол арқылы ем жүргізу процесстеріне жеңілдік тудырады.  Сонымен қатар, күйзелістен де арылтады. Физикалық тұрғыдан салмақ түсірмей тұрып өз дәрігеріңізбен кеңесіп алғаныңыз жөн. Егер физикалық жаттығулар ауырсынуды  немесе басқа мәселелерді туындатса, дәрігеріңізге айтып, физикалық жаттығуларды өзгерту аясында кеңес алғаныңыз жөн.\r\n\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(475,'article','742','Бедеулік','kz','2018-11-26 10:11:19','2018-11-26 10:10:00','\'\'__Ол дегеніміз не?__\'\' __Бедеулік __бала көтертпейтін дәрлерді қолданбай, қос жұптың 2 жыл жыныстық қатынаста болуына қарамастан жүкті болу қабілетсіздігімен сипатталады. Фертилді жастағы әйелдердің 80% жуығы бала көтеруге қабілетті. Алайда, әр 8 жұп бедеулікке душар болады.\r\n\r\n\'\'__Оның себептері қандай?__\'\' Бедеуліктің болуы еркектерде де әйелдерде де көп кездеседі.Ең көп тараған себептері – овуляцияның және сперматозоидтардың өндірілу қабілетінің бұзылысы, фаллопивиевтік түтіктің, жатырдың және простатаның қабынуы, жыныстық қатынастың ретсіздігі болып табылады. Кейбір кездерде бедеуліктің себебі анықталмай да  жатады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=742',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Бедеулік','y','   Бедеулік \'\'__Ол дегеніміз не?__\'\' __Бедеулік __бала көтертпейтін дәрлерді қолданбай, қос жұптың 2 жыл жыныстық қатынаста болуына қарамастан жүкті болу қабілетсіздігімен сипатталады. Фертилді жастағы әйелдердің 80% жуығы бала көтеруге қабілетті. Алайда, әр 8 жұп бедеулікке душар болады.\r\n\r\n\'\'__Оның себептері қандай?__\'\' Бедеуліктің болуы еркектерде де әйелдерде де көп кездеседі.Ең көп тараған себептері – овуляцияның және сперматозоидтардың өндірілу қабілетінің бұзылысы, фаллопивиевтік түтіктің, жатырдың және простатаның қабынуы, жыныстық қатынастың ретсіздігі болып табылады. Кейбір кездерде бедеуліктің себебі анықталмай да  жатады. Ол дегеніміз не? Бедеулік бала көтертпейтін дәрлерді қолданбай, қос жұптың 2 жыл жыныстық қатынаста болуына қарамастан жүкті болу қабілетсіздігімен сипатталады. Фертилді жастағы әйелдердің 80% жуығы бала көтеруге қабілетті. Алайда, әр 8 жұп бедеулікке душар болады.\r\n\r\nОның себептері қандай? Бедеуліктің болуы еркектерде де әйелдерде де көп кездеседі.Ең көп тараған себептері – овуляцияның және сперматозоидтардың өндірілу қабілетінің бұзылысы, фаллопивиевтік түтіктің, жатырдың және простатаның қабынуы, жыныстық қатынастың ретсіздігі болып табылады. Кейбір кездерде бедеуліктің себебі анықталмай да  жатады.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nбедеулік\r\nжатыр\r\nовуляция\r\nшәует\r\nбдеуліктің себептері\r\nбедеуліктің емі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(476,'article','804','Асқынған респираторлы дистресс синдромы','kz','2018-12-13 10:44:37','2018-12-13 10:32:00','Асқынған респираторлы дистресс-синдромы (АРДС) – өмірге қауіп төндіретін жағдай болып табылады.  Бұл өкпенің айрықша өзгеруімен сипатталады, өкпеге баратын қанның құрамында қажетті оттектің жетіспеушілігінен өкпенің жұмысы бұзылысқа тап болады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=804',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Асқынған','y','   Асқынған респираторлы дистресс синдромы Асқынған респираторлы дистресс-синдромы (АРДС) – өмірге қауіп төндіретін жағдай болып табылады.  Бұл өкпенің айрықша өзгеруімен сипатталады, өкпеге баратын қанның құрамында қажетті оттектің жетіспеушілігінен өкпенің жұмысы бұзылысқа тап болады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы анықтамасы\r\nАсқынған респираторлы дистресс-синдромы (АРДС) – өмірге қауіп төндіретін жағдай болып табылады.  Бұл өкпенің айрықша өзгеруімен сипатталады, өкпеге баратын қанның құрамында қажетті оттектің жетіспеушілігінен өкпенің жұмысы бұзылысқа тап болады.\r\n\r\nСебептері\r\nАРДС өкпенің кез-келген ауыр жарақат алуынан туындайды. АРДС-тың көпке белігігі пайда болу себептері мыналар:\r\n•	Көп мөлшердегі құсықтың өкпеге түсіп кетуі;\r\n•	Химиялық буларды жұтып қою;\r\n•	Өкпені ауыстыру;\r\n•	Пневмония;\r\n•	Септикалық есеңгреу (ағзадағы гениталды инфекция);\r\n•	Жарақат\r\nАРДС ауа қабына сұйықтықтың құйылуын  өткізеді. Бұл сұйықтың қан айналымындағы оттегінің жеткілікті берілуіне кедергі жасайды.\r\nҚұйылған сұйықтық өкпе тіндерін басып кетеді, салдарынан өкпенің қажетінше кеңею мүмкіншілігі азаяды. Қандағы оттегі мөлшері қауіпті төмен дәрежеде қалып қояды, тіпті адам оттегіні жасанды ауа айналдыратын құрылғыдан алса да, өкпедегі ауа айналымы жақсармайды. \r\nАРДС басқа мүшелердің жетіспеушілігімен қатар  туындауы мүмкін. Олар мысалы бауыр немесе бүйрек болуы мүмкін.  Шылым шегу мен алкоголь пайдалану да қауіпті фактор болып табылады.\r\n  \r\nАуа өкпеге мұрын қуысы, кеңірдек және тамақ арқылы өтеді.\r\n\r\nСимптомдары\r\n•	Тыныс алу қиындайды;\r\n•	Төмен артериялық қысым және ағза жетіспеушілігі;\r\n•	Дем алыстың жиілеуі\r\n•	Демікпе \r\nСимптомдар жарақат алғаннан кейін немесе ауру басталғаннан кейін 24-48 сағаттың ішінде дамиды. Көптеген адамар АРДС-пен ауырғанымен, симптомдарын айтып дәрігерге келіп жатпайды. \r\n\r\nДиагностикасы\r\nӨкпедегі аномальді дыбыстарды анықтау үшін стетоскоптың  (аускультация)  көмегімен тыңдайды, естілген дыбыстар өкпенің сырылын, өкпеге сұйықтықтың құйылу белгісін анықтауға сеп болады.Артериялық қысып көп жағдайда төмен болады. Әдетте цианоз байқалады (тері бозарады, ерін мен тырнақтар түсін өзгертеді, осының бәрі тіндерге оттек жестіспегендіктен туындайды).\r\nАРДС-ті анықтау үшін жүргізілетін тексеру: \r\n•	Артериялық қан газы;\r\n•	Қан талдамасы (ОАК) және биохимиялық анализ;\r\n•	Бронхоскопия (бұл әдіс кеңірдектегі шырышты тікелей тексеруге  мүмкіндік туғызады, оған арнайы «бронхофиброскоп» деп аталатын құрылғыны қолданады);\r\n•	Кеуде жасушаларын  жалпы рентгенографиядан өткізу;\r\n•	Қақырықты талдау және оның қоздырғышын анықтау бойынша зерттеу\r\n•	Мүмкін болатын инфекцияны тексеру.\r\n\r\nАРДС сияқты кеуде радиографиясына ұқсас жүрек жеткіліксіздіктерін болдырмау үшін, жүрек бөлімдерінің эхокардиографиясы немесе катетерлеу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу\r\nӘдетте АРДС-ке шалдыққан науқасстар ауруханада жатып, арнайы терапия қабылдауы керек.  \r\nЕмдеудің басты мақсаты тыныс алуға демеу беру және АРДС-тің себебін анықтап, инфекцияны емдеу үшін арнайы препараттарды тағайындаумен толығыды. Және де қабынудың алдын алып, өкпедегі сұйықтықты жою да басты назарға алынатын емдеу шарасы болып табылады. \r\nСоңынан оңтайлы қысыммен дем шығару  жасанды өкпе  вентиляциясы зақымданған өкпеге жеткілікті оттек мөлшерін жеткізу үшін қолданылады. Бұл құрылғыны қолдану барысында  науқасқа күшті тыныштандырғыш дәрі тағайындалады. Кебір зерттеулердің көрсеткеніндей, дәрі тағайындау уақытша АРДС-пен салданған адамның оңалп кетуіне жоғары мүмкіндік беретіні анықталды.\r\nЕмдеу науқастың өздігінен дем алғанынан дейін жалғасады.\r\n\r\nҚолдаушы топтар\r\nКөптеген АРДС-пен ауыратын науқастардың  жанұясы күйзеліске тап болады. Олар қолдаушы топтармен байланысу арқылы бұл салмақты жеңілдетеді, қолдаушы топтар мәселелер мен уайымдарды бірге бөліседі, сейілтеді.\r\n\r\nБолжамы \r\nАРДС-пен ауыратын науқастардың үштен бірі осы аурудан қайтыс болады. Тірі қалғандардың барлығында қалыпты өкпе қызметі қалпына келеді, бірақ көбінде ылғый өкпе тіндерінің зақымдануы орын алады.\r\nАРДС-пен ауырған көптеген науқастар есте сақтау қабілетін жоғалтады не болмаса өмір сүру сапасына қатысты басқа да бұзылыстарға тап болады. Бұл мидың зақымдануына байланысты, өкпе қажетті деңгейде жұмыс істемесе, ми жеткілікті оттегі мөлшерімен қоректене алмай қалады. \r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n•	Көптеген жүйелер мен ағзалар зақымданады;\r\n•	Өкпенің зақымдануы (мысалы, пневмоторакс деп аталатын өкпе коллапсы) осы ауруды емдек барысында жасанды вентиляция құрылғысынан алған жарақат;\r\n•	Пневмосклероз (өкпенің беріштенуі);\r\n•	Вентиляторассциралы пневмония;\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nНегізінде, АРДС ауруы науқас ауруханада жатқанда мазалайды. Кейде сау адамдарда ауыр пневмония дамыса, АРДС ақырындап дамып, көрініс береді. Егер сізде тыныс алу жағынан мәселелер туындаса, 103 нөміріндегі жедел медициналық көмекке хабарласыңыз.\r\n\r\nСинонимдері\r\nКардиогендік емес өкпе ісігі; Өткізгіштігінің тым жоғарлауынан өкпенің ісінуі; Өкпе шогы; АРДС; Өкпенің зақымдануының асқынуы\r\n\r\nТегтер: \r\nтыныс алудың жетіспеушілігі\r\nасқынған жүрек жетіспеушілігі\r\nөкпенің ісінуі\r\nдемікпе\r\n \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(477,'article','806','Атерома','kz','2018-12-13 11:54:17','2018-12-13 11:46:00','','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=806',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Атерома','y','   Атерома  Мазмұны \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nАтерома (май бездерінің ісігі) тері астында, жабық қап түрінде болып келеді, ішінде іртік-іртік май беріштері толып тұрады.\r\n\r\nСебептері\r\nКөп жағдайда аретомалар түкті фоллекул шығару жолдырының қабынуынан және толуынан  түзіледі. Сондай-ақ олар  терінің жарақаттануынан да пайда болады. Бұл қаптарда жасушалар креатин ақуызын түзеді.\r\n\r\nСимптомдары\r\nНегізгі симптомдары, тері астынан ауырмайтын беріштердің түзілуімен сипаталады. Әдетте, мұндай түзінділер бетте, мойында және кеудеде  кездеседі. Олар ауыртпайды, ақырындап өсе береді.\r\nЕгер бұл томпаюлар инфицирленсе немесе қабынса басқа да симптомдар туындауы ғажап емес:\r\n•	Тері қызарады;\r\n•	Тері ауыртады;\r\n•	Зақымданған жердің астында қызу көтеріледі;\r\n•	Ақшыл-көк іртік-іртік ірінді бөлінділер пайда болады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nДәрігерлер сізге диагноз қою үшін, теріңізді жақсылап қарап, тексеріп шығады. Кейде басқада аурулардың салдарынан тері осындай жағдайға тап болса, биопсия жасалады.\r\n\r\nЕмдеу\r\nАтеромалар қауіпті емес, сондай-ақ аса қатты уайым тудыра бермейді. Жылы компрессаны зақымдалған жерге басып, жылауықты дренаждап, терінің қалпына келтірілуін тездетуге болады.\r\nЕгер сізде кішкентай қабынған жылауығы (киста) болса, дәрігер  ісікті басу үшін стероидты дәрілік препараттар қабылдауға кеңес береді.\r\n\r\nЕгер жылауық қабынса, ауру сезімдері біліне бастаса немесе көлемі үлкейе бастаса, дәрігер оны дренаждайды, немесе оны жою үшін ота жасайды.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nАуырған жерді трансформациямен тілгенде без инфицирленуі мүмкін. Хирургиялық операциядан кейін де беріш қайта пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nДенеңізде қандайда бір жаңаша түзінділерді байқасаңыз, дәрігерге хабарлласыңыз. Беріштер қауіпті емес, дәрігер сізден қауіпті ісктің белгілерін анықтауы керек.\r\n\r\nСинонимдері\r\nЭпидермальді жылауық (киста); Кератинді жылауық (киста); Эпидермойдты жылауық (киста).\r\nБеттің ісуі, безеу, аллергиялық серпілліс (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nАтерома\r\nэпидермальді жылауық\r\nэпидермойдты жылауық \r\nбітеу ісік\r\nмай бездеріндегі жылауық\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(478,'article','807','Диабеттік нейропатия ','kz','2018-12-19 05:49:44','2018-12-19 05:43:00','Диабеттік нейропатия –  бұл қант диабетімен ауыратын адамдарда пайда болатын нервтің зақымдануы. Аталмыш жағдай қант диабетінің асқынуы болып табылады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=807',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Д','Диабеттік','y','   Диабеттік нейропатия  Диабеттік нейропатия –  бұл қант диабетімен ауыратын адамдарда пайда болатын нервтің зақымдануы. Аталмыш жағдай қант диабетінің асқынуы болып табылады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nДиабеттік нейропатия –  бұл қант диабетімен ауыратын адамдарда пайда болатын нервтің зақымдануы. Аталмыш жағдай қант диабетінің асқынуы болып табылады.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nШамалап келгенде диабетпен ауыратын адамдардың жартысында нерв ұштары зақымдалып жатады. Қант диабеті диагнозы қойылғаннан соң бірнеше жыл бойы ауру симптомсыз өтеді. Ал алғаш қант диабеті диагнозы қойылған кейбір пациенттерде нерв ұштарының баяу зақымлауын байқауға болады.\r\n\r\n\r\n \r\nҚант диабеті нәтижесінде нервтің зақымдалуы мүмкін және нейропатия деп аталатын асқыну пайда болуы мүмкін. Әдетте бұл аяқ-қол саусақтарының сезгіштігі жоғалуымен басталады. Нейропатия бірте-бірте табаннан бастап, пациенттің қолының немесе аяғының бойында жоғары қозғалуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nӘдетте аурудың симптомдары ұзақ жылдар бойы баяу дамиды. Симптомдар зақымдалған нервтің түрлеріне байланысты болып келеді.\r\n\r\nІшек перистальтикасын реттейтін нервтер зақымдалған кезде, сізде ас қорыту кезінде қиындықтар пайда болу мүмкін. Оның нәтижесінде диабетті қадағалау қиынға соғады.\r\n\r\nАс қорыту кезінде қиындықтар пайда болуына байланысты  симптомдар:\r\n\r\n•	Аз мөлшерде тамақ қабылдаған өзінде де пайда болатын артық тамақтану сезімі \r\n•	Қыжыл және іштің кебуі\r\n•	Құсу, іш қату немесе іш өту\r\n•	Жұтыну кезіндегі қиындықтар\r\n•	Тамақты ішкеннен бірнеше сағаттан кейін пайда болатын қорытылмаған тағам қалдықтарымен құсу\r\n\r\nЕгер де қол мен аяқтағы жүйкелер зақымдалса, онда тітіркену, күйдіру немесе ауру сезімі пайда болады. Зақымдалу деңгейінің өршуіне байланысты қол мен аяқтың сезгіштігі жоғалуы ықтимал. Сезгіштік жоғалу нәтижесінде сіз келесідей нәрселерді сезбей қалуыңыз мүмкін:\r\n\r\n•	үшкір затты басып кеткенде\r\n•	сүйел немесе кішкентай тілік пайда болған кезде\r\n•	қолмен немесе аяқпен тым ыстық немесе суық затты тигенде \r\n\r\nЕгер нәтижесінде жүрек және қан тамырлар нерві зақымдалса, онда сіз:\r\n\r\n•	Төсектен тез көтерілген кезде естен тануыңыз мүмкін \r\n•	Жиіліген жүрек соғысын сезуіңіз мүмкін\r\n•	Жүрек ауруы (стенокардия) немесе жүрек ұстамасы кезінде ауру сезімін сезбей қалуыңыз мүмкін\r\n\r\nНервтің зақымдалғанын растайтын өзге де симптомдарға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Сексуалдық проблемалар, мысалы ерлерде эрекция бойынша қиындықтардың пайда болуы, ал әйелдерде – қынаптың құрғауы немесе оргазм тұрғысынан қиындықтардың пайда болуы\r\n•	Қандағы төмен қант деңгейіне сезімталдықтың жоқтығы.\r\n•	Қуықтағы проблемалар, атап айтқанда еріксіз зәр шығару немесе қуықты босата алмау.\r\n•	Тыныштықта және қалыпты температура кезінде мезгілсіз қатты тершеңдік.\r\n\r\n\r\nДиагностика және тексеру \r\n\r\nДәрігер тексеру кезінде мынадай ауру белгілерін анықтауы мүмкін:\r\n\r\n•	Тобықта рефлекстердің болмауы немесе әлсіреуі\r\n•	Аяқта сезгіштіктің болмауы (арнайы щетка түріндегі құрылғымен (монофиламент деп аталады) тексеріледі)\r\n•	Терідегі өзгерістер\r\n•	«Бұлшықет сезімінің» бұзылуы (кинестезия)\r\n•	Горизонтальды қалыптан вертикальды қалыпқа тез ауысқан кезде артериальды қысымның төмендеуі\r\n\r\nАуруды дигностикалау кезінде келесі зерттеу әдістері жасалады:\r\n\r\n•	Электромиография (ЭМГ) – бұлшықеттердің электрлік активтілігін жазу\r\n•	Нервтік өткізу жылдамдығын тексеру – жүйкеден өтетін электрлік сигналдарды жазу\r\n•	Асқасаннан аш ішекке тағамның эвакуация жылдамдығын тексеру\r\n•	Жүйке жүйесінің қан қысымымен басқарылатындығын анықтау үшін пассивті ортостатикалық тексеру жүргізу.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nЖүйкенің диабеттік зақымдалуын баяулау үшін дәрігердің кеңестерін орындаңыз.\r\nҚандағы оңтайлы қан дейңгейін сақтау үшін:\r\n\r\n•	Диета ұстаңыз\r\n•	Тұрақты түрде физикалық жаттығуларды жасаңыз\r\n•	Тұрақты түрде қандағы қант деңгейін тексеріп жүріңіз\r\n•	Қант деңгейін түсіретін препараттарды немесе инсулинді дәрігердің тағайындауы бойынша қабылдап жүріңіз\r\n\r\nНервтердің зақымдалуын растайтын келесі симптомдары анықталған жағдайда, дәрігер оған байланысты ем тағайындайды:\r\n\r\n•	Табанда, аяқ немесе қолдағы ауру сезімі\r\n•	Құсу, лоқсу немесе тағамды қорытуға байланысты басқа да проблемалар\r\n•	Қуыққа қатысты проблемалар\r\n•	Эректильды дисфункция немесе қынаптың құрғауы\r\n\r\nАяқтағы жүйкелер зақымдалған жағдайда сезгіштік төмендейді. Сезгіштіктің толық жоғалуы да мүмкін. Нәтижесінде аяқтағы жаралар ұкөпке дейін жазылмайды. Аяққа жасалған дұрыс күтім асқынудың алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nМұндағы аяққа жасалатын күтім деп айтылып отырғаны:\r\n\r\n•	Күнделікті мұқият аяқты қараңыз\r\n•	Дәрігерге қаралуға дейін аяқты өзіңіз тексеріңіз.\r\n•	«Дұрыс» шұлық және аяқ киімді киіңіз (дәрігеріңізбен кеңесіңіз).\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nТағайындалған ем ауру сезімін басады және кейбір симптомдарды қадағалауға көмектеседі. \r\n\r\n\r\nМүкін болатын асқынулар:\r\n\r\n•	Зәр шығару жолдарының инфекциясы\r\n•	Аяқатағы дибеттік ойық жаралар\r\n•	Жүрек ауруы (стенокардия) немесе жүрек ұстамасы кезінде ауру сезімін сезбей қалу\r\n•	Аяқ саусақтарын, табанды немесе тобықты ампутациялау\r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nДиабеттік нейропатия симптомдары пайда болған сәтте дәрігерге хабарласыңыз. \r\n\r\n\r\nСинонимдері\r\n\r\nДиабеттік невропатия; Диабет – невропатия.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nнервтердің зақымдануы\r\nдиабеттің асқынуы\r\nқант диабеті\r\nқандағы жоғары қант диабеті\r\nкинестезия\r\nинсулин\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(479,'article','895','Күл ауруы (дифтерия)','kz','2018-12-24 07:25:19','2018-12-24 07:23:00','Күл ауруы (дифтерия, көбінесе балаларда кездесетін жұқпалы тамақ ауруы) – жедел инфекциялық ауру, ол дифтерия бактериясынан туындап, ауа-түйіршіктері арқылы айрықша беріледі. Қабынумен, ауыздан, мұрыннан шырыштың бөлінуімен сипатталады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=895',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Күл','y','   Күл ауруы (дифтерия) Күл ауруы (дифтерия, көбінесе балаларда кездесетін жұқпалы тамақ ауруы) – жедел инфекциялық ауру, ол дифтерия бактериясынан туындап, ауа-түйіршіктері арқылы айрықша беріледі. Қабынумен, ауыздан, мұрыннан шырыштың бөлінуімен сипатталады. Күл ауруы (дифтерия, көбінесе балаларда кездесетін жұқпалы тамақ ауруы) – жедел инфекциялық ауру, ол дифтерия бактериясынан туындап, ауа-түйіршіктері арқылы айрықша беріледі. Қабынумен, ауыздан, мұрыннан шырыштың бөлінуімен сипатталады. Сондай-ақ жалпы улану, жүрек қан-тамырлық зақымдану, жүйкелік және бөлінбелі жүйе болып табылады.\r\n\r\nЖұқпаның негізгі көзі адам. Қоздырғыш ауа-түйіршіктері арқылы айрықша беріледі, бірақ тұрмыстық-байланысты жолмен ғана жұғуы мүмкін (инфицирленген заттар арқылы). Күл ауруы күз, қыс мезгілдерінде өршиді. Қазіргі жағдайда, ересек адам ауырса, дифтерия оның бойында жыл бойы сақталып тұрып алады.\r\nИнкубациялық  кезеңінде  дифтерия 3 күннен 7 күнге дейін теңеліп тұрады.\r\n\r\nКүл ауруының пайда болуы әртүрлі, және ол оның орналасу процесі мен ауырлығына байланысты.\r\nКүл ауруының клиникалық көрінісі жедел түрде бастау алады, жалпы улану симптомдарымен (дел-салдық, бас ауруы, әлсіздік) бірге дене қызудың температурасы 38 ден - 39°С – қа дейін көтеріліп, 2-3 күн бойы түспей қояды. Жұтыну кезінде тамақ ауырып, оның қарқындылығы таңдай бадамшаларындағы процестің таралуына байланысты. \r\n\r\nБадамшалар ісінеді, үлкейеді, үстіңгі жағы томпаяды, аралшалы немесе тегіс ақ-сұр түсті қабықшалы болып кетеді. \r\nЕмделуі. Терапияның басты әдісі антитоксикалық күл ауруына қарсы егілетін сарысу (ДҚС) болып табылады. \r\n\r\nСарысулы терапия алғаш енгізілгеннен бастап, токсиннің белгілі бір бөлігі  ішкі ағзаларының жасушалы тіндерімен байланыстылығына қарамастан, аталмыш жағдайға барынша оң әсер берелі.  Қуанышқа орай індеттің жұғуы мен басталуының арасында ем белгілі бір мерзімде өтеді, сондықтан, ДҚС-ті енгізу арқылы, дифтеридің токсикалық формасы кезінде, тіпті аурудың алғашқы күні-ақ, оның асқындауының аулдын алады.\r\n\r\nКүл ауруының ауыр формасы кезінде  плазмаферезаны 2-3 дүркін өткізген жөн.\r\nДҚС-ті енгізу кезінде,  онымен бірге антибиотиктер тағайындалады (емдеу курсы – 5-7 күн). Дезинтоксикациялау және гемодинамикалық бұзылысты коррекциялау мақсатында, қосымша альбумин, плазма, реополиглюкин, инсулинмен глюкоза-калийлік қоспасы, полийонды ертінді,  кортикостироидтар тағайындалады. Тыныс алу жеткілікіздігі дами түскен кезде трахеостомия қажет болады.\r\n\r\nКүл ауруының басты алдын алу шарасына белсенді иммунизация жатады. 3 айлық балаларға адсорбцияланған көкжөтел-дифтерия-сіреспе (АКДС) ваксинасы енгізіледі. 1,5 айлық сәбилерге 0,5 мл ішкі бұлшық еттік жолдарымен енігзіледі. Ары қарай жүзеге асырылатын ревакцинация (қайталап егу): 1,5 – 2 жас, 6 жастан – 11 жасқа дейін. Адсорбцияланған дифтерия-сіреспе анатоксині 0,5 мл мөлшерде тері астына бір рет енгізіледі. Ересектерге арналған эпидемиологиялық екпе,  АДС-М көрсеткіші бойынша өткізіледі.\r\n\r\nТегтер: \r\nДифтерия, күл \r\nтамақтың ауруы \r\nкүл ауруын емдеу \r\nантибиотиктер\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(480,'article','897','Өттегі тас','kz','2018-12-24 07:29:30','2018-12-24 07:28:00','Өттегі тас – бұл өтте түзілген, кішкентай бөлшек тастар.  Өт асқорытуға мүмкіндік жасайды; ол бауырдың астында орналасқaн, өт қабында жиналады. Өттің түйіршікті тастары, өт қабында немесе өттің аш ішекке баратын жолдарында түзіледі. ','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=897',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ө','Өттегі','y','   Өттегі тас Өттегі тас – бұл өтте түзілген, кішкентай бөлшек тастар.  Өт асқорытуға мүмкіндік жасайды; ол бауырдың астында орналасқaн, өт қабында жиналады. Өттің түйіршікті тастары, өт қабында немесе өттің аш ішекке баратын жолдарында түзіледі.  Өттегі тас – бұл өтте түзілген, кішкентай бөлшек тастар.  Өт асқорытуға мүмкіндік жасайды; ол бауырдың астында орналасқан, өт қабында жиналады. Өттің түйіршікті тастары, өт қабында немесе өттің аш ішекке баратын жолдарында түзіледі. \r\n\r\nӨттегі тас құм ұнтағындай да болуы мүмкін, немесе гольф добының көлеміндей болуы да ғажап емес. Негізінде, ол мәселе туғызбайды, егер ол өттің басқа мүшелерге баратын жолдарын бекітіп қалмаса. Егер ол күтпеген жерден туа қалса асқазанды ауыртады және басқа да симптомдар кездеседі.\r\n\r\nӨттегі тас – жиі кездесетін кесел. Ол өтте холестерин бөлінсе және өт қабы өттен дер кезінде босай алмай қалған кезде түзіледі. Өттегі тас әсіресе әйелдерде көптеп кездеседі, сондай-ақ, толық адамдарда, кәрі кісілерде, орақтәрізді-жасушалы аурумен ауыратан адамдарда, тез семіретін адамдарда, сонымен қатар, белгілі бір дәрілерді қабылдайтын адамдарда көптеп кездесіп жатады.\r\n\r\nӨттерінде түйіршікті тастарыд бар адамдардың көпшілігінде ешқандай да симптомдар білінбейді, және олар аса бір емделуді де қажетсінбейді.\r\n\r\nЕгер симптомдар пайда бола қалғанның өзінде, ол әдетте асқазанның үстіңгі жағы ауырып тұрғандай сезіп туғызады. Симптопдардың өмірге қауіп төндіретін кездері сирек кездеседі. Өттегі тастан берілетін аурулар түрлі қарқында болады және одан құсы жағдайы туындауы мүмкін. Өттегі тас туындаған симптомдар, әдетте  өт қабын алып тастау үшін жасалған операция арқылы емделуі мүмкін (холецистэктомия).\r\n\r\nТегтер: \r\nөттегі тас\r\nөттас ауруы\r\nсарғыштану\r\nжүрек айну\r\nқұсу\r\nасқазанның ауруы.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(481,'article','924','12 aılyq jastan asqan balalardyń tunshyǵýynda jáne qaqalýynda alǵashqy járdem kórsetý','qz','2018-07-11 03:48:34','2018-07-11 03:42:00','Balanyń ómirin qutqarý qajettiginen aýlaq bolarsyz degen oıdamyz, biraq, bul jalpy ómirde oryn alýy múmkin jaǵdaı. Balalar qaýipti jaǵdaıǵa jıi ushyraıdy. Olar tamaqqa qaqalady, velosıpedten nemese túrli qondyrǵylardan qulaıdy, qaraýsyz sýǵa da umtylady.\r\n\r\nBul satyly nusqaýlyq tunshyǵýda jáne qaqalýda kórsetiletin alǵashqy járdem kórsetýdiń negizderin túsindiredi. Sábıler men balalarǵa alǵashqy jedel járdem kórsetýdiń durys ádistemesin úırený úshin birneshe saǵat bólińiz. Bul áreketterdi oryndaý ádistemesi balanyń jasyna qaraı erekshelenedi, durys oryndamaý balaǵa zııan keltirýi múmkin.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=924',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','1','12','y','   12 aılyq jastan asqan balalardyń tunshyǵýynda jáne qaqalýynda alǵashqy járdem kórsetý Balanyń ómirin qutqarý qajettiginen aýlaq bolarsyz degen oıdamyz, biraq, bul jalpy ómirde oryn alýy múmkin jaǵdaı. Balalar qaýipti jaǵdaıǵa jıi ushyraıdy. Olar tamaqqa qaqalady, velosıpedten nemese túrli qondyrǵylardan qulaıdy, qaraýsyz sýǵa da umtylady.\r\n\r\nBul satyly nusqaýlyq tunshyǵýda jáne qaqalýda kórsetiletin alǵashqy járdem kórsetýdiń negizderin túsindiredi. Sábıler men balalarǵa alǵashqy jedel járdem kórsetýdiń durys ádistemesin úırený úshin birneshe saǵat bólińiz. Bul áreketterdi oryndaý ádistemesi balanyń jasyna qaraı erekshelenedi, durys oryndamaý balaǵa zııan keltirýi múmkin. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nBalanyń ómirin qutqarý qajettiginen aýlaq bolarsyz degen oıdamyz, biraq, bul jalpy ómirde oryn alýy múmkin jaǵdaı. Balalar qaýipti jaǵdaıǵa jıi ushyraıdy. Olar tamaqqa qaqalady, velosıpedten nemese túrli qondyrǵylardan qulaıdy, qaraýsyz sýǵa da umtylady.\r\n\r\nBul satyly nusqaýlyq tunshyǵýda jáne qaqalýda kórsetiletin alǵashqy járdem kórsetýdiń negizderin túsindiredi. Sábıler men balalarǵa alǵashqy jedel járdem kórsetýdiń durys ádistemesin úırený úshin birneshe saǵat bólińiz. Bul áreketterdi oryndaý ádistemesi balanyń jasyna qaraı erekshelenedi, durys oryndamaý balaǵa zııan keltirýi múmkin.\r\n\r\n\r\n1 qadam. Jaǵdaıdy tez baǵalaý qajet\r\n\r\nEger bala kenetten jylamaı nemese jótelmeı qalsa, onyń tynys alý joldarynda birnárse bóget bolǵan, siz osy jaǵdaıdy joıýǵa kómektesýińiz qajet. Bala anyq emes dybys shyǵarýy nemese únemi dybyssyz aýzyn ashýy múmkin. Balanyń terisi ashyq qyzyl nemese kókshil tús alýy múmkin.\r\n\r\nEger bala jótelse nemese qaqalsa, onyń tynys alý joldaryn ishinara bóget alǵan. Bulaı bolsa, bala jótelýin jalǵastyrsyn. Jótel –  jaǵdaıdy joıýdyń asa tıimdi tásili.\r\n\r\nEger bala turyp qalǵan nárseni jótelip, shyǵara almasa, bireýden «103» telefony arqyly «jedel járdemdi» shaqyrýdy ótinińiz, al ózińiz arqasyn qaǵyp, keýde tusyn soqqylaýdy bastańyz (2-shi qadamdy qarańyz).  \r\n\r\nEger balamen ózińiz ǵana bolsańyz, aldymen, 2 mınýt boıy járdem kórsetińiz, odan keıin, «jedel járdem» brıgadasyn shaqyryńyz.\r\n\r\nAl basqasha jaǵdaıda, eger balanyń tynys alý joldary isiný saldarynan bógelgendigine kúmánińiz bolsa, shuǵyl túrde «jedel járdem» brıgadasyn shaqyryńyz. Balada tamaqqa nemese jándiktiń shaǵýyna allergııalyq serpin bolýy nemese qyspaq bolýy múmkin.\r\n\r\nSondaı-aq, balada júrek aýrýynyń joǵary qaýpi bolsa, shuǵyl túrde «jedel járdem» brıgadasyn shaqyrý qajet.\r\n\r\n\r\n2 qadam. Turyp qalǵan nárseni arqadan qaǵyp jáne ishtiń joǵarǵy bóligin basýmen shyǵaryp alýǵa tyrysý qajet\r\n\r\nAldymen arqasyn soqqylańyz.\r\n\r\nEger balanyń esi qalypty bolsa, biraq, jótele, tynys ala almasa, nemese kógere bastasa, onyń artyna tizerlep turyńyz. Bir qolyńyzdy onyń keýdesine dıagonal boıynsha qoıyp, balaǵa qoldaý jasap, ony alǵa qaraı eńkeıtińiz.\r\n\r\nBalanyń jaýrynynyń ortasynda ekinshi alaqanyńyzdyń túbimen birneshe soqqy jasańyz. Ár soqqy tynys alý joldarynyń bitelýin joıýǵa baǵyttalýy tıis.\r\n\r\nOsyndaı bes soqqy jasańyz.\r\n\r\nOdan keıin ishtiń joǵarǵy bóligin basýdy bastańyz.\r\n\r\nBalanyń artynda tizerlep turyńyz jáne qolyńyzdy onyń beliniń aınalasynda ornalastyryńyz.\r\n\r\nBir nemese eki saýsaqpen balanyń kindigin tabyńyz. Judyryǵyńyzdy túıip, ony úlken saýsaq jaǵynan kindik pen keýdeniń tómen bóligi deńgeıinde ishine qoıyńyz.\r\n\r\nJudyryqty basqa qolmen jaýyp, ishti basa otyryp, joǵary qaraı bes tez basýdy jasańyz. Ár basý jeke oryndalýy jáne bitelýdi joıýǵa baǵyttalýy tıis.\r\n\r\nArqany qaǵý jáne ishtiń joǵary bóligin soqqylaýdy qaıtalańyz.\r\n\r\nBes ret arqany qaǵýdy jáne bes ret ishti basýdy almastyra otyryp, balanyń tynys alý joldaryn bitegen nárse shyqqanǵa deıin nemese bala kúshti jótele bastaǵanǵa deıin oryndaýdy jalǵastyryńyz.\r\n\r\nEger bala esin joǵaltsa.\r\n\r\nEger tunshyqqan bala esin joǵaltsa, júrek-ókpe reanımatsııasyn jasaý qajet. Balaǵa jasandy tynys alýdy oryndaý úshin kelesi usynystardy oryndańyz:\r\n\r\nBalany qatty jerge, arqasyna jatqyzyńyz. Onyń keýdesiniń joǵarǵy bóliginiń qasynda tizerlep turyńyz. Bir qolyńyzdyń túbin onyń keýde qýysynyń ortasynda ornalasqan tósúıegine qoıyńyz. Basqa qolyńyzdy birinshi qolyńyzdyń ústinde ornalastyryńyz. Saýsaqtaryńyzdy keýdege tımeıtindeı etip aıqastyryńyz nemese olardy joǵary kóterińiz.\r\n\r\nBalanyń tóssúıegi shamamen 5 sm jyljyıtyndaı etip, 30 ret basýdy oryndańyz. Ár basýdyń arasynda keýde qýysy bastapqy kúıine kelýi qajet. \r\n\r\n\r\n\r\nBalanyń aýzyn ashyp, turyp qalǵan nárseni tabýǵa tyrysyńyz. Ony kórip tursańyz, saýsaǵyńyzben alyńyz.\r\n\r\nSodan keıin eki jasandy dem berińiz. Eger tynys alý bolmasa (keýde qýysy kóterilmese), 30 basýdan turatyn tsıkldi qaıtalap, zatty alýǵa tyrysyńyz, eki jasandy dem berińiz. Osy tsıkldi zat alynyp, bala ózdiginshe tynys alǵanǵa nemese járdem jetkenge deıin qaıtalańyz.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(482,'article','1049','Merez','qz','2018-07-28 13:49:46','2018-07-28 13:36:00','Merez - bakterıaldyq ınfektsııa, kóbinese, jynystyq qatynas arqyly taraıdy.\r\nMerez  - ınfektsııalyq aýrý, jynystyq jol arqyly, Treponema pallidum spıroheti arqyly týyndaıdy. Bul bakterııamen juqpalaný teri nemese silemeı qabyǵy arqyly ótedi, ádette, jynystyq músheler aýmaǵynda. Merez jynystyq jol arqyly jıi beriledi, biraq, basqa berilý joldary da bar.  ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1049',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Merez','y','   Merez Merez - bakterıaldyq ınfektsııa, kóbinese, jynystyq qatynas arqyly taraıdy.\r\nMerez  - ınfektsııalyq aýrý, jynystyq jol arqyly, Treponema pallidum spıroheti arqyly týyndaıdy. Bul bakterııamen juqpalaný teri nemese silemeı qabyǵy arqyly ótedi, ádette, jynystyq músheler aýmaǵynda. Merez jynystyq jol arqyly jıi beriledi, biraq, basqa berilý joldary da bar.   Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n\r\nMerez - bakterıaldyq ınfektsııa, kóbinese, jynystyq qatynas arqyly taraıdy.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nMerez  - ınfektsııalyq aýrý, jynystyq jol arqyly, Treponema pallidum spıroheti arqyly týyndaıdy. Bul bakterııamen juqpalaný teri nemese silemeı qabyǵy arqyly ótedi, ádette, jynystyq músheler aýmaǵynda. Merez jynystyq jol arqyly jıi beriledi, biraq, basqa berilý joldary da bar.  \r\n\r\n\r\n\r\nMerez búkil álemde kezdesedi. Ol kóbinese, qalalarda kóp taralǵan, erlermen jynystyq qatynasta bolatyn erler arasynda aýrýdyń taralýy artýda. Adamdarda merezge tabıǵı tótep berý qasıeti joq. 15-25 jas aralyǵyndaǵy jastar joǵary qaýip tobynda.\r\n\r\nKóptegen memleketterde nekege turý aldynda merezge tekserýden ótedi. Barlyq júkti áıelder bosaný aldyndaǵy kómekti alý aldynda merezge tekseriledi, anadan balaǵa juqpanyń berilýin boldyrmas úshin (týa bitken merezdi).\r\n\r\nAýrýdyń úsh satysy bar:\r\n\r\n* Alǵashqy merez\r\n* Ekinshi merez\r\n* Úshinshi merez (aýrýdyń kesh satysy).\r\n \r\nEkinshi, úshinshi jáne týa bitken merez qazir burynǵydaı emes, sırek kezdesedi. Onyń sebebi:\r\n\r\n* Jynystyq jolmen beriletin juqpalardy emdeıtin aqysyz memlekettik klınıka/dıspanserlerdiń bolýy\r\n* Merezge tekserýdiń skrınıngtik ádisi\r\n* Jynystyq jolmen beriletin juqpalar týraly qoǵamdy aqparattandyrý\r\n* Prenataldyq skrınıng\r\n \r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nAlǵashqy merezdiń sımptomdary:\r\n\r\n* Jynystyq aǵzalarda, aýyzda, teride nemese tik ishekte shaǵyn, aýyrmaıtyn ashyq jaralar nemese oıyqjaralar (shankr) paıda bolýy; olar ózdiginshe 3-6 aptada ótedi\r\n* Oıyqjara mańyndaǵy lımfa túıinderiniń ulǵaıýy\r\n \r\n\r\nBakterııalar organızmde ósýin jalǵastyrady, biraq, ekinshi satyǵa deıin aýrý az sımptommen ótedi.\r\n\r\nEkinshi merezdiń sımptomdary:\r\n\r\n* Bóritken, ádette, alaqanda, tabanda paıda bolady.\r\n* oıyqjaralar aýyzdyń mańynda nemese ishinde, inshekte (qynapta) nemese jynystyq múshede\r\n* jynystyq músheniń aýmaǵynda nemese teri qyrtysyndaǵy ylǵaldy, súıeldi túzilister (kondıloma atalatyn)\r\n* qyzba\r\n* jalpy álsizdik\r\n* tábetti joǵaltý\r\n* bulshyq ettiń aýyrsynýy\r\n* býyndardyń aýyrsynýy\r\n* lımfa túıinderiniń ulǵaıýy\r\n* kórýdiń buzylysy\r\n* shashtyń túsýi.\r\n \r\nÚshinshi merezdiń sımptomdary qandaı aǵza zaqymdalǵanyna baılanysty. Olar bir-birinen erekshelenedi jáne olardy anyqtaý qıyn. Úshinshi merezdiń sımptomdary:\r\n\r\n* júrektiń zaqymdanýy (anevrızma qalyptasýy nemese qaqpaqshalardyń zaqymdanýy)\r\n* ortalyq júıke júıesiniń buzylysy (neıromerez)\r\n* teriniń, súıektiń, nemese baýyrdyń isikteri\r\n \r\n\r\nDıagnostıka\r\n\r\nDáriger nemese medbıke naýqasty qaraıdy. Ótkiziletin tekserýlerdiń túrleri:\r\n\r\n* oıyqjaradan shyǵatyn bólindini zertteý\r\n* EhoKG, aortaldyq angıografııa nemese júrektiń kateterızatsııasy arqyly iri qantamyrlaryn zertteý\r\n* Merezdi týyndatatyn bakterııalardy anyqtaý úshin qan taldaýy (antıkardıolıpındik test RPR nemese VDRL) – bul taldaýlar oń bolsa, dıagnozdy naqtylaý úshin kelesi tekserýlerdiń birin ótkizý qajet:\r\n* RIF-ABS (solǵyn treponemalardyń ımmýnoflýorestsentsııa reaktsııasy, absorbtsııalaýmen)\r\n* MGA-TP (T. Pallidum mıkrogemagglıýtınatsııa ádisi)\r\n* Lıýmbaldyq pýnktsııa jáne julyn sarysýyn zertteý.\r\n \r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nMerezdi penıtsıllın, benzatın, doksıtsıklın, tetratsıklın (penıtsıllınge allergııa bolsa) sekildi antıbıotıktermen emdeýge bolady. Emdeýdiń uzaqtyǵy merezdiń aýyrlyǵyna jáne naýqastyń jalpy jaǵdaıyna baılanysty. \r\n\r\nPenıtsıllın – júktilik kezinde merezdi emdeýde tańdalatyn preparat. Tetratsıklındi júktilikte qoldanýǵa bolmaıdy, ol bolashaq balanyń densaýlyǵyna zııandy. Erıtromıtsın balada týa bitken merezdiń bolýyn joıa almaıdy. Jalpy, penıtsılınge allergııasy bar adamdar, allergııaǵa sezimtaldyǵyn azaıtyp, odan keıin penıtsılınmen emdelýi tıis.\r\n\r\nMerezdiń erte satysyn emdeı bastaǵan alǵashqy birneshe saǵatta naýqastarda Iarısh – Gerksgeımer allergııalyq serpini paıda bolýy múmkin. Ol organızmniń juqpanyń ydyraý ónimderine jaýaby retinde paıda bolady.\r\n\r\nAllergııalyq  serpinniń sımptomdary:\r\n\r\n* qaltyraý\r\n* qyzba\r\n* jalpy álsizdik\r\n* bas aýyrýy\r\n* býynnyń aýyrsynýy\r\n* bulshyq ettiń aýyrsynýy\r\n* júrek aınýy\r\n* bóritken.\r\n \r\nBul  sımptomdar ádette, 24 saǵat ishinde joıylady.\r\n\r\nKelesi qan taldaýlary 3, 6, 12, 24 aı barysynda jasalýy tıis, juqpanyń joıylýyna kóz jetkizý úshin. Shankr bolýynda jynystyq qatynastan alshaq bolý qajet, juqpanyń joıylýy týraly eki teris taldaý alǵanǵa deıin prezervatıv qoldanyńyz.\r\n\r\nMerezge shaldyqqan naýqastyń barlyq jynystyq qatynastaǵy seriktesteri emdelýi tıis. Merez alǵashqy jáne ekinshi satysynda asa juqpaly.  \r\n\r\n \r\nBoljamy\r\n\r\nMerezdi emdep, jazýǵa bolady, ol úshin erte satysynda anyqtap, emdeý qajet.\r\n\r\nEkinshi merezdi emdeýge bolady, ol úshin erte anyqtap, tıimdi emdeý qajet. Ádette, aýrý birneshe apta ishinde ótedi, biraq, keıbir jaǵdaıda 1 jylǵa deıin sozylýy múmkin. Tıisti emdeý bolmasa, naýqastardyń 1/3 merezdiń kesh asqynýlary damýy múmkin.\r\n\r\nKesh merez múgedektikke, jáne ólim-jitimge aparýy múmkin.\r\n\r\n \r\nMúmkin asqynýlary\r\n\r\n* júrek-qantamyr asqynýlary (aortıt jáne anevrızmalar)\r\n* teridegi jáne súıektegi qurylymsyz oıyqjaralary (gýmmy)\r\n* Neıromerez\r\n* merezdik mıelopatııa – bulshyq ettiń álsizdigi jáne jaǵymsyz seziný paıda bolatyn asqynýy\r\n* merezdik menıngıt\r\n \r\nsondaı-aq, emdeý bolmasa, ekinshi merez júktilik kezinde damý ústindegi balaǵa beriledi. Bul týa bitken merez atalady.\r\n\r\n \r\nQashan dárigerge kóriný qajet\r\n\r\nMerezdiń sımptomdary bolsa, shuǵyl dárigerge kóriný qajet.\r\n\r\nMerezge shaldyqqan adammen nemese basqa jynystyq jol arqyly beriletin juqpaǵa shaldyqqan adammen, nemese birneshe/ tanys emes seriktestermen jynystyq qatynas bolsa, nemese kóktamyrlyq esirtkiler qabyldasańyz, dárigerge kórinińiz, nemese jynystyq jol arqyly beriletin juqpany emdeıtin klınıkada skrınıngtik tekserýden ótińiz.\r\n\r\n \r\nAldyn alý\r\n\r\nJynystyq belsendilikte qaýipsizdikti saqtaý qajet, árdaıym prezervatıv qoldaný qajet.\r\n\r\nBarlyq júkti áıelder merezge tekserilýi tıis.\r\n\r\n \r\nSınonımdary\r\n\r\nBirinshi merez; ekinshi merez; kesh merez; úshinshi merez.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(483,'article','1054','Nervtiń tartylýy','qz','2018-07-28 14:57:47','2018-07-28 14:50:00','Nervtiń tartylýy – bul bulshyq ettiń bireýiniń nemese tobynyń kúrt qaıtalanatyn jáne eriksiz jıyrylýy. Nervtiń tartylýy kóbinese, qabaqtyń, jaqtyń nemese aýyzdyń shetiniń tartylýymen nemese jybyrlaýymen, kózdiń jypylyqtaýymen, bet bulshyq etiniń jıyrylýymen kórinis beredi. Keıbir jaǵdaıda mundaı tartylýlar tańdaıdyń dybysymen, jótelińkireýmen, dybystardy nemese sózderdi aıtýmen (vokaldy) qosarlanady.   ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1054',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','N','Nervtiń','y','   Nervtiń tartylýy Nervtiń tartylýy – bul bulshyq ettiń bireýiniń nemese tobynyń kúrt qaıtalanatyn jáne eriksiz jıyrylýy. Nervtiń tartylýy kóbinese, qabaqtyń, jaqtyń nemese aýyzdyń shetiniń tartylýymen nemese jybyrlaýymen, kózdiń jypylyqtaýymen, bet bulshyq etiniń jıyrylýymen kórinis beredi. Keıbir jaǵdaıda mundaı tartylýlar tańdaıdyń dybysymen, jótelińkireýmen, dybystardy nemese sózderdi aıtýmen (vokaldy) qosarlanady.    Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n\r\nNervtiń tartylýy – bul bulshyq ettiń bireýiniń nemese tobynyń kúrt qaıtalanatyn jáne eriksiz jıyrylýy. Nervtiń tartylýy kóbinese, qabaqtyń, jaqtyń nemese aýyzdyń shetiniń tartylýymen nemese jybyrlaýymen, kózdiń jypylyqtaýymen, bet bulshyq etiniń jıyrylýymen kórinis beredi. Keıbir jaǵdaıda mundaı tartylýlar tańdaıdyń dybysymen, jótelińkireýmen, dybystardy nemese sózderdi aıtýmen (vokaldy) qosarlanady.   \r\n\r\n\r\n\r\nAdamnyń júıke júıesi ortalyq jáne perıferııalyq júıelerden turady.\r\n\r\nDárigerdiń dıagnozy qajet, sebebi, nervtiń tartylýy, ásirese, vokaldyq túri, kóbinese, túsiniksiz minez-qulyq bolyp kórinýi múmkin. Bul qorshaǵan ortanyń teristeýin týyndatýy múmkin, bul balanyń jaǵdaıynda teris yqpalyn tıgizip, nervtik tartylý ýshyǵýy múmkin. \r\n\r\nSondaı-aq, dıagnostıka basqa kelesi aýrýlardy eskerý úshin de qajet: úreılený buzylysy, obsessıvtik-kompýlsıvtik buzylys, zeıinniń jetispeý sındromy.\r\n\r\n \r\n Sebepteri\r\n\r\nNervtiń tartylýy kóbinese, balalarda kezdesedi. Nervtiń tartylýy eki túrde bolady: alǵashqy – júıke júıesiniń buzylysynan keıin paıda bolatyn, ekinshi – mıdyń aýrýlarynan keıin paıda bolatyn. Sondaı-aq, nervtiń tartylýynyń tuqym qýalaıtyn toby bar, mysaly, Torret sındromy (baqylaýǵa kelmeıtin vokaldyq tartylýymen kórinis beretin buzylys (dybyspen qosarlanatyn)).\r\n\r\n \r\n Sımptomdary\r\n\r\nNervtiń tartylýynyń negizgi sımptomdary – bulshyq ettiń kúrt jıyrylýy, qımyldar nemese qımyldardyń kúrdeli kesheni. Nervtiń tartylýy túrli kúshpen bolýy múmkin. Naýqas nervtiń tartylýyn basýǵa tyrysqanda, shıryǵý artady, tartylý kúsheıedi.\r\n\r\nQımyldyq tartylýǵa jatatyndar:\r\n\r\n·         Kózdiń jypylyqtaýy\r\n\r\n·         Judyryqtyń túıilýi\r\n\r\n·         Saýsaqtyń búgilýi\r\n\r\n·         Tanaýdyń tartylýy\r\n\r\n·         Bet qımyldyń paıda bolýy\r\n\r\n·         Qoldy sermeý\r\n\r\n·         Aıaqty sermeý\r\n\r\n·         aýyzdyń ashylýy\r\n\r\n·         qabaqtyń túıilýi\r\n\r\n·         ıyqty qozǵaý\r\n\r\n·         tildi shyǵarý.\r\n\r\n Dybystyq tartylýǵa jatatyndar:\r\n\r\n·         tańdaı qaǵý\r\n\r\n·         ýhileý\r\n\r\n·         ysyldaý\r\n\r\n·         muryndy tartý\r\n\r\n·         Demdi ishke tartý\r\n\r\n·         yńqyldaý\r\n\r\n·         jótelińkireý\r\n\r\n·         tamaqtyń qyrnaýy\r\n\r\n \r\nDıagnostıka\r\n\r\nDáriger aýrýdy nevrologııalyq jáne psıhıatrııalyq tekserýden keıin qoıady. Zertteý kezinde mıdyń zaqymdanýynan bolatyn aýrýlardy, psıhıkalyq buzylystardy eskerý qajet.\r\n\r\n \r\nEmdeý\r\n\r\nNervtiń tartylýy arnaıy emdeýdi qajet etpeıdi. Eger baladaǵy nervtiń tartylýy kóńil-kúı máselesinen týyndasa, qorshaǵan ortasy men otbasyndaǵy kóńil-kúı jaǵdaıyn retteý qajet. eger aýrý asqynǵan bolsa, psıhoterapııany qoldanady. Seans kezinde másele talqylanady, balany oıyn túrinde kúızelispen kúresýge úıretedi. Mundaı jaǵdaıda psıhoterapevtiń keńesi balanyń ata-anasyna da qajet. ekinshi nervtiń tartylýyn emdeý onyń paıda bolýynyń túpkilikti sebebin joıýǵa baǵyttalǵan.\r\n\r\n\r\nAýrýdyń boljamy\r\n\r\nÁdette, nervtiń tartylýy bala jasta kórinis beredi, ádette, eresek bola bastaǵanda, joıylady.\r\n\r\n\r\nMúmkin asqynýlary\r\n\r\nNervtiń aıqyn asqynýynda qoǵamdaǵy beıimdelýde máseleler bolýy múmkin.\r\n\r\n \r\nQashan dárigerge kóriný qajet\r\n\r\nKeıde nervtiń tartylýy ózdiginshe ótedi. Eger jalǵasatyn bolsa, tartylýdyń jıiligi men qarqyndylyǵyn azaıtý úshin dárigerdiń aralasýy qajet.\r\n\r\nSource: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000745.htm    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(484,'article','1076','Osteoporoz','qz','2018-07-28 17:57:42','2018-07-28 17:52:00','Osteoporoz – bul ýshyǵyp, súıektiń synǵyshtyǵyna jáne juqarýyna aparatyn aýrý.  Bul kezde synyqtardyń paıda bolýy yqtımaldyǵy artady. Aýrý kóbinese, 50 jastan asqan áıelder arasynda mıneraldyq almasýdyń buzylysynda jáne durys tamaqtanbaýdyń saldarynan bolady. Osteoporozǵa súıektiń túzilýi úshin mańyzdy balalyq, jasóspirimdik shaǵynda tamaqpen birge mıneraldyq zattekterdiń ońtaıly mólsherin almaǵan adamdar beıim keledi.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1076',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','O','Osteoporoz','y','   Osteoporoz Osteoporoz – bul ýshyǵyp, súıektiń synǵyshtyǵyna jáne juqarýyna aparatyn aýrý.  Bul kezde synyqtardyń paıda bolýy yqtımaldyǵy artady. Aýrý kóbinese, 50 jastan asqan áıelder arasynda mıneraldyq almasýdyń buzylysynda jáne durys tamaqtanbaýdyń saldarynan bolady. Osteoporozǵa súıektiń túzilýi úshin mańyzdy balalyq, jasóspirimdik shaǵynda tamaqpen birge mıneraldyq zattekterdiń ońtaıly mólsherin almaǵan adamdar beıim keledi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n \r\n\r\n\r\nOsteoporoz – bul ýshyǵyp, súıektiń synǵyshtyǵyna jáne juqarýyna aparatyn aýrý.  Bul kezde synyqtardyń paıda bolýy yqtımaldyǵy artady. Aýrý kóbinese, 50 jastan asqan áıelder arasynda mıneraldyq almasýdyń buzylysynda jáne durys tamaqtanbaýdyń saldarynan bolady. Osteoporozǵa súıektiń túzilýi úshin mańyzdy balalyq, jasóspirimdik shaǵynda tamaqpen birge mıneraldyq zattekterdiń ońtaıly mólsherin almaǵan adamdar beıim keledi.\r\n\r\n \r\nSebepteri\r\nOsteoporoz  súıektiń qurylysynyń buzylysymen baılanysty, ol qartaıý úrdisiniń tabıǵı bóligi. Osteoporoz erlerdiń arasynda da bolǵanymen, etekkir toqtaý shaǵyndaǵy áıelder arasynda asa keń taraǵan. Súıektiń tyǵyzdyǵy men myqtylyǵyn qamtamasyz etetin qos mıneral - kaltsıı men fosfordyń jetkiliksiz mólsheri, D dárýmeniniń jetkiliksizdigi  osteoporozdyń damýyna aparýy múmkin.\r\n\r\n \r\nSımptomdary\r\nOsteoporozǵa jambas súıekteri asa beıim. Osteoporozǵa shaldyqqan egde adamdarda jambas súıek pen bilek súıekteri synǵysh keledi. Osteoporozdyń jıi belgisi – beldiń aýyrsynýy jáne deneniń eriksiz eńkeıip ornalasý.\r\n\r\n \r\nEmdeý\r\nEmdeý úshin kaltsııdiń jáne D dárýmeniniń jetkilikti mólsheri bar taǵam tutyný qajet, udaıy dene jattyǵýyn oryndap, súıektiń tyǵyzdyǵyn arttyratyn dárilik preparattardy qabyldaý qajet.\r\n\r\n \r\nAldyn alý\r\n\r\nEgde jasta osteoporozdy kaltsııge baı emdám ustanýmen nemese quramynda kaltsıı bar taǵamdyq qospalardy qabyldaý arqyly aldyn alýǵa bolady. Ortasha dene júktemesi de osteoporozdyń aldyn alýdaǵy mańyzdy faktor. Osteoporozdyń jáne basqa sozylmaly aýrýlardyń aldyn alý úshin usynylatyn dene belsendiligi men tamaqtaný týraly bilý úshin salaýatty ómir salty men durys tamaqtaný boıynsha usynystardy oqýdy usynamyz.\r\n\r\nDamyǵan elderde 40 jastan asqan áıelderge súıek salmaǵynyń joǵaltylýynyń aldyn alý úshin estrogen men progesteron preparattaryn qabyldaý usynylady. Mundaı tásil etekkir toqtaý shaǵyndaǵy áıelderge asa jaramdy.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(485,'article','1084','Parodonttyq abstsess','qz','2018-08-01 05:27:38','2018-08-01 05:21:00','Parodonttyq abstsess – tis pen qyzyl ıektiń arasyndaǵy keńistikte iriń tolǵan qýys (qalta tárizdi oshaq), bakterıaldyq ınfektsııanyń túsýinen qyzyl ıektiń irińdi qabynýynyń nátıjesinde túziledi.\r\n\r\nParodonttyq abstsess aldymen naqty bir tistiń astynda ornalasady, isinip, qyzarǵan, domalaq pishindi túzilis túrinde bolady. Tiske tıgende parodonttyq abstsess kúshti aýyrsyný beredi. Parodonttyq abstsess asqynǵanda úlken ólshemge jetip, bet pishinin ózgertýi múmkin.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1084',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','P','Parodonttyq','y','   Parodonttyq abstsess Parodonttyq abstsess – tis pen qyzyl ıektiń arasyndaǵy keńistikte iriń tolǵan qýys (qalta tárizdi oshaq), bakterıaldyq ınfektsııanyń túsýinen qyzyl ıektiń irińdi qabynýynyń nátıjesinde túziledi.\r\n\r\nParodonttyq abstsess aldymen naqty bir tistiń astynda ornalasady, isinip, qyzarǵan, domalaq pishindi túzilis túrinde bolady. Tiske tıgende parodonttyq abstsess kúshti aýyrsyný beredi. Parodonttyq abstsess asqynǵanda úlken ólshemge jetip, bet pishinin ózgertýi múmkin. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n\r\nParodonttyq abstsess – tis pen qyzyl ıektiń arasyndaǵy keńistikte iriń tolǵan qýys (qalta tárizdi oshaq), bakterıaldyq ınfektsııanyń túsýinen qyzyl ıektiń irińdi qabynýynyń nátıjesinde túziledi.\r\n\r\nParodonttyq abstsess aldymen naqty bir tistiń astynda ornalasady, isinip, qyzarǵan, domalaq pishindi túzilis túrinde bolady. Tiske tıgende parodonttyq abstsess kúshti aýyrsyný beredi. Parodonttyq abstsess asqynǵanda úlken ólshemge jetip, bet pishinin ózgertýi múmkin.\r\n\r\n\r\n\r\nParodont – tisti qorshap, ony tómengi jáne joǵarǵy ıektiń súıeginde bekitetin tinder.  Parodontqa kelesi tinder kiredi: qyzyl ıek, súıek tini, tistiń tamyry men súıektiń arasyndaǵy baılam, tis tamyrynyń tsementi. Bakterııalar tistiń ishki bóligine tereń qýys, tistegi syzat nemese jarylý arqyly túsýi múmkin. Infektsııa túsýiniń nátıjesinde parodontta  abstsess damýy múmkin (parodonttyq abstsess).\r\n\r\n \r\nSebepteri\r\n\r\nParodonttyq abstsesstiń sebepteri:\r\n\r\n·       Qyzyl ıektiń túrli aýrýlary (gıngıvıt – qyzyl ıektiń betkeri qabynýy; parodontıt – parodontty qamtıtyn qabyný úrdisi; parodontoz — parodonttyń qorektenýiniń buzylysy, oǵan qyzyl ıektiń túsýi, tis moıyndarynyń ashylýy tán)\r\n\r\n·       Qyzyl ıektiń mehanıkalyq jaraqaty, onyń ishinde, kúıikter.\r\n\r\n·       Plomba qoıǵan kezdegi protezısttiń nemese stomatologtyń sapasyz jumysy, plombanyń sheti janasqanda udaıy qyzyl ıekti zaqymdaıdy.\r\n\r\nParodonttyq abstsesstiń damýynyń qaýip faktorlaryna jatatyndar:\r\n\r\n·       Aýyzdyń nashar gıgıenasy\r\n\r\n·       Qanttyń kóp mólsheri bar tamaqtaný ratsıony\r\n\r\n \r\nSımptomdary\r\n\r\nParodonttyq abstsess kezinde kelesi jaıttar baıqalady:\r\n\r\n·       Kúshti, solqyldap aýyrý\r\n\r\n·       Ystyq, sýyq ónimder men sýsyndardy tutynǵandaǵy tistiń asqan sezimtaldyǵy\r\n\r\n·       Tisti jáne qyzyl ıekti basqandaǵy, sondaı-aq, taǵamdy shaınaǵandaǵy asqan sezimtaldyq\r\n\r\n·       Qyzba\r\n\r\n·       Parodonttyq abstsess aýmaǵyndaǵy bettiń isinýi\r\n\r\n·       Iek astylyq jáne moıyn lımfa túıinderiniń ulǵaıýy (bul ımmýndyq júıeniń aǵzasy, negizgi qyzmeti tosqaýyldyq-súzgilik, ıaǵnı, lımfa aǵyny jolymen bakterııalardy jáne basqa bógde zattardy ustap qalady)\r\n\r\n·       Abstsessty jarý tis aýyrýyn jeńildetedi\r\n\r\n \r\nDıagnostıka\r\n\r\nParodonttyq abstsess stomatologtyń qaraýy kezinde syrtqy belgileri boıynsha jeńil anyqtalady.\r\n\r\nQaraý kezinde dáriger anyqtaıdy:\r\n\r\n·       Aýrý tisti azdap basady (naýqas abstsess aýmaǵynda kúrt aýyrsynýdy sezinedi)\r\n\r\n·       Naýqasty tis rentgenine baǵyttaıdy. Aýrý tistiń rentgeni abstsesstiń ornalasýyn, onyń taralýyn anyqtaýǵa kómektesedi.\r\n\r\n \r\nEmdeý\r\n\r\nParodonttyq abstsessti emdeýdi tek dáriger taǵaıyndaıdy. Óz betińizshe emdelýge bolmaıdy, irińdi qaltany óz betińizshe jarýǵa tyryspańyz, bul kúrdeli saldarǵa aparýy múmkin.\r\n\r\nParodonttyq abstsessti stomatologııalyq emdeý iriń qaltany hırýrgııalyq jarýǵa jáne ishindegi irińdi syrtqa shyǵarýǵa negizdeledi. Odan keıin qýys bakterııalardy joıatyn (antıseptık) dárilik eritindimen shaıý arqyly tirshiligin joıǵan tinderden muqııat tazartylady. Joǵaryda keltirilgen em-sharalardan basqa dáriger qabynýǵa qarsy emdeýdi taǵaıyndaıdy.\r\n\r\n \r\nAýrýdyń boljamy\r\n\r\nParodonttyq abstsessti ýaqytyly jáne durys emdeýdiń nátıjesi – tolyǵymen saýyǵý. Emdeý kesh bastalsa, abstsess sozylmaly satyǵa ótýi múmkin, bul kezde ınfektsııa búkil organızmge taralýy múmkin, bul aýyr saldarǵa aparyp, qıyn emdeledi.\r\n\r\n \r\nMúmkin asqynýlary\r\n\r\nParodonttyq abstsessti ýaqytyly jaryp, almasa, ınfektsııa qan aǵymyna túsip, búkil denege taraıdy (sepsıs). Immýnıtettiń álsizdiginde ınfektsııanyń taralý qaýpi arta túsedi.\r\n\r\nÝaqytyly  medıtsınalyq járdem jasalmasa, parodonttyq abstsesste kelesi asqynýlar bolýy múmkin:\r\n\r\n·       Iektiń osteomıelıti (ıektiń súıek tininiń qabynýy)\r\n\r\n·       Aýyz qýysynyń flegmonasy (til astylyq jáne ıek astylyq aýmaqtyń tinderiniń jaıylǵan irińdi qabynýy)\r\n\r\n \r\nQashan dárigerge kóriný qajet\r\n\r\nDárigerge kórinińiz, eger:\r\n\r\n·       Abstsess aýmaǵynda kúshti aýyrsyný, qyzba jáne isiný bolsa\r\n\r\n·       Tynys alýda nemese jutýda másele bolsa. Bul belgiler ınfektsııa ıekke jáne qorshaıtyn tinderge tereń taralýyn nusqaýy múmkin.\r\n\r\n \r\nAldyn alý\r\n\r\nParodonttyq abstsesstiń aldyn alý úshin aldymen aýyz qýysynyń muqııat gıgıenasyn qadaǵalaý jáne qyzyl ıektiń jaǵdaıyn baqylaý qajet.\r\n\r\n·       Tisti kúnine eki ret, ftor quramdas tis pastasymen tazalaý qajet.\r\n\r\n·       Kúndelikti tistiń arasyndaǵy astyń qaldyǵyn tazalaý úshin jipti qoldaný qajet.\r\n\r\n·       Tis shetkasyn 3-4 aı saıyn, qyly tozǵan saıyn aýystyryp otyrý qajet.\r\n\r\n·       Táttini shektep, tek salaýatty taǵamdy tutyný qajet.\r\n\r\n·       Udaıy qarap otyrý jáne tisti kásiptik tazalaý úshin stomatologqa baryp turý qajet.\r\n\r\n·       Tis emalin buzylýdan qosymsha qorǵaý úshin aýyzdy shaıý úshin túrli eritindilerdi qoldanyńyz.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(486,'article','1122','Teriniń qurǵaqtyǵy jáne ony ylǵaldandyrý quraldary','qz','2018-08-05 04:20:38','2018-08-05 04:15:00','Teriniń qurǵaqtyǵy teridegi sýdyń jáne maıdyń mol mólsheri joǵalǵanda paıda bolady. Teriniń qurǵaqtyǵy ár jastaǵy adamdarda kezdesedi.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1122',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Teriniń','y','   Teriniń qurǵaqtyǵy jáne ony ylǵaldandyrý quraldary Teriniń qurǵaqtyǵy teridegi sýdyń jáne maıdyń mol mólsheri joǵalǵanda paıda bolady. Teriniń qurǵaqtyǵy ár jastaǵy adamdarda kezdesedi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n\r\nTeriniń qurǵaqtyǵy teridegi sýdyń jáne maıdyń mol mólsheri joǵalǵanda paıda bolady. Teriniń qurǵaqtyǵy ár jastaǵy adamdarda kezdesedi.\r\n\r\nSımptomdary:\r\n\r\n* Teriniń qabyrshaqtanýy\r\n* Teri qataıyp, kedir-budyrlanýy\r\n* Teriniń tartylýy, ásirese, shomylǵannan keıin\r\n* Qyshý  \r\n* Qantalaǵan syzattardyń paıda bolýy.\r\n \r\nTeriniń qurǵaqtyǵy deneniń kez kelgen bóliginde paıda bolýy múmkin. Biraq, kóbinese, alaqanda, tabanda, qolda jáne sıraqta kezdesedi.\r\n\r\n\r\nSınonımdary\r\n\r\nQurǵaq teri; teriniń qysqy qyshýy; Kseroz\r\n\r\n \r\nSebepteri\r\n\r\nTeriniń qurǵaqtyǵynyń paıda bolý sebepteri:\r\n\r\n* Salqyn, qurǵaq qysqy aýa\r\n* Aýany qyzdyrý jáne qurǵatý peshteri\r\n* Shóleıt jerlerdegi ystyq, qurǵaq aýa\r\n* Aýany salqyndatatyn jáne ylǵaldyqty azaıtatyn kondıtsıonerler\r\n* Ystyq vanna men dýshty uzaq, jıi qabyldaý\r\n* Qoldy jıi jýý\r\n* Sabyn men jýý quraldarynyń keıbir túrleri\r\n* ekzema jáne psorıaz sekildi aýrýlar\r\n* keıbir dárilik preparattar (jergilikti qoldanatyn nemese ishetin túrleri)\r\n* qartaıý, bul kezde teri juqarady.\r\n \r\n\r\nÚıdegi kútim\r\n\r\nTeriniń qurǵaqtyǵynyń sımptomdaryn teriniń ylǵaldylyǵyn qalpyna keltirý arqyly jeńildete alasyz.\r\n\r\n* Terini kremmen nemese losonmen kúnine 2-3 ret nemese qajettiligine qaraı ylǵaldandyrý qajet.\r\n* Ylǵaldandyratyn quraldar ylǵaldy saqtaýǵa kómektesedi, sondyqtan, olardy ylǵal terige jaǵý qajet. Shomylǵannan keıin terini qurǵatyp súrtip, sodan keıin ylǵaldandyratyn kremdi jaǵý qajet.\r\n* Quramynda spırt, hosh ıistendirgishter, boıaǵyshtar nemese basqa hımııalyq zattekter bar sabyndardy, terige kútim jasaıtyn quraldardy qoldanýdan alshaq bolý qajet.\r\n* vanna nemese dýshty ystyq emes, jyly sýmen qabyldańyz, 5-10 mınýt boıy.\r\n* Kúnine bir ret qana shomylyńyz.\r\n* Qarapaıym sabynnyń ornyna názik tazartatyn quraldardy nemese ylǵaldandyratyn bólikteri bar sabyndy qoldanyp kórińiz.\r\n* Sabyndy tek betti, qoltyq astyn, jynystyq múshelerdi, qol-aıaqty tazartý úshin ǵana qoldanyńyz.\r\n* Skrabty qoldanbańyz.\r\n* Shomylǵannan keıin ǵana qyryný qajet, túkter jumsaq bolǵan kezde.\r\n* Jumsaq, yńǵaıly kıim kıińiz. Jún matadan kıim kımeýge tyrysyńyz.\r\n* Kıimdi jýýǵa arnalǵan boıaǵyshtary nemese hosh ıistendirgishteri joq quraldarmen jýyńyz.\r\n* Sýdy kóp ishińiz.\r\n* Qyshýdy azaıtý úshin titirkengen tustarǵa sýyq kompress basyńyz.\r\n* Teriniń qabynýynda quramynda kortızon bar kremdi nemese losondy qoldanyńyz.\r\n* Quramynda keramıdter bar ylǵaldandyratyn kremderdi qoldanýǵa tyrysyńyz.\r\n \r\n\r\nQashan dárigerge kóriný qajet\r\n\r\nKelesi jaǵdaılarda dárigerge kóriný qajet:\r\n\r\n* Udaıy qyshýdy seziný, bóritkender kórinbegenimen\r\n* Teriniń qurǵaqtyǵy uıqyny buzady\r\n* Qyshýdan ashyq jaralar nemese oıyq jaralar paıda bolǵan\r\n* Ózdigińizshe teriniń qurǵaqtyǵyn jáne qyshýyn basa almaǵanda.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(487,'article','1127','Tobyqtyń jaraqattary','qz','2018-08-05 10:18:06','2018-08-05 10:12:00','Tobyqtar men úlken jáne kishi jilinshiktiń tómengi býyndyq betteri tobyq býynyn quraıdy. Súıekterdi bir-birimen baılanystyratyn baılamdar býyndy turaqtandyryp, ustap turady. Bulshyq et pen sińirler onyń qımylynda qatysady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1127',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tobyqtyń','y','   Tobyqtyń jaraqattary Tobyqtar men úlken jáne kishi jilinshiktiń tómengi býyndyq betteri tobyq býynyn quraıdy. Súıekterdi bir-birimen baılanystyratyn baılamdar býyndy turaqtandyryp, ustap turady. Bulshyq et pen sińirler onyń qımylynda qatysady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\n\r\n\r\nTobyqtar men úlken jáne kishi jilinshiktiń tómengi býyndyq betteri tobyq býynyn quraıdy. Súıekterdi bir-birimen baılanystyratyn baılamdar býyndy turaqtandyryp, ustap turady. Bulshyq et pen sińirler onyń qımylynda qatysady.  \r\n\r\n \r\nJaraqattardyń túrleri\r\n\r\nTobyqtyń asa keń taraǵan jaraqattary – sozyp alý jáne synyqtar. Sozyp alý – bul baılamdardyń zaqymdanýy. Mundaı jaraqattan keıin tolyǵymen qalpyna kelý úshin birneshe aptadan birneshe aıǵa deıin ýaqyt qajet bolady. Synyq – súıektiń tutastyǵynyń buzylýy. Sondaı-aq, tobyqtyń basqa da bólikteri jaraqattanýy múmkin, mysaly, sińirler, olar bulshyq etterdi súıekke jalǵaıdy, jáne shemirshekter, olar býynǵa amortızatsııa jasaıdy. Tobyqbýynnyń  baılamdarynyń sozylýy jáne synyqtar – jıi kezdesetin sporttyq jaraqattar.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(488,'article','1318','Balalar arasyndaǵy sańyraýlyq','qz','2018-10-05 11:43:33','2018-10-05 11:41:00','__1-3 aılyq nárestelerdiń sańyraýlyǵy__\r\nBalańyzdyń damý ereksheligine kóńil bólińiz, onyń qulaǵy estimeı qalyp júrmesin. Onyń burynǵy jaǵdaıy men keıingi kezin salystyryp kórińiz. \r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1318',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Balalar','y','   Balalar arasyndaǵy sańyraýlyq __1-3 aılyq nárestelerdiń sańyraýlyǵy__\r\nBalańyzdyń damý ereksheligine kóńil bólińiz, onyń qulaǵy estimeı qalyp júrmesin. Onyń burynǵy jaǵdaıy men keıingi kezin salystyryp kórińiz. \r\n 1-3 aılyq nárestelerdiń sańyraýlyǵy\r\nBalańyzdyń damý ereksheligine kóńil bólińiz, onyń qulaǵy estimeı qalyp júrmesin. Onyń burynǵy jaǵdaıy men keıingi kezin salystyryp kórińiz. \r\n\r\nSizdiń balańyz:\r\n•	Sóz tyńdaı ma?\r\n•	Siz sóılegende, sizge burylyp qaraı ma?\r\n•	Sizben sóıleskende kúle me?\r\n•	Sizdiń daýsyńyzdy tanı ma?\r\n•	Siz sóılegende jylaýyn toqtata ma?\r\n•	Ý-shýdan shoshyp, jylaı ma?\r\n•	Qatty dybystan oıanyp kete me?\r\n\r\n4-6 aıyq sábılerdiń sańyraýlyǵy\r\nBul aıda dabalańyzdyń damý ózgeristerine kóńil bólińiz. Sábıińiz sańyraý bolyp júrmesin. Burynǵy ádetteri men qazirgi daǵdylaryn salystyryńyz.\r\n\r\nSizdiń sábıińiz:\r\n•	Sizdiń daýsyńyzdyń qubylmalylyǵyn ıgere me?\r\n•	Dybystyń qadan shyqqanyn estip kóńil bóle me?\r\n•	Dybys shyǵaratyn oıynshyqtarǵa kóńil aýdara ma?\r\n\r\n7 aıdan, 1 jasqa deıingi náresteler arasyndaǵy sańyraýlyq  \r\nBalańyzdyń ósý erekshelikterine kóńil bólińiz, ol sańyraý bolyp júrmesin. Onyń burinǵy áreketteri men keıingi daǵdylaryn alystyryp qarańyz.\r\n\r\nSizdiń sábıińiz:\r\n•	Sizben sóıleskende tyńdaı ma?\r\n•	Siz onyń atyn atap shaqyrǵanda ol basyn kóterip, burylyp qaraı ma?\r\n•	«beri kel» nemese «tamaq ishesiń be?» degen sózderdi túsine me?\r\n•	Kese, botınka, sok degen sııaqty zattardyń atyn bile me?\r\n\r\n1-den, 2 jasqa deıingi balalardaǵy sańyraýlyq\r\nBalańyzdyń ádet-daǵdylaryna kóńil bólińiz, múmkin siz onyń kereń bolyp qalǵanyn baıqamaı júrgen shyǵarsyz. Onyń burynǵy daǵdylary men  keıingi áreketterinde ózgerister bolyp jatqan joq pa? Jáne onyń sóıleý sapasyna da kóńil aýdaryńyz. Balanyń durys sóılep, tiliniń jaqsy shyǵýy úshin qulaǵynyń kemshiliksiz estýi mańyzdy ról atqarady.\r\n\r\nSizdiń balańyz:\r\n•	Jaı áńgimelerdi estip, án nemese taqpaqtarǵa kóńil aýdýrý ma?\r\n•	«dopty tep», seniń aıaq kıimiń qaıda» degen sekildi qarapaıym buıryqtar men qarapaıym kúndelikti suraqtarǵa jaýap bere me?\r\n•	Múshelerin suraǵanda qolymen kórsete me?\r\n•	Sýretten «kitapty taýyp bershi» dese taba ala ma?\r\n\r\n2-den 4 jasqa deıingi balalardyń sańyraýlyǵy\r\nBalańyzdyń daǵdylaryndaǵy ózgeristerge kóńil bólip júrińiz, áıtpese onyń qulaǵynyń múkisi bolyp júrmesin. Onyń burynǵy ádet-daǵdylarymen keıingi áreketterindegi ózgeristerdi salystyryp kórińiz.\r\n\r\nSizdiń balańyz:\r\n•	«dopty usta jáne ony ústeldiń ústine qoı» degen sekildi ótinishterińizdi oryndaı ma? \r\n•	Telefonnyń shyrylyn, teledıdardyń dybysyn, esiktiń soǵylǵanyn estip, ajyrata ala ma?\r\n\r\n4 jastan asqan balalardyń sańyraýlyǵy\r\n4 jastan asqan bala sóıleýi kerek, al ol áli estimeı, basqalardy túsinbeı júr me? Siz ondp balaǵa ózi biletinderi jaıynda suraq qoıyp kórińiz.\r\n\r\nSóıtip balańyzda keri qalyptasyp kele jatqan jaıttyń aldyn alýǵa bolady. Onyń osyǵan deıingi ádetteri men keıingi daǵdalaryn salystyryp kórińiz. Sizdiń balańyz:\r\n•	«Kúrtesheńdi ózimen birge alyp ket, oqý úshin kitabyńdy alyp kel» degen sekildi kúrdeli tapsyrmalardy oryndaı ma?\r\n•	Telefonnyń shyrylyn, teledıdardyń dybysyn, esikti qaqqan dybysty erki ıgere me?\r\n\r\nMuǵalim balanyń qalyptasyp kele jatqan ádetterine kóńil aýdarý kerek, múmkin oqýshynyń mulaǵynyń múkisi br shyǵar, mysaly ol qatty dybystalǵan áńgimelerdi durys tússine almaı, tapssyrmany ssol ushin durys oryndaı almaı júrgen shyǵar.\r\n\r\nTegter:\r\nBalanyń ádet-daǵdylary\r\nDurys estimeý \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(489,'article','1335','Iyqtyń syqyrlaýy nemese syrtyldaýy','qz','2018-10-29 11:10:42','2018-10-29 11:09:00','Qoldy ary-beri qozǵaǵanda syqyrlaýlar men syrtyldaýlar paıda bolyp júr me? Árıne olar qaýipti emes, degenmen yńǵaısyzyq týdyratyny ras. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1335',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Iyqtyń','y','   Iyqtyń syqyrlaýy nemese syrtyldaýy Qoldy ary-beri qozǵaǵanda syqyrlaýlar men syrtyldaýlar paıda bolyp júr me? Árıne olar qaýipti emes, degenmen yńǵaısyzyq týdyratyny ras.  Qoldy ary-beri qozǵaǵanda syqyrlaýlar men syrtyldaýlar paıda bolyp júr me? Árıne olar qaýipti emes, degenmen yńǵaısyzyq týdyratyny ras. \r\n\r\nJaraqat kezinde syqyrlaýlar men syrtyldaýlar bolyp qalsa:\r\n\r\n•	Súıek, sińirler nemese teri aınalasyndaǵy býyndy jumsartyp, maılap turatyn suıyqtyǵy bar dorbashyqtyń qabynýy (brýsıt).\r\n•	Bulshyq etti súıekpen baılanystyratyn tyǵyz, jip tárizdi talshyqtardyń qabynýy (tendenıt).\r\n•	Súıektiń synýy (synyq)\r\n•	Jaýyrynnyń etek jaǵynan ıyqtyń syrtqy, shetiniń arasyndaǵy sińirlerdiń jyrtylýy saldarynan paıda bolatyn ıyqtyń bólinýi (akromıoma). Bul jaraqat ádette uıyqty soqqanda, nemese saýsaq nemese búkil qol sińirleriniń sozylǵanynda paıda bolady. \r\n•	Qalypty ornynan qozǵalyp ketý nemese súıekti basyp jibergende orny qozǵalý (taıyp ketý) \r\n\r\nEger syqyrlaý-syrtyldaý kezinde aýyrmasa, ol  baılamdardyń bútin kúıinde,  óziniń qalypty ornynan shyǵyp ketkendigin bildiredi.  Iyqtaǵy qytyrlaýlar býyndardy qozǵaǵan kezde, nemese, artrıt, brýsıt, sondaı-aq  bulshyq et manjetteriniń jyrtylýynan paıda bolýy múmkin. Eger ıyqta syqyrlap-syrtyldaýdan basqa aýrý sımptomdary bilinbese onda, ony úıde-aq emdeı berse bolady.\r\n\r\nEmdeýdi erterek qolǵa alsa, keıinirek  bolatyn asqyný qaýipteriniń aldyn alyp, qalpyna kelýin tezdetedi.\r\n \r\nTegter: \r\n\r\nıyqtaǵy aýyrsyný\r\nıyqtyń syrtyldaýy\r\nshyǵý\r\nsyrqyraý\r\nsyqyrlaý\r\nıyq jaraqaty\r\nsoqqy\r\nqulaý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(490,'article','1355','Kavasakı aýrýy','qz','2018-11-12 08:08:11','2018-11-12 08:03:00','Kavasakı aýrýy – qantamyrlarynyń qabynýynan týyndaıtyn, sırek kezdesetin aýrý. Bul aýrý balalarda jıi kezdesedi. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1355',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kavasakı','y','   Kavasakı aýrýy Kavasakı aýrýy – qantamyrlarynyń qabynýynan týyndaıtyn, sırek kezdesetin aýrý. Bul aýrý balalarda jıi kezdesedi.  Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nJalpy aqparat\r\nKavasakı aýrýy – qantamyrlarynyń qabynýynan týyndaıtyn, sırek kezdesetin aýrý. Bul aýrý balalarda jıi kezdesedi. \r\n\r\nSebepteri \r\nKavasakı aýrýy – eń alǵash Japonııada paıda boldy, jáne sol jaqta áli de kóptep kezdesedi. Bul aýrý qyzdardan qaraǵanda uldardy kóbirek zaqymdaıdy.  Zaqymdalǵandarddyń kópshiligi 5 jastan tómengiler.\r\nKavasakı aýrý tolyq tanyla qoımady, ári, onyń sebepteri de naqtylanbady. Ol aýtoımmýndyq aýrý bolýy da múmkin. Aýrý shyryshty qabyqqa, lımfa túıinderine, qantamyrlarynyń qabyrǵalaryna, júrekke janasady.  \r\n\r\nSımptomdary\r\nKavasakı aýrýy bastalǵanda kóbinese dene qyzýy 38,8 °S – tan joǵary bolyp ketedi. 40°S-qa jetkende qaltyraý paıda bolyp, uzaq ýaqyttan keıin qyzý túsedi. Egen qaltyraý 5 kún qatarynan oryn alsa, bul aýrýdyń belgileri bolyp tabylady. Ol qalypty mólsherdegi paratsetamol nemese ıbýprofendi qabyldamasa, 2 aptaǵa deıin saqtalýy múmkin.\r\nAýrýdyń basqa da sımptomdary:\r\n•	Qan quıylý, kóz qyzarady (irinsiz)\r\n•	Erin qoıý-qyzyldanyp jarylyp ketedi;\r\n•	Aýyz qýysyndaǵy shyryshty qabyq qyzaryp ketedi;\r\n•	Til qyzyl-kúreńdenip ketedi, tildiń artqy joǵarǵy jaǵynda kishkentaı túıirshikter paıda bolady;\r\n•	Taban men alaqan qyzaryp ketedi;\r\n•	Aıaq pen qol isıdi;\r\n•	Teride súıelge uqsamaıtyn bórtpeler paıda bolady;\r\n•	Jynys músheleriniń, qol-aıaqtardyń terileri qabyrshyqtanyp ketedi (tyrnaqtyń aınalasy).  \r\n•	Moıynnyń lıpfa túıinderi úlkeıip ketedi (tek bir lımfatúıin ylǵyı isı beredi).\r\n•	Dene jaqtaǵy býyndar isinip aýyrady.\r\nQosymsha sımptomdary:\r\n•	Titirkengishtik;\r\n•	Ish ótý, qusý jáne asqazannyń aýrýy;\r\n•	Jótel jáne murynnan sý aǵady.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nKavasakı aýrýyn arnaıy zerthanalyq jáne qural-saımandy ádistiń kómegimen zerttemese dıagnostıkalaý múmkin emes. Kóp jaǵdaıda dáriger buǵan dıagnozdy negizgi taralǵan sımptomdaryna qarap qoıady. \r\nKeıbir jaǵdaılarda balada qaltyraý paıda bolady,  ol 5 kúnge sozylady. Biraq, bul kezde aýrýdyń basqa sımptomdary bolmaıdy. Bul kezde balalarǵa Kavasakı aýrýynyń atıpıkalyq formasy dıagnostıkalanady.\r\n5 kúnnen artyq qaltyraýdan aıyqpaǵan balalar Kavasakı aýrýyna baılanysty dáriger tekserýinen ótýi kerek. Balalar úshin bul aýrýdyń bastapqy satysynda emdelý mańyzdy bolmaq.\r\nTómendegideı tekserýler ótkizilýi múmkin:\r\n•	Keýde aǵzalaryndaǵy jasýshalarǵa kólemdi rentgenografııa ótkizý kerek;\r\n•	Qannyń jalpy taldamasy;\r\n•	S-raktıvti aqýyz (SRA);\r\n•	Ehokardıogramma (EhoKG);\r\n•	Elektrokardıogramma (EKG);\r\n•	Erıtrotsıtterdiń tuný jyldamdyǵy (ETJ)\r\n•	Sarysýlyq albýmın;\r\n•	Qan plazmasynyń transamınazy\r\n•	Nesep taldamasy. Taldama nátıjesinde nesepke iriń men aǵýyz aralasyp shyǵady.\r\nEKG jáne  EhoKG sekildi ádistermen tekserý arqyly mıokardıttiń, perıkardıttiń, artrıtanyń, aseptıkalyq menıngıttiń jáne qantamyr arterııasynyń qabyný belgilerin anyqtaýǵa bolady.\r\n\r\nEmdeý\r\nKavasakı aýrýyna shaldyqqan balalar emhanaǵa jatqyzylýy kerek. Emdik shara  basynda-aq qolǵa alyný kerek, sebebi sonda ǵana qantamyrlar men júrektik bulshyqetterdiń zaqymdanýyn toqtatýǵa bolady.\r\nIshke gamma-globýlındi kóp mólsherde engizý standartty  bolyp sanalady.\r\nGamma-globýlındi engizgennen keıin 24 saǵattyń ishinde balanyń jaǵdaıy jaqsarý kerek.\r\nIshke gamma-gloýbýlındi engizgende asperınniń kóp mólsherdegi dozasy taǵaıyndalady.\r\nKeıingi kezde standartty terapııany paıdalanǵannyń ózinde 1-den 4 balaǵa deıin áli de qantamyrlar arterııasymen zardap shegýde.  Keıbir tekserýler nátıjesinde, standartty emge sterıoıdty nemese nekrozdy isikterdi  tejegish faktor Enbrel sekildi dárilerdi qosqan jón degen uıǵarymdar jasalyp jatyr. Degenmen, balalardyń kategorııalaryn anyqtaý úshin tolyq testileý júrgizip kórý kerek, shynymen qosymsha em qajet etile me eken.\r\n\r\nBoljamy\r\nBaýrýdyń bastapqy satysynda dıagnostıkalap, emdeýdi qolǵa alǵannan balalardyń kópshiligi aıyǵyp jatady. Shamamen 100-den 1 bala osy aýrýdiń áserinen paıda bolaǵan júrekke baılanysty problemalardan qaıtys bolady. Kavasakı aýrýyna usharaǵan adam júreginiń máselelerimen  ár 1-2 jyl saıyn ehkardıografııaǵa túsip turǵany jón.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nKavasakı aýrýy arterııadaǵy qantamyrlarynyń qabyrǵalarynyń qabynýyn týyndatady.  Bul kóbinese anevrızmderdiń paıda bolýyna soqtyrady. Bul jas kezde nemese ulǵaıǵan jasta júrek ustamasyna aparýy da ǵajap emes.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nSizde Kavasakı aýrýynyń sımptomdary kezdese bastasa dereý dárigerge tekserilińiz. Dene qyzýy kóterilgende, atsetamınofendi nemese ıbýprofendi qoldanǵannyń ózinde 24 saǵat boıy qyzý túspese dáriger kómegine júginińiz.\r\n\r\nAldyn alý \r\nBul aýrýdyń belgili bir aldyn alý sharasy joq.\r\n\r\nTegter: \r\ndene qyzýynyń kóterilýi\r\nbala titirkengish bolyp qalady\r\nuıqyshyldyq\r\ndenede oshaqty bórtpe paıda bolady\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(491,'article','1368','Alkogoldiń áseri jaıynda','qz','2018-11-15 05:02:57','2018-11-15 04:53:00','Alkogoldi tutyný qanshalyqty qyzyq bolǵanymen, ol aǵzamyzǵa sonshalyqty zııandy bolyp tabylady.  Bul alkogoldiń tutynylatyn mólsherine, adamnyń jasy men basqa da faktorlaryna, sondaı-aq belgi bir jaǵdaıǵa baılanysty. Alkogoldi tutynýdyń zııandy áserleri barshamyzǵa da belgili. Bul baýyr tsırrozynyń, asqazan-ishek joldarynyń qaterli isiginiń damýyna, qan qysymynyń joǵarlaýyna, sondaı-aq jaraqattar men zorlyq-zombylyqqa ákelýi múmkin. Alkogolge degen sezimtaldyǵy joǵary adamdarǵa ony múldem qoldanbaý usynylady. Sondaı-aq, olardyń qyzmetiniń sıpaty boıynsha qozǵalystardy úılestirýdi jáne nazar aýdarýdy qajet etetin adamdarǵa alkogolden bas tartý usynylady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1368',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Alkogoldiń','y','   Alkogoldiń áseri jaıynda Alkogoldi tutyný qanshalyqty qyzyq bolǵanymen, ol aǵzamyzǵa sonshalyqty zııandy bolyp tabylady.  Bul alkogoldiń tutynylatyn mólsherine, adamnyń jasy men basqa da faktorlaryna, sondaı-aq belgi bir jaǵdaıǵa baılanysty. Alkogoldi tutynýdyń zııandy áserleri barshamyzǵa da belgili. Bul baýyr tsırrozynyń, asqazan-ishek joldarynyń qaterli isiginiń damýyna, qan qysymynyń joǵarlaýyna, sondaı-aq jaraqattar men zorlyq-zombylyqqa ákelýi múmkin. Alkogolge degen sezimtaldyǵy joǵary adamdarǵa ony múldem qoldanbaý usynylady. Sondaı-aq, olardyń qyzmetiniń sıpaty boıynsha qozǵalystardy úılestirýdi jáne nazar aýdarýdy qajet etetin adamdarǵa alkogolden bas tartý usynylady. Alkogoldi tutyný qanshalyqty qyzyq bolǵanymen, ol aǵzamyzǵa sonshalyqty zııandy bolyp tabylady.  Bul alkogoldiń tutynylatyn mólsherine, adamnyń jasy men basqa da faktorlaryna, sondaı-aq belgi bir jaǵdaıǵa baılanysty. Alkogoldi tutynýdyń zııandy áserleri barshamyzǵa da belgili. Bul baýyr tsırrozynyń, asqazan-ishek joldarynyń qaterli isiginiń damýyna, qan qysymynyń joǵarlaýyna, sondaı-aq jaraqattar men zorlyq-zombylyqqa ákelýi múmkin. Alkogolge degen sezimtaldyǵy joǵary adamdarǵa ony múldem qoldanbaý usynylady. Sondaı-aq, olardyń qyzmetiniń sıpaty boıynsha qozǵalystardy úılestirýdi jáne nazar aýdarýdy qajet etetin adamdarǵa alkogolden bas tartý usynylady.\r\n\r\nAlaıda, alkogoldi qalypty tutyný paıdaly áserge ıe bolýy múmkin. Mysaly, táýligine 1-2 ret az mólsherde alkogoldi qabyldaý júrektiń ıshemııalyq aýrýy táýekelin tómendetedi, sondaı-aq ártúrli sebepterden ólimdi azaıtady. Sonymen qatar, alkogoldi artyq tutyný, kerisinshe, syrqattanýshylyq pen ólim-jitimdi aıtarlyqtaı arttyrady.\r\n\r\n1-kestede kórsetilgendeı, alkogol kalorııa kózi bolyp tabylady jáne qajetti qorektik zattardyń sany az ǵana.\r\n \r\nSýsyn30 ml esep boıynsha nárýyzdyń shamalas mólsheri  Dozasynyń mysalyJalpy nárýyzdyń shamalas mólsheri\rSyra (qalypty)12300 ml144\rSyra (jeńil)9300 ml108\rAq sharap20150 100\rQyzyl sharap21150 105\rTátti dámdendirilgen sharap4790 ml141\rKúshti spırttik  ishimdikter (araq, vıskı)6450 g|	 \r\n\r\n1-keste. Jeke alkogoldik ishimdikterdiń  qunarlylyǵy\r\n\r\nBul keste ártúrli alkogoldik sýsyndardaǵy qunarlylyqty sanaý boıynsha nusqaýlyq bolyp tabylady. Bul alkogol dozalary men nárýyz dozalarynyń úlgileri  túrli syranyń, sharap pen dıstıllırlengen spırttiń túrlerine de qoldanyla beredi. Alkogoldiń joǵary quramdas bóligi (alkogoldiń joǵary paıyzy nemese sýsyndy joǵary kúshi) jáne alkogolmen basqa sýsyndardy aralastyrýǵa bolady, mysaly, joǵary kalorııaly qant almastyrǵyshtar, tonık, jemis shyryndary nemese kremi bar alkogolsiz sýsyndar, sýsynnyń qunarlylyǵyn  arttyrady. Alkogoldi ishimdikter nárýyz kózi bolyp tabylady, biraq ómirlik mańyzdy nárli zattardyń az mólsherin ǵana qamtamasyz etedi.\r\n\r\nAlkogol energııanyń mańyzdy kózi bolǵandyqtan, ony belgili bir mólsherde tutyný  usynylǵan nárýyzdar deńgeıinde qajetti qorektik zattardy tutynýdy qıyndatady. Degenmen, alkogoldi qalypty tutyný makronýtrıentter men mıkronýtrıentterdiń  jetispeýshiligine ákelmeıdi, al shamadan tys alkogoldi qoldaný  qajetti qorektik zattardyń jetkiliksiz tutynylýyna jáne jalpy alǵanda jetkiliksiz tamaqtanýǵa aparyp soqtyrýy múmkin.\r\nEresekterdiń kóbisi keıbir dárejede alkogoldi tutynǵandyqtan, ony tolyqtaı tyıyp tastaýdy usyný qıynyraq. Sondyqtan, alkogoldi az mólsherde  qoldaný kerek degen usynymdy aıta alamyz. Bul maǵynany túsiný úshin 300 mıllılıtr syra, 150 mıllılıtr sharap nemese 50 gramm araqqa sáıkes keletin bir dozanyń tujyrymdamasyn qoldanyńyz. Áıelderge kórsetilgen dozany kúnine bir retten artyq qoldanýǵa bolmaıdy, al erkekterge kúnine eki retten aspaıtyn mólsherde tutynýǵa keńes beriledi.\r\n\r\nAlkogoldiń áser etý dárejesi tutynylatyn mólsherine, adamdardyń jeke qasıetterine jáne birqatar basqa jaǵdaılarǵa da baılanysty. Alkogoldik sýsyndardyń belgili bir mólsherin tutynýdyń áseri de zııandy bolyp keli. Onyń saldarynan kóńil bólýdiń joqtyǵy, alkogolge táýeldilik, sondaı-aq baýyr tsırrozy, asqazan beziniń aýrýlary, júrek jáne mıdyń zaqymdanýy sııaqty salmaqty máseleler týyndaýy múmkin. Alkogoldi tutynýdyń usynylǵan mólsherinen asyryp qoldaný jol-kólik oqıǵalary men basqa da sebepterden jaraqat alý qaýpin arttyrady, sondaı-aq gıpertonııanyń damýyna, ınsýlttiń, rak aýrýlarynyń, zorlyq-zombylyqtyń jáne óz-ózine qol jumsaýdyń ebepterin týdyryp, qaýpinterin arttyrýy múmkin. Budan basqa, alkogoldi ishimdikti artyq tutynýmen áıelderdiń sút bezi qaterli isiginiń damý qaýpiniń arasynda baılanys bar.\r\n\r\nZertteýler kórsetkendeı, kóptegen jaǵdaılarda tipti qalypty mólsherde ishý de zııandy bolýy múmkin. Kólik júrgizetin nemese mashına óndirisindegi adamdarǵa alkogoldi ishý usynylmaıdy. Aqyl-esi nasharlaý adamdar men qozǵalysyn durys basqara almaıtyn adamdarǵa da ishimdik ishý usynylmaıdy. Balalar men jasóspirimderge, júkti bolýy múmkin áıelderge, júkti jáne bala emizetin áıelderge, ishimdik ishýdi baqylaıtyn adamdarǵa alkogoldi tutyndyrmaý kerek. Sondaı-aq, alkogolmen ózara árekettesetin esirtki qabyldaıtyn adamdarǵa, sondaı-aq alkogoldi tutynýǵa tyıym salynǵan aýrýlardyń  alkogol ishý durys emes. Júktilik kezeńinde ishimdik ishýine tyıym salynady, sebebi az mólsherdegi ishimdik ishse, ol ishtegi uryqtyń damýyna keri áser etedi. Júktilik kezinde alkogoldi turaqty paıdalanýdyń saldary kóptegen minez-qulyq pen psıhoáleýmettik máselelerge, týa bitken balanyń fızıkalyq damýy men aqyl-esi kemýine sebep bolyp tabylady.\r\n\r\nAlaıda, alkogoldi qalypty paıdalaný keıbir adamdar úshin paıdaly bolýy múmkin. Orta jastaǵy adamdar men qart adamdar arasynda qalypty mólsherde alkogoldi ishimdikterdi qoldaný (táýligine 1-2 doza) júrektiń ıshemııalyq aýrýy men ólim deńgeıiniń tómendeýine baılanysty demeý beredi. Degenmen, alkogoldiń qalypty mólsherin paıdalanýdan basqa, densaýlyqty jaqsartýǵa jáne sozylmaly aýrýlardyń aldyn alýǵa, sonyń ishinde tıisti tamaqtaný, fızıkalyq belsendilikti arttyrý, temeki shegýdi toqtatý jáne qalypty salmaqty ustaýdyń basqa joldary bar ekenin esten shyǵarmaǵan jón. Jastarǵa  alkogoldi tutynýdyń esh paıday joq, kerisinshe, bul olardyń túrli qaýip-qaterlerge  urynýyna jol ashyp beredi. \r\n  \r\nAlkogoldi tutynýmen baılanysty genderlik aıyrmashylyqtar týraly\r\n\r\nBelgili bir táýlikte spırttiń bir dozasyn qabyldaý erlerde júrek aýrýynyń qaýpin aıtarlyqtaı tómendetedi. Jańa zertteýler boıynsha áıelder de ishimdikti aptasyna bir ret ishetin bolsa, osyǵan uqsa nátıje kórsetetini belgili boldy.\r\n«Brıtandyq Medıtsına jýrnalynda» jarııalanǵan sońǵy zertteýlerde áıelderdiń ishimdik tutynýy jalpy mańyzdy qorǵaýshy faktory bolyp tabylady, al erkekter úshin alkogoldi jıi tutyný negizgi shart bolyp sanalady degen eken. Zertteý Danııada júrgizildi jáne zertteýdiń basynda júrek qyzmetiniń buzylystary bolmaǵan 27 178 er adam men 29 875 áıeldi qamtıdy. Zertteýshiler osy adamdarǵa olardyń tamaqtaný ádetterimen, sondaı-aq apta ishinde qansha ret jáne qandaı mólsherde alkogoldi tutynǵandyǵy týraly aqparat berdi. Alkogoldiń bir dozasy 12 gramm etanolǵa sáıkes keledi.\r\n\r\nAlǵashqy zertteýden keıin zertteýshiler 5-7 jyl boıy bul adamdardy baqylaǵan. Osy ýaqyt aralyǵynda áıelderdiń arasynda júrektiń ıshemııalyq aýrýy boıynsha 749 jáne erler arasynda 1 238 oqıǵa tirkelgen. Áıelder orta eseppen aptasyna 5,5 dozasymen ishken, al erler - 11,3. Erkekterde alkogol ishý jıiligi koronarlyq júrek aýrýlarynyń jıiligine keri proportsıonaldy boldy. Atap aıtqanda, ishimdikti aptasyna bir ret koronarlyq júrek aýrýlarynyń qaýpin 7 paıyzǵa azaıtypty, al alkogoldi ishýdi aptasyna 2-3 ret qaýipti 22 paıyzǵa, aptasyna 5-6 esege 29 paıyzǵa qysqartty. Alkogoldi tutynatyndar kún saıyn ishimdik ishpegenderden góri 41 paıyzǵa tómen júrek aýrýyna shaldyqqan. Tipti jıi alkogoldi ishken adamdar (aptasyna 35 doza deıin), qorǵanysh áserin saqtaǵan kórinedi.\r\nÁıelderde jaǵdaı biraz basqasha boldy. Aptasyna bir ret alkogoldi qabyldaý júrek aýrýynyń qaýpin 36 paıyzǵa qysqartty, táýliktik ishý qaýpi 35 paıyzǵa azaıtty. Basqasha aıtqanda, áıelder úshin alkogoldi ishimdik ishý  eleýli qorǵanysh áserin týdyrdy, al olardyń jıi iship ketýi esh mánge ıe bolmaı qaldy.\r\n\r\nDanııa ulttyq densaýlyq ınstıtýttarynyń doktory Morten Gronbek bylaı dep túsindirdi: «Eger 50 jasqa tolǵan naýqas maǵan  júrektiń qantamyrlar aýrý qaýpimen kelip tursa, alkogoldi ishimdikke jolamaǵan nemese ómirinde múldem paıdalanbasa, men oılanbastan kúnine bir staqan sharap iship turýdy usynar edim. Bul zertteý ishýdiń jıiligi nemese ár jaǵdaıda qabyldanǵan alkogol mólsherine qatysty emes. Doktor Gronbektiń aıtýynsha, alkogoldi ishý jattyǵýdy nemese durys tamaqtanýdy almastyrmaıdy. Zertteý avtorlarynyń aıtýy boıynsha, alkogoldiń jaǵymdy áserine birneshe túsinikteme bar: qannyń uıýyn týdyratyn fıbrınogenniń qan deńgeıin tómendete otyryp, joǵary tyǵyzdyqtaǵy lıpoproteınderdiń (jaqsy maılar) ósýine yqpal etedi.\r\n\r\nErler men áıelderdiń arasyndaǵy aıyrmashylyqtardyń sebebi nede ekendigi anyq emes, biraq avtorlar alkogol men júrektiń ıshemııalyq aýrýy arasyndaǵy baılanysty keıbir dárejede menopaýzadan týyndaǵan dep sanaıdy. Alkogoldi ishimdiktiń qalypty tutynýy estrogen deńgeıiniń joǵarylaýyna yqpal etedi, ol ádette áıelderde menopaýza kezinde azaıady. Estrogenniń júrek aýrýyna qarsy qorǵanys áseri bar. Osy zertteýdegi áıelderdiń tek 17 paıyzy salystyrmaly túrde jas kezeńde bolǵan (erler men áıelderdiń erte jastaǵy áıelderi úshin).\r\n\r\nAlkogoldi tutyný jónindegi nusqaý\r\n\r\n• Alkogoldi ishetin adamdar ony qalypty jaǵdaıda qoldanýy kerek - áıelder úshin táýligine bir dozadan artyq bolmaıdy, al erkekterge táýligine 1-2 doza. Bir doza shamamen 300 mıllılıtr syra nemese 150 mıllılıtr sharap nemese 50 gramm araqqa sáıkes keledi.\r\n• Alkogoldi tutyný, eń aldymen, ózdiginen paıdalanýdy baqylaı almaıtyn adamdarǵa usynylmaıdy. Alkogoldi paıdalaný bala týýǵa\n qabiletti jastaǵy áıelderge, sondaı-aq júkti jáne bala emizetin áıelderge, balalar men jasóspirimderge, dári-dármekterdi qabyldaıtyn adamdarǵa, sondaı-aq alkogoldi tutynýdan syrqatyna qaýip tónetin jandarǵa usynylmaıdy.\r\n• Alańǵasar adamdar jáne súrinshek adamdar, sondaı-aq kólik quraldaryn basqaratyn nemese mashına óndirismen aınalysatyn adamdar alkogoldi múldem tutynbaǵany durys.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\nalkogol\r\npaıdalaný\r\nishimdikter\r\naldyn alý\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(492,'article','1375','Sińirdi sozyp alý','qz','2018-11-15 05:23:14','2018-11-15 05:20:00','Sińirdiń sozylýy – bul jaǵdaı  býyndy jaraqattap, sińirdi sozyp alǵanda oryn alady. Sińir – býyndardy baılanystyrýshy, jipke uqsas, serippeli múshe. Onyń sımptomy - súıek synǵandaı bolyp bilinedi. \r\nDárigerler sińirdiń sozylýyn aýyrlyq dárejesine qaraı jikteıdi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1375',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','S','Sińirdi','y','   Sińirdi sozyp alý Sińirdiń sozylýy – bul jaǵdaı  býyndy jaraqattap, sińirdi sozyp alǵanda oryn alady. Sińir – býyndardy baılanystyrýshy, jipke uqsas, serippeli múshe. Onyń sımptomy - súıek synǵandaı bolyp bilinedi. \r\nDárigerler sińirdiń sozylýyn aýyrlyq dárejesine qaraı jikteıdi. Sińirdiń sozylýy – bul jaǵdaı  býyndy jaraqattap, sińirdi sozyp alǵanda oryn alady. Sińir – býyndardy baılanystyrýshy, jipke uqsas, serippeli múshe. Onyń sımptomy - súıek synǵandaı bolyp bilinedi.\r\n\r\nDárigerler sińirdiń sozylýyn aýyrlyq dárejesine qaraı jikteıdi.\r\n\r\nSozylýdyń birinshi satysy – bulaı sozylǵanda, jaryla qoımaıdy. Belgileri men sımptomdary mynalardy qamtýy múmkin:\r\n\r\n* Býyn isinedi, baıaýlap bastalyp, qyryndap isigi úlkeıip, aýyra bastaıdy.\r\n* Býyn óz turaqtylyǵyn saqtap turady.\r\n* Býynnyń qozǵalýy ádettegideı bolyp tura beredi.\r\n\r\nEkinshi dárejedegi sozylý kezinde ishinara baılanys úzilýi múmkin. Belgiler men sımptomdar mynalardy qamtýy múmkin:\r\n\r\n* Jaraqat alǵanda syqyrlaǵan daýys estiledi\r\n* Aýyrýy barǵan saıyn kúsheıip, isinip ketedi\r\n* Qozǵalys shekteledi.\r\n* Jaraqat alǵan aýmaq kógeredi.\r\n* Býyn óz ornynda turmaıdy.\r\n\r\nSozylýdyń úshinshi satysynda sińir tolyǵymen úzilip qalady. Belgiler men sımptomdar mynalardy qamtýy múmkin:\r\n\r\n* Jaraqat alǵan kezde syqyrlap synady.\r\n* Aýyrsyný, barǵan saıyn asqyndaıdy (tolyq úzilý kezinde aýyrsyný keıde ishinara emes).\r\n* Qatty isinip, kógerip ketedi (jıi, biraq únemi emes).\r\n* Býyn oınap qalady (qıǵashtyq nemese erkindik seziledi).\r\n* Qaıralý nemese qajalý sezimi týyndaıdy.\r\n* Tolyqtaı jyrtylǵan jer isinip ketedi.\r\n* Uıý nemese terleý sııaqty jaǵdaılar oryn alady.\r\n\r\nSińir sozylýynyń jazylýy adamnyń jasyna, densaýlyǵyna sýzylý satysyna baılanysty bolýy múmkin. Densaýlyǵy jaqsy  adamnyń sińiriniń azdap sozylýy birneshe kún nemese apta ishinde jazylýy múmkin. Qatty sozylýdan qalpyna keltirý birneshe aıǵa sozylady jáne uzaq ýaqyt kútinýge týra keledi, keıin ol qalpyna kelmeıdi, aýrýy qalyp qoıady, qozǵalys azdap shekteli, býyndyń turaqsyzdyǵy nemese deformatsııasy oryn alady, sosyn qaıta-qaıta jaraqat týa beredi.\r\n \r\nSińir  sozýyna alǵashqy kómek berý úshin – eń aldymen tynyshtaný kerek, muz basý qajet, kompress jasap, aıaq-koldy joǵary kóterip qoıǵan durys.  Azdaǵan sozylýlar úı jaǵdaıynda da jazylyp ketýi múmkin, al, sozylǵan sińir barǵan saıyn aýyr, kúsheıip bara jatsa, medıtsınalyq kómekke júginý kerek. Olar, gıps nemese tańǵysh baılap berip, dárilik preparattar engizip, operatsııa da jasaýy yqtımal. \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(493,'article','1389','Artyq salmaq ','qz','2018-11-19 03:11:22','2018-11-19 03:07:00','Artyq salmaq – bul salmaq pen boı proportsııalarynyń buzylýy. Salmaqtyń kóbeıýi kóbinese artyq tamaqtanýdan nemese fızıkalyq jattyǵýlardyń jetispeýshiligimen, sondaı-aq gormonaldy jáne zat almasýdyń buzylýymen baılanysty. Artyq salmaq densaýlyqqa úlken zııan ákelýi múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1389',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Artyq','y','   Artyq salmaq  Artyq salmaq – bul salmaq pen boı proportsııalarynyń buzylýy. Salmaqtyń kóbeıýi kóbinese artyq tamaqtanýdan nemese fızıkalyq jattyǵýlardyń jetispeýshiligimen, sondaı-aq gormonaldy jáne zat almasýdyń buzylýymen baılanysty. Artyq salmaq densaýlyqqa úlken zııan ákelýi múmkin. Artyq salmaq – bul salmaq pen boı proportsııalarynyń buzylýy. Salmaqtyń kóbeıýi kóbinese artyq tamaqtanýdan nemese fızıkalyq jattyǵýlardyń jetispeýshiligimen, sondaı-aq gormonaldy jáne zat almasýdyń buzylýymen baılanysty. Artyq salmaq densaýlyqqa úlken zııan ákelýi múmkin.\r\n\r\nQalypty boı-salmaq kórsetkishi jáne durys salmaqty ustaný (durys tamaqtaný jáne fızıkalyq belsendilik) ádisi týraly aqparatty myna silteme arqyly bile alasyz : https://anamed.kz/tiki-read_article.php?articleId=620 \r\n\r\nEger sizdi bul jaǵdaı alańdatsa, sebebin anyqtaý úshin onlaın-dıagnostıkadan ótýge bolady.\r\n\r\n\r\nArtyq salmaq (erlerde / áıelderde)\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(494,'article','1390','Qyshý, qyshyný ','qz','2018-11-19 03:12:35','2018-11-19 03:11:00','__Qyshý nemese qyshyný__ – bul teriniń titirkenýi, óz kezeginde terini tyrnaýǵa degen qatty yntanyń paıda bolýyna ákep soqtyrady. Qyshynýdyń paıda bolý sebepteri óte kóp, onyń ishinde allergııa men ınfektsııa juqtyrýdy alsaq ta bolady. Qyshyný terini túgel qaptap nemese shaǵyn jerlerde sezýnýi múmkin. Qyshynýdyń saldarynan tyrmalaǵannan teride ózgerister týyndaýy yqtımal. Sondaı-aq, qyshyný terini zaqymdaýdyń eleýli belgilerinsiz ótýi múmkin jáne ol deneniń kishkene aımaǵynda ǵana sezilýi múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1390',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qyshý,','y','   Qyshý, qyshyný  __Qyshý nemese qyshyný__ – bul teriniń titirkenýi, óz kezeginde terini tyrnaýǵa degen qatty yntanyń paıda bolýyna ákep soqtyrady. Qyshynýdyń paıda bolý sebepteri óte kóp, onyń ishinde allergııa men ınfektsııa juqtyrýdy alsaq ta bolady. Qyshyný terini túgel qaptap nemese shaǵyn jerlerde sezýnýi múmkin. Qyshynýdyń saldarynan tyrmalaǵannan teride ózgerister týyndaýy yqtımal. Sondaı-aq, qyshyný terini zaqymdaýdyń eleýli belgilerinsiz ótýi múmkin jáne ol deneniń kishkene aımaǵynda ǵana sezilýi múmkin. Qyshý nemese qyshyný – bul teriniń titirkenýi, óz kezeginde terini tyrnaýǵa degen qatty yntanyń paıda bolýyna ákep soqtyrady. Qyshynýdyń paıda bolý sebepteri óte kóp, onyń ishinde allergııa men ınfektsııa juqtyrýdy alsaq ta bolady. Qyshyný terini túgel qaptap nemese shaǵyn jerlerde sezýnýi múmkin. Qyshynýdyń saldarynan tyrmalaǵannan teride ózgerister týyndaýy yqtımal. Sondaı-aq, qyshyný terini zaqymdaýdyń eleýli belgilerinsiz ótýi múmkin jáne ol deneniń kishkene aımaǵynda ǵana sezilýi múmkin.\r\n\r\nEger sizdi bul jaǵdaı alańdatsa, sebebin anyqtaý úshin onlaın-dıagnostıkadan ótýge bolady.\r\n\r\n\r\nQyshý, qyshyný (erlerde / áıelderde)\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(495,'article','1416','Mınısktiń jarylýy','qz','2018-11-20 04:05:27','2018-11-20 04:04:00','__Mınısktiń jarylýy__ – bul keń taralǵan jaraqattardyń qataryna jatady, atap aıtqanda býynda amortızator retinde qyzmet atqaryp, sonymen qatar tize býynyn turaqtandyratyn shemirshektiń qaby buzylady. Bul tin eki dıskten turady, olardy ishki jáne syrtqy menısk dep ataıdy.\r\n\r\nOraq tárizdi menıskter aromatızator retinde áser etip, tizege túsetin júktemeni kóldeneń baǵytta birkelki taratady. Menısktiń jarylýy jıi tizeni ornynda turyp burylǵanda, jerde qatty turǵanda bolady. Jaraqattyń bul túri sportpen aınalysqanda, mysaly, tennıspen, shańǵy tepkende kezdesedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1416',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Mınısktiń','y','   Mınısktiń jarylýy __Mınısktiń jarylýy__ – bul keń taralǵan jaraqattardyń qataryna jatady, atap aıtqanda býynda amortızator retinde qyzmet atqaryp, sonymen qatar tize býynyn turaqtandyratyn shemirshektiń qaby buzylady. Bul tin eki dıskten turady, olardy ishki jáne syrtqy menısk dep ataıdy.\r\n\r\nOraq tárizdi menıskter aromatızator retinde áser etip, tizege túsetin júktemeni kóldeneń baǵytta birkelki taratady. Menısktiń jarylýy jıi tizeni ornynda turyp burylǵanda, jerde qatty turǵanda bolady. Jaraqattyń bul túri sportpen aınalysqanda, mysaly, tennıspen, shańǵy tepkende kezdesedi. Mınısktiń jarylýy – bul keń taralǵan jaraqattardyń qataryna jatady, atap aıtqanda býynda amortızator retinde qyzmet atqaryp, sonymen qatar tize býynyn turaqtandyratyn shemirshektiń qaby buzylady. Bul tin eki dıskten turady, olardy ishki jáne syrtqy menısk dep ataıdy.\r\n\r\nOraq tárizdi menıskter aromatızator retinde áser etip, tizege túsetin júktemeni kóldeneń baǵytta birkelki taratady. Menısktiń jarylýy jıi tizeni ornynda turyp burylǵanda, jerde qatty turǵanda bolady. Jaraqattyń bul túri sportpen aınalysqanda, mysaly, tennıspen, shańǵy tepkende kezdesedi.\r\n\r\nMenısk degeneratsııasy kezinde de jarylýlar bolýy múmkin. Degeneratsııa degenimiz – qalypty júrýdegi jáne qartaıýdaǵy tinniń bosańsýy. Jasy 40-tan asqan adamdarda qalypty qozǵalysta mysaly, kóterilgende nemese tómen túskende menısktiń jarylýy bolýy múmkin.\r\n\r\nMenısktiń jarylýynyń negizgi sımptomdaryna isinýden jáne qorshaǵan tinniń jaraqatynan bolatyn aýyrsyný sezimi jatady. Tize ishindegi aýyrsyný sezimi ishki menısktiń jarylýyna, tizeniń syrtqy betiniń aýyrsyný sezimi syrtqy menısktiń jarylýyn sıpattaıdy.\r\n\r\nEmi sımptomdardy jeńildetip, naýqasqa qozǵalys qabyletin múmkindiginshe qaıta qalpyna keltirýge baǵyttalady. Emine dárilik preparattar,sýyq jáne ystyq kompresster, fızıoterapııany jatqyzady. Keı jaǵdaıda hırýrgııalyq arasýlarmen emdeledi. Operatsııadan keıin qaıta qalpyna kelýge demalys, muzben kompress,kóterý jáne fızıoterapııany qamtıdy.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(496,'article','1426','Ustama','qz','2018-11-20 04:28:00','2018-11-20 04:27:00','__Ustama__ - adamnyń bulshyqetteriniń qozǵalýyn, sóıleýin, kórýin nemese sana-sezimin baqylaýǵa áser etetin mıdaǵy aýytqymaly elektrlik belsendiliktiń kenetten paıda bolýy bolyp tabylady. Ustamanyń nátıjesi adamnyń jeke reaktsııasyna, sondaı-aq túrine, jıiligine jáne aýyrlyǵyna baılanysty.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1426',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','U','Ustama','y','   Ustama __Ustama__ - adamnyń bulshyqetteriniń qozǵalýyn, sóıleýin, kórýin nemese sana-sezimin baqylaýǵa áser etetin mıdaǵy aýytqymaly elektrlik belsendiliktiń kenetten paıda bolýy bolyp tabylady. Ustamanyń nátıjesi adamnyń jeke reaktsııasyna, sondaı-aq túrine, jıiligine jáne aýyrlyǵyna baılanysty. Ustama - adamnyń bulshyqetteriniń qozǵalýyn, sóıleýin, kórýin nemese sana-sezimin baqylaýǵa áser etetin mıdaǵy aýytqymaly elektrlik belsendiliktiń kenetten paıda bolýy bolyp tabylady. Ustamanyń nátıjesi adamnyń jeke reaktsııasyna, sondaı-aq túrine, jıiligine jáne aýyrlyǵyna baılanysty.\r\n\r\nKeıbir ustamalar adamdy jerge qulaýǵa májbúr etedi, adam selkildep, onda bulshyqetter qataıyp nemese tyrysa bastaıdy. Keıbireýler trans jaǵdaıyna túsedi, bul kezde bulshyqetterdiń birneshe ret jıyrylýy nemese basqa bireýler baıqamaıtyn jaǵymsyz ıis nemese kórýdegi kedergilerdiń bolýymen kórinis beredi.\r\n\r\nKeıde ustama basqa da medıtsınalyq problemanyń sımptomy bolyp tabylady, mysaly, qatty qyzba (ásirese balalarda), talma, ınfektsııa, qandaǵy qanttyń tómen deńgeıi (gıpoglıkemııa), óte tómen qan qysymy nemese mı isigi. \r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\ntalma\r\ngıpoglıkemııa\r\nınfarkt\r\narterııalyq gıpertenzııa\r\nbas aýrýy\r\npsıhıkalyq aýrýlar\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(497,'article','1431','Omyrtqanyń  qısaıýy (skolıoz)','qz','2018-11-20 12:14:09','2018-11-20 12:09:00','__Skolıoz__ – omyrtqanyń qısaıýy. Sizdiń arqańyzdyń dál ortasynda ornalasqan  omyrtqańyz búkil aǵzańyzdyń negizgi tiregi bolyp tabylady. Kez kelgen salaýatty adamda omyrtqasy sál búgýli túrde bolady.  Degenmen, skolıozdan  zardap shegetin adamdarda julyn baǵanasynyń tym qatty qısaıýy baıqalady. Mundaı adamdardyń omyrtqasynyń ıilgen túri «S»   nemese  latynsha «S» áripine uqsas bolady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1431',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','O','Omyrtqanyń','y','   Omyrtqanyń  qısaıýy (skolıoz) __Skolıoz__ – omyrtqanyń qısaıýy. Sizdiń arqańyzdyń dál ortasynda ornalasqan  omyrtqańyz búkil aǵzańyzdyń negizgi tiregi bolyp tabylady. Kez kelgen salaýatty adamda omyrtqasy sál búgýli túrde bolady.  Degenmen, skolıozdan  zardap shegetin adamdarda julyn baǵanasynyń tym qatty qısaıýy baıqalady. Mundaı adamdardyń omyrtqasynyń ıilgen túri «S»   nemese  latynsha «S» áripine uqsas bolady. Skolıoz – omyrtqanyń qısaıýy. Sizdiń arqańyzdyń dál ortasynda ornalasqan  omyrtqańyz búkil aǵzańyzdyń negizgi tiregi bolyp tabylady. Kez kelgen salaýatty adamda omyrtqasy sál búgýli túrde bolady.  Degenmen, skolıozdan  zardap shegetin adamdarda julyn baǵanasynyń tym qatty qısaıýy baıqalady. Mundaı adamdardyń omyrtqasynyń ıilgen túri «S»   nemese  latynsha «S» áripine uqsas bolady.\r\n\r\nPaıda bolý sebepteri\r\nKóp jaǵdaıda skolıozdyń paıda bolý sebepteri belgisiz.  Mundaı jaǵdaıdaǵy skolıoz túrin ıdıopatııalyq skolıoz dep ataıdy. Bul skolıozdyń eń kóp taraǵan túri. Aýrýdy jas mólsherlerine qaraı toptap qarastyrady.\r\n•	3 jasqa deıingi balalardaǵy – ınfantıldi (náreste ) skolıozy \r\n•	4-10 jas aralyǵyndaǵy  balalardaǵy – ıývenıldi skolıozy\r\n•	11-18 jas aralyǵyndaǵy  balalarda kezdesetin jasóspirimder skolıozy\r\n\r\nKóbinese, skolıozǵa qyz balalar jıi shaldyǵady. Belgili bir sanattaǵy adamdardyń omyrtqasynyń qısaıýy  anatomııalyq beıimdilikterine baılanysty bolady. Ádette, jyldam ósý kezeńinde  omyrtqanyń qısaıý qaýpi artady.\r\n\r\nSkolıozdyń basqa túrleri:\r\nTýa bitken skolıoz. Bala týylǵannan keıin birden anyqtalatyn skolıoz túri. Mundaı skolıozdyń túri jas balanyń qabyrǵalary men omyrtqalary durys qalyptaspaǵan jaǵdaıda týyndaıdy.\r\n\r\nNeıromýskýlıarly skolıoz. Júıke júıesiniń máseleleriniń sebebinen  bulshyqetke áser etetin skolıoz túri. Mysaly, DTsP, bulshyqet dıstrofııasy, omyrtqalardyń bólinýleri jáne polıomıelıt.\r\n\r\nSımptomdary\r\nÁdette skolıozdyń  belgileri baıqalmaıdy. Eger baıqalǵan jaǵdaıda, belgiler mynalardy qamtıdy:\r\n\r\n•	Arqanyń jáne beldiń aýyrsynýy\r\n•	Uzaq ýaqyt otyrǵan nemese turyp  turǵannan keıin omyrtqadaǵy sharshaý sezimderiniń paıda bolýy\r\n•	Jambastyń nemese ıyqtyń proportsııalarynyń birdeı bolmaýy  (bir ıyq ekinshisinen joǵary bolýy múmkin)\r\n•	Omyrtqanyń bir jaq baǵytqa qaraı qatty qısaıyp turýy\r\n\r\nKıfoskolıoz -  omyrtqanyń taǵy bir qalypty qısaıýynyń túri bolyp tabylady.\r\n \r\n    \r\nDıagnostıka\r\nAýrýdy dıagnostıkalaý úshin dáriger fızıkalyq tekserýden  ótkizedi. Sonymen qatar dáriger omyrtqany egjeı tegjeıli anyq kórý úshin sizdiń aldyǵa qaraı eńkeıýińizdi suraıdy. Skolıozdyń damý kezeńiniń bastapqy satysynda omyrtqadaǵy ózgeristerdi baıqaý qıyn bolady.\r\nDárigerdiń tekserý barysynda myna nárseler baıqalýy múmkin.\r\n•	Bir ıyǵyńyzdyń ekinshisinen bıik bolýyn\r\n•	Jambastyń bir jaǵyna qaraı qısaıýy\r\n\r\nAýrýdy anyqtaý úshin keıde omyrtqa rentgenin jasaý kerek. Bul da óte mańyzdy, keıde fızıkalyq tekserýden kóringennen góri jaǵdaı áldeqaıda aýyr bolýy múmkin.\r\nAýrýdy anyqtaýdyń basqa ádisteri:\r\n•	Omyrtqanyń qısyqtyǵyn ólsheý (skolıgraf arqyly ólsheý)\r\n•	Omyrtqaǵa MRT jasaý\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nÁr túrli faktorlaǵa baılanysty  emdeý júrgiziledi\r\n\r\n•	Skolıozdyń paıda bolý sebebi\r\n•	Omyrtqanyń qısaıýy tusy qaı jer\r\n•	Qanshalyqty qatty qısaıǵan\r\n•	Naýqastyń aǵzasy ósý ústinde me?\r\n\r\nKóp jaǵdaıda ıdıopatııalyq  skolıozdy emdeý  talap etilmeıdi. Degenmen, mundaı naýqastar jarty jylda bir ret dárigerdiń qaralýyna baryp turýlary kerek.\r\nEger naýqastyń organızmi ósý barysynda bolsa, dáriger korset kııýdi usynýy múmkin.  Korset  omyrtqanyń ary qaraı qısaıýyn toqtatady.  Korsetterdiń túrleri ár túrli bolady, olar omyrtqanyń  qısaıý tusy men kólemine baılanysty tańdalady. Emdeýshi dáriger patsıentke eń qolaıly korset túrin taǵaıyndaıdy jáne ony qalaı qoldaný kerek ekendigin kórsetedi. Korsetter deneniń ósýine baılanysty aýystyrylýy múmkin.\r\nKorset kııý  kóbinese 10 jastan asqan balalarǵa kómektesedi . Alaıda, týa bitken nemese  neıromýskýlatýraly  skolıozda korsetpen emdeý  tıimsiz bolyp tabylady.\r\nKeıbir jaǵdaılarda qısyq omyrtqany túzetý úshin hırýrgııalyq baǵytta aralasý kerek bolady. Omyrtqa súıekteri tolyǵymen qalpyna kelip, bitip ketkeninshe, operatsııa barysynda omyrtqa súıekteri  ilgekter men bolttardan quralǵan  arnaıy metal túıreýishtermen bekitiledi. Operatsııany arqa, ish jáne qabyrǵadan tilý arqyly jasaýy múmkin.\r\nOperatsııadan keıin patsıentke omyrtqasyn túzetý úshin korset kııýi kerek. \r\nSondaı-aq,  naýqastyń omyrtqasy tym qısaıǵan jáne qarqyndy túrde jaǵdaıy odan ary nasharlaıtyn bolsa ota jasaý qajet bolady. hırýrg múmkindiginshe , naýqastyń ósý kezeńinen ótip ketýin kútedi, biraq, ókinishke oraı mundaı múmkindikter bola bermeıdi.\r\nSondaı-aq skolıozdy emdeýge jatatyndar:\r\nEmotsıonaldy qoldaý kórsetý. Keıbir balalar, ásirese jasóspirimder  korset kıip júrýden qatty uıalýy múmkin.\r\nFızıoterapevter jáne basqa mamandar emdeýdiń maqsatyn túsindire otyryp, korset naýqas úshin óte qolaıly ekendigine kóz jetkize alady.\r\n\r\nAýrý aıasynda\r\nOmyrtqa qısyqtyǵynyń sátti emdelýi skolıozdiń túrine, sebepterine jáne aýrý dárejesine baılanysty. Omyrtqa neǵurlym qatty qısyq bolsa, deneniń ósýi toqtaǵan kezde, omyrtqanyń nasharlaý yqtımaldyǵy soǵurlym kúsheıedi.\r\nSkolıozdyń jeńil túrimen zardap shegetin adamdar korset kıgennen ózderin jaqsy sezinedi. Ádette skolıozdiń bul formasyna ushyraǵan adamdarda uzaqqa sozylatyn máseleler týyndamaıdy. Degenmen, jas ulǵaıǵan shaqta skolıozdiń áserinen arqanyń aýyrsynýy paıda bolýy múmkin.\r\nNeıromýskýlıarly skolıoz nemese týa bitken skolıozy bar naýqastardy  emdeýdiń nátıjeleri ártúrli. Neıromýskýlıarly skolıozben zardap shegetin adamdarda qosymsha taǵy aýrý túri bolǵandyqtan, emdeý túri de ózgeshe bolady. Kóbinese, mundaı jaǵdaıdaǵy hırýrgııalyq aralasýdyń maqsaty balany múgedekter arbasyna durys otyrýǵa múmkindik berý.\r\nTýa bitken skolıozdy emdeý óte qıyn jáne birneshe operetsııany talap etedi.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nSkolıoz kezinde paıda bolatyn asqynýlarǵa mynalar jatady:\r\n•	Tynys alý problemalary (skolıozdiń aýyr túrinde)\r\n•	Beldegi aýyrsynýlar\r\n•	Ózin tómen baǵalaý\r\n•	Omyrtqa súıekteriniń qajalýynan únemi aýyrsynýdy seziný\r\n•	Operatsııadan keıingi omyrtqaǵa ınfektsııa túsý\r\n•	Durys túzetilmegen jaǵdaıda nemese operatsııa saldarynan omyrtqanyń nemese nervtiń zaqymdanýy\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEger balańyzdyń omyrtqasynyń qısyqtyǵyna kúdiktenseńiz, mamanǵa kórsetkenińiz jón.\r\n\r\nAldyn alý\r\nSkolıozdi anyqtaýǵa arnalǵan tekserýler orta jáne joǵarǵy synyp oqýshylarynyń arasynda júıeli túrde júrgiziledi.\r\n\r\nTúıin sózder:\r\nsúıek\r\nomyrtqa\r\nqısaıý\r\ntravmatologııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(498,'article','1461','Júrektiń toqtaýy','qz','2018-11-21 08:59:00','2018-11-21 08:57:00','Júrekte júrek soǵysynyń yrǵaǵyn basqaratyn elektr júıesi bar. Júrekte bolatyn aýytqýlardyń sebebi osy  yrǵaqtyń buzylý saldarynan týyndaıdy. Muny arıtmııa dep ataıdy.\r\nArıtmııanyń birneshe túri bar. Arıtmııa kezinde júrek óte jıi nemese óte baıaý soǵady, nemese júrek múldem soqpaı qalady. Kenetten bolatyn júrek toqtaýlary da osy arıtmııanyń saldarynan bolady. Júrektiń toqtaýy men júrek ustamasy bir-birinen aıyrmashylyǵy bar,  ustama kezinde qan aǵymy tejeledi, al júrek soǵysy toqtamaıdy.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1461',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Júrektiń','y','   Júrektiń toqtaýy Júrekte júrek soǵysynyń yrǵaǵyn basqaratyn elektr júıesi bar. Júrekte bolatyn aýytqýlardyń sebebi osy  yrǵaqtyń buzylý saldarynan týyndaıdy. Muny arıtmııa dep ataıdy.\r\nArıtmııanyń birneshe túri bar. Arıtmııa kezinde júrek óte jıi nemese óte baıaý soǵady, nemese júrek múldem soqpaı qalady. Kenetten bolatyn júrek toqtaýlary da osy arıtmııanyń saldarynan bolady. Júrektiń toqtaýy men júrek ustamasy bir-birinen aıyrmashylyǵy bar,  ustama kezinde qan aǵymy tejeledi, al júrek soǵysy toqtamaıdy.\r\n Júrekte júrek soǵysynyń yrǵaǵyn basqaratyn elektr júıesi bar. Júrekte bolatyn aýytqýlardyń sebebi osy  yrǵaqtyń buzylý saldarynan týyndaıdy. Muny arıtmııa dep ataıdy.\r\n\r\nArıtmııanyń birneshe túri bar. Arıtmııa kezinde júrek óte jıi nemese óte baıaý soǵady, nemese júrek múldem soqpaı qalady. Kenetten bolatyn júrek toqtaýlary da osy arıtmııanyń saldarynan bolady. Júrektiń toqtaýy men júrek ustamasy bir-birinen aıyrmashylyǵy bar,  ustama kezinde qan aǵymy tejeledi, al júrek soǵysy toqtamaıdy.\r\nJúrektiń kenetten toqtaýynyń kóptegen sebepteri bar. Sebepterine júrek-qantamyr aýrýlary, fızıkalyq kúızelis, sondaı-aq týa bitken aýrýlardyń keıbir túrleri jatady. Keıde dárigerler júrek toqtaýynyń sebepterin tipti anyqtaı da almaı jatady.\r\n\r\nBul jaǵdaı oryn alǵanda  dereý medıtsınalyq kómek kórsetilmese, adam birneshe mınýt ishinde ólip ketýi múmkin. Eger naýqastar júrek defıbrıllıatsııasyn ótkizse, keıbir jaǵdaılarda  ólim  aýzynan aman saqtalyp qalýyna múmkindik týar edi. Defıbrıllıatsııa - elektrlik belsendilikti qalpyna keltirý úshin júrek bulshyqetine elektrlik ımpýlspen áser etý ádisi. Defıbrıllıatsııaǵa deıin, júregi toqtap qalǵan adamǵa júrek-ókpe reanımatsııasyn jasaý kerek, sodan keıin ǵana defıbrıllıatordy qoldanǵan abzal.\r\n\r\nEger sizdiń júregińiz buryn  kenetten  toqtaǵan bolsa, mynany eskerińiz! Implantatsııalanǵan defıbrıllıator arqyly qaıtalanǵan júrek toqtaýynan adamnyń qyrshynynan qıylyp ketýiniń aldyn alýǵa bolady.\r\n\r\nTegter: \r\nJúrek toqtaýy\r\nKenetten júrek toqtaýy\r\nJúrek-qantamyr júıesi\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(499,'article','1473','Jelsheshek ','qz','2018-11-26 10:19:28','2018-11-26 10:17:00','\'\'__Bul ne?__\'\' __Jelsheshek__ – Varicella-zoster gerpes vırýsymen taralatyn juqpaly aýrý. Atalmysh vırýstyń juǵý joldary: naýqas jótelgende, túshkirgende jáne denesinde kópirshikti ózgerister saý adam denesine janasqanda júzege asady. Jelsheshek aýrýy alǵashǵy 2-3 kúnde óte juqpaly keledi, ıaǵnı naýqas denesinde bórtpeler men kópirshikter paıda bolǵanǵa deıin.\r\n\r\nJelsheshek aýrýy kóbinese balalarda kezdesedi jáne ol qaýipsiz ótedi. Al jastarda, úlkenderde, júkti áıelderdejáne de ımmýndyq júıesinde aqaýy bar adamdarda aýyr aǵymda ótýi múmkin. Jelsheshek qystyń sońynda jáne kóktemniń bastalysymen jıi baıqalyp, osy kezeńderde óte juqpaly keledi. Buryndary jelsheshek aýrýymen aýyrmaǵan adamdardyń vırýspen qatynasta bolǵandardyń 80-90 paıyzy bul ınfektsııaǵa shaldyǵady. Vırýs adamǵa engen kezinde  alǵashqy sımptomdar paıda bolǵansha bilinbeýi de múmkin,ol ádette 14-16 kúnge, keıde 10-21 kúnge deıin sozylýy yqtımal.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1473',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Jelsheshek','y','   Jelsheshek  \'\'__Bul ne?__\'\' __Jelsheshek__ – Varicella-zoster gerpes vırýsymen taralatyn juqpaly aýrý. Atalmysh vırýstyń juǵý joldary: naýqas jótelgende, túshkirgende jáne denesinde kópirshikti ózgerister saý adam denesine janasqanda júzege asady. Jelsheshek aýrýy alǵashǵy 2-3 kúnde óte juqpaly keledi, ıaǵnı naýqas denesinde bórtpeler men kópirshikter paıda bolǵanǵa deıin.\r\n\r\nJelsheshek aýrýy kóbinese balalarda kezdesedi jáne ol qaýipsiz ótedi. Al jastarda, úlkenderde, júkti áıelderdejáne de ımmýndyq júıesinde aqaýy bar adamdarda aýyr aǵymda ótýi múmkin. Jelsheshek qystyń sońynda jáne kóktemniń bastalysymen jıi baıqalyp, osy kezeńderde óte juqpaly keledi. Buryndary jelsheshek aýrýymen aýyrmaǵan adamdardyń vırýspen qatynasta bolǵandardyń 80-90 paıyzy bul ınfektsııaǵa shaldyǵady. Vırýs adamǵa engen kezinde  alǵashqy sımptomdar paıda bolǵansha bilinbeýi de múmkin,ol ádette 14-16 kúnge, keıde 10-21 kúnge deıin sozylýy yqtımal. Bul ne? Jelsheshek – Varicella-zoster gerpes vırýsymen taralatyn juqpaly aýrý. Atalmysh vırýstyń juǵý joldary: naýqas jótelgende, túshkirgende jáne denesinde kópirshikti ózgerister saý adam denesine janasqanda júzege asady. Jelsheshek aýrýy alǵashǵy 2-3 kúnde óte juqpaly keledi, ıaǵnı naýqas denesinde bórtpeler men kópirshikter paıda bolǵanǵa deıin.\r\n\r\nJelsheshek aýrýy kóbinese balalarda kezdesedi jáne ol qaýipsiz ótedi. Al jastarda, úlkenderde, júkti áıelderdejáne de ımmýndyq júıesinde aqaýy bar adamdarda aýyr aǵymda ótýi múmkin. Jelsheshek qystyń sońynda jáne kóktemniń bastalysymen jıi baıqalyp, osy kezeńderde óte juqpaly keledi. Buryndary jelsheshek aýrýymen aýyrmaǵan adamdardyń vırýspen qatynasta bolǵandardyń 80-90 paıyzy bul ınfektsııaǵa shaldyǵady. Vırýs adamǵa engen kezinde  alǵashqy sımptomdar paıda bolǵansha bilinbeýi de múmkin,ol ádette 14-16 kúnge, keıde 10-21 kúnge deıin sozylýy yqtımal.\r\n\r\nJelsheshektiń sımptomdary: joǵarǵy temperatýra, álsizdik jáne denede kóptep taralǵan ishi suıyqtyqqa toly, qatty qyshıtyn kópirshikti bórtpelerdiń paıda bolýy. Birneshe kúnnen keıin kópirshikter jarylyp, qabyrshyqtalady jáne bir apta kóleminde jańa kópirshikter qaıtadan paıda bolady. Naýqas ózinde qandaı da bir belgiler paıda bolǵanǵa deıin vırýsty tarata berýi múmkin.\r\n\r\nAsqynýy. Joǵaryda ataǵandaı jelsheshek qaýip týdyrmaıdy,biraq keıbir adamdarda aýyr aǵymda ótýi múmkin. Ondaı adamdarǵa jastar,úlkender jáne ımmýndyq júıesinde aqaýy bar kez kelgen adamdar (JITS-pen aýyratyndar nemese gormonaldy dárilerdi qabyldaıtyndar) jatady. Jelsheshektiń eń kóp taraǵan asqynyýyna denedegi kópirshikter aınalasyndaǵy terini zaqymdaıtyn bakterıaldy ınfektsııanyń paıda bolýy jatady, ol ary qaraı ókpege, súıekke,tipti qanǵa deıin taralady. Basqa da asqynýlaryna vırýstyq ókpe tininń jáne bas mıy tininiń qabynýy jatady.\r\n\r\nJelsheshektiń emi naýqastaǵy bórtpelerdiń taralýyna, joǵarǵy temperatýraǵa jáne álsizdikke qarsy baǵyttalaldy .Jelsheshektiń aldyn alý maqsatynda qarsy arnaı vaktsına qoldanylady ol balalarǵa jáne áli jelsheshekpen aýyrmaǵan jastarǵa, úlken kisilerge qoldanylady.\r\n\r\n\r\nBalalar men nárestelerdiń aýyz qýysyndaǵy problemalar\r\nDene qyzýynyń kóterilýimen jalǵasatyn bórtpe\r\nBalanyń dene qyzýynyń kóterilýimen jalǵasatyn bórtpe\r\n\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\njelsheshek\r\nbórtý\r\nqyshý\r\ntemperatýra \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(500,'article','1509','Anorektaldyq qan ketý','qz','2018-11-28 10:23:03','2018-11-28 10:22:00','Úlken dárette qannyń bolýy nemese tik ishekten qan ketý túrli sebepterge baılanysty týyndaýy múmkin. Eger, dárethana qaǵazynyń ózinde azdaǵan qan jaǵylyp qalatyn bolsa nemese basqa da osyǵan uqsas jaǵdaılar oryn alsa, dárigerge bir kóringenińiz abzal. \r\n\r\nÚlken dárette azdap  qannyń aralasyp shyǵýy tik ishektiń titirkenýinen nemese gemorroıdyń saldarynan bolýy múmkin. Negizi qannyń azdap sozylyńqyrap shyǵýynan, asa qatty qorqyp ketýdiń qajeti joq, sebebi qan birneshe ret shyǵyp qaıta toqtap qalýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1509',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Anorektaldyq','y','   Anorektaldyq qan ketý Úlken dárette qannyń bolýy nemese tik ishekten qan ketý túrli sebepterge baılanysty týyndaýy múmkin. Eger, dárethana qaǵazynyń ózinde azdaǵan qan jaǵylyp qalatyn bolsa nemese basqa da osyǵan uqsas jaǵdaılar oryn alsa, dárigerge bir kóringenińiz abzal. \r\n\r\nÚlken dárette azdap  qannyń aralasyp shyǵýy tik ishektiń titirkenýinen nemese gemorroıdyń saldarynan bolýy múmkin. Negizi qannyń azdap sozylyńqyrap shyǵýynan, asa qatty qorqyp ketýdiń qajeti joq, sebebi qan birneshe ret shyǵyp qaıta toqtap qalýy múmkin. Úlken dárette qannyń bolýy nemese tik ishekten qan ketý túrli sebepterge baılanysty týyndaýy múmkin. Eger, dárethana qaǵazynyń ózinde azdaǵan qan jaǵylyp qalatyn bolsa nemese basqa da osyǵan uqsas jaǵdaılar oryn alsa, dárigerge bir kóringenińiz abzal. \r\n\r\nÚlken dárette azdap  qannyń aralasyp shyǵýy tik ishektiń titirkenýinen nemese gemorroıdyń saldarynan bolýy múmkin. Negizi qannyń azdap sozylyńqyrap shyǵýynan, asa qatty qorqyp ketýdiń qajeti joq, sebebi qan birneshe ret shyǵyp qaıta toqtap qalýy múmkin.\r\n\r\nÚlken dárette ortasha nemese kóp mólsherde qan bolsa, ol asqortý joldarynda  edáýir qan ketýlerdiń bolyp jatqandyǵynan da bolýy múmkin. Bul qan ketýlerdiń kóptegen sebepteri bolady, mysaly, olar: qabynýdan, asqynýdan, qaterli isikten jáne oıyq jaradan bolýy múmkin.\r\n\r\nNájiste qannyń bolýy ishektiń qozǵalysyna da baılanysty ol orta mólsherde nemese kóp mólsherde bolýy múmkin. Nájistegi qannyń túsi anyq qyzyl, qyzyl-qońyrlaý nemese qara-qyzyl bolady. Al osy qannyń túsi asqazan-ishek jolynyń qaı jeri zaqymdalǵanyna baılanys ózgerip otyrady.\r\n\r\nAnorektaldyq qan ketýdiń qaı túri bolmasyn aýyr jaǵdaıǵa alyp kelýi múmkin. Sondyqtan ýaqytynda dárigerge qaralý kerek.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(501,'article','1519','Adenokartsınoma ','qz','2018-11-28 10:40:56','2018-11-28 10:40:00','__Adenokartsınoma__ - ishki múshelerdi qamtıtyn jasýshalardan bastalyp, gormon jáne basqa da zattardy óndirýge qabiletti, ıaǵnı sekretsııalyq qyzmetterge ıe qaterli isik túri.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1519',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Adenokartsınoma','y','   Adenokartsınoma  __Adenokartsınoma__ - ishki múshelerdi qamtıtyn jasýshalardan bastalyp, gormon jáne basqa da zattardy óndirýge qabiletti, ıaǵnı sekretsııalyq qyzmetterge ıe qaterli isik túri. Adenokartsınoma - ishki múshelerdi qamtıtyn jasýshalardan bastalyp, gormon jáne basqa da zattardy óndirýge qabiletti, ıaǵnı sekretsııalyq qyzmetterge ıe qaterli isik túri.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nadenokartsınoma\r\nqaterli isik\r\nonkologııa\r\nadenokartsınoma dıagnostıkasy\r\nadenokartsınoma emi\r\nadenokartsınoma sımptomdary\r\nsút beziniń qaterli isigi\r\nqýyq asty beziniń qaterli isigi\r\nasqazannyń qaterli isigi\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(502,'article','1542','Gemofılııa A','qz','2018-12-19 09:43:51','2018-12-19 09:34:00','Gemofılııa A tuqym qýalaıtyn qan uıý aýrýy bolyp tabylady. Ol qan uıýǵa qatysatyn VIII faktordyń joq bolýymen paıda bolady. VIIIfaktordyń tapshylyǵy kezinde qan durys uıymaı, sol sebepti qan toqtatýmen qıyndyqtar paıda bolady.\r\n \r\nTrombalar qannyń uıýyna yqpal etetin túıirler bolyp tabylady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1542',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','G','Gemofılııa','y','   Gemofılııa A Gemofılııa A tuqym qýalaıtyn qan uıý aýrýy bolyp tabylady. Ol qan uıýǵa qatysatyn VIII faktordyń joq bolýymen paıda bolady. VIIIfaktordyń tapshylyǵy kezinde qan durys uıymaı, sol sebepti qan toqtatýmen qıyndyqtar paıda bolady.\r\n \r\nTrombalar qannyń uıýyna yqpal etetin túıirler bolyp tabylady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nGemofılııa A tuqym qýalaıtyn qan uıý aýrýy bolyp tabylady. Ol qan uıýǵa qatysatyn VIII faktordyń joq bolýymen paıda bolady. VIIIfaktordyń tapshylyǵy kezinde qan durys uıymaı, sol sebepti qan toqtatýmen qıyndyqtar paıda bolady.\r\n\r\n\r\n \r\nTrombalar qannyń uıýyna yqpal etetin túıirler bolyp tabylady.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nGemofolııa A H-hromosomamen tasymaldanatyn defektti genmen paıda bolady. Atalmysh aýrý retsıssıvti jolmen beriledi. Áıel adamdarda eki H hromosoma bolady, sondyqtan bir hromosomada qan uıýdyń VIII faktorynyń sıntezine jaýap beretin genniń buzylysy bolǵan jaǵdaıda, ózine bul fýnktsııany ekinshi H hromosoma alady. Al er adamdarda bir ǵana H hromosoma, sondyqtan qan uıýdyń VIII faktorynyń sıntezine jaýap beretin genniń buzylysy bolǵan jaǵdaıda, sonyń saldarynan gemofılııa A damıdy.\r\n\r\nEger áıel adamda VIII faktorynyń aqaýly geni bolsa, onda ol áıel tasymaldaýshy bolyp sanalady. Bul degenimiz aqaýly genniń ary qaraı balalaryna berilý múmkindigin bidiredi. Tasymaldaýshy áıelden kez-kelgen týylǵan ul balanyń 50%-ynda gemofılııa A damý múmkin, al kez-kelgen týylǵan qyz balanyń 50%-ynda tasymaldaýshylyq bolady. Gemofılııamen aýyratyn erlerdiń barlyq qyzdary aqaýly genge ıe bolady. Qyzyǵýshylyq tanytqan ata-analarǵa genetıkalyq testileý ótkizý múmkindigi bar.\r\n\r\nGemofılııa A damý qaýip faktorlary:\r\n\r\n•	Túsiniksiz qan ketý paıda bolýy\r\n•	Er jynysy \r\n\r\nKeıde eresekterde gemofılııa A-ǵa uqsas qan uıý buzylysy damý múmkin. Ol aýtoımmýndyq aýrýlary (mysaly revmatoıdty artrıt), qaterli isikter (lımfoma, leıkemııa) bar adamdarda bala týylǵannan keıin paıda bolýy múmkin. Sonymen qatar keıde múldem sebepsiz paıda bolyp jatady. Bul jaǵdaılar óte sırek bolsa da, olar ómirge qaýipti qan ketýmen baılanysty bolýy múmkin.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nAýrýdyń negizgi sımptomy –  qan ketý.\r\n\r\nQan ketýmen baılanysty qosymsha problemalar balanyń eńbektep, júre bastaǵan kezinde paıda bolady.\r\n\r\nAýrýdyń jeńil aǵymy baıqalmaı ótýi múmkin, tek operatsııa nemese jaraqat alǵannan keıin kórińis beredi. Ishki qan ketý kez-kelgen jerde paıda bolýy múmkin, eń kóp taraǵan bul – býyn qýysyna qan ketý.  \r\n\r\nSımptomdary mynalar:\r\n\r\n•	Isiný men men aýrýdyń paıda bolýyna baılanysty býyndarǵa qan ketý\r\n•	Zárde jáne nájiste qannyń bolýy\r\n•	Soqqy bolǵande kógerý nemese qantalaýlar\r\n•	Asqazan-ishek joldary men zár shyǵarý joldarynan qan ketý\r\n•	Murynnan qan ketý\r\n•	Tist julǵanan keıin jáne hırýrgııalyq aralasýdan keıin kesikterdiń astynan uzaq qan ketý\r\n•	Ózdiginen qan ketý\r\n\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\n\r\nEger patsıent otbasynda qannyń uıýymen shaldyqqan birinshi adam bolyp tabylsa, onda ol patsıent qannyń koagýlıatsııasyn birneshe tekserý júrgizý qajet. Buzylys anyqtalǵannan keıin, aýrýdy anyqtaý úshin otbasynyń basqa múshelerine az-kem tekseris qajet bolady.\r\n\r\nGemofılııa A sáıkes laboratorly testter:\r\n\r\n•	VIIIsarysýlyq qan uıý faktorynyń aktıvtiligi\r\n•	protrombındik ýaqyt (PÝ)\r\n•	qan aǵý ýaqyty\r\n•	fıbrınogen deńgeıi\r\n•	ishinara tromboplastındik ýaqyt (chastıchnoe tromboplastınovoe vremıa - ChTV)\r\n\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nStandartty emge jetispeıtin qan uıý faktoryn toltyrý bolyp tabylady. VIII faktorynyń qajetti kontsentraty aýrýdyń dárejesine, onyń ornyna jáne patsıenttiń jasyna baılanysty. \r\n\r\nOrtasha dárejeli gemofılııa dekompressın (1-dıamın-8-D-argının-vazopressın, qysqasha DDAVP) kómegimen emdeýge bolady. Ol óz kezeginde organızmge qan tamyrlarynyń qabyǵynda saqtalatyn VIII faktoryn qoldanýǵa kómektesedi.\r\n\r\nGemofılııamen shaldyqqan patsıentter men onyń otbasy múshelerine krıtıkalyq jaǵdaılarda qan ketýdi aldyn alý úshin, qan ketýdiń alǵash belgileri bolǵan jaǵdaıda VIII faktor kontsentratyn úı jaǵdaıynda qoldanýdy úıretý kerek. Aýyr dárejeli gemoılııamen shaldyqqan adamdarǵa turaqty túrde profılaktıkalyq em qajet bolady. DDAVP aýrýdyń aýyrlyǵyna nemese VIII faktorynyń kontsentratyna qaraı, qan ketýdiń aldyn alý úshin tisti jular aldynda nemese hırýrgııalyq aralasýǵa deıin qoldanylýy múmkin.\r\n\r\nV gepatıtine qarsy vaktsınasyna ımmýnıtet qajet, óıtkeni jıi qan quıý sebebinen gepatıtti juqtyrý qaýpi bar. \r\n\r\nVIII faktorǵa turaqtylyq paıda bolǵan patsıentterge, basqa faktorlarmen emge aýystyrý kerek bolady, mysaly VIII faktorynyń bolmaǵannyń ózinde de qannyń uıýıyn retteı alatyn VIIa faktorymen.  \r\n\r\n\r\nBoljamy\r\n\r\nEger durys em jasalsa, ádette boljamy qolaıly bolmaq. Gemofılııamen shaldyqqan kóptegen adamdar qalyp ómir súre beredi.\r\n\r\nGemofılııamen shaldyqqan patsıentter turaqty túrde gematologta qaralyp turýy tıis. Ásirese bul gemofılııa ortalyǵynda emdelip júrgen patsıentterge qatysty. Patsıenttiń medıtsınalyq jazbalary, VIII faktory deńgeıi, qan quıý faktorlary men asqyný (túri men sanyna baılanysty) boıynsha  aýrý tarıhy qujattary qoljetimdi bolsa, onda ol tótenshe jaǵdaıda patsıenttiń ómirin saqtap qalý múmkin.\r\n\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n\r\nBýyndarǵa qan ketýden ýaqyt kele patsıentte sozylmaly býyndyq deformatsııa damıdy. Bul asqyný ortoped mamanymen túzetiledi. Degenmen, keı jaǵdaıda býyndy aýystyrý qajet bolady.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlarynyń biri – mıishilik qan ketý. \r\n\r\nQaıtalamaly qan quıýlar AITV jáne gepatıt juqtyrý qaýpin arttyrýy múmkin, biraq qannyń skrınıngtik protsedýralarynyń úzdiksiz jaqsarýy qan ónimderiniń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baǵyttalǵanyn este saqtaǵan jón.\r\n\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\n\r\nMyna jaǵdaılarda dárigerge habarlasyńyz:\r\n\r\n•	Qan uıý buzylysynyń sımptomdarynyń damýy\r\n•	Otbasyńyzdyń múshesine gemofılııa A dıagnozy qoıyldy\r\n•	Sizde gemofılııa A bar jáne siz júktilikti josparlar otyrsyz \r\n\r\n\r\nAldyn alý\r\n•	Genetıkalyq konsýltatsııa\r\n•	Qajetti jaǵdaıda júktilikti úzýmen birge prenataldy qursaqishilik dıagnostıka\r\n\r\nSınonımderi: \r\n\r\nVIII faktorynyń tapshylyǵy\r\n\r\nDerekkóz: AQSh-tyń Ulttyq densaýlyq saqtaý ınstıtýttarynyń derekqorynan alyndy: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000538.htm\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\ngemofılııa\r\ntuqymqýalaıtyn aýrý\r\nqan uıýdyń buzylysy\r\nqan uıýdyń VIII faktorynyń joq bolýy\r\nqan ketý\r\ner jynysy    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(503,'article','90','Бактериалдық конъюнктивит','kz','2018-07-16 06:02:09','2018-07-16 05:50:00','Конъюнктивит – бұл қабақтың ішінің сілемей қабатының (конъюнктиваның) қабынуы (ісінуі) немесе инфекциясы.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=90',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Бактериалдық','y','   Бактериалдық конъюнктивит Конъюнктивит – бұл қабақтың ішінің сілемей қабатының (конъюнктиваның) қабынуы (ісінуі) немесе инфекциясы. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nКонъюнктивит – бұл қабақтың ішінің сілемей қабатының (конъюнктиваның) қабынуы (ісінуі) немесе инфекциясы.\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nКонъюнктива бактериялардың және басқа тітіркендіргіштердің әрекетіне ұшырайды. Көз жасы бактерияларды шайып, конъюнктиваны қорғауға көмектеседі. Сондай-ақ, көз жасында ақуыздар және бактерияларды жоятын антиденелер болады.\r\n\r\nКонъюнктивиттің пайда болуының көптеген себептері бар. Вирустар аса кең таралған себебін құрайды. Вирустық  конъюнктивитті «қызғылт көз» деп те атайды. «Қызғылт көз» балалардың арасында жеңіл тарауы мүмкін.\r\n\r\nБасқа себептері:\r\n\r\n*  Аллергия (аллергиялық конъюнктивит)\r\n* Бактериялар\r\n* Кейбір басқа аурулар\r\n* Химиялық әсер ету\r\n* Хламидиялар\r\n* Зеңдер\r\n* Паразиттер (сирек)\r\n\r\nКонтактілік линзаларды қолдану (әсіресе, ұзақ уақыт бойы қолдануға арналған линзалар)\r\nЖаңа туған сәбилер босану жолдарында бактериялармен жұқпалануы мүмкін. Бұл жағдай жаңа туған сәбилердің офтальмиясы аталады, көруді сақтау үшін бұл дереу емделуі тиіс.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\n* Көрудің бұлдырауы\r\n* Науқастың көзінде түнде пайда болатын қабыршақтар\r\n* Көздің ауырсынуы\r\n* Көзде құм болуын сезіну\r\n* Көз жасы ағуының күшеюі\r\n* Көздің қышуы\r\n* Көздің қызаруы\r\n* Жарыққа сезімталдық\r\n \r\n\r\nДиагностика\r\n\r\n* Көзді зерттеу\r\n* Талдау үшін конъюнктивадан қырынды алу\r\n \r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nКонъюнктивитті емдеу себебіне байланысты.\r\n\r\nАллергиялық конъюнктивит аллергияны емдеу кезінде жазылып кетуі мүмкін.  Аллергияны туындатқан себебімен қатынас жойылса, өз бетінше жазылып кетуі мүмкін. Суық компресс қою аллергиялық конъюнктивитті басуға көмектесуі мүмкін.\r\n\r\nАнтибиотикпен емдеу, көбінесе, көз тамшылары, бактериалдық конъюнктивитте тиімді.\r\n\r\nВирустық конъюнктивит өз бетінше өтеді.\r\n\r\nКөптеген дәрігерлер «қызғылт көз» кезінде  бактериалдық конъюнктивиттің алдын алу үшін жеңіл  антибактериалдық көз тамшыларын тағайындайды.\r\n\r\nСіз вирустық немесе бактериалдық конъюнктивит кезінде жылы компресс қолдану арқылы жайсыздықты баса аласыз (көзге жабық күйінде жылы суға малынған матаны басу қажет).\r\n\r\n \r\nБолжамы\r\n\r\nЕмдеу салдары, әдетте, сәтті болжамды.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nСақтық шараларын қадағалмайтын болсаңыз, ауруды үйде немесе мектепте қайтадан жұқтыруыңыз мүмкін.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nСимптомдары 3 немесе 4 күннен артық созылса, емдеуші дәрігеріңізге көрініңіз.\r\n\r\n \r\nБолжамы\r\n\r\nМұқият гигиена конъюнктивиттің таралуының алдын алуға көмектеседі:\r\n\r\n* Жастықтың тысын жиі ауыстырыңыз\r\n* Көзге арналған косметикаңызды басқаларға бермеңіз.\r\n* Сүлгілеріңізді немесе қол орамалын басқаларға бермеңіз.\r\n* Контактілік линзаларды дұрыс қолданыңыз және тазалаңыз.\r\n* Көзіңізді қолыңызбен ұстамаңыз.\r\n* Косметиканы жиі алмастырыңыз.\r\n* Қолыңызды жиі жуыңыз.\r\n \r\n\r\nСинонимдер\r\n\r\nКонъюнктиваның қабынуы; Қызғылт көз.\r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001010.htm\r\n\r\nАудармашы: Ирина Гончарова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(504,'article','93','Балалардағы гастроэнтерит','kz','2018-07-16 06:35:32','2018-07-16 06:30:00','Гастроэнтерит – құсу мен іш өтуінің пайда болуымен сипатталатын инфекция.\r\n\r\nГастроэнтерит вирустармен, бактериялармен немесе паразиттермен жұқпаланудан туындауы мүмкін. Ауруды кейде «асқазан бұзылысы» атайды, ол жұқпалы және балаларға күтім жасауда, мектепте жиі тарайды. Гастроэнтерит  жиі жоғары температурамен (қызбамен) өтеді.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=93',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Балалардағы','y','   Балалардағы гастроэнтерит Гастроэнтерит – құсу мен іш өтуінің пайда болуымен сипатталатын инфекция.\r\n\r\nГастроэнтерит вирустармен, бактериялармен немесе паразиттермен жұқпаланудан туындауы мүмкін. Ауруды кейде «асқазан бұзылысы» атайды, ол жұқпалы және балаларға күтім жасауда, мектепте жиі тарайды. Гастроэнтерит  жиі жоғары температурамен (қызбамен) өтеді. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nГастроэнтерит – құсу мен іш өтуінің пайда болуымен сипатталатын инфекция.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nГастроэнтерит вирустармен, бактериялармен немесе паразиттермен жұқпаланудан туындауы мүмкін. Ауруды кейде «асқазан бұзылысы» атайды, ол жұқпалы және балаларға күтім жасауда, мектепте жиі тарайды. Гастроэнтерит  жиі жоғары температурамен (қызбамен) өтеді.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nЕгер баланың нәжісінде қан табылса, нәжістің үлгісі бактериялар немесе паразиттер болуына тексеріледі.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nИммундық жүйесі әлсіреген адамдарда немесе жас сәбилердегі инфекцияның кейбір түрлерінен басқасында, антибиотиктер, әдетте, тағайындалмайды.  \r\n\r\n \r\nАсқынулары\r\n\r\nКөптеген жағдайларда гастроэнтерит жеңіл өтеді және бірнеше күнге созылады. Гастроэнтериттің қатерлі асқынуы – сусыздану даму қаупі, сондықтан, бұл ауру кезінде сұйықтықты үлкен көлемде ішу қажет. Кішкентай балалар сусыздану даму қаупіне бейім келеді.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(505,'article','100','Балардағы аппендицит','kz','2018-07-16 07:57:25','2018-07-16 07:49:00','Ата-аналарға баласында аппендицит бар екенін білу қиынға түседі. Басында ауру гастроэнтеритке ұқсайды. Классикалық белгілері – іштің ауырсынуы, қызба және құсу. Сирек жағдайда іштің өтуі пайда болуы мүмкін.  \r\n\r\nБасқа айқын белгісі (бірақ, үнемі бола бермейді) кіндік тұсында пайда болатын ауырсыну, біртіндеп ұлғайып, іштің төменгі оң жағына қарай ауысады.\r\n\r\nБаланың іші кеуіп, ұстағанда сезімтал болуы мүмкін, егер қабынған аппендиксі аяққа баратын бұлшық етті тітіркендірсе, бала оң жағына ақсаңқырап, немесе оңға қарай қисаюы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=100',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Балардағы','y','   Балардағы аппендицит Ата-аналарға баласында аппендицит бар екенін білу қиынға түседі. Басында ауру гастроэнтеритке ұқсайды. Классикалық белгілері – іштің ауырсынуы, қызба және құсу. Сирек жағдайда іштің өтуі пайда болуы мүмкін.  \r\n\r\nБасқа айқын белгісі (бірақ, үнемі бола бермейді) кіндік тұсында пайда болатын ауырсыну, біртіндеп ұлғайып, іштің төменгі оң жағына қарай ауысады.\r\n\r\nБаланың іші кеуіп, ұстағанда сезімтал болуы мүмкін, егер қабынған аппендиксі аяққа баратын бұлшық етті тітіркендірсе, бала оң жағына ақсаңқырап, немесе оңға қарай қисаюы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nАта-аналарға баласында аппендицит бар екенін білу қиынға түседі. Басында ауру гастроэнтеритке ұқсайды. Классикалық белгілері – іштің ауырсынуы, қызба және құсу. Сирек жағдайда іштің өтуі пайда болуы мүмкін.  \r\n\r\nБасқа айқын белгісі (бірақ, үнемі бола бермейді) кіндік тұсында пайда болатын ауырсыну, біртіндеп ұлғайып, іштің төменгі оң жағына қарай ауысады.\r\n\r\nБаланың іші кеуіп, ұстағанда сезімтал болуы мүмкін, егер қабынған аппендиксі аяққа баратын бұлшық етті тітіркендірсе, бала оң жағына ақсаңқырап, немесе оңға қарай қисаюы мүмкін.\r\n\r\n \r\nАппендицит дегеніміз не? \r\n  \r\nАппендицит – құрт тәрізді өсіндінің - пішіні жағынан саусаққа ұқсайтын, шағын, қуыс ағзаның қабынуы. Аппендикс тоқ ішектің бастапқы бөлігінде болады. Бұл қабыну бактериялардың аппендикстің ішінде қатты нәжіспен бітелуінде немесе кіретін саңылауды ұлғайған лимфалық түйіндер басқанда  пайда болуы мүмкін. \r\n\r\n\r\n\r\nАппендикс – бұл бүйеннің аш ішекпен байланысқан жерінде болатын, пішіні жағынан саусақ тәрізді ішек тінінің шағын қалташасы.\r\n\r\nЖұқпаланғаннан кейін аппендиксті алып тастау қажет, себебі, оның жарылуының және инфекцияның іш қуысына таралуының алдын алу қажет.\r\n\r\n \r\nАппендицит қаншалықты жиі пайда болады?\r\n\r\nАппендицит шұғыл іш хирургиясының кең таралған себебі. Көптеген елдерде халықтың 7 пайызында өмір бойында аппендицит пайда болады. Аппендициттің пайда болу ықтималдығы 10-нан 30 жас аралығында кездеседі. Аппендицит жағдайларының жалпы саны азаюда. Сарапшылардың ойынша, бұл адамдардың рационындағы талшықтың мөлшерінің артуына байланысты.\r\n\r\n \r\nҚауіп факторлары бар ма?\r\n\r\nОтбасында аппендицит ауруы болған адамдар, сондай-ақ, ерлермен салыстырғанда әйелдер бұл ауруға бейім келеді. Егер балада ас қорыту және тыныс алу мәселелерін туындататаын тұқым қуалайтын ауру – муковисцидоз болса, оның бойында аппендицит пайда болуына бейімділік болады.\r\n\r\n \r\nБалаңызда аппендицит бар деп санасаңыз, не істеу керек?\r\n\r\nПедиатрға көрініңіз. Балаңызды жедел жәрдем бөлімшесіне апару қажет болса, ол сізге түсіндіреді. Аппендицитті өз бетінше емдеуге болмайды, себебі, ол жарылып кетіп, инфекцияның барлық іш қуысына таралуына апаруы мүмкін.\r\n\r\nБалаға іш жүргізетін препараттар бермеңіз және клизма жасамаңыз. Олар аппендикстің жарылуына апаруы мүмкін. Баланы жұбатып, тыныштандыруға тырысыңыз.\r\n\r\nАуруханада дәрігер балаңызды тексереді. Рентген, ультрадыбыс немесе компьютерлік томография – осы ауырсындырмайтын шаралар арқылы балаңыздағы аппендикстің толық көрінісін алуға болады.\r\n\r\nДәрігер инфекция белгісін анықтау үшін қан талдауын, сондай-ақ, симптомдар несеп жолдарының инфекциясынан болу мүмкіндігін анықтау үшін несеп талдауын тағайындайды. Сонымен қатар, балаға операция қажеттілігін білу үшін дәрігер хирургпен кеңеседі.\r\n\r\n \r\nОперация қалай өтеді?\r\n\r\nБалаға жалпы наркоз беріледі, осыдан кейін хирург іштің тұсын аздап тіледі. Одан кейін аппендиксті тоқ ішектен ажыратып, инфекцияға байланысты толып кеткен сұйықтықтан тазартады.\r\n\r\nКейбір хирургтер операцияны арнайы аспап – лапароскоптың (ұшында кішкентай камерасы бар зонд) көмегімен орындайды, ол іште не болып жатқандығын көрсетеді, бұл кезде үлкен тілік жасаудың қажеті болмайды. \r\n\r\nДәрігер, сонымен қатар, тіліктің инфекцияға ұшырамауы үшін антибиотиктер тағайындайды. Операциядан кейін бала ауруханада 1-3 күн бойы болады.\r\n\r\n \r\nАппендицит жарылып кетсе, не болуы мүмкін?\r\n\r\nБактериалдық инфекцияның ауыр түрде өтуінде аппендикс жарылып кетіп, бактериялар зақымданған ағзадан іш қуысына тарауы  мүмкін. Бұл жағдайда бала ауруханаға жатқызылады, инфекциямен күресу үшін оған вена (көктамыр) арқылы антибиотиктер енгізу тағайындалады.\r\n\r\nХирургиялық емдеу қажеттігі сақталады, хирургтер сізбен операция жасауға қолайлы уақыт және вена арқылы антибиотиктер енгізу ұзақтығын талқылайды.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(506,'article','101','Балардағы ішек инфекцияларын емдеу','kz','2018-07-16 08:12:34','2018-07-16 07:57:00','Іштің өтуін туындататын вирустық жұқпалардың көпшілігі әдетте, емдеусіз де жойылады. Үйде болып, сусыздануды болдырмас үшін сұйықтықты көбірек ішу қажет. Балада организмнің сусыздануы дамыса, ауруханаға жатқызып,іш өтуінен, құсу мен қызбада жоғалтқан  сұйықтықты толықтыру үшін оны тамыр арқылы енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерге көрінгенде, баланың нәжісіне талдау жасау қажет, бұл инфекцияның түрін анықтау үшін қажет. Дәрілік препараттарды қабылдау қажеттілігі аурудың себебіне байланысты. Егер балада паразиттік инфекция болса, дәрігер паразиттерге қарсы препараттарды тағайындайды. Вирустардан және бактериялардың көптеген түрлерінен болған ішек инфекциялары емдеуге мұқтаж емес. Бірақ, иммундық жүйесі әлсіз адамдарға инфекцияны организмге таратпас үшін антибиотик тағайындалуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=101',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Балардағы','y','   Балардағы ішек инфекцияларын емдеу Іштің өтуін туындататын вирустық жұқпалардың көпшілігі әдетте, емдеусіз де жойылады. Үйде болып, сусыздануды болдырмас үшін сұйықтықты көбірек ішу қажет. Балада организмнің сусыздануы дамыса, ауруханаға жатқызып,іш өтуінен, құсу мен қызбада жоғалтқан  сұйықтықты толықтыру үшін оны тамыр арқылы енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерге көрінгенде, баланың нәжісіне талдау жасау қажет, бұл инфекцияның түрін анықтау үшін қажет. Дәрілік препараттарды қабылдау қажеттілігі аурудың себебіне байланысты. Егер балада паразиттік инфекция болса, дәрігер паразиттерге қарсы препараттарды тағайындайды. Вирустардан және бактериялардың көптеген түрлерінен болған ішек инфекциялары емдеуге мұқтаж емес. Бірақ, иммундық жүйесі әлсіз адамдарға инфекцияны организмге таратпас үшін антибиотик тағайындалуы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nІшек инфекциялары қалай емделеді?\r\n\r\nІштің өтуін туындататын вирустық жұқпалардың көпшілігі әдетте, емдеусіз де жойылады. Үйде болып, сусыздануды болдырмас үшін сұйықтықты көбірек ішу қажет. Балада организмнің сусыздануы дамыса, ауруханаға жатқызып,іш өтуінен, құсу мен қызбада жоғалтқан  сұйықтықты толықтыру үшін оны тамыр арқылы енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерге көрінгенде, баланың нәжісіне талдау жасау қажет, бұл инфекцияның түрін анықтау үшін қажет. Дәрілік препараттарды қабылдау қажеттілігі аурудың себебіне байланысты. Егер балада паразиттік инфекция болса, дәрігер паразиттерге қарсы препараттарды тағайындайды. Вирустардан және бактериялардың көптеген түрлерінен болған ішек инфекциялары емдеуге мұқтаж емес. Бірақ, иммундық жүйесі әлсіз адамдарға инфекцияны организмге таратпас үшін антибиотик тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nНе істеуге болады?\r\n\r\nБала суды мол ішсе, өзін жақсы сезінеді. Диарея кезінде сұйықтықты жоғалтумен қатар электролиттер (натрий және калий) де жоғалтылады. Организм оларсыз қалыпты қызмет ете алмайды, сондықтан, олардың орнын толықтыру қажет. Құрамында натрий бар сорпа немесе көже, калий бар 100% жеміс шырынын (қантсыз) дайындаңыз.\r\n\r\nБала тамақ ішуге дайын болғанда, құрамында калий бар жұмсақ жеміс немесе көкөністі тұтынуына болады. Майлы тағамды, сүт өнімдерін, талшығы мол өнімді немесе тәтті тағамды диарея басылғанға дейін  қабылдаудан алшақ болуы қажет. Спорттық немесе алкогольсіз сусындарды ішпегені жөн, оларда электролиттер болғанымен, қанты көп болғандықтан, диареяны ушықтырады.\r\n\r\nДиарея, әдетте, тез басылады. Сұйықтықты жеткілікті ішіп, және дәрігердің ұсыныстарын орындағанда, осылайша, қысқа мерзімде бала өзін жақсы сезіне алады.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(507,'article','109','Биттер','kz','2018-07-17 06:26:39','2018-07-17 06:01:00','Биттер  - басқа адамдармен тығыз қатынас арқылы жұғатын кішкентай жәндіктер (Pediculushumanuscorporis).\r\n\r\nБиттердің екі түрі бар: бастағы және қасағадағы биттер.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=109',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Биттер','y','   Биттер Биттер  - басқа адамдармен тығыз қатынас арқылы жұғатын кішкентай жәндіктер (Pediculushumanuscorporis).\r\n\r\nБиттердің екі түрі бар: бастағы және қасағадағы биттер. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nБиттер  - басқа адамдармен тығыз қатынас арқылы жұғатын кішкентай жәндіктер (Pediculushumanuscorporis).\r\n\r\nБиттердің екі түрі бар: бастағы және қасағадағы биттер.\r\n\r\n\r\n\r\nБұл дене битінің үлкейтілген бейнесі. Биттер қышуды және тырнақтың ізіне ұқсайтын тері бөріткенін туындатады. Биттер қызбаны, бөртпе сүзегін және траншеялық қызбаны туындататаын микроорганизмдердің тасымалдаушысы болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nБиттер киімнің тігісінде және қатпарында тіршілік етеді. Олар адамның қанымен қоректенеді және жұмыртқаларын, тіршілігінің қалдықтарын теріде және киімде қалдырады.\r\n\r\n* Олар киімде 1 айға дейін тіршілік етеді.\r\n* Биттер адамнан түскенде бөлме температурасында 5-7 күнде тіршілігін жояды.\r\n \r\n\r\nБиті бар адаммен тікелей қатынаста биттер жұғады, сондай-ақ, жұқпаланған киімнен, сүлгіден немесе төсек жабдығынан жұғады.\r\n\r\nДене биттері басқаларына қарағанда ірі келеді.\r\n\r\nКиімді немесе денені жиі жумағанда, немесе тығыз (адамдар көп орналасқан) жағдайда биттерді жұқтырудың ықтималдығы жоғары.\r\n\r\nБиттер пайда болмайды, егер:\r\n\r\n* Ұдайы жуынатын болса\r\n* Киімді және төсек жабдығын, кемінде, аптасына бір рет жуатын болса.\r\n \r\n\r\nКиімді ыстық кептіргіш қондырғыда өңдеу киімдегі биттерді жоюға көмектеседі.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nБиттер күшті қышуды туындатады. Қышу әдетте, белдің, қолтық астының аумағында, киімнің денеге жабысқан тұсында (мысалы, іш киімінің бауының астында) көбірек болады.\r\n\r\nТеріде қызыл түйіншектер пайда болуы мүмкін. Түйіншектер қабыршақтанып, немесе қасығаннан кейін қатты болуы мүмкін.\r\n\r\nБелдің немесе шаптың аумағындағы тері қалыңдап немесе түсі өзгеруі мүмкін, егер ұзақ уақыт бойы осы аумақтар битпен зақымданған болса.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер тері мен киімді биттердің болу белгісіне тексереді.\r\n\r\n* Ересек биттер – күнжіт тұқымындай өлшемді, алты аяғы болады және ақшыл-сұр түсті.\r\n* Сіркелер – биттердің жұмыртқалары. Олар биті бар адамдардың киімінде, әдетте, белінде және қолтығында байқалады.\r\n \r\nДенесінде биті бар адамның басын, денесінің ашық тұстарын биттер болуына тексеру қажет.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nБиттер, негізінен, киімде тіршілік етеді. Биттерден құтылу үшін жұқпаланған киімді жою немесе ыстық суда (кемінде, 55°С) жуу қажет, одан кейін кір жуатын машинада ыстық айналыммен жуу қажет.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер құрамында Перметрин, Малатион (Карбофос) немесе Бензил Алкоголь бар кремді теріге жағу үшін немесе жууда қолдану үшін тағайындайды.\r\n\r\nКиімді, төсек жабдығын, сүлгілерді  жуу – биттерді емдеудегі ең маңызды қадам.\r\n\r\nАталған шараларды орындау мәселені шешеді.\r\n\r\n \r\nАурудың болжамы\r\n\r\nТиімді емдеу (өңдеу) арқылы биттер толығымен жойылады.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nТерідегі тырнақ іздері жұқпалану қаупін арттырады. Сирек жағдайда биттер траншеялық қызба секілді кейбір сирек аурулардың тасымалдағышы болады. Биттер биті бар адамның қасындағыларға жеңіл берілетін болғандықтан, оларды да биттердің болуына мұқият қарау қажет.\r\n\r\n \r\nДәрігерге қашан көріну қажет\r\n\r\nКиімде бит табылса немесе ұзақ уақыт бойы қышу өтпесе, медициналық қызметкерді шақыру қажет.\r\n\r\n \r\nСинонимдары\r\n\r\nДене биттері; Педикулез; кезбелер ауруы.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(508,'article','112','Бруцеллёз','kz','2018-07-17 07:04:56','2018-07-17 07:03:00','Бруцеллёз (Син. Банг ауруы, Брюс ауруы, мелитококкоз) – инфекциялық ауру, ұзақ өтуімен, жүйке және жүpек-қантамыр жүйелерін, сондай-ақ, сүйек-буын аппаратын зақымдаумен сипатталады.\r\n\r\nБруцеллёздың қоздырғыштары — бруцелла тектес бактериялар — төмен температураны және мұздатуды жақсы көтереді, суда 5 айға дейін, топырақта — 3 ай және одан жоғары, сиыр сүтінде — 45 күнге дейін, жұмсақ сүзбеде (брынза) — 60 күнге дейін, майда, кілегейде, простоквашада, балғын сырда — олардың тағамдық құндылығы бойы сақталады; мұздатылған етте — 5 айдан артық, тұздалған теріде — 2 ай, жүнде — 3—4  айға дейін сақталады. Сүтті қайнатқанда, пастерлегенде бруцеллалар жойылады. Зарарсыздандыратын құралдар бактерияларды бірнеше минут ішінде жояды.\r\n\r\nБруцеллёзбен көбінесе, үй жануарлары ауырады (ешкі, қой, сиыр, шошқа), бұл кезде жануарларда түсіктер немесе өлі туу байқалады. Бруцеллалар қоршаған ортаға ауыратын жануарлардың сүтімен, несебімен және түсік кезінде жатырдан бөліндімен түседі. Бруцеллёздың қоздырғыштары сондай-ақ, ауыратын жануарлардың етінде болады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=112',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Бруцеллёз','y','   Бруцеллёз Бруцеллёз (Син. Банг ауруы, Брюс ауруы, мелитококкоз) – инфекциялық ауру, ұзақ өтуімен, жүйке және жүpек-қантамыр жүйелерін, сондай-ақ, сүйек-буын аппаратын зақымдаумен сипатталады.\r\n\r\nБруцеллёздың қоздырғыштары — бруцелла тектес бактериялар — төмен температураны және мұздатуды жақсы көтереді, суда 5 айға дейін, топырақта — 3 ай және одан жоғары, сиыр сүтінде — 45 күнге дейін, жұмсақ сүзбеде (брынза) — 60 күнге дейін, майда, кілегейде, простоквашада, балғын сырда — олардың тағамдық құндылығы бойы сақталады; мұздатылған етте — 5 айдан артық, тұздалған теріде — 2 ай, жүнде — 3—4  айға дейін сақталады. Сүтті қайнатқанда, пастерлегенде бруцеллалар жойылады. Зарарсыздандыратын құралдар бактерияларды бірнеше минут ішінде жояды.\r\n\r\nБруцеллёзбен көбінесе, үй жануарлары ауырады (ешкі, қой, сиыр, шошқа), бұл кезде жануарларда түсіктер немесе өлі туу байқалады. Бруцеллалар қоршаған ортаға ауыратын жануарлардың сүтімен, несебімен және түсік кезінде жатырдан бөліндімен түседі. Бруцеллёздың қоздырғыштары сондай-ақ, ауыратын жануарлардың етінде болады. Бруцеллёз (Син. Банг ауруы, Брюс ауруы, мелитококкоз) – инфекциялық ауру, ұзақ өтуімен, жүйке және жүрек-қантамыр жүйелерін, сондай-ақ, сүйек-буын аппаратын зақымдаумен сипатталады.\r\n\r\nБруцеллёздың қоздырғыштары — бруцелла тектес бактериялар — төмен температураны және мұздатуды жақсы көтереді, суда 5 айға дейін, топырақта — 3 ай және одан жоғары, сиыр сүтінде — 45 күнге дейін, жұмсақ сүзбеде (брынза) — 60 күнге дейін, майда, кілегейде, простоквашада, балғын сырда — олардың тағамдық құндылығы бойы сақталады; мұздатылған етте — 5 айдан артық, тұздалған теріде — 2 ай, жүнде — 3—4  айға дейін сақталады. Сүтті қайнатқанда, пастерлегенде бруцеллалар жойылады. Зарарсыздандыратын құралдар бактерияларды бірнеше минут ішінде жояды.\r\n\r\nБруцеллёзбен көбінесе, үй жануарлары ауырады (ешкі, қой, сиыр, шошқа), бұл кезде жануарларда түсіктер немесе өлі туу байқалады. Бруцеллалар қоршаған ортаға ауыратын жануарлардың сүтімен, несебімен және түсік кезінде жатырдан бөліндімен түседі. Бруцеллёздың қоздырғыштары сондай-ақ, ауыратын жануарлардың етінде болады.\r\n\r\n·         Б. ешкі-қой түрі – этиологиялық Б. нұсқасы, адамда Brucella melitensis арқылы туындайды ауыр өтеді, көп қайталанады, түрлі асқынуы болады.\r\n\r\n·         Б. сиыр түрі - этиологиялық Б. нұсқасы, Brucella abortus арқылы туындайды; адамда аурудың салыстырмалы түрде жеңіл өтуімен сипатталады.\r\n\r\n·         Б. жіті түрі - клиникалық Б. түрі, қызбамен, қалтыраумен, күшті терлеумен, уыттанумен, полиаденитпен, артритпен, бауыр мен көк бауырдың ұлғаюымен, лейкопениямен, жүйке-вегетативтік бұзылыстармен сипаттамалады.\r\n\r\n·         Б. көк түрі - этиологиялық Б. нұсқасы, Brucella suis туындайды; адамда сирек кездеседі, салыстырмалы түрде жеңіл өтуімен сипатталады.\r\n\r\n·         Б. созылмалы түрі - клиникалық Б. түрі, ұзақ өтуімен, организмнің аллергиялық серпіні кезінде қандай да бір ағзалар мен жүйелердің зақымдануына сәйкес дамитын көптеген түрлі симптомдармен сипатталады.\r\n\r\nАдам организміне бруцеллалар тыныс алу және ас қорыту жолдарының сілемей қабаты  арқылы, сондай-ақ, зақымданған тері арқылы (сызаттар, т.б.) өтеді. Адам бруцеллёзбен ауыратын жануарлардың шикі сүтін және одан дайындалған өнімдерді (сыр, май, сүзбе, брынза) және дұрыс піспеген немесе дұрыс қуырылмаған етті тұтынғанда  жұқпаланады. Жұқпалану тері мен жүнді өңдейтін өндірісте, ауыратын жануарларды баққанда олардың бөліндісімен жұқпаланған заттар арқылы орын алуы мүмкін. Сауыншылар, бұзау бағушылар, қойшылар, мал дәрігерлік мамандар, зоотехниктер жиі шалдығады.\r\n\r\nИнкубациялық (жасырын) кезеңі бір аптадан бірнеше айға дейін созылады, көбінесе, 1-3 апта. Бруцеллёз көптеген клиникалық симптомдармен сипатталады, оның барысы түрлі ауырлықты дәрежеде өтеді. Ауру біртіндеп басталады: аздап әлсіздену, ұйқысыздық, кейде ашушаңдық, бас ауыруы, буын мен бұлшық еттегі ауырсыну, тәбеттің төмендеуі, дене температурасының 37,1—37,3°С артуы байқалады. Бруцеллёз жиі жіті түрде келесідей басталады: температура 39— 40°С дейін артады, қалтырау, әлсіздік, көп терлеу, бұлшық еттегі күрт ауырсыну, буынның құрысуы және ауырсыну болады. қантамырлардың, жүйке жүйесінің, сүйек-буын аппаратының зақымдануы тән, кейде психикалық бұзылыстар болады. Ауру орташа шамамен, 3 айға созылады, бірақ, 1-2 жыл немесе одан ұзаққа созылуы мүмкін. Бруцеллёздың тұрақты қалған көріністері мүгедектікке апаруы мүмкін. Жүкті әйелдерде өздігінше түсік тастау орын алуы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу. Жіті септикалық түрінде негізгісі - этиотроптық емдеу, ол 3-4 апта бойы жалғасады. Тетрациклин тобының антибиотиктері, стрептомицин, левомицетин, рифампицин тағайындалады. Созылмалы түрінде вакциналық емдеумен қоса жалпы нығайту шаралары өткізіледі. Санаторлық-курорттық емдеу  бруцеллездің клиникалық симптомдары жойылғаннан кейін 6 айдан кейін ұсынылады. Өмірге болжамы – оң, алайда, ауру еңбекке қабілетті ішінара жоғалтуға апарады.\r\n\r\nАлдын алу. Ауыл шаруашылығы жануарларының бруцеллезімен күрес. Бруцеллезге қарсы вакцинация – қауіп тобындағы адамдар арасында.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(509,'article','135','Ересектердегі диарея (іштің өтуі), құсу және сусызданудың алдын алу','kz','2018-07-19 07:13:43','2018-07-19 07:02:00','Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=135',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Е','Ересектердегі','y','   Ересектердегі диарея (іштің өтуі), құсу және сусызданудың алдын алу Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nІштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nҚұсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу вирустық, бактериалдық, паразитарлық аурулардың симптомы, кейбір аурулар мен дәрілік препараттарды қабылдаудың салдары болуы мүмкін. Кейбір өнімдерді, шала піскен етті немесе балықты  қорытудың бұзылысы да іштің өтуі мен құсуды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nҚалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу ұстамасы байқалған кез келген адамға жоғалтылған сұйықтық пен электролиттердің орнын толтыру қажет.\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ересектер мен егде жастағы адамдар күніне, кемінде, 7-8 стақан су ішуі қажет. Егде адамдарға жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ішуге арналған регидратациялау ерітінділері тағайындалуы мүмкін (нұсқау). \r\n\r\n \r\nҚұсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?\r\n\r\nӘдетте, қажеті жоқ, себебі, құсу мен іштің өтуі тез өтеді. Инфекциялар кезінде құсу мен іштің өтуі - инфекциялық бөлікті организмнен шығаруға организмнің қорғаныстық реакциясы. Құсу мен іштің өтуін тоқтататын дәрілерді қабылдау организмнің өздігінше қалпына келуіне кедергі келтіруі мүмкін. Сондай-ақ, антибиотиктерге де қажеттілік жоқ. Дәрілік препараттар қажет деп санасаңыз, дәрігерге айтыңыз.  \r\n\r\n \r\nБалаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?\r\n\r\nАдамда сусыздану дамығандығын болжау қиын. Әдетте, сусызданудың симптомдары ауыр дәрежесіне өткенде пайда болады. Сусызданудың келесі симптомдарының бірі байқалса, әсіресе, егде жастағы адамдарда, дәрігерге көріну қажет. Ауыр сусыздану жағдайында іштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін науқасқа көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nСусызданудың симптомдары\r\n\r\n* Несептің мөлшерінің азаюы немесе болмауы, түсінің қошқыл болуы\r\n* Несептің жүруінің сиреуі\r\n* Шөлдеу\r\n* Ашушаңдық\r\n* Тәбеттің болмауы\r\n* Салмақ жоғалту\r\n* Ауыздың құрғауы\r\n* Терінің созылымдылығын және серпімділігін жоғалту\r\n* Ұйқы басуы.\r\n \r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nІштің  өтуі мен құсу ушығатын болса, немесе іштің өтуіне және/немесе құсуға ұшыраған адамда келесілер байқалса:\r\n\r\n* Сусыздану белгілері болса (жоғарыда келтірілген).\r\n* Құсу 8 сағаттан артық жалғасса немесе басылмайтын сипатта болса.\r\n* Нәжісте қан пайда болса.\r\n* Құсықта қан пайда болса.\r\n* 8 сағат ішінде несептің жүруі болмаса.\r\n* Улы зат жұту кезінде.\r\n* Бұлшық еттің ширығуы немесе бастың күшті ауырсынуы болса.\r\n* Енжар немесе ұйқы басқан болса.\r\n* 2 сағаттан артық уақыт бойы іште ауырсыну болса.\r\n \r\n\r\nДәрігерге қойылатын сұрақтар\r\n\r\n* Іштің  өтуі мен құсу басқа аурудың симптомдары болуы мүмкін бе?\r\n* Іштің  өтуі мен құсуды емдеу үшін қандай дәрілік препараттар көмектеседі?    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(510,'article','172','Көз ұясындағы сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы','kz','2018-07-24 11:48:29','2018-07-24 11:41:00','Сары дақтың бұзылысы – орталық көрудің біртіндеп баяу түрде нашарлауына апаратын көз ауруы.  Нәтижесінде, ұсақ бөліктерді ажырату және оқу қиынға түседі.\r\n\r\nАуру 60 жастан асқан аламдарда жиі кездеседі, сондықтан, оны сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы атайды. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=172',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Көз','y','   Көз ұясындағы сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы Сары дақтың бұзылысы – орталық көрудің біртіндеп баяу түрде нашарлауына апаратын көз ауруы.  Нәтижесінде, ұсақ бөліктерді ажырату және оқу қиынға түседі.\r\n\r\nАуру 60 жастан асқан аламдарда жиі кездеседі, сондықтан, оны сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы атайды.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nСары дақтың бұзылысы – орталық көрудің біртіндеп баяу түрде нашарлауына апаратын көз ауруы.  Нәтижесінде, ұсақ бөліктерді ажырату және оқу қиынға түседі.\r\n\r\nАуру 60 жастан асқан аламдарда жиі кездеседі, сондықтан, оны сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы атайды. \r\n\r\n\r\n\r\nСары дақтың бұзылысы – торқабықтың ауруы, ол кезде көздің артқы бетінде орналасқан макула (сары дақ) зақымданады. Макула орталық көрудің айқындылығы үшін жауапты және адамға ұсақ бөліктерді ажыратуға мүмкіндік береді. Сары дақтың бұзылысының екі түрі бар: құрғақ және ылғалды. Сары дақтың бұзылысының құрғақ түрі жиі кездеседі және торқабықтың жұқаруымен, сондай-ақ, «друз» аталатын – торқабықта түзілетін, бұзылатын тіннен тұратын шағын ақ-сары дақтардың пайда болуымен сипатталады. Бұзылыстың құрғақ түрі әдетте, жеңіл өтеді. Бұзылыстың ауыр түрі тезірек және ауыр өтеді. Бұл дерттік жағдай қантамырлардың қанталауының пайда болуымен және орталық көрудің өзгерісімен, ақ дақтардың түзілуімен, торқабық жасушаларының тіршілігін жоюымен сипатталады. Ауру 50 жастан асқан адамдардың арасында кең таралған.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nТорқабық – көздің ішкі қабықшасы. Ол жарықты және біз көретін заттардың бейнесін миға жіберетін нерв сигналдарына түрлендіреді. Торқабықтың сары дақ аталатын бөлігі бейнелеуді айқын және толық етеді.\r\n\r\nСары дақтың жасқа байланысты бұзылысы  оны қамтамасыз ететін қантамырларының зақымдануында пайда болады. Осы өзгерістердің нәтижесінде макула зақымданады.\r\n\r\nСары дақтың жасқа байланысты бұзылысының екі түрі болады:\r\n\r\n* Құрғақ түрі макуланың астындағы қантамырларының жұқаруы мен сынғыштығы кезінде пайда болады. Бұл кезде «друз» аталатын шағын сары түзілістер қалыптасады. Барлық адамдарда сары дақтың бұзылысы құрғақ түрінен басталады.\r\n* Ылғалды түрі осы ауруға шалдыққан адамдардың шамамен, 10%-да болады. Макуланың астында жаңа, ауытқулы және аса нәзік, сынғыш тамырлардың өсуі басталады. Осы тамырлар бойынша қан және сұйықтық ағады. Көруді жоғалтудың көпшілік жағдайлары сарық дақтың бұзылысының осы түрімен байланысты.\r\n \r\n\r\nОсы уақытқа дейін ғалымдарға сары дақтың жасқа байланысты бұзылысының нақты себебі белгісіз. Аурудың 55 жасқа дейін дамуы сирек. Көбінесе, 75 жастан асқанда жиі кездеседі.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының қауіп факторлары:\r\n\r\n* Отбасы мүшелерінде аурудың даму жағдайлары болса\r\n* Еуропалық нәсіл\r\n* Темекі шегу\r\n* Майлы тағамнан тұратын емдәм ұстану\r\n* Әйел жыныстылар.\r\n \r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nАурудың басында симптомдар болмауы мүмкін. Ауру асқынған кезде орталық көрудің бұзылысының белгілері пайда болады.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінің симптомдары\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің жиі кездесетін симптомы – көрудің бұлдырауы. Нысандар бұлдырап, түстер –солғын болып көрінеді. Ұсақ бөліктерді қарағанда және оқығанда қиындықтар пайда болады. Бірақ, күнделікті басқа жұмыстардың көпшілігін орындағанда көру қалыпты болады.\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің симптомдарының ушығуында оқу немесе күнделікті тіршілікті орындау үшін көбірек жарық қажет болуы мүмкін. Торқабықтың ортасындағы бұлдыр дақ біртіндеп артады және қошқыл түске ие болады.\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің кейінгі сатыларында алыстан бет пішінді ажырату қиынға түседі.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының ылғалды түрінің симптомдары\r\n\r\nБұзылыстың ылғалды түрінің кең таралған симптомы – тік сызықтардың қисайып, немесе толқынданып көрінуі.\r\n\r\nКөру аумағының ортасында шағын қошқыл дақ пайда болып, уақыт өте үлкейеді.\r\n\r\nОрталық көруді жоғалту сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының екі түрінде  де тез пайда болуы мүмкін.  Осылай болған жағдайда дереу офтальмологқа көріну қажет. Дәрігердің торқабық ауруларын емдеудегі тәжірибесі болуы шарт.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nНауқастың көзінің түбі тексеріледі. Қарашықты кеңейту үшін көзге тамшы тамызылады. Торқабықты, қантамырларын және көру нервісін  тексеру үшін офтальмолог арнайы линзаларды қолданады.\r\n\r\nДәрігер макуланың, қантамырларының, друздың телімді өзгерістерін іздейді.\r\n\r\nНауқасқа бір көзін жауып, Амслер торы арқылы тік сызықтардың бейнесіне қарау ұсынылады. Егер олар толқынды болып көрінсе, бұл сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының белгісі саналады.\r\n\r\nТексерудің басқа әдістері:\r\n\r\n* Торқабықтағы қан ағымын зерттеу үшін арнайы бояғыштар мен камераларды қолдану (флуоресценттік ангиография)\r\n* Көздің ішкі қабықшасын фотоға түсіру (көзің түбін фотоға түсіру)\r\n* Торқабықты тексеру үшін жарық толықындарын қолдану (оптикалық когеренттік томография)\r\n \r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nКөптеген жағдайларда сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрін емдеудің қажеті жоқ.\r\n\r\nСары   дақтың жасқа байланысты бұзылысының бастапқы сатысында темекі шегу секілді зиянды әдет болмаса, белгілі бір дәрумендерді, антиоксидант пен мырышты бірге қолдану аурудың асқынуының алдын алады, бірақ, көруді қалпына келтірмейді.\r\n\r\nКейде AREDS емдік дәрумендік формуласы ұсынылады, оған кіретіндер:\r\n\r\n* С дәруменінің 500 мг\r\n* бета-каротиннің 400 МЕ\r\n* мырыштың 80 мг\r\n* мыстың 2 мг\r\n \r\nДәрумендердің осы бірігуін дәрігердің ұсынысы бойынша қабылдау қажет. Дәрігер науқастың қабылдап жүрген басқа дәрумендері немесе қоспалары туралы білуі тиіс. Темекі шегетіндерге бұл қоспаны қабылдаудың қажеті жоқ.  \r\n\r\nAREDS отбасында бұл аурудың болуы жағдайында көмектесе алады.\r\n\r\nAREDS формуласына кірмесе де, лютеиннің және зеаксантиннің қоспалары да пайдалы болады.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының ылғалды түрінде дәрігер ұсынады:\r\n\r\n* Лазерлік хирургияны (лазерлік коагуляция) – жарықтың шағын лазерлік сәулесінің әсер етуімен дертті тамырларды бұзу және олардағы қан кетуін тежеу.\r\n* Фотодинамикалық емдеу – қанталайтын тамырларды бұзу үшін организмге енгізілетін және жарықпен белсендірілетін арнайы препаратты қолдану.\r\n* Жаңа қантамырларының қалыптасуының алдын алу үшін көзге енгізілетін арнайы дәрілік препараттарды қолдану (бұл ауырсынбайтын үрдіс).\r\n \r\nКөруі нашарлаған адамдар үшін арнайы оптикалық жабдықтар (линза секілді) көруді тиімді қолдануға және өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.\r\n\r\nҰдайы офтальмолог-дәрігерге көріну аса маңызды.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінде офтальмолог-дәрігерге жылына бір рет көзді толық тексеру үшін бару қажет.\r\n Ылғалды түрінде дәрігерге ай сайын бару қажет болуы мүмкін. \r\nКөрудің бұзылыстарын ерте анықтау аса маңызды, себебі, емдеуді ерте бастау жақсы нәтижелерге апарады.\r\n\r\nӨзгерістерді анықтаудың жақсы тәсілі – үйде Амслер торының көмегімен өздігінше тестілеу. Офтальмолог тордың бейнесінің көшірмесін береді немесе ғаламтордан алуға болады. Оқуға арналған көзәйнекті киіп, әр көзді бөлек тексеру қажет. Егер сызықтар толқын болып көрінсе, дереу дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n \r\nБолжамы\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысы шеткері көруге әсер етпейді. Бұл дегеніміз, көру толығымен жойылмайды. Ауру тек орталық көруді жоғалтуға апарады.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінің жеңіл өтуі әдетте, орталық көруді жоғалтуға апармайды.\r\n\r\nБұзылыстың ылғалды түрі көруді айтарлықтай жоғалтуға апарады.\r\n\r\nӘдетте, сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысында науқас оқу, автокөлік жүргізу, қашықтан бет пішінді ажырату қабілеттерін жоғалтуы мүмкін. Бірақ, бұл ауруға шалдыққан көптеген адамдар күнделікті қызметін қиындықсыз орындай алады.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nЕгер науқаста сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысы болса, дәрігер күнделікті көруді Амслер торы арқылы тексеріп отыруды ұсынады. Сызықтар толқынды болып көрінсе, немесе көруде басқа өзгерістер байқалса, дереу дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының алдын алу тәсілі болмағанымен, салауатты өмір салтын ұстану аурудың даму қаупін азайтуға көмектеседі:\r\n\r\n* Темекі шегуге болмайды\r\n* Көкөністер мен жемістердің мөлшері жоғары, жануар майларының мөлшері төмен емдәмді ұстану қажет\r\n* Ұдайы дене жаттығуларын орындау қажет\r\n* Салауатты салмақты қолдау қажет.\r\n \r\nДәрігерге барып, ұдайы көздің түбін тексеріп отыру қажет.\r\n\r\n \r\nСинонимдары\r\n\r\nЖасқа  байланысты макулалық бұзылыс; жасқа байланысты макулодистрофия.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(511,'article','187','Лимфаденит','kz','2018-07-25 17:51:51','2018-07-25 17:44:00','Лимфаденит – лимфалық түйіндердің инфекциясы (лимфа бездерінің). Ол кейбір бактериалдық инфекциялардың жиі асқынуы. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=187',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Л','Лимфаденит','y','   Лимфаденит Лимфаденит – лимфалық түйіндердің инфекциясы (лимфа бездерінің). Ол кейбір бактериалдық инфекциялардың жиі асқынуы.  Мазмұны \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nЛимфаденит – лимфалық түйіндердің инфекциясы (лимфа бездерінің). Ол кейбір бактериалдық инфекциялардың жиі асқынуы. \r\n\r\n\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nЛимфа жүйесі – лимфа түйіндерінің, лимфа аталатын сұйықтықты өндіретін және тіндерден қанға тасымалдайтын, түтіктердің, тамырлар мен ағзалардың жүйесі.\r\n\r\nЛимфа бездері немесе түйіндері лимфаны сүзетін шағын құрылымдар. Лимфа түйіндерінде инфекциямен күресетін лейкоциттердің үлкен мөлшері болады.\r\n\r\nЛимфаденит - лимфа түйіндерінің бактерияларға, вирустарға және зеңдерге жауапты серпініндегі ұлғаюымен көрініс береді (қабыну ісінуі). Әдетте, қабыну тұсына жақын лимфа түйіндері ұлғаяды.\r\n\r\nЛимфаденит тері инфекциясынан немесе стрептококк, стафилококк секілді бактериялардан туындайтын инфекциялардың басқа түрлерінен  кейін пайда болуы мүмкін. Кейбір жағдайда лимфадениттің себебі - туберкулез немесе мысық тырнауы ауруы (бартонелла) секілді сирек  инфекциялар болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\n• Лимфа түйіндерінің үстіндегі терінің қызаруы және ауырсынуы\r\n\r\n• Лимфа түйіндерінің ұлғаюы, ауырсынуы, ширығуы және қатаюы.\r\n\r\nЛимфа түйіндері қабынғанда немесе абсцесс қалыптасқанда жұмсақ болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер лимфа түйіндерін тексеріп, лимфадениттің себебін анықтайды (ұлғайған лимфа түйіндерінің қасында жара немесе инфекция болуын).\r\n\r\nЛимфа түйінінің ішіндегісін бактерияға себу және биопсия қабынудың себебін анықтайды. Қанды себу арқылы тексеру инфекцияның қан ағымына таралуын анықтауы мүмкін.   \r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nЛимфаденит бірнеше сағат ішінде дамуы мүмкін. Емдеуді шұғыл түрде бастау қажет.\r\n\r\nЕмдеуге кіреді:\r\n\r\n• Антибиотиктер, инфекциямен күрес үшін\r\n\r\n• Анальгетиктер (ауырсынуды басатын), ауырсынуды азайту үшін\r\n\r\n• қабынуға қарсы препараттар, қабынудың белгілерін азайту үшін\r\n\r\n• суық компрестер, қабыну мен азайтуды азайту үшін.\r\n\r\nАбсцесс болғанда оған хиургиялық араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nАурудың болжамы\r\n\r\nУақытылы антибиотикпен емдеу әдетте, толық сауығуға апарады. Ісіну бірнеше аптада немесе айда өтеді.  \r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\n• абсцестің қалыптасуы\r\n\r\n• Целлюлит (тері инфекциясы)\r\n\r\n• жарықтар (туберкулезден болатын лимфаденитте)\r\n\r\n• Сепсис (қанның зарарлануы)\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nЛимфадениттің симптомдарында дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nСалауатты өмір салты, гигиенаны сақтау – кез келген инфекцияның алдын алудың негізі.\r\n\r\n \r\nСинонимдары\r\n\r\nЛимфа  түйіндерінің инфекциясы;  лимфа бездерінің инфекциясы; шоғырланған лимфаденопатия.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(512,'article','209','Өкпедегі іркіліс','kz','2018-07-28 16:13:50','2018-07-28 16:05:00','Өкпедегі іркіліс өкпедегі ауа қалталарында сұйықтықтың ауытқулы жинақталуымен сипатталады, бұл ентігуге апарады.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=209',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ө','Өкпедегі','y','   Өкпедегі іркіліс Өкпедегі іркіліс өкпедегі ауа қалталарында сұйықтықтың ауытқулы жинақталуымен сипатталады, бұл ентігуге апарады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nӨкпедегі іркіліс өкпедегі ауа қалталарында сұйықтықтың ауытқулы жинақталуымен сипатталады, бұл ентігуге апарады.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\n\r\n\r\nӨкпе  - кеуде қуысын толығымен алып жатқан қос ағза. Өкпе – тыныс алу жүйесінің басты ағзасы. Оның өлшемі мен пішімі тыныс алу фазасына (дем алу, дем шығару) байланысты өзгереді.    \r\n\r\nӨкпедегі іркіліс көбінесе, жүрек жеткіліксіздігіне байланысты. Жүрек қанды тиімді айдай алмаса, жүректің сол жартысынан қанды жинайтын өкпенің көктамырында іркіледі.\r\n\r\nОсы қантамырында қысымның артуына байланысты қанның сұйық бөлігі өкпедегі ауа кеңістігіне (альвеолаға) өтеді. Бұл сұйықтық өкпедегі газ алмасуын азайтуға ықпал етеді, бұл кейіннен ентігудің пайда болуына апарады.\r\n\r\nЖүректің іркілісті жеткіліксіздігі өкпедегі іркіліске апарады, оның себептері:\r\n\r\n* ​Жүрек ұстамасы немесе жүректің бұлшық етін әлсірететін (кардиомиопатия) жүректің кез келген ауруы,\r\n* Жүректің қақпақтарының жеткіліксіздігі немесе тарылуы (митралдық немесе аорталық қақпақтар)\r\n* Артериалдық қысымның кенеттен, ауыр көтерілуі (гипертония)\r\n \r\nӨкпедегі іркілістің пайда болуының басқа себептері:\r\n\r\n* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау\r\n* Биіктікте ұзақ уақыт болу\r\n* Бүйрек жеткіліксіздігі\r\n* Бүйрекке қан әкелетін артериялардың тарылуы\r\n* Өкпенің тіндерін улы газбен немесе ауыр инфекциямен зақымдау\r\n* Үлкен жарақаттар\r\n \r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nӨкпедегі іркілістің симптомдары:\r\n\r\n* Қанмен жөтелу, немесе қанды көпірік\r\n* Жатқан кезде тыныс алудың қиындауы (ортопноэ) – бірнеше жастықта ұйқтау ыңғайлы болуын байқайсыз\r\n* «оттегілік ашығу» немесе «суға бату» сезімі  (бұл сезімнен оянсаңыз, отырып, тыныс алуға тырысатын болсаңыз, бұл “түнгі пароксизмалдық ентігу ” аталады\r\n* Тыныс алғанда естілетін бүлкілдеген дыбыстар, сырыл\r\n* Толық сөйлеммен сөйлей алмау, себебі, ентігу пайда болады.\r\n \r\nБасқа симптомдары:\r\n\r\n* Үрей немесе мазасыздық\r\n* Сақтық деңгейінің төмендеуі (сананың)\r\n* Аяқтың ісінуі\r\n* Терінің солғындығы\r\n* Тершеңдік\r\n \r\n\r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер тексеріп, стетоскоппен өкпені және жүректі тыңдайды. Тексеру барысында келесі анықталады:\r\n\r\n* Жүректің ауытқулы дыбыстары\r\n* Өкпенің сырылдауы\r\n* Жүрек жиырылуының жиілігінің артуы (тахикардия)\r\n* Терінің солғындығы немесе көгеруі\r\n*  Тыныс алудың жиілеуі (тахипноэ)\r\n \r\nҚажетті тексеріс әдістеріне жататындар:\r\n\r\n* Қанның биохимиялық талдауы\r\n* Қандағы оттегі деңгейін анықтау (оксиметрия немесе артериялдық қанның газдары)\r\n* Кеуде қуысының рентгені\r\n* Қанның жалпы талдауы (ҚЖТ)\r\n* ЭхоКГ (жүректің УДТ (УЗИ)) – жүрек бұлшық етінің мәселесін анықтау үшін (мысалы, әлсіздігі, қабырғасының қалыңдауы, жүрек бұлшық етінің тиісті түрде босаңси алмауы, жүрек қақпақтарының жеткіліксіздігі немесе тарылуы, жүрек маңында сұйықтық жиналуы)\r\n* Электрокардиография (ЭКГ) – жүрек ұстамасын немесе жүрек ырғағындағы мәселелерді анықтау үшін.\r\n \r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nӨкпедегі іркіліс әрқашан шұғыл жағдай және ауруханада емделуі тиіс, кейде қарқынды емдеу бөлімшесінде.\r\n\r\n* Оттегі мұрынға қойылған оттегі маскасы немесе кішкентай пластик түтік арқылы беріледі.\r\n* Науқастарды өкпенің жасанды вентиляциясы аппаратына қосуда тыныс алатын көмейге  (кеңірдекке) арнайы тыныс алу түтігі енгізіледі.\r\n \r\nӨкпедегі іркілістің себебін тез анықтап, емдеуді бастау қажет. Мысалы, бұл жағдайдың себебі жүрек ұстамасы болса, оны шұғыл тежеу қажет.\r\n\r\nӨкпедегі іркіліс кезінде тағайындалатын дәрілік препараттарға жататындар:\r\n\r\n* Несеп айдайтын препараттар, олар организмдегі сұйықтықтың артығын жояды\r\n* Жүректің бұлшық етін нығайтуға, жүрек соғуының жиілігін бақылауға немесе жүрекке түсетін қысымды әлсіретуге арналған дәрілер.\r\n \r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nБолжамы себебіне байланысты. Науқастың жағдайы тез немесе баяу жақсаруы мүмкін. Кейбір науқастарға ұзақ уақыт бойы  өкпенің жасанды вентиляциясы аппаратына қосылу қажет болуы мүмкін. Емделмеген жағдайда ауру өмір үшін қауіпті.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nТыныс алу мәселесі болғанда дереу «103» телефоны арқылы «жедел жәрдемге» хабарласу қажет.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nЕгер сізде өкпедегі іркіліске немесе жүректің бұлшық етінің әлсіреуіне апаратын ауру болса, барлық дәрілік препараттарды дәрігердің нұсқауына сай қатаң қабылдау қажет. Тұздың және майдың мөлшері аз емдәмді қадағалау бұл жағдайдың даму қаупінің алдын алуға айтарлықтай көмектеседі.\r\n\r\n \r\nСинонимдары\r\nӨкпенің ісінуі.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(513,'article','236','Пейрони ауруы','kz','2018-08-01 05:55:10','2018-08-01 05:52:00','Пейрони ауруы – бұл жыныстық мүшенің қисаюымен сипатталатын ауру. Кейбір ерлерде Пейрони ауруы жеңіл және симптомдарсыз өтеді. Ал басқаларда эрекция кезінде ауырсынудың пайда болуымен немесе эрекцияның бұзылысымен көрініс береді.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=236',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Пейрони','y','   Пейрони ауруы Пейрони ауруы – бұл жыныстық мүшенің қисаюымен сипатталатын ауру. Кейбір ерлерде Пейрони ауруы жеңіл және симптомдарсыз өтеді. Ал басқаларда эрекция кезінде ауырсынудың пайда болуымен немесе эрекцияның бұзылысымен көрініс береді. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nПейрони ауруы дегеніміз не?\r\n \r\nПейрони ауруы – бұл жыныстық мүшенің қисаюымен сипатталатын ауру. Кейбір ерлерде Пейрони ауруы жеңіл және симптомдарсыз өтеді. Ал басқаларда эрекция кезінде ауырсынудың пайда болуымен немесе эрекцияның бұзылысымен көрініс береді.  \r\n\r\n\r\n\r\nЕрлердің репродуктивтік жүйесіне жыныстық мүше, ұма, ұрықтық түтіктер және қуық асты безі жатады.\r\n\r\n \r\nАурудың пайда болу себептері қандай?\r\n\r\nЖыныстық  мүшенің қисаюы пенистің терісінің астында тыртықты тіннің қалыптасуының салдарынан пайда болады. Тыртықты тіннің пайда болу себебі зерттелмеген. Кейбір ерлерде ол жыныстық мүшенің жарақатынан кейін ұлғая бастайды. Тыртықты тін терінің астынан жоталанып немесе шағын төмпешіктер қатары түрінде шығып тұрады. Алғашқы бірнеше жылдың барысында ол қарқынды ұлғайып, жыныстық мүшенің қисаюының  күшеюіне ықпал етеді. Қисаю эрекция кезінде аса айқын байқалады. Бірнеше жылдан кейін тыртықты тіннің өсуі тоқтайды, бірақ, жойылмайды. \r\n\r\n \r\nЖыныстық мүшенің қисаюында не істеуге болады?\r\n\r\nПейрони ауруы толығымен жазылмайды. Кейбір ерлерге калий аминобензоаты немесе Е дәрумені секілді дәрілік препараттар көмектеседі.  Калий   аминобензоатын емдеуші дәрігер тағайындайды, ал Е дәруменін дәріханадан рецептісіз сатып алуға болады. Е дәруменін дәрігердің тағайындаған мөлшерінен артық қабылдамаңыз. Е дәруменінің үлкен мөлшері ауруды жазуға көмектеспейді. Сонымен қатар, калий аминобензоатын немесе Е дәруменін үлкен мөлшерде қабылдау бауырға зиянын тигізуі мүмкін. Калий  аминобензоатын қабылдауда жүрек айнуы және тәбетті жоғалту пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеудің басқа нұсқасы – зақымдану ошағына дәрілік препараттың инъекциясын салу. Дәрігер препаратты тікелей тыртықты тінге енгізеді. Әдетте, дәрігер «верапамил» дәрілік препаратын енгізеді.  «Верапамил» тыртықты тіннің бұзылуына ықпал етеді, сондай-ақ, зақымданудың жаңа ошақтарының пайда болуының алдын алады. Емдеу курсы, шамамен, 3 айға созылады.\r\n\r\n \r\nОперативтік емдеу көмектеседі ме?\r\n\r\nХирургиялық емдеу эректильдік қабілеті төмендеген және эрекция кезінде ауырсыну пайда болатын ерлерге ұсынылады. Бірнеше хирургиялық әдістеме бар. Емдеудің бір нұсқасы – жыныстық мүшені түзетуге арналған арнайы протезді қондыру. Ол сондай-ақ, ұзақ уақыт бойғы эрекцияны сақтауға көмектеседі. Басқа нұсқа – тыртықты тінді алып тастау. Дәрігер науқасқа хирургиялық емдеудің барлық мүмкін нұсқалары туралы түсіндіріп, қайсысы жарамды екендігін шешуге көмектеседі.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(514,'article','287','Терең көктамырдың тромбозы','kz','2018-08-05 04:14:54','2018-08-05 04:07:00','Терең көктамырдың тромбозы (ТКТ) – дененің терең көктамырында тромбылардың (қан ұйындысы) түзілуімен сипатталатын ауру. Бұл тромбылар әдетте, аяқтың көктамырларында шоғырланады. ТКТ кең таралған ауру екендігіне қарамастан, ол аса қауіпті. Егер тромбы ажырап, қан ағымымен жылжитын болса, өкпедегі қантамырларын бітеуі мүмкін. Бұл бітелу өкпе эмболиясы аталады, ол өлім-жітімге апаруы ықтимал.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=287',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Терең','y','   Терең көктамырдың тромбозы Терең көктамырдың тромбозы (ТКТ) – дененің терең көктамырында тромбылардың (қан ұйындысы) түзілуімен сипатталатын ауру. Бұл тромбылар әдетте, аяқтың көктамырларында шоғырланады. ТКТ кең таралған ауру екендігіне қарамастан, ол аса қауіпті. Егер тромбы ажырап, қан ағымымен жылжитын болса, өкпедегі қантамырларын бітеуі мүмкін. Бұл бітелу өкпе эмболиясы аталады, ол өлім-жітімге апаруы ықтимал. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nТерең көктамырдың тромбозы дегеніміз не?\r\n\r\n    \r\n\r\nТерең көктамырдың тромбозы (ТКТ) – дененің терең көктамырында тромбылардың (қан ұйындысы) түзілуімен сипатталатын ауру. Бұл тромбылар әдетте, аяқтың көктамырларында шоғырланады. ТКТ кең таралған ауру екендігіне қарамастан, ол аса қауіпті. Егер тромбы ажырап, қан ағымымен жылжитын болса, өкпедегі қантамырларын бітеуі мүмкін. Бұл бітелу өкпе эмболиясы аталады, ол өлім-жітімге апаруы ықтимал.\r\n\r\n \r\nТерең көктамырдың тромбозының симптомдары қандай?\r\n\r\nКейбір адамдарда аурудың симптомы болмауы мүмкін. Көпшілікте бір немесе екі аяқта да ісіну болады. Кейде науқастар бір аяғында ауырсыну немесе ширығуды сезінеді (тұрғанда немесе жүргенде пайда болады). Сондай-ақ, ауыратын аяқтың терісі ұстағанда жылы немесе қызылдау түсте болады. Егер осы симптомдардың бірін байқасаңыз, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n \r\nМенде терең көктамырдың тромбозының пайда болу қаупі бар ма?\r\n\r\nКелесі жағдайларда ТКТ пайда болуының жоғары қаупі бар:\r\n\r\n* 60 жастан асқанда\r\n* Ұзақ уақыт бойы қимылдамағанда, мысалы, ұшақта ұшу, автокөлікте ұзақ сапар шегу немесе операциядан кейін төсекте болғанда\r\n* Қанның ұюының жоғары болуымен сипатталатын тұқым қуалайтын ауруда\r\n* Жарақат немесе оперативтік араласуда, бұл кезде дененің белгілі бір тұстарына қан келуі азаяды\r\n* Жүктілікте немесе жақында босанғанда\r\n* Артық салмақ немесе семіздікте\r\n* Көктамырдың варикоздық кеңеюінде\r\n* Қатерлі ісікте, одан емделгеннің өзінде\r\n* Ұрықтануға қарсы таблеткалар қабылдауда немесе гормондық емдеуді алуда, оның ішінде, етеккір тоқтау шағында симптомдарды бақылау үшін\r\n* Орталық көктамыр катетері қойылғанда.\r\n \r\nҚатарынан  бірнеше қауіп факторы орын алғанда терең көктамырдың тромбозының пайда болу қаупі артады.\r\n\r\n \r\nДәрігер терең көктамырдың тромбозын қалай анықтайды?\r\n\r\nДәрігер  ТКТ анықтау үшін тексеруді өткізеді. Мысалы, УДТ (УЗИ) – көктамырдағы қан ағымын бағалау үшін дыбыс толқындары қолданылады, немесе венография – көктамырға бояғыш енгізіледі, одан кейін тромбыны табу үшін рентген суреттерінің топтамасы түсіріледі.\r\n\r\n \r\nТерең көктамырдың тромбозын емдеу үшін қандай дәрілік препараттар қолданылады?\r\n\r\nТКТ емдеудің негізгі мақсаттары:\r\n\r\n* Тромбының өсуін тоқтату\r\n* Тромбының ажырауының және қан ағымы бойынша өкпеге жылжуының алдын алу\r\n* Жаңа тромбылардың түзілуінің алдын алу.\r\n \r\nТерең көктамырдың тромбозын емдеу үшін дәрілік препараттар қолданылады. Кең таралған түрлері – антикоагулянттар (қанды сұйылтуға арналған препараттар), мысалы, варфарин немесе гепарин.\r\n\r\nАнтикоагулянттар қанды сұйылтып, тромбылардың түзілуінің алдын алады. Варфаринді таблетка түрінде, гепаринді көктамыр арқылы енгізеді. Егер гепарин қабылдай алмайтын болсаңыз, дәрігер тромбинді тежеуіш аталатын басқа антикоагулянт тағайындайды.\r\n\r\n \r\nАнтикоагулянттардың жанама әсері қандай?\r\n\r\nАнтикоагулянттар қан кетуін туындатуы мүмкін. Мысалы, теріңізді кесіп алсаңыз, қанның баяу ұюын байқайсыз. Сізде көгеру жеңіл орын алуы мүмкін. Егер әдеттегідей емес, немесе күшті қан кетуі пайда болса, шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nВарфарин туа бітетін ақауларға апаруы мүмкін, сондықтан, оны жүкті әйелдерге тағайындауға болмайды.\r\n\r\nБасқа дәрілік препараттар антикоагулянттардың жұмысына әсер етуі мүмкін. Егер антикоагулянт тағайындалса, жаңа дәрілер мен дәрумендерді қабылдау үшін дәрігермен кеңесу қажет. К дәруменіне бай кейбір өнімдер, мысалы, қошқыл жасыл түсті көкөністер де антикоагулянттардың жұмысына әсер етуі мүмкін.\r\n\r\n \r\nТерең көктамырдың тромбозын емдеуде қандай қосымша әдістер қолданылады?\r\n\r\nЕгер қанды сұйылтатын препараттарды қабылдай алмасаңыз, немесе антикоагулянттар жұмыс істемесе, дәрігер қуыс көктамырға сүзгі қоюды ұсынады (дененің төменгі бөлігінен жүрекке қарай қанды қайтаратын негізгі көктамыр). Бұл сүзгі қан ағымында жылжитын  тромбыны ұстап, оның өкпеге түсуінің алдын алады. Бұл әдіс өкпеге тромб түсуі болған науқастарға ұсынылады.\r\n\r\nЗақымданған аяқты жоғары қою және қысу ТКТ кезіндегі ауырсынуды және ісінуді азайтуға көмектеседі. Дәрігер тромб түзілгеннен кейін ісінуді азайту үшін арнайы қысатын шұлықты киюді ұсынады. Бұл шұлықтар аяқты өкшенің тұсынан бастап, тізеге дейін қысып тұрады.\r\n\r\n \r\nҚалай терең көктамырдың тромбозының алдын алуға болады?\r\n\r\nҰзақ уақыт қимылдамағаннан кейін аяқ бұлшық етіне жаттығу жасаңыз. Аяқты созып, бұлшық етін аздап уқалаңыз. Әр  сағат сайын тұрып,  аздап жүріңіз. Отырған кезде өкшені көтеріп (бақайлар жер тірейді), одан кейін бақайларды көтеріп (өкше жер тірейді), жаттығу жасау қажет.\r\n\r\nТөсектен тұрып, операциядан кейінгі шамаңызды бақылап, аздап жүріңіз.\r\n\r\nОперациялардың кейбір түрінен кейін тромбының алдын алатын дәрілерді қабылдау қажет.\r\n\r\nАртериалдық қысымды бақылап, темекі шекпеңіз, артық салмақ болса, арықтаңыз. Жоғары артериалдық қысым, темекі шегу, артық салмақ терең көктамыр тромбозының дамуына бейім етеді.\r\n\r\n \r\nДәрігерге қойылатын сұрақтар\r\n\r\n* Менде терең көктамыр тромбозы пайда болуының аса ықтимал себебі қандай?\r\n* Тромбозды емдеудің қандай түрін ұсынасыз? Дәрілік препараттар? Операция?\r\n* Менде өкпе эмболиясы пайда болуының қаупі бар ма?\r\n* Болашақта жаңа тромбы түзілу қаупі бар ма?\r\n* Тромбылардың алдын алу үшін антикоагулянттар қабылдау қажет пе? Қаншалықты ұзақ?\r\n* Тромбылардың түзілу қаупін азайту үшін өмір салтын өзгерту қажет пе?\r\n* Маған сапар шегу қауіпсіз болады ма?\r\n* Егер терең көктамыр тромбозы болса, денсаулықта басқа мәселелер пайда болады ма?    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL);
INSERT INTO `index_5c78d55771ac3` VALUES (515,'article','299','Тромбоцитопения','kz','2018-08-05 11:03:21','2018-08-05 10:57:00','Тромбоцитопения – қандағы тромбоциттер (қан пластинкалары) мөлшерінің азаюы.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=299',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тромбоцитопения','y','   Тромбоцитопения Тромбоцитопения – қандағы тромбоциттер (қан пластинкалары) мөлшерінің азаюы. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n  \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nТромбоцитопения – қандағы тромбоциттер (қан пластинкалары) мөлшерінің азаюы.\r\n\r\n               \r\n\r\nТромбоциттер – қан айналымында жүретін қан пластинкалары, сүйек кемігінде (орталық қан өндірімі ағзасы, сүйектің кеуекті заттегінде және сүйек-ми қуысында орналасқан) түзіледі. Тромбоциттер жараланғанда қан ұйындысын түзу арқылы қан кетуінің алдын алады. тромбоциттердің төмен мөлшері күрделі қан кетуінің қаупіне апарады. жоғары мөлшерінде тромбылар – қан ұйындысы түзілу қаупі артады. Тромбоциттерде болатын фактор (тромбоцитарлық өсу факторы) есебінен олар жараның жазылуына ықпал етеді. Тромбоциттер микротамырлар қабырғасының беріктігін қамтамасыз етуде қатысады.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nТромбоцитопения - алғашқы (өздігінше ауру) және екінші (түрлі аурулардың салдары) түрлі болады.\r\n\r\nАлғашқы тромбоцитопения -  идиопаттық  тромбоцитопениялық қанталау бөріткен (пайда болу себебі белгісіз, бөріткенмен сипатталады), бұл кезде организмде өзінің тромбоциттеріне қарсы антиденелер (қорғаныс денелері) өндіріледі. Организмнің мұндай серпінінің себебі белгісіз.\r\n\r\nЕкінші  тромбоцитопенияға апарады:\r\n\r\n·         Ауыр теміртапшылықты анемия\r\n\r\n·         Инфекциялар (бактериялар, вирустар) – суық тию аурулары, тұмау, герпес инфекциясы, гепатит, инфекциялық мононуклеоз (жіті вирустық ауру), АИТВ(ВИЧ) (адамның иммундық тапшылық вирусы).\r\n\r\n·         Үлкен қан кетуі\r\n\r\n·         Стероидтық емес қабынуға қарсы, қанды сұйылтатын, несеп айдайтын препараттар және кейбір антибиотиктер (дәрілік аллергиялық тромбоцитопения) секілді дәрілерге аллергиялық серпін.\r\n\r\n·         Сүйек кемігінің зақымдануы (жарақат, ісік)\r\n\r\n·         Интоксикациялар (бензол, толуол).\r\n\r\n·         Сәулелену ауруы – радиацияның нәтижесінде пайда болатын ауру.\r\n\r\n·         Тиреотоксикоз – қалқанша без гормондарының деңгейінің тұрақты жоғарылауынан туындайтын жағдай.\r\n\r\n·         организмде фолий қышқылының немесе В дәруменінің тапшылығы.\r\n\r\n\r\n Симптомдары\r\n\r\n·         қан кетуге бейімділік (мұрыннан, қызыл иектен, мол етеккір келуі).\r\n\r\n·         Көбінесе аық терісіндегі ұсақ нүктелі қанталаулар.\r\n\r\n·         Себепсіз көгерулер пайда болуы.\r\n\r\n·         Аздаған тері зақымдануынан немесе тіс жұлудан кейін қан кетудің тоқтауының қиындауы;\r\n\r\n·         Жаралардың жазылуына ұзақ уақыт кетуі.\r\n\r\n\r\n Диагностика\r\n\r\nТромбоцитопенияның  диагностикасы үшін келесі тестілер қолданылады:\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы – тромбоциттер санының азаюы байқалады, толық жойылуына дейін.\r\n\r\n·         Коагулограмма – қан ұюының плазмалық факторларының қалыпты немесе артық мөлшері болуы мүмкін;  протромбинді (күрделі ақуыз – қан ұюының көрсеткіші) тұтынудың төмендеуі, қан ұйындысының ретракциясының (көлемінің азаюы) бұзылуы.\r\n\r\n·         Қан кетуі уақытын анықтау – көпшілік науқастарда ұлғаяды.\r\n\r\n·         Қылтамырлардың тұрақтылығына (беріктігіне) сынама – күрт оң болады, тромбоциттер қызметінің бұзылуымен байланысты қылтамырлардың сынғыштығының артуы. Сынамада теріс қысым әсерінен кейін (мысалы, банкелік сынамада) теріде нүктелік қанталаулар байқалады. \r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nАлғашқы тромбоцитопенияны емдеу:\r\n\r\n·         глюкокортикостероидтарды (бүйрек үсті бездері қабығы өндіретін эндогендік гормондардың аналогтары) қолдану, мысалы, преднизолон. \r\n\r\n·         Көк бауырды алып тастау (спленэктомия) – көк бауырдағы тромбоциттердің мол ыдырауында.\r\n\r\nЕкінші  тромбоцитопенияны емдеу:\r\n\r\n·         Алғашқы себебін емдеу.\r\n\r\n·         айқын тромбоцитопенияда, алғашқы себебін емдеумен қатар, донорлық тромбоциттер құйылады. Емдеудің мұндай әдісін қолдану науқасқа  тромбоцитопениядан уақытша арылуға мүмкіндік береді.\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nАлғашқы тромбоцитопениясы бар науқастар өмір бойы бақылануы тиіс, себебі, тромбоциттер деңгейі күрт төмендесе  ауру ауыр асқынумен қауіпті. Үрдістің асқынуын жіті инфекциялық ауру, жүйкелік немесе дене ширығуы, ауа райының күрт өзгеруі, кейбір медициналық препараттар (аспирин) туындатуы мүмкін,\r\n\r\nЕкінші  тромбоцитопенияда болжам тромбоциттердің деңгейінің төмендеуін туындататын алғашқы  себепке байланысты, сондықтан, бұл оң (темір тапшылықты анемияда) және күмәнді (қатерлі ісіктің сүйек кемігіне метастаздарында) болуы мүмкін.  \r\n\r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nТромбоцитопенияның алғашқы белгілерінде дәрігердің көмегіне жүгіну қажет.\r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nБұл ауру пайда боламас үшін ауруларды уақытылы емдеу және салауатты өмір салтын ұстану қажет. кез келген ауруларда өздігінше емделуге болмайды.\r\n\r\nТромбоцитопениясы бар балалар жарақатқа апаратын жағдайлардан алшақ болуы қажет. бұл ауру бар болса, балаға жарақат қаупі болатын спорт түрлерімен айналысуға қатаң тыйым салынады.\r\n\r\nЖасөспірімдермен алкогольдің зияны туралы әңгіме өткізген жөн,себебі, ол тромбоциттердің өндірілуін бәсеңдетеді. Ауру кезінде аспирин және басқа қабынуға қарсы препараттар секілді дәрілерді қолдануға болмайды. Мұндай дәрілер тромбоциттердің қызметінің бұзылуына әсер етуі және қан кетуін туындатуы мүмкін.\r\n\r\n     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(516,'article','306','Ұлғайған аденоидтар','kz','2018-08-05 11:50:42','2018-08-05 11:45:00','Аденоидтар – мұрын мен көмейдің артқы қабырғасының арасындағы тыныс алу жолдарында орналасқан лимфалық тіндердің жинақталуы. Олар бадамшабезге ұқсас.\r\n\r\nҰлғайған аденоидтар – осы лимфалық тіннің ісінуі.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=306',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ұ','Ұлғайған','y','   Ұлғайған аденоидтар Аденоидтар – мұрын мен көмейдің артқы қабырғасының арасындағы тыныс алу жолдарында орналасқан лимфалық тіндердің жинақталуы. Олар бадамшабезге ұқсас.\r\n\r\nҰлғайған аденоидтар – осы лимфалық тіннің ісінуі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nАденоидтар – мұрын мен көмейдің артқы қабырғасының арасындағы тыныс алу жолдарында орналасқан лимфалық тіндердің жинақталуы. Олар бадамшабезге ұқсас.\r\n\r\nҰлғайған аденоидтар – осы лимфалық тіннің ісінуі.\r\n\r\n\r\n \r\nКөмейдің (тамақтың) құрылысына өңеш, кеңірдек, көмекей қақпашығы және бадамшабез кіреді.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nҰлғайған аденоидтар қалыпты саналуы мүмкін. Олар нәресте анасының құрсағында жатқанда ұлғаюы мүмкін. Аденоидтар организмге инфекциямен күресуге көмектеседі, бактерия мен микробтарды жояды.\r\n\r\nИнфекциялар кезінде аденоидтар ісінеді. Ауырмасаңыз да аденоидтар ұлғаюы мүмкін.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nҰлғайған аденоидтары бар балалар мұрыны бітелгендіктен көбінесе, ауыз арқылы тыныс алады.\r\n\r\nАуызбен тыныс алу көбінесе, күндіз емес, түнде орын алады.\r\n\r\nАуызбен тыныс алу келесі симптомдарға апаруы мүмкін:\r\n\r\n* Ауыздан шығатын жағымсыз иіс\r\n* Еріннің жарылуы\r\n* Ауыздың құрғақтығы\r\n* Мұрынның ұдайы ағуы немесе бітелуі\r\n \r\nҰлғайған аденоидтар ұйқыда мәселелер әкелуі мүмкін. Бала ұйқтаған кезде:\r\n\r\n* Мазасыздануы мүмкін\r\n* Көп қорылдауы мүмкін\r\n* Кейде тыныс алмауы мүмкін (ұйқыдағы апноэ)\r\n \r\nСондай-ақ, ұлғайған аденоидтары бар балаларда құлақ инфекциясы жиі болады.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nАденоидтарды ауыз арқылы қарап, көру қиын. Дәрігер оларды арнайы айнаның көмегімен немесе мұрынға эндоскоп аталатын иілетін түтікті енгізу арқылы көруге болады.\r\n\r\nҚажетті тексеру түрлері:\r\n\r\n* Мойынның немесе көмейдің рентгені\r\n* Ұйқыны зерттеу.\r\n \r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nКөптеген адамдарда аденоидтардың ұлғаюы симптомсыз немесе аз симптоммен өтеді. Әдетте, емдеудің қажеті болмайды. Бала өсе келе аденоидтар кішірейеді.\r\n\r\nИнфекция болса, дәрігер антибиотикті немесе назальдық стероидты спрейді тағайындайды.\r\n\r\nКүрделі симптомдары болса немесе жиі пайда болса, аденоидтарды алып тастау үшін хирургиялық операция жасалады (аденоидэктомия).\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nБалаңызда мұрын арқылы тыныс алуында мәселелер пайда болса, немесе ұлғайған аденоидтар кезіндегі симптомдар байқалса, дәрігерге көріну қажет.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(517,'article','308','Үрейлену (мазасыздану) бұзылысы','kz','2018-08-05 12:10:51','2018-08-05 12:03:00','Үрейлену (мазасыздану) бұзылысы – психикалық бұзылыс, белгілі бір нысандармен немесе жағдаймен байланысты емес, ұдайы үрейлену (мазасыздану) сезімімен сипатталады.  ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=308',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ү','Үрейлену','y','   Үрейлену (мазасыздану) бұзылысы Үрейлену (мазасыздану) бұзылысы – психикалық бұзылыс, белгілі бір нысандармен немесе жағдаймен байланысты емес, ұдайы үрейлену (мазасыздану) сезімімен сипатталады.   Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nҮрейлену (мазасыздану) бұзылысы – психикалық бұзылыс, белгілі бір нысандармен немесе жағдаймен байланысты емес, ұдайы үрейлену (мазасыздану) сезімімен сипатталады.  \r\n\r\n\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nҮрейлену (мазасыздану) бұзылысы – аса кең таралған құбылыс, тұқым қуалайды. Сондай-ақ, оның симптомдарының дамуына күйзеліс те ықпал етеді.\r\n\r\nЕрлерге қарағанда әйелдер жиі ұшырайды. Бұл психикалық бұзылыс кез келген жаста кездеседі, оның ішінде, балаларда да.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nБасты симптомы – қандай да бір себепсіз, ұдайы толқу немесе ширығу сезімі. Күйгелектену және толқу сезімі біртіндеп жинақталады, материалдық тұрғыдан, денсаулық тарапынан болатын отбасындағы немесе жеке өміріміздегі мәселелерден, т.б. Адамдардың көпшілігі жастайынан болған ұдайы және тоқтамайтын толқу сезімі туралы айтады. Толқу үшін себеп болмаса да, адам өзінің көңіл-күйін бақылауы қиынға түседі.\r\n\r\nҮрейлену (мазасыздану) бұзылысының басқа симптомдары:\r\n\r\n·         Жүрек соғуының жиілеуі;\r\n\r\n·         тершеңдік;\r\n\r\n·         тремор (дірілдеу);\r\n\r\n·         тыныс алудың қиындауы, көмейде түйілгендей сезім немесе жұтудың қиындауы;\r\n\r\n·         кеудедегі ауырсыну және жайсыздық;\r\n\r\n·         жүрек айнуы немесе абдоминалдық   жайсыздық (асқазандағы күю сезімі, ауырсыну, іш қатуы);\r\n\r\n·         бас айналуы немесе естен тану;\r\n\r\n·         заттардың шынайылық еместігі сезімі, немесе адамның «өзінен» алыстау сезімі, немесе өзін нақты «осы жерде еместігін» сезіну;\r\n\r\n·         бақылауды жоғалтудан үрейлену, естен адасудан үрейлену, өлім-жітімге ұшыраудан үрейлену;\r\n\r\n·         ысыну немесе қалтырау;\r\n\r\n·         жансызданып, ұйып қалуды немесе шаншуды сезіну;\r\n\r\n·         бұлшық еттің шиырғуы немесе ауырсыну;\r\n\r\n·         күйгелектену сезімі, «шектен шығатындай» немесе психикалық ширығу;\r\n\r\n·         назарды шоғырландырудың мүмкін болмауы немесе мазасыздану сезімінің салдарынан ойлана алмау;\r\n\r\n·         ұдайы ашушаңдық;\r\n\r\n·         ұйқының бұзылысы, шаршау;\r\n\r\n·         бас ауыруы.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер келесіні өткізеді:\r\n\r\n·      науқасты қарап, психикалық жағдайын талдайды;\r\n\r\n·      бірнеше тестілер (ұқсас шағымдар айтылатын басқа ауруларды ескеру үшін).\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты – науқастың психикалық денсаулығын қалпына келтіру.\r\n\r\nДәрілік препараттар және танымдық-мінез-құлықтық емдеу қолданылады (адамның ойлауын, нанымын, мінез-құлығын түзету).\r\n\r\nДәрілерді қабылдау – емдеудің маңызды бөлігі. Емдеу басталғаннан кейін препараттарды қабылдауды күрт тоқтатуға болмайды. Дәрігерлер тағайындайтын дәрілер:\r\n\r\n·         антидепрессанттар, серотонинді және норадреналиннің кері қамтылуының селективтік  тежегіштері– бұл препараттар  үрейлену (мазасыздану) бұзылысы кезінде байқалатын организмдегі серотонин мен норадреналиннің тапшылығын жояды;\r\n\r\n·         құрысуға қарсы препараттар, олар үрейлену (мазасыздану) бұзылысының ауыр түрін емдеу үшін қолданылады.\r\n\r\nЕгер антидепрессанттар симптомдарға көмектеспесе, бензодиазепиндерді қолданады – бұл препараттар жүйке жасушаларының қозғыштығын азайтады. Оларды қысқа курспен қолданады, себебі, ұзақ уақыт бойы қабылдау тәуелділікке апаруы мүмкін.\r\n\r\nТанымдық -мінез-құлықтық емдеу (адамның ойлауын, нанымын, мінез-құлығын түзету) науқасқа өзінің мінез-құлығының себебін түсінуге және көңіл-күйін бақылауға алуға көмектеседі. Әдетте, 10-20 сеанс өткізіледі. Бұл емдеу кезінде науқас келесіге үйренеді:\r\n\r\n·         өмірдегі күйзеліске өзіндік қате серпінді бақылауға алуды қалпына келтіру және түсіну ;\r\n\r\n·         қоршаған адамдардың мінез-құлығын немесе өмірлік оқиғаларды түсіну;\r\n\r\n·         паника сезімін туындататын ойларды анықтап, алмастыру;\r\n\r\n·         өзін-өзі бағалауды арттыру;\r\n\r\n·         күйзелісті меңгеру және симптомдар кезінде босаңсу;\r\n\r\n·         симптомдардың қайталануына апаруы мүмкін маңызды емесе мәселелер туралы ойлауды тоқтату.\r\n\r\nОсындай жағдайды туындатуы мүмкін кейбір медициналық препараттарды, кофеинді, есірткілік заттектерді тұтынуды тоқтату аурудың барысын жеңілдетеді.\r\n\r\nСалауатты өмір салты – дене жаттығулары, демалыс, тиімді тамақтану – мазасыздану сезімін азайтады.\r\n\r\n \r\nАурудың болжамы\r\n\r\nҮрейлену (мазасыздану) бұзылысынан арылу дәрежесі психикалық бұзылыстың ауырлығына тәуелді. Үрейлену (мазасыздану) бұзылысы қайтадан пайда болуы және емдеуге аз көнуі мүмкін. Дегенмен, науқастардың көпшілігі дәрілік препараттарды қабылдаудан және танымдық-мінез-құлықтық емдеуден кейін аурудың симптомдарынан арылады.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nҮрейлену (мазасыздану) бұзылысы депрессияға немесе психикалық-белсенді заттектерді шамасынан көп қабылдауға, үйірлікке апаруы мүмкін.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nҰдайы толқу сезімі күнделікті өмір салтына кедергі келтіретін болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nКүйзелістің алдын алу немесе басу үшін салауатты өмір салтының құрамбөліктері кіретін алдын алу шараларын өткізу ұсынылады:\r\n\r\n·         ұдайы дене жүктемелері\r\n\r\n·         үйлесімді және тиімді тамақтану\r\n\r\n·         өмірге дұрыс көзқарасты және өмірге қуана білуді қалыптастыру. \r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/  \r\n\r\nМатериалды дайындағандар:\r\n\r\nЗейнаб Махмудова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nАльфия Абдрахманова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz  порталының контент-менеджері.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(518,'article','389','Жыныстық зорлық және қынаптан қан кету','kz','2018-08-08 08:51:13','2018-08-08 08:49:00','Қынаптағы ерекше бөлінділер, сызаттар, қынап айналасының ауруы, венерикалық инфекция симптомдары  және т.б. зорлық-зомбылықтың әсерінен болуы мүмкін. Сексуалдық зорлық-зомбылық белгілерін, жыныстық аймақты зерттемей, анықтау мүмкін емес.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=389',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жыныстық','y','   Жыныстық зорлық және қынаптан қан кету Қынаптағы ерекше бөлінділер, сызаттар, қынап айналасының ауруы, венерикалық инфекция симптомдары  және т.б. зорлық-зомбылықтың әсерінен болуы мүмкін. Сексуалдық зорлық-зомбылық белгілерін, жыныстық аймақты зерттемей, анықтау мүмкін емес. Қынаптағы ерекше бөлінділер, сызаттар, қынап айналасының ауруы, венерикалық инфекция симптомдары  және т.б. зорлық-зомбылықтың әсерінен болуы мүмкін. Сексуалдық зорлық-зомбылық белгілерін, жыныстық аймақты зерттемей, анықтау мүмкін емес.\r\nЗорлық белгілеріне мыналарды болады:\r\n•	Жыныс мүшесінде  сызаттар, көгерулер, тістің іздері болады.\r\n•	Қынаптан қан кетіп, түрлі бөлінділер шығады.\r\n•	Ректальды 2742 немесе генитальды қан кетулер пайда болады.\r\n•	Анал тесігінің жыртылуы, дилатациясы кездеседі 3651\r\n•	Венерикалық аурулардың[]симптомдары, мысалы: гонорея, хламидиоз 3635, сифилис2918, АИТВ2804.\r\nКішкентай балада менструальды кезең басталғанша қынаптан қан ағуы дұрыс емес, бұл қынаптағы ойық жара, сүйел, аурулар мен түсініксіз бөлінділердің симптомдары болуы мүмкін.  Бұл симптомдар физикалық немесе жыныстық зорлық-зомбылықтан да туындауы мүмкін, ондай жағдайда жыныс мүшесінің ішкі жақтары мен айналасы  жарақаттанады.\r\nЗорлық-зомбылыққа байланысты сұрақтарды кәсіби және заңды түрде дәрігер қызметін атқаратын адамға қою керек. Ол тексеріс жүргізуге, зорлық-зомбылықтың нақты белгілерін анықтауға міндетті.\r\n \r\nТегтер:\r\n\r\nҚынаптан \r\nанал тесігінің жарылуы\r\nқан кету\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(519,'article','392','Шаш күтімі және оның зақымдануы','kz','2018-08-08 09:00:20','2018-08-08 08:59:00','\'\'__Шашты сәндейтін және әрлендіретін арнайы заттар шаштың табиғатына зиянын тигізуі мүмкін.__\'\'\r\nШаш адам ағзасында қандайда-бір физиологиялық маңызды рөл атқармайды. Олар  дұрыс күтім жасалмағаннан  зақымданса да ештеңе етпейді. \r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=392',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ш','Шаш','y','   Шаш күтімі және оның зақымдануы \'\'__Шашты сәндейтін және әрлендіретін арнайы заттар шаштың табиғатына зиянын тигізуі мүмкін.__\'\'\r\nШаш адам ағзасында қандайда-бір физиологиялық маңызды рөл атқармайды. Олар  дұрыс күтім жасалмағаннан  зақымданса да ештеңе етпейді. \r\n Шашты сәндейтін және әрлендіретін арнайы заттар шаштың табиғатына зиянын тигізуі мүмкін.\r\nШаш адам ағзасында қандайда-бір физиологиялық маңызды рөл атқармайды. Олар  дұрыс күтім жасалмағаннан  зақымданса да ештеңе етпейді. \r\nШашты зақымдайтын  және оның сынғыштығын, бөлінгіштігін тудыратын сәндеу құралдарына мыналар жатады.  \r\n•	Шашқа арналған қысқыштар;\r\n•	Термобигуди;\r\n•	Тым ыстық шаш кептіргіштері;\r\n•	Шаш өңдеуге арналған химиялық заттар: мысалы, бояулар, тональды, ағартқыш құралдар, шашты түзету және тұрақты толқын беріп тұратын құрылғылар.\r\nШашқа арналған құралдарды дұрыс қолданған жағдайда, бұл өнімдер зиян келтіре бермейді.\r\nЕгер осы химиялық  құралдардың кез-келгенін тым жиі қолданса, шаш әлсіз және сынғыш болып қалады. Егер де бір күнде екі процедура орындалса немесе ағартқыш құрал, бұрын бояудан тазартылған шашқа қолданылса, шашқа зақым келуі мүмкін.\r\nШашты тартып тұратын үлгілерде (мысалы, өрілген, биікке буылып тұратын) және шашты бір орында арнайы эластикалық таңғыштармен байлаған кезде, олар жиі түсуі мүмкін.\r\nШашты қатты, тығыз етіп байлаудан аулақ болыңыз немесе шашты сәндеудің еркін түрлерімен алмастырыңыз. Мүмкіндігінше, шашыңызға серпімді таңғыштарды аз байлаңыз.\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nшаштың түсуі\r\nшаштың сынуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(520,'article','410','Гангреноздық  жаралар ','kz','2018-08-09 09:40:02','2018-08-09 09:39:00','\'\'__Гангреноздық жаралар__\'\' (сонымен қатар афтозный стоматитті қараңыз) - бұл ауызда болатын ауыр ақ ойық жаралар, негізінен, тілде, беттің ішінде және еріннің ішкі жағында пайда болады. Герпестен айырмашылығы, гангреналық жаралар жұқпалы емес.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=410',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Гангреноздық','y','   Гангреноздық  жаралар  \'\'__Гангреноздық жаралар__\'\' (сонымен қатар афтозный стоматитті қараңыз) - бұл ауызда болатын ауыр ақ ойық жаралар, негізінен, тілде, беттің ішінде және еріннің ішкі жағында пайда болады. Герпестен айырмашылығы, гангреналық жаралар жұқпалы емес. Гангреноздық жаралар (сонымен қатар афтозный стоматитті қараңыз) - бұл ауызда болатын ауыр ақ ойық жаралар, негізінен, тілде, беттің ішінде және еріннің ішкі жағында пайда болады. Герпестен айырмашылығы, гангреналық жаралар жұқпалы емес.\r\n\r\nГангреноздық жаралардың пайда болу себебі әлі анық емес, бірақ ауыз ішіндегі жарақаттың әсерінен,  инфекция немесе күйзелістің салдарынан,тіпті тұқым қуалаушылықтан және әйел гормондарының жарақат алуының себебінен болып жататыны белгілі болуда.Әдетте, жаралар 7-10 күн ішінде жазылады.\r\n\r\nГенгреноздық жараға арнайы ем болмаса да, үйде емделсе де ылғи болатын  ыңғайсыздықты азайтады.\r\n \r\nТегтер:\r\n\r\nГангренозды жаралар    \r\nАфтозды стоматит     \r\nСтоматит емі    \r\nГангренозды жаралардың себебі \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(521,'article','414','Геморрагиялық пурпура','kz','2018-08-09 09:48:03','2018-08-09 09:47:00','__Геморрагиялық пурпура (ГП)__ – бұл аутоиммундық ауру, ағзадағы қанайналымына (тромбоциттерге)  қызмет ететін  жасушалар бүлініп, кенеттен қан кетулер бола бастайды, бұл процесс әлсіз жүзеге асуыда мүмкін немесе қарқынды түрде өршуі мүмкін. Сондай-ақ, бұл ауру теріні, ішкі ағзаларды, жүpекті, бүйрек пен миды зақымдайды. ГП-ның себебі әлі белгісіз, сол себепті оны идиопатиялық деп атайды.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=414',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Геморрагиялық','y','   Геморрагиялық пурпура __Геморрагиялық пурпура (ГП)__ – бұл аутоиммундық ауру, ағзадағы қанайналымына (тромбоциттерге)  қызмет ететін  жасушалар бүлініп, кенеттен қан кетулер бола бастайды, бұл процесс әлсіз жүзеге асуыда мүмкін немесе қарқынды түрде өршуі мүмкін. Сондай-ақ, бұл ауру теріні, ішкі ағзаларды, жүpекті, бүйрек пен миды зақымдайды. ГП-ның себебі әлі белгісіз, сол себепті оны идиопатиялық деп атайды. Геморрагиялық пурпура (ГП) – бұл аутоиммундық ауру, ағзадағы қанайналымына (тромбоциттерге)  қызмет ететін  жасушалар бүлініп, кенеттен қан кетулер бола бастайды, бұл процесс әлсіз жүзеге асуыда мүмкін немесе қарқынды түрде өршуі мүмкін. Сондай-ақ, бұл ауру теріні, ішкі ағзаларды, жүректі, бүйрек пен миды зақымдайды. ГП-ның себебі әлі белгісіз, сол себепті оны идиопатиялық деп атайды.\r\nБұл ауру көгеру немесе қызыл түсті дақтардың пайда болуымен сипатталады. Неғұрлым асқынып кетсе іштен қан кетуі ықтимал.\r\nГП  кейбір жағдайларда өздігінен жазылып, емдеуді қажет етпейді.  Басқа жағдайларда қан кетуді тоқтату үшін медициналық көмек қажет болуы мүмкін. Иммундық жүйені  басу үшін стероидті препараттар  (мысалы, преднизолон) қажет болуы мүмкін. Көк тамырға иммуноглобулинді инъекция тағайындауға болады. Ешқандай амал табылмаған жағдайда көкбауырды алып тастау ұсынылады.\r\n\r\nТегтер:\r\nГеморрагиялық пурпура \r\nГП себебі\r\nГП емі \r\nГП симптомдары \r\nСтероидтар \r\nАутоиммунды аурулар \r\nТромбоциттер\r\nҚан кету\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(522,'article','456','Нәресте құлағындағы жайсыздық','kz','2018-08-10 07:49:46','2018-08-10 07:48:00','2-3 жасқа дейінгі балалар өздері сезіп тұрған ауырсыну сезімі туралы айта алмайды. Құлақтағы жайсыздықты, суық тию кезінде байқауға болады, әсіресе басқа белгілер болған жағдайда, мысалы қызба кезінде.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=456',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Н','Нәресте','y','   Нәресте құлағындағы жайсыздық 2-3 жасқа дейінгі балалар өздері сезіп тұрған ауырсыну сезімі туралы айта алмайды. Құлақтағы жайсыздықты, суық тию кезінде байқауға болады, әсіресе басқа белгілер болған жағдайда, мысалы қызба кезінде. 2-3 жасқа дейінгі балалар өздері сезіп тұрған ауырсыну сезімі туралы айта алмайды. Құлақтағы жайсыздықты, суық тию кезінде байқауға болады, әсіресе басқа белгілер болған жағдайда, мысалы қызба кезінде.\r\n\r\nБалалардың құлағындағы жайсыздықтың басқа себептері:\r\n\r\n* Сусабын немесе сабын қолданғаннан кейін, құлақ арнасының қышуы.\r\n* Құлақ арнасында құлықтың болуы. Бұл құлақты өткір затпен, мысалы, мақта тампонымен, тырнақ саусағымен, шашқа арналған арнайы қысқыштармен тазалау кезінде де пайда болуы мүмкін.\r\n* Ортаңғы құлақта сұйықтықтың болуы, инфекциясыз.\r\n \r\n\r\nАударған: Амантай Назерке    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(523,'article','552','Санның сықырлау симптомы','kz','2018-10-05 10:40:29','2018-10-05 10:39:00','Құлағанда санмен түссең немесе тікелей соққы келіп жамбасқа немесе тізеге тисе, не болмаса, аяқты байқаусызда қайырып алсаң, бұдан ауыр жарақат алуың мүмкін. Ауыр  жарақат кезінде соққы алған жер жансызданып қалғандай ауру сезімін сезеді және ол жамбастың сынуы да болуы мүмкін (жамбас-сан буындары сүйектерінің сынуы) немесе; жамбастың  (жамбастың сынуы) мүмкін; сондай-ақ үзілмелі сынық, жамбас-сан буындарының тайып кетуі, жамбас-сан  сіңірлерінің созылуы, шаптың немесе бөксенің бұлшық еттерінің созылуы, гематоманың түзілуі (қатты көгеру) болуы қаупі бар.\r\n\r\nОтырғанда немесе тұрғанда жамбас-сан буындарының ауырсынбай сықырлауы (жарақат алғанда емес) мықын-асықты жілік байлам синдромымен сипатталады.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=552',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Санның','y','   Санның сықырлау симптомы Құлағанда санмен түссең немесе тікелей соққы келіп жамбасқа немесе тізеге тисе, не болмаса, аяқты байқаусызда қайырып алсаң, бұдан ауыр жарақат алуың мүмкін. Ауыр  жарақат кезінде соққы алған жер жансызданып қалғандай ауру сезімін сезеді және ол жамбастың сынуы да болуы мүмкін (жамбас-сан буындары сүйектерінің сынуы) немесе; жамбастың  (жамбастың сынуы) мүмкін; сондай-ақ үзілмелі сынық, жамбас-сан буындарының тайып кетуі, жамбас-сан  сіңірлерінің созылуы, шаптың немесе бөксенің бұлшық еттерінің созылуы, гематоманың түзілуі (қатты көгеру) болуы қаупі бар.\r\n\r\nОтырғанда немесе тұрғанда жамбас-сан буындарының ауырсынбай сықырлауы (жарақат алғанда емес) мықын-асықты жілік байлам синдромымен сипатталады.\r\n Құлағанда санмен түссең немесе тікелей соққы келіп жамбасқа немесе тізеге тисе, не болмаса, аяқты байқаусызда қайырып алсаң, бұдан ауыр жарақат алуың мүмкін. Ауыр  жарақат кезінде соққы алған жер жансызданып қалғандай ауру сезімін сезеді және ол жамбастың сынуы да болуы мүмкін (жамбас-сан буындары сүйектерінің сынуы) немесе; жамбастың  (жамбастың сынуы) мүмкін; сондай-ақ үзілмелі сынық, жамбас-сан буындарының тайып кетуі, жамбас-сан  сіңірлерінің созылуы, шаптың немесе бөксенің бұлшық еттерінің созылуы, гематоманың түзілуі (қатты көгеру) болуы қаупі бар.\r\n\r\nОтырғанда немесе тұрғанда жамбас-сан буындарының ауырсынбай сықырлауы (жарақат алғанда емес) мықын-асықты жілік байлам синдромымен сипатталады.\r\n\r\nСықырлау сезімі байлам санның үстіне, жамбасқа, ұршыққа ығысқанда білінеді. Ұршық буынында кейде ауырсыну болмайды  немесе жеңіл ауырсыну сезімі болуы мүмкін. Сонымен қатар тізеде ауырсыну, санның қимыл-қозғалысының шектелуі, аяқтың әлсіреуі пайда болады. Мықын-асықты жілік синдромы көбінесе 15-40 жас аралығындағы адамдарда, балетпен және жеңіл атлетикамен айналысатындарда, яғни жамбаспен көп жұмыс жасайтындарда кездеседі.\r\n\r\nСанның сықырлау симптомдарының пайда болуының басқа да себептері:\r\n•	Сан сүйектің үлкен ұршығын жамбаспен байланыстыратын мықын-бел сіңірінің созылуы немесе қабынуында.\r\n•	Санның сыртқы бетінде орналасқан фиброзды байламның қалыңдауы немесе созылуынан.\r\n•	Синовиалді қаптың қабынуы – бурсит.\r\n•	Сан сүйек басының бұдырлығы.\r\n•	Остеоартриттен буындық кеңістікті қорғайтын тіндердің жыртылуы.\r\n•	Ұршық буынына операциядан кейін тыртықты тіндердің түзілуі.\r\n\r\nЕмделуі – жарақаттың орнына, адамның жасына, белсенділігіне, жарақаттың дәрежесіне байланысты. Емі бандаж, гипс орнату, таяншық немесе тракция, физиотерапия, дәрілер, операция болып табылады.\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nСыну\r\nЖедел жарақат\r\nЖамбаспен құлау\r\nСықырлау сезімі\r\nМықын-асықты жілік синдромы\r\nАуырсыну сезімі\r\nостеоартрит\r\nБандаж кию\r\nАяқтың әлсіздігі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(524,'article','554','Анатомиялық қуыстардың жабық синдромы','kz','2018-10-05 10:42:55','2018-10-05 10:41:00','__Анатомиялық қуыстардың жабық синдромы __- деп, бұлшықеттердің, жүйке жүйесінің, қан тамырлардың және сүйектердің жабық кеңістікте (аноматикалық куыста)  ісініп, бірақ сол ісікке лайықты түрде керіле алмай қалған жағдайын айтады. Ісіктің қан тамырларға және жүйке жүйесіне, күре тамырға түсетін қысымы қатты ауыртады, бұлшықеттер мен жүйке жүйесіндегі қанайналымды баяулатып, сол тіндердің қайтымсыз бұзылысына соқтырады','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=554',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Анатомиялық','y','   Анатомиялық қуыстардың жабық синдромы __Анатомиялық қуыстардың жабық синдромы __- деп, бұлшықеттердің, жүйке жүйесінің, қан тамырлардың және сүйектердің жабық кеңістікте (аноматикалық куыста)  ісініп, бірақ сол ісікке лайықты түрде керіле алмай қалған жағдайын айтады. Ісіктің қан тамырларға және жүйке жүйесіне, күре тамырға түсетін қысымы қатты ауыртады, бұлшықеттер мен жүйке жүйесіндегі қанайналымды баяулатып, сол тіндердің қайтымсыз бұзылысына соқтырады Анатомиялық қуыстардың жабық синдромы - деп, бұлшықеттердің, жүйке жүйесінің, қан тамырлардың және сүйектердің жабық кеңістікте (аноматикалық куыста)  ісініп, бірақ сол ісікке лайықты түрде керіле алмай қалған жағдайын айтады. Ісіктің қан тамырларға және жүйке жүйесіне, күре тамырға түсетін қысымы қатты ауыртады, бұлшықеттер мен жүйке жүйесіндегі қанайналымды баяулатып, сол тіндердің қайтымсыз бұзылысына соқтырады.\r\n\r\nАнатомиялық қуыстардың жабық синдромын тудырушы ісік – қанайналымның төмендеуінен, жарақаттан, қан ағудан, сұйықтық жиналудан т.б. себептерден пайда болуы мүмкін. Анатомиялық қуыстардың жабық синдромы – бұл медицинада өте ауыр жағдай болып есептеледі. Қайтымсыз дисфункцияны және тіндердің өлімін тоқтату үшін –  шұғыл түрде емдету қажет.\r\n\r\nКейде физикалық жүктемемен белсенді айналысатын адамдарда, (мысалы, ұзақ қашықтыққа жүгіретіндер немесе әскерге жаңа барғандар) созылмалы анатомиялық қуыстардың жабық синдромы дамуы мүмкін. Созылмалы анатомиялық қуыстардың жабық синдромы кезінде белгілері кездейсоқ пайда бола келмейді, ондай адам өзіне қатты ауыр салмақ салмай, ылғи тынығып жүруі керек.\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nАнатомиялық қуыстың жабық синдромы\r\nаурулық жағдай қауіпті немесе шектік жағдай қуыс дәр кезінде емдеу\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(525,'article','564','Айналмалы манжет сіңірлерінің айқасып қалуы','kz','2018-10-05 11:03:42','2018-10-05 11:02:00','Қабынудан, сүйекке шыққан сүйелден немесе сұйықтық түзілу салдарынан айналмалы манжет сіңірлері сығылып, сүйекке қажалуынан айқасып қалу жағдайы туындайды.\r\n\r\nҚолды бастан жоғары көтерген сайын айналмалы манжеткадағы супраспинальді сіңір мен сіңір үстінде орналасқан синовиальді қапшық латеральді беткейіндегі жауырын (акромион) қырының кері жақ бетімен сырғып кетеді.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=564',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Айналмалы','y','   Айналмалы манжет сіңірлерінің айқасып қалуы Қабынудан, сүйекке шыққан сүйелден немесе сұйықтық түзілу салдарынан айналмалы манжет сіңірлері сығылып, сүйекке қажалуынан айқасып қалу жағдайы туындайды.\r\n\r\nҚолды бастан жоғары көтерген сайын айналмалы манжеткадағы супраспинальді сіңір мен сіңір үстінде орналасқан синовиальді қапшық латеральді беткейіндегі жауырын (акромион) қырының кері жақ бетімен сырғып кетеді.\r\n Қабынудан, сүйекке шыққан сүйелден немесе сұйықтық түзілу салдарынан айналмалы манжет сіңірлері сығылып, сүйекке қажалуынан айқасып қалу жағдайы туындайды.\r\n\r\nҚолды бастан жоғары көтерген сайын айналмалы манжеткадағы супраспинальді сіңір мен сіңір үстінде орналасқан синовиальді қапшық латеральді беткейіндегі жауырын (акромион) қырының кері жақ бетімен сырғып кетеді.\r\n\r\n•	Акромионның кері бет жағы тегіс болмағандықтан синовиалді қапшық пен сіңірді сылып тастауы мүмкін.\r\n•	Мұндай жағдайда қолды қайта жоғары көтеру, синовиалді қапшықты (бурсит) пен сіңірдің (тенденит) қабындыруы мүмкін.\r\n\r\nУақыт өте келе акромион жақ бетте сіңір сылынуы мүмкін.\r\n•	Сіңірде майда жыртылуылар пайда боуы мүмкін. Қайта қалпына келу мақсатында бұл жыртылулардың орнына тыртықты тіндер пайда болады.\r\n•	Жайлап тыртықты тіндер сіңірдің айналмалы манжеткалық қызметін төмендетеді.\r\n•	Соңында сіңір айналмалы манжетте қолды жоғары көтеретін бұлшықеттің тепе-теңдігін ұстай алмай қалады. Бұл ары қарай айналмалы манжеттің бұзылысына әкеліп, қайтадан жыртылулар мен қайтадан тыртықты тіннің пайда болуына соқтырады. Сіңір неғұрлым әлсіз болса, солғұрлым бөліктенуге немесе толық жыртылуларға бейім тұрады.\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nБуындардың ауырсынуы\r\nБуын аурулары\r\nБуындардың жыртылуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(526,'article','569','Екібасты бұлшық еттің тендиниті','kz','2018-10-05 11:14:35','2018-10-05 11:12:00','__Екібасты бұлшық еттің тендиниті__ – иық буыны мен тоқпан жіліктің алдыңғы бұлшық етін қосатын \r\nсіңірлердің бірінің қабынуы.Қабыну науашық бойында, яғни сіңір тоқпан жіліктен жоғары қарай бағытталып, иық буынынан сәл жоғары байланысқан жерде болады.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=569',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Е','Екібасты','y','   Екібасты бұлшық еттің тендиниті __Екібасты бұлшық еттің тендиниті__ – иық буыны мен тоқпан жіліктің алдыңғы бұлшық етін қосатын \r\nсіңірлердің бірінің қабынуы.Қабыну науашық бойында, яғни сіңір тоқпан жіліктен жоғары қарай бағытталып, иық буынынан сәл жоғары байланысқан жерде болады.\r\n Екібасты бұлшық еттің тендиниті – иық буыны мен тоқпан жіліктің алдыңғы бұлшық етін қосатын \r\nсіңірлердің бірінің қабынуы.Қабыну науашық бойында, яғни сіңір тоқпан жіліктен жоғары қарай бағытталып, иық буынынан сәл жоғары байланысқан жерде болады.\r\n\r\nПайда болатын себептері:\r\n•	Артық күш салу, әсіресе ауыр темірлерді көтерумен айналысатын ауыр атлеттерде болатын жағдай.\r\n•	Қабыну үрдістері, мысалы, артрит және бурсит.\r\n•	Инфекция.\r\n•	Жарақат.\r\n\r\nМүмкін болатын симптомдары:\r\n•	Қолдың алдыңғы бетіне таралатын иықтағы ауырсыну.\r\n•	Екібасты бұлшықеттің иықпен байланысар жеріндегі сезімталдылықтың жоғарлауы.\r\n•	Иық қозғалысының төмендеуі және ауырсыну.\r\n•	Ісінген екібасты бұлышық ет.\r\n\r\nЕмдеуде жүргізілетін курсқа: тыныштықта болу, салқын жерде жүру, компрессия, жеңіл жаттығулар жасау, темекі тартпау және стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдамау керек. Темекі тарту тендиниттен айығуға кері әсер етеді, себебі ол қанайналымын төмендетеді және тіннің қалпына келуін тежейді. Ыңғайлы болу үшін уақытша ұстап тұрушы таңғыш пайдаланса болады. Егер үйдегі ем нәтижесіз болса, кей жағдайда хирургиялықлық жолмен айықтыруға болады.\r\n\r\nТегтер: \r\nСіңірдің қабынуы\r\nИық буыны\r\nартрит\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(527,'article','578','Тырнақтардың жарақаттануы','kz','2018-10-05 11:32:19','2018-10-05 11:31:00','__Тырнақтардың жарақаттануы __– жиі қатты соққыдан немесе қысылып қалудан боалады. Бұл жарақат ауыр дертке жатпайды, бірақ ауырсыну пайда болады. \r\n\r\nТырнақтың астынан қат кетуден туындаған пульсацияны және ауысынуды тырнақтың астынан дренаждау арқылы азайтуға болады. Егер бұны уйде жасауға сенімсіз немесе ыңғайсыз болса, дәрігерге жүгініңіз.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=578',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тырнақтардың','y','   Тырнақтардың жарақаттануы __Тырнақтардың жарақаттануы __– жиі қатты соққыдан немесе қысылып қалудан боалады. Бұл жарақат ауыр дертке жатпайды, бірақ ауырсыну пайда болады. \r\n\r\nТырнақтың астынан қат кетуден туындаған пульсацияны және ауысынуды тырнақтың астынан дренаждау арқылы азайтуға болады. Егер бұны уйде жасауға сенімсіз немесе ыңғайсыз болса, дәрігерге жүгініңіз.\r\n Тырнақтардың жарақаттануы – жиі қатты соққыдан немесе қысылып қалудан боалады. Бұл жарақат ауыр дертке жатпайды, бірақ ауырсыну пайда болады. \r\n\r\nТырнақтың астынан қат кетуден туындаған пульсацияны және ауысынуды тырнақтың астынан дренаждау арқылы азайтуға болады. Егер бұны уйде жасауға сенімсіз немесе ыңғайсыз болса, дәрігерге жүгініңіз.\r\n\r\nЕгер дренаждау кезінде бірденен аурысыну азаймаса, саусақ пен башпайда ауыр жарақат пайда болуы мүмкін. Медициналық көмек қажет болып қалуы мүмкін ондай кезде.\r\nҚант диабеті, шеткі артериальді ауру, иммунды жүйенің бұзылысы – қанайналым мен сезімталдылықтың төмендеуіне әкелуі мүмкін. Егер жарақат уақытылы емделмесе, зақымдалулар, ойық жара және т.б асқынуларға апарып соғады. \r\n \r\nТегтер: \r\nТырнақ\r\nБашпай\r\nжарақат\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(528,'article','611','Преэклампсия','kz','2018-10-30 08:56:34','2018-10-30 08:26:00','__Преэклампсиялар__ – деп, жүкті әйелдердің 20-сыншы  аптасында (яғни, 2-ші және 3-ші үш айлығында)  болатын артериялық қысымның көтерілуін және несепте ақуыздың пайда болуын айтады. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=611',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Преэклампсия','y','   Преэклампсия __Преэклампсиялар__ – деп, жүкті әйелдердің 20-сыншы  аптасында (яғни, 2-ші және 3-ші үш айлығында)  болатын артериялық қысымның көтерілуін және несепте ақуыздың пайда болуын айтады.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nПреэклампсиялар – деп, жүкті әйелдердің 20-сыншы  аптасында (яғни, 2-ші және 3-ші үш айлығында)  болатын артериялық қысымның көтерілуін және несепте ақуыздың пайда болуын айтады. \r\n\r\nСебептері\r\nПреэклампсияның дамуының нақты себептері әлі белгісіз. Болуы мүмкін себептерге мыналар жатады:\r\n•	Аутоиммундық аурулар\r\n•	Қантамырларының аурулары\r\n•	Тамақтану ерекшеліктері \r\n•	Тұқым қуалаушылық\r\nҚауіпті факторлары:\r\n•	Алғашқы жүктілік\r\n•	Егіз көтеру (екеу немесе одан да көп)\r\n•	Семіру\r\n•	35 жастан асқаннан кейін\r\n•	Қант диабеті, артериялық гипертония немесе бүйрек ауруы\r\n\r\nСимптомдары\r\nӘдетте, преэклампсиямен ауратын әйел өзінің ауыратынын сезінбейді.\r\nПреэклампсия мынадай симптомдармен көрініс беруі  мүмкін:\r\n•	Қол және беттің /көздің ісінуімен\r\n•	Салмақтың 1-2 күнде өзгеруінен, аптасына 1 кг қосып отыруынан\r\nЕскерту: табандағы және балтырдағы існулер жүктілік кезіндегі қалыпты жағдай болып саналады.\r\nАуыр преэклампсияның симптомдары:\r\n•	Бастың ылғый ауруы\r\n•	Оң жақ қабырға астының ауруы. Сондай-ақ ол оң жақ иық ауырып тұрғандай сезімдер де болады, кейде оны қыжылмен, өт қабы жақтың ауруы, гастрит кезіндегі ауру немесе баланың қозғалуы кезіндегі ауырсынулармен  шатастырып жатады\r\n•	Тітіркенгіштік\r\n•	Несеп аз-аздан жиі бөліне береді\r\n•	Жүрек айну және құсу  (қауіпті симптом)\r\n•	Көру нашарлайды, уақытша көрмей қалу, жарықтан жасқану немесе көздің алдында түрлі-түсті дақтар пайда болу, сондай-ақ жарық жалтарғыштық және бұлдырап көру секілді жағдайлар орын алуы мүмкін\r\n\r\n \r\n\r\n   \r\nДиагностикасы\r\nДәрігер жалпы тексеру жүргізеді, тексеру барысында мынадай белгілер көрініс беруі мүмкін:\r\n•	Артериалық қысымның жоғарғы көрсеткіші, әдеттегі 140/90 мм.рт.ст.  жоғары\r\n•	Беттің және қолдың ісінуі\r\n•	Артық салмақтың жиналуы\r\nҚан талдамасын өткізуі мүмкін. ол кезде мынадай өзгерісстер байқалуы мүмкін:\r\n•	Несепте ақуыз пайда болады (протеинурия)\r\n•	Бүйрек ферменттерінің көтерілуі\r\n•	Тромбоциттердің саны 100 000-нан төмендеп кетуі\r\nСондай-ақ тексерулер мынадай мақсатта да өткізілуі мүмкін:\r\n•	Қанның жылжымалығын тексеру\r\n•	Баланың денсаулығына мониторинг жүргізу\r\n\r\nЖүктілік кезіндегі ультрадыбыстық тексеру нәтижесіне сүйене отырып, сондай-ақ басқа да тексерулерге қарай отырып, дәрігер, науқастың жедел босануына рұқсат беру-бермеуді шешеді. \r\nАртериалық қысымы төмен әйелдер өзінің қалыпты қысымының көтерілуіне қарайды, сонымен қатар преэкламсияның  басқа да симптомдарына назар салу керек.\r\n\r\nЕмдеу\r\nПреэклампсияны емдеудің бірден-бір әдісі босандыру болып табылады.\r\nЕгер сіздің іштегі сәбиіңіз жеткілікті жетілген болса (37 аптадан асқан болса) дәрігер сізге мерзімінен бұрын босануға кеңес беруі мүмкін, преэклампсияның өршіп кетпеуі үшін бұл ең ұтымты нұсқа болып табылады. Сізге босануды жеңілдету үшін немесе Кесарь тілігі операциясын жасату үшін  дәрілік препараттар тағайындалуы мүмкін.\r\nЕгер іштегі сәби қажетті деңгейде дамып-жетілмеген болса, және преэклмпсия жеңіл формада келе жатса, оны бала жетілгенге дейін үйде емдеу керек.\r\n Сондай-ақ дәрігер сізге мынадай кеңестер ұсынуы мүмкін:\r\n•	Сол жақ қырымен ұзақ уақыт бойы төсекте жатуды;\r\n•	Суды жеткілікті деңгейде ішуді;\r\n•	Тұзы жеткілікті тағамдарды жақсы пайдалану;\r\n•	Балаңыздың және өзіңіздің денсаулығыңыздың дұрыстығын тексерту үшін дәрігерге жиі қаралып тұруы керек;\r\n•	(кейде) артериялық қысым деңгейін қалыпты деңгейде бақылап отыру үшін дәрілік препарттар  пайдалану;\r\nКейбір жағдайларда жүкті әйелдерді ауруханаға жатқызуы мүмкін, себебі дәрігер  сол кезде ана мен баланың жағдайын тұрақты бақылай алады.\r\n\r\nАуруханада мынадай емдеу жолдары тағайындалуы мүмкін:\r\n•	Ана мен баланың жағдайына қатаң түрде мониторинг жүргізіп отыру керек;\r\n•	Ұстама, не болмаса басқа да асқынулар орын алмас үшін артериялық қысымды қалыпты деңгейде ұстап тұру үшін дәрілік препараттар қолданады;\r\n•	Стероидтық препараттарды енгізеді (24 аптадан асқанда) баланың тез жетілуі үшін.\r\n\r\nБалаңыздың қауіпсіз туылуы үшін дәрігеріңізбен жиі ақылдасып, өзгерістерді талқылап отырғандарыңыз жөн. Бұл келесідей факторларға байланысты:\r\n•	Босануға қанша уақыт қалғандығы. Босануға қанша жақын уақыт қалса, балаңызға соншалықты қауіпсіз болады. \r\n•	Преэклапсияның салмағына байланысты. Преэклампсия ауыр асқынып кетсе, ананың өміріне қауіп төнеді.\r\n•	Бала өзін жатырда қаншалықты жақсы сезінетіндігі жайында.\r\nПреэклампсияның мынадай салмақты симптомдары орын алып жатса  мерзімінен бұрын босандыруға тура келеді:\r\n•	Бала қажетті деңгейде жетіле алмай жатса, оған қажетті деңгейде ауа мен қан жетіспей жатса;\r\n•	Диастоликалық артериялық қысым сынап бағанысымен 110 миллиметрінен асып кетсе немесе ол 24 сағаттың ішінде сынап бағанысымен 100 миллиметрінен ылғи көтеріліп кете берсе;\r\n•	Бауырдың қалыпты функциясының бұзылысы;\r\n•	Бастың қатты ауруы;\r\n•	Іштің ауырсынуы;\r\n•	Қалтырау немесе естен тану (эклампсия);\r\n•	Өкпеден сұйықтықтың тамуы (өкпе ісігі);\r\n•	Несеп бөлінуінің нашарлауы, несеппен бірге ақуыз сияқты бүйректен қорытылмай түрлі нәрселердің шығуы.\r\n\r\nБолжамы\r\nБосанғаннан кейінгі алғашқы бірнеше күнде артериалық қысымның жоғарлауына  қарамастан, преэклампсияның симптомдары босанғаннан кейін 6 ай өткенде кетеді. \r\n\r\nЕгер сізде преэклампсия диагностикаланған болса, және ол сіздің келесі жүктілігіңізде  сізді  тағы да  мазалайтыны нақты болса,уайымдамаңыз, ол бұрынғысынан қарағанда жеңілірек өтеді.\r\n\r\nЕгер сіздің бір жүктілігіңізде артериалық қысым жоғарлаған болса, ол сіздің жас ұлғайған сайын  кейін өміріңізде де ойнамалы болып қалады.\r\n \r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nСирек кездесетін, аналар үшін ауыр соғатын асқынулар мынадай болып келеді:\r\n•	Қан кету;\r\n•	Толғаққа дейін бала жолдасының жарылуы;\r\n•	Бауырдың жыртылуы;\r\n•	Инсульт;\r\n•	Өлім (сирек жағдайда)\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n Жүктілік кезінде  преэклампсияның симптомдары көріне бастағанда дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nАлдын алу \r\nПреэклампсияның ешқандай алдын-алу шарасы жоқ.  Жүкті әйелге туу алды күтім мен жүктілік кезінде барынша күтіну қажет.\r\n\r\nСинонимдері\r\nТоксемия; Гипертензия, индуциролық жүктілік\r\n\r\nДереккөз: https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000898.htm\r\n\r\nТегтер: \r\nэкмампсия\r\nпреээклампсия\r\nжүктілік\r\nжүктілік кезіндегі артерялық қысымның жоғарлауы\r\nқалтырау\r\nнесептегі ақуыз\r\nбас ауруы\r\nқауіп\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(529,'article','640','Тілме ','kz','2018-11-15 05:08:25','2018-11-15 05:06:00','__Тілме __– іріңді стрептококк \'\'(Streptococcus pyogenes) \'\'немесе алтын стафилококк \'\'(Staphylococcus aureus)\'\' шақыратын, теріні және шырышты қабықтардың ошақтық қабынуы. Тілме негізі терінің зақымдалуынан, атап айтқанда сызат түсу, жаралану, шағу, шаншу немесе бөртпе болғаннан кейін пайда болады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=640',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тілме','y','   Тілме  __Тілме __– іріңді стрептококк \'\'(Streptococcus pyogenes) \'\'немесе алтын стафилококк \'\'(Staphylococcus aureus)\'\' шақыратын, теріні және шырышты қабықтардың ошақтық қабынуы. Тілме негізі терінің зақымдалуынан, атап айтқанда сызат түсу, жаралану, шағу, шаншу немесе бөртпе болғаннан кейін пайда болады. Тілме – іріңді стрептококк (Streptococcus pyogenes) немесе алтын стафилококк (Staphylococcus aureus) шақыратын, теріні және шырышты қабықтардың ошақтық қабынуы. Тілме негізі терінің зақымдалуынан, атап айтқанда сызат түсу, жаралану, шағу, шаншу немесе бөртпе болғаннан кейін пайда болады.\r\n\r\nДәрігер тілме симптомдарын мұқият қадағалауы қажет, атап айтқанда:\r\n\r\n* Терінің ісінуі, қызаруы, ауырсынуы. Сондай-ақ теріде жарықтар пайда болып, сұйықтықтар бөлінуі мүмкін.\r\n* Қызарған жерден бастап, дененің ортасына қарай бағытталған қызыл сызықтардың (лимфангинит) болуы.\r\n* Қызудың көтерілуі және қалтырау.\r\n* Іріңнің бөлінуі.\r\n* Лимфа түйіндерінің ұлғаюы.\r\n* Жайсыздықты сезіну (сырқаттану).\r\n\r\nЕгер балаларда тілме бетте пайда болса, инфекцияның көзге немесе бас миына өтіп кетпеуі үшін дереу дәрігерге қаралуы тиіс. Негізі тілмені антибиотиктермен емдейді және науқасты тыныштық жағдайда қалдырып, жылулық компрессорларын қояды. Қан ағуының баяулауы (веноздық тоқырау), ұзақ уақыт кетпейтін ісінулері, диабеті немесе иммундық жүйесінің бұзылуы бар науқастарда тілме пайда болса, оларды дереу ауруханаға жатқызу керек.\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(530,'article','647','Балалардың тұншығып қалуының алдын алу','kz','2018-11-15 09:02:12','2018-11-15 08:57:00','Жаңа туған нәрестелер бастарын еркін қозғай алмайды, сондықтан олар тұншығып қалудан сақтандыруды қажет етеді. Алайда, жас балалар арасында да ондай қауіптер кез келіп қалуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=647',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Балалардың','y','   Балалардың тұншығып қалуының алдын алу Жаңа туған нәрестелер бастарын еркін қозғай алмайды, сондықтан олар тұншығып қалудан сақтандыруды қажет етеді. Алайда, жас балалар арасында да ондай қауіптер кез келіп қалуы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nЖаңа туған нәрестелер бастарын еркін қозғай алмайды, сондықтан олар тұншығып қалудан сақтандыруды қажет етеді. Алайда, жас балалар арасында да ондай қауіптер кез келіп қалуы мүмкін.\r\n\r\nБалаларды тұншығып қалудан сақтау\r\nБалаларды тұншығып қалудан сақтау үшін, төмендегідей тәртіп орнату  керек:\r\n•	Балаларды  жұмсақ жерге етбетінен жатқызып, қалдырып кетпеңіз. Жұмсақ жер: жұмақ төсек, көрпе, кілем немесе матрас жапқышы;\r\n•	Баланы төсектің үстінде жұмсақ жапқыштармен жеке қалдырып кетпеу керек. Мысалы: жұмсақ плед, жастық немесе жұмсақ ойыншықтар;\r\n•	Баланың қасына жұмсақ жастықтарды мүлдем қоймаған дұрыс, амал болса, төсектің аяқ жағына жастық емес, басқа қаттырақ заттарды қойып тіреп тастаңыз;\r\n•	Полиэтилен пакеттерін баланың жанына қойып кетпеңіз;\r\n•	Матрас балаңыздың төсегінің көлеміне сәйкес келуін қадағалаңыз. Сол кезде балаңыздың матрас пен төсектің арасына түсіп, тұншығып қалу қаупінің алдын аласыз.  \r\n•	Матрастың жапқышы өзіне дәл келуін де қадағалаңыз, себебі жапқыш үлкен болса, айналып, болмаса, бұралып балаңыздың бетін жауып қалуы ықтимал. Сол үшін жапқышты ұстап тұратын арнайы заттарды алуыңызға да болады. \r\n•	Нәрестені үлкендер жататын төсекте жеке қалдырмаңыз. Егер балаңызбен бірге ұйықтасаңыз, оның қауіпсіздігіне мән беріңіз.\r\n•	Бір төсекте бірнеше  баланың бірге жатуына болмайды;\r\n•	Пластикалық сумка мен пластикалық қапты химиялық тазалыққа тастаңыз;\r\n•	Қоқыс салатын қапты балалардың қолы жетпейтін жерде сақтаңыз;\r\n•	Туған күн болмаса, мерекелік шарадан кейін пластикалық қаптар мен жапсырмалардың шашылып жатпауына аса мән беріңіз;\r\n•	Ауа шарларын балалардың қолы жетпейтін жерде сақтаңыз. Егер шарлар жарылса, олардың қалдықтарын үйде қалдырмай жинап, лақтырып тастаңыз.\r\n\r\nДайын болыңыз\r\nЕгер сіз бала күтіп жүрсеңіз немесе кішкентай балаңыз болса, мыналарға мән береңіз:\r\n•	жүрек-өкпелік реанимациясын (ЖӨР) жүргізу туралы оқу керек;\r\n•	төмендегі тізімдегі қызметкерлердің телефон нөмірін жазып алыңыз:\r\n	Дәрігердің телефон нөмірі;\r\n	Ата-ананың жұмыс немесе қалта телефондарының нөмірі;\r\n	Көршінің немесе  жақын туысының нөмірі (егер қандай да бір жедел жағдайлар орын алса олардан көмек сұрау үшін)\r\n•	Шұғыл жағдай орын алған жағдайда дайын болу үшін дәрі қорапшаларын бірге алып, оларды қолдану әдістерін біліп жүріңіз:\r\n•	Түтінге және көмір қышқыл газына қарсы детекторларды орнатып алыңыз\r\n\r\nБалалар ортасы үшін қауіпсіз жағдай жасау\r\nҮйіңіздегі жағдайдың қауіпсіздігіне көз жеткізу үшін, тізерлеп және еңбектеп қарап, тексеріп шығыңыз. Себебі бала сол биіктікте көреді. Балаңыздың айналасындағы заттардың бәрінен хабарыңыз болыңыз. Себебі бей-жай қаралған әр нәрсе бала үшін қауіпті болып шығуы мүмкін.\r\n\r\nӘрине үйді бала үшін түгелдей қауіпсіз етіп шығу мүмкін емес. Егер сіз балаңыз үшін қауіпсіз болсын десеңіз, кейбір бөлмелердің есіктерін жауып қойыңыз, сонда балаңызды жеке қалдырып кеткенде алаңдамайтын боласыз. Егер есіктеріңізде арнайы бекіткіш құлпысы болса, тіптен жақсы, ол кезде балаңыздың қауіпті бөлмелерге кіріп кетпейтініне сенімді боласыз.  Қаншалықты бақылауды күшейтсеңіз, соншалықты  балаңыздың жарақаттанып қалуының алдын алатын боласыз. Дегенмен, ең мұқият деген ата-ананың өзі баласын қауіптен 100% арашалай алмайды.\r\n\r\nЕгер сізде бала болса, сіздің үйіңіз, сәби үшін қауіпсіз болуы шарт. Түптің түбінде, ұстау, көтеру және т.б. қимылдар баланың денесі мен ақылын дамытады.\r\n\r\nТегтер:\r\nКүтпеген жерден тұншығу \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(531,'article','661','Қышу, қышыну ','kz','2018-11-19 03:12:35','2018-11-19 03:11:00','__Қышу немесе қышыну__ – бұл терінің тітіркенуі, өз кезегінде теріні тырнауға деген қатты ынтаның пайда болуына әкеп соқтырады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=661',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қышу,','y','   Қышу, қышыну  __Қышу немесе қышыну__ – бұл терінің тітіркенуі, өз кезегінде теріні тырнауға деген қатты ынтаның пайда болуына әкеп соқтырады. Қышу немесе қышыну – бұл терінің тітіркенуі, өз кезегінде теріні тырнауға деген қатты ынтаның пайда болуына әкеп соқтырады. Қышынудың пайда болу себептері өте көп, оның ішінде аллергия мен инфекция жұқтыруды алсақ та болады. Қышыну теріні түгел қаптап немесе шағын жерлерде сезунуі мүмкін. Қышынудың салдарынан тырмалағаннан теріде өзгерістер туындауы ықтимал. Сондай-ақ, қышыну теріні зақымдаудың елеулі белгілерінсіз өтуі мүмкін және ол дененің кішкене аймағында ғана сезілуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер сізді бұл жағдай алаңдатса, себебін анықтау үшін онлайн-диагностикадан өтуге болады.\r\n\r\n\r\nҚышу, қышыну (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(532,'article','671','Сексуалды тартымдылық','kz','2018-11-19 05:03:59','2018-11-19 05:00:00','Ерлер секспен ләззат алу үшін, ал әйелдер - махаббат үшін айналысады. Бұл мәлімдеме ғасырлар бойы жалғасып келеді. Шынымен де солай ма? Неге Виагра сияқты дәрілер әйелдер үшін емес, ерлер үшін соншалықты танымал және тиімді? Бұл препарат эрекцияны тудыруы мүмкін, бірақ махаббат сыйлай алма ма? Әрине, Виагра секілді дәрі-дәрмектер ерлерде әйелдерге қарағанда, ерлердің жыныстық қозуын  тудыруы оңайырақ. Бірақ, біз көріп отырғанымыздай, бұл ортақ ләззатты бере алмайды,  әйелдерге жыныстық жағынан ләззат алу үшін, оған алдымен сүйіспеншілік қажет.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=671',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Сексуалды','y','   Сексуалды тартымдылық Ерлер секспен ләззат алу үшін, ал әйелдер - махаббат үшін айналысады. Бұл мәлімдеме ғасырлар бойы жалғасып келеді. Шынымен де солай ма? Неге Виагра сияқты дәрілер әйелдер үшін емес, ерлер үшін соншалықты танымал және тиімді? Бұл препарат эрекцияны тудыруы мүмкін, бірақ махаббат сыйлай алма ма? Әрине, Виагра секілді дәрі-дәрмектер ерлерде әйелдерге қарағанда, ерлердің жыныстық қозуын  тудыруы оңайырақ. Бірақ, біз көріп отырғанымыздай, бұл ортақ ләззатты бере алмайды,  әйелдерге жыныстық жағынан ләззат алу үшін, оған алдымен сүйіспеншілік қажет. Ерлер секспен ләззат алу үшін, ал әйелдер - махаббат үшін айналысады. Бұл мәлімдеме ғасырлар бойы жалғасып келеді. Шынымен де солай ма? Неге Виагра сияқты дәрілер әйелдер үшін емес, ерлер үшін соншалықты танымал және тиімді? Бұл препарат эрекцияны тудыруы мүмкін, бірақ махаббат сыйлай алма ма? Әрине, Виагра секілді дәрі-дәрмектер ерлерде әйелдерге қарағанда, ерлердің жыныстық қозуын  тудыруы оңайырақ. Бірақ, біз көріп отырғанымыздай, бұл ортақ ләззатты бере алмайды,  әйелдерге жыныстық жағынан ләззат алу үшін, оған алдымен сүйіспеншілік қажет.\r\n\r\n\r\n\r\nАмерикандық психолог Роберт Штернбергтің «үш компонентті махаббат теориясына» сәйкес махаббат - бұл жақындық, құмарлық пен адалдық. Осы компоненттердің ықтимал комбинацияларына сүйене отырып, Штернберг жеті түрлі «махаббат стилін» анықтады. Мысалы, сүйіспеншілік, адалдық сезімі бар, бірақ  жақындық пен құмарлық болмаса, ол «бос махаббат» деп атады. Бұл мейрамханаларда бірге үнсіз тамақтанып, бір-бірін сүйіспеншілік сезіміне немесе басқа баламалардың болмауына байланысты жақсы көретін адамдарға қатысты. Сүйіспеншілік пен тығыз қарым-қатынас болған кездегі сүйіспеншілік «ессіз махаббат» деп аталады. \r\n\r\nӘдетте, мұндай сүйіспеншілікті қарым-қатынас құйындай ағыммен сипатталады, ол бастапқыда айқын эмоциялар әкеледі, содан кейін , сөнеді, кейін барып олардың бірі немесе екеуі де жыныстық қатынастардан өзгеше ешнәрсе жоқ екенін түсінеді. «Достық сүйіспеншілік» - мұнда құмарлықта, жауапкершілікте  болмайды. Ола ары кетсе аты аталып тұрғандай тек дос болуыдың негізінде қаліп қояды. Оның керісіншесі бар онда – махабат та, сүйіспеншілік те, және құштарлық та бар, бірақ жауапкершілік атауымен болмайды. Оны Штернберг «романтикалық махаббат» деп атаған.  «Сүйіспеншілікті махаббаты» сүйіспеншілікке немесе жауапкершілікке негізделген, ал «сенімді махаббат» жақындық пен адалдықты қамтиды, бірақ онда құмарлық өте аз болады. Құпия махаббат ұзақ уақытқа созылатын одақтастарға тән.\r\n\r\nКез келген махаббат тіркесімі жыныстық қатынастарда маңызды орын алады. Біз әртүрлі себептермен жыныстық қатынасқа барамыз: мысалы,  біздің балалары болғымыз келеді; сүйген адамымызға сүйіспеншілігімізді білдіргіміз келеді; тіпті кейде жай ғана көңіл көтеруді қалаймыз; айта берсе сылтау көп, кейде тіпті теледидарда қызықты ештеңенің болмауы да әсер етеді. Америкалық статистика бойынша, 18 бен 29 жас аралығындағы адамдар орташа есеппен жылына 112 рет жыныстық қатынаста болады екен. Кейіннен бұл жиілік 30-дан 39 жасқа дейінгі адамдар арасында жылына 86 ға төмендейді; Жылына 67 рет 50-59 жас аралығында,  40-49 жастағылар жылына 58 рет жыныстық  қатынасқа түседі екен.\r\n20-30 минуттық жыныстық қатынаста (өте сирек кездеседі) денедегі 300-ге жуық калория жағылады, бұл бес шақырым жүгірумен тең. \r\n\r\nАлайда жыныстық қатынастың ұзақтығы 2-ден 6 минутқа дейін болса, жиырма бес калория ғана өртеледі (жарты километрден аз жүгіргенде). Біздің жыныстық мәдениетімізде тек махаббат пен құмарлық қана емес, зақымдалған мүшақаптарға, жыныстық жолмен берілетін ауруларға, бедеулікке және эректильді дисфункцияға да орын бар.  Жыныстық өмір күрделі және жекеге негізделген, бірақ олар риясыз, ашық және толық талқылауға мұқтаж, өйткені біздің физикалық және ақыл-ойымыздың жақсы болуы соған байланысты. Бұл жағдайда әріптесті дұрыс таңдау маңызды болып табылады.\r\n\r\nӘдетте ерлер серіктес таңдағанда сыртқы келбетке көбірек назар аударады, алайда, бастапқы тартымдылықтың пайда болуы үшін әйелдерге сигналдардың кең ауқымына, соның ішінде иіс пен жеке қасиеттерге баса назар аудару керек. Аргентинадан Зимбабвеге дейінгі әртүрлі мәдениеттердегі адамдар бұраң бел, жуан жамбасты  әйелдерді таңдайды, бұл ерекшелігі әйелдің жақсы денсаулығы мен құнарлылығы туралы бейсаналық сигнал ретінде қарастырылады. Әйелдер, өмірлік қарым-қатынасқа лайықты серіктес таңдағанда, барынша ұзақ уақытты талап етеді.\r\n\r\nҒалымдар әйелдердің бойынан 200-ден астам түрлі жыныстық ынталандыруды анықтады. Бұған таңырқамай-ақ қойса да болады, олар әртүрлілігімен ерекшеленеді - ең қарапайымнан («Маған қызықсыз») руханиға дейін  («Мен Құдайға жақын болғым келді»), альтруисттер арасында («Мен, өз күйеуімнің өзі жайында  жақсы пікірде болғанын қалаймын») және тіпті кек алу мақсатында («Мен күйеуімді алдағаны үшін жазалағым келді») секілді ынталандырулар болып жатады. Кейбір әйелдер өздерін мықты сезіну үшін секспен айналысады, басқалар оған жеткілікті түрде  тым қатал мәмле көрсетеді, өзін кемсітуге мәжбүр болады.  Кейбіреулері өз достарына ләззат силау үшін айналысады;  енді білеулері өз дұшпандарына зиян келтуру үшін қатынасқа түседі («Мен бақталасымның жақсы қарым-қатынасын бұзу үшін оның жігітімен төсек қатынасына түстім»). Кейбіреулер айқын романтикалық сүйіспеншілікпен қатынасқа түседі («Мен басқа адаммен жалғыз қалуды қаладым»); басқалары жек көрінішпен қатынас жасасады («Мен жыныстық жолмен кейбіреуді зақымдағым келеді») деген мақсаттармен қатынасқа түсетін көрінеді. Алайда, осы себептердің ешқайсысы «неге» деген сұраққа шын мәнінде жауап бермейді, осы себептердің әрқайсысының артында тұрған нәрсені айтпайды.\r\n\r\nШықты, ерлердің тартымдылығын анықтайтын көптеген факторлар арасында. Жылдам, ашық және тікелей көзқарасстан басқа, адамның ең маңызды факторларының бірі - адамның қозғалысы.\r\n \r\nФЕРОМОНДАР\r\n\r\nЗерттеушілер ерлердің феромендерінің әсер етуі әйелдердің құнарлылығын арттыра алатынын көрсетті. Феромондар - бұл анустан, қолтықтан, несеп шығару арнасынан, кеудеден және ауыздың аймағындағы бездердің бөлінетін заттар. Сүтқоректілердің басқа мүшелеріне вомероназальды мүше деп аталатын арнайы иіс шығаратын құрылымы бар. Ол феромондардың иісін іздейді, өйткені көптеген жануарлар мен жәндіктер үшін олар игеру сигналдары болып табылады. Бір зерттеуде ерлермен тұрақты жыныстық қатынас (кем дегенде аптасына бір рет болу) әйелдердің етеккір циклын қалыпқа келуіне  ықпал етіп, овуляциядан кейінгі етеккір циклінің құмарлық сатысында базальды температураны көтеріп, эстрогенді арттыруға көмектесетінін көрсетті. Тағы бір зерттеу көрсеткендей, ерлермен жыныстық қарым-қатынас жасаған әйелдердің, жаамағандарға қарағанда  қырық күн ішінде екі-үш есе көп овуляция болатыны белгілі болды. \r\n\r\nСЕКСУАЛДЫ ДАРАЛЫҚ ЖӘНЕ ӘЗІЛ СЕЗІМІ\r\n\r\nӘзіл-сықақ сезімі ер адамның әйелдерді тарту үшін қолданатын ең тиімді тактикасы болып табылады.\r\n\r\nӨмірде мынадай да айырмашылықтар бар, мысалы сіз әзіл айтқан кезде басқа адамдар күллу үшін, өз сезіміңізбен айтасыз, сіздің ссезіміңізді түсінгендіктен басқа адамдар да оған күледі. Сондай айырмашылықтар жыныс арасында да болады – ерлер әзілге ырық беретін әйелдерді таңдайды, себебі, ер адам өзінің әзіліне сол әйелдің әзіліне күлгенін қалайды. Әйелге  әсіресе еркектің  жыныстық қарым-қатынастағы әзілі ұнап жатады.  \r\n\r\nӘйелдердің, екінші жағынан, әзіл-оспақ айтатын еркектерге аңсары ауады, және  бұл барлық қарым-қатынаста да, бір түнге де, өмірбойына да.\r\n\r\nЖақсы әзіл сезімі кезінде, әдетте, тұлғаның көңілді, салмақты, ырыққа көнгіш қасиеттері оянады. Әзіл адамға әлеуметтік жеке даралығы, өзін-өзі тану және өзіне деген сенімділік береді. Кейде қоғамды бұзатын әзіл-әжуаларды айту қиын және ол қорлауға ұшырайды, демек, бойында ұйалшақтығы бар адамдар, әдетте, ондайларды айтуға тырыспайды. Зерттеушілер әйелдердің әзіл айтуға икемі бар және тәжірибелі және өзіне сенімді адамдарды бағалайтынын түсінді.\r\n\r\nТанымал Генри Киссинджер: «Билік - ең күшті афродизиак» деп айтқан. Сондай-ақ, Киссинджердің тағы бір, танымал сөзі бар: «Енді, мен  кештерде адамдардан жалыққан кезде, олар мұнымды, өздерінің кінәсінен деп ойлайды».\r\n\r\nБірақ бізге әйелдердің неге кино жұлдыздарымен немесе атақты спортшылармен жыныстық қатынасқа түскісі келетінін білу қызық, тіпті олар бұл бірнеше сағаттық немесе бір түндік болатынын білсе де осы шешімді қабылдайды. Мүмкін болатын түсіндірудің бір жолы бар, оны биологтар «еліктеу» деп атайтыны. Әйелдер еркектерді қоршаған әйелдермен тұрған кезін көргенде, жалғыз немесе басқа адамдармен салыстырып қарағанда, оларға сол жайт  тартымды көрініп кетеді. Сулу әйел ер адамға жақынырақ болса, ол басқа әйелдердің көзіне  түседі. Бір қызығы, ерлерде бұл реакция мүлдем керісінше болды, бұл құндылықты азайтудың әсері. Ерлер басқа ерлермен қоршалған әйелдерді онша тартымды деп санамайды.\r\n\r\nҰҚСАСТЫҚТЫҢ ТАРТЫМДЫЛЫҒЫ\r\n\r\nӘрине, кейде өзімізден ерекшеленетін адамдар біз үшін тартымды болып көрінеді. Дегенмен, ұзақ мерзімді жыныстық серіктесті нақты таңдауға қатысты ережеде «ұқсастық тартылады» дегенді білдіреді. Бірнеше зерттеулерде ерлер мен әйелдердің сенім, соғыс және саясатқа деген қарым-қатынастарында, сондай-ақ  денсаулықтарында, шығу тегіне, жасына, ұлтына, дініне және білім деңгейіне деген ұқсастықтарындағы елеулі жақындығын көрсетті. Ерлі-зайыптылардың  физикалық тартымдылығы ұқсас, ал жас жұптардың салмағы шамамен тең болуы мүмкін. «Сәйкестік гипотезасының» дәлелдеуінше -  әлеуметтік психологтар айтпақшы - себебі адамдарды сыртқы тартымдылық тұрғысынан бір-біріне сәйкес келмейтін жұптар бірін бірі онша жақтыра бермейді деген пікірде. \r\n\r\nНеге кейбір ұқсастықтар тартымды болады? Физикалық тартымдылық тұрғысынан қарағанда, өзіне ұқсас адам табудың негізі – қабылданбайды, ол тіпті  қорқынышы болып көрінуі мүмкін. Біздің көзқарастарымыз бен нанымдарымызға келісетін адам табылса, ол өте тартымды, өйткені ол біз сенген нәрселерге тексеруде немесе растауда бірізділік береді. Яғни біздің көзқарасымызды бөлісетін серіктес бізді дұрыс деп есептейді. Бізге  ұқсас көзқарастар бізді жағымды эмоцияларға, қарапайым адамдарға кері әсер бермейді.\r\n\r\nҰқсастық - ұзақ мерзімді қарым-қатынас үшін жақсы перспектива. Ол эмоциялық қарым-қатынасты, ынтымақтастықты, қарым-қатынасты, некеде бақыттың сапасын жоғарылатады және  көңіл түсіру қаупін төмендетеді. Осылайша, қарама-қайшылықтар кейде бір-бірін тартады, бірақ қарым-қатынасқа келсек, онда келесі мәлімдеме бар: «балықшы қашықтан балықшыны көреді».\r\n\r\nҚайратты тұлға\r\n\r\nЕркектік кескін-келбеттің қалыптасуы тестоттеронның бөліндісіне қатты байланысты, әсіресе жас өпірім кезінде, ол кезде беттің сүйектері ересек кейіптерге ене бастайды. Неліктен барлық еркектерге еркектік кекін-келбет пен қайратты денелер болады? Қарапайым жауап - жеткіліксіз, тестостеронның жағымсыз жанама әсерлері болып табылады. Тестостеронның жоғары деңгейі иммундық жүйенің нашарлауына ықпал ете алады, нәтижесінде адам денесі аурулармен және паразиттермен күресте күрделене түседі. Міне, парадокс: жақсы денсаулығы бар ер адамдар тек тестостеронның жоғары дәрежесін алуға мүмкіндігі болады, бұл олардың бет-әлпетіне әссерін тигізеді. Сау жасөспірімдердің өздерінің күші жеткіліксіз иммундық жүйесімен ымыраға келуіне кедергі болады, сондықтан тестостерон деңгейінің төмендеуін тудырады және бұл кездегі бет қаңқасының сүйектері ересектердің ерекшеліктерін қабылдай бастайды. Адамның бет-әлпеті ер адамның денсаулығына, басқа адамдармен бәсекелесуге қабілеттілігіне, оның қорғану қабілеттілігіне байланысты. Бұл әйелдердің көпшілігінің бет әлпетіне тән ерекшеліктерін табудың түсіндірмесі.\r\n\r\nӘйелдер еркектік жыныстық қатынасқа сексуалдық және тартымды серіктестер ретінде ер адамдарға қарайды. Керісінше, осы қасиеттерге аз назар аударатын әйелдер ұзақ мерзімді қарым-қатынастарға бейім. Тестостерон өндірісінен туындаған тұлғаның батыл ерекшеліктеріне әйелдердің сексуалдық әуетігі, әсіресе етеккір циклінің құнарлы фазасында күшті әсер етеді.\r\n\r\nЕрлер неліктен ұзақ мерзімді қарым-қатынастарды дамытуға, отбасын құруға немесе өмірге деген сүйіспеншілікті дамытуға лайық әйелдерді іздемейді? Жауап: мұндай адамдар өз әріптестеріне жыныстық жағынан адал болып келеді. Әдетте, олар өздерінің айналаында «жаман жігіттер» атты беделге ие. Демек, әйелдердің басым көпшілігі таңдау жасайды: егер олар аз серіктестерді таңдайтын болса, онда олар жақсы әке мен жыныстық жағынан адал серіктес бола алады, бірақ олар денсаулығына жауапты жақсы гендерді ала алмайды. Егер олар одан да батыл серіктес таңдап алса, онда олар өз балаларына жақсы денсаулық генін беруі мүмкін, бірақ сонымен қатар, олардың әріптестерінің жыныстық күші басқа әйелдерге бағытталуы мүмкін екеніне де назар аудару керек.\r\n\r\nДауыстың рөлі\r\n\r\nТанымал әртістер әрқашан әйелдерге тартымды болып көрінеді. Олардың сексуалдық тартымдылығының бір бөлігі олардың танымалдығы мен алған әлеуметтік мәртебесінің нәтижесі болып табылады. Бірақ олардың дауыстарында сексуалдықты күшейтетін бір  нәрсе бар, ол әйелдерді сексуалдық эйфорияға ұшыратады. Дыбыс тембрі - адамның сөйлеуінің ерекшелігіне тән белгі.  Жасөспірімдікке дейін ерлер мен әйелдердің дауыстары өте ұқсас болып келеді. Олардың жасөспірімдік кезінде маңызды өзгерістер орын алады. Осы уақытта, ұлдардың  вокалдық баулары күрт ұзарып кетеді, олар қыздарға қарағанда 60 пайыз ұзындап шыға келеді. Ұзын вокалдық қатпарлар мен терең дыбыс вокалдық байламдары, барынша резонанстық үні шығарады. Жыныстық жетілу кезінде, тестостеронның жоғары деңгейі ерлер ересек дауысға айтарлықтай әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nҚысқа мерзімдік перспективалы көз қараспен қарағанда әйелдік қарым-қатынаты дауыс тембры терең  еркек тез игере алады екен.  Сонымен қатар, әйелдердің секссуалдық дауысы ерлер үшін, күшті жыныстық  овуляции уақытында даусы болып саналады. Зерттеулер әйелдердің неге ерлердің дауысын басқаларға қарағанда тартымды ететінін түсіндіруге көмектесетін екі себепке қол жеткізді. Бірінші себеп - адам денсаулығының жақсы екенін білдіретін сигнал, денесінің екіжақты симметриясы тек, жақсы ген болып табылғандықтан, ондай дауысты адамдар ауыртпалықты көтере алатын,  ауруға дес бермейтін, жарақат пен генетикалық мутацияны игере алатын болып саналады.  Әдетте,  денесі тең симметриялы адамдардың дауссында терең үн болады. Сондықтан, әйелдер өзінің овуляциялық циклінің фазасында, дауыс тембрі терең еркектік дауысты қалайды, себебі, ол өзінің келешек ұрпағының симетриясын сезінеді. Тартымды дауыстар адам денесінің морфологиясын көрсетеді. Психолог Сьюзан Хьюз тартымды дауысты еркек, өз қатарластарынан қарағанда жамбасы мен  иығының ұзын, және тартымды V-тәрізді болатынын екенін анықтады. Әйелдер, денсаулығы мықты, қайратты,  физикалық жағынан үстем, өз қатарластарына құрметпен қарайтын  төмен тембрлі дауысты ерлерді де жақсы қабылдайды. \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(533,'article','674','Үрпінің (несеп шығару жолының) мәселелері','kz','2018-11-19 05:19:43','2018-11-19 05:12:00','Үрпі (несеп жолы) – бұл түтікше, оның бойымен несеп ағзадан ағып шығады. Еркектерде, бұл түтікше ұзын болады, ол сыртқы жағы жыныс мүшесімен жалғасады. Еркектерде ол түтікшеден шәует те шығарылады. Ал әйелдерде үрпі  қысқа болады, және ол жатырдың үстінде орналасқан . Үрпі мәселелері ағза қартайғанда, түрлі ауруларға тап болғанда немесе жарақат алғанда мазалайды.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=674',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ү','Үрпінің','y','   Үрпінің (несеп шығару жолының) мәселелері Үрпі (несеп жолы) – бұл түтікше, оның бойымен несеп ағзадан ағып шығады. Еркектерде, бұл түтікше ұзын болады, ол сыртқы жағы жыныс мүшесімен жалғасады. Еркектерде ол түтікшеден шәует те шығарылады. Ал әйелдерде үрпі  қысқа болады, және ол жатырдың үстінде орналасқан . Үрпі мәселелері ағза қартайғанда, түрлі ауруларға тап болғанда немесе жарақат алғанда мазалайды. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nҮрпі (несеп жолы) – бұл түтікше, оның бойымен несеп ағзадан ағып шығады. Еркектерде, бұл түтікше ұзын болады, ол сыртқы жағы жыныс мүшесімен жалғасады. Еркектерде ол түтікшеден шәует те шығарылады. Ал әйелдерде үрпі  қысқа болады, және ол жатырдың үстінде орналасқан . Үрпі мәселелері ағза қартайғанда, түрлі ауруларға тап болғанда немесе жарақат алғанда мазалайды. Үрпі мынадай мәселелермен мазалауы мүмкін:\r\n•	Үрпінің тарылуы – үрпінің тесігі тарылады;\r\n•	Үрпінің қабынып ауруы – несепшығарғыш жолдың қабынуы, кейде ол инфекциядан пайда болды;\r\n \r\nӘйелдің несеп-жыныстық жүйесі\r\n   \r\nЕркектің несеп-жыныстық жүйесі\r\nӘйел мен еркектің несеп-жыныстық жүйесі үрпінің ұзын-қысқалығымен ажыратылады.\r\n\r\nСимптомдары\r\nҮрпінің мәселесі туындағанда, ол ауырады немесе несеп шығару қиындап кетеді. Сондай-ақ үрпіден қан ағуы мүмкін немесе несепшығару жолынан бөлінді шығады. \r\n \r\nДиагностикасы\r\nДәрігерлер үрпінің туындаған мәселесін түрлі тексерулердің көмегімен анықтайды. Олар: несеп талдауы, рентген, цистоскоптың көмегімен несепшығару жолын тексеру.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеу, үрпі мәселесінің неден туындағанына байланысты жүргізіледі. Ол дәрі қабылдаумен жазылуы мүмкін, немесе ауыр жағдайда ота жазалуы да ықтимал. \r\n\r\nТегтер: \r\nНесеп шығару жолдарының ауруы\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(534,'article','763','Құтыру (қояншық ауруы)','kz','2018-11-26 12:22:58','2018-11-26 12:21:00','Құтыру - вирустық ауру, бұл ауру құтырған  жануар тістеп алған кезде пайда болады. Аурудың сипаты: нерв жүйесіне қатты зақым келтіреді және көп жағдайда соңы өліммен аяқталады. Құтырма вирусы (Neuroryctes rabid) Lyssavirus миксовирусстар тобындағы Rhabdoviridae тұқымдастарына жатады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=763',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Құтыру','y','   Құтыру (қояншық ауруы) Құтыру - вирустық ауру, бұл ауру құтырған  жануар тістеп алған кезде пайда болады. Аурудың сипаты: нерв жүйесіне қатты зақым келтіреді және көп жағдайда соңы өліммен аяқталады. Құтырма вирусы (Neuroryctes rabid) Lyssavirus миксовирусстар тобындағы Rhabdoviridae тұқымдастарына жатады. Құтыру - вирустық ауру, бұл ауру құтырған  жануар тістеп алған кезде пайда болады. Аурудың сипаты: нерв жүйесіне қатты зақым келтіреді және көп жағдайда соңы өліммен аяқталады. Құтырма вирусы (Neuroryctes rabid) Lyssavirus миксовирусстар тобындағы Rhabdoviridae тұқымдастарына жатады. Сілекейде, сондай-ақ көз жасы және несепте болады.\r\n\r\nБұл вирус қоршаған ортада тұрақсыз - оны 15 минут ішінде 56 ° C –қа дейін қыздырғанда, 2 минут қайнатқанда вирус өлімге ұшырайды. Ультракүлгін және тікелей күн сәулесіне, этанолға және көптеген дезинфекциялық заттарға сезімтал. Дегенмен, ол төмен температураларға, фенолға, антибиотиктерге төзімді.\r\n\r\nДенеге енгеннен кейін, құтырма вирусы жүйке жүйесінің барлық бөліктеріне әсер етіп, нервтерге түгелдей дерлік таралады. Ми мен жұлынның жүйке жасушаларында ісік, ішкі қан кету, деградациялық және некротикалық өзгерістер байқалды.\r\n\r\nҚұтырма вирусының қайнар көзі (тасымалдаушысы) жабайы және үй жануарлары. Жабайы жануарларға қасқырлар, түлкілер, шошқалар, қорқаулар, жанаттар, скунстар, борсықтар, жарғанаттар, кеміргіштер және үй жануарлары - иттер, мысықтар, жылқылар, шошқа, кішкентай және ірі қара мал кіреді. Алайда, адамдар үшін ең үлкен қауіп көктем-жаз мезгілінде қала сыртында жүретін түлкілер мен қаңғыбас иттер болып табылады. \r\n\r\nИнфекциялық жануарлар ауру белгілері пайда болғанға дейін 3-10 күн бұрын және аурудың барлық кезеңінде қарастырылады. Құтырған жануарларда шамадан тыс сілекей бөлініп тұрады, сондай-ақ гидрофобия белгілерін байқау арқылы ажыратуға болады.\r\n\r\nБұл ауру аддамға құтырған жануардың тістегенінен жұғады. Зақымдалған теріге немесе шырышты қабыққа ауру жануардың сілекейі тисе де жұғады. Соңғы жылдары вирустың трансмиссиялық жолдармен (жүктілік кезінде плацента арқылы), ауа ағыны, тамақтану (тамақ және су арқылы) берілетіні анықталды. Орган трансплантациясы нәтижесінде де құтырманы жұқтырған адамдардың бірнеше оқиғасы айтылуда.\r\n\r\nИнкубация кезеңі (тістегеннен аурудың басталғанына дейінгі кезең) орта есеппен 30-50 күнді құрайды, бірақ ол сирек жағдайларда 1 жылдан артық 10-90 күнге созылады. Бастан қаншалықты жер алысырақ  тістесе, инкубация кезеңі соғұрлым ұзағырақ болады. Әсіресе бас пен қолды, сондай-ақ балаларды тістегенде қауіп тым жоғары болады. Инкубация кезеңінде аяқ жарақаттанатын болса, онда кезең ұзаққа созылады.\r\n\r\nАурудың 3 сатысы бар: I - бастапқы, II - қозу, III – салдану. Бірінші саты жалпы нашарлау, бас ауыруы, дене температурасының шамалы көтерілуі, бұлшықеттің ауыруы, ауыздың құрғауы, тәбеттің нашарлауы, тамақ ауруы, құрғақ жөтел, жүрек айнуы және құсудан басталады. Тістеген жерде жағымсыз сезім пайда болады - қызу, қызару, тырнақтардың ауруы, қышу және сезімталдықтың артуы. Пациент депрессияға ұшырайды, тұйықтала бастайды, тамақтанудан бас тартады, түсініксіз қорқыныш сезімдері билейді, күйзеліске ұрынады, тітіркенуі арта түседі. Ұйқысыздық, шытырман түстер көруі, иіс сезгіштік және визуалды галлюцинациялар  пайда болады.\r\n\r\n1-3 күн өткеннен кейін, аурудың бойында  екінші кезең іске қосылады. Мазасыздық, ашушаңдық, және осы кезеңге тән белгі, гидрофобияға ұстамалары пайда болады. Су ішуге тырысқанда, және  тіпті құйылатын суды көре немесе дыбысын естісе, сұмдық қорқыныш сезімі туындайды, жұтқыншақ пен көмей бұлшықеттері құрысып қалады.   \r\n\r\nТыныс алу шуылға айналады, ауырсыну мен құрысулар қатар жүреді. Аурудың осы кезеңінде адам тітіркендіргіш, қозбалы, агрессивті, «қояншық» болып шығады. Ұстамасы ұстағанда науқастар айғайлайды, снделе бастайды, жиһаздарды ұрып сындырғыссы келеді, адам кейпінен ауытқи бастайды, тіпті адамның өзін қатты итеріп жіберуі мүмкін. Қатты терлейді, сілекейі аузынан ағып тұрады, тым көп сілекейді жұтынып үлгере алмайды. Бұл кезең 2-3 күнге созылады.  \r\n\r\nСодан кейін аурудың үшінші кезеңі басталады, бұл кезде науқас салмақтылана түседі. Оның қорқынышы жоғалады, судан қорқу ұстамасы да болмайды,  сауығуға, жазылуға үміт пайда болады. Осыдан кейін дененің температурасы 40 - 42 градусқа дейін көтеріледі, бойында әртүрлі дүмпулер көріне бастайды, аяқ-қолдары мен ми нервтері салданып қалады, естен танып, тырыса береді. Тыныс алуының тежелуінен немесе жүрегінің тоқтауынан  жан үзіп кетуі де ықтимал. Аурудың ағымы осылайша болып өтеді.\r\n\r\nҚұтыруға қарсы емдеу әдісі жоқ. Егер ауруды алғашқы кезеңінде емдеуге мүмкіндік болып жатпаса, соңғыларында аман алып қалуға еш үміт жоқ. Әлемде құтыруды емдеутін тек бір ғана емдеу түрі белгілі.  Бірақ әзірге ол бізге таңсық.\r\n\r\nДегенмен, аурудың алдын-алу тәсілі бар, ол бактерияның ұрығын жою. Бұл арнайы профилактикалық әдіс - тістеген сәттен бастап 14 күннен кешіктірмей құтыруға қарсы арнайы вакцинаны енгізу. Ең жақсы ерекше алдын алу - бұл нақты иммуноглобулинді енгізу және / немесе белсенді иммундау (вакцинация).\r\n\r\nВакцина вирусқа қарсы 1 мл 5 рет: инфекция күні, содан кейін 3, 7, 14 және 28 күнде енгізіледі. Бұл схемамен жақсы иммунитет пайда болады, бірақ ДДСҰ-ның  нұсқауы бойынша 6-шы инъекция, 1-ші иньекциядан кейін 90 күн өткенде енгізу керек.\r\nЕң жақсы жергілікті вакциналар  иыққа немесе жамбастың бұлшықеттеріне салынады. Егер адам тістесе, ол тістегенге дейін толық кесте болйынша екпе салдырған болса, оның бойында антидене жеткілікті болса, иммуноглобинсіз арнайы схемалық екпе салдырылады. \r\nЕгер жануар 10 күндік бақылау кезеңінде сау болып қалатын болса немесе жануарларда құтыру белгілері анықталмаса, терапия тоқтатылуы мүмкін.\r\n\r\nҚауіпке тап болған кейбір адамдар (ветеринарлар, ит иелері, аңшылар) алдын-ала екпе салдыруы  қажет. Вакцинациялар, сондай-ақ 12 айдан кейін алғашқы рет жаңартылған арнайы құрылған схема бойынша жүзеге асырылады. содан кейін әр 5 жыл сайын вакцинациалау жүргізіледі.\r\n\r\nЕгер сізді қандай да бір жануар тістеп алған болса не істеу керек?\r\n\r\nБіріншіден, тістеген жерді сабынмен тез арада сабынмен жақсылап 10 минут көлемінде жуу керек. Терең жараларды сұйық сабынмен, мысалы, шприцпен немесе катетермен жууға болады. Жараларды немесе тігістерді өртеудің қажеті жоқ.\r\n\r\nОсыдан кейін сіз тез арада ең жақын жердегі төтенше жағдай бөліміне баруыңыз керек, себебі құтырудың алдын алу вакциналары сіздің дәрігерге қаншалықты тез барғаныңызға байланысты. Төтенше жағдай бөлмесінде дәрігерге келесі ақпаратты ұсынуға болады - жануардың сипаттамасы, оның сыртқы түрі мен мінез-құлқы, құтыру болу ықтималдығы, тістеу жағдайлары.\r\n\r\nБұдан кейін дәрігер тағайындаған егу курсын өткізуіңіз керек. Алаңдамаңыз, ешкім сізге қаптатып ішке шаншу жасамайды, сізге вакцина беріледі және содан соң үйіңізге жібереді. Осылай  бес немесе алты рет дәрігерге барып тұрасыз. Соңғы екі ай ішінде, жағдайы ауыр болған, қайта вакцинацияланған, сондай-ақ жүйке жүйесі аурулары немесе аллергиялық аурулары бар адамдар, жүкті әйелдер, сондай-ақ басқа вакциналар салдырылған  адамдарға емханада дәрігерлер қадағалауында  қалуы мүмкін. Вакцинация кезінде және 6 ай өткенге дейін алкогольді қолдануға тыйым салынады. Бұған қоса, егер сіз құтырмаға қарсы вакцинация курсына қатыса алмасаңыз, артық жұмыс істемеуіңіз керек, қатты мұздамау керек немесе қатты қызып кетпеуңіз керек.\r\n\r\nВакцинация кезінде сіз денсаулық жағдайын мұқият бақылап отыруыңыз керек. Және кез-келген шағымдарға байланысты дәрігермен кеңесу керек, ыңғайына қарай вакцинация уақытша тоқтатылады. Тек невропатолог, терапевт және радиологпен емделуден кейін ғана егу жұмыстарын жалғастыру туралы мәселе қаралатын болады.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nқұтыру\r\nжануар\r\nвакцина\r\nиммуноглобулиндер    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(535,'article','786','Аллергия және демікпе','kz','2018-11-28 10:30:49','2018-11-28 10:27:00','Демікпе ұстамалары (демікпенің асқынған симптомдары) аллергиялық реакцияның салдарынан орын алуы мүмкін. Бұл жағдайда, аллергияға бейім адамның  тыныс алу жолдарының қабынуы уақытша күшеюі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Аллергия деген не?__\'\'\r\n\r\nАллергия – бұл адамның иммунды жүйесінің әсер еткен сыртқа факторларға қайтарған жауабы. Ондай сыртқы факторларға: барлық түрлі жағдайларда ойламаған жерден тиіп кеткен заттар, мысалы, өсімдің тозаңы, шаң немесе жүн, тері немесе жануардың сілекейі жатады.  Аллергиясы бар адамдардың иммунды жүйесі өзіне жағымсыз заттарды бірден сезеді, негізінде оларды, «аллергендер» деп атайды, олар қаншалықты зиянды болса, ағзаның қалыпты функциясын соншалықты бұзады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=786',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аллергия','y','   Аллергия және демікпе Демікпе ұстамалары (демікпенің асқынған симптомдары) аллергиялық реакцияның салдарынан орын алуы мүмкін. Бұл жағдайда, аллергияға бейім адамның  тыныс алу жолдарының қабынуы уақытша күшеюі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Аллергия деген не?__\'\'\r\n\r\nАллергия – бұл адамның иммунды жүйесінің әсер еткен сыртқа факторларға қайтарған жауабы. Ондай сыртқы факторларға: барлық түрлі жағдайларда ойламаған жерден тиіп кеткен заттар, мысалы, өсімдің тозаңы, шаң немесе жүн, тері немесе жануардың сілекейі жатады.  Аллергиясы бар адамдардың иммунды жүйесі өзіне жағымсыз заттарды бірден сезеді, негізінде оларды, «аллергендер» деп атайды, олар қаншалықты зиянды болса, ағзаның қалыпты функциясын соншалықты бұзады. Демікпе ұстамалары (демікпенің асқынған симптомдары) аллергиялық реакцияның салдарынан орын алуы мүмкін. Бұл жағдайда, аллергияға бейім адамның  тыныс алу жолдарының қабынуы уақытша күшеюі мүмкін.\r\n\r\nАллергия деген не?\r\n\r\nАллергия – бұл адамның иммунды жүйесінің әсер еткен сыртқа факторларға қайтарған жауабы. Ондай сыртқы факторларға: барлық түрлі жағдайларда ойламаған жерден тиіп кеткен заттар, мысалы, өсімдің тозаңы, шаң немесе жүн, тері немесе жануардың сілекейі жатады.  Аллергиясы бар адамдардың иммунды жүйесі өзіне жағымсыз заттарды бірден сезеді, негізінде оларды, «аллергендер» деп атайды, олар қаншалықты зиянды болса, ағзаның қалыпты функциясын соншалықты бұзады.\r\n\r\nАллергия демікпені қалай туындатады?\r\n\r\nАуамен жұтылатын аллергендер. Көбінесе демікпемен ауыратын адамдар үшін белгілі деммен ішке еніп кететін аллергендер.  Соңғылары мыналар:\r\n\r\n•	Жануарлардың ағзасынан өндірілетіндер (тері, сілекей);\r\n•	Шаң тозаңдары;\r\n•	Тарақандардың денелерінің бөлшектері;\r\n•	Зең түйіршіктері;\r\n•	Тозаңдар.\r\n\r\nМедицина қызметкерлері демікпемен ауыратын адамдардың жұтылатын аллерген мен сезімталдығын сәйкестендріп көреді.\r\n\r\nТағамдық аллергия. Тағамнан болатын аллергия демікпені анда-санда туындатуы мүмкін. Айта кетерлігі, аллергия симптомдарымен астасып кете беретін азық-түліктің көп таралған түрлері:\r\n\r\n•	Жұмыртқа;\r\n•	Сүйт;\r\n•	Арахис;\r\n•	Соя;\r\n•	Бидай;\r\n•	Балық, \r\n•	Асшаяндар.\r\n\r\nКонсервіленген тағамдық заттар да демікпені қоздыруы мүмкін. Натрий гидросульфаты, калий гидросульфаты, натрий пиросульфаты, калий пиросульфаты және натрий сульфаты секілді қоспалар әдетте тағамдық азықтарды өңдегенде немесе дайындағанда қолданылады, олар мынадай азық-түлікте кездесуі мүмкін:\r\n\r\n•	Кептірілген жемістер мен көкөністер;\r\n•	Картоп (жартылай қапталған фабрикат);\r\n•	Шарап пен сыра;\r\n•	Шыныдағы лайм немесе лимон шырындары;\r\n•	Асшаяндар (балғын, қатырылған немесе пайдалануға дайын түрлері);\r\n•	Маринадталған өнімдер.\r\n\r\nТағамдық аллергия көбінесе адамдарда есекжем түрінде көрініс береді, бөртпе шығады, жүрек айниды, құсады және  іші өтеді. Егер сіз демікпені қоздыратын тағамдық аллергиядан зардап шегіп жүрсеңіз, жоғарыда айтылған аллергия симптомдары сіздің келесі демікпеңіздің алдында пайда болуы мүмкін.  Егер де, ол процессті дереу тоқтатпаса, кеңірдек ісіп, тыныс алатын мүмкіндік қалмай қалуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сіздің демікпеңізді қоздырады деген тағамдарға күмәніңіз болса, онда дәрігеріңізбен кеңесіп алыңыз. Сіздің ол тағамдық азық-түліккепен  аллергиялық сезімталдығыңыздың байланысын  анықтау үшін, сізге терілік-аллергиялық сынама жасалуы мүмкін.\r\n\r\nМенде аллергия болса не істеуім керек?\r\n\r\nӨзіңіздің аллергияңызды қоздыратын заттардан аулақ жүруге тырысыңыз.  Төменде, көп таралған аллергендермен байланысып қалмау үшін не істеуге болатындығы жайында жазылған.  \r\n\r\nШаң-тозаңға бөліктеріне аллергия болса\r\n\r\n•	Аллергендер өтіп кетпейтіндей қарапайым немесе серіппелі матрасты қаптамамен қаптаңыз;\r\n•	Барлық жатын орныңызды аптасына бір рет ыстық сумен жуып тұрыңыз;\r\n•	Еденге кілемше жапқыштарды төсемей-ақ қойған дұрыс.  Егер кілемше жапқыштарды алып тастай алмасаңыз, оларды аллерген  өткізбейтін, көпқабатты вакумды шаңсорғышпен жиі тазалап тұрыңыз.  Кілемшедегі шаң-тозаңдарды кетіретін арнайы заттарды қолдануға да болады.\r\n•	Перде мен портердерді де тақпай-ақ қойғаныңыз жөн. Жалюздің орнына қарапайым кенеп маталы пердені іліп қойыңыз.  Жуылатын перделерді ыстық сумен аптасына 2-4 рет жуып тұру керек.\r\n•	Шап қалпақшаларының, терезе тақтайшаларының үстін дымқыл матамен жиі сүртіп тұрыңыз.\r\n•	Заттарыңызды жинақы ұстаңыз. Ойыншықтар мен кітаптар есігі жабылатын кітап сөрелерінде  немесе қорапшалар мен шкафтарда тұруы керек.\r\n•	Бұрынғы жұмсақ ойыншықтарды жаңа, жуылатын ойыншықтарға ауыстырыңыз.\r\n•	Барлық киім-кешектеріңізді жабық қораптар мен шкафтарға салып қойыңыз. \r\n•	Жастықтар мен төсек-орындардың амал болса құс қауырсынынан жасалғандарын қолданбаған дұрыс.\r\n•	Үйдің ішінде төменгі дымқылдықты қалыптастырыңыз   (25%-50%)   ауа кептіргішті де қолданыңыз.\r\n•	Жылтқыш пен салқындатқыштың фильтірлерін тұрақты түрде ауыстырып тұрыңыз.\r\n\r\nӨңезделген саңырауқұлақтарға және зеңге аллергия болса\r\n\r\n•	Ылғалданып тұратын жерлерді жиі қарап тұрыңыз.  Үйдің ылғалдылығын 25% және 50% аралығында ұстап тұратын құрғатқышты қосып жүріңіз.\r\n•	Ауа кондиценерлерін мүмкіндігінше пайдаланыңыз;\r\n•	Жуынатын бөлмелердегі зәй тартуы мүмкін жерлерді арнайы тазартқыш заттармен сүртіп, тазалап жүріңіз, буды шығарып тұратын тазартқышты ауыстырып тұрыңыз. Ондай жерлерге кілемше төсемеңіз;\r\n•	Ұйықтайтын бөлмеде үй өсімдіктерін өсірмеңіз;\r\n•	Үйді сырлаған кезде шаңға арналған тежегіштерді де құрамына қосыңыз. \r\n•	Үйдің ішінде көгеретін заттарды, мысалы, су жапырақ, бақшадағы қоқыстарды сақтамаңыз.\r\n\r\nЖәндіктіктерге аллергия болса. Көптеген үйлерде тарақандар мен түрлі жәндіктер бар. Кейбір демікпесі бар адамдардың, сол жәндіктерге де аллергиясы болады. ол аллергендерді бақылау үшін үйде:\r\n\r\n•	Тарақан ұстайтын заттарды пайдаланыңыз;\r\n•	Тарақандарға шашатын заттарды да қолдануға болады, бірақ оларды үйде ешкім жоқ кезде ғана істету керек. Егер сол заттар шашылғаннан кейін өзіңіз немесе балаңыз үйге кірер болсаңыздар, бөлмелерді бірнеше ағат бойы ашып қойып ауасын тазартыңыз;\r\n\r\nШаңға аллергия болса. Шаңнан құтылу оңай емес, себебі оны атмосферадан жою ақылға симайтын нәрсе. Сіз өзіңізбен балаңызды шаңнан азда болса қорғау үшін мынадай шаралар қолдансаңыз болады:\r\n\r\n•	Ауада шаң көтеріліп тұратын уақыттарда далада көп жүрмеуге тырысыңыз;\r\n•	Ауада шаң қатты көтерілетін кезде терезелерді жауып қойыңыз;\r\n•	Мүмкіндігіне қарай ауа тазартқыштарды қолданыңыз.\r\n\r\nЖануарлардың ағзасынан өндірілетін заттарға аллергия болса.\r\n\r\n•	Егер өзіңізде, немесе балаңызда аса қатты аллергиялық серпіліс болса, үйіңізде жануар ұстамай-ақ қойғаныңыз абзал.\r\n•	Үйінде үй жануарлар асырайтын құрбыңыздың үйінде ұзақ болмай-ақ қойыңыз. Тіпті ол кезде өзіңіз немесе балаңыз демікпеге қарсы құрылғыны өзімен бірге алып жүргені дұрыс. Қонаққа барғанда жануарларға қысқа уақытта ғана қарап, кетіп қалғаны жөн.\r\n•	Егер сізге мысық немесе ит бағу қажет болса, олардың орнын, жүретін жерін шектеп қойыңыз. Олар сіздің немесе балаңыздың жатын бөлмелеріне мүлдем кіре алмағаны жөн. Мүмкіндігінше , жануарларды далада ұстаңыз.\r\n•	Үй жануарыңызды күн сайын жуындырып тұрыңыз.\r\n•	Үйге кілемшелер төсемеңіз. Жануарлардан өндірілетін заттар кілемшені олар басқанда, жабысып қалады да сол жерде тұрақтап, сақталынып жатады. \r\n\r\nТағамдық аллергендерден құтылу мүлдем мүмкін емес. Сіз енді жоқ дегенде жейтін асыңыздың сыртындағы жапсырма қағазын жақсылап оқып жүріңіз, үйден тыс жерлерде тамақтанғанда, тамақтың құрамында қандай қосспалар бар екенін нақтылап сұрап алыңыз.  \r\n\r\nАллергияға қарсы екпелер бар ма екен, іздеп көріңіз. Келесіде, сіз иммун жүйеңіздің қаншалықты аллергияға қаншалықты қарсы тұратынын анықтай аласыз.  Дәрігер сізге аллергияға қарсы дәрілерді тағайындауы мүмкін (олар, аллергиялық иммунотерапия деп аталады).  Аллергияға қарсы екпе, сіздің біраз аллергиялық реакцияңызды қозғауы мүмкін. Сол аллергияға қарсы екпені қайталап салдырғанда сіздің иммун жүйеңіз ақырындап үйренісе бастайды. Алдымен сізге аллергияға қарсы екпе салдыруға бола ма, соны дәрігеріңізден сұрап, нақтылап алыңыз.\r\n\r\n\r\nБалалардың жөтелуі \r\nДемікпе (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n\r\nТегтер:  \r\n\r\nаллергия\r\nаллерген\r\nаллергиялық демікпе\r\nтағамдық аллергия\r\nшаңға алларгия\r\nзеңге аллергия\r\nтозаңға аллергия\r\nжүнге аллергия\r\nаллергиялық жөтел\r\nмысыққа аллергия    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(536,'article','835','Сынықтың, буынның шығып кетуінің немесе байламдардың қатты созылу салдарынан болатын сүйек-буын деформациясы','kz','2018-12-20 04:41:27','2018-12-20 04:40:00','Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы көбінесе, аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуының себебі болып табылады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы келесі жағдайларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n•	Қатты ауырсыну.\r\n•	Ісіну және гематомалардың (қанталаулардың) түзілуі.\r\n•	Сүйектің жылжуының сезілуі. \r\n•	Буынның салбырауы.\r\n•	Аяқ-қол немесе буынның дұрыс қозғалмауы.\r\n•	Буынның қысылуы (бүгілмейді немесе түзелмейді).\r\n•	Жарақат тұсында немесе одан төмен тұста терінің салқындауы немесе сұрлануы, ұйып қалуы және шаншуы. Бұл жүйке немесе қан тамырлар жарақаттанса, әлде қысылса орын алады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=835',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Сынықтың,','y','   Сынықтың, буынның шығып кетуінің немесе байламдардың қатты созылу салдарынан болатын сүйек-буын деформациясы Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы көбінесе, аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуының себебі болып табылады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы келесі жағдайларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n•	Қатты ауырсыну.\r\n•	Ісіну және гематомалардың (қанталаулардың) түзілуі.\r\n•	Сүйектің жылжуының сезілуі. \r\n•	Буынның салбырауы.\r\n•	Аяқ-қол немесе буынның дұрыс қозғалмауы.\r\n•	Буынның қысылуы (бүгілмейді немесе түзелмейді).\r\n•	Жарақат тұсында немесе одан төмен тұста терінің салқындауы немесе сұрлануы, ұйып қалуы және шаншуы. Бұл жүйке немесе қан тамырлар жарақаттанса, әлде қысылса орын алады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы көбінесе, аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуының себебі болып табылады. Сынықтар, буынның шығып кетуі және байламдардың қатты созылуы келесі жағдайларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n•	Қатты ауырсыну.\r\n•	Ісіну және гематомалардың (қанталаулардың) түзілуі.\r\n•	Сүйектің жылжуының сезілуі. \r\n•	Буынның салбырауы.\r\n•	Аяқ-қол немесе буынның дұрыс қозғалмауы.\r\n•	Буынның қысылуы (бүгілмейді немесе түзелмейді).\r\n•	Жарақат тұсында немесе одан төмен тұста терінің салқындауы немесе сұрлануы, ұйып қалуы және шаншуы. Бұл жүйке немесе қан тамырлар жарақаттанса, әлде қысылса орын алады.\r\n\r\nСынық терінің жарылуын туындатуы мүмкін. Кейбір жағдайларда сынған сүйек тері арқылы шығуы мүмкін. Жарақат аумағына бактериялар түсіп, терінің инфекциясымен қатар буынның немесе сүйектің терең инфекциясын туындатуы мүмкін.\r\n\r\nШығып кеткен сүйек сүйектің маңайындағы қан тамырларын, жүйкелерді, байламдарды, сіңірлерді және бұлшықетті де зақымдауы мүмкін. \r\n\r\nБайламдардың созылуы үлкен ісінуді туындатуы мүмкін. Оның салдарынан қосымша жасырын жарақатты анықтау қиынға соғады. Байламдардың созылуы шағын, орта, қатты болуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сізде аяқ-қолдың немесе буынның бұратылуының не олардың қалыпты жағдайдан жылжуын туындатқан жарақат болса, дереу дәрігерге көріну қажет болады.\r\n\r\nБайламдардың созылуы мен ажырауы тұрғысынан толығырақ мына сілтемеден оқысаңыз болады: http://www.zdrav.kz/node/8655 \r\n\r\nБуындардағы ауырсыну (әйелдерде | ерлерде)\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(537,'article','841','Тері инфекциясы','kz','2018-12-21 03:47:43','2018-12-21 03:46:00','__Тері инфекцияларының сипмтомдары__ мыналар:\r\n\r\n•	Ауырсынудың күшеюі, көгеру, қызару немесе сипап қарағанда терінің жылы болуы\r\n•	Инфекция аймағынан бөлінетін қызыл жолақтар.\r\n•	Красные полоски, расходящиеся от места инфицирования.\r\n•	Іріңнің немесе сарғыш түстес сұйықтықтың ағуы.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Бездердің үлкеюі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=841',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тері','y','   Тері инфекциясы __Тері инфекцияларының сипмтомдары__ мыналар:\r\n\r\n•	Ауырсынудың күшеюі, көгеру, қызару немесе сипап қарағанда терінің жылы болуы\r\n•	Инфекция аймағынан бөлінетін қызыл жолақтар.\r\n•	Красные полоски, расходящиеся от места инфицирования.\r\n•	Іріңнің немесе сарғыш түстес сұйықтықтың ағуы.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Бездердің үлкеюі. \r\n\r\nТері инфекцияларының сипмтомдары мыналар:\r\n\r\n•	Ауырсынудың күшеюі, көгеру, қызару немесе сипап қарағанда терінің жылы болуы\r\n•	Инфекция аймағынан бөлінетін қызыл жолақтар.\r\n•	Красные полоски, расходящиеся от места инфицирования.\r\n•	Іріңнің немесе сарғыш түстес сұйықтықтың ағуы.\r\n•	Дене қызуының көтерілуі\r\n•	Бездердің үлкеюі.\r\n\r\nИнфекция белгілері болса, дәрігеріңізбен кеңесіңіз. Дәрігер сіздің симптомыңызды бағалай алады және емдеу бойынша кеңес береді. Инфекцияны тез арада емдеу күрделі асқынуларды болдырмауы мүмкін.\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(538,'article','990','Eresekterdegi qyzbany emdeý','qz','2018-07-19 07:18:52','2018-07-19 07:14:00','Qyzba  - qandaı da bir aýrýǵa jaýap retinde dene temperatýrasynyń artýy.\r\n\r\nDene temperatýry 37,2 - 37,5 ° S-tan asqanda eresekterdegi qyzba  týraly aıtylady.\r\n\r\nBalalarda qyzba  bolýy týraly dene  temperatýrasy kelesi mánderden asqanda aıtylady:\r\n\r\n·         37,2 °C – qoltyq astynda ólshegende\r\n\r\n·         38 °C rektaldyq ólsheýde (tik ishekte)\r\n\r\n·         37,5 °C peroraldyq ólsheýde (aýyzda)','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=990',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','E','Eresekterdegi','y','   Eresekterdegi qyzbany emdeý Qyzba  - qandaı da bir aýrýǵa jaýap retinde dene temperatýrasynyń artýy.\r\n\r\nDene temperatýry 37,2 - 37,5 ° S-tan asqanda eresekterdegi qyzba  týraly aıtylady.\r\n\r\nBalalarda qyzba  bolýy týraly dene  temperatýrasy kelesi mánderden asqanda aıtylady:\r\n\r\n·         37,2 °C – qoltyq astynda ólshegende\r\n\r\n·         38 °C rektaldyq ólsheýde (tik ishekte)\r\n\r\n·         37,5 °C peroraldyq ólsheýde (aýyzda) Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n\r\nQyzba  - qandaı da bir aýrýǵa jaýap retinde dene temperatýrasynyń artýy.\r\n\r\nDene temperatýry 37,2 - 37,5 ° S-tan asqanda eresekterdegi qyzba  týraly aıtylady.\r\n\r\nBalalarda qyzba  bolýy týraly dene  temperatýrasy kelesi mánderden asqanda aıtylady:\r\n\r\n·         37,2 °C – qoltyq astynda ólshegende\r\n\r\n·         38 °C rektaldyq ólsheýde (tik ishekte)\r\n\r\n·         37,5 °C peroraldyq ólsheýde (aýyzda)\r\n\r\n\r\nTalqylaý\r\n\r\nDeneniń qalypty temperatýrasy kez kelgen ýaqytta ózgerýi múmkin.  Keshki ýaqytta ádette, joǵary bolady.  dene  temperatýrasyna áser etýi múmkin basqa  faktorlar:\r\n\r\n·         Áıelderde etekkir aınalymynyń ekinshi jartysynda dene temperatýrasy 1 nemese odan joǵary gradýsqa artady.\r\n\r\n·         Dene belsendiligi, kúshti  emotsııalar, tamaq ishý, jyly kıim, dárilik preparattar, bólmedegi joǵary temperatýra jáne joǵary ylǵaldylyq  dene temperatýrasynyń artýyna yqpal etedi.\r\n\r\nQyzba – organızmniń ınfektsııaǵa jaýap retinde qorǵanys serpini. Aýrý qozdyratyn bakterııalar  men vırýstardyń kópshiligi  37°S-tan asqan temperatýrada jaqsy damıdy. Qyzba  mıkroorganızmdermen kúresti kýálandyrǵanymen, ol organızmniń qorǵanysyna baǵyttalǵan.\r\n\r\nMıdyń qyzbadan zaqymdanýy ádette, dene temperatýrasy 42°S-qa deıin kóterilgenge deıin paıda bolmaıdy. Infektsııadan týyndaǵan qyzba emdeý bolmaǵanda dene temperatýrasynyń 41°C-tan artýymen sırek bolady.\r\n\r\nTúsiniksiz, birneshe kún men aptaǵa sozylatyn qyzba  aıqyn sebepsiz  qyzba atalady.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nKez kelgen ınfektsııa qyzbamen qosarlanýy múmkin. Keń taralǵandaryna jatatyndar:\r\n\r\n·         Kelesi ınfektsııalar: pnevmonııa, súıektiń qabynýy (osteomıelıt), appendıtsıt, týberkýlez, teriniń qabyný aýrýlary (tsellıýlıt) jáne menıngıt\r\n\r\n·         Respıratorlyq ınfektsııalar: sýyq tııý nemese tumaý tárizdi aýrýlar, angına (baspa), qulaq, muryn ınfektsııalary, ınfektsııalyq mononýkleoz jáne bronhıt\r\n\r\n·         Nesep shyǵarý joldarynyń ınfektsııasy\r\n\r\n·         Vırýstyq jáne bakterıaldyq gastroenterıt\r\n\r\nAýtoımmýndyq jáne qabyný aýrýlary da qyzbamen ótýi múmkin. Kelesi túrleri:\r\n\r\n·         Artrıt nemese dáneker tinniń aýrýlary: revmatoıdtyq artrıt jáne júıelik qyzyl jegi\r\n\r\n·         Oıyq jaraly  kolıt nemese Kron aýrýy\r\n\r\n·         Vaskýlıt nemese túıindi perıarterııt\r\n\r\nQyzba qaterli isiktiń alǵashqy sımptomy bolýy múmkin. Bul ásirese,  Hodjkın aýrýyna, hodjkındik emes lımfomaǵa jáne leıkemııaǵa tán.\r\n\r\nqyzbanyń  paıda bolýynyń basqa múmkin sebepteri:\r\n\r\n·         Trombylar nemese tromboflebıt\r\n\r\n·         dárilik preparattar, mysaly, keıbir antıbıotıkter, antıgıstamındik jáne qurysýǵa qarsy preparattar.\r\n\r\n\r\nÚıdegi kútim\r\n\r\nKeıde qarapaıym sýyq tııý nemese basqa vırýstyq ınfektsııa dene temperatýrasyn joǵarylatýy (38,9 - 40°C) múmkin. Bul árqashan aýyr aýrýdy nusqaı bermeıdi. Sonymen qatar, keıbir kúrdeli ınfektsııalar keıde qyzbasyz nemese dene temperatýrasynyń tómendeýimen ótýi múmkin.\r\n\r\nEger qyzba jeńil ótetin bolsa, basqa eshqandaı sımptomdar bolmasa, emdeý qajet bolmaıdy. Suıyqtyqty kóbirek iship, kóbirek demalyńyz.\r\n\r\nDene temperatýrasyn túsirýge tyrysqanda:\r\n\r\n·         qaltyraý bar bolsa, QYMTANBAŃYZ\r\n\r\n·         artyq kıim men kórpeni alyp tastańyz. Bólme temperatýrasy tym joǵary nemese tym tómen bolmaýy tıis. Jeńil kıim kıińiz jáne bir juqa kórpe jamylyńyz. Eger bólmede ystyq jáne qapyryq bolsa, jeldetkishti nemese kondıtsıonerdi qosyńyz.\r\n\r\n·          qyzbany túsirýge jyly vanna nemese gýbkamen súrtiný kómektesýi múmkin. Bul  protsedýralar dári qabyldaýdan keıin tıimdi, olaı bolmaǵanda, temperatýra qaıtadan kóterilýi múmkin.  \r\n\r\n·         Sýyq vanna QABYLDAMAŃYZ, muzdy nemese alkogolmen SÚRTINÝDI QOLDANBAŃYZ. Bul  protsedýralar terini salqyndatady, biraq, kóbinese, jaǵdaıdy ýshyqtyrady, sebebi, dirildi týyndatýy múmkin, osydan, dene temperatýrasy qaıtadan kóterilýi yqtımal.\r\n\r\nTómende dene temperatýrasyn túsirý úshin dárilerdi qabyldaý boıynsha keıbir usynystar berilgen:\r\n\r\n·         Atsetamınofen jáne ıbýprofen – ystyqty túsiretin preparattar. Keıde dárigerler eki preparatty da taǵaıyndaıdy.\r\n\r\n·         Atsetamınofendi ár 4-6 saǵat saıyn qabyldańyz. Preparattyń áreket etý mehanızmi mıdaǵy jylýdy retteý ortalyǵyna áser etýge negizdelgen.\r\n\r\n·         Ibýprofendi ár 6 - 8 saǵat saıyn qabyldańyz. 6 aılyq jasqa jetpegen sábılerge ıbýprofendi BERÝGE BOLMAIDY.\r\n\r\n·         Aspırın eresekterdegi qyzbany emdeý úshin tıimdi. Aspırındi balaǵa berý úshin aldyn ala dárigerdiń keńesin alý mindetti.\r\n\r\n qyzba kezindegi tamaqtaný jáne suıyqtyq ishý tártibi:\r\n\r\n·         Naýqastar suıyqtyqty kóp ishýi tıis. Sý, sorpa, shyryn usynylady.\r\n\r\n·         Tamaq ishýge shekteý qoıylmaıdy, biraq, tábet bolmasa ózińizdi tamaq ishýge májbúrlemeńiz.\r\n\r\n\r\nQashan dárigerge kóriný qajet\r\n\r\n103 telefony arqyly jedel járdemdi shaqyryńyz, eger ózińizde nemese qasyńyzdaǵy adamda qyzba jáne kelesi sımptomdardyń biri bolsa:\r\n\r\n·         Jeńil oıana almaý\r\n\r\n·         Estiń qalypty bolmaýy\r\n\r\n·         Júre almaý\r\n\r\n·         Tynys alýdyń qıyndaýy, muryn qýysyn tazartqannyń ózinde\r\n\r\n·         Erinniń, tildiń nemese tyrnaqtyń kógerýi\r\n\r\n·         Kúshti bas aýyrýy\r\n\r\n·         Moıynnyń qarysýy\r\n\r\n·         Talma.\r\n\r\nKelesi jaǵdaılarda shuǵyl túrde dárigerge kórinińiz:\r\n\r\n·         Dene temperatýrasy 40°C-tan artsa, jáne dári ishkende túspese.\r\n\r\n·         Qyzba 39°C deńgeıinde turaqtasa nemese odan ári ýshyqsa\r\n\r\n·         Qyzba 48-72 saǵattan artyq sozylsa.\r\n\r\n·         Qyzba aptanyń ishinde nemese odan uzaq ýaqyt boıy birde basylyp, birde joǵarylaıdy, dene temperatýrasy  asa joǵarylamasa da.\r\n\r\n·         Kúrdeli aýrý bar bolsa, mysaly, júrek aýrýy, mýkovıstsıdoz, ÓSOA (HOBL) nemese ókpeniń basqa sozylmaly aýrýlary.\r\n\r\n·         Qyzba kezinde bóritken nemese kógerý paıda bolsa.\r\n\r\n·         Nesep shyǵarýda aýyrsyný bolsa.\r\n\r\n·         Immýndyq júıede máseleler bolsa, (steroıdtarmen emdeý, súıek kemigin nemese aǵza almastyrǵannan keıingi jaǵdaı, kók baýyrdy alyp tastaý, AITV (VICh) - oń statýs, qaterli isikten emdelý tarıhy)\r\n\r\n·         Úshinshi álem elderine jaqynda sapar shegý\r\n\r\n\r\nDárigerge barýdan neni kútý qajet\r\n\r\nDáriger qyzbanyń sebebin anyqtaý úshin naýqasty qarap, tekseredi: terini, kózdi, qulaqty, muryndy, kómeıdi, keýdeni, ishti. \r\n\r\nEmdeý qyzbanyń uzaqtyǵy men sebebine, jáne basqa sımptomdaryna baılanysty.\r\n\r\nAýrýdy anyqtaý úshin kelesi tekserýlerdi ótkizý  qajet bolady:\r\n\r\n·         Qannyń jiktelgen taldaýy (OAK)\r\n\r\n·         Neseptiń jalpy taldaýy (OAM)\r\n\r\n·         Keýde qýysy aǵzalarynyń sholý rentgenografııasy.\r\n\r\n\r\nSınonımdary\r\n\r\nDene temperatýrasynyń artýy; Gıpertermııa; Pıreksııa.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(539,'article','1016','Kegel jattyǵýlary','qz','2018-07-24 05:29:17','2018-07-24 05:26:00','Kegel jattyǵýlary – nesepqaptyń, jatyr men toq ishektiń astyndaǵy bulshyq etterin nyǵaıtýǵa arnalǵan jattyǵýlar kesheni. Olar erlerge de, áıelderge de nesep shyǵýy jáne ishekti bosatý máselelerinde kómektese alady.\r\n\r\nMundaı máseleler qartaıǵanda, salmaq artqanda, júktilik pen bosanýdan keıin, qýyq asty bezine operatsııadan keıin (erlerde) nemese gınekologııalyq hırýrgııadan keıin (áıelderde) paıda bolýy múmkin. Nesep shyǵarý jáne ishekti bosatý máseleleri mıdyń aýrýlary nemese júıkelik buzylystary bar adamdarda da paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nKegel jattyǵýlaryn kez kelgen ýaqytta, otyrǵanda nemese jatqanda jasaı alasyz. Tamaq iship otyrǵanda, ústel basynda otyrǵanda, kólik júrgizýde, teledıdar aldynda demalyp otyrǵanda jasaı alasyz.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1016',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kegel','y','   Kegel jattyǵýlary Kegel jattyǵýlary – nesepqaptyń, jatyr men toq ishektiń astyndaǵy bulshyq etterin nyǵaıtýǵa arnalǵan jattyǵýlar kesheni. Olar erlerge de, áıelderge de nesep shyǵýy jáne ishekti bosatý máselelerinde kómektese alady.\r\n\r\nMundaı máseleler qartaıǵanda, salmaq artqanda, júktilik pen bosanýdan keıin, qýyq asty bezine operatsııadan keıin (erlerde) nemese gınekologııalyq hırýrgııadan keıin (áıelderde) paıda bolýy múmkin. Nesep shyǵarý jáne ishekti bosatý máseleleri mıdyń aýrýlary nemese júıkelik buzylystary bar adamdarda da paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nKegel jattyǵýlaryn kez kelgen ýaqytta, otyrǵanda nemese jatqanda jasaı alasyz. Tamaq iship otyrǵanda, ústel basynda otyrǵanda, kólik júrgizýde, teledıdar aldynda demalyp otyrǵanda jasaı alasyz. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n\r\nKegel jattyǵýlary – nesepqaptyń, jatyr men toq ishektiń astyndaǵy bulshyq etterin nyǵaıtýǵa arnalǵan jattyǵýlar kesheni. Olar erlerge de, áıelderge de nesep shyǵýy jáne ishekti bosatý máselelerinde kómektese alady.\r\n\r\nMundaı máseleler qartaıǵanda, salmaq artqanda, júktilik pen bosanýdan keıin, qýyq asty bezine operatsııadan keıin (erlerde) nemese gınekologııalyq hırýrgııadan keıin (áıelderde) paıda bolýy múmkin. Nesep shyǵarý jáne ishekti bosatý máseleleri mıdyń aýrýlary nemese júıkelik buzylystary bar adamdarda da paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nKegel jattyǵýlaryn kez kelgen ýaqytta, otyrǵanda nemese jatqanda jasaı alasyz. Tamaq iship otyrǵanda, ústel basynda otyrǵanda, kólik júrgizýde, teledıdar aldynda demalyp otyrǵanda jasaı alasyz.\r\n\r\n \r\nJattyqtyratyn bulshyq etti taýyp alý\r\n\r\nKegel jattyǵýlaryn oryndaý úshin nesep shyǵarýǵa yńǵaılanyp, ony ustaı turý qajet. Nesep shyǵarýǵa qatysatyn bulshyq etterdi bosańsytyp, odan keıin shıyryqtyrý qajet. Shıryqtyrý  qajet bolatyn bulshyq etterin durys tabý mańyzdy.\r\n\r\nKelesi joly nesep shyǵarý kezinde bul úrdisti tejep kórińiz. Áıelderde – inshektiń (qynaptyń), nesepqap pen aınalshyqtyń bulshyq etteriniń shıryǵyp, jıyrylǵandyǵyn seziný qajet.  Bul - jambas qýysy túbiniń bulshyq etteri. Eger olardyń shıryǵýyn sezinseńiz, jattyǵýdy durys oryndaǵansyz.  \r\n\r\nEger qajetti bulshyq etterdi shıryqtyratyndyǵyńyzǵa senimdi bolmasańyz:\r\n\r\n·         áıelder: saýsaqty inshekke (qynapqa) engizý qajet. Nesep shyǵarýdy toqtatqyńyz kelgendeı bulshyq etterdi shıryqtyryńyz, odan keıin bosańsytyńyz. Bulshyq etterdiń shıryǵyp, joǵary jıyrylýyn, odan keıin tómen túsýin sezinýińiz kerek.\r\n\r\n·         erler: saýsaqty tik ishekke engizý qajet. Nesep shyǵarýdy toqtatqyńyz kelgendeı bulshyq etterdi shıryqtyryńyz, odan keıin bosańsytyńyz. Bulshyq etterdiń shıryǵyp, joǵary jıyrylýyn, odan keıin tómen túsýin sezinýińiz kerek.\r\n\r\n \r\nKegel jattyǵýlaryn qalaı oryndaýǵa bolady\r\n\r\nDurys tehnıkasyn úırenip alǵannan keıin Kegel jattyǵýlaryn kúnine úsh ret oryndańyz:\r\n\r\n·         nesepqaptyń bos ekendigine kóz jetkizý qajet, odan keıin otyryńyz nemese jatyńyz.  \r\n\r\n·         Jambas qýysy túbiniń bulshyq etterin shıryqtyryńyz. 6 nemese 8-ge deıin sanańyz.\r\n\r\n·         Bulshyq etterdi bosańsytyp, 10-ǵa deıin sanańyz.\r\n\r\n·         10 retten, kúnine 3 ret qaıtalańyz (tańerteń, kúndiz jáne túnde).\r\n\r\nJattyǵýlardy oryndaý kezinde tereń tynys alyp, jaıbaraqttanyńyz. Ishtiń, bókseniń nemese keýdeniń bulshyq etteriniń shıryqpaýyna kóz jetkizińiz.\r\n\r\n4-6 aptadan keıin ózińizdi jaqsy sezinesiz, al sımptomdar azaıady. Jattyǵýlardy oryndaýdy jalǵastyryńyz, biraq, júktemeni arttyrmańyz. Tym kóp kúsh túsirmeńiz, sebebi, onda nesep shyǵarýda tym shıryǵýǵa nemese ishektiń oramdarynyń jyljyp ketýine aparýy múmkin.\r\n\r\nBirneshe eskertý:\r\n\r\n·         Kegel jattyǵýlaryn nesep shyǵarý kezinde aıyna eki ret qana oryndaýǵa bolady. Sebebi, jattyǵýlardy nesep shyǵarýmen qatar oryndaý uzaq ýaqytqa jambas túbi bulshyq etterin bosańsytýy múmkin.\r\n\r\n·         Kegel jattyǵýlaryn áıelderdiń durys oryndamaýy nemese tym kúshpen oryndaýy inshektik (qynaptyq) bulshyq etterdiń kúshti shıryǵýyna aparýy múmkin. Bul jynystyq qatynas kezinde aýyrsyný ákelýi múmkin.\r\n\r\n·         Jattyǵýlardy oryndaýdy toqtatqanda qaıtadan nesep ustamaýy bolýy múmkin. Sondyqtan, bastaǵannan keıin bul jattyǵýlardy ómir boıy udaıy oryndaý qajet.\r\n\r\n·         Jattyǵýlardy oryndaı bastaǵannan nesep ustamaý sımptomdarynyń azaıýyna deıin birneshe aı ótýi múmkin.\r\n\r\n \r\nDárigerge qashan kóriný qajet\r\n\r\nKegel jattyǵýlaryn  durys oryndaýyńyzǵa senimsiz bolsańyz, dárigerdiń kómegine júginińiz. Dáriger olardyń durys oryndalýyn teksere alady.\r\n\r\n \r\nSınonımdary\r\nJambas qýysy bulshyq etterin nyǵaıtýǵa arnalǵan jattyǵýlar; Jambas qýysy bulshyq etterine jattyǵýlar.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(540,'article','1058','Neseptiń júrmeýi','qz','2018-07-28 15:28:54','2018-07-28 15:24:00','Neseptiń júrmeýi – nesepqapta nesep bolǵanymen, ony shyǵarýǵa qabilettiń bolmaýy. Neseptiń júrmeýinde nesep shyǵarýdy bastaı almaısyz nemese nesepqapty tolyǵymen bosata almaısyz. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1058',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','N','Neseptiń','y','   Neseptiń júrmeýi Neseptiń júrmeýi – nesepqapta nesep bolǵanymen, ony shyǵarýǵa qabilettiń bolmaýy. Neseptiń júrmeýinde nesep shyǵarýdy bastaı almaısyz nemese nesepqapty tolyǵymen bosata almaısyz.  Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\n\r\nNeseptiń júrmeýi – nesepqapta nesep bolǵanymen, ony shyǵarýǵa qabilettiń bolmaýy. Neseptiń júrmeýinde nesep shyǵarýdy bastaı almaısyz nemese nesepqapty tolyǵymen bosata almaısyz.  \r\n\r\n\r\n\r\nNeseptiń óndirilýi\r\n\r\nNesep búırekte óndiriledi jáne nesepaǵar arqyly nesepqapqa túsip, jınaqtalady. Nesep qap – qýys, bulshyq ettik aǵza, nesep shyǵarý kanaly (nesepqapty syrtqy ortamen jalǵaıtyn tútik) arqyly  shyǵarylǵanǵa deıin neseptiń jınaqtaýyshy bolady.\r\n\r\n \r\nNeseptiń júrmeýiniń sımptomdary\r\n\r\n* Nesep shyǵarýdy bastaýdaǵy qıyndyqtar\r\n* Nesep qapty tolyǵymen bosata almaý\r\n* Neseptiń álsiz aǵyny\r\n* Kún barysynda neseptiń sál ustamaýy\r\n* Nesepqaptyń tolyqtyǵyn sezbeý\r\n* Ish qýysynyń qysymynyń artýy\r\n* Nesep shyǵarǵysy kelmeý\r\n* Nesepqaptan neseptiń jyljýy úshin kúsh salý\r\n* Nesep júrýiniń jıileýi\r\n* Nıktýrııa (túnine eki retten artyq nesep shyǵarý)\r\n \r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nNeseptiń júrmeýiniń eki negizgi sebebi bar: obstrýktıvti jáne obstrýktıvti emes. Obstrýktsııa - kedergi bolýynda (mysaly, búırektegi tas) nesep  - nesep shyǵarý jolymen erkin jyljı almaıdy. Neseptiń obstrýktıvti emes júrmeýi nesepqaptyń bulshyq etiniń álsizdiginde jáne julynnan nesepqapqa sıgnal berýge jaýapty nervterdiń zaqymdanýynda paıda bolýy múmkin. Eger bul nervter durys jumys istemeıtin bolsa, mı nesepqaptyń tolyqtyǵy týraly aqparat almaıdy.\r\n\r\nNeseptiń obstrýktıvti emes júrmeýiniń paıda bolýynyń jıi sebepteri:\r\n\r\n* Insýlt\r\n* Tabıǵı bosaný joldary arqyly bosaný\r\n* Jambas qýysynyń jaraqaty\r\n* Keıbir dárilerdi qabyldaýdan nemese anestezııadan keıin bulshyq etterdiń nemese nervterdiń qyzmetiniń buzylysy\r\n* Mıdyń nemese julynnyń zaqymdanýymen sátsizdik oqıǵalary\r\n​\r\nNeseptiń obstrýktıvti emes júrmeýi baılanysty bolýy múmkin:\r\n\r\n* Isikpen\r\n* Búırektegi nemese nesepqaptaǵy tastar\r\n* Erlerdegi qýyq asty beziniń ulǵaıýy     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(541,'article','1121','Tereń kóktamyrdyń trombozy','qz','2018-08-05 04:14:54','2018-08-05 04:07:00','Tereń kóktamyrdyń trombozy (TKT) – deneniń tereń kóktamyrynda trombylardyń (qan uıyndysy) túzilýimen sıpattalatyn aýrý. Bul trombylar ádette, aıaqtyń kóktamyrlarynda shoǵyrlanady. TKT keń taralǵan aýrý ekendigine qaramastan, ol asa qaýipti. Eger tromby ajyrap, qan aǵymymen jyljıtyn bolsa, ókpedegi qantamyrlaryn biteýi múmkin. Bul bitelý ókpe embolııasy atalady, ol ólim-jitimge aparýy yqtımal.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1121',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tereń','y','   Tereń kóktamyrdyń trombozy Tereń kóktamyrdyń trombozy (TKT) – deneniń tereń kóktamyrynda trombylardyń (qan uıyndysy) túzilýimen sıpattalatyn aýrý. Bul trombylar ádette, aıaqtyń kóktamyrlarynda shoǵyrlanady. TKT keń taralǵan aýrý ekendigine qaramastan, ol asa qaýipti. Eger tromby ajyrap, qan aǵymymen jyljıtyn bolsa, ókpedegi qantamyrlaryn biteýi múmkin. Bul bitelý ókpe embolııasy atalady, ol ólim-jitimge aparýy yqtımal. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nTereń kóktamyrdyń trombozy degenimiz ne?\r\n\r\n    \r\n\r\nTereń kóktamyrdyń trombozy (TKT) – deneniń tereń kóktamyrynda trombylardyń (qan uıyndysy) túzilýimen sıpattalatyn aýrý. Bul trombylar ádette, aıaqtyń kóktamyrlarynda shoǵyrlanady. TKT keń taralǵan aýrý ekendigine qaramastan, ol asa qaýipti. Eger tromby ajyrap, qan aǵymymen jyljıtyn bolsa, ókpedegi qantamyrlaryn biteýi múmkin. Bul bitelý ókpe embolııasy atalady, ol ólim-jitimge aparýy yqtımal.\r\n\r\n \r\nTereń kóktamyrdyń trombozynyń sımptomdary qandaı?\r\n\r\nKeıbir adamdarda aýrýdyń sımptomy bolmaýy múmkin. Kópshilikte bir nemese eki aıaqta da isiný bolady. Keıde naýqastar bir aıaǵynda aýyrsyný nemese shıryǵýdy sezinedi (turǵanda nemese júrgende paıda bolady). Sondaı-aq, aýyratyn aıaqtyń terisi ustaǵanda jyly nemese qyzyldaý túste bolady. Eger osy sımptomdardyń birin baıqasańyz, dárigerge kórinińiz.\r\n\r\n \r\nMende tereń kóktamyrdyń trombozynyń paıda bolý qaýpi bar ma?\r\n\r\nKelesi jaǵdaılarda TKT paıda bolýynyń joǵary qaýpi bar:\r\n\r\n* 60 jastan asqanda\r\n* Uzaq ýaqyt boıy qımyldamaǵanda, mysaly, ushaqta ushý, avtokólikte uzaq sapar shegý nemese operatsııadan keıin tósekte bolǵanda\r\n* Qannyń uıýynyń joǵary bolýymen sıpattalatyn tuqym qýalaıtyn aýrýda\r\n* Jaraqat nemese operatıvtik aralasýda, bul kezde deneniń belgili bir tustaryna qan kelýi azaıady\r\n* Júktilikte nemese jaqynda bosanǵanda\r\n* Artyq salmaq nemese semizdikte\r\n* Kóktamyrdyń varıkozdyq keńeıýinde\r\n* Qaterli isikte, odan emdelgenniń ózinde\r\n* Uryqtanýǵa qarsy tabletkalar qabyldaýda nemese gormondyq emdeýdi alýda, onyń ishinde, etekkir toqtaý shaǵynda sımptomdardy baqylaý úshin\r\n* Ortalyq kóktamyr kateteri qoıylǵanda.\r\n \r\nQatarynan  birneshe qaýip faktory oryn alǵanda tereń kóktamyrdyń trombozynyń paıda bolý qaýpi artady.\r\n\r\n \r\nDáriger tereń kóktamyrdyń trombozyn qalaı anyqtaıdy?\r\n\r\nDáriger  TKT anyqtaý úshin tekserýdi ótkizedi. Mysaly, ÝDT (ÝZI) – kóktamyrdaǵy qan aǵymyn baǵalaý úshin dybys tolqyndary qoldanylady, nemese venografııa – kóktamyrǵa boıaǵysh engiziledi, odan keıin trombyny tabý úshin rentgen sýretteriniń toptamasy túsiriledi.\r\n\r\n \r\nTereń kóktamyrdyń trombozyn emdeý úshin qandaı dárilik preparattar qoldanylady?\r\n\r\nTKT emdeýdiń negizgi maqsattary:\r\n\r\n* Trombynyń ósýin toqtatý\r\n* Trombynyń ajyraýynyń jáne qan aǵymy boıynsha ókpege jyljýynyń aldyn alý\r\n* Jańa trombylardyń túzilýiniń aldyn alý.\r\n \r\nTereń kóktamyrdyń trombozyn emdeý úshin dárilik preparattar qoldanylady. Keń taralǵan túrleri – antıkoagýlıanttar (qandy suıyltýǵa arnalǵan preparattar), mysaly, varfarın nemese geparın.\r\n\r\nAntıkoagýlıanttar qandy suıyltyp, trombylardyń túzilýiniń aldyn alady. Varfarındi tabletka túrinde, geparındi kóktamyr arqyly engizedi. Eger geparın qabyldaı almaıtyn bolsańyz, dáriger trombındi tejeýish atalatyn basqa antıkoagýlıant taǵaıyndaıdy.\r\n\r\n \r\nAntıkoagýlıanttardyń janama áseri qandaı?\r\n\r\nAntıkoagýlıanttar qan ketýin týyndatýy múmkin. Mysaly, terińizdi kesip alsańyz, qannyń baıaý uıýyn baıqaısyz. Sizde kógerý jeńil oryn alýy múmkin. Eger ádettegideı emes, nemese kúshti qan ketýi paıda bolsa, shuǵyl túrde dárigerge kóriný qajet.\r\n\r\nVarfarın týa bitetin aqaýlarǵa aparýy múmkin, sondyqtan, ony júkti áıelderge taǵaıyndaýǵa bolmaıdy.\r\n\r\nBasqa dárilik preparattar antıkoagýlıanttardyń jumysyna áser etýi múmkin. Eger antıkoagýlıant taǵaıyndalsa, jańa dáriler men dárýmenderdi qabyldaý úshin dárigermen keńesý qajet. K dárýmenine baı keıbir ónimder, mysaly, qoshqyl jasyl tústi kókónister de antıkoagýlıanttardyń jumysyna áser etýi múmkin.\r\n\r\n \r\nTereń kóktamyrdyń trombozyn emdeýde qandaı qosymsha ádister qoldanylady?\r\n\r\nEger qandy suıyltatyn preparattardy qabyldaı almasańyz, nemese antıkoagýlıanttar jumys istemese, dáriger qýys kóktamyrǵa súzgi qoıýdy usynady (deneniń tómengi bóliginen júrekke qaraı qandy qaıtaratyn negizgi kóktamyr). Bul súzgi qan aǵymynda jyljıtyn  trombyny ustap, onyń ókpege túsýiniń aldyn alady. Bul ádis ókpege tromb túsýi bolǵan naýqastarǵa usynylady.\r\n\r\nZaqymdanǵan aıaqty joǵary qoıý jáne qysý TKT kezindegi aýyrsynýdy jáne isinýdi azaıtýǵa kómektesedi. Dáriger tromb túzilgennen keıin isinýdi azaıtý úshin arnaıy qysatyn shulyqty kııýdi usynady. Bul shulyqtar aıaqty óksheniń tusynan bastap, tizege deıin qysyp turady.\r\n\r\n \r\nQalaı tereń kóktamyrdyń trombozynyń aldyn alýǵa bolady?\r\n\r\nUzaq ýaqyt qımyldamaǵannan keıin aıaq bulshyq etine jattyǵý jasańyz. Aıaqty sozyp, bulshyq etin azdap ýqalańyz. Ár  saǵat saıyn turyp,  azdap júrińiz. Otyrǵan kezde óksheni kóterip (baqaılar jer tireıdi), odan keıin baqaılardy kóterip (ókshe jer tireıdi), jattyǵý jasaý qajet.\r\n\r\nTósekten turyp, operatsııadan keıingi shamańyzdy baqylap, azdap júrińiz.\r\n\r\nOperatsııalardyń keıbir túrinen keıin trombynyń aldyn alatyn dárilerdi qabyldaý qajet.\r\n\r\nArterıaldyq qysymdy baqylap, temeki shekpeńiz, artyq salmaq bolsa, aryqtańyz. Joǵary arterıaldyq qysym, temeki shegý, artyq salmaq tereń kóktamyr trombozynyń damýyna beıim etedi.\r\n\r\n \r\nDárigerge qoıylatyn suraqtar\r\n\r\n* Mende tereń kóktamyr trombozy paıda bolýynyń asa yqtımal sebebi qandaı?\r\n* Trombozdy emdeýdiń qandaı túrin usynasyz? Dárilik preparattar? Operatsııa?\r\n* Mende ókpe embolııasy paıda bolýynyń qaýpi bar ma?\r\n* Bolashaqta jańa tromby túzilý qaýpi bar ma?\r\n* Trombylardyń aldyn alý úshin antıkoagýlıanttar qabyldaý qajet pe? Qanshalyqty uzaq?\r\n* Trombylardyń túzilý qaýpin azaıtý úshin ómir saltyn ózgertý qajet pe?\r\n* Maǵan sapar shegý qaýipsiz bolady ma?\r\n* Eger tereń kóktamyr trombozy bolsa, densaýlyqta basqa máseleler paıda bolady ma?    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(542,'article','1128','Tonzıllıt','qz','2018-08-05 10:27:18','2018-08-05 10:19:00','Tonzıllıt – tańdaı badamsha bezderiniń qabynýy.\r\n\r\nTańdaı badamsha bezderi– lımfoıdty tinniń jupty jınalýy (organızmniń qorǵanys serpini úshin jasýshalar óndiretin tin), jutqynshaqtyń (aýyz qýysynyń arty) jáne aýyz aýmaǵynda ornalasqan.\r\n\r\nJiti tonzıllıt – angına (baspa).','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1128',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tonzıllıt','y','   Tonzıllıt Tonzıllıt – tańdaı badamsha bezderiniń qabynýy.\r\n\r\nTańdaı badamsha bezderi– lımfoıdty tinniń jupty jınalýy (organızmniń qorǵanys serpini úshin jasýshalar óndiretin tin), jutqynshaqtyń (aýyz qýysynyń arty) jáne aýyz aýmaǵynda ornalasqan.\r\n\r\nJiti tonzıllıt – angına (baspa). Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nTonzıllıt – tańdaı badamsha bezderiniń qabynýy.\r\n\r\nTańdaı badamsha bezderi– lımfoıdty tinniń jupty jınalýy (organızmniń qorǵanys serpini úshin jasýshalar óndiretin tin), jutqynshaqtyń (aýyz qýysynyń arty) jáne aýyz aýmaǵynda ornalasqan.\r\n\r\nJiti tonzıllıt – angına (baspa).\r\n\r\n \r\n\r\nAdamnyń tamaǵy (alqymy) jutqynshaqtan jáne kómeıden turady. Jutqynshaq muryn qýysynyń, aýyz qýysynyń jáne kómeıdiń artynda ornalasqan. Jutqynshaq – as qorytý tútiginiń jáne tynys alý joldarynyń bóligi, bir jaǵynan, muryn men aýyz qýystaryn, basqa jaǵynan, óńesh pen kómeıdi jalǵastyratyn bólim. Kómeıge kirer tusta lımfoıdty túzilisterdiń tolyq sheńberi ornalasqan: tildiń badamshabezderi, eki tańdaı badamshabezi, eki tútiktik jáne jutqynshaqtyq bezder.\r\n\r\n \r\n \r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nKóbinese, tonzıllıt vırýstardan jáne bakterııalardan (streptokokk) týyndaıdy.\r\n\r\nKóbinese jiti túri bolady, keıde – mıkoplazmadan (jasýshalyq qabyrǵasyz bakterııalar) jáne hlamıdııadan (jasýsha ishilik mıkroorganızmder) týyndaýy múmkin.\r\n\r\nInfektsııanyń berilý joly – aýa arqyly, aýanyń quramynda qozdyrǵyshpen juqpalanǵan suıyqtyq (shań) bólshekteri bolady (aýa-tamshy joly). Infektsııanyń kózi - qozdyrǵyshpen juqpalanǵan adamdar (ınfektsııaǵa shaldyqqandar jáne tasymaldaǵyshtary).\r\n\r\nJiti tonzıllıt sozylmaly túrge ótip, kezeńdi asqynýy bolyp turýy múmkin. Sozylmaly tonzıllıt – ınfektsııany basqa aǵzalarǵa taratatyn ınfektsııa oshaǵy. Kóbinese, bul asqynýlar júrek pen búırekke qatysty bolady.\r\n\r\nSozylmaly tonzıllıttiń damý sebepteri:\r\n\r\n·      Angına (baspa) kezinde durys emdelmeý nemese emdelmeý;\r\n\r\n·      Murynnyń súıek qalqasynyń qısaıýynan, tómengi muryn keýiljiriniń ulǵaıýynan,  muryn polıpinen murynmen tynys alýdyń buzylýy;\r\n\r\n·      álsiregen organızm;\r\n\r\n·      basqa sozylmaly aýrýlardyń bolýy;\r\n\r\n·      mańyndaǵy aǵzalardaǵy ınfektsııa oshaǵynyń bolýy (gaımorıt);\r\n\r\n·      allergııalyq jaǵdaı.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\n·         jutýdyń qıyndaýy\r\n\r\n·         kómeıdegi aýyrsyný – 48 saǵattan artyq sozylady, jáne aıtarlyqtaı jaısyzdyq pen mazasyzdaný týyndatady\r\n\r\n·         ıek pen alqym aýmaǵynda titirkenis\r\n\r\n·         qulaqta aýyrsyný\r\n\r\n·         bas aýyrýy\r\n\r\n·         qyzba, qaltyraý\r\n\r\n\r\nDıagnostıka\r\n\r\nDáriger tonzıllıtti anyqtaý úshin shaǵymdardy, aýrýdyń tarıhyn, qaraý men bakterıologııalyq zertteýdiń zerthanalyq kórsetkishterin (qozdyrǵyshyn zertteý) taldaıdy. Angınanyń (baspanyń) túri men satysyn  otorınolarıngolog (LOR-dáriger) anyqtaıdy.\r\n\r\nQaraǵan kezde badamshabezderdiń qyzarǵandyǵy, birshama ulǵaıýy kórinedi. Jáne sol mańdaǵy lımfa túıinderiniń ulǵaıýy da baıqalýy múmkin. Qyzaryp, ulǵaıǵan badamshabezderde sary-aqshyl óńez bolady, keıde biryńǵaı tutas óńez baıqalady. Keıde (sırek) badamshabezdiń bóliginiń irińdi ózgerisi bolýy múmkin.\r\n\r\nBalalarda kómeıdiń artqy jaǵynda shaǵyn qyzyl kópirshikter baıqalýy yqtımal.\r\n\r\n\r\nEmdeý\r\nUlǵaıǵan badamshabezder aýyrsyný nemese basqa másele ákelmese, arnaıy emdeýdi qajet etpeıdi.\r\n\r\nEger tekserýde streptokokk sekildi bakterııa anyqtalsa, dáriger antıbıotık taǵaıyndaıdy. Antıbıotık qabyldamaǵan jaǵdaıda streptokokkty angına (baspa) qaıtalanýy múmkin.\r\n\r\nKelesi keńester angınada (baspada) jaqsy sezinýge kómektesedi:\r\n\r\n* salqyn suıyqtyq ishý nemese jemisti balmuzdaq sorý qajet\r\n* jyly suıyqtyq (ystyq emes) ishýge de bolady\r\n* kómeıdi jyly tuzdy eritindimen shaıý qajet\r\n* kómeıdiń aýyrsynýyn basatyn arnaıy pastıla (soratyn tabletkalar) sorýǵa bolady (kishkentaı balalar qaqalyp qalmaý úshin abaılap berý qajet)\r\n* aýyrsynýdy jáne qyzýdy basý úshin (temperatýrany) qabynýǵa qarsy quraldardy qabyldaý qajet, olardyń negizinde – atsetomınofen nemese ıbýprofen bolady. Balalarǵa aspırın berý usynylmaıdy, Reıe sındromy damýynyń qaýpi saldarynan.\r\nUdaıy angına (baspa) qaıtalanatyn adamdarǵa tonzılektomııa – badamshabezdi alyp tastaıtyn LOR operatsııa usynylady.\r\n\r\n \r\nAýrýdyń boljamy\r\n\r\nÁdette, tonzıllıttiń sımptomdary emdeý bastalǵannan keıin 2 nemese 3 kúnnen keıin ótedi. Jiti tonzıllıtti durys emdemese nemese múlde emdemese, sozylmaly túrge ótetindigin este ustaý qajet!\r\n\r\n \r\nMúmkin asqynýlary\r\n\r\nsýsyzdaný jáne suıyqtyqty jutýdyń qıyndaýy\r\nbadamshabez isingennen tynys alý joldarynyń bitelýi\r\nbadamshabezdiń artynda kómeıdiń ár jerindegi perıtonzıllıarlyq abstsess (kómeı tinderinde iriń jınalýy)\r\nPoststreptokokktyq glomerýlonefrıt (streptokokktan týyndaǵan búırek zaqymdanýy)\r\nRevmatızm nemese júrektegi basqa máseleler\r\n \r\n\r\nQashan dárigerge kóriný qajet\r\n\r\nDárigerge kórinińiz, eger:\r\n\r\n* Temperatýra bolsa, ásirese, 38 ° S jáne odan joǵary\r\n* Kómeıdiń artqy jaǵynda iriń bolsa\r\n* Qyzyl bóritken, teri qyrtysyndaǵy qyzarý\r\n* Jutýdyń nemese tynys alýdyń  kúshti qıyndaýy\r\n* Moıyn aýmaǵyndaǵy lımfa túıinderiniń isinýi nemese ulǵaıýy.\r\n \r\nAqparat kózi: AQSh Ulttyq densaýlyq ınstıtýttarynyń málimetter qory:\r\n\r\nhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001043.htm\r\n\r\nMaterıaldy daıyndaǵandar: Alnara Kýdaıbergenova, HealthSity jobasynyń derbes úılestirýshisi;  Kýanysh Ormanov, HealthSity jobasynyń derbes úılestirýshisi.\r\n\r\nRedaktsııalyq alqa:\r\n\r\nAlmaz Sharman, medıtsına professory\r\n\r\nLázat Aqtaeva, m.ǵ.d.\r\n\r\nShyńǵys Jumaǵulov, zdrav.kz portalynyń kontent-menedjeri.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(543,'article','1289','Esirtki jáne ishimdikten bastartý sındromy','qz','2018-10-05 10:47:24','2018-10-05 10:46:00','__Bastartý sındromy__ - ádetke aınalǵan alkogoldi nemese esirtkini paıdalanýdy toqtatýdan keıin paıda bolatyn jaǵymsyz fızıkalyq nemese psıhıkalyq ózgeris. Munyń sımptomdary birneshe kúnge sozylýy múmkin jáne júrek aıný, qusý, sharshaǵyshtyq, mazasyzdaný, bir ornynda otyra almaý, qobaljýshylyq sııaqty jaǵdaılar oryn alady.\r\n \r\nBastartý sındromynyń sımptomdary alkogoldi nemese esirtkini shamadan tys qoldanǵannyń áserinen  paıda bolady.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1289',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','E','Esirtki','y','   Esirtki jáne ishimdikten bastartý sındromy __Bastartý sındromy__ - ádetke aınalǵan alkogoldi nemese esirtkini paıdalanýdy toqtatýdan keıin paıda bolatyn jaǵymsyz fızıkalyq nemese psıhıkalyq ózgeris. Munyń sımptomdary birneshe kúnge sozylýy múmkin jáne júrek aıný, qusý, sharshaǵyshtyq, mazasyzdaný, bir ornynda otyra almaý, qobaljýshylyq sııaqty jaǵdaılar oryn alady.\r\n \r\nBastartý sındromynyń sımptomdary alkogoldi nemese esirtkini shamadan tys qoldanǵannyń áserinen  paıda bolady.\r\n Bastartý sındromy - ádetke aınalǵan alkogoldi nemese esirtkini paıdalanýdy toqtatýdan keıin paıda bolatyn jaǵymsyz fızıkalyq nemese psıhıkalyq ózgeris. Munyń sımptomdary birneshe kúnge sozylýy múmkin jáne júrek aıný, qusý, sharshaǵyshtyq, mazasyzdaný, bir ornynda otyra almaý, qobaljýshylyq sııaqty jaǵdaılar oryn alady.\r\n \r\nBastartý sındromynyń sımptomdary alkogoldi nemese esirtkini shamadan tys qoldanǵannyń áserinen  paıda bolady.\r\n \r\nAlkogolden bas tartý sındromynyń sımptomdary  keıin 4-12 saǵattan soń nemese sońǵy ishken kúninen, birneshe kúnge deıin qoldanbaı júrgende paıda bolady. Alkogolge qanshalyqty táýeldi bolsa,  bas tartý sındromnyń sımptomdary da sonshalyqty aýyr soǵady (ony elirme deıdi). Elirme kezinde kózdik jáne qulaqtyq gallıýtsınatsııa, ashýshańdylyq jáne shatasý, dirildeý jáne talma sııaqty belgiler baıqalady. Elirmeni emdemese, keıbir jaǵdaılarda ólimge ákep soqtyrýy múmkin.\r\n \r\nEsirtkiden bastartý sındromynyń sımptomdary esirtkige táýeldiliktiń túrlerine baılanysty bolady. Jalpy sımptomdary júrek aıný, qusý, ishtiń aýyrsynýy, talma bolyp tabylady.\r\n \r\nAlkogolden jáne esitrkiden bas tartý sındromy kezinde emdelý úshin dári-dármek nemese oryn aýystyrýshy terepııa qoldansa bolady. Alkogolızmde jáne esirtki qabyldaý kezinde kóbinese emi retinde reabılıtatsııa paıdalanylady.\r\n \r\nTegter: \r\n\r\nbas tartý sındromy\r\nalkogoldi ıntoksıkatsııa\r\ngallıýtsınatsııa\r\ntalma\r\nQaltyraý\r\nesirtki\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(544,'article','1340','Ókpe arterııasynyń embolııasy','qz','2018-10-30 08:23:36','2018-10-30 08:22:00','Ókpe tamyrlarynyń embolııasy – ókpe arterııasyndaǵy qan aǵysynyń aıaqasty bitelip qalýy. Bitelip qalý (embol) arterııada qan uıyp qalǵannan, amnıotıkalyq suıyqtyq nemese maı jınalyp qalǵannan paıda bolady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1340',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','O','Ókpe','y','   Ókpe arterııasynyń embolııasy Ókpe tamyrlarynyń embolııasy – ókpe arterııasyndaǵy qan aǵysynyń aıaqasty bitelip qalýy. Bitelip qalý (embol) arterııada qan uıyp qalǵannan, amnıotıkalyq suıyqtyq nemese maı jınalyp qalǵannan paıda bolady. Ókpe tamyrlarynyń embolııasy – ókpe arterııasyndaǵy qan aǵysynyń aıaqasty bitelip qalýy. Bitelip qalý (embol) arterııada qan uıyp qalǵannan, amnıotıkalyq suıyqtyq nemese maı jınalyp qalǵannan paıda bolady.\r\n\r\nAıaqtyń tereń venasyna qan uıyp qalýy - ókpe arterııasy embolııasynyń keń taralǵan sebebine jatady. Aıaqtyń tereń venasyna uıyp qalǵan qan ókpe arterııasyna baǵyttalady da, sol joldaǵy qan aǵysyna tyǵyndalyp qalady.\r\n\r\nÓkpe arterııasynyń embolııasy ólimge aparatyn aýyr jaǵdaılarǵa jatady.\r\nÓkpe arterııasy embolııasynyń mynadaı sımptomdary bolady:\r\n•	Keýde óte qatty aýyrady;\r\n•	Entigý paıda bolady;\r\n•	Terek jótel paıda bolyp, keýdeniń aýrýy kúsheıedi;\r\n•	Qan aralas qaqyryq shyǵady;\r\n•	Júrek soǵysynda uzaq úzilister oryn alady;\r\n•	Terleý;\r\n•	Mazasyzdaný.\r\n\r\nÓkpe arterııasynyń embolııasynan aıyǵý úshin emhanada, baqylaýda emdelý kerek. Bolashaqta  qan uıýyn toqtatý úshin, trombtarmen aralastyrý úshin ottegi men antıkoagýlıanttardy qoldanady.\r\n\r\nTegter:\r\nókpe arterııasynyń embolııasy \r\nembolııanyń sımptomdary\r\ntahıkardııa \r\nkeýdedegi aýyrsyný \r\nentigý\r\nqorqynysh\r\nmazasyzdaný\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(545,'article','1357','Aıaqtyń bas barmaq býrsıti ','qz','2018-11-12 08:28:52','2018-11-12 08:23:00','Aıaqtyń bas barmaq býrsıti (býynaralyq qaltanyń qabynýy) – bul bas barmaqtyń basqa saýsaqtardan qarama-qarsy jaqqa qaraı aýytqýy. Bul aıaqtyń bas barmaǵynyń ústińgi jaǵyna dóńestiń túzilýimen sıpattalady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1357',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aıaqtyń','y','   Aıaqtyń bas barmaq býrsıti  Aıaqtyń bas barmaq býrsıti (býynaralyq qaltanyń qabynýy) – bul bas barmaqtyń basqa saýsaqtardan qarama-qarsy jaqqa qaraı aýytqýy. Bul aıaqtyń bas barmaǵynyń ústińgi jaǵyna dóńestiń túzilýimen sıpattalady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nAıaqtyń bas barmaq býrsıti (býynaralyq qaltanyń qabynýy) – bul bas barmaqtyń basqa saýsaqtardan qarama-qarsy jaqqa qaraı aýytqýy. Bul aıaqtyń bas barmaǵynyń ústińgi jaǵyna dóńestiń túzilýimen sıpattalady.\r\n \r\nTaban súıekteri bir-birinen erekshelenip tur.\r\n\r\nSebepteri \r\nAıaqtaǵy bas barmaq býrsıti kóbinese áıelderde kezdesedi. Býrsıtiń túzilýi týa bitken býyn patologııasynan bolady.\r\nBiz óksheli aıaq kıimder men tar baıpaqtardy kıgennen  de aıaqtaǵy bas barmaq býrsıti damıdy.\r\nAýrýdyń órshýine qaraı (tómpeshiktiń ósýi kezinde) býyn qaltashyǵy suıyqtyqqa tolady. Sonyń áserinen bas barmaqta aýyrsyný paıda bolady.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Teri qyzarady, aıaqtaǵy bas barmaqtyń ústingi jaǵynda múıizgekter paıda bolady;\r\n•	Bas barmaqtyń súıegi jaraqattanady;\r\n•	Aıaq kıim kıgende  aýyrady;\r\n•	Bas barmaq qarama-qarsy jaqqa aýytqıdy.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger ádette, tekserý barysynda aıaqtaǵy bas barmaq býrsıtin anyqtaıdy.\r\nRengen aıaqtaǵy bas barmaq býynynyń qısaıyp, ornyǵyp qalǵanyn anyqtaıdy. Keı jaǵdaıda artrıt dıagnostıkalanýy múmkin. \r\n\r\nEmdeý \r\nEger aıaqtaǵy bas barmaq býrsıti birinshi ret mújile bastasa, onda aıaqty muqııat kútimildeý kerek.\r\n•	Aıaǵyńyzǵa yńǵaıly, keń baıpaq kıińiz. Kóp jaǵdaıda osylaı jasaý máseleni sheship, keıinirek emdeýdi qajet etpeýi múmkin.\r\n•	Arnaı yńǵaılastyrylǵan ortopedııalyq kıimderdi paıdalanyńyz: júnnen toqylǵan baıpaqtardy kıińiz, nemese ár saýsaqqa jeke-jeke kıiletin kergish dep atalatyn arnaıy quraldardy paıdalanyńyz.\r\n•	Úıde júrgende dombyqtar qajalmas úshin aıaq kıimniń nemese baıpaqtyń dombyqqa týra kelgen jeren tesip qoıyńyz.\r\nBýrsıtter men óspeler qatty damyp ketkende hırýrgııalyq jolmen sheshýge týra keledi. Ota jasaǵanda, qısaıǵan basbarmaqty túzep, artyq tompıyp shyqqan súıekti kesip alyp tastaıdy. Bul aýrýdy emdeý úshin júzdegen ártúrli jedel ádister bar.\r\n\r\nBoljamy\r\nBýrsıt paıda bolǵan aıaǵyńyzdy barynsha kútimildeńiz, jáne aqaý paıda bola bastaǵanda emin dereý qolǵa alyńyz. Eresekterdi emdegennen qaraǵanda jasóspirimderdi emdegen qıynǵa soǵady.\r\nAıaqtaǵy bas barmaq býrsıtiniń aýrýyn basý úshin, naýqastarǵa jedel em qabyldaǵan áldeqaıda jeńil bolmaq. Naýqastardy hırýrgııalyq jolmen emdegennen keıin, zamanaýı túrli aıaqkıimder kıgende býrsın kóp mazalaı bermeıdi.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nAıaqtaǵy bas barmaǵyńyzda býrsıt paıda bolǵan kezde, mynadaı jaǵdaılarǵa baılanysty dárigerge qaralsańyz bolady:\r\n•	Keń aıaq kıim kıseńizde aıaǵyńyzdyń aýrýy basylmasa;\r\n•	Aýrý sizdiń qalypty ómir súrý daǵdyńyzǵa kedergi keltirip jatsa;\r\n•	Qandaı da bir ınfektsııa baıqala bastasa ( mysaly, qyzarý nemese isiný), ásirese siz aqqan bolsańyz.\r\n\r\nAldyn alý \r\nTar, qysatyn aıaq kıim kımeńiz\r\n\r\nSınonımderi\r\nHallux valgus nemese bas barmaqtyń valgýstyq aqaýy\r\n\r\nTegter: \r\njúrgende aýyrsyný\r\nisiný\r\naıaqtǵy bas barmaqta qyzarǵan isik paıda bolýy baıqalady\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(546,'article','1358','Vırýstyq gepatıtter, baýyrdyń jedel aýrýlary','qz','2018-11-12 08:38:06','2018-11-12 08:30:00','Baýyr aǵzadaǵy qorekti qorytýǵa kómektesedi, denedegi ál-qýatty saqtap turýǵa, zııandy qaldyqtardan zalalsyzdandyrýǵa atsalysady. Al gepatıt  - baýyrdyń qalypty jumysyna zııanyn tıgizetin aýrý. Bul aýrý baýyrda tyrtyq tinderdiń túzelýine ákeledi, ony «tsırroz» dep ataıdy. Keıde gepatıt pen tsırrozdyń saldary qaýipti isikke (rak) ulasady. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1358',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','V','Vırýstyq','y','   Vırýstyq gepatıtter, baýyrdyń jedel aýrýlary Baýyr aǵzadaǵy qorekti qorytýǵa kómektesedi, denedegi ál-qýatty saqtap turýǵa, zııandy qaldyqtardan zalalsyzdandyrýǵa atsalysady. Al gepatıt  - baýyrdyń qalypty jumysyna zııanyn tıgizetin aýrý. Bul aýrý baýyrda tyrtyq tinderdiń túzelýine ákeledi, ony «tsırroz» dep ataıdy. Keıde gepatıt pen tsırrozdyń saldary qaýipti isikke (rak) ulasady.  Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nJalpy aqparat\r\nBaýyr aǵzadaǵy qorekti qorytýǵa kómektesedi, denedegi ál-qýatty saqtap turýǵa, zııandy qaldyqtardan zalalsyzdandyrýǵa atsalysady. Al gepatıt  - baýyrdyń qalypty jumysyna zııanyn tıgizetin aýrý. Bul aýrý baýyrda tyrtyq tinderdiń túzelýine ákeledi, ony «tsırroz» dep ataıdy. Keıde gepatıt pen tsırrozdyń saldary qaýipti isikke (rak) ulasady. \r\n\r\nSebepteri\r\nÁdette gepatıt – vırýstan paıda bolady. Biraq, aýrýdyń salmaǵy,  qandaı vırýstan paıda bolǵandyǵyna baılanysty. Sebebi birneshe túrli vırýstyq gepatıtter bar: A gepatıti, V gepatıti, sonymen qatar S gepatıti.  Zııandy esirkilik dári-dármekter men alkogoldik  ishimdikter de gepatıttiń qozdyrýshysy bola aladay. A gepatıti keıde aǵzadaǵy tól jasýshalarǵa keń kólemde shabýyldaıdy. Biraq, siz arnaıy ekpelerdiń kómegimen ózińizdi birneshe vırýstyq formdardan qorǵaı alasyz. Keı jaǵdaıda gepatıt ózdiginen de joıylyp ketedi. Alaıda ondaı qýantarlyq jaıt bolmaı jatsa, dárilerdiń kómegine júginesiz.  Keıde gepatıt ómir boıy aıyqpas indet bolyp jabysady.\r\n\r\nSımptomdary\r\nKeıbir adamdarda gepatıt aýrýy sımptomsyz damıdy. Al keı adamdardy mynadaı jaıttar mazalaýy múmkin:\r\n•	Tábet joǵalý;\r\n•	Júrek aıný jáne qusý;\r\n•	Dıareıa (ish ótý);\r\n•	Nesep kúńgirtenip, nájis suıylyp ketedi;\r\n•	Asqazannyń aýrýy;\r\n•	Teri sarǵaıyp, sheldenip ketý.\r\n\r\nQosymsha aqparatty myna siltemeden alsańyzdar bolady:\r\nGepatıt A: http://www.zdrav.kz/node/323\r\nGepatıt V: http://www.zdrav.kz/node/324\r\nGepatıt S: http://www.zdrav.kz/node/322\r\n\r\nTegter: \r\nbaýyrdyń úlkeıýi\r\nasqazannyń aýrýy\r\nneseptiń kúńgirttenýi\r\nsarǵyshtaný\r\nantıvırýstyq dáriler taǵaıyndaý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(547,'article','1372','Moıyn bulshyqetteriniń siresýi ','qz','2018-11-15 05:11:33','2018-11-15 05:09:00','Moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa sımptomdar bolmaǵan jaǵdaıda, uıqy kezinde durys jatpaı qalýynan nemese kompıýter aldynda uzaq ýaqyt otyrýdan paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq, moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa da sımptomdarmen qatar kórinýi múmkin, bul jaǵdaıda naýqastyń shaǵymy mańyzdy kórinis tabady . Mysaly, menıngıt – moıyn bulshyqetteriniń siresýimen, bas aýrýymen jáne qaltyraýmen kórinedi','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1372',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Moıyn','y','   Moıyn bulshyqetteriniń siresýi  Moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa sımptomdar bolmaǵan jaǵdaıda, uıqy kezinde durys jatpaı qalýynan nemese kompıýter aldynda uzaq ýaqyt otyrýdan paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq, moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa da sımptomdarmen qatar kórinýi múmkin, bul jaǵdaıda naýqastyń shaǵymy mańyzdy kórinis tabady . Mysaly, menıngıt – moıyn bulshyqetteriniń siresýimen, bas aýrýymen jáne qaltyraýmen kórinedi Moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa sımptomdar bolmaǵan jaǵdaıda, uıqy kezinde durys jatpaı qalýynan nemese kompıýter aldynda uzaq ýaqyt otyrýdan paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nSondaı-aq, moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa da sımptomdarmen qatar kórinýi múmkin, bul jaǵdaıda naýqastyń shaǵymy mańyzdy kórinis tabady . Mysaly, menıngıt – moıyn bulshyqetteriniń siresýimen, bas aýrýymen jáne qaltyraýmen kórinedi.\r\n\r\nNe isteý qajet\r\n\r\nEger balańyzda moıyn bulshyqetteriniń siresýi jáne moıyn aýmaǵynda aýyrsyný sezimi bolyp, biraq ta qaltyraý nemese basqa da sımptomdary bolmasa, onda:\r\n\r\n* Moınyna jyly, ylǵaldy kompress basyńyz\r\n* Aýyrsyný sezimin basý úshin balańyzǵa atsetamınofen nemese ıbýprofen berińiz\r\n* Sımptomdar basylmaǵan jaǵdaıda dárigerge qaralyńyz\r\n\r\nEger balańyzda moıyn bulshyqetteriniń siresýi jáne kelesi jaǵdaılardyń bireýi anyqtalsa, dereý medıtsınalyq kómekke júginińiz:\r\n\r\n* Jaqyn arada bolǵan jaraqat\r\n* Sońǵy aı aralyǵy kene tisteýi bolsa\r\n* Bezgek (nárestelerde dene temperatýrasy qalyptydan tómen bolýy)\r\n* Sharshaǵyshtyq, uıqyshyldyq nemese álsireý\r\n* Qozǵyshtyqtyń joǵarlaýy\r\n* Turaqty bas aýrýy\r\n* Qusý\r\n* Kózdiń jaryqqa degen sezimtaldyǵy\r\n* Teri bórtpeleri\r\n* Tumaýǵa tán sımptomdar\r\n* Náresteder úshin: álsiz emýi, qatty daýystap jylaý, eńbeginiń isýi\r\n\r\nAldyn alýdy qarastyryńyz!\r\n\r\n* Immýnızatsııany ýaqytyly jasatyńyz, ásirese mınıngıtke qarsy vaktsınany.\r\n* Kenelerden qorǵanýdan jándikterge qarsy repellentter jaqsy kómektesedi (dıetıltolýamıd kontsentratsııasy 10-30%-dan aspaıtyn); balalar men úı janýarlarynda kenelerdiń bar-joǵyn jıi tekserý; keneler shoǵyrlanǵan aımaqta uzyn shalbar men kóılek kııý.\r\n* Balalardyń moınyna jaraqat ákelý qaýpi joǵary oıyndar men jabdyqtardan balardy aýlaq ustańyz.\r\n \r\nDerekkóz: http://kidshealth.org/en/parents/stiff-neck-sheet.html\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(548,'article','1374','Revmatızm ','qz','2018-11-15 05:19:38','2018-11-15 05:19:00','__Revmatızm__ – dáneker tinniń streptokokktyq bakterııalarynyń A tobynyń belgili shtammdarymen júıeli zaqymdaný nátıjesinde bolatyn, streptokokktyq ınfektsııalar týdyratyn, kóbinese streptokokkpen shaqyrylǵan baspadan (angınadan) emdelmegennen paıda bolatyn ınfektsıondy-allergııalyq aýrý. Baspany durys emdeý revmatızmniń damýyna jol bermeıdi. Sondaı-aq, bul jerde tuqym qýalaý faktory da mańyzdy ról atqarady.\r\n\r\nÁsirese júrek-qan tamyr júıesi – júrek zaqymdalady (júrektiń revmatıkalyq aqaýy). Revmatızm artrıttiń sımptomdaryn týdyryp, býyndarǵa áser etedi, sonymen qatar terilerge jáne basqa dene músheleri men tinderine de áser etýi múmkin. Revmatızmnen týyndaǵan zaqymdanýlardyń kópshiligi ýaqytsha bolyp tabylady. Biraq júrek zaqymdalsa, ol turaqty sıpatqa ıe bolyp qalady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1374',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','R','Revmatızm','y','   Revmatızm  __Revmatızm__ – dáneker tinniń streptokokktyq bakterııalarynyń A tobynyń belgili shtammdarymen júıeli zaqymdaný nátıjesinde bolatyn, streptokokktyq ınfektsııalar týdyratyn, kóbinese streptokokkpen shaqyrylǵan baspadan (angınadan) emdelmegennen paıda bolatyn ınfektsıondy-allergııalyq aýrý. Baspany durys emdeý revmatızmniń damýyna jol bermeıdi. Sondaı-aq, bul jerde tuqym qýalaý faktory da mańyzdy ról atqarady.\r\n\r\nÁsirese júrek-qan tamyr júıesi – júrek zaqymdalady (júrektiń revmatıkalyq aqaýy). Revmatızm artrıttiń sımptomdaryn týdyryp, býyndarǵa áser etedi, sonymen qatar terilerge jáne basqa dene músheleri men tinderine de áser etýi múmkin. Revmatızmnen týyndaǵan zaqymdanýlardyń kópshiligi ýaqytsha bolyp tabylady. Biraq júrek zaqymdalsa, ol turaqty sıpatqa ıe bolyp qalady. \r\nRevmatızm – dáneker tinniń streptokokktyq bakterııalarynyń A tobynyń belgili shtammdarymen júıeli zaqymdaný nátıjesinde bolatyn, streptokokktyq ınfektsııalar týdyratyn, kóbinese streptokokkpen shaqyrylǵan baspadan (angınadan) emdelmegennen paıda bolatyn ınfektsıondy-allergııalyq aýrý. Baspany durys emdeý revmatızmniń damýyna jol bermeıdi. Sondaı-aq, bul jerde tuqym qýalaý faktory da mańyzdy ról atqarady.\r\n\r\nÁsirese júrek-qan tamyr júıesi – júrek zaqymdalady (júrektiń revmatıkalyq aqaýy). Revmatızm artrıttiń sımptomdaryn týdyryp, býyndarǵa áser etedi, sonymen qatar terilerge jáne basqa dene músheleri men tinderine de áser etýi múmkin. Revmatızmnen týyndaǵan zaqymdanýlardyń kópshiligi ýaqytsha bolyp tabylady. Biraq júrek zaqymdalsa, ol turaqty sıpatqa ıe bolyp qalady.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(549,'article','1382','Qan uıýynyń buzylýy','qz','2018-11-16 04:12:02','2018-11-16 04:00:00','Qan uıýynyń buzylýy - bul aǵzadaǵy trombtardyń qalyptasý protsessiniń  buzylýynan týyndaıtyn  aýrýlar toby. Bul buzylystardyń saldarynan jaraqat alǵannan keıin aýyr jáne sozylmaly qan ketýler oryn alýy múmkin. Sondaı-aq, eshqandaı sebepiz qan ketý jaǵdaılary da oryn alýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1382',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qan','y','   Qan uıýynyń buzylýy Qan uıýynyń buzylýy - bul aǵzadaǵy trombtardyń qalyptasý protsessiniń  buzylýynan týyndaıtyn  aýrýlar toby. Bul buzylystardyń saldarynan jaraqat alǵannan keıin aýyr jáne sozylmaly qan ketýler oryn alýy múmkin. Sondaı-aq, eshqandaı sebepiz qan ketý jaǵdaılary da oryn alýy múmkin. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nQan uıýynyń buzylýy - bul aǵzadaǵy trombtardyń qalyptasý protsessiniń  buzylýynan týyndaıtyn  aýrýlar toby. Bul buzylystardyń saldarynan jaraqat alǵannan keıin aýyr jáne sozylmaly qan ketýler oryn alýy múmkin. Sondaı-aq, eshqandaı sebepiz qan ketý jaǵdaılary da oryn alýy múmkin.\r\n\r\nQan uıýynyń  ózine tán byzylytary mynadarly qamtıdy:\r\n\r\n• Trombotsıtter fýnktsııasynyń ózindik buzylystary;\r\n• Týa bitken trobotsıtter qyzmetiniń buzylysy; \r\n• S nemese S beloktarynyń týa bitken jetispeýshiligi\r\n• Tamyr ishinde taralǵan qan uıýy (DIC)\r\n• Faktor II tapshylyǵy\r\n• Faktor V tapshylyǵy\r\n• Faktor VII tapshylyǵy\r\n• faktor X tapshylyǵy\r\n• Faktor XII tapshylyǵy\r\n• Glantsman aýrýy\r\n• Gemofılııa A\r\n• Gemofılııa B\r\n• Gemofılııa S (faktor XI tapshylyǵy)\r\n• Idıopatııalyq trombotsıtopendik pýrpýra (ITP)\r\n• fon Vıllebrand aýrýy (I, II jáne III tıpteri)\r\n \r\n\r\n\r\nÁdette qannyń uıý júıesi trombotsıtter dep atalatyn qan quramdastaryn jáne shamamen 20 túrli plazmalyq aqýyzdy qamtıdy. Olar qannyń uıyma faktorlary retinde belgili. Bul faktorlar qan ketýdi toqtatýǵa kómektesetin fıbrın dep atalatyn zat qurýǵa arnalǵan basqa hımııalyq zattarmen ózara árekettesedi.\r\n\r\nAlalmysh faktordyń qan quramyndaǵy mólsheri tómen bolsa, nemese múldem bolmasa aıtarlyqtaı másle týyndaıdy.  Qan ketý  jeńil ótýi de múmkin jáne toqtamaı, aýyrly týǵyzýy da múmkin.\r\n\r\nKeıbir qannyń uıý buzylystary adamnyń týmysynan bolady jáne tuqym qýalaıdy. Basqalary mynadaı sebepterge baılanysty damıdy:\r\n\r\n• Vıtamın K tapshylyǵy nemese  baýyrdyń salmaqty aýrýlary sııaqty aýrýlar;\r\n• Qan uıyǵyshyn báseńdetetin (antıkoagýlıanttar) dárilermen emdelý nemese antıbıotıkterdi uzaq ýaqyt qoldaný. \r\n\r\nQan uıýynyń buzylystary sondaı-aq, qan uıytýǵa qatysatyn (trombotsıtter) qan jasýshalarynyń buzylýynan, nemese soǵan baılanysty qan jasýshalarynyń azaıýynan týyndaýy múmkin.  Bul buzylýlar týa bitken nemese júre týyndaǵan bolýy múmkin. Keıbir preparattardyń janama áserlerine baılanysty kóbinese qan uıýynyń buzylýlarynyń formalary damıdy.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nAýrýdyń sımptomdary mynadaı bolyp keledi:\r\n\r\n• Býyn  qýystarynda nemese bulshyqetterden qan ketedi\r\n• Teri tez kógerip qala beredi\r\n• Aýyr qan ketý\r\n• Aýyr etekkirlik qan ketý\r\n• Murynnan kóp mólsherde qan ketý oryn alady.\r\n• Hırýrgııalyq protsedýralar kezinde shamadan tys qan ketý oryn alady\r\n• Týylǵannan keıin kindiginen qan ketedi\r\nSımptomdar qan uıýdyń naqty qandaı buzylytary ekenine baılanysty jáne olardyń aýyrlyǵyna qatyty bolyp keledi.  \r\n\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\n\r\nTekerý ádisteri mynalardy qamtıdy:\r\n\r\n• Jalpy qan taldamasy (OAK)\r\n• Qan ketýdiń belgili bir ýaqytyn anyqtaý\r\n• Ishinara tromboplastındik ýaqyty (PTT)\r\n•  Agregatsııalyq trombotsıtterdi testileý\r\n• Protrombınalyq ýaqyt (PV)\r\n\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nEmdeý taktıkasy aýrýdyń túrine baılanysty. Emdeý ádisterine mynalar jatady:\r\n\r\n• Uıyma faktorlarynyń tolyǵýy;\r\n• Jańa muzdatylǵan plazma quıý;\r\n• Trombotsıtarly massany quıý\r\n• Basqa da emdeý ádisteri\r\n\r\n\r\nBoljamy\r\n\r\nBoljamy aýrýdyń túrine baılanysty jobalanady. Kóptegen bastapqy qan uıýynyń buzylýyn baqylaýǵa bolady. Qan uıýynyń buzylýy basqa aýrýǵa jalǵasyp bara jatsa, mysaly,  DVS sındrom sekildi, onda boljamy, aýrýǵa terapııanyń áseri qanshalyqty bolatynyna baılanysty jobalanady.  \r\n\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n\r\nAsqynýlarǵa mynalar jatady:\r\n\r\n• Mıǵa  qan quıylý\r\n• Aýyr qan ketý (asqazan-ishek nemese jaraqattaný nátıjesinde damyǵan)\r\nBasqa asqynýlardyń damýy qan uıýy buzylýlarynyń túrine baılanysty bolady.\r\n\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\n\r\nEger sizde ádetten tys nemese aýyr qan ketýler oryn alsa dárigerge habarlasyńyz.\r\n\r\n\r\nAldyn alý \r\nTek buzylystyń túrine baılanysty aldyn alý úshin shara qoldanýǵa bolady.\r\n\r\n \r\nDerekkóz: https://medlineplus.gov/ency/article/001304.htm\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(550,'article','1391','Jutynýdaǵy qıyndyq ','qz','2018-11-19 03:13:59','2018-11-19 03:13:00','Jutynýdaǵy qıyndyq kóbinese tamaqtyń ınfektsıondy qabynýynan bolady. Aýyrǵan tamaqty emdeý, ádette, aýyrsynýdy jáne jutynýdaǵy qıyndyqtardy joıady. Alaıda, jutynýdyń qıyndaýy asqazan men óńeshtiń aýrýlarynan bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda dáriger tolyqtaı dıagnostıka jasap, em taǵaıyndaýy tıis.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1391',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Jutynýdaǵy','y','   Jutynýdaǵy qıyndyq  Jutynýdaǵy qıyndyq kóbinese tamaqtyń ınfektsıondy qabynýynan bolady. Aýyrǵan tamaqty emdeý, ádette, aýyrsynýdy jáne jutynýdaǵy qıyndyqtardy joıady. Alaıda, jutynýdyń qıyndaýy asqazan men óńeshtiń aýrýlarynan bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda dáriger tolyqtaı dıagnostıka jasap, em taǵaıyndaýy tıis. Jutynýdaǵy qıyndyq kóbinese tamaqtyń ınfektsıondy qabynýynan bolady. Aýyrǵan tamaqty emdeý, ádette, aýyrsynýdy jáne jutynýdaǵy qıyndyqtardy joıady. Alaıda, jutynýdyń qıyndaýy asqazan men óńeshtiń aýrýlarynan bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda dáriger tolyqtaı dıagnostıka jasap, em taǵaıyndaýy tıis.\r\n\r\nEger sizdi bul jaǵdaı alańdatsa, sebebin anyqtaý úshin onlaın-dıagnostıkadan ótýge bolady.\r\n\r\n\r\nJutynýdaǵy qıyndyq (erlerde / áıelderde)\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(551,'article','1398','Jynystyq yntalandyrý: tartymdylyqtyń naqty sebepteri','qz','2018-11-19 05:00:37','2018-11-19 04:57:00','Ǵalymdar áıelderdiń boıynan 200-den astam túrli jynystyq yntalandyrýdy anyqtady. Buǵan tańyrqamaı-aq qoısa da bolady, olar ártúrliligimen erekshelenedi - eń qarapaıymnan («Maǵan qyzyqsyz») rýhanıǵa deıin  («Men Qudaıǵa jaqyn bolǵym keldi»), altrýıstter arasynda («Men, óz kúıeýimniń ózi jaıynda  jaqsy pikirde bolǵanyn qalaımyn») jáne tipti kek alý maqsatynda («Men kúıeýimdi aldaǵany úshin jazalaǵym keldi») sekildi yntalandyrýlar bolyp jatady. ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1398',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Jynystyq','y','   Jynystyq yntalandyrý: tartymdylyqtyń naqty sebepteri Ǵalymdar áıelderdiń boıynan 200-den astam túrli jynystyq yntalandyrýdy anyqtady. Buǵan tańyrqamaı-aq qoısa da bolady, olar ártúrliligimen erekshelenedi - eń qarapaıymnan («Maǵan qyzyqsyz») rýhanıǵa deıin  («Men Qudaıǵa jaqyn bolǵym keldi»), altrýıstter arasynda («Men, óz kúıeýimniń ózi jaıynda  jaqsy pikirde bolǵanyn qalaımyn») jáne tipti kek alý maqsatynda («Men kúıeýimdi aldaǵany úshin jazalaǵym keldi») sekildi yntalandyrýlar bolyp jatady.  Ǵalymdar áıelderdiń boıynan 200-den astam túrli jynystyq yntalandyrýdy anyqtady. Buǵan tańyrqamaı-aq qoısa da bolady, olar ártúrliligimen erekshelenedi - eń qarapaıymnan («Maǵan qyzyqsyz») rýhanıǵa deıin  («Men Qudaıǵa jaqyn bolǵym keldi»), altrýıstter arasynda («Men, óz kúıeýimniń ózi jaıynda  jaqsy pikirde bolǵanyn qalaımyn») jáne tipti kek alý maqsatynda («Men kúıeýimdi aldaǵany úshin jazalaǵym keldi») sekildi yntalandyrýlar bolyp jatady. Keıbir áıelder ózderin myqty seziný úshin sekspen aınalysady, basqalar oǵan jetkilikti túrde  tym qatal mámle kórsetedi, ózin kemsitýge májbúr bolady. Keıbireýleri óz dostaryna lázzat sılaý úshin aınalysady;  endi bileýleri óz dushpandaryna zııan keltýrý úshin qatynasqa túsedi («Men baqtalasymnyń jaqsy qarym-qatynasyn buzý úshin onyń jigitimen tósek qatynasyna tústim»). Keıbireýler aıqyn romantıkalyq súıispenshilikpen qatynasqa túsedi («Men basqa adammen jalǵyz qalýdy qaladym»); basqalary jek kórinishpen qatynas jasasady («Men jynystyq jolmen keıbireýdi zaqymdaǵym keledi») degen maqsattarmen qatynasqa túsetin kórinedi. Alaıda, osy sebepterdiń eshqaısysy «nege» degen suraqqa shyn máninde jaýap bermeıdi, osy sebepterdiń árqaısysynyń artynda turǵan nárseni aıtpaıdy.\r\n\r\nTómende biz erler úshin  tartymdy bop sanalatyn áıelder jaıynda birneshe sebepterdi talqylaımyz.\r\n\r\nBoıy  jáne kelbeti\r\n\r\nErkek denesiniń qaı qurylymy áıel úshin seksýaldy jáne unamdy? Eń basym belgisi boıy bolýy múmkin. Osy jaıyndaǵy kóptegen zetteýler negizine kóz júgirsek, áıelder boıy uzyn, uzyn bolǵanda, ortashadan uzyn jigitterdi tartymdy dep sanaıdy eken. Áıelder boıy uzyn erkekti kúıeýi retinde de qabyldaýǵa oń ssyńaı tanytady, al ýaqytsha jynysyq qarym-qytynaqa odan da joǵary aktsent beredi. Tipti donoryq sperma tańdaǵanda da, áıelder boıǵa asa mán berip jatady.\r\n\r\nBrıtandyq zertteýshiler uzyn boıly erektiń, qysqa boıly erlerden qaraǵanda tabynýshylarnyń sany basym bolatynyn anyqtady.  Qos zertteýlerdiń nátıjesine qaraı otyryp túıgenimiz boıy uzyn erkektiń orta boılylarǵa qaraǵanda kóp balasy bolatynyn, urpaq kóbeıtýge beıim ekenin tujyrymdadyq. Áıelder romantıkalyq qarym-qatyna jáne udaıy óndiris úshin kóbinese boıy uzyn erlerdi tańdaıtynyna kózimiz jetti.\r\n \r\n\r\n\r\nUzyn boıly erkekti izdeıdegi áıeldiń umtylysy logıkaǵa negizdele me?  Kóptegen mádenıette bıik adamdar ádette, barynsha joǵary statýsqa ıe bolyp sanalady.\r\nAýlaýshy-jınaýshylar qoǵamdarda «deneli adamdar» joǵary mártebeli erkekter dep esepteldi, olardy aıqyn túrde qurmetteldi, sebebi olar fızıkalyq jaǵynan kúshti bolady. Batys mádenıetinde  uzyn adamdar, qysqa boıly adamdarǵa qaraǵanda barynsha joǵary  áleýmettik-ekonomıkalyq mártebege ıe.\r\n\r\nEvolıýtsııalyq bıologııa turǵysynan boı - adamnyń qorǵaný qabiletin nusqaıtyn «sıgnal». Áıelder bıik adamnyń janynda ózin qaýipsiz  sezinedi.\r\n\r\nNegizgi artyqshylyqtaryn zertteý negizinde áıelder uzaq merzimdi jáne jynystyq qatynastar úshin kúshti, bulshyq etter, sporttyq erlerdi jaqsy kóredi. Kóptegen áıelderdi erlerdiń denesiniń belgili bir túri - V-tárizdi tors, keń ıyqtar jáne tar jambastar tartady. Sondaı-aq bulshyq etterimen úıleskende, áıelder jalpaq asqazanǵa kóp kóńil bóledi.\r\nIyqtary keń,  jambasy jalpaq uzyn boıly erkekter  on alty jastan bastap jıi jynystyq qatynastyń dámin tatady eken, sondaı-aq olardyń, óz qatarlastarymen salystyrǵanda seksýaldy serikteri kóp bolady. Eresek jastaǵy  mundaı erkekter jynystyq qarym-qatynasqa beıim bolady.\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(552,'article','1425','Túngi apnoe ustamalary','qz','2018-11-20 04:27:13','2018-11-20 04:26:00','Túngi apnoe ustamalary eresek adam tynys alǵanda 10 sekýnd boıy uıqy kezinde ony baıaýlatqan nemese keshiktirgen kezde paıda bolady. Olar bir saǵat ishinde dem alýdy toqtatý (apnoe) nemese onyń baıaýlatý (gıponea) sanyna baılanysty kúshti, qalypty nemese álsiz bolýy múmkin.  ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1425',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Túngi','y','   Túngi apnoe ustamalary Túngi apnoe ustamalary eresek adam tynys alǵanda 10 sekýnd boıy uıqy kezinde ony baıaýlatqan nemese keshiktirgen kezde paıda bolady. Olar bir saǵat ishinde dem alýdy toqtatý (apnoe) nemese onyń baıaýlatý (gıponea) sanyna baılanysty kúshti, qalypty nemese álsiz bolýy múmkin.   Túngi apnoe ustamalary eresek adam tynys alǵanda 10 sekýnd boıy uıqy kezinde ony baıaýlatqan nemese keshiktirgen kezde paıda bolady. Olar bir saǵat ishinde dem alýdy toqtatý (apnoe) nemese onyń baıaýlatý (gıponea) sanyna baılanysty kúshti, qalypty nemese álsiz bolýy múmkin.  \r\n\r\nApnoenyń negizgi úsh túri bar:\r\n\r\n•	Obstrýktıvtik túngi apnoe, ıaǵnı uıqy kezinde tynys joldarynyń bitelýi (mysaly, tynys joldarynyń tarylýy) nátıjesinde paıda bolady. Semizdik sııaqty basqa faktorlar da obstrýktıvtik túngi apnoeǵa yqpal etedi.\r\n•	Ortalyq túngi apnoe mıdan tynys bulshyqetterine belgilerdiń durys jetkizilmeýi nátıjesinde paıda bolady. Apnoenyń bul tıpi júrek jetkiliksizdigi, mı isigi, mıdaǵy ınfektsııa jáne talma ustamalary sekildi jaǵdaılarmen birge júrýi múmkin.\r\n•	Aralas túngi apnoe ortalyq jáne obtýratsııalyq apnoenyń qosylýy nátıjesinde paıda bolady. \r\n  \r\nTúngi apnoemen aýyratyn adam qatty qoryldaýy múmkin, sondaı-aq tynys alýdyń qıyndyǵymen uıqysy mazasyz keledi. Basynyń qatty aýyrýynen oıanyp, kúni boıy ózin óte sharshańqy sezinedi.\r\n\r\nTúngi apnoe uıqy daǵdysyn ózgertimen birge júrýi múmkin, mysaly, arqasymen jatyp uıyqtamaý. Keıbir jaǵdaılarda arnaıy qurylǵylar uıqy kezinde tynys alýǵa kómektesedi, keı jaǵdaılarda hırýrgııayq aralasý qajet bolýy múmkin.\r\n\r\n \r\nTegter: \r\n\r\ntynys alýdy tejeý\r\nbitelý\r\nqoryl\r\nmazasyz uıqy\r\nbas aýrýy\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(553,'article','1427','Presbıakýzıs (kárilerdegi qulaq múkistigi) ','qz','2018-11-20 04:29:17','2018-11-20 04:28:00','__Kárilerdegi qulaq múkistigi__ – jas shamasyna baılanysty joǵary jıiliktikti estý qabiletiniń údemeli túrde joǵalýy bolyp tabylady. Bastapqy sımptomy sóıleýdi qabyldaýdaǵy qıyndyqtardyń bolýy (ásirese fondyq shý jaǵdaıynda).\r\n\r\nKáriliktegi estý qabiletiniń joǵalýyna naqty sebeptiń bar-joǵy belgisiz, mysalǵa qatty shýdyń uzaq ýaqyt bolýy áserin alsaq ta. Alaıda, bul genetıkalyq beıimdilik retinde kórinedi, óıtkeni otbasylardaǵy adamdarda presbıakýzıstiń paıda bolý úrdisi baıqalyp jatady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1427',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','P','Presbıakýzıs','y','   Presbıakýzıs (kárilerdegi qulaq múkistigi)  __Kárilerdegi qulaq múkistigi__ – jas shamasyna baılanysty joǵary jıiliktikti estý qabiletiniń údemeli túrde joǵalýy bolyp tabylady. Bastapqy sımptomy sóıleýdi qabyldaýdaǵy qıyndyqtardyń bolýy (ásirese fondyq shý jaǵdaıynda).\r\n\r\nKáriliktegi estý qabiletiniń joǵalýyna naqty sebeptiń bar-joǵy belgisiz, mysalǵa qatty shýdyń uzaq ýaqyt bolýy áserin alsaq ta. Alaıda, bul genetıkalyq beıimdilik retinde kórinedi, óıtkeni otbasylardaǵy adamdarda presbıakýzıstiń paıda bolý úrdisi baıqalyp jatady. Kárilerdegi qulaq múkistigi – jas shamasyna baılanysty joǵary jıiliktikti estý qabiletiniń údemeli túrde joǵalýy bolyp tabylady. Bastapqy sımptomy sóıleýdi qabyldaýdaǵy qıyndyqtardyń bolýy (ásirese fondyq shý jaǵdaıynda).\r\n\r\nKáriliktegi estý qabiletiniń joǵalýyna naqty sebeptiń bar-joǵy belgisiz, mysalǵa qatty shýdyń uzaq ýaqyt bolýy áserin alsaq ta. Alaıda, bul genetıkalyq beıimdilik retinde kórinedi, óıtkeni otbasylardaǵy adamdarda presbıakýzıstiń paıda bolý úrdisi baıqalyp jatady.\r\n\r\nBiraq Ortańǵy qulaqtaǵy nerv jasýshalarynyń sany 30 nemese 40 jastan keıin azaıady, degenmen 55 jastan erterek estý qabiletiniń joǵalýy óte sırek kezdesedi. Alaıda, estý qabiletiniń joǵalýy kárilik kezeńniń mindetti bólshegi bolyp tabylmaıdy, kóptegen adamdar ózderiniń 80 jasynda estý qabiletin saqtaıdy.\r\n\r\nJasqa baılanysty estý qabiletiniń joǵalýyn qalaı emdeý kerektigi ázirge belgisiz. Qazirge tańda onyń emi qyzmetti jaqsartýǵa baǵyttalǵan, mysaly, estý apparattaryn paıdalaný sekildi.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\nestý qabiletiniń tómendeýi\r\ngenetıkalyq sebepten bolýy\r\nestý apparattary \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(554,'article','1430','Infektsııalyq mononýkleoz','qz','2018-11-20 12:05:47','2018-11-20 12:03:00','__Infektsııalyq mononýkleoz__ nemese bezdik qyzba, súıisý aýrýy – bul ınfektsııa kóp jaǵdaıda Epshteın-Barr vırýsynan týyndaıdy. Atalmysh  vırýs silekeı arqyly taralatyndyqtan,  keıde muny «súıisý aýrýy» dep atalady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1430',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Infektsııalyq','y','   Infektsııalyq mononýkleoz __Infektsııalyq mononýkleoz__ nemese bezdik qyzba, súıisý aýrýy – bul ınfektsııa kóp jaǵdaıda Epshteın-Barr vırýsynan týyndaıdy. Atalmysh  vırýs silekeı arqyly taralatyndyqtan,  keıde muny «súıisý aýrýy» dep atalady. Infektsııalyq mononýkleoz nemese bezdik qyzba, súıisý aýrýy – bul ınfektsııa kóp jaǵdaıda Epshteın-Barr vırýsynan týyndaıdy. Atalmysh  vırýs silekeı arqyly taralatyndyqtan,  keıde muny «súıisý aýrýy» dep atalady.\r\nMononýkleoz jastar men jasóspirimder arasynda óte jıi kezdesedi. Dese de, kez kezgen jastaǵy adamda bul aýrýǵa shaldyǵýy ǵajap emes.\r\n \r\n \r\n \r\nSımptomdary:\r\n•	Qyzý\r\n•	Tamaq aýrýy\r\n•	Lımfa túıinderiniń ulǵaıýy\r\nKeıbir jaǵdaılarda kókbaýyrdyń ulǵaıýy baıqalady. Aýrýdyń aýyr asqynýlary óte sırek kezdesedi.\r\nQan taldamasyn ótkizý arqyly ózińizde mononýkleoz bar ma, joq pa anyqtaýǵa bolady. Adamdardyń kópshiligi bir-eki apta ishinde emdeledi. Degenmen, emdelgennen keıin birneshe aı boıy álsizdik sezimimen júrýi múmkin.\r\n\r\nEmdeý joldary aýrýdyń belgilerin joıýǵa negizdeledi jáne aýyrsynýdy azaıtýǵa, dene qyzýyn túsirýge kómektesetin dárilerdi qabyldaýǵa baǵyttallǵan. Sondaı-aq emdelý úshin, tamaqty jyly tuzdy eritindimen shaıý qajet jáne jaqsylap tynyǵyp, kóp mólsherde suıyqtyq qabyldaý kerek.\r\n\r\nTegter: \r\nqyzba\r\njuqpa\r\nvırýs\r\ntamaq\r\nbadamshalar\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(555,'article','1433','Bel aýrýy','qz','2018-11-21 04:55:22','2018-11-21 04:40:00','__Bel aýrýy degen ne jáne onyń týyndaýyna ne sebep bar?__\r\n\r\n__Bel__ - bul súıekten, bulshyqetten, baılamdardan turatyn qurylym. Anyqtamasyn tolyqtyra ketsek, ony topsa (sharnır) dese de bolady, sebebi ol deneniń ústińgi jaǵy men tómengi jaǵyn jalǵap turady, abaılamasa, ol tez jaraqattanady, mysaly, siz aýyr kóterip qalsańyz, ne birnárseni kúshpen ıterseńiz, ne bolmasa omyrtqańyzdy tosynnan burap alsańyz, ony zaqymdap alýyńyz yqtımal. Siz keıde túsinip qalýyńyz múmkin, aıtalyq, biz, (ár adam) myqty, myǵym belge muqtajbyz, keıde belińizdiń ıilgish bolǵanyn sondaı qalap ketetin jaǵdaılaryńyz da bolatyn shyǵar.   Biraq, nege ekenin qaıdam, kópshiligimiz belimiz aýyrmaıynsha,  arqadaǵy jáne ishtegi bulshyqetterdiń óńin saqtap qalýdyń mańyzdylyǵy týraly oılaı bermeımiz.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1433',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Bel','y','   Bel aýrýy __Bel aýrýy degen ne jáne onyń týyndaýyna ne sebep bar?__\r\n\r\n__Bel__ - bul súıekten, bulshyqetten, baılamdardan turatyn qurylym. Anyqtamasyn tolyqtyra ketsek, ony topsa (sharnır) dese de bolady, sebebi ol deneniń ústińgi jaǵy men tómengi jaǵyn jalǵap turady, abaılamasa, ol tez jaraqattanady, mysaly, siz aýyr kóterip qalsańyz, ne birnárseni kúshpen ıterseńiz, ne bolmasa omyrtqańyzdy tosynnan burap alsańyz, ony zaqymdap alýyńyz yqtımal. Siz keıde túsinip qalýyńyz múmkin, aıtalyq, biz, (ár adam) myqty, myǵym belge muqtajbyz, keıde belińizdiń ıilgish bolǵanyn sondaı qalap ketetin jaǵdaılaryńyz da bolatyn shyǵar.   Biraq, nege ekenin qaıdam, kópshiligimiz belimiz aýyrmaıynsha,  arqadaǵy jáne ishtegi bulshyqetterdiń óńin saqtap qalýdyń mańyzdylyǵy týraly oılaı bermeımiz. Bel aýrýy degen ne jáne onyń týyndaýyna ne sebep bar?\r\n\r\nBel - bul súıekten, bulshyqetten, baılamdardan turatyn qurylym. Anyqtamasyn tolyqtyra ketsek, ony topsa (sharnır) dese de bolady, sebebi ol deneniń ústińgi jaǵy men tómengi jaǵyn jalǵap turady, abaılamasa, ol tez jaraqattanady, mysaly, siz aýyr kóterip qalsańyz, ne birnárseni kúshpen ıterseńiz, ne bolmasa omyrtqańyzdy tosynnan burap alsańyz, ony zaqymdap alýyńyz yqtımal. Siz keıde túsinip qalýyńyz múmkin, aıtalyq, biz, (ár adam) myqty, myǵym belge muqtajbyz, keıde belińizdiń ıilgish bolǵanyn sondaı qalap ketetin jaǵdaılaryńyz da bolatyn shyǵar.   Biraq, nege ekenin qaıdam, kópshiligimiz belimiz aýyrmaıynsha,  arqadaǵy jáne ishtegi bulshyqetterdiń óńin saqtap qalýdyń mańyzdylyǵy týraly oılaı bermeımiz.\r\n\r\nBarlyq adamdardyń 85% - ǵa jýyǵy qaı kezde bolmasyn bel aýrýyn aınalyp ótpeıdi.\r\n \r\nBel aýrýy baılanystyrýshy bulshyqetterge shamadan tys kúsh túskende nemese bulshyqetter men baılamdar jaraqattanǵanda, sonymen qatar, uzyn omyrtqa zaqymdalǵanda  paıda bolady. Beldegi aýrýdan  kesel, nemese  omyrtqanyń deformatsııasy sırek jaǵdaıda ǵana týyndap jatady. \r\n\r\nBel aýrýy:\r\n\r\n• Qatty aýyrady, biraq uzaqtyǵy 3 aıdan aspaıdy. Adamdardyń kópshiligi úıde 4-6 apta emdelýden keıin aýrýy jeńiledi.\r\n• Jedel belgilermen qaıtalanba epızodtary bar sımptomdar: Adamdardyń kópshiliginde bel aýyrsynýynyń  qaıtalanýynyń kem degende bir epızoty bolady.\r\n• Sozylmaly, uzaqtyǵy 3 aıdan asady.\r\n\r\nBel aýrýynyń sımptomdary qandaı bolady?\r\n\r\n«Bel  aýrýy» termıni sımptomdardyń barlyq spektrin sıpattaý úshin qoldanylady. Túrli sebepterge baılanysty, bel aýyrýy túsiniksiz, ystyq nemese syzdaıty, úlken aımaqty jabatyn nemese bir núktege deıin shekteletin bolyp keledi.  Ol birte-birte damıdy nemese kenetten bel quryspasy bolyp boı kórsetedi, ne bolmasa bulshyqet siresýi týyndaıdy nemese olarsyz-aq aýrýlar bolýy múmkin.\r\n\r\nAıaqtaǵy sımptomdardyń (júrgende nerv qysylǵandaı bolady) týyndaýyna omyrtqanyń tómengi bóligindegi buzylýlar sebep bolýy múmkin; olar ózdiginen de týyndaýy múmkin nemese bel aýyrsynýymen bir mezgilde paıda bolýy múmkin. Aıaqta bolatyn sımptomdar: aýrý, uıý, ásirese tizeden tómen qaraı terleýi múmkin. \r\n\r\nEki aıaqtyń álsizdigi, sonymen qatar, zár shyǵarýda baqylaýdyń tómendeýi  nemese ishek fýnktsııasynyń joǵalýyn joǵaltý - bul dereý medıtsınalyq aralasýdy talap etetin at quıryǵy sındromynyń sımptomdary.\r\n\r\nBel aýrýyna qalaı dıagnoz qoıylady?\r\n\r\nDárigerińiz belińizdiń qanshalyqty aýyratynyn baǵamdaıdy, aýrýdyń neden týyndap júrgenin de anyqtaıdy,  jumysyńyz jaıynda jáne fızıkalyq belsendiligińiz týraly bilip, sondaı-aq qarapaıym tekseris júrgizedi. Beli aýyrǵan adamdardyń 95% -yna emdelý joldaryn aıtý úshin dárigerge osyndaı tekserýler jetkilikti.\r\n\r\nKeıde omyrtqa jaqtaǵy aýytqýlar týraly qosymsha aqparat alý úshin kúrdeli vızýalızatsııalyq ádisi qoldanylady. Omyrtqa jaqtaǵy buzylýlardy zertteý arnalǵan  vızýalızatsııalyq ádisterige magnıtti rezonanstyq tomografııany (MRT), kompıýterlik tomografııany, súıek skanerleýdi jáne rentgendik zertteýdi (osy ádister týraly qosymsha aqparatty qarańyz) jatqyzýǵa bolady. Eger sizdi tekergennen keıingi nátıje boıynsha  sizde salmaqty aýrý bolsa, sizdiń sımptomdaryńyz 4-6 aptadan astam ýaqytqa sozylady, nemese sizde turaqty bel aýyrsynýy, aıaqtyń aýyrýy nemese aıaqtyń uıýy paıda bolady, vızýalızatsııalyq zertteý ádisteri sizdiń aýrýyńyzǵa jáne onyń sebepterine nuqsan keltirýi múmkin.\r\n\r\nBel aýrýynyń qandaı qaýip faktorlary bar?\r\n\r\nEger sizdiń jasyńyz orta jastan asyp ketse, egerde, sizdiń nemese otbasyńyzdyń bir múshesiniń omyrtqa jaǵynda buzylystar bolsa, nemese júktiliktiń sońǵy kezeńderi kelip qalsa, demek bel aýrýynyń týyndaý qaýpi basym degen sóz. Salaýatty ómir saltyn ustanýǵa qatysty faktorlarǵa keler bolsaq, olar: shylym shegý, artyq salmaǵy bolý, ómirinde ýqytyn uzaq ýaqyt otyryp ótkizý, belge ylǵyı kúsh túsire berý, omyrqany dirildetý nemese aınaldyrý, súıekti álsiretetin dárilerdi uzaq ýaqyt iship júrý (mysaly, kortıkosteroıd) t.b.\r\n\r\n• Beldiń qatty aýrýy. Kóp jaǵdaılarda, beldegi aýyrsynýdy úıde emdep, jazýǵa bolady. Eger belińiz aýyryp, mynadaı sımptomdar baıqalsa, mynadaı em-dom jasańyz: muzdy 3 kún boıy basyńyz, sodan keıin ylǵaldy jylýdy basyńyz. Steroıdtyq emes qabynýǵa qarsy preparattardy (NSPP) aýyrýdy jeńildetý úshin paıdalanýǵa bolady.\r\n\r\nEger omyrtqańyz aýyrmasa, turaqty jattyǵýlardy jasaı berýge bolady. Aıta ketý kerek, eki kúnnen artyq tósekte jata berý aýrýdyń qalpyna kelýin baıaýlatady.\r\n\r\n• Bel aýrýynyń toqtamaýy nemese kúsheıe túsýi. Eger sizdiń sımptomdaryńyz nasharlasa nemese ketpese, 4 aptalyq úı emine qaramastan, dárigerge habarlasyńyz jáne emdeýdi jalǵastyryńyz. Sizge sondaı-aq, fızıoterapııany, massajdy, akýpýnktýrany nemese ózińiz úshin qolaıly alternatıvti medıtsına túrlerin qoldanýyńyzǵa bolady. Ǵylymı zertteýlerdiń nusqaýyna súıensek, bel aýrýy kezinde nemese keıbir sebepterden bulshyqettiń qurysýyna atalmysh emdeý ádisteri ár adamǵa, ártúrli áser beretin kórinedi. Bir kishkene zertteý nátıjessi boıynsha, psıhologııalyq faktordyń da mańyzdy rol atqaratyndyǵy belgili boldy, sıpattamasy: siz belińizdiń aýyrýy jazylady dep bar yntańyzben senseńiz, shynymen de belińiz saýyǵyp ketýi múmkin.\r\n• Sozylmaly bel aýrýy. Eger bel aýrýynyń problemalary 3 aıdan astam sozylsa, sizge sozylmaly aýyrsynýdy emdeýdi jáne onymen kúresýdi úırený kerek. Sozylmaly aýyrsynýmen aqylmen jáne fızıkalyq turǵydan kúresý úshin, arqa bulshyqetteri men ishke arnalǵan jattyǵýlardy jasaý úshin fızıoterapevt mamandaryn qosa alǵanda, birneshe túrdegi mamannan keńes alyp emdelýge tyrysyńyz. Sozylmaly bel aýyrsynýyna kómektesetin qosymsha emderdi aýyrýdy, emdeý daǵdylaryn úıretý úshin kognıtıvti-minez-qulyq terapııasyn, sondaı-aq, úsh sıkildi antıdepressanttardy nemese aýyrsynýdy joıý úshin julyn kanalyna ınektsııa engizýdi qamtıtyn emderdi júrgizińiz.\r\n\r\nSozylmaly jambas aýyrsynýyn jeńildetý úshin tájirıbelik nemese tekserilmegen emdeý, sonyń ishinde ıntrarıktsıondy elektrotermııalyq terapııa (VDET), morfındik sorǵylar jáne lazerlik dısktomııa qoldanýǵa bolady. Emdeýdiń bul ádisterin saqtyqpen aqylǵa qonymdy dárejede emdeńiz jáne mundaı emdeý týraly sheshim qabyldamas buryn: ekinshi jáne, múmkin, úshinshi pikirińizdi alyńyz.\r\n\r\nOmyrtqanyń titirkenýin emdeý úshin sırek  jaǵdaıda hırýrgııa qajet, biraq ol jıi emdeýdiń aqylǵa qonymdy ádisi retinde usynylady. Keıbir jaǵdaılarda aýyrsynýdy týdyratyn (mysaly, dıaralyq dısk), hırýrgııa kómektese alady. Alaıda, bul jaǵdaıdan kóptegen adamdar hırýrgııalyq operatsııasyz da ótip ketedi.\r\n\r\nBel  aýyrsynýyna magnıtti rezonanstyq tomografııany (MRT) júrgizý kerek pe?\r\n\r\n• Tómende keltirilgen aqparat, sizdiń qandaı sheshim qabyldaǵanyǵyzǵa nemese dáriger keńesine kónitinińizgi qaraı ózindik túsinik qalyp tastyrýyńyzǵa járdem beredi. Magnıtti rezonansty tomografııadan (MRT) ótemin dep sheshim qabyldaǵannan keıin, kelesi máselelerdi qarastyrsa bolady:\r\n• Bul kóp jaǵdaıda, deneńizde alǵash ret paıda bolǵan (qatty) aýyrsyný 6 aptadan keıin joǵalyp ketýiniń yqtımaldylyǵy basym. \r\n• Belińizdiń aýrýyna qymbat vızýaldyq zertteý ádisterin júrgizbeýge tyrysyńyz. Bul zertteýler, ádette, erte kezeńde paıdaly aqparat bere-bermeıdi. Eger aýyr naýqastyń belgileri bolmasa (mysaly, omyrtqa nemese súıek isigi ınfektsııasy), úı eminiń 4-6 aptasynan keıin aýyrýdyń beti qaıtpasa, zertteýdiń vızýaldy ádisterin ótkizýdi suramańyz jáne olarmen kelispeı-aq qoıyńyz.\r\n• MRT jáne kompıýterlik tomografııa aýrýdyń bastapqy satysynda, tabaqsha jaryǵy nemese omyrtqa arnasynyń tarylýy, júıke tamyrlarynyń qysyýy sekildi beınelerdi dál kórsete alady. MRT-niń kompıýterlik tomografııanyń aldynda kádimgideı aıyrmashalaǵy bar, ol  ıondaýshy sáýlelenýmen qosa birge paıdalanylmaıdy.\r\n• Dárigerińiz birneshe aptadan keıin júıke júıesiniń qysylýyna baılanysty jaǵdaılardy josparlaý úshin kútedi, óıtkeni olar, ózdiginen jıi ketedi.\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nArterııalyq aýytqýlardyń emdeý nusqalary qarapaıym úı emdeýden tájirıbelik jáne sozylmaly bel aýrýlaryna arnalǵan ınvazıvti protsedýralarǵa deıin aýytqıdy. Keıbir emdeý  túrleri sozylmaly bel aýrýlaryn emdeýde asa úmitti bolsa da, olar beldiń qatty aýyrsynýyn jeńildetý úshin múldem paıdasyz bolyp qalatyn jaıttar da bolyp jatady. Beldiń qatty aýrýyn emdeýdiń eń tıimdi eki ádisi bar: 1) belsendi bolyp qalady (tósekke jatpaıdy) jáne 2) qabynýǵa qarsy preparattardy qabyldańyz. Sozylmaly julyn súıek aýrýlaryn emdeýdiń eń tıimdi eki ádisi bar: 1) patsıenttiń bulshyqet kúshin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan jattyǵýlar; 2) sozylmaly aýrýlardy emdeýge negizdelgen.\r\n\r\nKeıbir adamdardyń bel aýrýyna nemese belgisiz etıologııalyq quryspasyna belgili em qonyp jatady, al keıbireýleri múldem emdelmeıdi.  Azdaǵan zertteýdiń nátıjesinyń nusqaýynsha, siz kez-kelgen qabyldanǵan emge senip, onyń áseri bolatynyna bar yqylasyńyzben kónseńiz, bel aýrýyńyzdy jeńip ketýińiz de yqtımal eken. \r\nEger siz jaqyn arada belińizdi jaraqattap alǵan bolsańyz, onda ony birneshe aptadan keıin sátti emdeýińiz\n múmkin.\r\n\r\nAldymen úıdegi emdeý ádisterin usynamyz, sonyń ishinde 3 kún ishinde muzdy ylǵaldandyrýdy, sondaı-aq seroıdti emes qabynýǵa qarsy preparattardy (NSAID) qabyldaýdy usynamyz.\r\n\r\nQalypty kúndelikti áreketterińizge múmkindiginshe jyldam qaıtaryńyz (tósekte turý qalpyna keltirýdi baıaýlatady).\r\n\r\nTózimdilik: 90% -ǵa deıin sozylmaly arqa aýyrsynýymen baılanysty jaǵdaılardy tek 3 aı ishinde ǵana emdeý arqyly tabysty emdeýge bolady.\r\n\r\nKóptegen adamdarda kem degende bir ret qaıtalanatyn arqa aýyrsyný epızody bar. Eger sizde aýyrsyný paıda bolsa, esińizde saqtańyz, sizdiń arqańyz endi osal bola bastady degen sóz ol, burynǵydan qaraǵanda.  Omyrtqańyzdyń qajetti elementine kúndelikti ómirińizde mindetti qamqorlyq jasańyz: ish jáne julyn bulshyqetterińizdiń kúshin ustańyz, salmaqty durys kóterińiz jáne orynyńyzdan otyryp-turǵanda abaılańyz.\r\n\r\nÚıde emdeý\r\n\r\nSizdiń jaǵdaıyńyzda qosymsha emdeýdiń qajettiligine qaramastan,  úıde emdelý - arqadaǵy aýyrsynýdyń qalpyna kelýiniń irgetasy bolyp sanalady.\r\n\r\nBeldiń qatty aýrýy. Siz arqadaǵy aýyrsynýdy birinshi sezgende, eń aldymen dereý dárigerlik talapty talap etetin belgilerdi sheshińiz. Eger sizde eleýli aýrýdyń belgileri bolmasa, úıde emdeýdiń kelesi satylaryn qoldanyńyz.\r\n\r\n• Aýyrsynýdyń bastalýynan keıin alǵashqy birneshe kún ishinde bel aýyrsynýyn jazý úshin alǵashqy sharalardy qoldanyp kórińiz. Mysaly, jambastyń buralýyn baıqap kórińiz. Bul jattyǵý omyrtqany aqyryn jyljytady jáne bel sozylady.\r\n• Kúndelikti jumys júktemesin azaıtý qajet. Zertteýler kórsetkendeı, tósekte demalý fızıkalyq belsendilikti saqtaýdan gıpofýnktsııaǵa ákelip soqtyrǵannan góri jaqsy emes (aýrýdy jeńildetý maǵynasynda). Alaıda júktemeni azaıtý qajet bolýy múmkin. Bel aýyrsynýyn týdyratyn qozǵalysqa jol bermeńiz.\r\n• Qabynýǵa qarsy preparattardy nemese steroıdty emes qabynýǵa qarsy dárilerdi qabyldańyz, jáne aýyrsynýdy azaıtý úshin muzdy nemese jylýdy keri jaǵyńyz.\r\n\r\nSozylmaly aýrýdy emdeý. Eger bel aýrýy 3 aıdan assa, sozylmaly aýrýǵa qalaı qarsy turý kerektigin bilý óte mańyzdy bolyp tabylady. Dene turaqty aýyrsynýǵa sezimtal bolǵandyqtan, bul aýrýdy aýrýdyń turaqty bolyp qalatyndaı fızıologııalyq túrde áser etýi múmkin.\r\n\r\nSozylmaly aýyrsyný kezinde psıhologııalyq keńes berý jáne dári-dármekterdi emdeý jıi talap etiledi, óıtkeni aýrý moraldyq jáne fızıkalyq turǵydan aýyrady. Sizdiń kúıińizge qaraı, úı jaǵdaıynda emdeýdi jalǵastyryp, kelesi emdeýdiń bireýin nemese birnesheýin qoldaný arqyly aýyrsynýdy basqarýǵa bolady:\r\n\r\n• Arqa bulshyqetterin kúsheıtýge arnalǵan kúndelikti jattyǵýlar: arnaıy jattyǵýlar tizimine ıe bolý úshin fızıoterapevt mamany nemese óz dárigerińizdiń kómegine júginińiz. \r\n• Analgetıkalyq preparattar eki kún boıy - aýyrsyný sheńberin buzý úshin paıdalanylady.\r\n• Medıtsınalyq massaj - bulshyq et qurysýyn jeńildetý úshin qoldanylady.\r\n• Omyrtqa túzetý – bul monýaldi terapııa boıynsha jasalady.\r\n• Akýpýnktýra (akýpýnktýra).\r\n• Úshtsıkldy antıdepressanttar - sozylmaly aýrýlardy emdeý úshin. Bul medıtsına túri kóńil-kúıdiń buzylýyna ǵana emes, sozylmaly aýrýǵa qosymsha analgezııalyq áseri de bar.\r\n• Aýyrsynýdy nemese kortıkosteroıdty ınektsııa (gormondar) - aýyrsynýdy boldyrmaý nemese qabynýdy azaıtýúshin paıdalanylady.\r\n• Julynnyń julyn yntalandyrýy - aýyr sozylmaly bel aýrýy úshin qoldanylýy múmkin.\r\n\r\nBeldegi aýyrsynýdy kúsheıtý nemese qaıtalaý arqyly emdeý.\r\n\r\nEger sizde eki kúnnen astam sozylǵan qatty arqa aýrýy bolsa, 4 aptadan keıin úıde emdeýden keıin nemese omyrtqa jaq nemese aıaq jaqsa sımptomdar bilinse nemese qaıtalansa, nemese sımptomdar qaıtadan shyqsa, dárigerińizge baryńyz. Nysanaly zertteý jáne zertteý ádisterin jasaý sizdiń jaǵdaıyńyz týraly jańa aqparatty bere alady jáne emdeýdiń qosymsha taktıkasy týraly durys sheshim qabyldaýǵa kómektesedi.\r\n\r\nAýyrsynýdyń ortasha emes nemese ortasha aýyrsynýynyń eleýli sebepteri bolmasa (85% jaǵdaıǵa uqsas), sizge úı jaǵdaıynda emdeýdi jalǵastyrý usynylady.\r\n\r\nÁrıne, bul aýrýdyń sımptomdaryn nasharlatpasa, beldi kúsheıtetin kúndelikti jattyǵýlardy júrgizýdiń óz joldary bar. Steroıdty emes qabynýǵa qarsy preparattar (NSAID), jyly losondar, massaj paıdaly bolýy múmkin.\r\n\r\nEger aýyrsyný aýyr bolsa, sizdiń dárigerińiz opıattar tobynan, epıdýraldy steroıdti (gormonaldy) ınektsııadan nemese bulshyq et bosańsytqyshtarynan qysqa merzimdi aýyrsynýdy usynýy múmkin. Bul dári-dármekter áleýetti zııandy jáne janama áserlerge ıe, olar sizge paıdaly áserleri arqyly ótelýi múmkin.\r\nEger sizde negizgi aýrýlar bolsa - mysaly, jaryqty dısk, omyrtqa arnasynyń tarylýy, anlılozdy spondılıt, osteoartrıt, qaterli isik nemese ınfektsııa bolsa, ony emdeıtin mamanǵa habarlasyńyz.\r\n\r\nOperatsııa\r\n\r\nBelge hırýrgııalyq emdeý sırek paıdalanylady; kóp jaǵdaıda aýrýdyń sebebi hırýrgııalyq jolmen alynbaıdy nemese belgisiz. Omyrtqanyń tómengi bóligindegi buzylýlarmen aýyratyndardyń 1% -nan azy hırýrgııalyq emdeýden ótedi. Omyrtqanyń tómengi bóligindegi operatsııalardyń basym bóligi jaryq dıskilerdiń gernıatsııasy úshin júrgiziledi. Alaıda, jaryq dıskisi bar adamdardyń kópshiligi hırýrgııaǵa muqtaj emes. Kóbinese, jaryq dıskidegi qaterli isik aýrýlarynyń damýyna ákelip soqtyratyn jaǵdaılarda, dıaralyq indettiń operatsııasy júrgiziledi.\r\n\r\nHırýrgııalyq emdeý neǵurlym erekshe jaǵdaılarda, mysaly:\r\n\r\n• Jaraqatqa baılanysty omyrtqanyń synýy.\r\n• julynnyń juqpaly aýrýlary.\r\n• Omyrtqanyń turaqsyzdyǵy - mysaly, spondılolız jáne spondılolıstez.\r\n• Julynnyń isinýi.\r\n\r\nHırýrgııalyq emdeýdiń nusqalary\r\n\r\nOmyrtqanyń tómengi bóliginde operatsııalardyń nusqalary tıisinshe omyrtqanyń tómengi bóliginde problemalarǵa baılanysssty sebepter boıynsha ózgeredi.\r\n• Eritilgen jaryq dıskidegi operatsııa kezinde julynnyń nemese júıke tamyryn syǵatyn dısk zaty alynyp tastalady.\r\n• Omyrtqanyń julyn kanalyn taryltý kezinde (omyrtqaly artrodezi bar nemese onsyz julynnyń dekompressıonatsııasy) taryltylǵan julyn kanaly keńeıip, julynnyń nemese tamyrdyń qysylýyn boldyrmaıdy.\r\n• Spondylolisthesis jáne basqa da «turaqsyz omyrtqanyń» kórinisterine baılanysty omyrtqalardy (artrodezııa) ankılozdy qoldaný kezinde omyrtqa julynnyń nemese júıke tamyrlaryndaǵy qysymnyń tómendeýi úshin bir-birimen baılanysady.\r\n• Omyrtqa isigi operatsııalary artrodezi bar nemese joq isikterdi joıý men turaqtandyrýdy qamtıdy.\r\n• Omyrtqa juqpaly zaqymdaný kezinde hırýrgııalyq ádispen nemese artrodezsiz emdeledi.\r\n\r\nMaǵan dısk jaryǵyna operatsııa jasatý qajet pe?\r\n\r\nBul aqparat sizge dárigermen birlese sheshim qabyldaýǵa nemese onyń usynystaryna tolyq kelisetindigińizge qaramastan, sizdiń jalpy emdelý úshin birneshe nusqalaryńyzdyń bar ekendigin kórsetedi.\r\n\r\nDısk jyryǵyn hırýrgııasyz da,  jedel emdeýge bolady. Sheshim qabyldar aldynda, kelesi máselelerdi qarastyrǵan jón:\r\n\r\nKóp jaǵdaıda dısk jaryǵy emdeledi jáne birneshe aı hırýrgııasyz emdelgennen keıin aýrýdyń beti qaıtýy da múmkin. Hırýrgııalyq emes em: dem alý, medıkamentozdy terapııa, ınektsııa jáne reabılıtatsııa  (ońaltý) sııaqty. Operatsııasyz emdeý aýrýdyń belgilerin belgili dárejede azaıtady jáne qalypty kúndelikti áreketterge qaıtyp oralýyńyǵa kómektesedi.\r\n\r\nEger sizde dısk jaryǵynyń áserinen bókselerińizde jáne aıaqtaryńyzda (stıatıka) qatty aýyrsyný bolsa jáne uıyp qala berse, ony operatsııa jeńildetilýi múmkin.\r\nBir túsiniktisi, jedel em jassaǵannan keıin boıyńyzdaǵy aýrý jyldam ketýi múmkin. Tájirıbelerdiń nátıjesine súıensek, sońǵy 4-8 jylǵy qorytyndylardy hırýrgııalyq emes em, dáp hırýrgııalyq em sekildi áser etýde eken.\r\n\r\nDısk jaryǵy degenimiz ne?\r\n\r\nOmyrtqany quraıtyn súıekter bir-birin ıterip turatyn kishkentaı dıskilermen bólingen. Omyrtqa dıskileriniń formasy domalaq, ári, jalpaq bolyp keledi, syrtyn qorshaǵan tyǵyz stýdneotúrindegi zaty bar (ıadro).  Bul dıskiler saý bolsa, olar omyrtqa úshin amortızatorlar retinde áreket etedi jáne omyrtqa ıkemdiligine demeý beredi. Eger dıskiler zaqymdalsa, qalypty tozsa nemese aýrýdyń nátıjesinde zaqymdalsa, olar ádetten tys shaǵylystyrýy nemese synýy múmkin. Anomaldi  zaqymdanǵan nemese jarylǵan dısk, jaryqty dıskter nemese shuńqyrly dıskter dep atalady.\r\n\r\nShuńqyrly nemese  jaryqty dıskter  arqa jaqtaǵy sozylatyn jerdegi júıke torlaryn, nervterdi qysý múmkin. Mundaı qysylýdan aýrý týyndaıdy, uıý, terleý, álsireý nemese aıaqtaǵy refleksterdiń joǵalýyna soqtyrýy múmkin. Odan beldiń aýrýy da, aýyrmaýy ǵajap emes.  Degenmen, kóptegen jaǵdaılarda,  dısktik jaryqtar eshqandaı belgiler týdyrmaıdy. Eger MRT skanerleýinde sizde dısktik jaryqtar bar bolsa, dárigerińiz MRT nátıjesin  muqııat surap tekseredi, MRT skanerleýinde kórinip turǵan dısk jaryqtary sizdiń sımptomdaryńyzdyń eń yqtımal sebebi bolyp tabylýy múmkin.\r\n\r\nQandaı jaǵdaılarda dısk jaryqtaryn emdeý úshin hırýrgııalyq emes em qoldanylady?\r\n\r\nKóptegen jaǵdaılarda  dısk jaryqtary birneshe aı boıy hırýrgııalyq emes emdeýden keıin jazylady. Operatsııasyz emdeý qysqa merzimdi demalys, dári-dármekpen aýyrsyný jáne fızıoterapııa, sondaı-aq dáriger taǵaıyndaǵan jattyǵý baǵdarlamasyn qamtýy múmkin. Dısk jaryqtary bar naýqastardyń 50% -y 1 aıdan keıin qalpyna keledi jáne 6 aıdan keıin tolyqtaı qalpyna keledi. Tek dısk jaryǵy bar adamdardyń 10% -ynda, aýrý 6 aptadan keıinde saqtalyp turýy múmkin, ol kezde endi operatsııalyq em jaıynda oılanýǵa týra keledi. \r\n\r\nEger 6 apta boıy hırýrgııalyq emes emdeýden keıin ózińizdi jaqsy sezinseńiz, onda bul sizdiń deneńizdiń hırýrgııalyq emsyz-aq qalpyna kelýine qolaıly belgi retinde qarastyrylýy múmkin. Adam aǵzasy ózi dısktiń qajetsiz zattaryn tazartyp otyrady, sondyqtan júıke tamyrlarynyń qysylýynan asa bir qatty aýrýlar týyndaı qoımaıdy. Bul protsess rezorbtsııa dep atalady.\r\n\r\nDısk jaryǵyna baılanysty operatsııa qashan taǵaıyndalady?\r\n\r\nHırýrgııalyq emdeý dısk jaryǵy bar adamdardyń shamamen 10 paıyzyna qoldanylady. Kóptegen dárigerler - hırýrgııalyq emdeý múmkindigin qarastyrar aldynda - 1-3 aıdaı kútedi. Eger osy ýaqyt ishinde\n siz beıhırýrgııalyq  ádistermen  emdelýińiz sátsiz bolsa (biraq, ádette bul 6 aıdan kóp ýaqyt almaıdy), onda siz operatsııa týraly oılanasyz. Kimde, dısk jaryńynyń áserinen aýrýlar paıda bolsa, 6 aıdan artyq ýaqytta álsizdik, uıý sezimderi tolastamaı qoısa, onyń nerv tamyrlary zaqymdanýy yqtımal, ondaı adamdarǵa jedel emniń kómegi onsha tıe qoımaıdy. \r\n\r\nDısk jaryǵyna arnalǵan operatsııa, aýrýdy basý úshin, qalypty qozǵalystar men qımyldardy oryndaýǵa múmkindikter jasaý úshin jasalady. Hırýrgııalyq emdeý kelesi sharttar bolǵanda júrgiziledi:\r\n\r\n• Aıaǵyńyz ylǵyıda jıi aýyra berse, sondaı-aq álsizdik bılep jáne kúndelikti belsendilikke tolyq aralasa almasańyz.\r\n• Obektıvti saraptamanyń nátıjeleri sizde álsizdik, qozǵalýdyń azaıýy, sezimtaldyqtyń joǵalýy nemese refleksterdegi ózgerister bar ekenin kórsetse.\r\n• Magnıtti rezonansty (MRT), kompıýterlik tomografııany nemese mıelogrammdy tárizdi dıagnostıkalyq ádister hırýrgııalyq ádispen dısk jaryǵyn emdeýge qabiletti ekenin kórsetse.\r\nDıskke jasalatyn operatsııany em retinde qoldanýǵa bolady:\r\n• Dısktiń jarylýy nemese nerv túbirshikteriniń qysylýyn tikeleı týdyratyn dısk zatynyń bos bólikterin alý. Eger ıshıastyń saldarynan  aýyr jáne jaramsyzdyq aýyrýy keminde 4-6 aptanyń ishinde hırýrgııalyq emes emdeýden keıin ketpese, sizdiń dárigerińiz hırýrgııalyq emdeýdi usynýy múmkin.\r\n• Protrýzııa nemese  dısk jaryǵy, aýyr zardapqa soqtyrady. Nerv zaqymynyń tıptik belgileri aıaqta seziledi jáne álsizdik, úılestirýdi joǵaltý nemese sezimtaldyqty joǵaltýdy qamtıdy.\r\n• Operatsııa arqyly ǵana emdele alatyn qurylymdyq súıek buzylýlary (mundaı jaǵdaılarda hırýrgııalyq emes emdeý orynsyz bolar edi).\r\n\r\nDısk jaryǵy kezinde operatsııanyń qandaı túrleri oryndalady?\r\n\r\nDıskilerge qarsy jıi qoldanylatyn jáne jaqsy zerttelgen hırýrgııalyq aralasýlarǵa mynalar jatady:\r\n\r\n• Dıskektomııa - bul nerv túbirshigin nemese julyndy qysyp jatqan jaryqtyq dısk zatynyń tez alynyp tastalýy. Bul əreket dıskini shyǵarý nemese dıskiniń jarylýy jaǵdaıynda da qoldanylady. Beıhırýrgııalyq  emdeý sátsiz aıaqtaǵanda jáne  de erkin  qımylmen jumys isteı alatyn qabiletinen aıyrylǵan  aýrýlarǵa ushyraǵan adamdar úshin dıskektomııa hırýrgııalyq emdeýdiń eń tıimdi túri bolýy múmkin.\r\n• Lamınotomııa jáne lamınektomııa - bul operatsııalar julynnyń nemese julynnyń jasyna baılanysty ózgeristerinen týyndaǵan nerv qysylýyn azaıtý úshin oryndalady. Lamınotomııa omyrtqanyń jińishke bóligin bóledi, bul julynnyń qorǵanysh qabyn (lamına - nemese plastınka dep atalady) quraıdy; lamınektomııamen birge búkil plasstınka jekeleı omyrtqalardyń ústinen alynady, al keıde jińishke shyryn ótetin omyrtqaǵa arnalǵan tesik - julyn kanalyn taryltady. Osy operatsııalardyń kez-kelgeni dıskektomımen bir ýaqytta oryndalýy múmkin nemese ózdiginen de ike asyrylady.\r\n• Pekraldi dıskskromııa dısk potrýzııasy kezinde jáne dıskilerdiń julyn arnasyna jaryqty shytynaýlardy qalyptastyrý kezinde qoldanylady. Bul operatsııada omyrtqaǵa  kishkene tilikten  arnaıy qural engiziledi; dıskiniń shuńqyry kesilip nemese sýarylady, osylaısha onyń mólsherin azaıtady. Perıferııalyq dıskekomııa ashyq dıskektomııadan góri tıimdi emes operatsııa bolyp esepteledi jáne qazirgi ýaqyttaolar azyraq qoldanylady.\r\n\r\nDısk jaryǵyna operatsııa júrgizý kezinde qanadý qaýip-qater bolýy múmkin?\r\n\r\nDıskomemııa jáne mıkrodısktomııa, dıskilerge jıi qoldanatyn operatsııa túrleri, ádette ol jaqsy áser etedi jáne asqyný jaǵdaılary sırek oryn alady. Alaıda hırýrgııa kezinde júıke tamyrlaryna nemese julyn symdaryna zaqym kelýiniń azdaǵan qaýpi bar. Keıbir naýqastarda operatsııa aımaǵynda artyq jara paıda bolady. Operatsııadan keıin zaqymdanýdy arttyratyn, ınfektsııalyq asqynýlardyń paıda bolý qaýpi bar. Juqpaly asqynýlardy emdeý úshin protsesti toqtatý úshin antıbıotıkterdi jáne qosymsha operatsııalardy qajet etýi múmkin.\r\n\r\nKez kelgen operatsııalar belgili bir qaýiptiń aldynda bolady. Budan basqa, jalpy anestezııaǵa tán qaýip sebebinen dárigerińiz ben medıtsına qyzmetkerleri hırýrgııalyq operatsııa kezinde jáne operatsııadan keıingi kezeńde sizdiń jaǵdaıyńyzdy muqııat baqylaıdy.\r\n\r\nDısk jaryǵyna jasalatyn operatsııa qanshalyqty jaqsy áser beredi?\r\n\r\nUzaq ýaqyttyq aýrý belgileri bar adamdar, sondaı-aq  qalypty qyzmeti men turaqty qımyl-qozǵalysy buzylǵandar, qatty aýyrsynýdy basatyn dárilerdi qoldanýdy talap etetin adamdar operatsııadan aıtarlyqtaı jeńildik alady. Jyldyń sońǵy zertteýlerinde hırýrgııalyq emdelý tómengi bel baýyrynyń shuńqyrynan týyndaǵan qalyptydan joǵary aýrý sımptomdary bar adamdarǵa oń nátıje beredi dep kórsetilgen. Hırýrgııalyq emdeýdiń osy besjyldyq ǵylymı zertteýine engizilgen 402 adamnyń 70% -y kardıaldy sımptommen salystyrǵanda jaqsardy, al hırýrgııalyq emes em qabyldaǵandardyń arasynda 56% boldy.\r\n\r\nKeıbir adamdar ómir jaǵdaılary densaýlyǵynyń salystyrmaly túrde tez qalpyna kelýin talap etse, operatsııaǵa barady. Jeke eńbekke jaramsyz adamdar úshin qalypty jumysqa qaıta oralý 2-4 aptada bolady; qolmen jumys jasaıtyndar úshin 8-12 apta qajet bolady.\r\nKóptegen adamdar operatsııadan keıin kóp uzamaı jumysyn jáne kúndelikti is-áreketterin jańartady. Keıbir jaǵdaılarda sizdiń dárigerińiz operatsııadan keıingi ońaltý kýrsyna qatysýyńyzdy usynýy múmkin, ol fızıoterapııa men úıdegi jattyǵýlardy qamtıdy.\r\n\r\nEmdeýdiń qaı ádisterin tańdaısyz? Tómendegi nusqalardy qarap kórińiz:\r\n\r\n1. Operatsııasyz emdeýge tyrysyńyz (mysaly, demalys, fızıoterapııa jáne jattyǵýlar, sondaı-aq dáriler).\r\n2. jumys isteńiz.\r\n\r\n\r\nDısk jaryǵyn jedel emdeýdiń paıdasyDısk jaryǵyn jedel emdeýdiń zııany\rSizde qatty aýrý sezimi bolady, aıaǵyńyz uıyp, álsirep turady, qımylǵa qabilettinińiz tómendeıdi; Aıaq jaǵyndaǵy belgiler keminde 4 aptada hırýrgııalyq emes emdeýden keıin tómendemeıdi; Nerv túbirshiginiń qysylýynyń belgileri arta bastasa (aıaqtyń aýyrýy, sezimniń qatty joǵalýy, paralıch nemese álsizdiktiń joǵarylaýy, úılestirý joǵalýy, refleksterdiń tolyq joǵalýy); Sizdiń jumysyńyz sizdiń fýnktsııalaryńyzdyń salystyrmaly túrde tez qalpyna kelýin talap etedi; Operatsııadan keıingi birneshe apta ishinde ońaltý rejımin qatań oryndaýǵa bolady. Sizdiń  dısk jaryǵyna operatsııa jasatý úshin, qandaı da bir sebebińiz bar ma?Siz emdeýdiń hırýrgııalyq emes ádisterin, sonyń ishinde fızıoterapııany, jattyǵýlardy, demalýdy jáne emdeýdi emdeýge tyrysasyz; Alaıda operatsııada sizdiń belgilerińizdi joıatynyna kepildik joq. Uzaq merzimdi perspektıvada hırýrgııalyq emdeý hırýrgııadan góri jaqsy bolady degen  kepildik joq; Operatsııada ınfektsııalyq asqynýlar, sozylmaly emdik aýrý jáne qosymsha operatsııalardy júrgizý qajettiligi týyndaıdy. Kez-kelgen hırýrgııada júrek soǵysy (mıokard ınfarktisi) sııaqty asqyný qaýpi bar; Ekinshi operatsııany qajet etpeıtinine kepildik joq; Dıskiniń shuńqyryna hırýrgııalyq emdeýdi qalamaıtyn basqa sebepter bar ma?\r\n\r\nEmdeýdiń basqa túrleri\r\n\r\nSiz bel aýrýyn emdeý úshin dárigerińizben birge ártúrli fızıkalyq, psıhologııalyq, eksperımentaldyq jáne alternatıvti emdeý ádisterin tańdaı alasyz. Olardyń keıbireýleri qysqa merzimdi «jóndeý» ádisi, basqalary sizge quraldarmen jabdyqtalǵan kúıde ómir boıǵy bel aýrýyńyzǵa sep bolyp turýy múmkin. Bul emdeýdiń bári  medıtsınalyq saqtandyrý uıymdaryna qarassty tıerapııalyq ádister emes.\r\n\r\nEmdeý men ońaltýdyń keshendi ońaltý baǵdarlamalary. Sozylmaly bel aýrýynyń aýrýyn emdeýdiń oń kombınatsııasyn tabý máselesiniń ońtaıly sheshimi ıntegratsııalyq baǵdarlama bolýy múmkin. Keshendi ońaltý baǵdarlamalary ár túrli emdeý ádisterin jáne mamandardy usynady. Bul baǵdarlama sozylmaly arqa arterııasy aýrýy úshin eń tıimdi emdeýdiń biri bolyp sanalady.\r\n\r\nBel aýrýyna arnalǵan jattyǵýlar sozylmaly arqa aýyrsynýyn emdeý men baqylaýdyń eki eń tıimdi ádisi bolyp tabylady. Kúndelikti jattyǵýlar arqadaǵy aýyrsynýdy tıimdi túrde joıady jáne uzaqqa sozylǵan arqa aýyrsynýyn tómendetýi múmkin.\r\n\r\nPsıhoterapııa sozylmaly bel aýrýy jáne eńbekke jaramsyzdyq sekildi aýyr jaǵdaıdy jeńildetýi múmkin.\r\n\r\nJulyn yntalandyrylýy aýyr, sozylmaly arqa aýyrsyný jaǵdaıynda qoldanylýy múmkin.\r\n\r\nBeldegi aýrýdy emdeý boıynsha tájirıbelik terapevtik ádister\r\n\r\nBeli aýyratyn  adamdar úshin jańa jáne tájirıbelik emdeý únemi damytylyp, usynylady. Eger siz osy emdeý ádisine barǵyńyz kelse, dərigerden osy ədistiń tıimdiligi men qaýipsizdiginiń ǵylymı dáleli týraly, sondaı-aq osy tehnıkamen birge óz tájirıbesiniń nátıjeleri týraly surańyz. Kelesi terapevtik ádister eksperımenttik bolyp tabylady jáne keńinen qoldanylmaıdy. Olar uzaq ýaqyt boıy jetkilikti túrde zerttelmegen, biraq olar bel aýrýlarynyń belgili bir túrlerine emdeýdiń jetkilikti damyǵan ádisterin kórsetti.\r\n \r\n• Ishkidıskilik elektrotermııalyq terapııa (VDET) -  julyn dıskiniń búlinýinen bolǵan sozylmaly bel aýrýyn emdeıdi.\r\n• Botulindik toksın ınektsııasy (Botox) tómengi arqadaǵy bulshyq etterdiń aýyrsynýyn jeńildetýge kómektesedi.\r\n• Aksıldi omyrtqalar dekompressııasy (VAX-D) julyn omyrtqasynyń dıskilerin aýyrsyný oryndarynan jeńildetýge kómektesedi.\r\n\r\nBel aýrýy men ózin-ózi emdeýdegi keshendi emniń kómekshi ádisteri\r\n\r\nTómengi bel aýrýyn tómendetý úshin tómende kórsetilgen adıývantty emdeý ádisi qoldanylady.\r\n\r\n• Massaj ótkir nemese sozylmaly arqa aýyrsynýyn azaıtýdyń tıimdi ádisi bolyp tabylady, ásirese jattyǵýlar men arqa súıemeldeý jattyǵýlarymen úılesken kezde.\r\n• Manýaldi osteopatııalyq terapııa, tolyq ıgerilmedi, biraq arqadaǵy aýyrsynýdy emdeýdiń óte joǵary tásili bolyp tanyldy.\r\n• Akýpýnktýra (akýpýnktýra) - eń jaqsy qol jetimdi ǵylymı zertteýlerdi júıeli túrde qarap shyǵýǵa sáıkes, arqa titirkenýin emdeýde akýpýnktýranyń tıimdiligi dáleldenbedi.\r\n• Antıdepressanttar kómegimen júrgiziletin relaksatsııa ádisteri bulshyqet kerneýin jáne depressııany azaıtýǵa kómektesedi.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\njaraqattar\r\ndene belsendiligi\r\ngıpotermııa\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(556,'article','1448','Urshyq býyny súıekteriniń synýy','qz','2018-11-21 05:10:42','2018-11-21 05:10:00','__Urshyq býyny súıekteriniń synýy__ – bul san súıeginiń joǵarǵy bóliginiń, ıaǵnı san súıegi men jambas súıeginiń qosylǵan jeriniń synýy (urshyq býynynda). Urshyq býyny súıekteriniń synýy kóbine san súıeginiń moıyn jaǵynan tómen jáne urshyqaralyqtan sál tómen aýmaqta kezdesedi.  Kóptegen jaǵdaıda urshyq býyny súıekteri tolyǵymen synady. Tolyq emes synýy da bolýy múmkin (synyq túrine baılanysty), biraq bul jaǵdaı keń taralmaǵan jáne ol rentgendik zertteýde kórinbeýi de yqtımal. ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1448',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','U','Urshyq','y','   Urshyq býyny súıekteriniń synýy __Urshyq býyny súıekteriniń synýy__ – bul san súıeginiń joǵarǵy bóliginiń, ıaǵnı san súıegi men jambas súıeginiń qosylǵan jeriniń synýy (urshyq býynynda). Urshyq býyny súıekteriniń synýy kóbine san súıeginiń moıyn jaǵynan tómen jáne urshyqaralyqtan sál tómen aýmaqta kezdesedi.  Kóptegen jaǵdaıda urshyq býyny súıekteri tolyǵymen synady. Tolyq emes synýy da bolýy múmkin (synyq túrine baılanysty), biraq bul jaǵdaı keń taralmaǵan jáne ol rentgendik zertteýde kórinbeýi de yqtımal.  Urshyq býyny súıekteriniń synýy – bul san súıeginiń joǵarǵy bóliginiń, ıaǵnı san súıegi men jambas súıeginiń qosylǵan jeriniń synýy (urshyq býynynda). Urshyq býyny súıekteriniń synýy kóbine san súıeginiń moıyn jaǵynan tómen jáne urshyqaralyqtan sál tómen aýmaqta kezdesedi.  Kóptegen jaǵdaıda urshyq býyny súıekteri tolyǵymen synady. Tolyq emes synýy da bolýy múmkin (synyq túrine baılanysty), biraq bul jaǵdaı keń taralmaǵan jáne ol rentgendik zertteýde kórinbeýi de yqtımal. \r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nurshyq býyny súıekteriniń synýy \r\nsan súıeginiń moıny\r\nurshyq býyny\r\nrentgendik zertteý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(557,'article','1451','Jatyr tútikterin baılaý','qz','2018-11-21 05:14:26','2018-11-21 05:13:00','__Jatyr tútikterin baılaý__ – bul turaqty túrde júktiliktiń aldyn alýǵa (sterıldeý) áıel adamdarǵa jasalatyn operatsııanyń túri. Jatyr tútikterin baılaǵanda uryqtanýdyń aldyn alý maqsatynda fallopıı tútigi jabylyp, ol sháýettiń analyq jasýshaǵa túsýin aldyn alady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1451',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Jatyr','y','   Jatyr tútikterin baılaý __Jatyr tútikterin baılaý__ – bul turaqty túrde júktiliktiń aldyn alýǵa (sterıldeý) áıel adamdarǵa jasalatyn operatsııanyń túri. Jatyr tútikterin baılaǵanda uryqtanýdyń aldyn alý maqsatynda fallopıı tútigi jabylyp, ol sháýettiń analyq jasýshaǵa túsýin aldyn alady. Jatyr tútikterin baılaý – bul turaqty túrde júktiliktiń aldyn alýǵa (sterıldeý) áıel adamdarǵa jasalatyn operatsııanyń túri. Jatyr tútikterin baılaǵanda uryqtanýdyń aldyn alý maqsatynda fallopıı tútigi jabylyp, ol sháýettiń analyq jasýshaǵa túsýin aldyn alady.\r\n\r\nFallopıı tútigi alynyp tastalýy, qysqyshtarmen jabylýy, baılanýy múmkin. Sondaı-aq onyń ushtary kúıdirý arqyly dánekerlenýi múmkin.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n \r\njatyr tútigin baılaý\r\njúktiliktiń aldyn alý\r\nsterıldeý\r\nfallopıı tútigi\r\nuryqtaný\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(558,'article','1505','Úrpiniń tarylýy (Nesep shyǵarý joldarynyń tarylýy)','qz','2018-11-27 10:29:26','2018-11-27 10:17:00','Úrpiniń tarylýy – nesep shyǵarý arnasynyń tarylýy nemes kishireıýi. Bul jaısyzdyq erlerde jıi kezdesip jatady, al áıelderde sırek ushyrasady.\r\nBúıekten shyqqan árbir nesep tamshysy  nesep jolymen qýyqqa túsedi. Qýyq – bul eki shaptyń ortasynda, ústińgi jaǵynda ornalasqan jynys múshesi. Odan nesep shyǵarylady. Qýyq úsh qabattan turady: syrtqy uıyma qabyǵy, bulshyq ettik qabat, ishki shyryshty qabyq. Bulshyq ettik qabat qysylǵanda nesep shyǵarylady. Nesep qýyqtan basqa tútik arqyly  – nesepaǵar arnasy (úrpi)  arqyly shyǵarylady.  Áıelderdiń úrpisi jatyr qaqpasy aldyndaǵy, klıtor aldynan, jynys jyryǵynan, eki kishkene erinsheniń otrasyndaǵy syrtqy tesikten ashylady. Al erlerdiki, jynys múshesiniń basynan ashylady. Áıelderdiń nesep aǵar arnasy tek nesep shyǵarý qyzmetin atqarady. Erkekterdiń aǵzasyndaǵy úrpi neseppen qatar, sháýet shyǵarý qyzmetin de atqarady.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1505',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','U','Úrpiniń','y','   Úrpiniń tarylýy (Nesep shyǵarý joldarynyń tarylýy) Úrpiniń tarylýy – nesep shyǵarý arnasynyń tarylýy nemes kishireıýi. Bul jaısyzdyq erlerde jıi kezdesip jatady, al áıelderde sırek ushyrasady.\r\nBúıekten shyqqan árbir nesep tamshysy  nesep jolymen qýyqqa túsedi. Qýyq – bul eki shaptyń ortasynda, ústińgi jaǵynda ornalasqan jynys múshesi. Odan nesep shyǵarylady. Qýyq úsh qabattan turady: syrtqy uıyma qabyǵy, bulshyq ettik qabat, ishki shyryshty qabyq. Bulshyq ettik qabat qysylǵanda nesep shyǵarylady. Nesep qýyqtan basqa tútik arqyly  – nesepaǵar arnasy (úrpi)  arqyly shyǵarylady.  Áıelderdiń úrpisi jatyr qaqpasy aldyndaǵy, klıtor aldynan, jynys jyryǵynan, eki kishkene erinsheniń otrasyndaǵy syrtqy tesikten ashylady. Al erlerdiki, jynys múshesiniń basynan ashylady. Áıelderdiń nesep aǵar arnasy tek nesep shyǵarý qyzmetin atqarady. Erkekterdiń aǵzasyndaǵy úrpi neseppen qatar, sháýet shyǵarý qyzmetin de atqarady.\r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nJalpy aqparat\r\nÚrpiniń tarylýy – nesep shyǵarý arnasynyń tarylýy nemes kishireıýi. Bul jaısyzdyq erlerde jıi kezdesip jatady, al áıelderde sırek ushyrasady.\r\nBúıekten shyqqan árbir nesep tamshysy  nesep jolymen qýyqqa túsedi. Qýyq – bul eki shaptyń ortasynda, ústińgi jaǵynda ornalasqan jynys múshesi. Odan nesep shyǵarylady. Qýyq úsh qabattan turady: syrtqy uıyma qabyǵy, bulshyq ettik qabat, ishki shyryshty qabyq. Bulshyq ettik qabat qysylǵanda nesep shyǵarylady. Nesep qýyqtan basqa tútik arqyly  – nesepaǵar arnasy (úrpi)  arqyly shyǵarylady.  Áıelderdiń úrpisi jatyr qaqpasy aldyndaǵy, klıtor aldynan, jynys jyryǵynan, eki kishkene erinsheniń otrasyndaǵy syrtqy tesikten ashylady. Al erlerdiki, jynys múshesiniń basynan ashylady. Áıelderdiń nesep aǵar arnasy tek nesep shyǵarý qyzmetin atqarady. Erkekterdiń aǵzasyndaǵy úrpi neseppen qatar, sháýet shyǵarý qyzmetin de atqarady.\r\n \r\n \r\nSebepteri\r\nAýrýdyń basty sebepteri:\r\n•	Shaptyń zaqymdanýynan nemese jaraqat alýynan;\r\n•	Juqpaly aýrýlardyń saldarynan (gonoreıa, hlamıdıoz, týberkýlez);\r\n•	Qýyqqa quralmen tekserý júrgizgende ınfektsııa juqtyrǵannan;\r\n•	Isikten (keı jaǵdaılarda ǵana);\r\n•	Teriniń qabynbaly zaqymdanýynan (úrpiniń syrtqy tesiginiń tarylýyn týyndatady);\r\n•	Úrpiniń týma aqaýy;\r\n•	Sáýlelený (óte sırek jaǵdaıda).\r\nSebepterdiń kóbisi úrpiniń berishti-tyrtyqty ózgeristerine (ıkemsiz dáneker tinderdiń taralýyna) ákelip soǵady \r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Nesep shyǵarýdyń qıyndaýy;\r\n•	Nesepaǵar arasynan túrli bólindilerdiń shyǵýy (shyrysh, iriń t.b.)\r\n•	Jıi nesep shyǵarý;\r\n•	Nesep shyǵarǵanda aýyrsyný;\r\n•	Sháýet shyǵarǵanda qan aralasýy;\r\n•	Qoıý, qandy neseptiń shyǵýy;\r\n•	Nesep shyǵara almaý;\r\n•	Nesepti ustaı almaý (nesep shyǵarýdy baqylaýda ustaı almaý);\r\n•	Asqazannyń astyńǵy jaǵynyń aýrýy;\r\n•	Shap jaqtyń aýrýy;\r\n•	Neseptiń aqyryndap tama berýi (kútpegen jerden nemese aqyryndap damýy múmkin);\r\n•	Neseptiń túıirlenip, súzilip shyǵýy;\r\n•	Jynys múshesiniń isinýi.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger syrtqy jynys múshelerin tekseredi, shap jaqty reaktaldi (artqy tesik arqyly) saýsaqpen tekseredi.\r\nDáriger tekserý barysynda tómendegideı jaıttardy anyqtaýy múmkin:\r\n•	Nesepaǵar arnasynan bólindiniń shyǵýyn;\r\n•	Jynys múshesiniń qyzarýy nemese isinýi;\r\n•	Jynys múshesiniń qattylyǵyn;\r\n•	Shap jaqtaǵy lımfa túıinderdiń úlkeıýin;\r\n•	Qýyq asty beziniń úlkeıýin (qýyq asty bezin saýsaqpen sıpap qaraý arqyly tik ishek jolynan 3-4 sm. qashyqtyqta tik ishek aldynan tekseredi).Normada onyń kontýrlary anyq, bóligi sımmetrııaly, tyǵyz-serpimdi; aýyrtpalyqsyz keledi.\r\nAýrýdy anyqtaý úshin mynadaı tekserýler júrgizilýi yqtımal:\r\n•	Qan taldamasy;\r\n•	Nesemtegi tamshylardyń  bakterıaldyǵy;\r\n•	Hlamıdoz ben gonoreıaǵa test ótkizý;\r\n•	Qýyqtyń úlkeıip ketpeýin anyqtaý úshin, qýyqty  ÝDZ-ǵa túsirý\r\n•	Qýyqty ÝDZ teksertý kezinde nesep aǵardyń qalǵan mólsheri tolady\r\n•	Ýrofloýmetrııa – bul zár shyǵarý kezinde nesep aǵynynyń jyldamdyǵyn  dınamıkalyq tirkeý. Naýqas  ýrofloýmetr  apparatynyń shuńqyryna - sıedi. Ýroflýometr nesep shyǵarý kórsetkishterin tirkeıdi jáne olardy kompıýterge jiberedi, ol aqparatty keste túrinde tanytady. Shyǵarylǵan  neseptiń jalpy kólemi ólshenedi, neseptiń  ortasha jyldamdyq aǵyny zár shyǵarýdyń  uzaqtyǵynyń buzylý-buzylmaǵandyǵyn anyqtaýǵa kómektesedi. Bul ádisi arqyly úrpi men qýyqtyq bulshyq et arasynadǵy úılesimdilikti, olardyń jıyrylmaly qasıetin  baǵalaýǵa múmkindik týady.  Zár shyǵarý jyldamdyǵynyń  tómendeýinen qýyqtyń jıyrylmaly qabletiniń tómendeýi men isiktiń paıda bolǵandyǵyn anyqtaýǵa bolady.\r\n•	Retrogradty ýretrogramma (úrpiniń týma aqaýyn anyqtaýǵa baǵyttalǵan ádis)\r\n\r\nEmdeý\r\nÚrpiniń tarylýyn jazý úshin birneshe túrli negizgi emdeý ádisterin qoldansa bolady.  Ádis jekeshe túrde qoldanylady, jáne tarylýdyń qaı jerde oryn alǵandyǵyna da baılanysty, sondaı-aq, bezderdiń túırlený protsesi men basqa da zaqymdalǵan tinderdiń jaǵdaıyna qarasty boldy.  \r\n\r\nQazirgi ýaqytta úrpiniń tarylýyna mynadaı ádister qoldanylady:\r\nSúmbileý ádisi (úrpiniń ótimdiligin tekserý) súmbi-dılatatorlar (ózek keńeıtkish) nemese arnaıy úrpilik ballondy keńeıtkish katetorlardy (elastındi tútikshe, úrpiniń ishine  endiriledi de, ony keredi) paıdalaný. Bul ádis, úrpidegi jalǵyz tarylýdy emdeý úshin paıdalanylady.\r\n\r\nÚrpini ishten tilý – bul endoskopııalyq ádis, kózben kóre otyryp, úrpiniń tarylǵan jerin tilip, keńeıtedi. Optıkalyq tútikshe – nesep aǵar arnasynan úrpiniń basyna deıin júrgiziledi. Arnaıy «pyshaq» nemese sáýle («sáýlemen tilý»), úrpiniń túp jaǵyna ornalastyrylady da, quraldyń jenden jerine deıin, úrpiniń  ashylǵansha  berishti tinderdi tilip otyrady. Tarylǵan jer tilingennen keıin jáne nesepaǵar arnasyndaǵy tilikter jazylǵansha birneshe kúnge deıin súrpeli karter qoıylady. Bul emdeý ádisinen keıin asqyný qaýpi tek tarylý qaıtalanýy múmkin. Biraq ol úrpiniń tereńgi jaǵynyń zaqymdanýyna baılanysty.\r\n\r\nAshyq jedel em – úrpiniń tarylýyn emdeýdegi eń senimidi ádis bolyp tabylady. Úrpiniń sańylaýy  transplantattardy (deneniń basqa bóligindegi tin kesinin aýystyryp salý) qoldanǵannan keıin qaıta qalpyna kelýi múmkin. Nemese  «alyp tastaý» ádisi (rezektsııa) tigilgennen keıin úrpiniń zaqymdanǵan  jerin túp-tamyrymen alyp tastaý kózdeledi.\r\n\r\nMúmkin bolatn asqynýlar\r\nÚrpiniń tarylýynan nesep arǵar arnasy túgeldeı bitelip qalýy múmkin. Atalmysh aýrýdy ýaqyt kúttirmeı emdeý kerek.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEger sizde úrpiniń tarylý sımptomdary kezdesip jatsa, dárigerge dereý qaralyńyz.\r\n\r\nAldyn alý \r\nAýrýdyń sebebi bolyp tabylatyn ınfektsııanyń aldyn alý úshin jynystyq qatynasqa asa mán bergen jón, ol úshin múshe qapty paıdalanyńyz, qytynasqa túsetin serigińizdiń aýrý juqtyratyn-juqtyrmaıtynyn bilip alyńyz.\r\nÚrpiniń tarylýyn emdeý arqyly qýyqtyń ne bolmasa búırektiń aýrýlarynyń asqyný qaýpiniń aldyn alýǵa bolady.\r\n\r\nNesep shyǵarýdyń qıyndaýy (erlerde)\r\n\r\nTegter: \r\núrpiniń tarylýy\r\núrpini tilý\r\núrpi tarylýynyń sımptomdary  \r\núrpi tarylýynyń emi\r\nnesepaǵar arnasynyń tarylýy\r\nnesep shyǵarýdyń qıyndaýy\r\nneseptiń júrmeı qalýy\r\nnesep shyǵarǵanda aýyrsyný sezimi\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(559,'article','1511','Analdyq jylankóz','qz','2018-11-28 10:25:41','2018-11-28 10:24:00','__Analdyq jylankóz__ – anal tesigi mańyndaǵy tesikke analdyq kanaldan ótetin tútik tárizdi ótis. Mundaı aqaýdyń paıda bolýy tik ishekke jasalǵan operatsııanyń saldarynan, tik ishektik aýmaqtaǵy abstsessten keıin nemese Kron aýrýynyń (ishektiń qabyný aýrýlarynyń) asqynýynan bolýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1511',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Analdyq','y','   Analdyq jylankóz __Analdyq jylankóz__ – anal tesigi mańyndaǵy tesikke analdyq kanaldan ótetin tútik tárizdi ótis. Mundaı aqaýdyń paıda bolýy tik ishekke jasalǵan operatsııanyń saldarynan, tik ishektik aýmaqtaǵy abstsessten keıin nemese Kron aýrýynyń (ishektiń qabyný aýrýlarynyń) asqynýynan bolýy múmkin. Analdyq jylankóz – anal tesigi mańyndaǵy tesikke analdyq kanaldan ótetin tútik tárizdi ótis. Mundaı aqaýdyń paıda bolýy tik ishekke jasalǵan operatsııanyń saldarynan, tik ishektik aýmaqtaǵy abstsessten keıin nemese Kron aýrýynyń (ishektiń qabyný aýrýlarynyń) asqynýynan bolýy múmkin.\r\n\r\nAnaldyq jylankóz sımptomdaryna qatysty aımaqtyń qatty qyshýy, tik ishekten teridegi sańylaý arqyly bólingen suıyqtyqtan deneniń titirkenýi jatady. Suıyqtyq quramynda ádette shyrysh jáne az mólsherde qan bolady. Analdyq jylankóz juqpaly bolýy múmkin. Infektsııanyń damýynan tik ishektik-artqy ótis abstsesi qalyptasady.\r\n\r\nEger sizde analdyq jylankózge qatysty kúdik týyndaǵan bolsa, tez arada dárigerge qaralyńyz.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nanaldyq jylankóz\r\ntik ishektik jylankóz\r\ntik ishektik jylankózdiń emi\r\ntik ishektik jylankózdiń sımptomdary\r\nsozylmaly paraproktıt\r\npararektaldy jylankóz\r\npararektaldy jylankózdiń sımptomdary\r\npararektaldy jylankózdiń emi\r\nparaproktıt sımptomdary\r\nanorektaldy jylankóz    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(560,'article','1517','Maskúnemdik','qz','2018-11-28 10:39:48','2018-11-28 10:38:00','\'\'__Bul ne?__\'\' __Maskúnemdik__ – adamǵa fızıkalyq pen psıhologııalyq zııan keltiretin dárejede alkogoldi ishimdikterdi kúndelikti jáne turaqty túrde qoldaný. Maskúnemdiktiń tujyrymdamasy retinde adamnyń alkogoldik ishimdikterdi qoldanǵannan keıin óz-ózin baqylaýǵa qaýqarsyz bolatyndyǵyn, ishimdikke táýeldi adam retinde sıpattalýyn aıtamyz.\r\n\r\n\'\'__Maskúnemdik qalaı týyndaıdy?__\'\' Ádette úıde (janjal, urys-keris, aıqaı), jumysta (tártiptiń nasharlaýy jáne jumysqa degen qabilettiń tómendeýi) nemese zań buzýshylyqqa (mas kúıinde kólik júrgizýge baılanysty tutqyndalýy) qatysty problemalar týyndaıdy. Sonymen qatar densaýlyqqa qatysty (qan qysymynyń kóterilýi; as qorytý júıesiniń, kóp jaǵdaıda baýyrdyń zaqymdalýy) problemalary paıda bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1517',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Maskúnemdik','y','   Maskúnemdik \'\'__Bul ne?__\'\' __Maskúnemdik__ – adamǵa fızıkalyq pen psıhologııalyq zııan keltiretin dárejede alkogoldi ishimdikterdi kúndelikti jáne turaqty túrde qoldaný. Maskúnemdiktiń tujyrymdamasy retinde adamnyń alkogoldik ishimdikterdi qoldanǵannan keıin óz-ózin baqylaýǵa qaýqarsyz bolatyndyǵyn, ishimdikke táýeldi adam retinde sıpattalýyn aıtamyz.\r\n\r\n\'\'__Maskúnemdik qalaı týyndaıdy?__\'\' Ádette úıde (janjal, urys-keris, aıqaı), jumysta (tártiptiń nasharlaýy jáne jumysqa degen qabilettiń tómendeýi) nemese zań buzýshylyqqa (mas kúıinde kólik júrgizýge baılanysty tutqyndalýy) qatysty problemalar týyndaıdy. Sonymen qatar densaýlyqqa qatysty (qan qysymynyń kóterilýi; as qorytý júıesiniń, kóp jaǵdaıda baýyrdyń zaqymdalýy) problemalary paıda bolady. Bul ne? Maskúnemdik – adamǵa fızıkalyq pen psıhologııalyq zııan keltiretin dárejede alkogoldi ishimdikterdi kúndelikti jáne turaqty túrde qoldaný. Maskúnemdiktiń tujyrymdamasy retinde adamnyń alkogoldik ishimdikterdi qoldanǵannan keıin óz-ózin baqylaýǵa qaýqarsyz bolatyndyǵyn, ishimdikke táýeldi adam retinde sıpattalýyn aıtamyz.\r\n\r\nMaskúnemdik qalaı týyndaıdy? Ádette úıde (janjal, urys-keris, aıqaı), jumysta (tártiptiń nasharlaýy jáne jumysqa degen qabilettiń tómendeýi) nemese zań buzýshylyqqa (mas kúıinde kólik júrgizýge baılanysty tutqyndalýy) qatysty problemalar týyndaıdy. Sonymen qatar densaýlyqqa qatysty (qan qysymynyń kóterilýi; as qorytý júıesiniń, kóp jaǵdaıda baýyrdyń zaqymdalýy) problemalary paıda bolady.\r\n\r\nAlkogoldik ishimdikterdi ishý (alkogoldi asyra paıdalaný) boıynsha problemasy bar adamdar men ishimdikke táýeldiler arasynda aıyrmashylyqtar bolady.  Alkogoldi asyra paıdalaný  men maskúnemdiktiń belgileri kúrdeli keledi jáne óz betinen fızıkalyq, áleýmettik pen emotsııalyq aspektilerdi qamtıdy. Alkogoldik táýeldilikte adam ishimdikti kúndelikti qoldanbaıdy, biraq bir bastap ishkende kóp mólsherde ishedi. Ishýdi doǵarǵan soń olarda táýeldilik sındromy paıda bolady. \r\n\r\nEmdeý. Maskúnemdik – bul uzaqqa sozylatyn aýrý, kóbinese densaýlyqqa, emotsııalyq, áleýmettik jáne minez-qulyq problemalaryna ákeledi.Eger alkogolge degen táýeldilikti ýaqytyly emdemese, onda alkogoldiń psıhıkaǵa, júrekke, baýyrǵa jáne basqa da múshelerge áser etýine baılanysty ólimge ákelýi múmkin. Maskúnemdikten tolyq emdelý múmkin emes, biraq onymen kúresýge bolady.\r\n\r\nMaskúnemdikti emdeý ádisine baılanysty ár túrli úsh kategorııaǵa bólýge bolady: fızıologııalyq, psıhologııalyq jáne áleýmettik. Maskúnemdikti emdeýdiń bir tásili bolyp alkogoldi ónimderdi qoldanǵan kezinde aýyr janama áser etetin hımııalyq zattardy paıdalaný bolyp tabylady. Ondaı zattarǵa dısýlfıram, kaltsıı tsıanamıdi jáne t.b. jatady. Bul zattar alkogoldi qoldanǵan kezde adamda qyzba, júrektiń aınýy, qan qysymynyń tómendeýi, júrektiń qatty soǵýy jáne qorqynysh sezimin týdyrady. Bul óz kezeginde naýqastardyń ishimdikti ishýden bas tartýyna ákep soqtyrady. \r\n\r\nAnonımdi maskúnemder baǵdarlamasy.\r\n \r\nMaskúnemder psıhotreapııasy kóptegen ádisterden quralady,sonyń ishinde eń tıimdisi naýqastardy toppen qoldaný bolyp tabylady.  syǵan baılanysty Batysta anonımdi maskúnemder baǵdarlamalary keńinen taralǵan, ol jerde qatysýshylar top bolyp jınalyp, ózderiniń problemalarymen bólisedi jáne maskúnemdikke qalaı jetkenderin sóz etip, osy qıyndyqtan birigip ótýge degen joldy kórsetýlerin suraıdy. Qazirgi kezde anonımdi maskúnemder baǵdarlamasy álemdik ádiske aınaldy. Anonımdi maskúnemder toptary álemniń barlyq memleketterinde qurylǵan, olar maskúnemdikten arylýǵa septik etetin 12 dinı emes maqsattar men rýhanı kúsh tujyrymdamasyn ustanady.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nmaskúnemdik\r\nmaskúnemdikti emdeý\r\nmaskúnemdiktegi asqynýlar\r\nmaskúnemdiktiń satysy\r\nmaskúnemdik kezindegi psıhoterapııa \r\náıelderdiń maskúnemdigi\r\nishimdik, alkogol\r\ntáýeldilik\r\nabstınetti sındrom\r\nsozylmaly maskúnemdik    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(561,'article','1568','2 jasqa deıingi balalardyń bórtpesi','qz','2018-12-21 03:46:28','2018-12-21 03:26:00','Nárestelerdiń denesine shyqqan tómpeshikter men daqtar kóbinese asa zııandylyq týǵyzbaıdy, olar ózdiginen ketip qalady. \r\n\r\nSábılerde eń kóp taralǵan problema bazdaný bolyp tabylady. Bazdaný – bul terige zár men nájistiń tıip, ylǵaldanýynan, teri bólikteriniń titirkenýinen týyndaıtyn jaǵdaı.  Bala kóbinese jórgekte uzaq jatǵan kezde bazdaný týyndaıdy. \r\n','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1568',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','2','2','y','   2 jasqa deıingi balalardyń bórtpesi Nárestelerdiń denesine shyqqan tómpeshikter men daqtar kóbinese asa zııandylyq týǵyzbaıdy, olar ózdiginen ketip qalady. \r\n\r\nSábılerde eń kóp taralǵan problema bazdaný bolyp tabylady. Bazdaný – bul terige zár men nájistiń tıip, ylǵaldanýynan, teri bólikteriniń titirkenýinen týyndaıtyn jaǵdaı.  Bala kóbinese jórgekte uzaq jatǵan kezde bazdaný týyndaıdy. \r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nBórtpe – teriniń túsiniń nemese tekstýrasynyń ózgerýi. Bórtpe mynadaı bolýy múmkin:\r\n\r\n•	Beti budyr bolýy múmkin;\r\n•	Beti jalpaq bolýy múmkin;\r\n•	Qyzyl tús teriniń qalypty túsimen sáıkes keledi, qoıý qyzyl tús nemese kúńgirt tús qalypty ózgergeni bolýy múmkin;\r\n•	Qabyrshyqty.\r\n\r\n\r\nSıpattamasy\r\n\r\nNárestelerdiń denesine shyqqan tómpeshikter men daqtar kóbinese asa zııandylyq týǵyzbaıdy, olar ózdiginen ketip qalady. \r\n\r\nSábılerde eń kóp taralǵan problema bazdaný bolyp tabylady. Bazdaný – bul terige zár men nájistiń tıip, ylǵaldanýynan, teri bólikteriniń titirkenýinen týyndaıtyn jaǵdaı.  Bala kóbinese jórgekte uzaq jatǵan kezde bazdaný týyndaıdy. \r\n\r\n\r\n\r\nBasqa aýrýlardan da teride bórpeniń paıda bolýy kezdesedi. Kóp jaǵdaıda olar qaýipti emes, eger basqa sımptomdarmen qosarlaspasa.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nBórtpeler mynadaı sebepterden týyndaıdy:\r\n\r\n·	Bazdanýlar (jórgek jabylatyn jerdegi bórtpeler) – teriniń titirkengen bóligi, zár nemese nájistiń tııýinen uzaq ýaqyt ylǵaldanyp qalǵan jaǵdaıdan týyndaıdy.\r\n·	Sańraýqulaqty bazdaný – bórtpe. Ashytqyly ınftsektsııa aýyz qýysynyń sańraýqulaqty qabynýyn týyndatatyn, candida – atty ınfektsııanyń sebebinen týyndaıdy. Mundaı bórtpeler kádimgi teriniń jarylýynan ózgeshe bolady. ol ashyq qyzyl tústi, al syrtqy jıekterinde domalanǵan dómpeshikter kórinis beredi. Mundaı bórtpe túrin emdeý úshin dári-dármekter taǵaıyndalýy kerek.\r\n·	Ystyqtan shyǵatyn bórtpe, nemese terlegennen  týyndaıtyn bórtpeler ter shyǵaratyn bezderdiń bitelip qalýynan paıda bolady. Olar kóbinese ystyq jáne ylǵaldy aýa raıynda kezdesedi. Ter teride turyp qalady da, odan kishkentaı qyzyl tómpeshikter nemese shaǵyn kópirshikter túziledi.\r\n·	Toksıkalyq erıtema jáne bezeýler, jas nárestelerdiń jartysynan kóbinde kezdesedi, olar ádette jalpaq qyzyl daqtardy túzedi (ádette aq daqtar, ortasy bezeýlerge uqsaıdy) . Bul  bórtpeler sırek kezdesedi, 5 nemese 7-14 kúndik balalarda paıda bolyp, ózdiginen joǵalyp ketedi. Buǵan alańdamaı-aq qoısańyz da bolady.\r\n\r\n\r\n\r\n·	Balada bezeýlerdiń paıda bolýy anasynyń gormonynyń áserinen týyndaıdy. Dalada, jańa týylǵan nárestelerdiki qyzyl tompaq bolyp kórinedi, keıde ortasynda aq daǵy da qylań beredi.   Bezeýler 2-4 aptalyq nárestelerde týyndaıdy, tipti ony 4 aılyqtarda da deıin kezdestirýge bolady, keıde tipti bul bezeýsheler balanyń 12-18 aılyǵyna deıin saqtalyp turatyn kórinedi. \r\n\r\n\r\n\r\n·	Seboreıli dermatıt nárestelerde maıly, qabyrshyqty, bas terisinde jarylǵan daq túrinde paıda bolady, olar ádette 3 aılyq balalarda kezdesedi.  Olar kóbinese ózdiginen ketedi. Biraq keıde, dárilik preparattarmen de emdeýge týra keledi. \r\n·	Ekzema qurǵaq, qyzyl (kúńgirt) qabyrshyqty, teriniń qyshymaly túrinde paıda bolady. Eger ekzema uzaq ýaqyt boıy saqtalyp tursa, bul jerdegi teriler tompııa bastaıdy. Mundaı jaǵdaılar  - allergııamen jáne astmamen baılanysty bolady, keıde, biraq, eshqandaı aýyr sebepsiz ózdiginen de paıda bolady.\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n·	Esekjem teride qyzyl jolaqtar túrinde paıda bolady, olar teride kóship júrýi de múmkin. Mysaly, siz terini anyqtap qarap shyqsańyz belgili bir jerinen qyzyl sheńberli jolaqtardy baıqaısyz, biraq birneshe saǵattan keıin ol sheńber basqa jerden kórinis beredi, al qyzyl jolaq ishke engendeı kórinedi jáne olar oryny aýystryp turady. Olar keıde, ártúrli formalarmen de erekshelenedi. Esekjem bir-neshe kúnge deıin saqtalýy múmkin. Onyń paıda bolýy sebebi belgisiz.  \r\n\r\n\r\nÚıde kútim jasaý\r\n\r\nBazdaný\r\n\r\nTeriniń qurǵaqtyǵyn saqtaý amaldaryn jasańyz. Sýlanǵan jórgekterdi múmkindiginshe jıirek aýystyryp turyńyz. Tipti balanyń terisin aýaǵa keptirip turyńyz. Mataly jórgekterdi jumssaq sabynmen muqııat jýyp turyńyz. Terini titirkendiretin salfetkalardy paıdalanbańyz (ásirese quramynda spırti bar bolsa).\r\n\r\nJaqpa maılar men kremder balanyń terisin qyrylýdan, titirkenýden qorǵaıdy.  Júgeri krahmaly nemese talk sekildi untaqtardy abaılap qoldanyńyz, sebebi bala ony dem arqyly ishke jutyp alsa, ókpesin zaqymdaýy múmkin. \r\n\r\nEger balańyzda sańraýqulaqty bazdaný paıda bolsa, dáriger sizge oǵan qarsy turatyn jaqpa maıdy taǵaıyndaıdy.\r\n\r\nBasqasha bórtpe\r\n\r\nYstyqtan nemese terden bolatyn bórtpelerdi emdeýdiń eń tıimdi joly – balany salqyn jáne barynsha qurǵaqtaý jerge ornalastyrý.\r\n\r\nMundaı bórtpelerge seppeler qoldanylmaıdy, ondaı seppelerdi, tipti balanyń qoly jetpeıtin jerlerge qoıyńyz, sebebi ol baıqaýsyzda olardy ishke jutyp qoıýy múmkin. Kremder men jaqpa maılardy qoldanbańyz, olar sebebi terini jipsitip, terdiń shyǵýyn tejeýi múmkin.\r\n\r\nToksıkalyq erıtema – onyń balalarda paıda bolýy qalypty bolyp sanalady, ol birneshe kúnniń ishinde ózdiginen joıylady. Sizge ony emdeýdiń qajeti joq. \r\n\r\nAq nemese tússiz bezeýler ózdiginen ketedi. Olardy da emdeýdiń qajeti joq. \r\n\r\nEsekjem paıda bolsa, dárigerge habarlasyńyz,  sebebi onyń paıda bolý sebebin dereý anyqtaý kerek. Keıbir jaǵdaıda, dáriger ózi sizge dárilik preparattardy taǵaıyndaýy múmkin. Angıstamındi preparattar qyshý sezimin basýy múmkin. \r\n\r\nBalalardaǵy akne\r\n\r\nÁdettegi jýyný. Kóp jaǵdaıda balany jýyndyrý arqyly akneden aıyqtyrýǵa bolady. Ádettegi taza sý men balalarǵa arnalǵan jumsaq sabyndy qoldaný arqyly, balany ár 2-3 kún saıyn shomyldyryp turǵan jón. Akneni emdeýge arnalǵan dáriler tek eresekter men jasóspirimderge qoldanylady.\r\n\r\nSeboreıli dermatıt\r\n\r\nSeboreıli dermatıt kezinde, basty sýmen nemese balalarǵa arnalǵan jumsaq sýsabynmen jýý kerek. Qurǵaq teridegi qabyrshyqtardy ketirý úshin shetka qoldanyńyz. Eger qabyrshyqtar ketpese, olarǵa maı jaǵyńyz, sonda olar jumsarady. Seboreıli dermatıt, ádette, 18 aıdyń ishinde ketedi. Eger aýrýdyń beti qaıtpaı qoısa, oǵan arnaıy em júrgiziledi, eger ol jer ınfıtsırlense, ne isteý kerektigin dárigermen keńesip, sheshińiz.\r\n\r\nEkzema\r\n\r\nTeriniń máseleleri kezinde, ásirese ekzemaǵa kezdeskende, teriniń tyrnaýǵa, qasýǵa bolmaıdy, odan da oǵan yldaldy jaǵdaı jasap turý kerek.\r\n\r\n•	Balanyń qol tyrnaqtaryn alyp turińiz, túnde qolǵap kıgizińiz, sonda onnyń tyrnalap tastaýynyń aldyn alasyz;\r\n•	Qurǵatqysh sabyndardy qoldanbańyz, olar keıin terini titirkendirýi múmkin.\r\n•	Jýyndyrǵannan keıin, birden ylǵaldandyrǵysh kremder men maılardy jaǵyńyz.\r\n•	Ystyq vanna, ol jerde balany uzaq otyrǵyzý, vannany kóp mólsherde kópirshiktendirý bala terisiniń qurǵaýyna sebepken bolady. Sondyqtan olaı istemeý kerek.\r\n•	Balaǵa erkin turatyn kıim kıdirińiz, erkin kıim terdi jaqsy sińiredi.\r\n•	Eger bul jaǵdaılardyń barlyǵy balańyzdaǵy ekzemanyń ketýine kómek bolmasa (sizdiń balańyzǵa dárilik preparattar taǵaıyndaý kerek bolýy múmkin) nemese siz teriniń ınfıtsırlengenin baıqasańyz, dárigermen keńesińiz.\r\n\r\nKóbinese, ekzemasy bar balalar osy problemamen ósedi, olardyń kópshiliginiń terisi eresek kezeńinde sezimtal bolyp qalady.\r\n\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\n\r\nEger balańyzda tómendegideı jaǵdaılar bolsa, dárigerge habarlasyńyz:\r\n\r\n	Bórtpen baılanysty qaltyraý nemese basqa da túsiniksiz sımptomdar oryn alsa;\r\n	Teriniń kez-kelgen jeri dymqyldanyp, qyzaryp, ınfektsııamen baılanysqandaı bolyp tursa;\r\n	Jórgek aýystyryp tursa da bórtpeler paıda bola berse;\r\n	Bala 3 aılyq bolsa da, bórtpe, daq, kúldireýler nemese qyzarýlar paıda bolsa;\r\n	Teri kóldirese;\r\n	3 kúndik úı eminen keıin de jaǵdaı jaqsarmasa;\r\n	Kóp jer tyrnalyp ketse.\r\n\r\n\r\nDáriger qabyldaýynda qandaı tekserýler oryn alady?\r\n\r\nDáriger jalpy tekserý júrgizedi. Balanyń terisi bórpelerdiń  satyly kezeńderin anyqtaý úshin muqııat tekseriledi. Balanyń terisin emdeý úshin qoldanylatyn qajetti zattardyń tizimin jazyp alyńyz.\r\n\r\nDáriger sizge mynadaı saýaldardy qoıýy múmkin:\r\n\r\n	Bórtpe qashan bastaldy?\r\n	Týylǵanda sımptomdary paıda bolǵan ba? Olar qaltyraýdy emdegennen keıin joıyldy ma?\r\n	Bórtpelerdiń teri jaraqattarymen baılasy bar ma? Olar deneniń basqa jerlerine tarady ma?\r\n	Taǵy qandaı sımptomdary kórinis berdi?\r\n	Siz balany qandaı sabynmen jýyndyrasyz?\r\n	Balanyń terisine qandaıda bir zatty jaqtyńyz ba (krem, loson, maı, parfıým)?\r\n	Balańyz qandaıda bir dárlik preparatty qabyldaı ma? Olardy qashannan beri qabyldaıdy?\r\n	Balańyz jaqyn arada basqada jańa bir tamaq jep pe edi?\r\n	Balańyz jaqyn arada aǵashpen janasqan ba edi?\r\n	Balańyz jaqyn arada aýyrdy ma?\r\n	Sizde burynnan tuqymyńyzda teri aýrýymen baılanysty máseleler bar ma edi? Sizdiń balańyzda jan-uııadaǵy bir músheden allergııasy bar ma?\r\nTekserýler sırek taǵaıyndalady, eger taǵaıyndala qalsa, olar mynalar:\r\n	Allergııalyq teri testi;\r\n	Qan taldamasy (jalpy qan taldamasy);\r\n	Teriniń\n zaqymdalǵan jerine mıkroskopııalyq tekserý;\r\n\r\nBórtpeniń paıda bolýy sebepterine baılanysty, teriniń qyshýyn basý úshin antıgıstamındi preparattar taǵaıyndalýy múmkin. Infektsııalyq bakterııalarmen baılanysty bolsa antıbıotıkter taǵaıyndalady.\r\n\r\nSańyraýqulaqtan týyndaǵan bazdaný kezinde, dáriger arnaıy krem taǵaıyndaýy múmkin. Qaptap ketken bórpege, sańyraýqulaq ınfektsııasynan týyndamaǵan bola, quramynda kortıkosteroıdtar bar jaqpa maı usynylady.\r\n\r\nEkzema kezinde qabynýdy tómendetý úshin, dáriger  jaqpa maı  nemese quramynda kortızon bar dárilerdi taǵaıyndaıdy. \r\n\r\nDerekkóz:  https://medlineplus.gov/ency/article/003259.htm\r\n\r\nSınonımderi: Balalar bórtpesi; Terbórtpe;Qyzyl terbórtpe.\r\n\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(562,'article','1584','Bronhıolıt','qz','2018-12-21 05:40:51','2018-12-21 05:23:00','Bronhıolıt – bul ókpege aýa ótkizetin kishkentaı tynys alý joldarynyń (bronhıol) qabynýy','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1584',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Bronhıolıt','y','   Bronhıolıt Bronhıolıt – bul ókpege aýa ótkizetin kishkentaı tynys alý joldarynyń (bronhıol) qabynýy Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nBronhıolıt – bul ókpege aýa ótkizetin kishkentaı tynys alý joldarynyń (bronhıol) qabynýy\r\n\r\nSebepteri\r\nBronhıolıt ádette balalardy 2 jasyna deıin mazalaıdy. Jalpy aýrýdyń ótpeli kezeńi 3 aıdan 6 aıǵa deıingi ýaqyt. Bul endi jıi oryn alatyn jaǵdaıy, al keıde bul aýrý salmaqty bolyp ta keledi. Atalmysh aýrýdyń kóp taralǵan qozdyrýshysy respıratorly-sınıtsıtıaldy vırýs (RS). Búkil ómirge kelgen sábılerdiń jartysyna jýyǵy jasqa tolǵansha osy vırýspen baılanysa ósedi. \r\n\r\nBronhıolıt týdyratyn basqa da vırýstar:\r\n•	Adenovırýsy;\r\n•	Tumaý vırýsy;\r\n•	Paragrıp vırýsy.\r\n\r\nSábıler kúndelikti turmysta jutqynshaq arqyly ınfektsııasy bar adamnan osy vırýsty juqtyrady. Mysaly, osy vırýsty juqtyrǵan balalarmen oınaǵanda, osy vırýs bar er adamdardyń qasynda otyryp qalǵanda :\r\n•	Eger bireý túshkirse nemese jótelse, sábı onyń  aýadaǵy túshkirindisin ózi birden qabyldap alady;\r\n•	Vırýsy bar oıynshyq nemese basqa da zatty ustaǵannan da juqtyryp alady.\r\nTórt mezgildi salystyrmaly túrde qaraǵanda bronhıolıt kúzde jáne qysta kóbirek kezdesedi eken.\r\nBronhıolıttiń qaýipti faktorlary:\r\n•	Passıvti shylym shegý;\r\n•	Alty aıǵa tolmaǵan sábılerde bolý;\r\n•	Tar jerde (úı-jaı) ómir súrgennen;\r\n•	Balany emshekten ajyratqannan keıin;\r\n•	37 aptada týylǵan náreste.\r\n\r\nSımptomdary\r\nKeıbir balalarda aýrý sımptomsyz, jeńil damıdy. Brohıolıt ókpe ınfektsııasy sekildi joǵarǵy tynys alý joldarynan bastalady. Sodan, balada 2-3 kúnniń ishinde  tynys alýynda máseleler týyndap, syryl men jótel paıda bolady. \r\n\r\nAýrý sıpmtomdary:\r\n•	Ottegi jetispeýshiliginiń saldarynan (tsıanoz) terisinde kókshildeý isik paıda bolady – bul jaǵdaıda ýaqyt kúttirmeı medıtsınalyq járdemge habarlasý kerek;\r\n•	Tynys alýynda máseleler týyndaıdy, ókpesinde ssyryl paıda bolyp entige bastaıdy;\r\n•	Jóteledi;\r\n•	Sharshaǵysh keledi;\r\n•	Qaltyraı bastaıdy;\r\n•	Qabyrǵa aralyq bulshyq etteri tarta aýyrady (ony qabyrǵaralyq retraktsııa dep ataıdy);\r\n•	Dem alǵan kezde keńsirigi keýip turady;\r\n•	Tynys alýy jıilep ketedi (tahıpnoe).\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger medıtsınalyq tekserý ótkizip, balanyń ókpesin tyńdaıdy. Ol kezde mynadaı máseleler bas kóterýi yqtımal:\r\n•	Stetoskoppen tyńdaǵanda syryldaǵan dybystar estiledi;\r\nSondaı-aq tómendegideı tekserýler ótkizilýi múmkin:\r\n•	Qan gazy;\r\n•	Keýde jasýshalary aǵzalaryna jalpy rentgenografııa;\r\n•	Aýrýdy qozdyratyn belgili bir vırýstyń, ıaǵnı munynnan aqqan sýdyń úlgisin alady.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeýdiń basty baǵyty aýrý sımptomdaryn jeńildetýge baǵyttalady. Mysaly tynys alý men syryldy qalypqa keltirý kerek.\r\nVırýstyq ınfektsııa kezinde antıbıotıkter áser bermeıdi. Vırýsqa qarsy dárilik preparattar aýrýdyń aýyr aǵymynda taǵaıyndalýy múmkin.\r\n\r\nSiz úı jaǵdaıynda sımptomdardy jeńildetý úshin tómendegideı ádisterdi qoldansańyz bolady:\r\n•	Kóp mólsherde suıyqtyq ishińiz. 12 aıǵa deıingi sábılerge eń tıimdi sýsyn ana súti bolyp tabydaly. Elektrolıttiń sýsyndar da bala úshin paıdaly bolmaq.   \r\n•	Dymqyl aýamen dem alyńyz, bul túkiriktiń kóp bólinýin tejeıdi. Aýa dymqyldandyrǵysh qoldanyńyz. \r\n•	Kóp tynyǵyńyz.\r\n\r\nBalańyzdyń qasynda, úıde bolsyn, kólikte bolsyn temeki shektirmeńiz. Balanyń ıynys alý júıesinde salmaqty máseleler týyndasa, aýrýhanaǵa jatqyzǵan durys, ol jerde ottekterapııasy men ishke suıyqtyq engizý sharalary júzege asyrylady.\r\n\r\nBoljamy\r\nKóp jaǵdaıda, emdelgennen keıin tynys alý qyıyndyqtary úshinshi kúnde qalypqa keledi, al sımptomdary aptanyń ishinde joıylady. Keı jaǵdaıda pnevmonııa damýy múmkin nemese tynys alýyn qıyndatatyn bassqa da máseleler týyndap jatýy yqtımal.\r\n\r\nBalalar óskende, demikpe ne bolmasa basqa da aýrýlar, sonymen qatar ókpe syryldary mazalap jatady.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTómendegideı jaǵdaılar oryn alsa, dereý arada dárigerge nemese jedel járdem kómegine júginińiz:\r\n•	Balańyz tez sharshap qala beritin bolsa;\r\n•	Terisi, tyrnaqtary nemese erinderi kókshildenip isine túsedi;\r\n•	Bala sırek dep ala bastaıdy;\r\n•	Bala aqyryndap esten tana bastaıdy;\r\n•	Balanyń tynys alýy qıyndap ketedi;\r\n•	Muryndarynyń qýysy kebe bastaıdy tynys alýynyń qıyndaýynan qabyrǵa aralyq kerilýi baıqalady.\r\n\r\nAldyn alý\r\nKóp jaǵdaıda bronholıt kútpegen jerden tap bolady. Sebebi, qoǵamdyq ortada kóp taralǵan aýrý týdyratyn vırýstardan paıda bolýy múmkin. Sol úshin balalardyń beti-qolyn jaqsylap, sabyndap jýyp júrińiz, sonda ǵana zııankes vırýstarǵa qarsy turýyńyz múmkin.\r\nQandaı jaǵdaı bolmasyn balaǵa ımmýn júıesin kóteretin dárilik preparattardy birden berýge bolmaıdy.\r\n\r\nSábıer men jas balalardyń keýde tusynyń aýrýy (erlerde/áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nbronhıolıt\r\nókpeniń qabynýy \r\nbronhıol qabynýy\r\nvırýstar\r\nbalalar aýrýy\r\njótel\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(563,'article','54','Абсцесс','kz','2018-07-11 04:18:34','2018-07-11 04:07:00','Абсцесс (іріңқалта) – бұл тері астында іріңнің жиналуымен сипатталатын инфекция. Абсцесс әдетте алтын түсті  стафилококк және стрептококк секілді бактериялармен байланысты. Бұл бактериялар терідегі сызаттар мен жаралар арқылы енеді. Бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін зақымданған тұста қызару, ауырсыну, температураның артуы және ісінуі пайда болады, дене температурасы артуы мүмкін. Абсцесс тері бетінің инфекциясын заманауи және сәйкес емдемеген жағдайда орын алуы мүмкін. Сәйкес емдеу болған жағдайда бұл аурудың болжамы сәтті. \r\n\r\nМетициллин-резистентті стафилококк (МРЗС) - пенициллин қатарындағы антибиотиктерге тұрақтылығы бар бактериялар тобы, бұл көптеген онжылдықтар бойы стафилококты және тері инфекцияларын антибиотикпен емдеудегі күрделі мәселе болды. Бұрынырақта МРЗС халықтың аз тобында, денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінде және егілетін наркотиктерді қолданатын адамдар арасында таралған болатын. Бүгінде МРЗС жалпы халықтың тері инфекциясының жиі себебі болуда. МРЗС қазір «пенициллин қатарынан емес» антибиотиктермен және зақымданған теріге жергілікті күтім жасау арқылы табысты емделеді. Сирек жағдайда МРЗС терінің және жұмсақ тіндердің күрделі (терең) инфекцияларын туындатуы мүмкін. Стафилококты инфекция, әдетте, ұсақ қызыл түйіндерден немесе ірің толған түйіндерден басталады, олар қысқа уақыттың ішінде терең, ауырсынатын ойық жараға айналуы мүмкін. Егер теріңізде қызыл түйінді немесе ірің толған түйінді байқасаңыз және инфекцияның белгілері болса (зақымданған тұстың ауырсынуы, қызаруы және ісінуі) шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Көптеген науқастар түйіндерді өрмекшінің шағуы деп санап, қателеседі. Антибиотикпен емдеуді өткізудің алдында дәрігер терінің зақымданған тұсынан қырынды алып, зерттеу тағайындауы мүмкін. МРЗС жұқпалану симптомдарына ұқсайтын белгілер болуында, және МРЗС талдауының нәтижесі оң болса, дәрігер таблетка түріндегі антибиотик қабылдауды және зақымданған теріге жергілікті емдеу тағайындайды. Инфекцияның сау жерге таралмауы үшін  қолды және дененің басқа ашық тұстарын таза ұстау қажет, ал жаралар емдеу кезінде зарарсыз дәкемен таңылуы тиіс.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=54',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Абсцесс','y','   Абсцесс Абсцесс (іріңқалта) – бұл тері астында іріңнің жиналуымен сипатталатын инфекция. Абсцесс әдетте алтын түсті  стафилококк және стрептококк секілді бактериялармен байланысты. Бұл бактериялар терідегі сызаттар мен жаралар арқылы енеді. Бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін зақымданған тұста қызару, ауырсыну, температураның артуы және ісінуі пайда болады, дене температурасы артуы мүмкін. Абсцесс тері бетінің инфекциясын заманауи және сәйкес емдемеген жағдайда орын алуы мүмкін. Сәйкес емдеу болған жағдайда бұл аурудың болжамы сәтті. \r\n\r\nМетициллин-резистентті стафилококк (МРЗС) - пенициллин қатарындағы антибиотиктерге тұрақтылығы бар бактериялар тобы, бұл көптеген онжылдықтар бойы стафилококты және тері инфекцияларын антибиотикпен емдеудегі күрделі мәселе болды. Бұрынырақта МРЗС халықтың аз тобында, денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінде және егілетін наркотиктерді қолданатын адамдар арасында таралған болатын. Бүгінде МРЗС жалпы халықтың тері инфекциясының жиі себебі болуда. МРЗС қазір «пенициллин қатарынан емес» антибиотиктермен және зақымданған теріге жергілікті күтім жасау арқылы табысты емделеді. Сирек жағдайда МРЗС терінің және жұмсақ тіндердің күрделі (терең) инфекцияларын туындатуы мүмкін. Стафилококты инфекция, әдетте, ұсақ қызыл түйіндерден немесе ірің толған түйіндерден басталады, олар қысқа уақыттың ішінде терең, ауырсынатын ойық жараға айналуы мүмкін. Егер теріңізде қызыл түйінді немесе ірің толған түйінді байқасаңыз және инфекцияның белгілері болса (зақымданған тұстың ауырсынуы, қызаруы және ісінуі) шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Көптеген науқастар түйіндерді өрмекшінің шағуы деп санап, қателеседі. Антибиотикпен емдеуді өткізудің алдында дәрігер терінің зақымданған тұсынан қырынды алып, зерттеу тағайындауы мүмкін. МРЗС жұқпалану симптомдарына ұқсайтын белгілер болуында, және МРЗС талдауының нәтижесі оң болса, дәрігер таблетка түріндегі антибиотик қабылдауды және зақымданған теріге жергілікті емдеу тағайындайды. Инфекцияның сау жерге таралмауы үшін  қолды және дененің басқа ашық тұстарын таза ұстау қажет, ал жаралар емдеу кезінде зарарсыз дәкемен таңылуы тиіс. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nАбсцесс (іріңқалта) – бұл тері астында іріңнің жиналуымен сипатталатын инфекция. Абсцесс әдетте алтын түсті  стафилококк және стрептококк секілді бактериялармен байланысты. Бұл бактериялар терідегі сызаттар мен жаралар арқылы енеді. Бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін зақымданған тұста қызару, ауырсыну, температураның артуы және ісінуі пайда болады, дене температурасы артуы мүмкін. Абсцесс тері бетінің инфекциясын заманауи және сәйкес емдемеген жағдайда орын алуы мүмкін. Сәйкес емдеу болған жағдайда бұл аурудың болжамы сәтті. \r\n\r\n\r\n\r\nМетициллин-резистентті стафилококк (МРЗС) - пенициллин қатарындағы антибиотиктерге тұрақтылығы бар бактериялар тобы, бұл көптеген онжылдықтар бойы стафилококты және тері инфекцияларын антибиотикпен емдеудегі күрделі мәселе болды. Бұрынырақта МРЗС халықтың аз тобында, денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінде және егілетін наркотиктерді қолданатын адамдар арасында таралған болатын. Бүгінде МРЗС жалпы халықтың тері инфекциясының жиі себебі болуда. МРЗС қазір «пенициллин қатарынан емес» антибиотиктермен және зақымданған теріге жергілікті күтім жасау арқылы табысты емделеді. Сирек жағдайда МРЗС терінің және жұмсақ тіндердің күрделі (терең) инфекцияларын туындатуы мүмкін. Стафилококты инфекция, әдетте, ұсақ қызыл түйіндерден немесе ірің толған түйіндерден басталады, олар қысқа уақыттың ішінде терең, ауырсынатын ойық жараға айналуы мүмкін. Егер теріңізде қызыл түйінді немесе ірің толған түйінді байқасаңыз және инфекцияның белгілері болса (зақымданған тұстың ауырсынуы, қызаруы және ісінуі) шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Көптеген науқастар түйіндерді өрмекшінің шағуы деп санап, қателеседі. Антибиотикпен емдеуді өткізудің алдында дәрігер терінің зақымданған тұсынан қырынды алып, зерттеу тағайындауы мүмкін. МРЗС жұқпалану симптомдарына ұқсайтын белгілер болуында, және МРЗС талдауының нәтижесі оң болса, дәрігер таблетка түріндегі антибиотик қабылдауды және зақымданған теріге жергілікті емдеу тағайындайды. Инфекцияның сау жерге таралмауы үшін  қолды және дененің басқа ашық тұстарын таза ұстау қажет, ал жаралар емдеу кезінде зарарсыз дәкемен таңылуы тиіс.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nАбсцестің пайда болуына бейімдейтін факторлар:\r\n\r\n* Терінің кез келген инфекциялары, әсіресе, емделмеген кезде\r\n* Диабет\r\n* Семіздік\r\n* Вена (көктамыр) арқылы есірткі енгізу\r\n* Негізгі аурудың немесе оны емдеудің салдарынан иммундық жүйенің әлсіреуі\r\n\r\n\r\nҚауіп топтары\r\n\r\nАбсцесс кез келген адамда және дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nЗақымданған бөлікті басқан кезде абсцестегі сұйықтықтың бар екенін сезуге болады.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\n1-2 аптаның ішінде ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болады. Терінің астында іріңнің болуы әдетте, көрінбейді. Дене температурасының артуы және жалпы дімкәстік байқалуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nҮй жағдайында емдеу\r\n\r\nАбсцесті өздігінше емдеу дұрыс емес. Дәрігерге барғанға дейін зақымданған бөлікке жылы компресс қойып, және ісіну мен ауырсынуды жою үшін негізінде ибупрофен бар қабынуға қарсы дәрі қабылдау қажет. \r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан көріну қажет\r\n\r\nЗақымданған бөліктің ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болса, медициналық көмекке жүгініңіз. Егер абсцесс бетте болса және тез таралса немесе қозғалуды шектейтін жерде орналасатын болса, шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет.\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nАлдын ала ауырсынуды басу шарасынан кейін дәрігер зақымданған тұсты аздап тіледі, және абсцестегі сұйықтықты немесе іріңді шығарады. Бұл бактериялардың көпшілігін жойып, организмге қалған аз мөлшерімен күресуге көмектеседі. Кейбір жағдайда, бөлінген ірің бактериологиялық зерттеу өткізу үшін зертханаға жіберіледі. Қоздырғышын анықтау тиімді антибиотикті таңдау үшін қажет. Зерттеу 2-3 күнде өтеді. Талдаудың нәтижелерін алғанға дейін дәрігер Сізге кең ауқымды әрекет ететін антибиотик тағайындауы мүмкін. Ауыр инфекция болмаса, антибиотикпен емдеу тағайындалмайды.\r\n\r\nЕгер жағдай жақсармаса, немесе инфекцияның қоздырғышы кең таралмаған болса, дәрігер антибиотиктердің әр түрін тағайындауы мүмкін. Антибиотиктер тағайындалған жағдайда, жағдай жақсарып, сауығу байқалғанына қарамастан, емдеудің толық курсын өту қажет. Егер емдеу басталғаннан кейін 2-3 күн ішінде жағдай жақсармаса, дәрігерге хабарлау қажет.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(564,'article','181','Қырма теміреткі','kz','2018-07-25 16:44:06','2018-07-25 16:36:00','Қырма теміреткі (микроспория) – терінің жұқпалы ауруы, паразитарлық зеңдерден (адам организмінде паразитарлық мекендейтін микробтар) туындайды.\r\nҚырма теміреткі шаштың тазданып түсуіне апарады. Таздану ошақтары біртіндеп қосылып, шаш түбінің едәуір аумағын алуы мүмкін.\r\nТеміреткінің бұл түрі дененің кез келген бөлігін зақымдауы мүмкін: қолдың, білектің, алақанның, аяқ ұшының терісін, аяқ-қолдағы тырнақты, шап қыртысын, қолтық асты ойысын, шаштың түбін, бет пен дене терісін.\r\nҚырма теміреткі кез келген жаста жұғуы мүмкін; әйелдер де, ерлер де шалдығады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=181',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қырма','y','   Қырма теміреткі Қырма теміреткі (микроспория) – терінің жұқпалы ауруы, паразитарлық зеңдерден (адам организмінде паразитарлық мекендейтін микробтар) туындайды.\r\nҚырма теміреткі шаштың тазданып түсуіне апарады. Таздану ошақтары біртіндеп қосылып, шаш түбінің едәуір аумағын алуы мүмкін.\r\nТеміреткінің бұл түрі дененің кез келген бөлігін зақымдауы мүмкін: қолдың, білектің, алақанның, аяқ ұшының терісін, аяқ-қолдағы тырнақты, шап қыртысын, қолтық асты ойысын, шаштың түбін, бет пен дене терісін.\r\nҚырма теміреткі кез келген жаста жұғуы мүмкін; әйелдер де, ерлер де шалдығады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nҚырма теміреткі (микроспория) – терінің жұқпалы ауруы, паразитарлық зеңдерден (адам организмінде паразитарлық мекендейтін микробтар) туындайды.\r\n\r\n\r\n\r\nҚырма теміреткі шаштың тазданып түсуіне апарады. Таздану ошақтары біртіндеп қосылып, шаш түбінің едәуір аумағын алуы мүмкін.\r\n__\r\n\r\nТеміреткінің бұл түрі дененің кез келген бөлігін зақымдауы мүмкін: қолдың, білектің, алақанның, аяқ ұшының терісін, аяқ-қолдағы тырнақты, шап қыртысын, қолтық асты ойысын, шаштың түбін, бет пен дене терісін.\r\n\r\nҚырма теміреткі кез келген жаста жұғуы мүмкін; әйелдер де, ерлер де шалдығады.\r\n\r\nДегенмен, ауру 3-7 жас аралығындағы балаларда, қыздарға қарағанда ұлдарда жиі кездеседі.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nҚырма теміреткіні туындататын паразитарлық зеңдер – бұл Microsporumcanis,Trichophytontonsurans. Зеңдердің бұл түрі споралар түзеді (зеңнің қолайсыз жағдайға тұрақты болатын күйі).\r\n\r\nЗеңдердің жұғуына терінің ұсақ  зақымдануларында, иммунитеттің бұзылысында  бейімділік болады.\r\n\r\nАуру жұқпалы жануармен (әдетте, мысық немесе ит) тікелей қатынаста беріледі.\r\n\r\nАдамнан жұқтыру онымен тікелей қатынаста және оның заттарын (тарағын, бас киімін, сүлгісін, т.б.) пайдалануда болуы мүмкін.\r\n\r\nБалалар көбінесе, теріге жұқпаланған шаштың, тері қабыршағының түсуінде жұқтырады, сондай-ақ, үйдегі тұрмыс заттары арқылы да жұқтыруы мүмкін.\r\n\r\nЖалғыз ошақ пайда болғанда дерттену үрдісінің тері бойымен таралуы зеңнің спорасы бар ысқышпен, губкамен ысқылауда орын алады.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nТырнақтың қырма теміреткімен зақымдануында олар бұлыңғырланып, сынғыштанып, үгетіле бастайды.\r\n\r\nШаштың түбінде қызыл дөңгелек дақтар пайда болады, ол жерде шаштар тері деңгейінде сынады, бірдей етіп кесілгендей болып көрінеді. таздану пайда болады.\r\n\r\nДенеде зақымданған тұстардың пішіні сопақ қызылдау дақ тәрізді болады, осы жерлерде қабыршақтану, қышу пайда болады.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\n·         Дәрігердің қарауы\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы (қажет болса, 10 күнде 1 рет қайталау қажет)\r\n\r\n·         Дертті материалды зеңдерге микроскопиялық зерттеу (зақымданған тұстан қырынды диагнозды нақтылау және емдеуді бақылау үшін жасалады).\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nҚырма теміреткіні емдеудің мақсаты – дерматомикозды (зеңнен туындаған тері ауруы).\r\n\r\nЗеңге қарсы препараттарды қабылдау, емдеу ұзақтығы 6-8 апта.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер ошақтың әрі қарай теріге таралуының алдын алу үшін зеңге қарсы құрамбөлігі бар сусабынды қосымша тағайындауы мүмкін.\r\n\r\n \r\nАурудың болжамы\r\n\r\nҚырма теміреткіден толық арылу - күрделі мәселе. Ауру толық емдеу курсынан кейін де пайда болуы мүмкін. Көптеген жағдайларда жасөспірімдерде қырма теміреткі жыныстық жетілуге жеткенде өздігінше өтуі мүмкін.\r\n\r\nСауыққаннан кейін де адам дәрігердің бақылауында болады.\r\n\r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nӨзіңізде немесе балаңызда қырма теміреткінің симптомдары пайда болса, дәрігерге көрініңіз. Үй жағдайында емделу көптеген жағдайда жеткіліксіз болады.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nКезбе жануарлармен қатынастан алшақ болу қажет, ал үй жануарларын ветеринарға ұдайы көрсетіп тұру қажет. Қырма теміреткіге шалдыққан адамдарға жеке гигиена қағидаларын аса мұқият қадағалау қажет.\r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm/nih.gov/medlineplus/\r\n\r\nМатериалды дайындағандар: СымбатТажиева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  АкмаралКуланбаева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(565,'article','205','Нейрогендік несепқап','kz','2018-07-28 15:36:56','2018-07-28 15:29:00','Нейрогендік несепқап  – мидың, жұлынның қызметінің реттелуіндегі немесе жүйке жүйесі ауруларындағы бұзылысқа байланысты несеп шығарудың ауытқу бұзылысы.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=205',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Н','Нейрогендік','y','   Нейрогендік несепқап Нейрогендік несепқап  – мидың, жұлынның қызметінің реттелуіндегі немесе жүйке жүйесі ауруларындағы бұзылысқа байланысты несеп шығарудың ауытқу бұзылысы. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nНейрогендік несепқап  – мидың, жұлынның қызметінің реттелуіндегі немесе жүйке жүйесі ауруларындағы бұзылысқа байланысты несеп шығарудың ауытқу бұзылысы.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nНесепқаптың қалыпты босатылуы бұлшық еттердің бірнеше тобы мен нервтердің өзара әрекеттесуімен жүзеге асырылады. Несепқаптың қызметінің реттелуі мидан несепқаптың бұлшық еттеріне берілетін  жүйкелік импульстерге сай өтеді. Егер нерв ұштары қандай да бір ауруға немесе жарақатқа ұшыраған болса, бұлшық еттер уақытылы жиырылып, немесе босаңси алмайды.\r\n\r\nОрталық жүйке жүйесінің кейбір аурулары нейрогендік несепқаптың пайда болуына апаруы мүмкін. Мысалы:\r\n\r\n* Альцгеймер ауруы\r\n* жұлынның туа біткен ақауы\r\n* мидың немесе жұлынның ісіктері\r\n* Церебралдық паралич\r\n* Энцефалит\r\n* ақыл-ой кешеуілдеуі, мысалы, назар қою тапшылығы және гипербелсенділік синдромы (СДВГ)\r\n* шашыраңқы  склероз\r\n* Паркинсон ауруы \r\n* жұлынның зақымдануы\r\n* инсульттің салдары\r\n \r\nНесепқапты  реттейтін жүйке жүйесінің зақымдануы немесе аурулары да осы ауруды туындатады, мысалы:\r\n\r\n* Алкогольдік невропатия (алкогольді ұзақ тұтынғанда нервтердің зақымдануы)\r\n* Диабеттік невропатия (ұзақ уақыт бойы болатын қант диабеті кезіндегі нервтердің зақымдануы)\r\n* Жамбас аумағындағы оперативтік араласу кезіндегі нервтердің зақымдануы\r\n* Омыртқа арасындағы дискінің қысылуындағы нервтердің зақымдануы\r\n \r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nАурудың симптомдары  оның пайда болу себебіне байланысты. Жиі кездесетін симптомдарының бірі – несеп ұстамауы.\r\n\r\nБелсенділігі жоғары несепқаптың симптомдары:\r\n\r\n* аз-аздан, жиі несеп шығарғысы келу сезімі\r\n* толық несепқапты босатудағы қиындықтар\r\n* бақылауға келмейтін несеп шығару\r\n \r\nБелсенділігі төмен несепқаптың симптомдары:\r\n\r\n* толып кеткен несепқап кезінде несептің бақыланбай бөлінуі\r\n* адам несепқаптың толғандығын сезінбейді\r\n* несеп шығаруда немесе несепқаптың толық босатылуында мәселелер пайда болады\r\n* несеп шығарудың кешігуі\r\n \r\n\r\nДиагностика\r\n\r\n\r\n\r\nНесепқаптың қызметін анықтау үшін рентгендік зерттеу  қолданылады, бұл кезде катетер (түтік)арқылы несепқапты контрастылық заттекпен толтырады. Рентгендік суреттерді толық несепқапта және несепқаптың босатылған кезінде түсіреді, бұл бүйректен үрпі және/немесе несепағар арқылы бөлінетін сұйықтықтың мөлшерін анықтау үшін қажет (қуық –несепағар рефлюксі). Бұл әдісті науқасты  үстелде жатқызып жасайды.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nДәрілік препараттар  симптомдармды жеңуге көмектеседі. Дәрігер ұсынуы мүмкін:\r\n\r\n* несепқаптың қабырғасын босаңсыту үшін дәрлік препараттар\r\n* нерв ұштарын ынталандыратын дәрілік препараттар\r\n* Ботулотоксин (Ботокс)\r\n* Гамма- амин – май қышқылы\r\n* эпилепсияға қарсы препараттар.\r\n \r\nҚазіргі кезде медицина ғалымдары жаңа препараттар шығаруда.\r\n\r\nЖалпы тәжірибе дәрігері Сізге урологқа көрінуді ұсынады. Ал сіз кейбір машықтарды үйренуіңіз қажет:\r\n\r\n* жамбас түбі бұлшық еттерін нығайтуға жаттығулар (Кегель жаттығулары)\r\n* сұйықтықты тұтыну және бөлінуін бақылау. Бұл несеп шығару үрдісін бақылауға көмектеседі.\r\n \r\nНесеп шығару кезіндегі күйдіру сезіміне, қызбаға, бел аумағындағы ауырсынуға (бір немесе екі жағынан) және жиі несеп шығару симптомдарына көңіл аударыңыз. Олар несеп шығару жолдарының инфекциясының көріністері болуы мүмкін. Олардың алдын алу үшін мүкжидекті немесе оның ББҚ қабылдау ұсынылады.\r\n\r\nКейбір науқастарға несептік катетерді қолдану ұсынылады. Бұл несепқапқа қойылатын жіңішке түтік. Кейде өмір бойы катетер қолдану қажет болады (ұдайы катетер). Несепқапты толық босату үшін күніне катетерді 4-6 рет енгізу мүмкін болады (зондтау).        \r\n\r\nКейбір жағдайда оперативтік араласу қажет. Нейрогендік несепқаптағы хирургиялық операциялар:\r\n\r\n* Жасанды қысқышты орналастыру\r\n* Несепқаптың бұлшық еттерін ынталандыру үшін қасына электр жабдығын орналастыру\r\n* слинг хирургия\r\n* арнайы қалташаға несеп ағуы үшін саңылау (стома) жасау\r\n \r\n\r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\n* несептің ұдайы бөлінуі теріні тітіркендіріп, төсек жараларын туындатады.\r\n* Несепқап толып кетсе, нәтижесінде несепағарда қысым артады, бүйрек зақымдануы пайда болуы мүмкін.\r\n* Несеп шығару жолдарының инфекциясы.\r\n \r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n* Несепқаптың босатылуы  қиындаса\r\n* Несепқап инфекциясының симптомдары байқалса (температураның артуы, несеп жүргенде күйдіру сезімі, жиі несеп шығарғысы келу сезімі)\r\n* Аз-аздан, жиі несеп шығару байқалса    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(566,'article','220','Остеоартрит','kz','2018-07-28 17:44:51','2018-07-28 17:42:00','Бұл дегеніміз не? Остеоартрит – буындардың соғылуынан сақтайтын шеміршек уақыт өте бұзылатын жағдай. Түбінде, сүйек –  бұрын шеміршекпен бөлінетін– бір біріне үйкеле бастайды, нәтижесінде, төменірек орналасқан сүйек тіннің бұзылуы орын алады, бұл буын симптомдарын туындатады. ревматоидтық артриттен айырмашылығы - остеоартрит тіндердің қабынуымен қосарланбайды.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=220',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','О','Остеоартрит','y','   Остеоартрит Бұл дегеніміз не? Остеоартрит – буындардың соғылуынан сақтайтын шеміршек уақыт өте бұзылатын жағдай. Түбінде, сүйек –  бұрын шеміршекпен бөлінетін– бір біріне үйкеле бастайды, нәтижесінде, төменірек орналасқан сүйек тіннің бұзылуы орын алады, бұл буын симптомдарын туындатады. ревматоидтық артриттен айырмашылығы - остеоартрит тіндердің қабынуымен қосарланбайды. Бұл дегеніміз не? Остеоартрит – буындардың соғылуынан сақтайтын шеміршек уақыт өте бұзылатын жағдай. Түбінде, сүйек –  бұрын шеміршекпен бөлінетін– бір біріне үйкеле бастайды, нәтижесінде, төменірек орналасқан сүйек тіннің бұзылуы орын алады, бұл буын симптомдарын туындатады. ревматоидтық артриттен айырмашылығы - остеоартрит тіндердің қабынуымен қосарланбайды.\r\n\r\nКімде кездеседі? Остеоартрит – буындардың кең таралған ауруы, 70-тен асқан адамдардың 80 пайызынан астамын зақымдайды, еңбекке қабілетті жоғалтудың негізгі себебі.\r\n\r\nҚандай буындар жиі зақымданады? Көбінесе, ол омыртқаға, үлкен саусаққа, санға, тізеге, бақайға әсер етеді.\r\n\r\nСимптомдары қандай? Остеоартриттің симптомдарының ішінде маңыздысы келесілер:\r\n\r\n·         Ауырсыну әдетте, үлкен саусақта, санда, тізеде, омыртқада, бақайда, иықта болады – зақымдану тұсына байланысты. Ауырсыну әдетте, буынның қозғалысымен байланысты және белсенділіктен кейін, кешке қарай күшейеді. Ауру асқынғанда ауырсыну ұйқтағанда да болады. \r\n\r\n·         Буынның қозғалуының шектелуі және сіресу сезімі (бір сағаттан артық созылады), әрекет етпеу кезеңдерінен кейін, мысалы, таңертең, түнгі ұйқыдан кейін. \r\n\r\n·         Буынның әлсіздігі және кейде ісінуі, бұл буын ішіндегі және маңайындағы сұйықтықтан туындайды (синовит). \r\n\r\n·         Буындардың ұлғаюы, мысалы, саусақ бунағында сүйек түйіндерінің пайда болуы.\r\n\r\n·         Қозғалғанда үйкеліс сезімі (крепитация), ауырсынумен жиі қосарланады.\r\n\r\nЕмдеу. Остеоартриттің симптомдары көбінесе, ауырсынуды басатын дәрілермен үй жағдайында табысты емделеді, сондай-ақ, уақытылы демалу, дене жүктемелерін азайту, емдік дене шынықтыру қажет. Остеоартрит әдетте, кейде ушығады, бірақ, уақыт өткесін басылады. Кейде гормондар инъекцисы (кортикостероидтар) ұсынылады. Ауыр жағдайда буынды алмастыру бойынша немесе буынның қозғалысын қалпына келтіру үшін, зақымданған тіндерді алып тастау үшін операция қажет болады.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(567,'article','238','Плацентаның алда жатуы','kz','2018-08-01 06:11:00','2018-08-01 06:03:00','Плацентаның алда жатуы – жүктілік кезінде пайда болатын, плацентаның жатырдың төменгі бөлігінде оның ішкі аңқасының аумағын толық немесе ішінара қамтумен орналасуымен сипатталатын дерт.\r\n\r\nЖүктілік кезінде плацента өседі және даму үстіндегі баланы қорғайды. Жатырдың ішкі аңқасы деп босану жолдарының бастапқы бөлімін атайды.\r\n\r\nЖатырдың анатомиясы\r\n\r\nЖатыр – әйелдің репродуктивтік жүйесінің бөлігі. Ол - ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  несеп қап пен тік ішектің арасында орналасқан. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=238',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Плацентаның','y','   Плацентаның алда жатуы Плацентаның алда жатуы – жүктілік кезінде пайда болатын, плацентаның жатырдың төменгі бөлігінде оның ішкі аңқасының аумағын толық немесе ішінара қамтумен орналасуымен сипатталатын дерт.\r\n\r\nЖүктілік кезінде плацента өседі және даму үстіндегі баланы қорғайды. Жатырдың ішкі аңқасы деп босану жолдарының бастапқы бөлімін атайды.\r\n\r\nЖатырдың анатомиясы\r\n\r\nЖатыр – әйелдің репродуктивтік жүйесінің бөлігі. Ол - ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  несеп қап пен тік ішектің арасында орналасқан.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nПлацентаның алда жатуы – жүктілік кезінде пайда болатын, плацентаның жатырдың төменгі бөлігінде оның ішкі аңқасының аумағын толық немесе ішінара қамтумен орналасуымен сипатталатын дерт.\r\n\r\nЖүктілік кезінде плацента өседі және даму үстіндегі баланы қорғайды. Жатырдың ішкі аңқасы деп босану жолдарының бастапқы бөлімін атайды.\r\n\r\nЖатырдың анатомиясы\r\n\r\nЖатыр – әйелдің репродуктивтік жүйесінің бөлігі. Ол - ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  несеп қап пен тік ішектің арасында орналасқан. \r\n\r\n  \r\n\r\nЖатырдың төменгі тарылған тұсында мойны орналасқан. Жатырдың мойыннан жоғары орналасқан кең бөлігі жатырдың денесі аталады. Күмбез тәрізді жоғарғы бөлігі жатырдың түбі аталады. Жатыр түтіктері - жатырдың екі жағында орналасқан өсінділері. Олар аналық бездермен аяқталады.\r\n\r\nЖатырдың қабырғасы екі қабаттан тұрады. Ішкі қабаты эндометрий аталады. Жатырдың сыртқы қабаты бұлшық еттен тұрады және миометрий аталады.\r\n\r\nБала өрбіту жасындағы әйелдерде әр ай сайын эндометрийдің қалыңдауы өтеді, бұл жатырдың жүктілікке дайындығымен байланысты. Егер жүктілік орнамаса, эндометрийдің қалың сыртқы қабаты ажырайды және қынап арқылы қан ұйындысымен бірге сыртқа шығады. Бұл етеккір аталады.\r\n\r\n \r\nПлацентаның алда жатуының себептері\r\n\r\nЖүктілік кезінде жатыр қуысында плацентаның өсуі және жылжуы болады. Жүктіліктің басында өте жиі түрде плацента жатырдың төменгі бөлімдерінде орналасады. Бірақ, жүктілік дамыған сайын ол жоғарғы бөліктерге көтеріле бастайды. Үшінші кезеңде плацента толығымен жатырдың жоғарғы бөлімінде болуы тиіс, бұл кезде жатыр мойнының ашылуы және босануға дайындығы жүреді.\r\n\r\nКейде плацента ішінара немесе толығымен жатырдың ішкі аңқасын жауып тұрады. Осы плацентаның алда жатуын білдіреді.\r\n\r\nПлацентаның алда жатуының бірнеше түрі бар:\r\n\r\n* Маргиналдық алда жатуы (шекаралық): Плацента ішкі аңқаның шетіне жақын орналасқан, бірақ, оны жаппайды.\r\n* Ішінара: Плацента ішкі аңқаны ішінара жабады.\r\n* Толықтай: Плацента ішкі аңқаны толығымен жабады.\r\n \r\nПлацентаның алда жатуы 200 жүктілік жағдайының бірінде кездеседі. Ол көбінесе келесі әйелдерде кездеседі:\r\n\r\n* Жатырдың ауытқулы түрімен\r\n* Алдыңғы көптеген жүктілігі болған\r\n* Көп ұрықты жүктілік (егіз, үшем, т.б.)\r\n* Хирургиялық араласуға, Кесарь тілігіне, алдыңғы жүктіліктер немесе жасанды түсікке байланысты жатырдың сілемей қабатында тыртығымен.\r\n \r\nСондай-ақ, плацентаның алда жатуының жоғары қаупіне темекі шегетін әйелдер және жасы үлкен әйелдер бейім.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\nПлацентаның алда жатуының негізгі симптомы – іншектен (қынаптан) қан кетуі. Кейбір әйелдерде, сондай-ақ, шаншу қадалуы мүмкін. Қан кетуі әдетте, екінші немесе үшінші кезеңнің басында пайда болады.\r\n\r\nҚан кетуі ауыр болуы мүмкін. Ол өздігінше тоқтауы мүмкін, бірақ, бірнеше күннен немесе аптадан кейін қайталануы мүмкін.\r\n\r\nКейде бірнеше күн күшті қан кетуден кейін босану басталуы мүмкін. Кейбір жағдайда қан кетуі босану басталғанға дейін пайда болмауы мүмкін.  \r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер жүктілік кезінде УДТ (УЗИ) жүргізу арқылы бұл жағдайы анықтайды.\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер қан кетуінің қаупін және сәбидің мерзімінен бұрын туылу қаупінің пайда болуын мұқият бағалауы тиіс. Баланың  36-шы аптадан кейін туылуы бұл жағдайды емдеудегі оңтайлы нұсқасы.\r\n\r\nПлацентаның алда жатуы бар әйелдердің барлығына дерлік Кесарь тілігі ұсынылады. Егер плацента жатырдың ішкі аңқасын толығымен немесе ішінара жабатын болса, табиғи жолдар арқылы босану күшті қан кетуін туындатуы мүмкін. Ол ана мен балаға аса қатерлі болуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер плацента жатырдың ішкі бөлігінің қасында немесе оны жабатын болса, дәрігер ұсынуы мүмкін:\r\n\r\n* Дене жүктемесін шектеу\r\n* Төсек тарту\r\n* Жыныстық қатынасқа түспеу, тампон мен бүркуді қолдануға тыйым салу\r\n \r\nІншекке (қынапқа) бірнәрсе қоюға тыйым салынады.\r\n\r\nАна мен баланың жағдайын мұқият қадағалау үшін ауруханаға жатқызылуы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеудің басқа әдістері:\r\n\r\n* Қан құю\r\n* Мезгілінен бұрын босанудың алдын алу үшін дәрілік препараттар\r\n* Жүктілікті 36 аптаға дейін созуға көмектесетін дәрілік препараттар\r\n* Ана мен ұрықтың резус-қайшылығы болуында қолданылатын дәрілік препараттың инъекциялары \r\n* Баланың өкпесін дамытуды үдететін стероидтық препараттардың инъекциялары\r\n \r\nАуыр және бақыланбайтын қан кетуінде шұғыл түрде Кесарь тілігі қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nБолжамы\r\n\r\nКүшті қан кетуі ана мен баланың өміріне қауіп төндіруі мүмкін. Күшті қан кетуінде өкпе секілді негізгі ағзалары қалыптасып үлгергенге дейін баланы алу үшін шұғыл Кесарь тілігін жасау қажет болады.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nЖүктілік кезінде іншектік (қынаптық) қан кетуі пайда болса, дәрігерге көрініңіз. Плацентаның алда жатуы ана мен баланың өміріне бірдей қауіпті болуы мүмкін.     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(568,'article','256','Саяхатшылардың диареясы (іш өтуі)','kz','2018-08-01 07:47:36','2018-08-01 07:44:00','Саяхатшылардың диареясы дегеніміз не?  Саяхатшылардың диареясы – бұл әлемнің дамушы елдеріне саяхат шегетін дамыған елдердің адамдарына тән мәселе. Саяхатшылардың диареясының кейде айқын атаулары болады, мысалы: Монтезуманың кегі, Делийлік іш, Түрік іш өтуі.\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясының жоғары қауіпті аудандары – Африка, Азия, Таяу Шығыс, Латын Америкасының елдері. Төмен қауіпті елдер: Солтүстік Американың, Орталық  Еуропа елдері, Австралия және Жапония.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=256',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Саяхатшылардың','y','   Саяхатшылардың диареясы (іш өтуі) Саяхатшылардың диареясы дегеніміз не?  Саяхатшылардың диареясы – бұл әлемнің дамушы елдеріне саяхат шегетін дамыған елдердің адамдарына тән мәселе. Саяхатшылардың диареясының кейде айқын атаулары болады, мысалы: Монтезуманың кегі, Делийлік іш, Түрік іш өтуі.\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясының жоғары қауіпті аудандары – Африка, Азия, Таяу Шығыс, Латын Америкасының елдері. Төмен қауіпті елдер: Солтүстік Американың, Орталық  Еуропа елдері, Австралия және Жапония. Саяхатшылардың диареясы дегеніміз не?  Саяхатшылардың диареясы – бұл әлемнің дамушы елдеріне саяхат шегетін дамыған елдердің адамдарына тән мәселе. Саяхатшылардың диареясының кейде айқын атаулары болады, мысалы: Монтезуманың кегі, Делийлік іш, Түрік іш өтуі.\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясының жоғары қауіпті аудандары – Африка, Азия, Таяу Шығыс, Латын Америкасының елдері. Төмен қауіпті елдер: Солтүстік Американың, Орталық  Еуропа елдері, Австралия және Жапония.\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясының себебі неде? Саяхатшылардың диареясын әдетте,  бактериалдық инфекция туындатады. Кең таралған себебі – бактериялар: ішек таяқшасы (E. coli), кампилобактер, шигеллалар, сальмонеллалар.\r\n\r\nӘдетте, диареяны туындататын бактериялардың көздері – толық пісірілмеген немесе шикі тағам өнімдері, залалданған тағам өнімдері немесе су (оның ішінде, мұз кубиктері де).\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясының симптомдары қандай? Саяхатшылардың диареясы жеңілден күшті түрге дейін болады. көпшілік диареясы бар адамдарда бірінші екі аптада симптомдары пайда болады, көбінесе, дамушы елдердің аумағына келгеннен кейін 2-3 күн ішінде. Симптомдары:\r\n\r\n·         Іш өтуі. \r\n\r\n·         Іштің түйіліп ауырсынуы. \r\n\r\n·         Сусыздану, жеңілден күшті түрге дейін. \r\n\r\n·         Жалпы нашар сезіну, жүрек айнуы және құсу. \r\n\r\n·         Қалтырау, құсу және қан, сілемей аралас нәжіс. Бұл симптомдар диареяның ауыр түрін көрсетеді, бұл сусыздануға апарады. Сусызданудың кез келген қабылдайтын дәрінің әрекетіне әсер етуін ескеру қажет, мысалы, ішетін контрацептивтер немесе безгкекке қарсы дәрі-дәрмек.\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясын қалай емдеу қажет? Саяхатшылардың диареясын емдеу: сусызданудың алдын алу үшін сұйықтық тұтыну, пептобисмол және имодиум секілді дәрілерді қабылдау, ал кейде антибиотик қабылдау және көктамыр арқылы ерітінді енгізу қажет болады.\r\n\r\n·         Асқазанға тыныштық беру қажет. Бірнеше  сағат бойы  немесе жағдайыңыз жақсарғанға дейін тамақ ішпеңіз. \r\n\r\n·         Бөтелкедегі немесе қайнаған судан жиі шағын жұтыңыз; кепкен тұзды нанның шағын бөліктерін жеуге болады (қытырлақ нандар немесе крекерлер). \r\n\r\n·         Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ұсынған тұзды ерітінді – регидронды ішіңіз. Мұндай тұзды ерітінділер көптеген дамушы елдердің дүкендері мен дәріханаларында болады. қайнаған немесе таза суда бір пачкесін ерітіңіз, тұз бен судың дұрыс қатынасына қатысты нұсқаулықпен міндетті түрде танысыңыз. Ерітіндіні 12 сағат бойы ішіңіз (бөлме температурасында сақталса), немесе 24 сағат бойы  (егер тоңазытқышта сақталса). \r\n\r\n·         Қарапайым, аялайтын емдәм ұстаныңыз: қытырлақ нан, крекер, күріш, нан, картоп. Мұндай емдәм диареяның бәсеңдеуіне ықпал етеді. Диарея өткеннен кейін қайтадан әдеттегі тағамды тұтынуға болады.\r\n\r\n2-жастағы немесе одан кіші балалар диареядан сусыздануға ерекше бейім келеді. Егер балаңызда диарея болса:\r\n\r\n·         Балаға  регидрон ерітіндісін немесе Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) ұсынған ұқсас ерітінділерді, әдеттегі тамаққа қосымша ретінде беру қажет. Осындай тәртіпті балада диарея біткенге дейін жалғастыру қажет. Егер бала сұйықтықты жұта алмаса, ерітіндіні қасықпен беріп көріңіз. \r\n\r\n·         Егер емшек емізетін болсаңыз, әдеттегідей емізуді жалғастырыңыз. Жасанды қоректегі сәбилерге лактозасыз қоспаны немесе лактозаның мөлшері төмен қоспаны беру қажет. \r\n\r\n·         Балаға ботқа, йогурт, көкөністер мен жеміс беру қажет. \r\n\r\n·         Балада қан аралас іш өтуі, қызба немесе ұзақ құсу болса, дереу дәрігер шақырыңыз.  Балаға регидратацияландыратын сұйықтық беруді жалғастырыңыз.\r\n\r\nДиареядан дәрілер. пепто-бисмол және имодиум секілді дәрілер диареяны емдеуге көмектеседі. Егер аурудың басқа белгілері болмаса, мысалы, қызба, іштің түйіліп ауырсынуы, немесе жайсыздық, қан аралас нәжіс болмаса, осы дәрілерді қабылдаңыз. Егер қызба, қанды нәжіс немесе жүрек айнуы болса, антибиотиктер қабылдай бастау қажет. Дәрігермен кеңесу қажет.\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясының алдын алуда және емдеуде тиімділік көрсеткен висмут субсалицилаты (мысалы, Пепто-Бисмол). Висмут субсалицилаттары тіл мен нәжісті қара түске бояуы мүмкін. Оған мазасыздану қажет емес. Тіл қараймас үшін Висмут субсалицилаттарын қабылдағаннан кейін тіс пен тілді щеткамен тазалау қажет. Висмут субсалицилаттары безгектен қабылданатын дәрілердің тиімділігін төмендетуі мүмкін, ал  аспиринге қарсы көрсетімдері бар адамдарға оны үш аптадан артық қабылдауға болмайды.\r\n\r\nЛоперамид (мысалы, Имодиум) секілді препараттарды іш өтуінен қабылдауға болады бірақ, саяхатшылардың диареясынан қабылдауға болмайды, себебі, имодиум іш қатуын туындатуы мүмкін.\r\n\r\nЕсте ұстаңыз, диареядан болатын сусыздану басқа аурулардан қабылдайтын кез келген дәрінің тиімділігіне әсер етуі мүмкін. Егер қасыңызды 11 жастағы немесе одан кіші бала саяхаттап жүрсе, жолда қандай дәрі ішуге болатыны жайында дәрігерден сұраңыз.\r\n\r\nСаяхатшылардың диареясының қалай алдын алуға болады? Диареяның алдын алудың оңтайлы тәсілі – залалданған су мен тағамды тұтынбау. Тағам туралы қолданыста жақсы ереже бар: ”егер тамақ қайнатылмаған, пісірілмеген немесе тазартылмаған болса, оны тұтынбаңыз». Шикі теңіз өнімдері және сүт өнімдерін тұтынуда  бактериалдық зақымданудың қаупі жоғары. Құрғақ өнімдер, мысалы, нан, немесе өзіңіз тазартуға болатын жемістер, тұтынуда қауіпсіз.\r\n\r\nСаяхат кезінде жергілікті суды ішуден алшақ болу қажет. Ішуге қауіпсіз сусындар:\r\n\r\n·         Шәй мен кофе, қайнаған суда демделген. \r\n\r\n·         Газдалған бөтелкедегі су немесе шәрбатты газдалған сусындар. \r\n\r\n·         Бөтелкедегі сыра мен шарап. \r\n\r\n·         Сондай-ақ, суды ішуге жарамды ету үшін оны сүзу және қайнату қажет.\r\n\r\nСонымен қатар, залалданған сумен жемістер-көкөністер, ыдыс жуылуы мүмкін екендігін, мұз кубиктарына қолданылу мүмкіндігін есте ұстау қажет. Өңделмеген сумен тісті тазалау да жұқпалану қаупін арттырады.\r\n\r\nСондай-ақ, көшедегі сауда-саттықтан алшақ болу қажет, онда шыбындар немесе нашар тазалық өнімдердің залалдану қаупін арттырады. Өнімдерді ашық базарларда сатып алған жағдайда оны тамаққа тұтыну алдында қайнатуды, пісіруді, тазартуды қамтамасыз ету қажет.\r\n\r\nҚолды мұқият жуу инфекциялық ауруларды таратудың алдын алуда маңызды. Қолды тазартылған сумен жуу немесе спирттік салфеткамен/бактерияға қарсы гельмен өңдеу – инфекциялық аурудың қаупін азайтудың жақсы тәсілдері.\r\n\r\nДәрігерден саяхатқа диареядан қандай антибиотик алып шығу қажеттігін сұраңыз.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(569,'article','300','Тромбофлебит','kz','2018-08-05 11:15:29','2018-08-05 11:03:00','Беткейлік тромбофлебит – беткейлік көктамырлардың тромбозы дамуымен сипатталатын қабыну ауруы.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=300',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тромбофлебит','y','   Тромбофлебит Беткейлік тромбофлебит – беткейлік көктамырлардың тромбозы дамуымен сипатталатын қабыну ауруы. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nБеткейлік тромбофлебит – беткейлік көктамырлардың тромбозы дамуымен сипатталатын қабыну ауруы.\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nБеткейлік тромбофлебит көктамырлардың жарақатынан немесе көктамырға қойылған катетерден кейін пайда болуы мүмкін. Егер сізде бұл аурудың дамуының жоғары қаупі болса, ол көрінетін себепсіз де пайда болады.\r\n\r\nБеткейлік тромбофлебиттің пайда болуының қауіп факторларына жататындар:\r\n\r\n* Тұратын аумақтың химиялық ластануы\r\n* Қанның ұюының артуымен сипатталатын аурулар\r\n* Инфекциялар\r\n* Жүктілік\r\n* Ұзақ уақыт бойы отыру немесе жату\r\n* Ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдау\r\n* Көктамырдың варикозды кеңеюі\r\n \r\nБеткейлік тромбофлебит келесі аурулармен байланысты болуы мүмкін:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының қатерлі ісігі (мысалы, ұйқыбезінің қатерлі ісігі)\r\n* Терең көктамырдың тромбозы\r\n* Қанның ұюының V факторы генінің Лейдендік мутациясы\r\n* Протромбин геніндегі мутация\r\n* Облитерациялайтын тромбангиит\r\n \r\nБұл ауруға қатысты сирек бұзылыстарға III (AT-III) антитромбиннің, С және S протеиндерінің жеткіліксіздігі жатады.\r\n\r\n \r\nСимптомдары\r\n\r\n* Терінің теріастылық көктамыр бойымен қызаруы немесе қабынуы\r\n* Тері ұстағанда жылы\r\n* Теріастылық көктамырда ширығу немесе ауырсыну бар – ауырсыну басқанда күшейеді\r\n* Аяқтың ауырсынуы\r\n* көктамырдың тығыздалуы (индурация)\r\n \r\n\r\n\r\nБұл суретте аяқтың тамыры үстінде эритема (қызару) көрінеді. Беткейлік көктамырлар қабынған, кеңейген, олардың түсінің өзгеруі байқалады.\r\n\r\n \r\nДиагностика\r\n\r\nДәрігер зақымданған аумақтың сыртқы түріне қарап, беткейлік тромбофлебит болуын анықтайды. Тамыр соғуын, артериалдық қысымды, температураны жиі өлшеу, тері мен қан ағымының жағдайын жиі анықтау қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nКелесі нақтамалық зерттеулер аурудың болуын растауға көмектеседі:\r\n\r\n* Ультрадыбыстық допплерография\r\n* Қантамырларын ультрадыбыстық дуплекстік сканирлеу\r\n* Венография\r\n \r\nИнфекция белгілері болуында тері немесе қан микроорганизмдерінің өсінділерін зерттеу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты – ауырсыну мен қабынуды азайту, асқынудың алдын алу.\r\n\r\nЖайсыздық пен ісінуді азайту үшін эластикалық шұлық киіп, қабынған аяқты жоғары қою қажет. Сондай-ақ, зақымданған жерге жылы компресс қою пайдалы.\r\n\r\nЕгер беткейлік тромбофлебит көктамыр ішілік катетерден болса, оны дереу алып тастау қажет.\r\n\r\nБеткейлік  тромбофлебитті емдейтін дәрілік препараттар:\r\n\r\n* Қабынуды азайтуға арналған стероидты емес қабынуға қарсы препараттар (НПВП)\r\n* Ауырсынуды басатын препараттар\r\n \r\nЕгер терең көктамыр тромбозы болса, дәрігер қанды сұйылтатын дәрілерді (антикоагулянттарды) тағайындайды. Антибиотиктер инфекция болса тағайындалады.\r\n\r\nКөктамырдың варикоздық кеңеюінің және тромбофлебиттің қайталанатын көріністерінің алдын алу үшін жоғары қауіпті топ науқастарына зақымданған көктамырды хирургиялық алып тастау (флебэктомия) немесе склеротерапия ұсынылады.\r\n\r\n \r\nБолжамы\r\n\r\nБеткейлік  тромбофлебит әдетте, жеңіл өтеді және ешқандай асқынуды туындатпайды. Симптомдары, әдетте, 1-2 апта ішінде өтеді, бірақ, көктамырдың ширығуы ұзақ уақыт бойы сақталады.\r\n\r\n \r\nМүмкін асқынулары\r\n\r\nБеткейлік  тромбофлебиттің асқынуы сирек кездеседі. Мүмкін мәселелер:\r\n\r\n* Инфекциялар\r\n* Терең көктамыр тромбозы\r\n \r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nОсы аурудың симптомдары болса, дәрігерге немесе медбикеге хабарласыңыз.\r\n\r\nБеткейлік  тромбофлебит анықталса, емдеуден жағдай жақсармаса, немесе симптомдар ушығатын болса, дәрігерге көрініңіз.  \r\n\r\nЖаңа симптомдар пайда болса, мысалы, аяқтарыңыз солғын тартса, ұстағанда суық болса, немесе қалтырау және қызба болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n \r\nАлдын алу\r\n\r\nЕгер сізге қандай да бір препаратты көктамыр арқылы енгізу қажет болса, көктамырға баратын жерді ұдайы өзгерту және қабыну белгісі болса көктамырға қойылатын катетерді дереу алып тастау арқылы беткейлік  тромбофлебиттің қаупін азайтуға болады.\r\n\r\nМүмкіндігінше, аяқ-қолды ұзақ уақыт бойы бір жағдайда ұстамау қажет. Аяқты жиі қозғалту қажет, ұзақ ұшу, көлікте болу, немесе ұзақ уақыт бойы отыруға немесе жатуға тура келетін басқа жағдайлар кезінде аяқты қозғалтып, серуендеуге тырысыңыз. Беткейлік  тромбофлебиттің пайда болу қаупін азайту үшін операциядан немесе ауруға байланысты ұзақ уақыт төсек тартудан кейін ертерек тұруға немесе серуендеуге тырысыңыз.\r\n\r\n \r\nСинонимдары\r\n\r\nБеткейлік  тромбофлебит.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(570,'article','302','Тұмау','kz','2018-08-05 11:30:08','2018-08-05 11:26:00','Тұмау (инфлюэнца) – жоғарғы тыныс алу жолдарының вирустық ауруы, кенеттен пайда болады, ысыну, дененің аурысынуы,  бас ауыруы, тез шаршау, тәбетті жоғалту, құрғақ жөтел, көмейдегі ауырсыну мен құрғақтық секілді симптомдармен қосарланады. Тұмаудың суық тиюден айырмашылығы бар; тұмауда симптомдар, әдетте, күштірек, қарапайым суық тиюге қарағанда жұмыстан немесе мектептен бірнеше күн қалуға тура келеді.\r\n\r\nКөптеген адамдар мәселесіз сауығады, бірақ, кейде ауру бактериалдық инфекцияның дамуына апаруы мүмкін, мысалы, құлақ инфекциясы, мұрын қуысының инфекциясы немесе бронхит. Үйде дұрыс емдеу осындай инфекциялардың алдын алуға көмектеседі.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=302',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тұмау','y','   Тұмау Тұмау (инфлюэнца) – жоғарғы тыныс алу жолдарының вирустық ауруы, кенеттен пайда болады, ысыну, дененің аурысынуы,  бас ауыруы, тез шаршау, тәбетті жоғалту, құрғақ жөтел, көмейдегі ауырсыну мен құрғақтық секілді симптомдармен қосарланады. Тұмаудың суық тиюден айырмашылығы бар; тұмауда симптомдар, әдетте, күштірек, қарапайым суық тиюге қарағанда жұмыстан немесе мектептен бірнеше күн қалуға тура келеді.\r\n\r\nКөптеген адамдар мәселесіз сауығады, бірақ, кейде ауру бактериалдық инфекцияның дамуына апаруы мүмкін, мысалы, құлақ инфекциясы, мұрын қуысының инфекциясы немесе бронхит. Үйде дұрыс емдеу осындай инфекциялардың алдын алуға көмектеседі. Тұмау (инфлюэнца) дегеніміз не?\r\n\r\nТұмау (инфлюэнца) – жоғарғы тыныс алу жолдарының вирустық ауруы, кенеттен пайда болады, ысыну, дененің аурысынуы,  бас ауыруы, тез шаршау, тәбетті жоғалту, құрғақ жөтел, көмейдегі ауырсыну мен құрғақтық секілді симптомдармен қосарланады. Тұмаудың суық тиюден айырмашылығы бар; тұмауда симптомдар, әдетте, күштірек, қарапайым суық тиюге қарағанда жұмыстан немесе мектептен бірнеше күн қалуға тура келеді.\r\n\r\nКөптеген адамдар мәселесіз сауығады, бірақ, кейде ауру бактериалдық инфекцияның дамуына апаруы мүмкін, мысалы, құлақ инфекциясы, мұрын қуысының инфекциясы немесе бронхит. Үйде дұрыс емдеу осындай инфекциялардың алдын алуға көмектеседі. Бірқатар жағдайда күрделі асқынуы да болуы мүмкін, мысалы, пневмония. Асқыну дамуы мүмкін, ауруханаға жатқызу қажет болатын қауіп топтарына жататындар:\r\n\r\n·         сәбилер,\r\n\r\n·         65 жастан асқан ересектер,\r\n\r\n·         Ауыр аурулары бар адамдар.\r\n\r\nТұмаудың себебі не?\r\n\r\nА және В тұмауының вирустары классикалық тұмауды туындатады. A түрі, әдетте, жыл сайынғы тұмауды қоздырушы.\r\n\r\nБұл вирустар ұдайы өзгереді, шағын түрлер мен штаммдардың түзілуіне апарады, олардың бастапқы вирустан  айырмашылығы болады, бірақ, кейбір сипаттамалары сақталады. Тұмауды туындататын вирустың штаммы жыл сайын өзгереді.\r\n\r\nСимптомдары қандай?\r\n\r\nТұмау ысынумен, жөтелмен, қалтыраумен, дененің ауырсынуымен, бас ауыруымен, тез шаршаумен сипатталады. Бұл симптомдар әдетте, 3-4 күн бойы сақталады, одан кейін құрғақ жөтел, мұрынның бітелуі/ағуы немесе тамақтың жыбырлауы пайда болып, апта бойы немесе соған жуық сақталады. Инкубациялық кезең – тұмау вирусымен қатынастан бастап оның симптомдарына дейін: 1-4 күн.\r\n\r\n«Тұмау» термині тұмау тәрізді симптомдары бар жеңіл дәрежелі түрлі ауруларға да жиі қолданылғанымен, бұл вирустық тектес, өзіне тән симптомы бар, өз алдына бөлек ауру, көбінесе күздің соңы мен қыста дамиды.\r\n\r\nТұмаудың симптомдары  кенеттен пайда болады және жиі кездесетіндері:\r\n\r\n·         Ысыну 37.8 °C - 40 °C, кейде аурудың басында 41.1 °C жетеді. Жоғары температура үздіксіз сақталады, кейде кезеңді көтерілуі мүмкін. Егде жастағы адамдарда температура балалар мен жастарға қарағанда төменірек болады.\r\n\r\n·         Қалтырау.\r\n\r\n·         Дененің ауырсынуы және бұлшық еттің ауырсынуы (көбінесе, күшті),әдетте, арқада, қол-аяқта.\r\n\r\n·         Бас ауыруы.\r\n\r\n·         Көз ұясының қозғалуында ауырсыну.\r\n\r\n·         Тез шаршау, жалпы нашар сезіну, тәбет жоғалту.\r\n\r\n·         Құрғақ жөтел, мұрынның бітелуі/ағуы, көмейдің құрғақтығы және ауырсынуы. Аурудың бірінші күндері бұл симптомдар байқалмауы мүмкін, ал басқа симптомдары айқын болады. Ысыну басылғанда бұл симптомдар айқын байқалады.\r\n\r\nКүшті ысынуда басқа симптомдар әдетте, айқынырақ болады.\r\n\r\nҚалай өтеді?\r\n\r\nТұмау әдетте, кенеттен басталады. Көптеген жағдайда симптомдары нақты басталған сағатын айтады. Симптомдар  жұқпаланғаннан кейін 1-4 күн аралығында дамиды.\r\n\r\nКлассикалық тұмау 3 күнге жуық ысынумен сипатталады, одан кейін біртіндеп басқа симптомдар көрініс береді. Әдетте, ысыну 2-3-ші күндері аздап басылады. Кейде 8 күнге дейін созылады.\r\n\r\nРеспираторлық симптомдар (жөтел, мұрынның бітелуі/ағуы, көмейдегі ауырсыну) ысыну мен басқа симптомдар азая бастағанда айқындалады. Олар әдетте, ысыну өткеннен кейін 3-4 күн бойы сақталады. Құрғақ, қарлығатын жөтел басқа симптомдар жойылғаннан кейін 10 күнге дейін сақталуы мүмкін.\r\n\r\nТолық сауығу кейде 1-2 аптаға дейін, одан да ұзақ созылады. Тез шаршау және әлсіздік бірнеше апта бойы сақталады.\r\n\r\nТұмаудың асқынуы кез келген адамда болуы мүмкін, бірақ, егде жастағы адамдар мен ауыр аурулары бар адамдарда жиі кездеседі, мысалы, жүрек және өкпе ауру бар адамдарда.\r\n\r\nАуруға шалдығу қаупі неліктен артады?\r\n\r\nТұмау вирусымен қатынаста болған кез келген адам жұқпалануы мүмкін. Бұл вирус жұқпалы және қарттар үйі, ауруханалар, мектеп, емханалар секілді адамдар топтасқан жерлерде жеңіл таралады. Осындай жерлерде жұмыс істеу, бару немесе тұру тұмауға шалдығу қаупін арттырады.\r\n\r\nАурудың ауыр түрлері мен асқыну қаупі келесі адамдарда жоғары болады:\r\n\r\n·         4 жасқа дейінгі балалар.\r\n\r\n·         65 жастан асқан ересектер. Тұмаудан болған өлім-жітімнің 90%  жуығы осы жас топтарына жатады.\r\n\r\n·         Әйелдер, жүктіліктің екінші немесе үшінші үш айлығы тұмау маусымына келсе.\r\n\r\n·         Өкпенің созылмалы обструкциясына, басқа да өкпе мен жүрек ауруларына шалыққан адамдар.\r\n\r\n·         Иммундық жүйені әлсірететін дәрі қабылдайтын адамдар ( ЖИТС, т.б).\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nТұмау вакцинасын жыл сайын қазан/қараша айлары кезінде салу арқылы алдын алуға болады. “тұмауға қарсы вакцина ” инъекция түрінде тағайындалады. Бұл вакцина тұмаудың көп жағдайларының алдын алады, бірақ, алдын алу тиімділігі жасқа, денсаулық жағдайына, вирус штаммының айналымдағы штаммен ұқсастығына байланысты.\r\n\r\nЕгер вакцина тұмаудың алдын алмаса да, ол аурудың барысын жеңілдетеді, асқынуының даму қаупін азайтады. Зерттеулер көрсеткендей, тұмауға қарсы вакцина салу жұмыстан қалу күндерін және респираторлық инфекция бойынша дәрігерге бару санын азайтады, сондай-ақ, тұмаудан кейін асқыну дамитын адам санын азайтады, мысалы, пневмонияға шалдығу жағдайларын.\r\n\r\nОсы нәтижелерге қарамастан, көпшілік вакцина алмайды. Бұл көпшіліктің сенбеушілігінен, және вакцина туралы дұрыс хабардар болмаудан, вакцинаның жанама әсері кейбір адамдарда ғана және аз болады және олар ұзақ сақталмайды.\r\n\r\nЕмдеу әдістерін шолу\r\n\r\nКөпшілік сау адамдарда тұмау 7-10 күн ішінде өтеді. Әдетте, симптомдар 3-4 күн ішінде айқын болады. Жағдайды жақсарту және асқыну дамуының алдын алу үшін үйде емделу  - әдеттегі қажетті шара.\r\n\r\nКелесілер үшін вирусқа қарсы препараттарды қабылдауға болады:\r\n\r\n·         A немесе B тұмауының инфекциясынан туындаған симптомдардың ауырлығы мен ұзақтығын азайту.\r\n\r\n·         Аурудың ұзақтығын қысқарту.\r\n\r\n·         Қарттар үйінде тұмау ошағын бақылау.\r\n\r\n·         Тұмаудың күрделі асқынуының алдын алу үшін жоғары қауіп тобының адамдарында вирустың таралуын шектеу.\r\n\r\n·         Тұмаудың асқынуының даму қаупінің жиілігін төмендету.\r\n\r\nЖоғары қауіп топтарының адамдарына бірінші симптомдары пайда болған сәттен бастап 48 сағатта дәрігерге бару қажет, аурудың ұзақтығын қысқарту үшін дәрі тағайындау қажеттігін анықтау үшін. Вируспен қатынаста болған жағдайда да дәрігерге бару және дәрі тағайындалуы қажет.\r\n\r\nДәрі қолданылмағанда, асқыну жағдайының белгілері болса, дәрігерге бару қажет.\r\n\r\nҮйде емделу\r\n\r\nТұмауға шалдықсаңыз, 7-10 күн ішінде ауру өздігінше өтуі тиіс. Жағдайды жақсарту үшін келесі шараларды қабылдау қажет:\r\n\r\n·         Көбірек демалу. Төсекте жату жағдайды жақсартады. Сондай-ақ, қоршаған ортаға вирусты таратпауға көмектеседі.\r\n\r\n·         Ысынуда жоғалтылатын сұйықтықты толықтыру үшін көбірек сұйықтық ішу қажет. сұйықтық көмейдегі жыбырлауды жеңілдетеді және мұрын сілемейін сұйылтады.лимонмен ыстық шәй, жеміс шырындары, сорпа – дұрыс таңдау.  \r\n\r\n·         Ысынуды ауыр көтеретін болсаңыз, аспирин немесе басқа ыстық түсіретін құралдарды қабылдаңыз. Температураны түсіру үшін губкамен салқындау сумен сүртінуге болады. суық су мен мұзды қолданбаңыз. Температураны төмендету тұмаудың симптомдарын тез жоюға көмектеспесе де, жағдайды жеңілдетеді.\r\n\r\n·         Дененің ауырсынуын және бас ауыруын жеңілдету үшін аспирин немесе басқа стероидты емес, ауырсынуды басатын құралдарды қабылдау қажет. 20 жасқа дейін аспирин қабылдамаңыз, дәрігер тағайындамаса. аспириннің және басқа дәрілердің асқазанға жайсыздығын есте ұстаңыз.\r\n\r\n·         Егер мұрын бітелуі/ағуы көбірек мазаласа, ісінуге қарсы құралды немесе мұрынға спрейді қолданыңыз. Бір құрамбөлікті ісінуге қарсы құралды іздеңіз. Мұрынға арналған спрейлер мен тамшыларды тағайындалғанна артық және 3 күннен артық қолданбаңыз.\r\n\r\n·         Мұрын бітелуін жеңілдету үшін ыстық душтың буын немесе ыстық суға толы раковинаның ылғал буын жұтуға болады.\r\n\r\n·         антигистаминдық препараттарды қабылдаудан алшақ болыңыз. Олар тұмаудың симптомдарын емдемейді және мұрын сілемейін қоюлатады.\r\n\r\n·         Егер мұрын маңайындағы тері мен ерін сүртуден құрғақтанса, аздаған вазелин жағыңыз. Лосьоны бар бір реттік салфеткалар қолдану да көмектеседі.\r\n\r\n·         Жөтелді жеңілдету үшін сәйкес тамшыларды немесе соратын кәмпиттерді қолданыңыз.\r\n\r\n·         Егер құрғақ, қарлығатын жөтел пайда болса, декстрометорфан құрамдас жөтелге қарсы рецептсіз дәрілерді қабылдаңыз. Кейбір препараттарда спирттің мөлшері үлкен болуы мүмкін, оларды абайлап қолданыңыз.\r\n\r\n·         Егер түнде жөтел ұстамасынан ояна берсеңіз, жастықты биіктетіп қойыңыз.\r\n\r\n·         Темекі шегуден және түтінін жұтудан алшақ болыңыз. Бұл кез келген уақытта жақсы ұсыныс, әсіресе, респираторлық инфекцияда.\r\n\r\n Дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n·         Сауыға бастасаңыз, одан кейін жағдайыңыз қайтадан ушықса.\r\n\r\n·         бактериалдық инфекция белгілері пайда болса, мысалы, сары, жасыл, қоңыр немесе қанды қақырықпен күшейген, қайта пайда болған жөтел; түспейтін ысыну, құлақтағы, көмейдегі, мұрын қуысындағы ауырсыну немесе қақырықты жөтел; немесе мұрыннан бөлінді, түсі мөлдірден боялғанға дейін өзгеретін 7-10- күн ішінде.\r\n\r\nДәрілік  препараттар\r\n\r\nАнтивирустық препараттар 1- 1,5 күнде тұмаудың симптомдарын жеңілдетеді және ұзақтығын қысқартады, егер оларды бірінші симптомдары пайда болғаннан бастап 48 сағат ішінде қабылдаса. Бұл препараттар жыл сайынғы тұмау вакцинасымен иммунизацияны алмастырмайды. Антивирустық препараттар инфекцияның ошағын бақылауды қамтамасыз етуге және инфекцияның таралуының алдын алуда маңызды роль атқарады, әсіресе, тұмаудан кейінгі асқыну дамуы мүмкін жоғары қауіп топтарында.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(571,'article','338','Ұйқыдағы апноэ','kz','2018-08-07 09:39:58','2018-08-07 09:29:00','Ұйқыдағы апноэ – ұйқының күрделі бұзылысы. Бұл дертке шалдыққан науқастарда ұйқы кезінде 10-30 секундқа тыныс алу тоқтап қалуы мүмкін. Түн ішінде 400 рет тыныс алудың осындай қысқа тоқтауы болуы мүмкін.  Егер Сізде ұйқыдағы апноэ болса, тыныс алудың тоқтау кезеңдері ұйқыңызды бұзуы мүмкін (олардың салдарынан оянбайтын болсаңыз да).','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=338',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ұ','Ұйқыдағы','y','   Ұйқыдағы апноэ Ұйқыдағы апноэ – ұйқының күрделі бұзылысы. Бұл дертке шалдыққан науқастарда ұйқы кезінде 10-30 секундқа тыныс алу тоқтап қалуы мүмкін. Түн ішінде 400 рет тыныс алудың осындай қысқа тоқтауы болуы мүмкін.  Егер Сізде ұйқыдағы апноэ болса, тыныс алудың тоқтау кезеңдері ұйқыңызды бұзуы мүмкін (олардың салдарынан оянбайтын болсаңыз да). Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nҰйқыдағы апноэ дегеніміз не?\r\n\r\nҰйқыдағы апноэ – ұйқының күрделі бұзылысы. Бұл дертке шалдыққан науқастарда ұйқы кезінде 10-30 секундқа тыныс алу тоқтап қалуы мүмкін. Түн ішінде 400 рет тыныс алудың осындай қысқа тоқтауы болуы мүмкін.  Егер Сізде ұйқыдағы апноэ болса, тыныс алудың тоқтау кезеңдері ұйқыңызды бұзуы мүмкін (олардың салдарынан оянбайтын болсаңыз да).\r\n\r\n\r\nҰйқыдағы апноэ  жиі  кездеседі ме?\r\n\r\nЗерттеулерге сай адамдардың 3 пайызында ұйқыдағы апноэ кездеседі. Ерлердің, артық салмағы бар және 40 жастан асқан адамдардың аурудың пайда болуына бейімділігі бар. Дегенмен, ұйқыдағы апноэ әркімде және кез келген жаста пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nБұл мәселе өмір салтын өзгертеді ме?\r\n\r\nШынында, ұйқыдағы апноэ Сіз ойлағанға қарағанда көбірек әсер еткен болуы мүмкін. Ауруды анықтап, емдеу басталғаннан кейін жағдайдың жақсарғандығын байқайсыз. Емдеу және оның нәтижесі қандай болғандығына қарамастан, Өзіңізді жалғыз сезінбеңіз және көмек қол жетімді екендігін біліңіз.\r\n\r\n\r\nҰйқыдағы апноэ болуын қалай білуге болады?\r\n\r\nҰйқыдағы апноэ Сіз ұйқтап жатқанда пайда болатындықтан, жұбайыңыз немесе төсектегі көршіңіз оны бірінші болып байқайды. Өзіңіз немесе жұбайыңыз күшті қорылдауды немесе тыныс алу кезіндегі ұзақ үзілістерді байқауы мүмкін. Түнде оянғаныңыз есіңізде болмаса да, Сіз күндізгі ұйқы басуын (мысалы, Сіз көлік жүргізгенде немесе сөйлеу кезінде ұйқтап кетесіз), ашушаңдықты немесе шаршауды байқауыңыз мүмкін. Таңертеңгі бас ауыруы, көңіл-күйдің өзгерісі және жыныстық өмірге қызығушылықтың төмендеуі байқалуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nАурудың себептері қандай?\r\n\r\n\r\n\r\nҰйқыдағы апноэнің 2 түрі болады: обструктивтік және орталық апноэ. Обструктивтік апноэ синдромы кең таралған түрі, осы дертке шалдыққан 10 адамның  9-да кездеседі. Обструктивтік апноэ кезінде организмге  ауа баратын тыныс алу жолдары бітеледі (кеңірдектің бітелуі). Бітелу салдарынан деміңізді алуға тырысқанда ауа жеткілікті мөлшерде бармайды. Тыныс алу жолдары тілмен, бадамшабезбен немесе тілмен (жұмсақ таңдайдың шағын өсіндісі) жабылуы мүмкін. Сондай-ақ, олар көмейдің қабырғасының майлық тінімен немесе көмейдің босаңсыған бұлшық етімен жабылуы мүмкін.\r\n\r\nҰйқыдағы апноэнің орталық түрі сиректеу кездеседі. Апноэнің бұл түрі орталық жүйке жүйесінің жұмысымен байланысты. Дерттің бұл түрінде тыныс алу кезіндегі бұлшық еті әрекет ету үшін мидан сигнал алмайды. Ми сигналды жібермейді немесе сигнал үзіледі.\r\n\r\n\r\nҰйқыдағы апноэ қалай анықталады?\r\n\r\nДәрігер ұйқыдағы апноэні анықтай алады. Ол Сізден күні бойы шаршауды немесе ұйқы басуын сезінетіндігіңізді, қалай ұйқтауға үйренгендігіңізді, ұйқыңыздың сапасы туралы сұрайды. Ұйқыға байланысты ауруларға маманданған орталыққа барып тексеруден өтуіңізді ұсынуы мүмкін. Ұйқы бұзылыстарының орталығында өткізілетін тексерулар Сіздегі апноэнің түрін анықтауға көмектеседі. Сондай-ақ, үй жағдайында зерттеу жүргізу үшін Сізге құрал-жабдықты өзіңізбен бірге алып кету ұсынылады.\r\n\r\nЖағдайын жақсарту үшін адам өзі не істей алады?\r\n\r\nКелесі ұсыныстар ұйқыдағы апноэге шалдыққан адамдарға көмектесе алады:\r\n\r\n·         Алкогольді немесе ұйқы шақыратын препараттарды қабылдауды тоқтатыңыз. Олар көмейдің артқы қабырғасын босаңсытады, бұл тыныс алудың қиындауына ықпал етеді.\r\n\r\n·         Темекі шегуді қойыңыз.\r\n\r\n·         Артық салмағыңыз болса, емдәм (диета) ұстаныңыз.\r\n\r\n·         Арқаңызда емес, бір бүйіріңізде ұйқтаңыз.\r\n\r\n\r\nАуру қалай емделеді?\r\n\r\nҰйқының обструктивтік апноэ синдромының жеңіл жағдайларын емдеу үшін кейбір стоматологиялық жабдықтар қолданылады. Бұл жабдықтар иекті алға шығарып, тыныс алуды жеңілдетуге ықпал етеді.\r\n\r\nАпноэні емдеудің кең таралған әдісі – «тыныс алу жолдарындағы тұрақты оң қысым» - CPAP-терапия. Бұл үшін ұйқы кезінде мұрынға және ауызға арнайы маска киесіз. Маска тыныс алу жолдарын ашық ұстайды, осылайша Сіз тыныс алатын ауаның қысымы күшейеді. Бұл ұйқыдағы апноэге шалдыққан адамдардың көпшілігіне көмектеседі.\r\n\r\nӨте сирек жағдайда бадамшабезді немесе көмейдің қосымша тінін алып тастау бойынша операциялар жасау қажет болады.\r\n\r\n\r\nҰйқыдағы апноэ қауіпті ме?\r\n\r\nЕмделмеген жағдайда ұйқыдағы апноэ күрделі мәселелерге апрауы мүмкін. Егер Сіз ауыр апноэні емдемейтін болсаңыз, артериалдық қысымның жоғарылауы, жүрек жеткіліксіздігінің және инсульттің пайда болу қаупі артады.  Автокөлікті жүргізуде ұйқтап кетсеңіз, жол-көлік оқиғаларына ұшырау қаупі пайда болады. Ұйқының апноэсі кезінде емделу аса маңызды.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),