Moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa sımptomdar bolmaǵan jaǵdaıda, uıqy kezinde durys jatpaı qalýynan nemese kompıýter aldynda uzaq ýaqyt otyrýdan paıda bolýy múmkin.

Sondaı-aq, moıyn bulshyqetteriniń siresýi basqa da sımptomdarmen qatar kórinýi múmkin, bul jaǵdaıda naýqastyń shaǵymy mańyzdy kórinis tabady . Mysaly, menıngıt – moıyn bulshyqetteriniń siresýimen, bas aýrýymen jáne qaltyraýmen kórinedi.

__Ne isteý qajet__

Eger balańyzda moıyn bulshyqetteriniń siresýi jáne moıyn aýmaǵynda aýyrsyný sezimi bolyp, biraq ta qaltyraý nemese basqa da sımptomdary bolmasa, onda:

* Moınyna jyly, ylǵaldy kompress basyńyz
* Aýyrsyný sezimin basý úshin balańyzǵa atsetamınofen nemese ıbýprofen berińiz
* Sımptomdar basylmaǵan jaǵdaıda dárigerge qaralyńyz

Eger balańyzda moıyn bulshyqetteriniń siresýi jáne kelesi jaǵdaılardyń bireýi anyqtalsa, dereý medıtsınalyq kómekke júginińiz:

* Jaqyn arada bolǵan jaraqat
* Sońǵy aı aralyǵy kene tisteýi bolsa
* Bezgek (nárestelerde dene temperatýrasy qalyptydan tómen bolýy)
* Sharshaǵyshtyq, uıqyshyldyq nemese álsireý
* Qozǵyshtyqtyń joǵarlaýy
* Turaqty bas aýrýy
* Qusý
* Kózdiń jaryqqa degen sezimtaldyǵy
* Teri bórtpeleri
* Tumaýǵa tán sımptomdar
* Náresteder úshin: álsiz emýi, qatty daýystap jylaý, eńbeginiń isýi

__Aldyn alýdy qarastyryńyz!__

* Immýnızatsııany ýaqytyly jasatyńyz, ásirese mınıngıtke qarsy vaktsınany.
* Kenelerden qorǵanýdan jándikterge qarsy repellentter jaqsy kómektesedi (dıetıltolýamıd kontsentratsııasy 10-30%-dan aspaıtyn); balalar men úı janýarlarynda kenelerdiń bar-joǵyn jıi tekserý; keneler shoǵyrlanǵan aımaqta uzyn shalbar men kóılek kııý.
* Balalardyń moınyna jaraqat ákelý qaýpi joǵary oıyndar men jabdyqtardan balardy aýlaq ustańyz.
 
__Derekkóz:__ http://kidshealth.org/en/parents/stiff-neck-sheet.html

