
--
-- Table structure for table `tiki_actionlog_conf`
--

CREATE TABLE `tiki_actionlog_conf` (
  `id` int(11) NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `action` varchar(32) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL DEFAULT '',
  `objectType` varchar(32) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL DEFAULT '',
  `status` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT '',
  PRIMARY KEY (`action`,`objectType`),
  KEY `id` (`id`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=62 DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_actionlog_conf`
--

INSERT INTO `tiki_actionlog_conf` VALUES (13,'%','category','n'),(38,'%','system','y'),(46,'Categorized','wiki page','n'),(59,'Created','calendar event','n'),(56,'Created','category','y'),(28,'Created','sheet','n'),(53,'Created','tracker','y'),(41,'Created','trackeritem','y'),(1,'Created','wiki page','y'),(44,'Created','wiki page attachment','n'),(22,'Downloaded','file gallery','n'),(39,'feature','system','y'),(49,'Fetch','url','n'),(48,'Flagged','wiki page','n'),(51,'Joined Room','bigbluebutton','n'),(52,'Left Room','bigbluebutton','n'),(14,'login','system','y'),(33,'Posted','blog','n'),(23,'Posted','comment','n'),(6,'Posted','forum','n'),(15,'Posted','message','n'),(50,'Refresh','url','n'),(35,'Removed','blog','n'),(61,'Removed','calendar event','n'),(58,'Removed','category','y'),(26,'Removed','comment','n'),(36,'Removed','file','n'),(21,'Removed','forum','n'),(30,'Removed','sheet','n'),(55,'Removed','tracker','y'),(43,'Removed','trackeritem','y'),(3,'Removed','wiki page','y'),(45,'Removed','wiki page attachment','n'),(19,'Removed last version','wiki page','n'),(18,'Removed version','wiki page','n'),(27,'Renamed','wiki page','n'),(24,'Replied','comment','n'),(7,'Replied','forum','n'),(16,'Replied','message','n'),(20,'Rollback','wiki page','n'),(47,'Uncategorized','wiki page','n'),(34,'Updated','blog','n'),(60,'Updated','calendar event','n'),(57,'Updated','category','y'),(25,'Updated','comment','n'),(8,'Updated','forum','n'),(29,'Updated','sheet','n'),(54,'Updated','tracker','y'),(40,'Updated','trackeritem','y'),(2,'Updated','wiki page','y'),(11,'Uploaded','file gallery','n'),(12,'Uploaded','image gallery','n'),(37,'Viewed','article','n'),(32,'Viewed','blog','n'),(9,'Viewed','file gallery','n'),(5,'Viewed','forum','n'),(10,'Viewed','image gallery','n'),(17,'Viewed','message','n'),(31,'Viewed','sheet','n'),(42,'Viewed','trackeritem','y'),(4,'Viewed','wiki page','n');

--
-- Table structure for table `tiki_actionlog_params`
--

CREATE TABLE `tiki_actionlog_params` (
  `actionId` int(8) NOT NULL,
  `name` varchar(40) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `value` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  KEY `actionId` (`actionId`),
  KEY `nameValue` (`name`,`value`(200))
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_actionlog_params`
--

INSERT INTO `tiki_actionlog_params` VALUES (863,'rename','Введение');

--
-- Table structure for table `tiki_activity_stream`
--

CREATE TABLE `tiki_activity_stream` (
  `activityId` int(8) NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `eventType` varchar(100) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `eventDate` int(11) NOT NULL,
  `arguments` blob,
  PRIMARY KEY (`activityId`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_activity_stream`
--


--
-- Table structure for table `tiki_activity_stream_mapping`
--

CREATE TABLE `tiki_activity_stream_mapping` (
  `field_name` varchar(50) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `field_type` varchar(15) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  PRIMARY KEY (`field_name`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_activity_stream_mapping`
--


--
-- Table structure for table `tiki_activity_stream_rules`
--

CREATE TABLE `tiki_activity_stream_rules` (
  `ruleId` int(8) NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `eventType` varchar(100) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `ruleType` varchar(20) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `rule` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `notes` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`ruleId`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_activity_stream_rules`
--


--
-- Table structure for table `tiki_addon_profiles`
--

CREATE TABLE `tiki_addon_profiles` (
  `addon` varchar(100) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `version` varchar(100) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `profile` varchar(100) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `install_date` timestamp NOT NULL DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP ON UPDATE CURRENT_TIMESTAMP,
  PRIMARY KEY (`addon`,`version`,`profile`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_addon_profiles`
--


--
-- Table structure for table `tiki_areas`
--

CREATE TABLE `tiki_areas` (
  `categId` int(11) NOT NULL,
  `perspectives` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `exclusive` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'n',
  `share_common` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'y',
  `enabled` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'y',
  KEY `categId` (`categId`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_areas`
--


--
-- Table structure for table `tiki_article_types`
--

CREATE TABLE `tiki_article_types` (
  `type` varchar(50) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `use_ratings` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `show_pre_publ` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `show_post_expire` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'y',
  `heading_only` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `allow_comments` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'y',
  `show_image` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'y',
  `show_avatar` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `show_author` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'y',
  `show_pubdate` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'y',
  `show_expdate` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `show_reads` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'y',
  `show_size` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'n',
  `show_topline` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'n',
  `show_subtitle` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'n',
  `show_linkto` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'n',
  `show_image_caption` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 'n',
  `creator_edit` varchar(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `comment_can_rate_article` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  PRIMARY KEY (`type`),
  KEY `show_pre_publ` (`show_pre_publ`),
  KEY `show_post_expire` (`show_post_expire`)
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_article_types`
--

INSERT INTO `tiki_article_types` VALUES ('Article',NULL,NULL,'y',NULL,'y','y',NULL,'y','y',NULL,'y','n','n','n','n','n',NULL,NULL),('Classified',NULL,NULL,'n','y','n','y',NULL,'y','y',NULL,'y','n','n','n','n','n',NULL,NULL),('Event',NULL,NULL,'n',NULL,'y','y',NULL,'y','y',NULL,'y','n','n','n','n','n',NULL,NULL),('Review','y',NULL,'y',NULL,'y','y',NULL,'y','y',NULL,'y','n','n','n','n','n',NULL,NULL);

--
-- Table structure for table `tiki_articles`
--

CREATE TABLE `tiki_articles` (
  `articleId` int(8) NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `topline` varchar(255) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `title` varchar(255) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `subtitle` varchar(255) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `linkto` varchar(255) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `lang` varchar(16) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `state` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT 's',
  `authorName` varchar(60) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `topicId` int(14) DEFAULT NULL,
  `topicName` varchar(40) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `size` int(12) DEFAULT NULL,
  `useImage` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `image_name` varchar(80) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `image_caption` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `image_type` varchar(80) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `image_size` int(14) DEFAULT NULL,
  `image_x` int(4) DEFAULT NULL,
  `image_y` int(4) DEFAULT NULL,
  `list_image_x` int(4) DEFAULT NULL,
  `list_image_y` int(4) DEFAULT NULL,
  `image_data` longblob,
  `publishDate` int(14) DEFAULT NULL,
  `expireDate` int(14) DEFAULT NULL,
  `created` int(14) DEFAULT NULL,
  `heading` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `body` longtext COLLATE utf8_unicode_ci,
  `author` varchar(200) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `nbreads` int(14) DEFAULT NULL,
  `votes` int(8) DEFAULT NULL,
  `points` int(14) DEFAULT NULL,
  `type` varchar(50) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `rating` decimal(3,2) DEFAULT NULL,
  `isfloat` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `ispublished` char(1) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL DEFAULT 'y',
  PRIMARY KEY (`articleId`),
  KEY `title` (`title`),
  KEY `heading` (`heading`(255)),
  KEY `body` (`body`(255)),
  KEY `nbreads` (`nbreads`),
  KEY `author` (`author`(32)),
  KEY `topicId` (`topicId`),
  KEY `publishDate` (`publishDate`),
  KEY `expireDate` (`expireDate`),
  KEY `type` (`type`),
  FULLTEXT KEY `ft` (`title`,`heading`,`body`)
) ENGINE=InnoDB AUTO_INCREMENT=1645 DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `tiki_articles`
--

INSERT INTO `tiki_articles` VALUES (41,'','12 айлық жасқа толмаған балалардағы жасанды тыныс алдыру','','','kz','s','',0,'',4276,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531209720,1562745720,1531210169,'ЖӨР (СЛР) – жүpек-өкпе реанимациясы. Бұл шаралар тіршілік белгісін (естің немесе тыныс алудың болмауы) бермейтін адамдарды құтқаруға бағытталған.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__ЖӨР (СЛР) дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 қадам. Баланың жағдайын тексеріңіз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 қадам. Баланың тыныс алу жолдарын ашыңыз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__3 қадам. Екі «құтқару» демін беріңіз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__4 қадам. 30 рет басуды орындаңыз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__5 қадам. Басудан және жасанды дем беруден тұратын циклді қайталаңыз__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}__ЖӨР (СЛР) дегеніміз не?__\r\n\r\n\r\nЖӨР (СЛР) – жүрек-өкпе реанимациясы. Бұл шаралар тіршілік белгісін (естің немесе тыныс алудың болмауы) бермейтін адамдарды құтқаруға бағытталған.\r\n\r\nЖӨР – «жедел жәрдем» келгенге дейін ми және басқа маңызды ағзалар арқылы  оттегімен құнарландырылған қан айналымын қамтамасыз ету мақсатында жүректің тікелей емес массажын және «құтқару» демін беруді жүргізу. Оттегімен  құнарландырылған қан айналымы мидың зақымдануының және бірнеше минут ішінде ұшырауы мүмкін өлім-жітімнің алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nЖӨР жүргізу қиын емес. Келесі алгоритмді орындау қажет:\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}__1 қадам. Баланың жағдайын тексеріңіз__\r\n\r\nБала есін біледі ме? Баланы иығынан алып, сілкілеңіз және сөйлеп, шақырыңыз. Егер ол жауап бермесе, қасыңыздағы біреуге «103» телефоны арқылы шұғыл «жедел жәрдемді» шақыруын сұраңыз. (егер баламен жалғыз өзіңіз болсаңыз, алғашқы 2 минут бойы көмек көрсетіп, содан кейін «жедел жәрдемді» шақырыңыз).\r\n\r\nТез, бірақ абайлап, баланы арқасына, қатты, тегіс орынға жатқызыңыз.\r\n\r\nКүрделі қан кетуі болмауына көз жеткізіңіз. Қан кетуі болса, сол тұсты басып, тоқтатуға тырысыңыз. Қан кетуін бақылауға алғанға дейін ЖӨР жүргізбеңіз.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}__2 қадам. Баланың тыныс алу жолдарын ашыңыз__\r\n\r\nБір қолыңызбен баланың басын артқа қарай жіберіп, екінші қолмен иегінен көтеріңіз. Бұл оның тыныс алу жолдаын ашуға мүмкіндік береді.\r\n\r\n10 секунд ішінде баланың тыныс алуын тексеріп көру қажет.\r\n\r\nТыныс алуын тексеру үшін басыңызды аузына әкеліңіз, өзіңіз бұл кезде аяқ жағына қарауыңыз қажет. Тыныс алу бар болса, кеудесінің сәл көтерілуін көресіз және тыныс алуының дыбысын естисіз. Бала тыныс алса, бетіңізбен оны сезесіз.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}__3 қадам. Екі «құтқару» демін беріңіз__\r\n\r\nЕгер бала тыныс алмаса, екі қысқа дем беріңіз, әрқайсысының ұзақтығы бір секундтан тұратын. Баланың мұрны мен аузын ерніңізбен алып, екі рет өкпесіне - кеудесі көтерілгенге дейін дем беріңіз, дем беру арасында ауаның қайта шығуы үшін үзіліс жасаңыз.\r\n\r\nБаланың өкпесі сіздікіне қарағанда біршама кіші екендігін есе ұстаңыз, оны толтыру үшін толық емес дем беру қажет. Тым терең және үдемелі дем шығаруда ауа баланың асқазанына түсуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер кеудесі көтерілмесе, тыныс алу жолдары бітелген. Бұл жағдайда тұншығу кезінде жасалатын алғашқы көмекті орындау қажет.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}__4 қадам. 30 рет басуды орындаңыз__\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"27\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nБаланы арқасына жатқызып, екі немесе үш саусақтың ұшын кеудесінің ортасына, емшектердің ортасынан өтетіндей сызықтан сәл төменірек орналастырыңыз.\r\n\r\nСаусақ ұшымен кеуде қуысын басуды орындай бастаңыз, бұл кезде ол 3,5 – 4 сантиметрдей түсуі қажет. Басу жұлқынбастан, толқынды түрде болуы тиіс.\r\n\r\nМинутына 100-ден 30 басуды орындаңыз. «бір және екі және...» деп дауыстап санап, санды атағанда – басып, одан кейін ішіңізден «және» деп, орындаған жөн.\r\n\r\n30 басудан кейін екі жасанды демді орындаңыз (3-қадам). (кеуде қуысын басудан және жасанды дем беруден тұратын әрбір цикл 24 секунды алуы тиіс).\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}__5 қадам. Басудан және жасанды дем беруден тұратын циклді қайталаңыз__\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"28\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nЖүректі 30 рет басудан және екі дем беруден тұратын циклді орындауды жалғастырыңыз. Егер баламен өзіңіз жалғыз болсаңыз, алғашқы 2 минут бойы ЖӨР жасап, содан кейін «103» телефоны арқылы шұғыл «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\nЖүректің тікелей емес массажын және жасанды тыныс алдыруды көмек келгенге дейін немесе тіршілік белгісі пайда болғанға дейін орындаңыз. Егер тым шаршасаңыз, АСД (АВД) – автоматты сыртқы дефибриллятор қолдануға болады.\r\n\r\nБала өзін жақсы сезінеді деп санасаңыз да, «жедел жәрдем» дәрігері баланың тыныс алу жолдары толығымен өтімділігін және кез келген басқадай ішкі зақымдану жоқтығына көз жеткізуі қажет.','admin',43,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(45,'','12 айлық жасқа толмаған балалардың тұншығуында және қақалуында алғашқы жәрдем көрсету','','','kz','s','',0,'',5237,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531216440,1562752440,1531216838,'Баланың өмірін құтқару қажет болуынан аулақ боларсыз деген ойдамыз, бірақ, бұл жалпы өмірде орын алуы мүмкін жағдай. Балалар қауіпті жағдайға жиі ұшырайды. Сәбилер тамақпен немесе ойыншықпен қақалуы мүмкін, су астында немесе бассейнде қалуы мүмкін, жіпке оралып қалуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 қадам. Жағдайды тез бағалау қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 қадам. Тұрып қалған нәрсені кеуде қуысының артқы жағын соққылау арқылы алып тастауға тырысу 1__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБаланың өмірін құтқару қажет болуынан аулақ боларсыз деген ойдамыз, бірақ, бұл жалпы өмірде орын алуы мүмкін жағдай. Балалар қауіпті жағдайға жиі ұшырайды. Сәбилер тамақпен немесе ойыншықпен қақалуы мүмкін, су астында немесе бассейнде қалуы мүмкін, жіпке оралып қалуы мүмкін.\r\n\r\nБұл сатылы нұсқаулық тұншығуда және қақалуда көрсетілетін алғашқы жәрдем көрсетудің негіздерін түсіндіреді, бірақ, бұл ақпараттың жалғыз көзі емес. Сәбилер мен балаларға алғашқы жедел жәрдем көрсетудің дұрыс әдістемесін үйрену үшін бірнеше сағат бөліңіз. Бұл әрекеттерді орындау әдістемесі баланың жасына қарай ерекшеленеді, дұрыс орындамау балаға зиян келтіруі мүмкін.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__1 қадам. Жағдайды тез бағалау қажет.__\r\n\r\nЕгер бала кенеттен жыламай немесе жөтелмей қалса, оның тыныс алу жолдарында бірнәрсе бөгет болған, сіз осы жағдайды жоюға көмектесуіңіз қажет. Бала анық емес дыбыс шығаруы немесе үнемі дыбыссыз аузын ашуы мүмкін. Баланың терісі ашық қызыл немесе көкшіл түс алуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер бала жөтелсе немес қақалса, оның тыныс алу жолдары ішінара бөгет алған. Бұлай болса, бала жөтелуін жалғастырсын. Жөтел – бұл жағдайды жоюдың аса тиімді тәсілі.\r\n\r\nЕгер бала тұрып қалған нәрсені жөтеліп, шығара алмаса, біреуден «103» телефоны арқылы «жедел жәрдемді» шақыруды өтініңіз, ал өзіңіз арқасын қағып, кеуде тұсын соққылауды бастаңыз (2-ші қадамды қараңыз).\r\n\r\nЕгер баламен өзіңіз ғана болсаңыз, алдымен, 2 минут бойы жәрдем көрсетіңіз, одан кейін, «жедел жәрдем» бригадасын шақырыңыз.\r\n\r\nАл басқаша жағдайда, егер баланың тыныс алу жолдары ісіну салдарынан бөгелгендігіне күмәніңіз болса, шұғыл түрде «жедел жәрдем» бригадасын шақырыңыз. Балада тамаққа немесе жәндіктің шағуына аллергиялық серпін болуы немесе қыспақ болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, балада жүрек ауруының жоғары қаупі болса, шұғыл түрде «жедел жәрдем» бригадасын шақыру қажет.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__2 қадам. Тұрып қалған нәрсені арқадан қағып және кеуде қуысын басу арқылы шығарып алуға тырысу қажет__\r\n\r\n\'\'Алдымен арқасын соққылаңыз.\'\'\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"35\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nЕгер баланың есі қалыпты болса, бірақ, жөтеле, тыныс ала алмаса, оның тыныс алу жолдарында бір нәрсе тұрып қалды деп санасаңыз, баланы абайлап, желкесінен ұстай отырып, білегіңізге жатқызыңыз.\r\n\r\nБасқа қолыңызды және білегіңізді баланың денесінің алдыңғы тұсында ұстаңыз. Бала екі білектің ортасында қысылуы тиіс.\r\n\r\nСаусақтың көмегімен баланың иегін ұстаңыз және оны бетімен төмен қаратып, білегіңізге жатқызыңыз. Қолыңызды бөксеге түсіріңіз, баланың басы кеудесінен төмен болатындай.\r\n\r\nАлақанның түбімен баланың жауырыны арасында бес нақты соққы беріңіз, тұрып қалған затты ығыстырып шығару үшін. Баланың басы мен мойнын ұстай тұрыңыз, оның иегін үлкен және сұқ саусақтың ортасында қатты қысып ұстаңыз.\r\n\r\nӘрі қарай, бос қолыңызды (соққы берген) баланың желкесіне қойыңыз, бұл кезде сіздің білегіңіз оның омыртқасы бойымен орналасуы қажет. Абайлап, оны аударыңыз, бұл кезде қол ұшыңыз бен білегіңіз баланың денесінің алдыңғы жағында қалады.\r\n\r\n\'\'Одан кейін кеуде қуысын басуды орындаңыз.\'\'\r\n\r\nБала білектеріңіздің ортасында болған кезде, оның басы мен мойнын ұстап тұрып, иегін үлкен және сұқ саусақтың ортасында қатты қысып ұстаңыз. Баланың арқасын ұстап тұрған қолыңызды қарсы бөксесіне қарай түсіріңіз, баланың басы оның кеудесінен төмен деңгейде болуы қажет.\r\n\r\nЕкі немесе үш саусақтың ұшын баланың кеуде қуысының ортасына, оның емшектерінің ортасынан өтетіндей сызықтан төмен орналастырыңыз. Басуды орындау үшін баланың кеудесін саусақтарыңызбен басыңыз, кеудесі бұл кезде 3,5-4 см-ге түсуі қажет. Осыдан кейін саусағыңызды жіберіп, кеуде қуысы бастапқы күйіне келуі тиіс.\r\n\r\nБес рет басуды орындаңыз. Саусақтарыңыз баланың төссүйегімен байланысты болуы қажет. Басулар күрт емес,  тербелмелі түрде орындалуы шарт.\r\n\r\n\'\'Арқаны қағуды және кеуде қуысын басуды қайталаңыз.\'\'\r\n\r\nБес рет арқаны қағуды және бес рет кеуде қуысын басуды алмастыра отырып, баланың тыныс алу жолдарын бітеген нәрсе шыққанға дейін немесе бала күшті жөтеле, жылай бастағанға дейін немесе өздігінше тыныс ала бастағанға дейін орындауды жалғастырыңыз. Жөтел болса, балаға бітелген нәрсені жөтелмен шығарып тастауына мүмкіндік беріңіз.\r\n\r\n\'\'Егер бала есін жоғалтса.\'\'\r\n\r\nЕгер тұншыққан бала есін жоғалтса, жүрек-өкпе реанимациясын жасау қажет. Балаға жасанды тыныс алуды орындау үшін келесі ұсыныстарды орындаңыз:\r\n\r\n      ·         Баланың аузын ашып, тұрып қалған нәрсені табуға тырысыңыз. Оны көріп тұрсаңыз, кішкентай саусағыңызбен алыңыз.\r\n\r\n     ·         Содан кейін екі жасанды дем беріңіз. Егер тыныс алу болмаса (кеуде қуысы көтерілмесе), оның басын еңкейтіп, қайтадан екі жасанды дем беріңіз.\r\n\r\n     ·         Егер сонда да кеуде қуысы көтерілмесе, кеуде қуысын 30 рет басуды (компрессия) орындаңыз.\r\n\r\n     ·         Ауыз қуысын қарап, бір нәрсе көрсеңіз, алып тастаңыз. Тағы да екі жасанды дем беріңіз.\r\n\r\n     ·         Жәрдем жеткенге дейін кеуде қуысын басуды орындауды жалғастырыңыз. ','admin',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(48,'','12 айлық жастан асқан балалардағы жасанды тыныс алдыру','','','kz','s','',0,'',4295,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531218060,1562754060,1531218579,'ЖӨР (СЛР) – жүpек-өкпе реанимациясы. Бұл шаралар тіршілік белгісін (естің немесе тыныс алудың болмауы) бермейтін адамдарды құтқаруға бағытталған.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__ЖӨР (СЛР) дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 қадам. Баланың жағдайын тексеріңіз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 қадам. Баланың тыныс алу жолдарын ашыңыз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__3 қадам. Екі «құтқару» демін беріңіз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__4 қадам. 30 рет басуды орындаңыз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__5 қадам. Басудан және жасанды дем беруден тұратын циклді қайталаңыз__{ALINK}\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__ЖӨР (СЛР) дегеніміз не?__\r\n\r\nЖӨР (СЛР) – жүрек-өкпе реанимациясы. Бұл шаралар тіршілік белгісін (естің немесе тыныс алудың болмауы) бермейтін адамдарды құтқаруға бағытталған.\r\n\r\nЖӨР – «жедел жәрдем» келгенге дейін ми және басқа маңызды ағзалар арқылы  оттегімен құнарландырылған қан айналымын қамтамасыз ету мақсатында жүректің тікелей емес массажын және «құтқару» демін беруді жүргізу. Оттегімен  құнарландырылған қан айналымы мидың зақымдануының және бірнеше минут ішінде ұшырауы мүмкін өлім-жітімнің алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nЖӨР жүргізу қиын емес. Келесі алгоритмді орындау қажет.\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__1 қадам. Баланың жағдайын тексеріңіз__\r\n\r\nБала есін біледі ме? Баланы иығынан алып, сілкілеңіз және сөйлеп, шақырыңыз. Егер ол жауап бермесе, қасыңыздағы біреуге «103» телефоны арқылы шұғыл «жедел жәрдемді» шақыруын сұраңыз. (егер баламен жалғыз өзіңіз болсаңыз, алғашқы 2 минут бойы көмек көрсетіп, содан кейін «жедел жәрдемді» шақырыңыз).\r\n\r\nТез, бірақ абайлап, баланы арқасына, қатты, тегіс орынға жатқызыңыз.\r\n\r\nКүрделі қан кетуі болмауына көз жеткізіңіз. Қан кетуі болса, сол тұсты басып, тоқтатуға тырысыңыз. Қан кетуін бақылауға алғанға дейін ЖӨР жүргізбеңіз.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__2 қадам. Баланың тыныс алу жолдарын ашыңыз__\r\n\r\nБір қолыңызбен баланың басын артқа қарай жіберіп, екінші қолмен иегінен көтеріңіз. Бұл оның тыныс алу жолдаын ашуға мүмкіндік береді.\r\n\r\n10 секунд ішінде баланың тыныс алуын тексеріп көру қажет.\r\n\r\nТыныс алуын тексеру үшін басыңызды аузына әкеліңіз, өзіңіз бұл кезде аяқ жағына қарауыңыз қажет. Тыныс алу бар болса, кеудесінің сәл көтерілуін көресіз және тыныс алуының дыбысын естисіз. Бала тыныс алса, бетіңізбен оны сезесіз.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__3 қадам. Екі «құтқару» демін беріңіз__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"36\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nЕгер бала тыныс алмаса, екі қысқа дем беріңіз, әрқайсысының ұзақтығы бір секундтан тұратын. Баланың мұрнын тығыздап жауып, аузыңызды ерніне қойып, дем беріңіз, бұл кезде кеудесі сәл көтерілуі тиіс.\r\n\r\nЕгер кеудесі көтерілмесе, тыныс алу жолдары бітелген. Бұл жағдайда тұншығу кезінде жасалатын алғашқы көмекті орындау қажет.  \r\n\r\nЕгер тыныс алу жолдары өтімді болса, екі рет қатарынан жасанды дем беріңіз, дем беру арасында ауаның қайта шығуы үшін үзіліс жасаңыз.\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__4 қадам. 30 рет кеудені басуды орындаңыз__\r\n\r\nТізерлеп, баланың кеуде қуысының жоғарғы бөлігінің қасына орналасыңыз. Бір алақаныңыздың түбін баланың кеудесіне қойыңыз. Келесі қолыңызды үстіне қойыңыз. Саусағыңыз кеудеге тимеуі қажет, ол үшін оларды айқастырып, немесе жоғарылау көтеріп ұстаңыз. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"37\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\nКеуде қуысын басуды бастаңыз, бұл кезде баланың кеудесі төмен шамамен, 5 сантиметрге түсуі қажет. Келесі басуды орындау алдында кеуде орнына келуі қажет.\r\n\r\nМинутына 100-ден 30 басуды орындаңыз. «бір және екі және...» деп дауыстап санап, санды атағанда – басып, одан кейін ішіңізден «және» деп, орындаған жөн.\r\n\r\n30 басудан кейін екі жасанды демді орындаңыз (3-қадам). (кеуде қуысын басудан және жасанды дем беруден тұратын әрбір цикл 24 секунды алуы тиіс). \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__5 қадам. Басудан және жасанды дем беруден тұратын циклді қайталаңыз__\r\n\r\nЖүректі 30 рет басудан және екі дем беруден тұратын циклді орындауды жалғастырыңыз. Егер баламен өзіңіз жалғыз болсаңыз, алғашқы 2 минут бойы ЖӨР жасап, содан кейін «103» телефоны арқылы шұғыл «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\nЖүректің тікелей емес массажын және жасанды тыныс алдыруды көмек келгенге дейін немесе тіршілік белгісі пайда болғанға дейін орындаңыз. Егер тым шаршасаңыз, АСД (АВД) – автоматты сыртқы дефибриллятор қолдануға болады.\r\n\r\nБала өзін жақсы сезінеді деп санасаңыз да, «жедел жәрдем» дәрігері баланың тыныс алу жолдары толығымен өтімділігін және кез келген басқадай ішкі зақымдану жоқтығына көз жеткізуі қажет.','admin',39,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(51,'','12 айлық жастан асқан балалардың тұншығуында және қақалуында алғашқы жәрдем көрсету','','','kz','s','',0,'',4458,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531280520,1562816520,1531280914,'Баланың өмірін құтқару қажеттігінен аулақ боларсыз деген ойдамыз, бірақ, бұл жалпы өмірде орын алуы мүмкін жағдай. Балалар қауіпті жағдайға жиі ұшырайды. Олар тамаққа қақалады, велосипедтен немесе түрлі қондырғылардан құлайды, қараусыз суға да ұмтылады.\r\n\r\nБұл сатылы нұсқаулық тұншығуда және қақалуда көрсетілетін алғашқы жәрдем көрсетудің негіздерін түсіндіреді. Сәбилер мен балаларға алғашқы жедел жәрдем көрсетудің дұрыс әдістемесін үйрену үшін бірнеше сағат бөліңіз. Бұл әрекеттерді орындау әдістемесі баланың жасына қарай ерекшеленеді, дұрыс орындамау балаға зиян келтіруі мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат. 1__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__1 қадам. Жағдайды тез бағалау қажет. 1__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__2 қадам. Тұрып қалған нәрсені арқадан қағып және іштің жоғарғы бөлігін басумен шығарып алуға тырысу қажет. 2__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБаланың өмірін құтқару қажеттігінен аулақ боларсыз деген ойдамыз, бірақ, бұл жалпы өмірде орын алуы мүмкін жағдай. Балалар қауіпті жағдайға жиі ұшырайды. Олар тамаққа қақалады, велосипедтен немесе түрлі қондырғылардан құлайды, қараусыз суға да ұмтылады.\r\n\r\nБұл сатылы нұсқаулық тұншығуда және қақалуда көрсетілетін алғашқы жәрдем көрсетудің негіздерін түсіндіреді. Сәбилер мен балаларға алғашқы жедел жәрдем көрсетудің дұрыс әдістемесін үйрену үшін бірнеше сағат бөліңіз. Бұл әрекеттерді орындау әдістемесі баланың жасына қарай ерекшеленеді, дұрыс орындамау балаға зиян келтіруі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__1 қадам. Жағдайды тез бағалау қажет__\r\n\r\nЕгер бала кенеттен жыламай немесе жөтелмей қалса, оның тыныс алу жолдарында бірнәрсе бөгет болған, сіз осы жағдайды жоюға көмектесуіңіз қажет. Бала анық емес дыбыс шығаруы немесе үнемі дыбыссыз аузын ашуы мүмкін. Баланың терісі ашық қызыл немесе көкшіл түс алуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер бала жөтелсе немесе қақалса, оның тыныс алу жолдарын ішінара бөгет алған. Бұлай болса, бала жөтелуін жалғастырсын. Жөтел –  жағдайды жоюдың аса тиімді тәсілі.\r\n\r\nЕгер бала тұрып қалған нәрсені жөтеліп, шығара алмаса, біреуден «103» телефоны арқылы «жедел жәрдемді» шақыруды өтініңіз, ал өзіңіз арқасын қағып, кеуде тұсын соққылауды бастаңыз (2-ші қадамды қараңыз).  \r\n\r\nЕгер баламен өзіңіз ғана болсаңыз, алдымен, 2 минут бойы жәрдем көрсетіңіз, одан кейін, «жедел жәрдем» бригадасын шақырыңыз.\r\n\r\nАл басқаша жағдайда, егер баланың тыныс алу жолдары ісіну салдарынан бөгелгендігіне күмәніңіз болса, шұғыл түрде «жедел жәрдем» бригадасын шақырыңыз. Балада тамаққа немесе жәндіктің шағуына аллергиялық серпін болуы немесе қыспақ болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, балада жүрек ауруының жоғары қаупі болса, шұғыл түрде «жедел жәрдем» бригадасын шақыру қажет.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__2 қадам. Тұрып қалған нәрсені арқадан қағып және іштің жоғарғы бөлігін басумен шығарып алуға тырысу қажет__\r\n\r\n\'\'Алдымен арқасын соққылаңыз\'\'.\r\n\r\nЕгер баланың есі қалыпты болса, бірақ, жөтеле, тыныс ала алмаса, немесе көгере бастаса, оның артына тізерлеп тұрыңыз. Бір қолыңызды оның кеудесіне диагональ бойынша қойып, балаға қолдау жасап, оны алға қарай еңкейтіңіз.\r\n\r\nБаланың жаурынының ортасында екінші алақаныңыздың түбімен бірнеше соққы жасаңыз. Әр соққы тыныс алу жолдарының бітелуін жоюға бағытталуы тиіс.\r\n\r\nОсындай бес соққы жасаңыз.\r\n\r\n\'\'Одан кейін іштің жоғарғы бөлігін басуды бастаңыз.\'\'\r\n\r\nБаланың артында тізерлеп тұрыңыз және қолыңызды оның белінің айналасында орналастырыңыз.\r\n\r\nБір немесе екі саусақпен баланың кіндігін табыңыз. Жұдырығыңызды түйіп, оны үлкен саусақ жағынан кіндік пен кеуденің төмен бөлігі деңгейінде ішіне қойыңыз.\r\n\r\nЖұдырықты басқа қолмен жауып, ішті баса отырып, жоғары қарай бес тез басуды жасаңыз. Әр басу жеке орындалуы және бітелуді жоюға бағытталуы тиіс.\r\n\r\n\'\'Арқаны қағу және іштің жоғары бөлігін соққылауды қайталаңыз.\'\'\r\n\r\nБес рет арқаны қағуды және бес рет ішті басуды алмастыра отырып, баланың тыныс алу жолдарын бітеген нәрсе шыққанға дейін немесе бала күшті жөтеле бастағанға дейін орындауды жалғастырыңыз.\r\n\r\n\'\'Егер бала есін жоғалтса.\'\'\r\n\r\nЕгер тұншыққан бала есін жоғалтса, жүрек-өкпе реанимациясын жасау қажет. Балаға жасанды тыныс алуды орындау үшін келесі ұсыныстарды орындаңыз:\r\n\r\nБаланы қатты жерге, арқасына жатқызыңыз. Оның кеудесінің жоғарғы бөлігінің қасында тізерлеп тұрыңыз. Бір қолыңыздың түбін оның кеуде қуысының ортасында орналасқан төсүйегіне қойыңыз. Басқа қолыңызды бірінші қолыңыздың үстінде орналастырыңыз. Саусақтарыңызды кеудеге тимейтіндей етіп айқастырыңыз немесе оларды жоғары көтеріңіз.\r\n\r\nБаланың төссүйегі шамамен 5 см жылжыйтындай етіп, 30 рет басуды орындаңыз. Әр басудың арасында кеуде қуысы бастапқы күйіне келуі қажет. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"38\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nБаланың аузын ашып, тұрып қалған нәрсені табуға тырысыңыз. Оны көріп тұрсаңыз, саусағыңызбен алыңыз.\r\n\r\nСодан кейін екі жасанды дем беріңіз. Егер тыныс алу болмаса (кеуде қуысы көтерілмесе), 30 басудан тұратын циклді қайталап, затты алуға тырысыңыз, екі жасанды дем беріңіз. Осы циклді зат алынып, бала өздігінше тыныс алғанға немесе жәрдем жеткенге дейін қайталаңыз.','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(54,'','Абсцесс','','','kz','s','',0,'',4754,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531282020,1562818020,1531282714,'Абсцесс (іріңқалта) – бұл тері астында іріңнің жиналуымен сипатталатын инфекция. Абсцесс әдетте алтын түсті  стафилококк және стрептококк секілді бактериялармен байланысты. Бұл бактериялар терідегі сызаттар мен жаралар арқылы енеді. Бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін зақымданған тұста қызару, ауырсыну, температураның артуы және ісінуі пайда болады, дене температурасы артуы мүмкін. Абсцесс тері бетінің инфекциясын заманауи және сәйкес емдемеген жағдайда орын алуы мүмкін. Сәйкес емдеу болған жағдайда бұл аурудың болжамы сәтті. \r\n\r\nМетициллин-резистентті стафилококк (МРЗС) - пенициллин қатарындағы антибиотиктерге тұрақтылығы бар бактериялар тобы, бұл көптеген онжылдықтар бойы стафилококты және тері инфекцияларын антибиотикпен емдеудегі күрделі мәселе болды. Бұрынырақта МРЗС халықтың аз тобында, денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінде және егілетін наркотиктерді қолданатын адамдар арасында таралған болатын. Бүгінде МРЗС жалпы халықтың тері инфекциясының жиі себебі болуда. МРЗС қазір «пенициллин қатарынан емес» антибиотиктермен және зақымданған теріге жергілікті күтім жасау арқылы табысты емделеді. Сирек жағдайда МРЗС терінің және жұмсақ тіндердің күрделі (терең) инфекцияларын туындатуы мүмкін. Стафилококты инфекция, әдетте, ұсақ қызыл түйіндерден немесе ірің толған түйіндерден басталады, олар қысқа уақыттың ішінде терең, ауырсынатын ойық жараға айналуы мүмкін. Егер теріңізде қызыл түйінді немесе ірің толған түйінді байқасаңыз және инфекцияның белгілері болса (зақымданған тұстың ауырсынуы, қызаруы және ісінуі) шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Көптеген науқастар түйіндерді өрмекшінің шағуы деп санап, қателеседі. Антибиотикпен емдеуді өткізудің алдында дәрігер терінің зақымданған тұсынан қырынды алып, зерттеу тағайындауы мүмкін. МРЗС жұқпалану симптомдарына ұқсайтын белгілер болуында, және МРЗС талдауының нәтижесі оң болса, дәрігер таблетка түріндегі антибиотик қабылдауды және зақымданған теріге жергілікті емдеу тағайындайды. Инфекцияның сау жерге таралмауы үшін  қолды және дененің басқа ашық тұстарын таза ұстау қажет, ал жаралар емдеу кезінде зарарсыз дәкемен таңылуы тиіс.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қауіп топтары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Үй жағдайында емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАбсцесс (іріңқалта) – бұл тері астында іріңнің жиналуымен сипатталатын инфекция. Абсцесс әдетте алтын түсті  стафилококк және стрептококк секілді бактериялармен байланысты. Бұл бактериялар терідегі сызаттар мен жаралар арқылы енеді. Бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін зақымданған тұста қызару, ауырсыну, температураның артуы және ісінуі пайда болады, дене температурасы артуы мүмкін. Абсцесс тері бетінің инфекциясын заманауи және сәйкес емдемеген жағдайда орын алуы мүмкін. Сәйкес емдеу болған жағдайда бұл аурудың болжамы сәтті. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"39\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nМетициллин-резистентті стафилококк (МРЗС) - пенициллин қатарындағы антибиотиктерге тұрақтылығы бар бактериялар тобы, бұл көптеген онжылдықтар бойы стафилококты және тері инфекцияларын антибиотикпен емдеудегі күрделі мәселе болды. Бұрынырақта МРЗС халықтың аз тобында, денсаулық сақтау саласының қызметкерлерінде және егілетін наркотиктерді қолданатын адамдар арасында таралған болатын. Бүгінде МРЗС жалпы халықтың тері инфекциясының жиі себебі болуда. МРЗС қазір «пенициллин қатарынан емес» антибиотиктермен және зақымданған теріге жергілікті күтім жасау арқылы табысты емделеді. Сирек жағдайда МРЗС терінің және жұмсақ тіндердің күрделі (терең) инфекцияларын туындатуы мүмкін. Стафилококты инфекция, әдетте, ұсақ қызыл түйіндерден немесе ірің толған түйіндерден басталады, олар қысқа уақыттың ішінде терең, ауырсынатын ойық жараға айналуы мүмкін. Егер теріңізде қызыл түйінді немесе ірің толған түйінді байқасаңыз және инфекцияның белгілері болса (зақымданған тұстың ауырсынуы, қызаруы және ісінуі) шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Көптеген науқастар түйіндерді өрмекшінің шағуы деп санап, қателеседі. Антибиотикпен емдеуді өткізудің алдында дәрігер терінің зақымданған тұсынан қырынды алып, зерттеу тағайындауы мүмкін. МРЗС жұқпалану симптомдарына ұқсайтын белгілер болуында, және МРЗС талдауының нәтижесі оң болса, дәрігер таблетка түріндегі антибиотик қабылдауды және зақымданған теріге жергілікті емдеу тағайындайды. Инфекцияның сау жерге таралмауы үшін  қолды және дененің басқа ашық тұстарын таза ұстау қажет, ал жаралар емдеу кезінде зарарсыз дәкемен таңылуы тиіс.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАбсцестің пайда болуына бейімдейтін факторлар:\r\n\r\n* Терінің кез келген инфекциялары, әсіресе, емделмеген кезде\r\n* Диабет\r\n* Семіздік\r\n* Вена (көктамыр) арқылы есірткі енгізу\r\n* Негізгі аурудың немесе оны емдеудің салдарынан иммундық жүйенің әлсіреуі\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қауіп топтары__\r\n\r\nАбсцесс кез келген адамда және дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nЗақымданған бөлікті басқан кезде абсцестегі сұйықтықтың бар екенін сезуге болады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n1-2 аптаның ішінде ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болады. Терінің астында іріңнің болуы әдетте, көрінбейді. Дене температурасының артуы және жалпы дімкәстік байқалуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Үй жағдайында емдеу__\r\n\r\nАбсцесті өздігінше емдеу дұрыс емес. Дәрігерге барғанға дейін зақымданған бөлікке жылы компресс қойып, және ісіну мен ауырсынуды жою үшін негізінде ибупрофен бар қабынуға қарсы дәрі қабылдау қажет. \r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЗақымданған бөліктің ауырсынуы, қызаруы және ісінуі пайда болса, медициналық көмекке жүгініңіз. Егер абсцесс бетте болса және тез таралса немесе қозғалуды шектейтін жерде орналасатын болса, шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАлдын ала ауырсынуды басу шарасынан кейін дәрігер зақымданған тұсты аздап тіледі, және абсцестегі сұйықтықты немесе іріңді шығарады. Бұл бактериялардың көпшілігін жойып, организмге қалған аз мөлшерімен күресуге көмектеседі. Кейбір жағдайда, бөлінген ірің бактериологиялық зерттеу өткізу үшін зертханаға жіберіледі. Қоздырғышын анықтау тиімді антибиотикті таңдау үшін қажет. Зерттеу 2-3 күнде өтеді. Талдаудың нәтижелерін алғанға дейін дәрігер Сізге кең ауқымды әрекет ететін антибиотик тағайындауы мүмкін. Ауыр инфекция болмаса, антибиотикпен емдеу тағайындалмайды.\r\n\r\nЕгер жағдай жақсармаса, немесе инфекцияның қоздырғышы кең таралмаған болса, дәрігер антибиотиктердің әр түрін тағайындауы мүмкін. Антибиотиктер тағайындалған жағдайда, жағдай жақсарып, сауығу байқалғанына қарамастан, емдеудің толық курсын өту қажет. Егер емдеу басталғаннан кейін 2-3 күн ішінде жағдай жақсармаса, дәрігерге хабарлау қажет. ','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(57,'','Адам папилломасының вирусы (АПВ) және жыныстық аумақтағы сүйелдер (үшкір кондиломалар).','','','kz','s','',0,'',9443,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531291860,1562827860,1531293015,'Адам папилломасының вирусы (АПВ) – сүйелдердің себебі болатын вирустардың кең таралған тобы. АПВ жүзден астам түрі бар. Олардың көпшілігі қауіпсіз, тек 30 жуық түрі қатерлі ісіктің даму қаупін арттырады. Олар әдетте, жыныстық ағзаларды зақымдайды, жұқпалы жыныстық серіктестен жыныстық қатынаста жұғады. Қатерлі ісікті дамыту қаупі төмен (төмен онкогенді қауіп) және қатерлі ісікті дамыту қаупі жоғары (жоғары онкогенді қауіп) болып бөлінеді. Төмен онкогенді қауіпті АПВ жыныстық аумақтағы сүйелдердің себебі болады. жоғары онкогенді қауіпті АПВ әйелдерде жатыр мойнының, вульваның, іншектің және айналшықтың қатерлі ісігінің себебі болуы мүмкін. Ерлерде пенис пен айналшықтың қатерлі ісігінің себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nКөпшілік адамдарда АПВ жұққанда жыныстық аумақта сүйел пайда болады, басқаларда симптомдары болмауы да мүмкін. Дәрігер сүйелдерді емдеу немесе алып тастауы мүмкін. Әйелдерде Папаниколау бойынша жұғынды алынады (Pap-test), ол қатерлі ісікке апаруы мүмкін жатыр мойнындағы өзгерістерді анықтауы мүмкін.\r\n\r\nПрезервативтерді дұрыс қолдану АПВ таралуын толық жоймаса да, едәуір азайтады. Вакцина егу АПВ кейбір түрлерінен қорғайды, оның ішінде, қатерлі ісікке апаратын түрлерінен.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Кіріспе__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Жыныстық аумақтағы сүйелдер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Кіріспе__\r\n\r\nАдам папилломасының вирусы (АПВ) – сүйелдердің себебі болатын вирустардың кең таралған тобы. АПВ жүзден астам түрі бар. Олардың көпшілігі қауіпсіз, тек 30 жуық түрі қатерлі ісіктің даму қаупін арттырады. Олар әдетте, жыныстық ағзаларды зақымдайды, жұқпалы жыныстық серіктестен жыныстық қатынаста жұғады. Қатерлі ісікті дамыту қаупі төмен (төмен онкогенді қауіп) және қатерлі ісікті дамыту қаупі жоғары (жоғары онкогенді қауіп) болып бөлінеді. Төмен онкогенді қауіпті АПВ жыныстық аумақтағы сүйелдердің себебі болады. жоғары онкогенді қауіпті АПВ әйелдерде жатыр мойнының, вульваның, іншектің және айналшықтың қатерлі ісігінің себебі болуы мүмкін. Ерлерде пенис пен айналшықтың қатерлі ісігінің себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nКөпшілік адамдарда АПВ жұққанда жыныстық аумақта сүйел пайда болады, басқаларда симптомдары болмауы да мүмкін. Дәрігер сүйелдерді емдеу немесе алып тастауы мүмкін. Әйелдерде Папаниколау бойынша жұғынды алынады (Pap-test), ол қатерлі ісікке апаруы мүмкін жатыр мойнындағы өзгерістерді анықтауы мүмкін.\r\n\r\nПрезервативтерді дұрыс қолдану АПВ таралуын толық жоймаса да, едәуір азайтады. Вакцина егу АПВ кейбір түрлерінен қорғайды, оның ішінде, қатерлі ісікке апаратын түрлерінен.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Жыныстық аумақтағы сүйелдер__\r\n\r\nжыныстық аумақтағы сүйел – терідегі және жыныстық мүшелердің сілемей қабатындағы жұмсақ өсінділер. Олар пенисте, вульвада, үрпіде, іншекте, жатыр мойнында, айналшықтың маңында және ішінде болуы мүмкін.\r\n\r\nжыныстық аумақтағы сүйел – жыныстық жолмен берілетін инфекцияларға жатады (ЖЖБИ).\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nжыныстық аумақтағы сүйелдің себебін құқрайтын вирус - адам папилломасының вирусы (АПВ) аталады. АПВ 70 астам түрі бар. Олардың кейбірі жатыр мойнының өзгерістеріне, қатерлі ісігіне және айналшықтың қатерлі ісігіне апаруы мүмкін. Бұл жоғары онкогендік қауіпті АПВ. АПВ барлық түрлері сүйелдің себебі бола бермейді. АПВ кейбір түрлері дененің басқа жеріндегі, мысалы, қолдағы сүйелдің себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nБұл мақала жыныстық аумақтағы сүйелдерге қатысты. Жыныстық  аумақтағы сүйелдер –жиі кездесетін ауру. Адамдардың көпшілігінде қандай да бір симптомдар болмайды. Әйелдерде жыныстық аумақтағы сүйелдер іншектің сілемей қабатына, қабырғасына және жатыр мойнына таралады. Оларды арнайы диагностикалық шаралардың көмегімен анйқтайды.\r\n\r\nАПВ туралы маңызды жайттар:\r\n\r\n• АПВ-инфекция бір адамнан келесіге жыныстық қатынаста жұғады. АПВ симптомдары болмаса да, жұқтырып, таратушысы болуыңыз мүмкін.\r\n\r\n• жұқтырғаннан кейін 6 апта мен 6 ай арасында сүйелдер байқалмауы да мүмкін. Кейде алғашқы белгілері бірнеше жылдан соң байқалуы мүмкін. \r\n\r\n• АПВ жұқпалы адаммен жыныстық қатынасқа түскен адамдардың бәріне жыныстық аумақтағы сүйелдер жұға бермейді.\r\n\r\nАПВ жұқтыру немесе тарату қаупі келесі жағдайларда артады:\r\n\r\n• жыныстық қатынаста бірнеше серіктестің болуы  \r\n\r\n• ретсіз жыныстық қатынас\r\n\r\n• жыныстық қатынасты ерте бастау\r\n\r\n• алкоголь тұтыну, темекі шегу\r\n\r\n• вирустық инфекцияның болуы, мысалы, герпес және ұзақ уақыт бойғы күйзеліс.\r\n\r\n• жүктілік\r\n\r\n• дәрі қабылдау салдарынан немесе ұзақ аурудан кейінгі иммунитеттің төмендеуі.\r\n\r\nБалада жыныстық аумақтағы сүйел болса, бұл аурудың мүмкін себебі ретінде зорлық болғандығын тексеру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖыныстық  аумақтағы сүйелдер шағын және кейде көзге түспеуі мүмкін.\r\n\r\nСүйелдердің түрі келесідей болады:\r\n\r\n• жалпақ, шеті көтеріңкі дақтар, тері түсті\r\n\r\n• тері түзілістері, жоғарғы жағы гүлді қырыққабатқа ұқсас\r\n\r\nӘйелдерде жыныстық аумақтағы сүйелдер анықталады:\r\n\r\n• іншектің немесе айналшықтың ішінде\r\n\r\n• іншек пен айналшықтың маңында\r\n\r\n• жатыр мойнында.\r\n\r\nЕрлерде үшкір кондиломалар анықталады:\r\n\r\n• Пенисте\r\n\r\n• Ұмада\r\n\r\n• шап аумағында\r\n\r\n• Бөкседе\r\n\r\n• айналшықтың ішінде немесе маңында.\r\n\r\nҮшкір  кондиломалар болуы мүмкін:\r\n\r\n• ерінде\r\n\r\n• ауыз қуысында\r\n\r\n• тілде\r\n\r\n• көмейде.\r\n\r\nБасқа симптомдары сирек кездеседі, олар:\r\n\r\n• сүйел шоғырланған жерде жыныстық ағзалардың ылғалдылығы.\r\n\r\n• іншектен бөлінді көп шығуы.\r\n\r\n• жыныстық мүшелер аумағының қышуы\r\n\r\n• жыныстық қатынас кезінде немесе одан кейін іншектен қан кетуі.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДиагнозды қою үшін дәрігер науқасты қарайды.\r\n\r\nӘйелдерде гинекологиялық қарап тексеру болады. көзге көрінбейтін сүйелдерді анықтау үшін  кольпоскопия қолданылады. Дәрігер сүйелдің диагностикасы үшін сірке судың әлсіз ерітіндісін қолданады.  \r\n\r\nСілемей қабаттың АПВ зақымдануында Папаниколау (Paptest) бойынша жұғынды оң болады. егер Paptest нәтижесі бойынша  өзгерістер болса, өзгерістерді бақылау үшін осы тексеруді жиі өткізу қажет.\r\n\r\nАПП ДНҚ анықтауға талдау вирустың түрін анықтауға көмектеседі, жатыр мойнының қатерлі ісігін жоғары онкогенді АПВ туындатуы мүмкін.\r\n\r\nБұл талдау орындалады:\r\n\r\n• 30 жастан асқан әйелдерді скринингтік талдау ретінде\r\n\r\n• кез келген жастағы әйелдерде, Папаниколау (Paptest) бойынша жұғынды оң болса.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nжыныстық аумақтағы сүйелдерді (үшкір кондиломалар) дәрігер емдеуі тиіс. Сүйелдердің басқа түрлерін емдейтін дәрілік препараттарды қолдануға болмайды. \r\n\r\nЕмдеуге кіреді:\r\n\r\n• дәрігердің кабинетінде зақымданған теріні өңдеу\r\n\r\n• дәрігер тағайындаған дәрілермен үй жағдайында аптасына бірнеше рет емдеу.\r\n\r\nРецептуралық дәрілік препараттар:\r\n\r\n• Имиквимод (Алдара)\r\n\r\n• Подофиллин, Подофилокс(Кондилокс)\r\n\r\n• Үшхлорсірке қышқылы (ТУК)\r\n\r\nСүйелдерді хирургиялық жолмен де алып тастауға болады:\r\n\r\n• Криохирургиямен\r\n\r\n• Электрокаутеризациямен\r\n\r\n• Лазерлік жоюмен\r\n\r\n• Хирургиялық тілумен.\r\n\r\nЕгер үшкір кондиломалар болса, жыныстық қатынастағы барлық серіктестер дәрігерге көрінуі қажет, сүйелдер болса, қажетті ем алуы тиіс. Симптомдар болмаса да, аурудың асқынуының және таралуының алдын алу үшін емдеу қабылдау қажет.\r\n\r\nЕмдеу курсынан кейін емдеудің тиімділігін тексеру үшін дәрігердің кеңесіне қайта жүгіну қажет.\r\n\r\nБұл аурумен ауырған әйелдер Папаниколау (Paptest) бойынша жұғындыны кезеңді тапсырып тұруы қажет және жыныстық қатынастағы серіктесінде жыныстық аумақтағы сүйелдер анықталса, осы тексеруден ұдайы өту қажет. Егер жатыр мойнында сүйел болса, Папаниколау (Paptest) бойынша жұғындыны алғашқы емдеу курсынан кейін әр 3-6 ай сайын тапсыру қажет.\r\n\r\nАПВ жұқпасынан туындаған қатерлі ісік алды өзгерістері анықталған әйелдерге ұзақ уақыт емделу қажет болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөптеген жыныстық қатынаста белсенді жас әйелдер АПВ жұқтырады. Көбінесе, АПВ өздігінше кетеді.\r\n\r\nАПВ жұқтырған ерлердің көпшілігінде аурудың қандай да бір белгісі болмауы мүмкін. Дегенмен, олар кейде қазіргі немесе болашақ жыныстық қатынастағы серіктестеріне жұқтыруы мүмкін.\r\n\r\nАдам үшкір  кондиломадан емделгеннен кейін де жұқпалы болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАПВ кейбір түрлері жатыр мойнының және сыртқы жыныстық ағзалардың қатерлі ісігінің негізгі себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nЖыныстық  аумақтағы сүйелдерді туындататын АПВ түрлерінің жыныстық мүшенің, айналшықтың қатерлі ісігін туындататын түрлерінен айырмашылығы болады.\r\n\r\nжыныстық аумақтағы сүйелдер көп және үлкен болуы мүмкін, бұл күрделірек емдеу шараларын қажет етеді.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n• қазіргі немесе бұрынғы серіктесіңізде кондиломалар болса.\r\n\r\n• сыртқы жыныстық мүшелерде көрінетін сүйелдер болса, қышу немесе ауытқулы іншектік қан кетуі болса. Жыныстық  аумақтағы сүйелдер жұқпалы серіктеспен қатынастан кейін бірнеше айдан бірнеше жыл бойы көрініс бермеуі мүмкін.\r\n\r\n• балада Жыныстық  аумақтағы сүйелдер бар деп санасаңыз.\r\n\r\nӘйелдерге 21 жастан кейін Папаниколау (Paptest) бойынша жұғындыны алғаш тапсыру ұсынылады.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық қатынастың болмауы - Жыныстық  аумақтағы сүйелдер мен ЖЖБИ жұқтырмаудың жалғыз сенімді жолы. Тек бір ғана серіктестің болуы да ЖЖБИ жұғу ықтималдығын азайтады.\r\n\r\nЕрлер мен әйелдер презервативтері толығымен қорғамайды. Себебі, вирус немесе сүйел жақын маңдағы теріде болуы мүмкін. Презервативтерді бәрібір қолдану қажет, себебі, олар АПВ және басқа ЖЖБИ жұқтыру қаупін азайтады.\r\n\r\nАПВ адамнан адамға берілуі мүмкін, сүйел немесе басқа көрінетін симптомдар болмаса да. Қауіпсіз жыныстық қатынасты қолдау АПВ жұқтырудың алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nӘйелдерде жатыр мойны қатерлі ісігін туындататын АПВ төрт түрінен қорғайтын екі түрлі вакцина бар.\r\n\r\nВакцинаның бірінші түрі үш рет егілуден тұрады. 9-26 жастағы қыздар мен әйелдерге арналған.  \r\n\r\nЕкінші түрі ұлдар мен ерлердегі сүйелдерден қорғайды. Вакцина үш рет егілуден тұрады. 9-26 жастағы ұлдар мен ерлерге арналған.\r\n\r\nДәрігерден АПВ қарсы вакцина сізге жарамды болуы туралы сұраңыз.\r\n\r\n{ANAME()}11{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҮшкір кондиломалар; жыныстық мүшенің сүйелдері; адам папилломасының вирусы (ВПЧ); Венерологиялық сүйелдер; жыныстық жолмен берілетін аурулар - сүйелдер; ЖО-АПВ; АПВ кезіндегі төмен дисплазия; ТО-АПВ; АПВ кезіндегі жоғары дисплазия.','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(61,'','Аднексит','','','kz','s','',0,'',6424,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531303740,1562839740,1531304154,'Сальпингит немесе Аднексит – әйелдердің жамбас қуысындағы ағзалардың – жатырдың, жатыр түтігінің, аналық бездердің қабыну ауруларының бір түрі.','Сальпингит немесе Аднексит – әйелдердің жамбас қуысындағы ағзалардың – жатырдың, жатыр түтігінің, аналық бездердің қабыну ауруларының бір түрі.\r\n\r\n__Әйелдердің жыныстық ағзалары (немесе жамбас қуысындағы ағзалар)__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"40\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЖамбас  қуысындағы әйелдердің жыныстық ағзаларына жатыр, жатыр түтігі, аналық бездер жатады.\r\n\r\nЖатыр - ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  қуық пен тік ішектің арасында орналасқан.\r\n\r\nЖатырдың төменгі тарылған тұсында мойны орналасқан. Жатыр мойнынан жоғары аталады орналасқан кең бөлігі – жатырдың денесі аталады.  Ағзаның күмбез тәрізді бөлігі - жатырдың түбі. Жатырдың түтіктері - жатырдың екі жағында орналасқан өсінділері. Олар аналық бездермен аяқталады.\r\n\r\nЖатырдың қабырғасы екі қабаттан тұрады. Ішкі қабаты – эндометрий аталады. Жатырдың сыртқы қабаты бұлшық етінен – миометрийден тұрады. Бала өрбіту жасындағы әйелдерде ай сайын эндометрий қалыңдайды, бұл жатырдың жүктілікке дайындалуымен байланысты. Жүктілік болмаса, эндометрийдің қалың қабаты ажырап, іншек (қынап) арқылы қанмен сыртқа шығады. Бұл көрініс – етеккір (менструация) аталады.\r\n\r\n__Сальпингиттің пайда болу себептері__\r\n\r\nӘйелдер ағзаларының қабыну аурулары (ӘАҚА) бактериялар іншектен немесе жатырдың\r\n\r\nмойнынан жатырдың қуысына, жатыр түтіктеріне , аналық бездерге, жамбас қуысына жылжығанда пайда болады. көбінесе, бұл аурулар хламидиоз және гонореяны туындататын бактерияларға байланысты.  Бұл жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ЖЖБИ). ЖЖБИ жұғуының кең таралған жолы – ЖЖБИ жұқтырған адаммен қорғалмаған жыныстық қатынаста болу.\r\n\r\n__Бактерия адам организміне хирургиялық шаралардан немесе келесі жағдайларда да түсуі мүмкін:__\r\n\r\n·    босану барысында\r\n\r\n·    Эндометрийдің биопсиясы\r\n\r\n·    жатыр ішілік құралды енгізу (ВМС)\r\n\r\n·    Терапиялық немесе жасанды: жүктілікті үзу\r\n\r\n__ЖЖБИ пайда болу қауіп артады, егер:__\r\n\r\n·    гонореяға немесе хламидиозға шалдыққан жыныстық серіктес болса\r\n\r\n·    бірнеше жыныстық серіктес болса\r\n\r\n·    бұрын ЖЖБИ жұққан кездері болса\r\n\r\n·    жатыр ішілік спираль жақында қойылса\r\n\r\n·    жасөспірімдік шақта жыныстық белсенділік болса\r\n\r\n·    ЖЖБИ симптомдары бар.\r\n\r\n __ЖЖБИ кең таралған симптомдары:__\r\n\r\n·    дене температурасының артуы (тұрақты емес симптом, пайда болып, жойылады)\r\n\r\n·    жамбас қуысы аумағында, іштің төменгі тұсында, кейде арқадағы ауырсыну\r\n\r\n·    іншектен басқа түсті, құрылымды, немесе иісті бөлінді шығуы.\r\n\r\n__Әйелдер ағзаларының қабыну ауруларында пайда болатын басқа симптомдар:__\r\n\r\n·     жыныстық қатынастан кейін қан кетуі\r\n\r\n·     қалтырау\r\n\r\n·     шаршау\r\n\r\n·     жиі және ауырсынатын несеп жүруі\r\n\r\n·     етеккір кезіндегі ауырсынудың күшеюі \r\n\r\n·     қанмен бөлінді, етеккірдің қалыпты болмауы\r\n\r\n ·     тәбеттің болмауы  \r\n\r\n·     жүрек айнуы, кейде құсумен\r\n\r\n·     етеккірдің келмеуі\r\n\r\n·     ауырсынатын жыныстық қатынас.\r\n\r\nескерту: ЖЖБИ симптомсыз пайда болуы мүмкін. Жатырдан тыс жүктілік, немесе бедеулікке шалдыққан әйелдер көбінесе  әйелдер ағзаларының жасырын қабыну ауруларына шалдыққан, және олар көбінесе, хламидиялық инфекциядан туындаған.\r\n\r\n__Тексеру__\r\n\r\nНауқас іш қуысы аумағында ширығу немесе температураның артуын сезінуі мүмкін. Жамбас қуысы аумағын тексеру келесі аурулардың белгілерін көрсетуі мүмкін: \r\n\r\n·    жатыр мойны жеңіл қанталайды\r\n\r\n·    жатыр мойнынан бөлінділер\r\n\r\n·    жатыр мойнын қозғағанда ауырсыну\r\n\r\n·    жатырда немесе аналық бездегі ширығу.\r\n\r\n__ЖЖБИ анықтау үшін келесі зертханалық талдаулар өткізіледі:__\r\n\r\n·     C-реактивті ақуызға талдау\r\n\r\n·     эритроциттер шөгу жылдамдығына талдау \r\n\r\n·     лейкоциттер  мөлшеріне талдау. \r\n\r\n__Басқа талдау түрлері:__\r\n\r\n·      іншек пен жатыр мойнын гонорея таяқшаларына, хламидияларға және ЖЖБИ басқа қоздырғыштарына тексеру.\r\n\r\n·      ӘАҚА симптомдарының пайда болуының аппендицит немесе жүктілік секілді басқа себептерін анықтау үшін жамбас қуысы ағзаларының ультрадыбыстық зерттеуін немесе компьютерлік томографиясын жүргізу. Бұл зерттеулер жатыр түтігі мен аналық бездердің маңайындағы инфекция ошағын немесе   абсцесті іздеу үшін де қолданылады. (УЗТ, томография және басқа тексеру тәсілдері туралы осы жерден оқуға болады)\r\n\r\n·      қан  сарысуындағы     хориондық гонадотропин мөлшеріне талдау (жүктілікке тест).\r\n\r\n__Емдеу тәсілдері__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда дәрігер науқасқа антибиотиктер тағайындайды, талдау нәтижелерінен бұрын.\r\n\r\nЕгер ЖЖБИ жеңіл түрі диагнозы қойылса, әдетте, науқасқа антибиотик егіледі, әрі қарай антибиотикті таблетка түрінде екі апта бойы ішу тағайындалады және науқас үйіне қайтарылады. Препарат ішу кезінде дәрігердің ұдайы кеңесі қажет.\r\n\r\nӘйел ағзалары қабыну ауруларының ауыр жағдайларында ауруханаға жату қажет болады. бұл жағдайда антибиотиктер  вена арқылы енгізіледі, кейіннен таблетка түрінде жалғасады. Антибиотиктің түрі инфекцияның түріне байланысты. Алуан түрлі антибиотиктер мұндай инфекцияның түрлеріне қолданылады. Олардың кейбірі жүкті әйелдерге қауіпсіз.\r\n\r\nЖыныстық серіктестер де емделуі тиіс, қайта жұғуды болдырмас үшін. Антибиотиктермен емделу кезінде жыныстық қатынаста презерватив қолдану қажет. ЖЖБИ аса ауыр жағдайында антибиотиктер көмектеспесе, хирургиялық араласу қажет болады.\r\n\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nӘйел ағзалары қабыну ауруларының инфекциялары жамбас қуысы ағзаларында тыртық түзілуіне апаруы мүмкін, олардың асқынулары:\r\n\r\n·     жамбас қуысындағы   созылмалы ауырсыну \r\n\r\n·     жатырдан тыс жүктілік\r\n\r\n·     Бедеулік.\r\n\r\n__Маманның көмегіне жүгініңіз, егер:__\r\n\r\n·    ЖЖБИ  симптомдары болса\r\n\r\n·    ЖЖБИ жұқтырдым деп ойласаңыз\r\n\r\n·    ЖЖБИ емдеу нәтиже бермесе.\r\n\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлдын алу шаралары:\r\n\r\n·         ЖЖБИ уақытылы емдеу\r\n\r\n·         Қауіпсіз жыныстық қатынасты қолдау. ЖЖБИ алдын алудың жалғыз сенімді жолы – жыныстық қатынасқа түспеу. Бір жыныстық серіктесі болу да мұндай аурулардың пайда болу қаупін азайтады (моногамия). Жыныстық қатынаста презерватив қолдану қажет.\r\n\r\n·         ЖЖБИ ұдайы тест өткізу арқылы Әйел ағзалары қабыну ауруларының қаупін азайтуға болады. серіктестер жыныстық қатынастың алдында ЖЖБИ болуына тестіден өтуіне болады.\r\n\r\n·         20-25 жастағы немесе оған жетпеген жастағы барлық әйелдер әр жыл сайын тексеруден өтуі қажет, хламидиоз бен гонорея белгілерін анықтау үшін. Жаңа жыныстық серіктес немесе серіктес бірнешеу болуында ЖЖБИ талдау тапсырған жөн. \r\n\r\nӘйел ағзалары қабыну ауруларының басқа атаулары\r\n\r\nСальпингит немесе Аднексит.','student_k',94,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(63,'','Альцгеймер ауруы (АА)','','','kz','s','',0,'',9634,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531388520,1562924520,1531389182,'Деменция – түрлі ауруларда пайда болатын мидың қызметін жоғалтуы. Ол есте сақтауға, ойлауға және мінез-құлыққа әсер етеді.\r\n\r\n•      Даму қаупі 60 жастан кейін артады – 5% жуығы АА зардап шегеді. АА аурушаңдығы әлем бойынша 2016 ж. 44 млн. адамды құраған.\r\n\r\n•      Дамыған елдерде  (мысалы, Ұлыбритания) АА ерлердің арасында өлім-жітім себебі бойынша жүpек ауруларының алдына, бірінші орынға шыққан.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қолдау топтары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\nДеменция – түрлі ауруларда пайда болатын мидың қызметін жоғалтуы. Ол есте сақтауға, ойлауға және мінез-құлыққа әсер етеді.\r\n\r\n•      Даму қаупі 60 жастан кейін артады – 5% жуығы АА зардап шегеді. АА аурушаңдығы әлем бойынша 2016 ж. 44 млн. адамды құраған.\r\n\r\n•      Дамыған елдерде  (мысалы, Ұлыбритания) АА ерлердің арасында өлім-жітім себебі бойынша жүрек ауруларының алдына, бірінші орынға шыққан.\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАА нақты себебі белгісіз. Зерттеулер  көрсеткендей, АА дамуына мидағы белгілі бір өзгерістер апарады.\r\n\r\nАА дамуына келесі топтың адамдары бейім келеді:\r\n\r\n·         Жасы ұлғайған шақта. АА дамуы организмнің қалыпты қартаюына жатпайды.\r\n\r\n·         Туғандары, мысалы, бір туған бауырлары, немесе ата-анасы АА шалдыққан болса.\r\n\r\n·         АА байланысты белгілі бір гендері бар болса.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"41\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКелесі  факторлар АА даму қаупін арттыруы мүмкін:\r\n\r\n·         Әйел жынысы\r\n\r\n·         Қандағы холестерин деңгейінің жоғары болуына байланысты жүрек пен тамырлардың аурулары.\r\n\r\n·         Бұрын бастың жарақатының болуы.\r\n\r\nАА 2 түрі бар:\r\n\r\n·         __АА ерте басталуы.__ Аурудың симптомдары  60 жасқа дейін көрініс береді. Аурудың бұл түрі сирек кездеседі, тез ушығады. АА ерте басталуы тұқым қуалайтын ауруларға жатады. Аурудың дамуына жауапты белгілі бір гендер анықталған.\r\n\r\n·         __АА кеш басталуы.__ Бұл аурудың жиі кездесетін түрі. Симптомдары 60 жастан асқан адамдарда басталады. Кейде тұқым қуалау бейімділігі болуы мүмкін, бірақ, аурудың дамуындағы гендердің ролі аз.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАА симптомдарына ақыл-ой қызметіндегі келесідей қиындықтар жатады:\r\n\r\n·         Көңіл-күй мінез құлығы, тұлғаның өзін тануы\r\n\r\n·         тіл\r\n\r\n·         есте сақтау\r\n\r\n·         қоршаған ортаны қабылдау, сезіну\r\n\r\n·         ойлау, топшылау (танымдық машықтар)\r\n\r\nбасында АА ұмытшақтық секілді көрінеді.\r\n\r\nжеңіл танымдық бұзылыстар (ЖТБ) - қалыпты жасқа байланысты ұмытшақтық пен АА дамуы арасындағы аралық саты. ЖТБ басталған адамдарда ойлауда және есте сақтауда аздаған мәселелер болады. олар көбінесе, өзінің ұмытшақтығын біледі. ЖТБ бәрінде АА дами бермейді.\r\n\r\nЖТБ симптомдары:\r\n\r\n·         бірнеше міндетті қатар орындауда қиындықтар\r\n\r\n·         мәселені шешудегі қиындықтар\r\n\r\n·         жақындағы оқиғалар мен әңгімені ұмыту\r\n\r\n·         күрделі әрекетті орындауда ұзақ уақыт кетіру\r\n\r\nАА ерте симптомдары:\r\n\r\n·         банк есептері, күрделі ойын, жаңа ақпаратты түсіну секілді ойлау мәселелерін шешудегі қиындықтар\r\n\r\n·         таныс маршрутты ұмыту\r\n\r\n·         тіл мәселелері, мысалы, есімдерді немесе таныс жерлерді\r\n\r\n·         бұрын қызығушылық танытатын заттарға селқостық, көңіл-күйдің болмауы\r\n\r\n·         заттарды басқа жерлерге қою\r\n\r\n·         тұлғалық өзгерістер және әлеуметтік дағдыларды жоғалту\r\n\r\nАА ушыққан сайын симптомдары айқындалады және өзіне қамқорлық жасау қабілетіне әсер етеді. Аурудың симптомдарына жатады:\r\n\r\n·         ұйқы тәртібінің өзгеруі, түнде жиі ояну\r\n\r\n·         сандырақ, депрессия және үрйлену\r\n\r\n·         негізгі міндеттерді орындаудағы қиындық, мысалы, ас әзірлеу, киімді дұрыс таңдау, автокөлік жүргізу\r\n\r\n·         оқу-жазудағы қиындық\r\n\r\n·         жақындағы оқиғалардың деректерін ұмыту\r\n\r\n·         өмірден оқиғаларды ұмыту және өзін-өзі танымау\r\n\r\n·         Галлюцинациялар (елестеу), пікірталасу, таласу, агрессиялық мінез-құлық\r\n\r\n·         Байсалдылықтың болмауы, қауіпті тану қабілетін жоғалту\r\n\r\n·         Сөздерді дұрыс таңдай алмау, сөздерді дұрыс айтпау, сөйлемдерді шатастырып айту \r\n\r\n·         Әлеуметтік қатынастан оқшаулану.\r\n\r\nАА шалдыққан адамдарда кездеседі:\r\n\r\n·         Отбасының мүшелерін танымау\r\n\r\n·         Күнделікті негізгі міндеттерді орындау, мысалы, өздігінше тамақ ішу, киіну, жуыну\r\n\r\n·         Сөзді түсіну\r\n\r\nАА кезінде кездесетін басқа симптомдар:\r\n\r\n·         несеп және нәжіс шығаруды бақылаудағы мәселелер\r\n\r\n·         Жұтудағы мәселелер.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nТәжірибелі дәрігер АА келесі іс-шараларды өткізу арқылы анықтайды:\r\n\r\n·         Дәрігерлік толық тексеру, оның ішінде, неврологиялық\r\n\r\n·         Науқастан оның ауруының тарихы және симптомдары туралы сұрау арқылы\r\n\r\n·         Функционалдық  психологиялық тестілерді өткізу арқылы (психологиялық статус)\r\n\r\nАА диагнозы кейбір симптомдардың болуы және деменцияның басқа себептерінің болмауының негізінде қойылады.   \r\n\r\nӘдетте, тексерулер деменцияның келесі мүмкін себептерін ескеру үшін өткізіледі:\r\n\r\n·         Анемия\r\n\r\n·         Мидың ісігі\r\n\r\n·         Созылмалы инфекциялар\r\n\r\n·         Дәрілік препараттармен уыттану\r\n\r\n·         ауыр депрессия\r\n\r\n·         мида сұйықтықтың артық мөлшерінің жиналуы (Гидроцефалия, ликвордың қалыпты қысымымен )\r\n\r\n·         Инсульт\r\n\r\n·         Қалқанша бездің аурулары\r\n\r\n·         Дәрумендер тапшылығы.\r\n\r\nДеменцияның мидың ісігі мен инсульт секілді себептерін анықтау үшін мидың КТ немесе МРТ, кейбір жағдайда АА ескеру үшін ПЭТ тағайындалады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"42\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nАА анықтаудың жалғыз сенімді тәсілі – өлімнен кейін ми тінінің үлгісін зерттеу.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАА емделіп жазылмайды. Жағдайды қолдау үшін емдеудің міндеті:\r\n\r\n·         Аурудың ушығуын бәсеңдету (бұл аса күрделі мәселе)\r\n\r\n·         Мінез-құлықтың мәселесі, естің қалыпты болмауы, ұйқыдағы мәселелер секілді симптомдарды реттеу\r\n\r\n·         Күнделікті қызметті жеңілдету мақсатында қоршаған ортаны өзгерту\r\n\r\n·         Отбасы мүшелерінің қолдауы.\r\n\r\nДәрілік препараттар қолданылады:\r\n\r\n·         Симптомдардың ушығу жылдамдығын бәсеңдету, бірақ, мұндай препараттарды қолданудан пайда аз.\r\n\r\n·         Сыни ойлану, өзін танудың бұзылуы секілді мінез-құлық бұзылыстарын бақылау.\r\n\r\nДәрі-дәрмекті қабылдау алдында дәрігерге келесі сұрақтарды қою қажет:\r\n\r\n·         Препараттың жанама әсері қандай? Препаратты қабылдап, тәуекел ету қажет пе?\r\n\r\n·         Препаратты қабылдауды бастау үшін қай уақыт жарамды?\r\n\r\n·         Денсаулықтың басқа мәселелеріне қатысты препараттарды қабылдауды тоқтату немесе уақытша тоқтату қажет пе?\r\n\r\nАурудың ушығуына қарай АА шалдыққан кейбір адамдарға үй ішінде жәрдем қажет болуы мүмкін. Отбасының мүшелері және күтім жасайтын адамдар науқасқа   есті жоғалтуында,  мінез-құлықтық мәселелерінде, және ұйқыдағы мәселелерде  көмектесуіне болады. үйдегі орта АА шалдыққан адамдар үшін қауіпсіз екендігіне сенімді болу маңызды.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қолдау топтары__\r\n\r\nАА ауруының болуы немесе АА шалдыққан жақын адамға күтім көрсету өте қиын болуы мүмкін. Бұл күйзелісті АА бойынша қолдау тобының көмегімен жеңілдетуге болады, олар АҚШ және еуропалық елдерде кең таралған. Мұндай топтарға қатыса отырып, өз мәселесін ортаға салу арқылы науқас немесе оны күтетін адам өздерін жалғыз сезінбеуіне жәрдем алады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАурудың ушығу жылдамдығы әр түрлі. АА тез дамыса, аурудың ушығуы да тез болады.\r\n\r\nАА шалдыққан адамдар өмірден ерте кетеді, әдетте, диагноз қойылғаннан кейін 3-20 жыл ішінде.\r\n\r\nОтбасылар жақын адамға болашақ күтімді  жоспарлауы тиіс.\r\n\r\nАурудың ақтық сатысы бірнеше айдан бірнеше жылға дейін созылуы мүмкін.\r\n\r\nБұл кезде адам толығымен еңбекке қабілетсіз болады. өлім әдетте, инфекциядан немесе көп ағзалық жеткіліксіздіктен болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n·         АА симптомдары ушығады немесе психологиялық жағдайда күрт өзгеру пайда болады.\r\n\r\n·         АА шалдыққан науқастың жағдай ушыққан\r\n\r\n·         АА шалдыққан науқасқа үйде күтім жасай алмайсыз\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАА алдын алудың дәлелді тәсілі болмаса да, аурудың алдын алуға немесе бәсеңдетуге кейбір шаралар көмектесе алады:\r\n\r\n·         Майдың мөлшері шектеулі емдәм және Омега-3 май қышқылдарына бай тағамды тұтыну\r\n\r\n·         Дене белсенділігін ұстанатын өмір салты\r\n\r\n·         Ақыл-ойды және әлеуметтік белсенді статусты қолдау\r\n\r\n·         Бассүйек-ми жарақатының алдын алу мақсатында қауіпті іс-шаралар кезінде басқа арнайы қорғаныс бас киімін (шлем) кию.\r\n\r\n__Ғылымда Альцгеймер ауруы туралы не белгілі?__\r\n\r\nҒылыми зерттеулер нейрофизиология және сапалы ұзақ ғұмыр туралы мәселелерге байланысты.\r\n\r\nАҚШ және басқа елдердегі ірі академиялық орталықтар Альцгеймер ауруының даму себебін анықтаумен айналысуда. АҚШ жыл сайын 2 млрд доллардан артық қаржыны миды зерттеу бағдарламасына жұмсайды, оның нәтижесінде  Альцгеймер ауруынан және жүйке жүйесінің басқа кері бұзылыстарынан дәрі-дәрмек жасалуы тиіс.\r\n\r\nАуруға қатысты бірнеше фактор белгілі:\r\n\r\n•      Ақуыздардың бұзылысы (амилоид және тау-протеин)\r\n\r\n•      Генетикалық факторлар\r\n\r\n•      Жүйке тіндеріндегі энергетикалық үрдістердің бұзылыстары\r\n\r\n•      Жүйке тіндеріндегі қабыну үрдістері\r\n\r\n•      Қантамырлық бұзылыстар\r\n\r\nАльцгеймер ауруының көп факторлығына байланысты оны емдеу кешенді болады – дәрілердің бірігуімен.\r\n\r\nАльцгеймер ауруына қарсы дәрі әзірлеу Қоры (АҚШ) амилоидтың жиналуына бағытталған дәрілерді клиникалық сынауды қаржыландырады, аурудың басқа да көріністерін зерттейді, қабыну және жүйке тінінің энергетикалық метаболизмі секілді.  \r\n\r\nҚазіргі кезде келесі дәрілердің клиникалық сынағы өткізілуде:\r\n\r\nAricept®\r\n\r\nExelon®\r\n\r\nRazadyne®\r\n\r\nNamenda®\r\n\r\nNamzaric®\r\n\r\nBACE1®','admin',113,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(66,'','Алып жасушалы артериит','','','kz','s','',0,'',3957,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531393980,1562929980,1531394700,'Алып жасушалы артериит (АЖА) – бұл егде жастағы адамдарда орташа және ірі артериялардың жүйелі қабыну ауруы, бас ауыруымен және тұмаудағыдай симптомдармен қосарланады. Сондай-ақ, ол самайлық немесе краниалдық артериит (Хортон ауруы) ретінде де белгілі. ','Мазмұны\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАлып жасушалы артериит (АЖА) – бұл егде жастағы адамдарда орташа және ірі артериялардың жүйелі қабыну ауруы, бас ауыруымен және тұмаудағыдай симптомдармен қосарланады. Сондай-ақ, ол самайлық немесе краниалдық артериит (Хортон ауруы) ретінде де белгілі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"43\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Алып жасушалы артериит беткері самайлық артерияның ісінуін және қалыңдауын туындатуы мүмкін. Беткері  самайлық артерия – бұл сыртқы ұйқы артериясының жұқа соңғы сағасы.\'\'\r\n\r\nАуру тек 50 жастан асқан ересектерде пайда болады, негізінен, егде жастағы адамдарды зақымдайды, көбінесе, ерлерге қарағанда әйелдер жиі шалдығады.\r\n\r\nАЖА кезінде бассүйектің артериялары, көбінесе, самай артериялары, сондай-ақ, көздің артериялары зақымданады, демек АЖА көздің көрмеуіне апаруы мүмкін. Көруді жоғалтуды уақытылы анықтаумен және емдеумен  алдын алуға болады. \r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚазіргі кезеңде аурудың себептері анықталмаған.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Қайталанатын күшті бас ауыруы\r\n* Дене температурасының артуы (38- 39 С)\r\n* Бет аумағындағы жіті ауырсыну, сөйлеу кезінде немесе тамақ ішкенде пайда болатын тілдегі және шайнау бұлшық етінің ауырсынуы\r\n* Бұлшық еттегі ревматикалық ауырсыну (ревматикалық полимиалгия)\r\n* әлсіздік, енжарлық, дене салмағын жоғалту\r\n* ұйқының бұзылуы, депрессия\r\n* қабынған артериядағы қанның соғуының болмауы\r\n* зақымданған артерияның үстіндегі терінің қызаруы\r\n* ауыр жағдайда артерияның зақымданған бөліктерінің үстіндегі терінің гангренаның дамуы (осы бөліктің терісінің тіршілігін жоюы)\r\n* көрудің бұзылыстары.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАурудың бастапқы кезінде диагнозды қою қиын, себебі, бұл ауру туралы мәліметтер аз.\r\n\r\nБастың артерияларының беткері артериялары ұзындығы бойына біркелкі емес түрде тығыздалады, иректеліп, дөңестенеді, үстінен басқанда жалпақ түрге ауыспайды.\r\n\r\nЕгде жастағы науқастың жалпы қан талдауында:\r\n\r\n* эритроциттердің шөгу жылдамдығының күрт артуы (СОЭ > 50 мм/ч)\r\n* гипохромдық анемия.\r\n\r\nДиагнозды нақтылау үшін өткізу қажет:\r\n\r\n* контрастылық заттекті енгізумен самай артериясының рентгенологиялық зерттеуі (самай артериясының ангиографиясы)\r\n\r\n* зақымданған самайлық және/немесе басқа артерияның биопсиясы (анықтау мақсатында организмнен тіршілік етуінде жасушаларды немесе тіндерді (биоптат) алу әдісі), әрі қарай тіннің үлгісіне микроскопиялық зерттеу жүргізіледі\r\n\r\n* офтальмоскопия – арнайы аспаптар (офтальмоскоп немесе фундус-линзалар) көмегімен  көз түбін қарау, бұл торқабықты, көру нервісінің дискін, көз түбінің тамырларын бағалауға мүмкіндік береді).\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеуді ерте бастау қажет, себебі, ауру көруді жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nБүгінде АЖА емдеудің ең тиімді тәсілі - кортикостероидтарды (гормондарды) қолдану. Емдеу схемасын дәрігер тағайындайды. АЖА күмән болса да гормондарды тағайындау негізделген. Әдетте, емдеу басталғаннан кейін симптомдар тез жойылады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАЖА кезінде науқастар үшін болжамы - оң. Әдетте, ауру өлім-жітімге апармайды. Аурудың барысы меңдейді, бірақ, уақытылы басталған емдеу науқастың жағдайын тұрақтандырады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* көруді ішінара немесе толығымен жоғалту\r\n* инсульт\r\n* миокард инфаркті\r\n* аортаның қабаттанатын аневризмасы\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nҰзақ уақыт бойы бас ауыруы болса, және олар өтпейтін болса, немесе АЖА басқа симптомдары болса, дәрігерге көріну қажет.','admin',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(69,'','Амебалық дизентерия','','','kz','s','',0,'',3154,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531395060,1562931060,1531395208,'Амебалық дизентерия (амебиаз) — қарапайымдыларға жататын паразиттік - гистолитикалық амебадан (Entamoeba histolytica) туындайтын ауру. Паразит  тоқ ішекті зақымдайды. Көп жерде кездеседі, әсіресе, ыстық ауа райы болатын елдерде жиі кездеседі.','__Амебалық дизентерия __(амебиаз) — қарапайымдыларға жататын паразиттік - гистолитикалық амебадан (Entamoeba histolytica) туындайтын ауру. Паразит  тоқ ішекті зақымдайды. Көп жерде кездеседі, әсіресе, ыстық ауа райы болатын елдерде жиі кездеседі.\r\n\r\nАмеба екі түрде тіршілік етеді:\r\n\r\n·         трофозоит — вегетативті (көбейетін) белсенді түрі, ішекте мекендейді, адам организмінен тыс тіршілігін жояды.\r\n\r\n·         циста — тыныш күйдегі белсенді емес түрі, осы цистаның көмегімен амебиаз таралады.\r\n\r\nЕгер организмге трофозоиттер түссе, олар ауруды туындатпайды, себебі, асқазанда  жойылады. Цисталар организмге түсіп, асқазаннан ішекке өтеді және трофозоит түріне айналады. Трофозоит ішекте белсенді көбейеді және дизентерияны туындатады, егер Entamoeba histolytica штаммы инвазивті болса. Ішекте жылжып, трофозоиттің тығыз қорғаныс қабығы болады, цистаға айналып, сыртқы ортаға шығады. Трофозоиттердің шығуы іш өтуінде болады, және әдетте, тез жойылады. Осылайша, цисталар - паразиттің жаңа адамды зақымдайтын түрі.\r\n\r\nЖұқпалану жұқпалы нәжіспен жанасуда орын алады, бұл нашар санитарлық және гигиеналық жағдайда, жұқпалы адаммен жыныстық қатынаста орын алуы мүмкін. Нәжістермен ластанған қол, су немесе адамның нәжісі тыңайтқыш ретінде қолданылып, өсірілген көкөніс-жемістер арқылы берілуі ықтимал.\r\n\r\n__\'\'Бұл кезде қандай көрініс болады?\'\'__\r\n\r\nЖұқпаланған адамдардың 90% - симптомсыз амеба тасымалдағыштары. Көбінесе, амебиаздың симптомдары анықталмағандықтан, адамдар ұзақ уақыт осы аурумен өмір сүруі мүмкін. Бұл іштегі ауырсыну, диарея, іштің кебуі, нәжісте қан, кейде дене температурасының артуы мүмкін. Біртіндеп, адамда қажып, арықтау  (кахексия) және анемия пайда болады.\r\n\r\nАмебалық колит (амебалық дизентерия) цистаның ішекке түсуінен кейін 2-6 апта өткенде дамиды. Біртіндеп іште ауырсыну және әлсіз іш өтуі пайда болады, одан кейін, өзін нашар сезіну, арықтау, іштің төменгі жағы тұтастай ауырсынуы немесе бел тұтастай ауыруы мүмкін. Ең қауіптісі, трофозоиттер ішек қабырғасына енуі мүмкін. Бұл жағдайда эпителийдің бұзылуы, ішек қантамырларының зақымдануы және терең ойық жаралар пайда болады. Клиникалық түрде тоқ ішектің өне бойында ауырсыну, сілемей мен қанның көп мөлшері араласқан жиі аздаған нәжіс («қызғылт қоймалжыңға дейін»), температураның артуы, жалпы әлсіздік, тәбетті жоғалту орын алады. \r\n\r\nҮрдіске бүйен тартылса, ауру жіті аппендицитке ұқсайды. Клиникалық көріністері аса дамығанда нәжіс тәулігіне 10-12 ретке дейін жиілейді. Нәжісте нәжіске қарағанда қан, сілемей көп болады. Бактериалдық себепті іш өтуінен айырмашылығы - амебалық колит науқастардың 40%-нан кемінде қызбамен қосарланады.\r\n\r\nКейде ісік тәрізді түзіліс – амебома қалыптасады, бұл ішектің түйнелісіне апаруы мүмкін.\r\n\r\nЕгер трофозоиттер ішек қабырғасы арқылы өтсе, бұл іш қуысының қабынуына –перитонитке апаруы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Емдеуді__\'\'  тек талдау нәтижесі бойынша, дәрігер ғана тағайындайды. Жақсы емдеу әсеріне екі препаратты қолданумен жетуге болады: метронидазол – трофозоиттерді жоятын, және дийодгидросихинол – цистаға қарсы бағытталған. Емдеуден кейін 1, 3 және 6 ай өткенде нәжістің қайта талдауын өткізіп, емдеудің тиімділігін тексеру қажет.','student_k',41,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(72,'','Ана сүтімен қоректендірудегі мәселелер','','','kz','s','',0,'',7889,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531458540,1562994540,1531460183,'Ана сүтімен қоректендіру балаға зор пайда әкеледі. Ана сүтінде баланың сау және мықты болып өсуіне қажетті қоректік заттектер бар. Сонымен қатар, ана сүтінде болатын кейбір заттектер баланы кейбір аурулар мен жұқпалардан қорғайды. Бұл ананың денсаулығын да қолдайды. Қатерлі ісіктің кейбір түрлерінің дамуы баласын емізген аналарда сирек кездеседі. \r\n\r\nСау әйелдер баласын кемінде, алғашқы алты ай бойы емізгені дұрыс. Белгілі бір жағдайларда бұл жарамды емес, мысалы, АИТВ инфекциясы немесе белсенді сатыдағы туберкулез болса, анасы баласын емізбегені жөн, себебі, жұқпа берілуі мүмкін.\r\n\r\nБелгілі бір дәрілік құралдар, тыйым салынған есіткілік заттектер немесе алкоголь да ана сүті арқылы түсіп, балаға зиян әкелуі мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Ана сүтімен қоректендірудегі мәселелер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емшек ұшының ауырсынуы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Сүт безінің қатаюы немесе емшектің толуы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Балаға сүттің жетіспеуі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Сүттің тығындалуы (емшекте сүттің іркілуі)__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Сүт безінің инфекциясы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Кандидоз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Басқа аурулар__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАна сүтімен қоректендіру балаға зор пайда әкеледі. Ана сүтінде баланың сау және мықты болып өсуіне қажетті қоректік заттектер бар. Сонымен қатар, ана сүтінде болатын кейбір заттектер баланы кейбір аурулар мен жұқпалардан қорғайды. Бұл ананың денсаулығын да қолдайды. Қатерлі ісіктің кейбір түрлерінің дамуы баласын емізген аналарда сирек кездеседі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"44\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте сау сүт безінің анатомиялық құрылысы келтірілген.\'\'\r\n\r\nСау әйелдер баласын кемінде, алғашқы алты ай бойы емізгені дұрыс. Белгілі бір жағдайларда бұл жарамды емес, мысалы, АИТВ инфекциясы немесе белсенді сатыдағы туберкулез болса, анасы баласын емізбегені жөн, себебі, жұқпа берілуі мүмкін.\r\n\r\nБелгілі бір дәрілік құралдар, тыйым салынған есіткілік заттектер немесе алкоголь да ана сүті арқылы түсіп, балаға зиян әкелуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Ана сүтімен қоректендірудегі мәселелер__\r\n\r\nАна сүтімен қоректендіргенде пайда болатын мәселелер жас (алғаш босанған) аналарда кең таралған. Көптеген мәселелердің алдын алуға немесе шешуге болады. Егер сізде емізгенде мәселелер болса, ана сүтімен қоректендіруге маманданған дәрігерден кеңес алу қажет.\r\n\r\nБаланы емізу (ана сүтімен қоректендіру) ана мен бала үшін жақсы тәжірибе. Дұрыс қоректендіруді үйрену үшін уақыт пен тәжірибе қажет.\r\n\r\nСізге бұл үрдісте көмектесе алатын кейбір тұстар:\r\n\r\n* баланы емізуді перзентханада, бала туысымен бастаған жөн.\r\n* емізуді бастар алдында ана сүтімен қоректендіруге маманданған дәрігерден кеңес алу қажет.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емшек ұшының ауырсынуы__\r\n\r\nБаланы емізе бастаған алғашқы күндері немесе апталарда жайсыздық сезімі болады. Кейбір емізетін аналар емшек ұшының ауырсынуын ашу, қышу немесе күйдіру сезімі секілді сипаттайды. Жайсыздық, әдетте, біраз уақыттан кейін өтеді.\r\n\r\nЕмшек ұштарының ауырсынуы көптеген себептерге байланысты:\r\n\r\n* ​емізу техникасының дұрыс еместігі\r\n* баланың емізуде дұрыс орналаспауы\r\n* емшек ұшына дұрыс күтім жасалмауы.\r\n \r\nКөптеген әйелдер емшек ұшының ауырсынуын сезбейді. Емізу кезінде баланың орналасуын өзгерту жағымсыз сезімдерді азайтуы мүмкін.\r\n\r\nЕмшектен айыру кезінде бала емшек емуді жалғастырса, емшек ұшының қабынуы байқалады. Емшекті  емуін тоқтату үшін баланың аузының шетіне абайлап саусақ салып, емшектен дұрыс айыру арқылы балаға көмектесе аласыз.\r\n\r\nТым құрғақ немесе ылғал тері де емшек ұшының ауырсынуына апаруы мүмкін. Терінің баздануы жасанды (синтетикалық) маталардан жасалған емшекқап кигенде байқалуы мүмкін. Бұл маталар тер бөлінуін арттыруы мүмкін. Терінің табиғи майлайтын бөліктерін жоятын сабын мен ерітінділер қолдану терінің құрғақтығына апаруы мүмкін. Зәйтүн майы, арнайы сүтше немесе жақпа майлардың құрамында ланолин болса, құрғақ және сызаттанған емшек ұшының жазылуына көмектеседі.\r\n\r\nКөптеген балалар тісі шыға бастағанда емшек ұшын тістеп, шайнай бастайды. Балаға емізер алдында бірнеше минут бұрын салқын және ылғал затты шайнауға берсе, бұл мәселені шешуге болады. Ыдыс жууға арналған таза, ылғал, салқын губка жақсы көмектеседі. Басқа емшекті емізу алдында балаға осындай губканы беріңіз.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Сүт безінің қатаюы немесе емшектің толуы__\r\n\r\nСүт бездерінің қатаюы – босанғаннан кейін бірнеше күн өткенде емшекте қан мен сүттің баяу толуының, сүт түзілгендігінің белгісі. Баланы емізуге кедергі емес.\r\n\r\nСүт бездерінің қатаюы емшекте орналасқан қантамырларының бітелуі нәтижесінде пайда болады. Емшек ісініп, тығыз болады, ауырсынады. Емшек ұштары дұрыс сыртқа шығып тұрмайды, бұл баланың емшекті дұрыс емуіне кедергі келтіреді.\r\n\r\nСүттің рефлекторлық келуі және окситоцин рефлексі – емізу кезіндегі табиғи үрдіс. Түзілген сүт бездердің түтіктеріне келеді. Ауырсыну, ширығу, мазасыздану бұл үрдістің дамуына кедергі келтіруі мүмкін. Алдын алу келесідей түрде болуы тиіс:\r\n\r\n* Босаңсуды және денені дұрыс орналастыруды үйрену\r\n* Емізу кезінде алаңдайтын факторларды шектеу, нәзік уқалау және емшекке мұқият күтім жасау.  \r\n \r\nЖиі (тәулігіне 8 немесе одан көп рет) және әр емізгенде 15 минут бойы емізу сүт бездерінің қатаюының алдын алуы мүмкін.  \r\n\r\nСүт бездерінің қатаюының алдын алудың басқа тәсілдері:\r\n\r\n* Емшекті жиі емізу немесе сүтті арнайы сауғышпен сауып алу. Электр сүт сауғыштары жақсырақ жұмыс істейді.\r\n* контрастылық душ қабылдау (жылы және салқын сумен кезек) жағымсыз сезімдерді азайтуға көмектеседі.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Балаға сүттің жетіспеуі__\r\n\r\nБалаға сүттің қажеттілігі анасында сүттің түзілуіне пропорционал. Жиі емізу, жақсы демалу, дұрыс тамақтану және сұйықтықты жеткілікті тұтыну сүттің түзілуіне ықпал етеді.\r\n\r\nБаланың бойы мен салмағын өлшеу - оның сүтті жеткілікті тұтынуына көз жеткізудің жақсы тәсілі. Баланың  сүтті жеткілікті тұтынуы туралы дәрігерден сұраңыз.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Сүттің тығындалуы (емшекте сүттің іркілуі)__\r\n\r\nСүттың тығындалуы мүмкін (емшекте сүттің іркілуі). Бұл орын алуы мүмкін, егер бала нашар қоректенсе, анасы емізуді жіберіп алса (емшектен айыруда), немесе анасы тым тар емшекқап киетін болса.\r\n\r\nСүттің тығындалуының белгілері (емшекте сүттің іркілуі): ауырсыну, температураның артуы, емшектің белгілі бір тұсында қызару немесе емшек терісінің астында түйін болуын сезіну.\r\n\r\nТүтік ашылғанда емшек ұшында кішкентай ақ нүкте көрінеді. Ауыратын тұсты уқалау және абайлап басу тығындалуды жоюға көмектеседі.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Сүт безінің инфекциясы__\r\n\r\nЕмшектің инфекциясы (мастит) бұлшық етінде ауырсынуды, қызбаны, қызаруды, сүт безінің сезімталдығын туындатады, көбінесе, бір жағында. Бұл симптомдар пайда болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\nЕмшектің инфекциясы келесі аналарда жиі пайда болады:\r\n\r\n* күйзеліске және шаршауға ұшыраған аналар\r\n* емшек ұшы сызаттанған, сүт түтіктері бітелген немесе сүт бездері қатайған аналарда\r\n* емшек емізуді жіберіп алатын анада\r\n* тар емшекқап киетін аналарда.\r\n \r\nКөбінесе емдеуге кіретіндер:\r\n\r\n* инфекцияны емдеу үшін бактерияға қарсы препараттарды қолдану\r\n*  ауырсынған тұсқа ылғал спиртті компресстер қолдану\r\n* демалу\r\n* емізгенде ыңғайлы емшекқап қолдану.\r\n \r\nЗақымданған емшектен емізу тез жазылуына ықпал етеді. Ана сүті бала үшін қауіпсіз, емшекте инфекция болғанымен.\r\n\r\nБаланы қос емшекпен емізу маңызды. Бұл сүт безінің қатаюының алдын алады.\r\n\r\nҰсыныстар:\r\n\r\n* Егер емізу жайсызыдқ туындатса, сүтті қолмен немесе сауғышпен сауып алыңыз.\r\n* Алдымен сау емшекті емізіңіз, жағымсыз сезім өткенге дейін. Осы мәселемен күресу туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Кандидоз__\r\n\r\nКандидоз – кең таралған зеңдік инфекция, анадан балаға емізу кезінде беріледі. Зеңдер (Candida albicans) жылы, ылғал жерде мекендейді.\r\n\r\nБаланың ауыз қуысы және ананың емшек ұшы – зеңдер өсуі үшін оңтайлы жер. Кандидоз бактерияға қарсы препараттармен емдеу кезінде немесе одан кейін жиі пайда болады.\r\n\r\nАнада кандидоздың симптомдары – қою қызыл түсті, сезімтал емшек ұшы немесе емізу кезінде немесе одан кейінгі жағымсыз сезіну. Баланың ауыз қуысындағы ақ және қызарған тұстар – кандидоздың симптомдары.\r\n\r\nСондай-ақ, балада баздану, көңіл-күйінің өзгеруі, емшекті жиі сұрауы байқалуы мүмкін. Зеңге қарсы емдеу алу үшін дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Басқа аурулар__\r\n\r\nТемператураның артуы немесе басқа ауруға шалдыққан болсаңыз, дәрігерге көрініңіз. Көптеген аурулар кезінде емізе беруге болады, балаға зиянсыз. Сүтпен берілетін антиденелер балаға пайда әкеледі.','student_k',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(75,'','Аналық бездің кистасы','','','kz','s','',0,'',6816,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531462440,1562998440,1531463125,'Аналық бездің кистасы – аналық бездегі сұйықтық толған қалташа. Оның бірнеше түрі болады. Көптеген түрлері қатерсіз, олар овуляция кезінде пайда болады (аналық безден ұрық жасушасының шығуы). Олар - функционалдық кисталар аталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Аналық бездің кистасы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Әйелдердің жыныстық ағзалары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Аналық бездің функционалдық кистасының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Аналық бездің кистасы бар екендігін дәрігер қалай біледі?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ультра дыбыстық емдеу дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Өтуге болатын басқа тексеру түрлері бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Аналық бездің функционалдық кистасы қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Аналық бездің кистасын оперативтік емдеу қажет пе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Нақты қандай оперативтік емдеу түрі қажет?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Аналық бездің кистасы дегеніміз не?__\r\n\r\nАналық бездің кистасы – аналық бездегі сұйықтық толған қалташа. Оның бірнеше түрі болады. Көптеген түрлері қатерсіз, олар овуляция кезінде пайда болады (аналық безден ұрық жасушасының шығуы). Олар - функционалдық кисталар аталады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Әйелдердің жыныстық ағзалары__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"47\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nӘйелдің репродуктивтік ағзалары – жатыр, жатыр мойны, қосалқылар (аналық бездер және ұрық түтіктері) және қынап (іншек). Ол – ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  несеп қап пен тік ішектің арасында орналасқан.\r\nЖатырдың төменгі тарылған тұсында мойны орналасқан. Жатыр түтіктері - жатырдың екі жағында орналасқан өсінділері. Олар аналық бездермен аяқталады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Аналық бездің функционалдық кистасының симптомдары қандай?__\r\n\r\nКөбінесе, функционалдық кисталар ешқандай симптомдарсыз өтеді (білмеуіңіз де мүмкін), ал кейде іштің ауырсынуы, кебуі, етеккір айналымының бұзылысы, жүрек айнуы және құсу болуы мүмкін. Басқа симптомдарына тамақ ішкенде тез тойыну сезімі, және іш қатуы жатады.  \r\n\r\nЕгер менопауза орын алса және етеккір айналымы болмаса, функционалдық кисталар қалыптаспайды, бірақ, аналық бездің кистасының басқа түрлері болуы мүмкін. Аналық  бездің кистасының кез келген симптомы болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__ Аналық бездің кистасы бар екендігін дәрігер қалай біледі?__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"46\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nДәрігер көбінесе, кистаны медициналық тексеру кезінде сезуі мүмкін. Егер кистаға күмән болса, оны көрнекі түрде көру үшін дәрігер ультра дыбыстық зерттеу тағайындайды. Дәрігердің одан кейінгі әрекеті науқастың жасына, ультра дыбыстық зерттеудегі кистаның түріне, симптомдарға байланысты.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ультра дыбыстық зерттеу дегеніміз не?__\r\n\r\nУльтра  дыбыстық зерттеуде (УДЗ) ағзалардың бейнесін алу үшін дыбыс толқындары қолданылады. Бұл – аналық бездерді көрудің жақсы тәсілі. УДЗ іштің сыртынан немесе іншек (қынап) арқылы өткізуге болады. Екі тәсіл де ауырсыну бермейді. УДЗ 30 минутқа созылады. Бұл әдіс дәрігерге кистаның өлшемі мен сыртқы түрі туралы құнды ақпарат береді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Өтуге болатын басқа тексеру түрлері бар ма?__\r\n\r\nДәрігер қандағы CA-125 аталатын, ақуыз деңгейін анықтайды. Бұл талдау аналық  бездің кистасы бар әйелдерге кистаның қатерлігін анықтау үшін тағайындалады. CA-125 деңгейі < 35 болуы тиіс. Бірақ, бұл тексеру әйелде аналық бездің қатерлі ісігі бар екендігін нақты айқындамайды. Мысалы, аналық бездің қатерлі ісігі бар кейбір әйелдерде CA-125 деңгейі қалыпты болуы мүмкін. Бұл ақуыздың деңгейі қатерлі ісік болмаған әйелдерде де артуы мүмкін. Осы себепті, CA-125 деңгейін анықтауға қан талдауы тек аналық бездің қатерлі ісігінің симптомдары бар немесе аналық бездің қатерлі ісігінің қаупін арттыратын генетикалық мутациясы бар  әйелдерге ұсынылады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Аналық бездің функционалдық кистасы қалай емделеді?__\r\n\r\nФункционалдық  кисталар белгілі бір уақытта өздігінше өтеді. Әдетте, бұл үрдіс 1-3 айды алады.  Егер науқаста  функционалдық киста болса, оның өлшемінің азаюын көру үшін дәрігер 1-3 айдан кейін қайтадан тексеруді ұсынады. Егер науқаста функционалдық киста жиі болса, дәрігер овуляция үрдісін басу үшін ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдауды ұсынуы мүмкін. Овуляция болмаса, функционалдық кисталар да түзілмейді.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Аналық бездің кистасын оперативтік емдеу қажет пе?__\r\n\r\nАналық бездің кистасын емдеуде бірнеше факторлар ескеріледі, мысалы, науқастың жасы, етеккірдің болуы, кистаның өлшемі, оның сыртқы түрі және симптомдары.\r\n\r\nЕгер етеккір айналымы болса, аналық бездің функционалдық кистасының жеңіл симптомдары орын алса, операция жасаудың қажеті жоқ. Егер киста бірнеше етеккір айналымынан кейін өтпесе, ұлғаятын болса, УДЗ кезінде функционалдық кистаға ұқсамаса, дәрігер операцияны  тағайындауы мүмкін.\r\n\r\nБала өрбіту жасындағы әйелдерде аналық бездің кисталарының хирургиялық араласуды қажет ететін көптеген түрлері бар. Бұл жаста кисталар, көбінесе, қатерсіз.\r\n\r\nЕгер менопауза болса, және аналық бездің кистасы болса, дәрігер операцияны тағайындайды. Аналық бездің қатерлі ісігі – сирек ауру, бірақ, 50-70 жастағы әйелдерде үлкен қауіп төндіреді. Аурудың әйелдерде кешірек анықталған түріне қарағанда ерте анықталған кезінде болжамы жақсырақ.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Нақты қандай оперативтік емдеу түрі қажет?__\r\n\r\nЕгер киста шағын болса, (өріктей немесе одан кіші) және УДЗ кезінде қатерсіз болып көрінсе, дәрігер  лапароскопия өткізу туралы шешім қабылдауы мүмкін. Операцияның бұл түрі ұшында жарық көзі бар, лапороскоп аталатын аспап арқылы өткізіледі.\r\n\r\nЛапароскоп іш қуысына кіндіктен сәл жоғары немесе сәл төмен тұста жасалатын кішкентай тілік арқылы енгізіледі. Лапароскоп арқылы дәрігер ағзаларды көре алады. Киста көбінесе,  қасағаның түкті сызығының үстінде кішкентай тілік жасау арқылы алынады.\r\n\r\nЕгер киста лапароскоп арқылы іш қуысынан алу үшін тым үлкен болса, және күмәнді көрінсе, дәрігер лапаротомияны жасауы мүмкін. Бұл кезде кистаны немесе зақымданған аналық безді алып тастау үшін үлкен тілік жасалады. Жалпы наркоз жасалады, киста қатерлі ісіктің болуына тексеріледі. Егер бұл қатерлі ісік болса, дәрігер екі аналық безді, жатырды, сальник (шарбы) аталатын май тінін, кейбір лимфа түйіндерін алып тастауы мүмкін. Бұл жайында операцияға дейін дәрігермен кеңесуге маңызды. Дәрігер сондай-ақ, операцияның әр түрінің қауіптері туралы, науқастың ауруханада болу уақытын, күнделікті қалыпты тіршілікке оралу туралы айтып береді.   \r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* УДЗ жасау қажет пе?\r\n* Кистаның түрі қандай?\r\n* Функционалдық  киста болса, емделу қажет пе?\r\n* Аурудың барысының нашарлауы туралы қалай білуге болады?\r\n* Кистаның басқа түрі болса, оны емдеу нұсқалары қандай? Операция қажет пе?\r\n* Болашақта аналық бездің басқа кистасы пайда болу қаупі бар ма?\r\n* Менопауза. Аналық бездің қатерлі ісігінің даму қаупі бар ма?','student_k',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(79,'','Анемия','','','kz','s','',0,'',21668,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531474500,1563010500,1531475607,'Анемия – қанда оттегіні ағзаларға негізгі жеткізушілер - сау қызыл қан жасушаларының тапшылығы болғанда дамитын ауру. Егер қанның қызыл жасушаларында гемоглобиннің мөлшері төмендесе, организм  темірдің мөлшерін жеткіліксіз алады. Анемияның  симптомдары, мысалы, шаршау оттегінің организмге жеткіліксіз түсуінен пайда болады.','\'\'__Анемия__\'\' – қанда оттегіні ағзаларға негізгі жеткізушілер - сау қызыл қан жасушаларының тапшылығы болғанда дамитын ауру. Егер қанның қызыл жасушаларында гемоглобиннің мөлшері төмендесе, организм  темірдің мөлшерін жеткіліксіз алады. Анемияның  симптомдары, мысалы, шаршау оттегінің организмге жеткіліксіз түсуінен пайда болады.\r\n\r\nАнемия – қанның кең таралған дерті. Әйелдер және созылмалы ауруға шалдыққан адамдар осы дертке бейім келеді. Келесі факторларды есте ұстау қажет:\r\n\r\n·         Анемияның кейбір түрлері тұқым қуалайды, сәбилер туғаннан зардап шегуі мүмкін.\r\n\r\n·         Бала өрбіту жасындағы әйелдер анемияның темір тапшылықты аталатын түріне бейім, бұл етеккір кезінде қан жоғалтумен және жүктілік кезінде қан көлеміне қажеттіліктің артуына байланысты.\r\n\r\n·         Егде жастағы адамдар да анемияның даму қаупіне бейім, төмен калориялы емдәм және басқа аурулардың болуына байланысты.\r\n\r\nАнемияның түрі көп.  Олардың бәрінің себебі мен емдеу тәсілі бойынша айырмашылығы бар. Темір тапшылықты анемия - аса кең таралған түрі, темір құрамдас қоспалар мен емдәмді түзету арқылы жақсы емделеді. Анемияның кейбір түрі, мысалы, жүктілік кезіндегі – табиғи саналады. Алайда, анемияның кейбір түрлері адамның өмір бойы денсаулығына мәселелер әкелуі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Анемияның себебі неде?__\'\'\r\n\r\nАнемияның 400 астам түрі бар, оларды үш санатқа жіктеуге болады:\r\n\r\n·         Қан жоғалтудан болатын анемия. \r\n\r\n·         Қызыл қан жасушалар санының азаюынан немесе түзілу механизмінің бұзылуынан туындайтын анемия. \r\n\r\n·         Қызыл қан жасушаларының бұзылуынан болатын анемия.\r\n\r\n\'\'__Қан жоғалтудан болатын анемия.__\'\' Қызыл қан жасушалары ұзақ уақыт бойы баяу созылған, байқалмаған қан кетуі салдарынан жоғатылуы мүмкін. Мұндай созылмалы қан кетулер әдетте, асқазан ішек жолдарының дертінің нәтижесінде болады, мысалы,  ойық жаралар, геморрой, гастрит (асқазанның сілемей қабатының қабынуы) және қатерлі ісік. Созылмалы қан кетулер сондай-ақ, стероидты емес қабынуға қарсы дәрілік препараттарды (НПВП) қолданудан болуы мүмкін, мысалы, аспиринді. Етеккір және босану әйелдерде қанды едәуір жоғалтуға апарады, әсіресе, етеккірдің мол болуында және көп ұрықты жүктілікте.\r\n\r\n\'\'__Қызыл қан жасушалар санының азаюынан немесе түзілу механизмінің бұзылуынан туындайтын анемия.__\'\' Орақ тәрізді жасушалы анемияда қызыл қан жасушалары орақ тәрізді пішінді болады, (осыдан атауы, ”орақ тәрізді жасушалы”) генетикалық ауқау салдарынан. Олар тез жарылып-жойылады, сондықтан, оттегі ағзаларға жеткізілмейді, бұл анемияға апарады. Орақ тәрізді қызыл қан жасушалары ұсақ қантамырларында тіреліп қалуы да мүмкін, бұл ауырсынуды туындатады.\r\n\r\n\'\'__Түзілетін қызыл қан жасушалар санының азаюынан туындайтын анемия.__\'\' Темір тапшылықты анемия организмдегі органикалық емес темірдің жетіспеуі салдарынан дамиды. сүйек кемігі (сүйектің орталық бөілігі) оттегіні ағзаларға тасымалдайтын қызыл қан жасушаларының құрамбөлігі – гемоглобинді өндіру үшін қажет. Темірдің мөлшері сәйкес болмағанда, организм қызыл қан жасушалары үшін гемоглобинді жеткілікті мөлшерде өндіре алмайды. Нәтижесі - темір тапшылықты анемия. \r\nтемірге жұтаң емдәм темір тапшылықты анемияның себебі болады, әсіресе, сәбилерде, балаларда, жасөспірімдер мен өсімдік тектес емдәм ұстанатындарда. Жүктілік және бала емізу кезеңіндегі метаболизм қажеттілігі, етеккір де әйел организміндегі темірдің қорын тауысады. Жиі қан тапсыру, ауыр дене жүктемесі организмдегі темірдің қорын тауысуы мүмкін. Кейбір адамдар тағаммен темірдің мөлшерін жеткілікті тұтынады, алайда, асқазан-ішек жолдарындағы дерттік өзгерістердің салдарынан ол сіңірілмейді, мысалы,  Крон ауруы, немесе асқазанның , аш ішектің бөлігі хиургиялық түрде жойылған болса. Кейбір препараттар, тамақ пен кофеин құрамдас сусын да темірдің сіңу үрдісіне әсер етуі мүмкін.\r\n\r\n \'\'__B-12 дәрумені  және фолий қышқылының жетіспеуінен болатын анемия  (мегалобластық анемия) __\'\'– анемияның бір түрі, себебі, организмдегі В12 дәруменінің тапшылығы. Қызыл қан жасушаларын түзу үшін организмге В12 дәрумені және фолий қышқылы қажет, егер олардың бірі немесе екеуі де организмде жетіспейтін болса, мегалобластық анемия дамиды.\r\n\r\nКейде организмде В12 дәрумені тағамнан сорылмайды, бұл   пернициоздық анемия аталатын жағдайға апарады. В12 дәруменінің жеткіліксіз сіңуі Крон ауруының, ішектің паразитарлық инфекциясының, асқазан мен ішектің бөлігінің хирургиялық жойылуының,   АИТВ(ВИЧ) - инфекцияның салдары болуы мүмкін.  Етті аз жейтін немесе мүлде жемейтін, қатаң өсімдік тектес емдәмді ұстанатындар тамақпен В12 дәруменін жеткілікті мөлшерде алмайды.\r\n\r\nФолий қышқылының тапшылығы құрамында фолий қышқылының мөлшері аз тағамды тұтыну салдарынан дамиды, мысалы, фолий қышқылының мөлшері аз көкөністерді немесе олардың термиялық өңделуі салдарынан. Белгілі бір препараттарды қабылдау кезінде немесе алкогольді шамадан артық тұтынуда, организмге фолий қышқылының қосымша мөлшері қажет болса (мысалы, жүктілік кезінде) тапшылық дамуы мүмкін. Екі ішек ауруы - тропикалық афталар мен  глютенге сезімталдық энтеропатия (целиакия) –\r\nорганизмде В12 дәруменінің және фолий қышқылының тапшылығына апаруы мүмкін. Жүктіліктің ерте кезінде организмде фолий қышқылының жеткілікті мөлшері ұрықта жүйке түтігінің омыртқаның жырығы секілді ақауының дамуының алдын алады.\r\n\r\n\'\'__Сүйек кемігінің қызметіне және діңгекті жасушаларға байланысты пайда болатын анемия.__\'\' Кейде организм сүйек кемігіндегі «діңгекті жасушалар» аталатын қарапайым жасушаларға (олар кейіннен қызыл жасушаларға дамиды) байланысты  қызыл қан жаушаларының жеткілікті мөлшерін өндіре алмайды. Бұл қажетті жасушалардың мөлшері оларда ақау пайда болса немесе метастаздық қатерлі ісік жасушаларымен алмасуынан азаюы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Aпластикалық анемия__ \'\'– діңгкекті жасушалар санының едәуір азаюында немесе олардың болмауында пайда болатын күрделі ауру. Апластикалық анемия тұқым қуалауы мүмкін, себепсіз немесе сүйек кемігінің дәрілік препараттармен, радиациямен, химиотерапиямен немесе инфекциямен зақымдануынан дамуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Талассемия__\'\' – анемияның тұқым қуалайтын түрі, бұл кезде қан жасушаларының дұрыс қалыптасуы және өсуі мүмкін болмайды. Талассемия – Жерорта теңізінің, Африканың, Орта және Оңтүстік Азияның өңірлерінен шыққан адамдарға тән келетін, тұқым қуалайтын дерттік жағдай. Бұл жағдайдың ауырлығы орташадан өмірге қатерліге дейін болуы мүмкін; аса ауыр түрі – Кули анемиясы аталады. Қорғасын сүйектің кемігіне уытты, онымен жанасу анемияның дамуына апаруы мүмкін.  Қорғасынмен улану ересектерде жұмыста және балаларда, болған чипсілерді жегенде орын алуы мүмкін. Керамикалық ыдыстардың әйнекейі дұрыс болмауы да тамақты қорғасынмен улауы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Басқа дерттік жағдайларға қосарланатын анемия.__ \'\'Бүйрек ауруы дамыса және гипотиреоидизмде организм қанның қызыл жасушаларының түзілу үрдісіне қажетті сәйкес гормондарды өндірмейді. Басқа созылмалы аурулар – аутоиммундық бұзылыстар, мысалы, қызылжегі немесе ревматоидты артрит, қатерлі ісік немесе инфекциялар да түзілетін қанның қызыл жасушаларының санын азайтуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Қанның  қызыл жасушаларының мезгілінен бұрын бұзылуынан туындайтын анемия.__\'\' Қанның  қызыл жасушалары сынғыш және айналым жүйесіндегі әдеттегі жүктемелерге шыдай алмаса, олар мезгілінен бұрын бұзылуы мүмкін, бұл гемолитикалық анемияны туындатады. Гемолитикалық анемия адамда туа бітуі немесе кейін дамуы мүмкін. Бірқатар дерттік жағдайлар, мысалы, орақ тәрізді жасушалы анемия, қанның қызыл жасушаларының осы ақауларына апаруы мүмкін. Түзілетін жасушалардың санын азайтатын тұқым қуалайтын кейбір аурулар, мысалы, талассемия да сынғыш жасушалардың түзілуіне ықпал етеді.\r\n\r\nГемолитикалық анемия кенеттен немесе инфекциялар, дәрілік препараттар, жыланның немесе бүйеннің уыты, немесе тағамның белгілі бір түрлері секілді күйзелісті факторлардан дамуы мүмкін.   бауыр мен бүйрек ауруларының дамыған түрінде де қанның қызыл жасушаларының тіршілігі қысқаруы мүмкін.\r\n\r\n иммундық жүйе кейде қызыл жасушаларды бөгде ретінде қабылдап, қате шабуылға алады, бұл анемияға апарады. Жүкті әйелдің иммундық жүйесі ұрық қанының қызыл жасушаларына қатысты теріс ықпалды болса, балада анемияның телімді түрі – сәбилердің гемолитикалық ауруы дамиды.\r\n\r\nТамырларды алмастыру, жүрек клапандарын протездеу, жаңа ісіктер, ауыр дәрежелі күйіктер, химиялық заттектердің әсері, ауыр дәрежелі гипертензия, қан ұюының бұзылысы қанның қалыпты қызыл жасушаларының зақымдануына апаруы және оларды жеңіл бұзылатын етуі мүмкін. Сирек жағдайларда ұлғайған көк бауыр қанның қызыл жасушаларының тежеуі мүмкін және олар айналым ағымына түскенге дейін бұзуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары қандай?__\'\'\r\n\r\nАнемияның симптомдары оның түріне, себебіне және денсаулықтың жағдайына байланысты әр түрлі. Анемия басқа дерттік жағдайлармен байланысты болуы мүмкін, мысалы, қан кетуі, ойық жаралар, етеккір мәселесі, немесе қатерлі ісік – алдымен осы ауруларға тән симптомдар байқалады. \r\n\r\nОрганизмнің анемияның симптомдарын ерте сатысында  жоятын ерекше қабілеті бар. Егер анемияның ауырлығы орта дәрежелі болса, немесе ұзақ уақыт бойы дамыса, оның симптомдарын байқамауыңыз мүмкін.\r\n\r\nАнемияның көптеген түрлеріне жалпы тән болатындар:\r\n\r\n·         Тез шаршау және жұмыс қабілетін жоғалту. \r\n\r\n·         Жүректің әдеттегі емес жиі соғуы, әсіресе, дене жүктемесінде. \r\n\r\n·         Тыныс алудың қысқаруы және бас ауыруы, әсіресе, дене жүктемесінде. \r\n\r\n·         Зейінді шоғырландыру мәселелері \r\n\r\n·         Бас айналуы \r\n\r\n·         Терінің солғындығы \r\n\r\n·         Аяқтың құрысуы \r\n\r\n·         Ұйқысыздық.\r\n\r\nӘрі қарай анемияның белгілі бір түрлеріне тән  \'\'__симптомдар__\'\' келтіріледі:\r\n\r\nТемір тапшылығынан болған анемия:\r\n\r\n·         Қағазды, мұзды немесе топырақты жегісі келу (тәбеттің өзгерісі аталатын жағдай). \r\n\r\n·         Тырнақтың жоғары қарай қисаюы - коилонихиаз. \r\n\r\n·         Ауыз сілемей қабатының ауырсынатын сезімталдығы, ауыз шетінде сызат пайда болуымен.\r\n\r\n \'\'B-12 дәруменінің  тапшылығынан туындайтын анемия:\'\'\r\n\r\n·         Алақан мен табандағы «шымшу», «ине» қадалу сезімі. \r\n\r\n·         Дәм сезімін жоғалту. \r\n\r\n·         Жүрістің бұзылуы. \r\n\r\n·         Қол-аяқтың қозғалысының икемсіздігі. \r\n\r\n·         Естің қалыпты болмауы. \r\n\r\n·         Елестеу, сандырақ және естен ауысу.\r\n\r\n\'\'Қорғасынмен созылмалы уланудан туындайтын анемия:\'\'\r\n\r\n·         Қызыл иекте болатын қошқыл көк жолақ, қорғаныс сызығы аталады. \r\n\r\n·         Іштің ауырсынуы\r\n\r\n·         іш қатуы\r\n\r\n·         құсу\r\n\r\n\'\'қанның қызыл жасушаларынының созылмалы бұзылуынан туындайтын анемия:\'\'\r\n\r\n·         Сары ауру (тері мен көздің сарғаюы) \r\n\r\n·         Несептің қоңыр немесе қызыл болуы \r\n\r\n·         Аяқтағы жаралар \r\n\r\n·         Сәби шақта әлсіз даму \r\n\r\n·         Өт – тас ауруының симптомдары \r\n\r\n\'\'Орақ тәрізді жасушалы анемия:\'\'\r\n\r\n·         Шаршау  \r\n\r\n·         Жұқпаға аса бейімділік \r\n\r\n·         Балалық шақтағы өсудің және дамудың баяулығы \r\n\r\n·         Күшті ауырсынулар, әсіресе, буында, іште, қол-аяқта.\r\n\r\n\'\'қанның қызыл жасушаларынының кенеттен бұзылуынан туындайтын анемия:\'\'\r\n\r\n·         Іштің ауырсынуы \r\n\r\n·         Несептің қоңыр немесе қызыл болуы \r\n\r\n·         Сары ауру (терінің сарғаюы) \r\n\r\n·         Тері астындағы шағын қанталаулар. \r\n\r\n·         Ұстамалар  \r\n\r\n·         бүйрек жеткіліксіздігінің симптомдары .\r\n\r\n__\'\'Дәрігерге көрініңіз, егер: \'\'__\r\n\r\n·         Балаңызда немесе өзіңізде ұдайы шаршау сезімі болса, тыныс алу бұзылса, жүрек соғуы жиілесе, тері солғын тартса, немесе анемияның басқа симптомдары байқалса. \r\n\r\n·         Балаңыз немесе өзіңіз аз тамақтанатын болсаңыз, немесе организмге дәрумендер мен минералдар жеткіліксіз түсетін болспа. \r\n\r\n·         Етеккір ауыр өтетін болса, немесе ойық жараның, гастриттің, геморройдың немесе коло-ректалдық қатерлі ісіктің симптомдары пайда болса. \r\n\r\n·         Сіз қоршаған ортада бар қорғасынмен уланудан қауіптенесіз. \r\n\r\n·         Отбасында тұқым қуалайтын анемия бар, және бала көтеруді жоспарлау алдында генетикалық кеңес алғыңыз келеді. \r\n\r\n·         Сіз жүктілікті болуды қарастыратын әйел болсаңыз, дәрігер тағамдық қоспаларды қабылдауды ұсынады, тіпті ұрықтануға дейін, әсіресе, фолий қышқылының туындыларын.   Бұл қоспалар ана мен балаға пайдалы.\r\n\r\n\'\'__Бар екендігін қалай білуге болады?__\'\'\r\n\r\nанемия  диагнозын  қою үшін дәрігер сырқатнаманы, денеңізді қарайды, зертханалық талдау өткізеді. Симптомдарыңыз, отбасындағы сырқатнама, емдәм, қабылдайтын препараттар, алкоголь қабылдау және этникалық тегіңіз туралы  туралы толық жауап беру арқылы сіз дәрігерге көмектесе аласыз. Дәрігеріңіз  анемияның симптомдары болуын және оның себебін нұсқайтын басқа дене көрсеткіштерін анықтайды.\r\n\r\nҚан талдауы диагнозды растауымен қатар себебін де анықтауға көмектеседі. Негізгі талдаулардың бірі – жіктелген қан талдауы, оның барысында қанның қызыл жасушаларының саны, өлшемі, көлемі және олардағы гемоглобин мөлшері анықталады.\r\n\r\nЕгер аурудың басында темірдің тапшылығы анықталса, дәрігер қандағы темір деңгейін және организмдегі темірдің жалпы қорының үздік көрсеткіші - қан плазмасындағы ферритиннің деңгейін анықтайды. Дәрігер сонымен қатар, қандағы В12 дәруменінің және фолий қышқылының деңгейін өлшейді. Тек сирек жағдайда дәрігер анемияның себебін анықтау үшін сүйек кемігінің үлгісін алады.\r\n\r\nҚанның арнайы талдаулары сирек кездесетін анемияның түрлерін анықтайды, мысалы, қанның қызыл жасушаларына иммундық шабуыл, қанның қызыл жасушаларының сынғыштығы немесе ферменттердің, гемоглобиннің және ұю жүйесінің ақаулары.  \r\n\r\nДәрігер гемолитикалық анемияға күмәнданса, талдаулар қанның қызыл жасушаларының ыдырау өнімдерінің қан мен несепте болуын көрсетеді. \r\n \r\n\r\n\'\'__Емдеу әдістері қандай?__\'\'\r\n\r\nДәрігер анемияны емдеп жазуы үшін оның себебін анықтауы тиіс. Анемияның бір түрін емдеу басқа түрі үшін орынсыз немесе қауіпті болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Қанды жоғалтудан туындаған анемия.__\'\' Кенеттен қанның үлкен көлемін жоғалтуда сізге сұйықтық, қан құюмен, оттегі берумен көмектеседі, және қанның жаңа қызыл жасушаларын құру үшін темір препараттарын беру қажет болуы мүмкін. Қанды созылмалы жоғалту алдымен, қан кету көзін анықтаумен, оны тоқтатумен емделеді,  қажет болса, темір тапшылықты анемияға емдеу тағайындалады.\r\n\r\n\'\'__Қанның қызыл жасушаларының түзілуінің төмендеуіне байланысты туындайтын анемия.__\'\' Темір тапшылықты анемияда дәрігер құрамында темірі организмге жеңіл сіңетін темірлі түрде болатын тағамдық қоспаларды ұсынады. Белгілі бір уақыт ішінде босатылатын темірі бар қоспалар көпшілік үшін жақсы таңдау емес, себебі, темір ас қорыту жолдарының көбінесе жоғарғы бөлігінде сіңеді.\r\n\r\n\'\'__Сақтандыру:__\'\' темірі бар қоспаларды қолдану алдында әрдайым дәрігермен кеңесу қажет. Темірдің организмдегі артықшылығы зиянды болуы мүмкін. Темір препараттарының артық мөлшерін тұтыну симптомдары - шаршау, құсу, диарея, бас ауыруы, ашушаңдық және қосарланатын нашар сезіну.\r\n\r\n\'\'__Сақтандыру:__\'\' темірі бар қоспалар,  басқа да қоспалар мен дәрілер секілді – балалардың қолы жетпейтін жерде сақталуы тиіс. темірі бар препараттармен улану – кішкентай балалардағы уланудың жиі себебі. Кейбір  таблеткаларды қолдану бірнеше сағат ішінде өлім-жітімге апаруы мүмкін. Балалардағы улану симптомдары – бас айналуы, естің қалыпты болмауы, жүрек айнуы, құсу, іш өтуі. Шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n\'\'__Жанама әсері:__\'\' темірі бар қоспаларды бір жылға дейін қабылдауыңыз мүмкін. Бұл қоспаларды тамақпен бірге қабылдау жиі кездесетін жанама әсерлерінің алдын алуға көмектеседі: жүрек айнуы, диарея, іш қатуы және асқазандағы ауырсыну. Дәрігерге хабарлаңыз, егер жанама әсерлері ұзақ уақыт бойы сақталса. Құрамы бойынша әр түрлі препараттар болады.\r\n\r\nТемір препараттары басқа да қабылдайтын дәрілермен әрекеттесуі мүмкін, сондықтан, басқа ауру бойынша қабылдайтын дәрі туралы дәрігерге міндетті түрде айту қажет. Кальций препараттары темірдің сіңуіне кедергі келтіреді, сондықтан оларды әр түрлі уақытта қабылдау қажет.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер емдәм құрамындағы темірдің мөлшерін арттыруды ұсынуы мүмкін. Темірдің жақсы көздері – қызыл ет, бұршақ тұқымдастар, жұмыртқаның сарысы, өңделмеген дәнді дақыл өнімдері, жаңғақтар, теңіз өнімдері.\r\n\r\nДәрігер емдеу барысында қанның қызыл жасушаларының көрсеткіштерін бақылайды: гематокрит, гемоглобин, ферритин деңгейлерін. Егер темір құрамдас қоспаларды қолданудан жағдай жақсармаса, анемияны туындатқан басқа себепті іздеу қажет. Сирек жағдайда дәрігер темір препараттарының инъекциясын немесе темір препараттарын көктамыр арқылы енгізуді тағайындайды. Сирек жағдайда темір тапшылықты анемия өмірге қауіп төндіретін болса, қан құю қажет болады.\r\n\r\n\'\'__В12 дәруменінің және фолий қышқылының тапшылығынан туындаған анемия. __\'\'Егер организмде В12 дәрумені жетіспесе, дәрігер B-12  дәруменінің инъекциясын тағайындайды, сонымен қатар, В12 дәрумені бар қоспалардың үлкен мөлшерін немесе В12 дәрумені бар мұрынға арналған спрейді ұсынуы мүмкін.  Организмде В12 дәруменінің қажетті мөлшері болғанда тапшылықтың көптеген симптомдары азаюы ықтимал.\r\n\r\nВ12 дәруменінің тапшылығы болатын адамдардың көпшілігі В12 дәруменін ұдайы сіңіре алмауы мүмкін, оларға әр ай сайын немесе әр үш ай сайын инъекциялар, немесе күнделікті таблеткалар қабылдау қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер емдәм құрамындағы В12 дәруменінің мөлшерін арттыруды ұсынуы мүмкін. В12 дәруменінің жақсы көзі: ет, бауыр, бүйрек; балық, устрицалар, моллюскілер; сүт, сыр, жұмыртқа.\r\n\r\nФолий  қышқылының тапшылығында дәрігер ол құрамдас қоспаларды тағайындайды және емдәм құрамында фолий қышқылының мөлшерін арттыруды ұсынады. Фолий қышқылының жақсы көздері: жасыл жапырақты балғын жемістер мен көкөністер, айқас гүлділер тұқымының көкөністері (гүлді қырыққабат, брокколи, брюссель қырыққабаты), бауыр, бүйрек, сүт өнімдері, өңделмеген дәнді дақыл өнімдері. Көкөністерді шикі күйінде немесе сәл ғана қыздырып тұтынған жөн.\r\n\r\n\'\'__Сүйек кемігі қызметінің бұзылуынан және діңгекті жасушаларда мәселелер болуына байланысты пайда болатын анемия. __\'\'\r\n\r\nСүйек кемігінің немесе діңгекті жасушалардың қызметінің бұзылысынан болатын анемия тұрақты сипатты келеді және күрделірек емделеді. Тұқым қуалайтын анемияны, мысалы, талассемияны, емдеу әдістері көп және нақты жағдайға және аурудың симптомдарына байланысты. Бірқатар жағдайларда емдеу мүлде қажет болмайды, ал басқа жағдайларда көп реттік құйылымдар және басқа шұғыл күрделі шаралар қажет болады.   апластикалық   анемия кейде кенеттен жазылу сатысына көшуі мүмкіндігіне қарамастан, бұл ауруға шалдыққандар сүйек кемігін алмастыруға мұқтаж.\r\n\r\nҚорғасынмен улануды емдеу қорғасынмен жанасуды жоюға және организмнен қорғасынды байланыстырып, шығаратын препараттарды тағайындауға негізделеді. Анемия созылмалы ауру нәтижесінде дамыған адамдарға анемияны жеңілдетудің жақсы тәсілі – оны туындатқан ауруды емдеу. Қанның қызыл жасушаларының түзілуін ынталандыратын гормон – Эпоген инъекциялары тиімді болуы мүмкін. Бүйрек жеткіліксіздігінен болған анемияда сәйкес диализ,  Эпогенді қабылдау, сондай-ақ, бүйрек алмастыру қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Қанның  қызыл жасушаларының бұзылуының күшеюінен болатын анемия. __\'\' Гемолитикалық  анемияны емдеу оның себебіне байланысты тағайындалады. Орташа гемолитикалық анемияда емдеу қажет болмауы да мүмкін. Қоршаған ортадағы тітіркендіргіш факторды – химиялық заттекті анықтау мүмкін болса – осы заттекпен жанасуды дереу тоқтату қажет. Гемолитикалық  анемиясы бар адамдарға жүректің зақымданған клапандарын алмастыру, ісікті алып тастау немесе дертті өзгерген қантамырларын түзету үшін хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, қолдайтын емдеу тағайындалады, мысалы, сұйықтықты көктамыр арқылы енгізу және ауырсынуды басу. Бірқатар жағдайда қан құю қажет болуы мүмкін. Стероидтық препараттар  организмнің өзіндік қанның қызыл жасушаларына иммундық серпінін кідіртуі мүмкін. Белгілі бір зиянды факторларды  плазмаферездің көмегімен қаннан жоюға болады.  \r\n\r\nГемолитикалық  анемия емдеуге қарамастан сақталатын болса, дәрігер соңғы шара ретінде-  спленэктомияны  –көк бауырды хирургиялық жолмен алып тастауды ұсынады. Көптеген адамдар көк бауырсыз да қалыпты өмір сүреді.\r\n\r\nӨт қабын алып тастау қажет болуы мүмкін, егер анемия бұрыннан орын алса және өт тас ауруының симптомдары болса. Гемолитикалық  анемия бүйректі зақымдаса, диализді өткізу қажет болуы мүмкін. Аса сирек жағдайда сүйек кемігін алмастыру - Гемолитикалық  анемияны емдеудің барысында жалғыз жарамды шешім болуы мүмкін.\r\n\r\nОрақ тәрізді  жасушалы анемияны емдеу болмауына қарамастан, дәрілік препараттар ауырсынуды азайтуы мүмкін. Гидроксиуреа аталатын препарат гемоглобиннің баламалы, ауруға шалдықпаған  түрінің түзілуін ынталандырады.\r\n\r\n\'\'__Қалай алдын алуға болады?__\'\' \r\n\r\nТемір тапшылықты анемияның алдын алу үшін тағамды дұрыс үйлесімді емдәм бойынша тұтыну қажет, оған темірдің көздері, В12 дәрумені мен фолий қышқылы енуі тиіс.\r\n\r\n·         Егер вегетариандық емдәмді тұтынатын болсаңыз, тағамтану бойынша маманмен немесе дәрігермен қажетті қоспалар мен емдәмді талқылаңыз. \r\n\r\n·         тағамтану бойынша маманнан немесе дәрігерден С дәруменін тұтыну қажеттілігін сұраңыз. C дәрумені асқазанның қышқылын күшейтеді және емдәмнің өнімдерінен темірдің сіңуін жақсартуы мүмкін. \r\n\r\n·         Кофеин мен шәйді тұтынуды азайту қажет. Бұл заттектер темірдің сіңуін басуы мүмкін. Темірдің басқа да тежеушілері EDTA сақтауыштары, талшықтар, кальцийдің үлкен мөлшері, кейбір көкөністерде болатын фитаттар. \r\n\r\n·         Темірмен байытылған жармалар мен нанды таңдаңыз. \r\n\r\n·         Қауіпсіздік бойынша нұсқаулықты қадағалаңыз, егер жұмысыңыз қорғасыны бар материалдармен жанасуға қатысты болса, мысалы, гальваникалық элементтер (батарейкалар), мұнай немесе бояулар. \r\n\r\n·         Дәрігерден немесе жергілікті денсаулық сақтау органдарынан тамақ немесе сусын әзірлейтін керамикалық ыдыста қорғасынның мөлшері болуын анықтайтын тестілерді сұрастырыңыз.','student_k',35,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(80,'','Анкилозды спондилит','','','kz','s','',0,'',1282,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531475580,1563011580,1531475900,'Анкилозды (қозғалтпайтын) спондилит (Бехтерев ауруы) – омыртқа артритінің бір түрі. Бұл ауру кезінде омыртқалар арасында орналасқан омыртқа аралық дискілердің және омыртқа мен жамбастың арасындағы буындардың қабынуы пайда болады.   Анкилозды спондилит -  иммундық ауру. Ол көбінесе, ерлерде жиі кездеседі және ауыр түрде өтеді. Кейде ауру бір отбасының мүшелерінде қайталануға бейім келеді. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n Анкилозды (қозғалтпайтын) спондилит (Бехтерев ауруы) – омыртқа артритінің бір түрі. Бұл ауру кезінде омыртқалар арасында орналасқан омыртқа аралық дискілердің және омыртқа мен жамбастың арасындағы буындардың қабынуы пайда болады.   Анкилозды спондилит -  иммундық ауру. Ол көбінесе, ерлерде жиі кездеседі және ауыр түрде өтеді. Кейде ауру бір отбасының мүшелерінде қайталануға бейім келеді. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"49\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЕрте симптомдарына арқаның ауырсынуы және ширығу сезімі жатады. Бұл мәселелер көбінесе, жасөспірімдік кезеңнің соңында немесе ересектік кезеңнің басында басталады. Анкилозды спондилит кезінде омыртқалардың буындық беттері біртіндеп өзара біріге бастайды, осылайша омыртқаның қозғалуы шектеледі. Симптомдар нашарлауы, жақсаруы немесе білінбеуі де мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАуру емделмейді, бірақ, ауырсынуды жеңілдететін, қабынуды немесе басқа симптомдарды азайтатын  дәрілік препараттар бар. Сондай-ақ, дене жаттығулары көмектеседі.\r\n\r\nСондай-ақ, мойын артритін (спондилезді) қараңыз. ','student_k',48,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(81,'','Аноректалдық қатерлі ісік','','','kz','s','',0,'',1014,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531476180,1563012180,1531476436,'Аноректалдық қатерлі ісік – қатерлі ісіктердің сирек түрі. Айналшық (анус) – ас қорытy жолдарының төменгі ұшындағы саңылау, ол арқылы организмнен нәжіс сыртқа шығарылады. Ол тік ішектің ұшында  терінің сыртқы қабатымен қалыптасқан. Аноректалдық қатерлі ісік – айналшықтың тіндерінде қатерлі ісік жасушалары пайда болатын ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n Аноректалдық қатерлі ісік – қатерлі ісіктердің сирек түрі. Айналшық (анус) – ас қорыту жолдарының төменгі ұшындағы саңылау, ол арқылы организмнен нәжіс сыртқа шығарылады. Ол тік ішектің ұшында  терінің сыртқы қабатымен қалыптасқан. Аноректалдық қатерлі ісік – айналшықтың тіндерінде қатерлі ісік жасушалары пайда болатын ауру.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"50\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдарына айналшық саңылауы аумағындағы қан кетуі, ауырсыну немесе ісінулердің пайда болуы жатады. Айналшықтың қышуы және бөлінділер де анаоректалдық қатерлі ісіктің симптомдары болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу әдістеріне сәулемен емдеу, химиялық емдеу және хирургиялық араласу жатады. Емдеу әдісі ісіктің таралуына, түріне, өлшеміне және орналасуына байланысты анықталады.','admin',50,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(82,'','Антидепрессанттар','','','kz','s','',0,'',1320,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531476480,1563012480,1531476666,'Антидепрессанттар – депрессияны емдеуге арналған препараттар. Сізге оларды емдеуші дәрігеріңіз тағайындайды. Бұл препараттардың әрекет ету механизмі - мида өндірілетін белгілі бір химиялық заттектердің балансын қалпына келтіру. Олар бірнеше аптадан кейін тиімді әрекет ете бастайды. Антидепрессанттардың бірнеше түрі бар. Сізге жарамды түрін тапқанға дейін емдеуші-дәрігеріңіз олардың бірнеше нұсқасын тағайындауы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Жанама әсерлері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Препараттарды қабылдауды тоқтату__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАнтидепрессанттар – депрессияны емдеуге арналған препараттар. Сізге оларды емдеуші дәрігеріңіз тағайындайды. Бұл препараттардың әрекет ету механизмі - мида өндірілетін белгілі бір химиялық заттектердің балансын қалпына келтіру. Олар бірнеше аптадан кейін тиімді әрекет ете бастайды. Антидепрессанттардың бірнеше түрі бар. Сізге жарамды түрін тапқанға дейін емдеуші-дәрігеріңіз олардың бірнеше нұсқасын тағайындауы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Жанама әсерлері__\r\n\r\nАнтидепрессанттарды қабылдауда аздаған жанама әсерлері пайа болуы мүмкін, олар, әдетте, тез өтеді. Оларға жататындар: бас ауыруы, жүрек айнуы, ұйқы мәселелері, мазасыздану және жыныстық тұрғыдан мәселелер. Қандай да бір жанама әсерлер пайда болса, дәрігерге хабарлаңыз. Сондай-ақ, қабылдап жүрген басқа дәрілер, дәрумендер немесе қоспалар туралы емдеуші-дәрігеріңізге айтуыңыз қажет.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Препараттарды қабылдауды тоқтату__\r\n\r\nӨзін сезіну жақсарғаннан кейін де антидепрессанттарды қабылдау маңызды. Дәрігермен кеңеспей тұрып препараттарды қабылдауды тоқтатпаңыз. Антидепрессанттарды  қабылдауды біртіндеп тоқтату қажет.','student_k',197,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(83,'','Аритмия','','','kz','s','',0,'',6432,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531476660,1563012660,1531477525,'Аритмия дегеніміз – жүрек ырғағының бұзылуы  немесе жүрек соғуы жиілігінің (пульстің) бұзылуы. Жүрек тым тез (тахикардия), тым баяу (брадикардия) немесе ұдайы емес соғуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\nАритмия дегеніміз – жүрек ырғағының бұзылуы  немесе жүрек соғуы жиілігінің (пульстің) бұзылуы. Жүрек тым тез (тахикардия), тым баяу (брадикардия) немесе ұдайы емес соғуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"51\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚалыпты жағдайда жүрек өкпеге және дененің басқа бөліктеріне қан келуіне ықпал ететін насос тәрізді жұмыс істейді.\r\n\r\nБұл механизмді іске қосу үшін жүректе оның дұрыс ырғақпен жиырылуы үшін жауапты өткізуші жүйе бар.\r\n\r\n·         Жүрекке жиырылу қажеттігіне белгі беретін электр импульсі синоатриалдық түйінде туындайды (синустық түйін немесе СА түйіні). Ол жүректің табиғи кардио-ынталандырғышы.\r\n\r\n·         Импульс синустық түйіннен шығады және көптеген өткізуші жолдардың бойымен жүрекке тарайды.\r\n\r\n·         Түрлі нерв импульстерінің әсер етуімен жүрек баяу немесе тезірек жиырылады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"52\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nАритмия жүректің өткізу жүйесінде мәселелер болса, пайда болады.\r\n\r\n·         Ақаулы (қосымша) сигналдар болуы мүмкін.\r\n\r\n·         Электр  импульстері бәсеңдеуі немесе тежелуі мүмкін.\r\n\r\n·         Электр  импульстері жүректің жаңа немесе түрлі өткізуші жолдары бойымен таралуы мүмкін.\r\n\r\nЖүрек ырғағының бұзылуының жиі себептері:\r\n\r\n·         Организмдегі калий мен басқа заттектердің ақаулы деңгейі\r\n\r\n·         Бұрын  жүрек талмасыhttps://cdncache1-a.akamaihd.net/items/it/img/arrow-10x10.pngнемесе жүрек бұлшық етінің зақымдануы  \r\n\r\n·         Жүректің туа біткен аурулары\r\n\r\n·         Жүрек жеткіліксіздігі және жүректің ұлғаюы\r\n\r\n·         Қалқанша бездің гиперфункциясы.\r\n\r\nАритмия кейбір заттектер мен дәрілік препараттарды қабылдаудан туындауы мүмкін, мысалы:\r\n\r\n·         Алкоголь, кофеин немесе басқа ынталандырғыштар\r\n\r\n·         Артериалдық қысымның деңгейін бақылауға арналған дәрілік препараттар\r\n\r\n·         Темекі шегу (никотин)\r\n\r\n·         Жүйке жүйесінің белсенділігін басатын препараттар\r\n\r\n·         Депрессияны немесе психозды бақылауға арналған дәрілік препараттар.\r\n\r\nКейде аритмияның бір түрін емдеуде қолданылатын препараттар аритмияның басқа түрін туындатуы мүмкін.\r\n\r\nЖүрек ырғағының жиі кездесетін бұзылыстары:\r\n\r\n·         Жүрекшелердің фибрилляциясы және дірілдеуі\r\n\r\n·         Атриовентрикулярлық түйіндік реципрокты тахикардия (АВУРТ)\r\n\r\n·         Атриовентрикулярлық тежелу\r\n\r\n·         Мультифокалдық жүрекшелік тахикардия\r\n\r\n·         Пароксизмалдық суправентрикулярлық тахикардия\r\n\r\n·         Синустық түйіннің әлсіздігі\r\n\r\n·         қарыншалардың фибрилляциясы  немесе қарыншалық тахикардия\r\n\r\n·         Вольф-Паркинсон-Уайт синдромы\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАритмия кезінде жүрек ырғағы болуы мүмкін:\r\n\r\n·         Өте баяу (брадикардия)\r\n\r\n·         Өте тез (тахикардия)\r\n\r\n·         Ұдайы емес, біркелкі емес, немесе үзікті\r\n\r\nАритмия тұрақты немесе кезеңді болуы мүмкін. Аритмия кезінде әрдайым симптомдар бола бермейді. Сондай-ақ, симптомдар дене белсенділігі кезінде айқынырақ болуы мүмкін.\r\n\r\nСимптомдары жеңіл, ауыр, немесе өмірге қатерлі болуы мүмкін.\r\n\r\nАритмияның жиі симптомдары:\r\n\r\n·         Кеудедегі ауырсыну\r\n\r\n·         Естен тану\r\n\r\n·         Бас айналуы\r\n\r\n·         Солғын тарту\r\n\r\n·         Ентігу\r\n\r\n·         тершеңдік\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер стетоскоппен жүректі тыңдайды, пульсті тексереді.\r\n\r\nАртериалдық қысымның деңгейі төмен немесе қалыпты болуы мүмкін.\r\n\r\nЖүрек ырғағының бұзылысын анықтау үшін жүректі қадағалау жиі қолданылады, мысалы:\r\n\r\n·         Холтер қадағалауы (24 сағат ішінде қолданылады)\r\n\r\n·         ЭКГ оқиғаларын тіркеу немесе орнатылатын тұзақты ЭКГ тіркеуші (2 және одан артық апта бойы қолданылады)\r\n\r\nЖүректің ауруларын анықтау үшін қолданылатын тексеру әдістері:\r\n\r\n·         Коронароангиорафия\r\n\r\n·         ЭКГ (электрокардиография)\r\n\r\n·         Эхокардиография\r\n\r\nЖүректің өткізуші жүйесін мұқият зерттеу үшін арнайы тексеру өткізіледі\r\n\r\n- электрофизиологиялық (ЭФИ).\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЖүрек ырғағының күрделі бұзылыстарында қалыпты ырғақты қалпына келтіру үшін шұғыл емдеу қажет болады. Бұл емдеу әдістері:\r\n\r\n·         Электрлік \"шокты\" терапия (дефибрилляция немесе кардиоверсия)\r\n\r\n·         Уақытша кардио-ынталандырғышты орнату\r\n\r\n·         Көк тамыр ішілік немесе ішілетін дәрі-дәрмек.\r\n\r\nКейде аритмияның пайда болуының алдына алатын үздік әдіс – стенокардия мен жүрек жеткіліксіздігін тиісті емдеу болады.\r\n\r\nАритмияға қарсы дәрі-дәрмектер келесі жағдайларда қолданылуы мүмкін:\r\n\r\n·         Аритмияның қайта пайда болуының алдын алу үшін\r\n\r\n·         Жүрек ырғағының қалыпты жиілігін қолдау үшін\r\n\r\nБұл дәрілердің кейбірінің жанама әсері болуы мүмкін. Оларды дәрігердің нұсқауларын дәл орындау арқылы қабылдау қажет. Дәрігермен кеңескеннен кейін ғана дәріні қабылдауды тоқтатуға болады.\r\n\r\nЖүрек ырғағының бұзылуының алдын алуға және емдеуге бағытталған емдеу әдістері:  \r\n\r\n·         Жүректің абляциясы, аритмияны туындатуға қабілетті жүректің белгілі бір бөліктерін бұзу үшін қолданылады.\r\n\r\n·        === кардиовертер – дефибрилляторды орнату=== кенеттен өлім-жітім қаупі жоғары адамдарға  \r\n\r\n·         Кардиоынталандырғыш (ырғақты жүргізуші) – пульстің ұдайы болмауын, тым тез немесе баяу болуын анықтайтын құрал. Ол жүрекке сигнал береді және қалыпты ырғақты қалпына келтіруге ықпал етеді.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"53\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nБолжамы бірнеше факторға тәуелді:\r\n\r\n·         Аритмияның түріне. (Жүрек ырғағының кейбір бұзылыстары өмір үшін қауіпті немесе емдеуге нашар көнеді)\r\n\r\n·          ишемиялық жүрек ауруы,  жүрек жеткіліксіздігі  немесе жүректің қақпақшаларының ақаулары.\r\n\r\n \r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n·         Аритмия симптомдары пайда болса.\r\n\r\n·         Бұрын аритмия анықталған, симптомдар ушығуын немесе дәрімен емдеуден жақсару болмауын байқасаңыз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nУақытылы  жүректің ишемиялық ауруының алдын алу аритмияның пайда болу қаупін азайтады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары: __\r\n\r\nЖүрек ырғағының бұзылуы; Брадикардия; Тахикардия.','student_k',29,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(84,'','Асқазан мен ұлтабардың ойық жарасы','','','kz','s','',0,'',7852,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531709340,1563245340,1531711331,'Ойықжара ауруы — бұл кезде адамның асқазанының және/немесе ұлтабарының (қақпадан кейін келетін аш ішектің бастапқы бөлігі) қабырғасында терең ақаулар мен ойық жаралар пайда болады\r\n\r\nКөбінесе, ойық жаралар асқазанның немесе ұлтабардың сілемей қабатында пайда болады, яғни, асақазан қабырғасының беткері қабатында. Алайда, ойық жаралар тереңірек қабатта да пайда болуы мүмкін (бұлшық еттік және/немесе сірнелік).','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nОйықжара ауруы — бұл кезде адамның асқазанының және/немесе ұлтабарының (қақпадан кейін келетін аш ішектің бастапқы бөлігі) қабырғасында терең ақаулар мен ойық жаралар пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"54\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Адамның асқазан-ішек жолдары\'\'\r\n\r\nКөбінесе, ойық жаралар асқазанның немесе ұлтабардың сілемей қабатында пайда болады, яғни, асақазан қабырғасының беткері қабатында. Алайда, ойық жаралар тереңірек қабатта да пайда болуы мүмкін (бұлшық еттік және/немесе сірнелік).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"55\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Асқазандағы немесе ұлтабардағы ойық жара ауруы – асқазанның немесе аш ішектің жоғарғы бөлігінің (ұлтабар) сілемей қабатындағы терең ақау.\'\'\r\n\r\n\'\'Ойық жара – асқазан қабырғасының сілемей қабатының қабынған терең ақауы. Қабыну, инфекциялық немесе қатерлі жағдайлардан туындайды.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"56\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАсқазанның немесе ұлтабардың ойық жара ауруының дамуының басты себебі - \'\'Helicobacter pylori (H.pylori)\'\' бактериясы. Асқазанның ойық жарасынан зардап шегетін адамдардың көпшілігінде бұл бактериялар асқазан-ішек жолдарында өмір сүреді. Дегенмен, асқазанында \'\'H.pylori.\'\' бактериясы табылған адамдардың барлығында ойық жара ауруы дами бермейді.\r\n\r\nАсқазанның немесе ұлтабардың ойық жара ауруының пайда болуының және дамуының қаупін арттыратын факторларды әсер етуге болатын және әсер етуге болмайтын түрге бөлуге болады:\r\n\r\nӘсер  етуге болатын факторларға жататындар:\r\n\r\n·       Жүйкелік-психикалық факторлар (күйзелістер). Асқазанда тұз қышқылының өндірілуі, сондай-ақ, оның қимылдау қабілеті жүйке жүйесінің жағдайымен өзара байланыста. Ойық жара ауруына шалдыққан науқастардың 50-60 пайызында невроздар мен депрессиялар байқалады.\r\n\r\n·       Алкогольді шамадан артық тұтыну\r\n\r\n·       Ацетилсалицил қышқылын (аспиринді), ибупрофенді, напроксенді, немесе басқа стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды (НПВП) ұдайы қабылдау. Аспиринді немесе басқа НПВП кейде қабылдау қауіпсіз.\r\n\r\n·       Темекі шегу\r\n\r\nӘсер  етуге болмайтын факторларға жататындар:\r\n\r\n* Тұқым қуалау\r\n* Науқастың жынысы мен жасы\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКіші ойықжаралар қандай да бір симптомдарды туындатпайды. Ал кейбір ойықжаралар күрделі қан кетуін туындатады.\r\n\r\nАсқазанның немесе ұлтабардың ойық жара ауруына келесілер тән:\r\n\r\n·       Іштің жоғарғы бөлігінде (эпигастральдық аумақ) күйдіретін, сыздайтын, ұстама тәрізді ауырсыну. Әдетте, асқазанның ойық жарасында ауырсыну тамақ ішкеннен кейін 30-60 минут өткенде пайда болады, ал ұлтабардың ойықжарасында ауырсыну аш қарынға  пайда болады - “аштық ауырсыну ”, тамақ ішкеннен кейін басылып, 2-3 сағат өткеннен кейін қайта пайда болады, сондай-ақ, түнгі ауырсынулар.\r\n\r\n·       Жүрек айнуы және құсу. Құсқаннан кейін жеңілдеу сезімі пайда болады, ауырсыну азаяды немесе жойылады.\r\n\r\n·       Қыжыл (күйдіру сезімі, өңештің бойымен таралатын)\r\n\r\n·       Қан аралас немесе тым қошқыл нәжіс\r\n\r\n·       Салмақ жоғалту\r\n\r\n·       Жиі іш қатуы\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАсқазанның немесе ұлтабардың ойық жарасын анықтау ойық жараның өлшемі мен орналасқан жерін анықтауға, сондай-ақ,  хеликобактериозды (Helicobacter pylori қоздырғышын),  асқазанның қышқылдығын анықтауға негізделеді.  \r\n\r\nАрнайы диагностика әдісі - фиброгастродуоденоскопия (ФГДС). Әдіс асқазан қабырғасының немесе ұлтабардың беткері қабатын (сілемей қабығы) өңеш арқылы асқазанға енгізілетін зондпен қарау.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"57\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Фиброгастродуоденоскопия (ФГДС) – ақау іздеу үшін асқазан мен ұлтабарға өңеш арқылы эндоскопты (шағын иілгіш түтік, ұшында камера мен шамы бар) енгізу. Бұл кезде көптеген ойық жара ауруларының негізгі себебі - Helicobacter Pylori бактерияларын анықтау үшін арнайы биопсиялық қысқыш арқылы тін үлгілері де алынады. Эндоскопия процедурасы кезінде ойықжарадан күшті қан кетуі болса, ауырсынуды басатын укол салынуы мүмкін.\'\'\r\n\r\nБұл әдіс асқазанның немесе ұлтабардың сілемей қабығының беткері қабынуы болатын гастрит пен гастродуодениттен ойықжараны ажыратуға көмектеседі.\r\n\r\nАсқазанның немесе ұлтабардың сілемей қабатындағы қабыну үрдісі әдетте, шағын (диаметрі бірнеше см) дөңгелек түзіліс, шеттері көтеріңкі, бұл қарқынды қабынуды білдіреді (қабыну белі).\r\n\r\n__Хеликобактериозды анықтау үшін екі негізгі әдіс қолданылады:__\r\n\r\n* Микроскоптың көмегімен асқазанның сілемей қабаты тіндерінде бактерияларды анықтау\r\n* Науқастың қанындағы Helicobacter pylori қарсы антиденелерді анықтау (бөгде организмдерді, мысалы, бактериялар мен вирустарды анықтап, жоятын қандағы ақуызды қосылыстар).\r\n \r\nДұрыс және тиімді емдеуді тағайындау үшін ФГДС кезінде асқазанның рН-метриясын жүргізеді (қышқылдық деңгейін анықтау).\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nОйық жара ауруын емдеудің негізгі бөліктері:\r\n\r\n·         хеликобактер инфекциясын жоюға бағытталған емдеу,\r\n\r\n·         асқазанның қышқылдығын азайтуға және ойық жараға өң бітіруді ынталандыруға бағытталған емдеу,\r\n\r\n·         емдәм ұстану.\r\n\r\nОйық жара ауруын емдеу оның ауырлық дәрежесіне байланысты және консервативті (науқастың ауру тәртібін оңтайландыру, емдәмдік ұсыныстарды қадағалау, антибиотиктерді және сөлденуге қарсы препараттарды қолдану) немесе хирургиялық (аурудың асқынған түрлерінде) жолдары болады.\r\n\r\n \r\nОйық жара ауруын дәрілермен емдеуге асқазанның тұз қышқылының бөлінуін азайтатын препараттар  кіреді. Егер ойық жара Helicobacter рylor жұқпаланудан болса, дәрігер қосымша түрде антибактериалдық препараттарды кемінде, 7 күнге тағайындайды.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАсқазанның немесе ұлтабардың ойық жарасын емдемесе, қайталануы мүмкін. Алайда, дәрігердің барлық тағайындауын қадағалауда, берілген дәрілерді уақытылы қабылдауда  H.Pylori инфекциясын толық емдеп жазуға болады және қайталану мүмкіндігі айтарлықтай азаяды.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·       ішкі қан кетуі\r\n\r\n·       асқазан қақпағының саңылауының тарылуы (обструкциясы)\r\n\r\n·       іш қуысындағы қабыну (перитонит)\r\n\r\n·       Асқазанның немесе ұлтабардың перфорациясы (асқазан немесе ұлтабар бойы өтетін саңылау тін перфорациясы аталады.)\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"58\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Асқазанның немесе ұлтабардың ойық жара ауруы төтенше жағдайларға апаруы мүмкін. Қан кету белгісі болуында немесе болмауында іштегі күшті ауырсыну асқазан немесе ұлтабарда ойық жараның тесілуін көрсетуі мүмкін. Қошқыл түсті сұйықтықпен құсу немесе қара нәжістің болуы күрделі қан кетуін көрсетуі мүмкін.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігердің көмегіне жүгіну қажет__\r\n\r\nБірден дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n·       Іштің жоғарғы бөлігінде (эпигастрийде) кенет, күрт ауырсыну пайда болса\r\n\r\n·       Жүрек айнуы, қан аралас құсу байқалса\r\n\r\n·       Айқын әлсіздік байқалса\r\n\r\n·       Нәжісте қан араласқан\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАспирин қабылдаудан алшақ болыңыз\r\n·       Темекі шегуді қойыңыз\r\n\r\nАлкоголь тұтынуды шектеңіз.\r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Ольга Ли, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nИльшат Махпиршаев, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері ','student_k',40,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(85,'','Астма (Демікпе)','','','kz','s','',0,'',19904,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531711380,1563247380,1531712452,'Астма (демікпе) - бронхиолдардың немесе өкпенің ауа жолдарының дерттік жағдайы, осы ауа жолдарының тарылуымен сипатталады. Бұл созылмалы ауру; демікпе адамдарда өмір бойы қосарланумен өтуі мүмкін.','\'\'__Астма (Демікпе)__\'\'\r\n\r\n\'\'__Астма__\'\' (демікпе) - бронхиолдардың немесе өкпенің ауа жолдарының дерттік жағдайы, осы ауа жолдарының тарылуымен сипатталады. Бұл созылмалы ауру; демікпе адамдарда өмір бойы қосарланумен өтуі мүмкін.\r\n\r\nДемікпенің үш түрі бар:\r\n\r\n\'\'__1. тыныс алу жолдарының бітелуі.__\'\' Қалыпты тыныс алуда тыныс алу жолдарының маңайындағы бұлшық ет сақиналары босаңсыған түрде болады және ауа еркін өтеді. Алайда, демікпесі бар адамдарда аллергия туындататын заттектер, қоршаған ортаның тітіркендіргіштері  алу жолдарының маңайындағы бұлшық ет сақиналарының қысылуына апарады және ауа олардан еркін өте алмайды. Ауаның жеткілікті  түспеуі адамда ауаның жетіспеуін туындатады, ал тарылған тыныс алу жолдары арқылы өтетін ауа ысқыратындай дыбыс шығарады, бұл ысқыратын тыныс алу ретінде белгілі.\r\n\r\n\'\'__2. Қабыну.__\'\' Демікпесі бар адамдарда бронхиолдар ісінген, қызыл түсті болады. демікпенің  болашақта өкпеде қандай дертті өзгерістерін туындатуы мүмкіндігінде осы қабыну  едәуір роль атқарады. Сондықтан, осы қабынуды емдеу демікпесі бар адамдарда болашақ үшін өзекті саналады. \r\n\r\n\'\'__3.Тыныс алу жолдарының тітіркенгіштігі.__\'\' Демікпеге шалдыққан адамдарда тыныс алу жолдары аса сезімтал келеді. олар әдетте, тозаң, жануарлардың тіршілігінің өнімдері, шаң және түтін секілді түрлі жеңіл тітіркендіргіштерге де аса жіті серпін беріп, тарылады.\r\n\r\n\'\'__Демікпе кімде дамиды?__\'\'\r\n\r\nДемікпе кез келген жаста дамиды, бірақ, жастарда кең таралған (40 жасқа дейін). \r\nотбасында демікпе болған адамдар оған бейім келеді. және көбінесе, аллергиясы бар және темекі шегетін адамдарда жиі кездеседі. Жалпы демікпе кез келген адамда, кез келген уақытта дамуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Демікпенің себебі неде?__\'\'\r\n\r\nДемікпеге шалдыққан адамдарда тыныс алу жолдары аса сезімтал, қоршаған ортаның тітіркендіргіш аталатын түрлі факторларына серпін береді. Осылармен қатынас демікпенің симптомдарын қоздырады.\r\n\r\nДемікпеге шалдыққан адамдар өз ауруын бақылауға алуда белсенді қатыса алады, ол үшін демікпенің симптомдарын күшейтетін немесе ұстамасын шақыратын факторлардың организмге әсерін анықтап, азайтуы қажет. Мысалы, демікпе аллергиядан болса, оның алдын алу арқылы демікпенің де жиілігін және ауырлығын азайтуға болады.\r\n\r\n\'\'__Демікпенің қандай қоздыру механизмдері жиі кездеседі?__\'\'\r\n\r\n·         \'\'__Жоғарғы тыныс алу жолдарының инфекциялары.__\'\' Суық тию және тұмау, бронхит (үлкен тыныс алу жолдарының инфекциялары), немесе инфекциялық синуситтер демікпенің ұстамасын шақыруы мүмкін.\r\n\r\n·         \'\'__Тыныс алуда түсетін аллергендер.__\'\' Демікпеге шалдыққан адамдардың 80 пайызында ауа арқылы таралатын заттектерге  аллергия байқалады, мысалы, ағаш тозаңы, шөптер мен бұтақтар, зеңдер, жануарлар организмінің туындылары, тарақандардың шаңды бөлшектері мен дене бөліктері.\r\n\r\n·        \'\'__ Дәрілер.__\'\' Демікпеге шалдыққан адамдар көбінесе, аспиринге және басқа қабынуға қарсы препараттарға сезімтал, мысалы, ибупрофен, напроксен, кетопрофен және бета-блокаторлар (сақина кезінде бас ауруын, жүрек ауруын, жоғары қан қысымын және глаукоманы емдеу үшін қолданылатын).\r\n\r\n·         \'\'__Тағам өнімдері мен тағамдық қоспалар.__\'\' Белгілі бір тағам өнімдерінде демікпенің симптомдарын қоздыратын заттектер болады.\r\n\r\n·         \'\'__Дене жүктемесі.__\'\' Белсенді дене жүктемесі демікпеге шалдыққан адамдардың 80 пайызында тыныс алу жолдарының тарылуының себебі болуы мүмкін.\r\n\r\n·         \'\'__Тітіркендіретін заттектер.__\'\' Көптеген тітіркендіретін заттектер мысалы, темекі түтіні, ағаш жағатын аспаптар мен пештер, иіс судың және тазартқыш заттардың күшті иісі,т.б. демікпені қоздыру  механизмі болуы мүмкін. Сондай-ақ, ауаның ластануы немесе булану да ұстаманы туындатуы ықтимал.\r\n\r\n·         \'\'__Ауа райы.__\'\' Суық ауа, температура мен ылғалдылық өзгерістері демікпенің себебі болуы мүмкін.\r\n\r\n·         \'\'__Көңіл-күйдің айқын бұзылыстары.__\'\' Қозу, қатты жылау, айқай, күйзеліс, ашу немесе күлкі ұстаманы шақыруы мүмкін.\r\n\r\n·         \'\'__Асқазан-өңеш рефлюксі аталатын ауру.__\'\'\r\n\r\n\'\'__Қоздыру  механизмдері демікпенің барысын қалай ушықтырады?__\'\'\r\n\r\nДемікпеге  шалдыққан адамдарда тыныс алу жолдары әрдайым қабынған және аса сезімтал, сондықтан, олар сыртқы факторларға -”қоздыру механизмдеріне” серпін береді. Осы механизмдермен қатынастың салдарынан тыныс алу жолдары қысылады, қабынуы күшейеді, және олар сілемеймен бітеледі, бұл тыныс алудың қиындауына, демікпеге, немесе оның симптомдарының күшеюіне апарады.  Демікпенің ұстамасы қоздыру механизмінің әсерінен кейін бірден немесе бірнеше күн немесе аптадан кейін басталуы мүмкін.\r\n\r\nДемікпені қоздыратын механизмдердің көптеген түрлері бар. Оларға серпін әр адамда әр уақытта түрлі болады. белгілі бір механизмдер біреулер үшін қауіпсіз, ал басқаларда қабынуды күшейтуі мүмкін. Біреулер үшін олардың саны көп, басқалар үшін – біреу, немесе анықтау қиынға түседі. Осы қоздыру механизмдерін тану және олардан қатынастан мүмкіндігінше алшақ болу демікпені бақылауға алуды жүзеге асыру үшін аса маңызды. Ал бақылаудың жақсы тәсілі – демікпеге қарсы препараттарды қолдану.\r\n\r\n\'\'__Мен  үшін қоздыру  механизмдері не екендігін қалай білуге болады?__\'\'\r\n\r\nДемікпенің симптомдары пайда болған кездегі факторларды анықтау – демікпенің қоздыру  механизмдерін танудағы алғашқы қадам. Олар көп болғанымен, сіз олардың бәріне серпін бермейсіз. Біреулерде қоздыру  механизмі – біреу ғана, басқада көп болуы ықтимал.\r\n\r\nКөптеген жағдайларда демікпенің қоздыру  механизмдерін серпін беру тарихынан білуге болады, және тері сынамалары мен қан талдауынан. Дәрігер пневмотахометр аталатын құралды қолдануды ұсынуы мүмкін.\r\n\r\nПневмотахометр өкпеден ауа қандай көлемде және қаншалықты жиі шығатынын өлшейді. Бұл құрал тыныс алудың өзгерісін уақытылы байқауға көмектеседі және демікпенің алғашқы белгілерін анықтайды. Демікпеге қарсы көмек көрсететін маманнан немесе дәрігерден сізге пневмотахометр пайдалы болуы жайында сұраңыз.\r\n\r\n\'\'__Демікпенің симптомдары қандай?__\'\'\r\n\r\nДемікпеге шалдыққан адамдарда тыныс алу жолдары қысылғанда, ісінгенде немесе сілемеймен бітелгенде симптомдары пайда болады. оларға жататындар:\r\n\r\n·         жөтел, әсіресе, түнде. \r\n\r\n·         Ысқыратын тыныс алу (жоғары екпінді ысқырық дыбысы, тынысты шығарғанда) \r\n\r\n·         Ауа жетпеу сезімі \r\n\r\n·         Кеуденің қысылу, ауырсыну сезімі\r\n\r\nДемікпеге шалдыққан адамдардың бәрінде бірдей симптомдар бола бермейді. Олардың барлығы бірден болмауы немесе әр түрі әр уақытта болуы мүмкін. Демікпенің түрлі ұстамасы симптомдарының бір-бірінен айырмашылығы болады, бір ұстамада орташа болса, келесіде ауыр болуы мүмкін. Демікпенің ұстамасы – симптомдардың кенет ушығуы.\r\n\r\n\'\'__Демікпе  диагнозы қалай қойылады және емделеді?__\'\'\r\n\r\nДемікпеге күмән болса, дәрігерге көріну қажет. Дәрігер осы ауруды анықтауға тест өткізеді.   Диагноз анықталса, оны емдеу үшін, жағдайды, өзін сезінуді  жақсарту үшін, демікпенің пайда болуына апарған мәселелерді шешудің көптеген әдістері бар.\r\n\r\n\'\'__Демікпенің диагностикасы__\'\'\r\n\r\nДемікпені анықтау үшін дәрігер сыртқатнаманы, отбасының сырқатнамасын және симптомдарды зерттейді. Тыныс алудағы өмірде болған кез келген мәселеге назар аударады, отбасында демікпенің, тері ауруларының (экзема), немесе өкпенің басқа дертті жағдайларының болуын анықтайды. Симптомдарды толықтай сипаттау маңызды (жөтел, ысқыратын тыныс алу, қысқа тыныс алу, кеудедегі қысылу), олардың қашан және қаншалықты жиі байқалуын қоса. \r\n\r\nДәрігер көптеген зерттеулерге бағыттауы мүмкін, өкпенің функционалдық тесті, аллергияға тест, қан талдауы, кеуденің және мұрын қуысының рентгендік зерттеуі. Осы зерттеулердің бәрі дәрігерге демікпенің болуын және оның барысына әсер ететін басқа аурудың болуын анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nДәрігер денені де тексереді, жүрек пен өкпені тыңдау арқылы (аускультация).\r\n\r\n\'\'__Өкпенің функционалдық тестілері__\'\'\r\n\r\nӨкпенің функционалдық тестілеріне (немесе өкпенің қызметін зерттеу тестілері) өкпенің қызметін бағалайтын бірқатар шаралар жатады. Олардың екеуі жиі демікпені анықтауда қолданылады -  спирометрия жән метахолинмен тест жүргізу.\r\n\r\n·         \'\'__Спирометрия.__\'\' Бұл – өкпеден ауаның шығатын көлемі мен жылдамдығын өлшейтін қарапайым зерттеу. Ол көбінесе, ауа жолдарының бітелу дәрежесін анықтау үшін қолданылады. Спирометрияны бронходилататор  аталатын тез әрекет ететін препаратты себуге дейін және кейін өткізеді. Бронходилататор тыныс алу жолдарын кеңейтеді, бұл ауаның олармен еркін өтуіне мүмкіндік береді. Осылайша, дәрігер  тыныс алу жолдарының бітелуін дәрілік препараттармен жойылу мүмкіндігін анықтай алады- астманың көрсеткішін. Зерттеуді дәрігерге келесі баруда да өткізуге болады, қарқынын және емдеу жоспарына өзгеріс енгізу қажеттілігін білу үшін.\r\n\r\n·         \'\'__Метахолинмен тест.__\'\' Бұл тест, көбінесе, балаларға қарағанда ересектерде жиі қолданылады. Ол симптомдар мен скринингтік спирометрия демікпе диагнозын айқын көрсетпегенде қолданылады. \r\n\r\n\'\'Метахолин\'\' – демікпе болса, бұл заттекпен тыныс алғанда тыныс алу жолдарының түйілуі және тарылуы пайда болады. Тест өткізгенде метахолиннің аэрозольдік шаңының ұлғаймалы мөлшерімен тыныс алады, спирометрияға дейін және кейін.  Өкпе қызметінің кемінде 20% төмендеуі - демікпенің болуы - метахолиндік тестінің оң нәтижесі. Тест аяқталғаннан кейін метахолинге қарама қарсы әсер көрсетуі үшін бронходилататор тағайындалады.\r\n\r\n\'\'__Функционалдық өкпе тестілеріне дайындық__\'\'\r\n\r\nСпирометрияға дайындалу үшін не істеу қажеттігін дәрігерден сұраңыз. Метахолинмен тестінің алдында жақында вирустық инфекция, суық тиюі, вакцинация немесе иммунизация болса, дәрігерге хабарлау қажет, себебі, бұл тест нәтижесіне әсер етеді.\r\n\r\nТест өткізуге дейінгі басқа дайындық шаралары:\r\n\r\n·         Тест өткізетін күні темекі шекпеу\r\n\r\n·         Тест өткізетін күні кофе, шәй, кола немесе шоколад тұтынбау \r\n\r\n·         Тест өткізетін күні дене жүктемесіне және салқынға шалдықпау \r\n\r\n·         Дәрі қабылдаудағы өзгерістерге әзір болу, демікпені емдеуде қолданылатын кейбір дәрілер тестінің нәтижесіне әсер етуі мүмкін. Түрлі препараттарды қабылдау әр уақыт аралықтарында тоқтатылуы мүмкін. Мысалы, қысқа мерзімді аэрозольды бронходилататорларды қабылдау тестіге дейін 8 сағат бұрын тоқтатылады, ал ұзақ мерзімді аэрозольды бронходилататорларды 48 сағат бойы қабылдауға болмайды. Дәрігер тағайындалған дәрілерді тестіге дейін қанша уақыт бұрын қабылдауға болатыны жайында ескертеді.  \r\n\r\n\'\'__Кеуде қуысының рентгендік тексеруі__\'\'\r\n\r\n\'\'Рентген суреті\'\' – арнайы пленкада немесе флуоресценттік экранда бейнеленетін, төмен мөлшерлі радиацияны пайдалану нәтижесінде алынатын ағзалардың бейнесі.  Рентгендік тексеру аурулардың кең ауқымын анықтау үшін қолданылады, бронхиттен сүйек сынығына дейін. Дәрігер кеуде қуысы ағзаларының құрылысын көру үшін рентгендік тексеруді тағайындайды, мысалы, жүректі, өкпені және сүйекті. Өкпенің құрылысын зерттей отырып, дәрігер симптомдарды туындатын демікпе болуын анықтай алады.\r\n\r\n\'\'__Мұрын қуысының жағдайын бағалау__\'\'\r\n\r\nМұрын қуысында полип немесе синусит болуы демікпені емдеуді және бақылауды ушықтыруы мүмкін. Синустық инфекция – инфекция себепті мұрын қуысының қабынуы немесе ісінуі. Синустар сұйықтықпен толып, бітелгенде бактериялар инфекция мен қабынуды туындатып, көбейеді. Дәрігер инфекцияға күмән болса, мұрын қуысының жағдайын бағалау үшін КТ көрінісі секілді синустардың арнайы рентгендік тексеруін тағайындайды. Жіті синусит диагнозын растау үшін кемінде 10-12 күн бойы антибиотикпен емдеу тағайындалады.\r\n\r\n\'\'__ГЭР  және қыжыл бойынша жағдайды бағалау__\'\'\r\n\r\nАсқазан-өңеш рефлюксі немесе гастро-эзофагеальды рефлюкс (ГЭР) – демікпенің барысын ауырлатуы мүмкін тағы бір дерттік жағдай.  Егер дәрігер бұл ауруға күмәні болса, оны анықтайтын арнайы тестілерді өтуді ұсынады.\r\n\r\n\'\'__Аллергия бойынша жағдайды бағалау__\'\'\r\n\r\nАллергияға сынамалар демікпенің симптомдарын туындатуы мүмкін қандай да бір аллергиялық серпінді анықтау үшін қажет боолады.\r\n\r\n\'\'__Демікпенің ауырлығын анықтау__\'\'\r\n\r\nОсы зерттеулердің негізінде дәрігер демікпені анықтайды. Келесі сатыда дәрігер демікпенің ауырлығын анықтайды, себебі, бұл дұрыс емдеу үшін қажет. демікпенің 4 түрі бар, олар:\r\n\r\n\'\'__1. жеңіл дәрежелі ұстамалы демікпе.__\'\' Симптомдары аптасына екі реттен сирек болады, сирек асқыну немесе ұстамалар және демікпенің түнгі кезде жиі болмауы.  (Функционалдық өкпе тестілері телімді ауытқуды көрсетеді).\r\n\r\n\'\'2. жеңіл дәрежелі тұрақты (сақталатын) демікпе.\'\' Симптомдары аптасына екі реттен жиі, күніне бір реттен сирек пайда болады, ал ұстамасы өмірдің қалыпты барысын бұзады. Мұндай демікпесі бар адамдарда симптомдар түнде айына екі реттен жиі болмайды. (Функционалдық өкпе тестілері телімді ауытқуды көрсетеді).\r\n\r\n\'\'__3. орташа дәрежелі тұрақты демікпе. __\'\'Симптомдары күнделікті пайда болады, түнде – аптасына бір реттен жиірек. Мұндай адамдарда әдетте, демікпенің ұстамасы өмірдің қалыпты барысына әсер етеді, бұл бірнеше күнге созылуы мүмкін. Сонымен қатар, мұндай науқастарға симптомдарды бақылау үшін тез әрекет ететін демікпеге қарсы дәрілерді күнделікті қолдану қажет болады. (Функционалдық өкпе тестілері телімді ауытқуды көрсетеді.)\r\n\r\n\'\'__4. тұрақты демікпенің ауыр түрі.__\'\' Симптомдары күндіз-түні тоқтамайды, тіршілік ету шектеледі, демікпенің ұстамасы жиі болады. (Функционалдық өкпе тестілері телімді ауытқуды көрсетеді.)\r\n\r\n\'\'__Демікпеге  қарсы дәрілер__\'\'\r\n\r\nДемікпе – созылмалы ауру (өмір бойы болатын), бұл кезде тыныс алу жолдарының сілемей қабаты қабынады, бұл ауа өтуінің шектелу жағдайларының қайталануымен, сілемей мен жөтел пайда болуымен ушығады.\r\n\r\n\'\'__Емдеу__\'\'  бағытталады:\r\n\r\n·         Қабынудың және жөтел, түнгі, таңғы немесе дене жүктемесінен кейінгі тұншығу секілді созылмалы симптомдардың алдын алатын препараттарды қабылдау (ұзақ мерзімдік бақылау дәрілері)\r\n\r\n·         Демікпенің ұстамалары ұстағанда емдеу дәрілерін беру (жедел жәрдем препараттары)\r\n\r\n·         Демікпені туындататын заттектер/құбылыстарымен қатынасты шектеу\r\n\r\n·         Демікпе күнделігінде күнделікті симптомдарды көрсету\r\n\r\nДемікпеге  қарсы дәрілердің жалпы екі түрі болады.\r\n\r\n·         \'\'__Қабынуға қарсы дәрі-дәрмектер.__\'\' Көпшілік жағдайда бұл демікпені емдеудің маңызды бөлігі, себебі, бұл препараттар тұрақты негізде демікпенің алдын алады. Стероидтар, - ”кортикостероидтар” – демікпеге шалдыққан адамдар үшін қабынуға қарсы препараттардың маңызды тобы. Бұл препараттар тыныс алу жолдарындағы ісінуді  және сілемей түзілуін азайтады. Нәтижесінде, тыныс алу жолдарының сезімталдығы азаяды, қоздырушыларға серпін беру ықтималдығы төмендейді. \r\n\r\n·         \'\'__Бронходилататорлар.__\'\' Бұл препараттар демікпенің симптомдарында көмектеседі, тыныс алу жолдарының маңайындағы бұлшық ет сақиналарын босаңсытады. Бұған жауап ретінде тыныс алу жолдары тез ашылады, өкпеге ауаның үлкен көлемін жіберіп/шығарады. Нәтижесінде тыныс алу жақсарады. Бронходилататорлар өкпені сілемейден тазартуға көмектеседі. Тыныс алу жолдарының ашылуына сай сілемей жеңіл жылжиды және жөтелген кезде жеңіл шығады. (толығырақ қараңыз: “Бронходилататорлар\").\r\n\r\nБұл дәрілер демікпенің симптомдарын бақылау үшін түрлі схемалар бойынша тағайындалады. Дұрыс емдеу қалыпты өмір сүруге мүмкіндік береді. Егер емдеу демікпені бақылауға көмектеспесе, дәрігердің кеңесін алу қажет.\r\n\r\n\'\'__Ұзақ мерзімді дәрі-дәрмектер: қабынуды емдеу__\'\'\r\n\r\nДәрігерлер бүгінде демікпенің екі құрамбөлігін анықтайды: тыныс алу жолдарының қабынуы және жіті бронхоконстрикция (тыныс алу жолдарының қысқаруы).\r\n\r\nЗерттеулер көрсеткендей, қабынудың алдын алу – демікпенің ұстамаларын, ауруханаға жатқызу мен өлім-жітімнің алдын алуда өзекті шара.\r\n\r\nҰзақ мерзімді препараттар ұзақ уақыт бойы сақталатын, симптомдары аптасына екі реттен жиі болатын, жиі ұстамасы қалыпты өмір барысын бұзатын   демікпені бақылауға алу үшін күнделікті қабылданады.\r\n\r\nҰзақ мерзімді препараттардың тиімдісі – тыныс алу жолдарының қабынуын басатын түрлері (қабынуға қарсы препараттар), алайда, олармен қатар әсерін күшейту үшін қолданылатын басқа түрлері де бар.\r\n\r\n\'\'__Ұзақ мерзімдік дәрілерге жататындар:__\'\'\r\n\r\n·         Кортикостероидтар (ингаляция түрі - тұрақты демікпені емдейтін қабынуға қарсы препараттар.) \r\n\r\n·         Жасушалар мембранасын тұрақтандырғыштар (қабынуға қарсы препараттар) \r\n\r\n·         Бета – антагонисттер, ұзақ мерзімдік (бронходилататорлар, қабынуға қарсы препараттармен бірге жиі қолданылады) \r\n\r\n·         Теофиллин (бронходилататор, қабынуға қарсы препараттармен бірге қолданылады, түнгі симптомдардың алдын алу үшін) \r\n\r\n·         Лейкотриендердің модификаторлары (стероидтарға және жасушалар мембранасын тұрақтандырғыштардың баламасы).\r\n\r\n\'\'__Жедел жәрдем көрсету дәрілері: демікпенің ұстамасын тоқтату__\'\'\r\n\r\nБұл препараттар демікпенің ұстамасының симптомдарында  (жөтел, кеуденің қысылуы, ысқыратын дыбыс - тыныс жолдары бронхоконстрикциясының белгілері) қажетті көмек көрсету үшін қолданылады.\r\n\r\nОларға жататындар:\r\n\r\n·         Бета – антагонистер қысқа мерзімдік (бронходилататорлар – демікпенің ұстамаларында және дене жүктемесінен туындаған демікпенің симптомдарының алдын алу үшін таңдалатын дәрілер. \r\n\r\n·         Антихолинергетиктер (бронходилататорлар – тез әрекет ететін бета – антагонистерге қосымша түрде немесе балама ретінде қолданылады). \r\n\r\n·         Жүйелік кортикостероидтар (қабынуға қарсы препараттар, ауруды тез бақылауға алу үшін қиын жағдайда, басқа дәрілер енді қолданыла басталғанда, сауығуды тездету үшін қолданылады).\r\n\r\n\'\'__Ингаляторлар, аэрозольдер мен таблеткалар__\'\'\r\n\r\nДемікпені емдейтін препараттар ингаляцияға арналған мөлшерленген ингалятор - құрғақ ұнтақ немесе аэрозоль түрінде, немесе ішілетін таблетка/сұйықтық түрінде шығарылады.\r\n\r\nКейбір демікпеге қарсы препараттарды қатар қабылдауға болады.  \r\nЕкі түрлі препараттың бірігуінен тұратын бірқатар ингаляторлар болады.  Бұл  құралдар екі дәріге бір көзден түсуге мүмкіндік береді, емдеу уақытын азайтып, демікпенің симптомдарын емдеуге қажетті ингаляторлардың санын азайтады. \r\n\r\n\'\'__Демікпеге қарсы, рецептсіз сатылатын препараттар болады ма?__\'\'\r\n\r\n\'\'__Иә.__\'\' Рецептсіз сатылатын демікпеге қарсы кең таралған препараттар: Приматен Мист және Бронкейд. Екеуі де бронходилататор секілді әрекет етеді, тыныс алу жолдарының маңындағы бұлшық еттерді босаңсытады. Олар қысқа мерзімді жеңілдетеді (20-30 минут), бірақ, демікпенің симптомдарын бақылауға алуға немесе ұстамасының алдын алуға мүмкіндік бермейді. Қан қысымы жоғары, диабеті, тиреоидозы бар немесе жүрегі ауыратын адамдарға  ПриматенМист пен Бронкейд ұсынылмайды.\r\n\r\nӨкінішке қарай, көптеген адамдар осы препаратты тағайындаусыз немесе шамадан артық қолданады. Олар ұзақ уақыт бойы қолдануға арналмаған, осыған қарамастан, кейбір адамдар оларды демікпенің симптомдарын емдеу үшін күнделікті қолданады. Бұл препараттар демікпені бақылауға алмайтындықтан, олар сәйкес ем алмауы мүмкін.\r\n\r\nЕгер демікпеге қарсы препаратты рецептсіз қабылдайтын болсаңыз, демікпенің симптомдары жиі пайда болса, дәрігермен кеңесу қажет. Егер демікпеге қарсы препараттарды рецепті бойынша қабылдайтын болсаңыз, рецептсіз препараттарды  кейде қолданатын болсаңыз да дәрігерге хабарлау қажет. Себебі, қажеттіден артық дәрі қабылдауға болмайды.\r\n\r\n\'\'__Аллергияға  қарсы  инъекциялар демікпені емдеуге қолданылады ма?__\'\'\r\n\r\nСоңғы бірқатар зерттеулер көрсеткендей, аллергияға қарсы инъекцияларды аллергиясы бар балаларға тағайындауда аллергияның симпомдарымен қатар оларда демікпенің даму мүмкіндігі де азайған. Сонымен қатар, демікпенің көптеген жағдайлары аллергиядан туындайтындықтан, аллергияның барысын бақылаған жөн, демікпенің ұстамаларының жиілігін азайту үшін.\r\n\r\nДәрігермен аллергияға қарсы инъекциялар тағайындау қажеттігі туралы кеңесіңіз.\r\n\r\n\'\'__Әрдайым демікпеге қарсы препараттар қабылдау қажет болады ма?__\'\'\r\n\r\nДемікпеге  қарсы препараттар қабылдау қажеттігі демікпенің түрінің ауырлығына және симптомдарының жиілігіне тәуелді. Мысалы, егер демікпенің симптомдары аллергия асқынғанда пайда болса, симптомдарды бақылайтын дәрілерді сол кезеңде қабылдау қажет. Алайда, демікпесі бар адамдардың көпшілігіне күнделікті дәрілер қабылдау қажет.','student_k',31,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(86,'','Аталық бездің бұралуы','','','kz','s','',0,'',2175,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531712460,1563248460,1531712924,'Аталық бездің бұралуы – ұрықтық түтіктің дертті бұралуы. Оның нәтижесінде аталық безге қан келуінің тежелуі орын алады.\r\n\r\nАталық бездің бұралуының себебі белгісіз. Ауру көбінесе, жыныстық жетілу кезіндегі ұлдар мен жасөспірімдерде болады. Жыл сайын 25 жастан кіші 4000 ердің 1-де аталық бездің бұралуы болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n__Аталық бездің бұралуы дгеніміз не?__\r\n\r\nАталық бездің бұралуы – ұрықтық түтіктің дертті бұралуы. Оның нәтижесінде аталық безге қан келуінің тежелуі орын алады.\r\n\r\nАталық бездің бұралуының себебі белгісіз. Ауру көбінесе, жыныстық жетілу кезіндегі ұлдар мен жасөспірімдерде болады. Жыл сайын 25 жастан кіші 4000 ердің 1-де аталық бездің бұралуы болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"59\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Аталық бездерде, немесе ұрықтық түтіктерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік қалта тәрізді құрылымның) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағза.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n__Аталық бездің бұралуының симптомдары қандай?__\r\n\r\nБұл ауру кезінде науқастар ұмада күшті ауруды сезінеді. Аталық без ісінген немесе сау аталық безге қарағанда үлкенірек болып көрінеді. Жүрек айнуы, құсу, бас айналуы немесе ұрықтық сұйықтықта қан болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\n__Аталық бездің бұралуы қалай емделеді?__\r\n\r\nЕмдеуі - ұрықтық түтікті жазу бойынша операция жасау қажет. Сондай-ақ, дәрігерлер аталық безді жанындағы тіндерге бекітуді қамтамасыз етуі мүмкін, болашақта бұралу болмас үшін. Бұл шара – орхипексия аталады.\r\n\r\n__Аталық бездің бұралуын қаншалықты тез емдеу қажет?__\r\n\r\nҰмада ауырсыну болса, шұғыл түрде дәрігерге хабарласыңыз. Егер аталық бездің бұралуы болса, әдетте, 6 сағат ішінде оперативтік араласу болса, оны сақтауға болады. Ұзақ күткен сайын зақымдалған аталық безді алып тастау ықтималдығы артады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* Ұманың ісінуі аталық бездің бұралуымен байланысты ма?\r\n* Оперативтік емдеу қажет пе?\r\n* Операциядан кейінгі қалпына келу кезеңі қаншалықты ұзақ?\r\n* Операциядан кейін жайлы сезіну үшін не істеуге болады?\r\n* Бала өрбітуге қабілеті болады ма?\r\n* Жыныстық өмірім қалыпты болады ма?\r\n* Бір рет аталық бездің бұралуы орын алса, тағы пайда болуы мүмкін бе?','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(87,'','Аталық бездің қатерлі ісігі','','','kz','s','',0,'',6436,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531713000,1563249000,1531713872,'Аталық бездің қатерлі ісігі –ұмада орналасқан ерлердің жыныстық бездері – аталық безде дамитын қатерлі ісіктер.','__Аталық бездің қатерлі ісігі__\r\n\r\n__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қолдау топтары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАталық бездің қатерлі ісігі –ұмада орналасқан ерлердің жыныстық бездері – аталық безде дамитын қатерлі ісіктер.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"59\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ерлердің репродуктивті жүйесінің ағзаларына жыныстық мүше, ұма, ұрықтық көпіршіктер және қуық асты безі жатады.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАталық бездің қатерлі ісігінің нақты себебі белгісіз. Аурудың дамуына ықпал етуі мүмкін қауіп факторлары:\r\n\r\n* Аталық бездің ауытқулы дамуы\r\n* Кейбір химиялық заттектердің әсері\r\n* Аталық бездің қатерлі ісігінің отбасылық тарихы\r\n* АИТВ-инфекциясы\r\n* Аталық бездің қатерлі ісігі бұрын болған\r\n* Крипторхизм (бір немесе екі аталық бездің ұмаға түспеуі)\r\n* Клайнфельтер синдромы.\r\n \r\n\r\nАталық бездің қатерлі ісігі – қатерлі ісіктердің 15-35 жас аралығындағы ерлерде кең таралған түрі. Егде жастағы ерлерде де болуы мүмкін, ұлдарда сирек кездеседі.\r\n\r\nАқ нәсілді ерлер азиялық нәсілді ерлерге қарағанда бұл аурудың пайда болуына бейім келеді.  \r\n\r\nАталық бездің қатерлі ісігі мен вазэктомияның (шәует түтінгін алып тастау) арасында ешқандай байланыс жоқ.\r\n\r\nАталық бездің қатерлі ісігінің екі негізгі түрі бар: семиномдық және семиномдық емес. Бұл ісіктер шәует өндіретін жыныстық жасушалардан өседі.\r\n\r\nСеминомдық түрі: бұл аталық бездің қатерлі ісігінің баяу өсетін түрі, көбінесе, 30-40 жастағы ерлерде жиі кездеседі. Қатерлі ісік, әдетте, тек аталық безде шоғырланады, бірақ, лимфа түйіндеріне таралуы мүмкін. Семиномдық ісіктер сәулелік емдеуге аса сезімтал.\r\n\r\nСеминомдық емес: бұл аталық бездің қатерлі ісігінің кең таралған, тез өсетін түрі.\r\n\r\nСеминомдық емес ісіктер жасушалардың бірнеше түрінен тұрады, және осыған байланысты келесідей ажыратылады:\r\n\r\n* Хориокарцинома (сирек)\r\n* Эмбрионалдық карцинома\r\n* Тератома\r\n* Сарыуыздық қаптың ісігі.\r\n \r\nСирек жағдайда аталық бездің ісігінің арқаулық (стромалық) түрі кездеседі. Бұл ісіктер, әдетте, қатерсіз болады. Олардың екі негізгі түрі бар: Лейдиг және Сертоли жасушаларынан ісіктер. Олар әдетте, балалық шақта пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКейде ауру симптомдарсыз өтуі мүмкін. Болатын симптомдары:\r\n\r\n* Аталық бездегі жайсыздық, ауырсыну немесе ұмадағы ауырлық сезімі\r\n* Арқадағы немесе іштің төменгі жағындағы ауырсыну\r\n* Аталық бездің ұлғаюы\r\n* Ерлердің емшек безінің ұлғаюы (гинекомастия). Алайда, қатерлі ісіксіз жасөспірім-ұлдарда да орын алады.\r\n* Аталық бездің ісінуі.\r\n \r\nІсік метастаздануы кезінде басқа ағаларға: өкпеге, жамбас қуысындағы ағзаларға, арқаға немесе миға көшуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМедициналық тексеру кезінде аталық бездің бірінде қатты түзіліс болуы мүмкін. Диафаноскопия – ұманы ашық сәулемен қарағанда – бұл түзіліс арқылы жарық өтпейді.\r\n\r\nТексерудің басқа әдістері:\r\n\r\n* Іш қуысының және жамбас қуысындағы ағзалардың КТ\r\n* Онкомаркерлерге қан талдауы: альфа-фетопротеин (АФП), адамның хориондық гонадотропині (бета-ХГЧ), лактатдегидрогеназа (ЛДГ)\r\n* Кеуде қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы\r\n* Ұманың УДТ (УЗИ).\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу келесіге байланысты:\r\n\r\n* аталық бездің қатерлі ісігінің түріне\r\n* аурудың даму сатысына.\r\n \r\nҚатерлі ісікті анықтағаннан кейін микроскоппен қарау арқылы ісік жасушаларының түрін анықтау қажет. Жасушалар семиномдық, семиномдық емес немесе аралас болады.\r\n\r\nКелесі сатысы: қатерлі ісіктің дененің басқа аумағына таралу дәрежесін анықтау. Бұл ісіктің даму сатысын анықтау деп аталады.\r\n\r\n*  I саты – қатерлі ісік аталық бездің аумағынан тыс таралмаған.\r\n* II саты – қатерлі ісіктің метастаздануы іш аумағындағы лимфалық түйіндерде шоғырланған.\r\n* III саты – қатерлі ісіктің метастаздануы іш аумағындағы лимфалық түйіндерден сыртқа таралған (бауырға, өкпеге немесе миға).\r\n \r\nАталық  бездің қатерлі ісігін емдеудің түрлері:\r\n\r\n* Аталық безді және жақын жердегі лимфа түйіндерін хирургиялық алып тастау (орхиэктомия) (лимфаденэктомия). Бұл әдіс семиномдық және семиномдық емес ісіктерге қолданылады.\r\n* Рентген немесе басқа сәуелену түрінің жоғары мөлшерлемесі қолданылатын сәулелік емдеу – операциядан кейін ісіктің қайта өсуінің алдын алу үшін жүргізіледі. Сәулелік емдеу тек семиномдық ісіктерге қолданылады.\r\n* Химиялық емдеу – емдеудің үшінші түрі, бұл кезде қатерлі ісіктің жасушаларының өсуін тежеу үшін дәрілік препараттар қолданылады. Бұл емдеу түрі семиномдық және семиномдық емес ісіктерге қолданылады, науқастардың тірі қалуына айтарлықтай үлес қосады.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАталық  бездің қатерлі ісігі – қатерлі ісітердің ішіндегі оң болжамды түрі. Ісіктің семиномдық түрінде (жойқындығы әлсіз) ерлерде ерте анықталуында тірі қалу 95% артық. Аурудың 2-3 сатысындағы науқастардың ауру қайталанбайтындай тірі қалу көрсеткіші төменірек және ісіктің өлшеміне, аурудың басталу уақытына байланысты.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАталық  бездің қатерлі ісігі дененің басқа аумақтарына таралуы мүмкін. Кең таралған метастаздануы:\r\n\r\n* Іш қуысы\r\n* өкпе\r\n* ішперденің артындағы кеңістік (бүйректің қасындағы іш қуысының басқа ағзаларының артындағы аумақ)\r\n* омыртқа бағаны\r\n \r\nхирургиялық емдеудің асқынуларына жататындар:\r\n\r\n* операциядан кейінгі қан кетуі және инфекцияның қосылуы\r\n* бедеулік (екі аталық безді де алып тастаған жағдайда)\r\n \r\nЕгер болшақта балалы болғыңыз келсе, шәуетті сақтау әдістері туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nАталық  бездің қатерлі ісігінің симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАталық безді өздігінше қарап, қатерлі ісікті басқа ағзаларға таралмаған, ерте сатысында анықтауға болады. Қатерлі ісікті ерте анықтау – табысты емдеудің және тірі қалудың сәтті болжамы.\r\n\r\n{ANAME()}11{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nАталық  бездің қатерлі ісігі; Жыныстық жасушалардың ісігі; Аталық  бездің семиномдық қатерлі ісігі; Аталық  бездің семиномдық емес қатерлі ісігі.','student_k',37,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(88,'','Аталық бездің жарақаты','','','kz','s','',0,'',5687,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531714140,1563250140,1531714531,'Аталық бездерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік түзіліс) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағзалар.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Аталық бездің жарақаттарының себебі қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Аталық бездің жарақатының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Аталық бездің жарақаттары қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"59\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nАталық бездерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік түзіліс) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағзалар.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Аталық бездің жарақаттарының себебі қандай?__\r\n\r\nАталық бездің жарақаттары өтіп кететін (мысалы, пышақтан, қарудан) немесе сырттай (затпен соққы) болатындығына қарамастан, олардың барлығы аталық бездің ішінара және толық жарылысына, аталық безді жоғалтуға апаруы мүмкін,\r\n\r\nОқ немесе пышақ секілді өтіп кететін заттардан болатын жарақаттар ұманың аздаған зақымдануына, және қантамырлары мен аталық бездің өзінің ауыр жарақаттарына апаруы мүмкін. Сондай-ақ, жарақаттар тікелей соққыдан болуы мүмкін, мысалы, бейсбол ойынында, бұл кезде аталық бездің қабығы жарылуы және оның қантамырлары зақымдануы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Аталық бездің жарақатының симптомдары қандай?__\r\n\r\nАталық бездің немесе ұманың жарақатында алғашқы симптом ретінде күшті ауырсыну пайда болатындығына қарамастан,  жарақаттың ұманың ішінде зақымдану туындататындығын ескеру қажет. Аталық бездің қабығының зақымдануында немесе жарылуында қан кетуі пайда болады, қан ұманы созып, ширықтырады. Сонымен қатар, қанның жиналуы инфекцияға апаруы да мүмкін, сондай-ақ, аталық безді жоғалту нәтижесінде немесе қалған аталық безді өзіндік иммундық жүйенің зақымдауында бала өрбітуде мәселелер пайда болуы мүмкін. Ауыр жарақаттарда зақымданған аталық безді ішінара немесе толық алып тастау қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nАталық бездің маңындағы күшті ауырсыну эпидидимитке – аталық бездің қосалқысының жұқпасымен немесе қабынуымен байланысты болуы мүмкін. Эпидидимитте қосалық аталық безбен қоса аздап ісініп, қабынады. Бұл ауруды емдемесе, қан айналымы бұзылысы салдарынан аталық безді жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nЖоғарыда аталған симптомдар әдетте, жеңіл емделеді. Бірақ, бір таң қалатыны, аталық бездің ісіктерінің едәуір саны аздаған жарақаттардан кейін, аталық бездерді мұқият қарағанда анықталады. Көптеген ерлер өздерін дұрыстап қарағанға дейін аталық бездің қабығының үстінде болатын ауырсынбайтын, қатты түзілістің бар екендігін біле бермейді. Көпшілік соққыны елемей, медициналық көмекке жүгінбей, қателеседі. Аталық бездің жарақаты шұғыл медициналық көмекті талап етеді! Егер аталық бездің қатерлі ісігі ерте сатысында анықталса, оны емдеп, жазуға болады. Кеш сатысында анықталған қатерлі ісіктер көбінесе, операцияны, сәулелік, химиялық емдеуді талап етеді.\r\n\r\nҰманың жарақатын алған ерлер уролог-дәрігерге баруы қажет. Медициналық көмекке жүгіну себептері:\r\n\r\n* Ұманың кез келген өтіп кеткен жарақаттары\r\n* Ұманың соққысы және/немесе ісінуі\r\n* Несеп шығарудың қиындауы немесе несепте қан болуы\r\n* Аталық бездің жарақатынан кейін пайда болатын қызба.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Аталық бездің жарақаттары қалай емделеді?__\r\n\r\nУролог аталық бездің зақымдану дәрежесін қарапайым медициналық қарап, тексеруде анықтай алады. Жарақат және аурудың тарихы туралы сұрақтардан кейін уролог ұманың ішін зерттеуге кіріседі. Бұл кезде дәрігер аталық безді жауып тұрған қабықшаны, және аталық бездің жұмсақ қосалқысын жеңіл табады. Дәрігер аталық бездің құрылысын, тамырларын сезінуі қажет, олардың зақымданбауын білу үшін.\r\n\r\nЕгер барлығы қалыпты болса, және қандай да бір зақымдану болмаса, уролог ауырсынуды басатын препараттарды тағайындайды, мысалы, ацетаминофен немесе ибупрофен. Науқасқа ұманы ұстау үшін Джок белдігін киіп жүру ұсынылады.\r\n\r\nЕгер урологқа зақымдану түсініксіз болса, ұманың УДТ (УЗИ) тағайындалады. Тексеру барысында дәрігер ұманың, аталық бездің, қосалқыларының, ұрық түтігінің бейнесін алып, қан ағымын зерттейді.\r\n\r\nКөрнекі әдістердің ешқайсысы 100% дәлдік бермесе де, ультрадыбыстық зерттеу – таңдаулы әдіс, себебі, оны орындау жеңіл, рентген сәулесі қолданылмайды, ұманың құрылысын айқын бейнелейді. Сирек жағдайда урологтар МРТ тағайындайды, бұл күрделі тексеру түрі, ол УДТ (УЗИ) кейін көптеген сұрақтар қалса, өткізіледі.\r\n\r\nЕгер кез келген көрнекі тексерулерде аталық бездің жарақаты анықталса, әдеттегі әрекеттер алгоритмі – жалпы наркозбен операция жасау, ол кезде ұмада тілік жасалып, ішіндегісі зерттелінеді. Егер аталық бездің жарылуы аз және оны қалпына келтіру мүмкін болса (қанмен жақсы қамтамасыз етілу, аталық бездің қалған бөлігінің жақсы сақталуы), уролог әдетте, ақауды тігіс салумен қалпына келтіреді, содан кейін ұмадағы тілікті тігіспен жабады. Кейде дренаж мақсатында ұмада пластик түтік қалдырылады. Бұл кезде түтік бойымен қан және басқа сұйықтық алынып тасталынады.\r\n\r\nКейде жарақат күрделі болуына сай, аталық без қалпына келмейді. Мұндайда уролог аталық безді алып тастайды. Бұл дегеніміз – бедеулік емес. Екінші аталық без сау болса, бала өрбіту қабілеті сақталады. Сонымен қатар, науқастың гормон деңгейі тұрақты болуы тиіс, себебі, бір ғана аталық без қызмет етеді.\r\n\r\nЕгер науқасты қарау және УДТ (УЗИ) жарақат эпидидимитке байланысты болғандығын көрсетсе, хирургиялық емдеудің қажеті жоқ, науқасқа қабынуға қарсы дәрілік препараттар тағайындалады, мысалы,  ибупрофен және Джок белдігін киіп жүру ұсынылады. Қажет болса, уролог антибиотиктерді тағайындайды. Ісіну әдетте, 6-8 апта ішінде өтеді. Өзгерісті бақылау үшін науқасқа бірнеше рет урологқа көріну қажет. Алайда, дәрілер және Джок белдігі көмектеспейтін болса, хирургиялық операция және аталық безді алып тастау қажет болуы мүмкін.','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(89,'','Аяқтағы ауырсыну және құрысу','','','kz','s','',0,'',1002,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531720080,1563256080,1531720199,' перифериялық тамырлардың ауруы. Симптомдары: аяқтағы немесе аяқтың ұшындағы құрыспалы ауру, белсенді қозғалуда пайда болады және демалғанда басылады.',' Перифериялық тамырлардың ауруы. Симптомдары: аяқтағы немесе аяқтың ұшындағы құрыспалы ауру, белсенді қозғалуда пайда болады және демалғанда басылады.\r\n\r\n·         Инфекция, ауырсынумен, ісінумен, қызарумен, немесе зақымданған тұстың жергілікті температурасының артуымен сипатталады. \r\n\r\n·         Тенденит немесе бурсит, біркелкі қимылды қайталаудан пайда болады.\r\n\r\n·         Аяқтың терең көктамырының тромбы ауырсыну симптомдарын туындатады. Бұл симптомдар медициналық араласуды қажет етеді, себебі, тромб жұлынып, өкпеге қарай бағытталуы мүмкін, өкпе тамырларының эмболиясы, пайда болуы мүмкін, ол кенеттен ентігумен және қан түкірумен сипатталады. Өкпеге тромбы түсуі өлімге апаруы ықтимал.\r\n\r\n·         Бұлшық ет түйілуі (”құрысу” немесе ”жіті кенеттен ауырсыну ”) – бұлшық еттің күшті, ауырсынатын қысылуы немесе жиырылуы, кенеттен пайда болып, бірнеше секундтан бірнеше минутқа дейін созылады.\r\n\r\n·         Бұлшық еттің ауырсынуы, күшті түйілу басылғаннан кейін бірнеше сағатқа созылуы мүмкін. ','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(90,'','Бактериалдық конъюнктивит','','','kz','s','',0,'',3836,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531720200,1563256200,1531720929,'Конъюнктивит – бұл қабақтың ішінің сілемей қабатының (конъюнктиваның) қабынуы (ісінуі) немесе инфекциясы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКонъюнктивит – бұл қабақтың ішінің сілемей қабатының (конъюнктиваның) қабынуы (ісінуі) немесе инфекциясы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"60\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКонъюнктива бактериялардың және басқа тітіркендіргіштердің әрекетіне ұшырайды. Көз жасы бактерияларды шайып, конъюнктиваны қорғауға көмектеседі. Сондай-ақ, көз жасында ақуыздар және бактерияларды жоятын антиденелер болады.\r\n\r\nКонъюнктивиттің пайда болуының көптеген себептері бар. Вирустар аса кең таралған себебін құрайды. Вирустық  конъюнктивитті «қызғылт көз» деп те атайды. «Қызғылт көз» балалардың арасында жеңіл тарауы мүмкін.\r\n\r\nБасқа себептері:\r\n\r\n*  Аллергия (аллергиялық конъюнктивит)\r\n* Бактериялар\r\n* Кейбір басқа аурулар\r\n* Химиялық әсер ету\r\n* Хламидиялар\r\n* Зеңдер\r\n* Паразиттер (сирек)\r\n\r\nКонтактілік линзаларды қолдану (әсіресе, ұзақ уақыт бойы қолдануға арналған линзалар)\r\nЖаңа туған сәбилер босану жолдарында бактериялармен жұқпалануы мүмкін. Бұл жағдай жаңа туған сәбилердің офтальмиясы аталады, көруді сақтау үшін бұл дереу емделуі тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Көрудің бұлдырауы\r\n* Науқастың көзінде түнде пайда болатын қабыршақтар\r\n* Көздің ауырсынуы\r\n* Көзде құм болуын сезіну\r\n* Көз жасы ағуының күшеюі\r\n* Көздің қышуы\r\n* Көздің қызаруы\r\n* Жарыққа сезімталдық\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\n* Көзді зерттеу\r\n* Талдау үшін конъюнктивадан қырынды алу\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКонъюнктивитті емдеу себебіне байланысты.\r\n\r\nАллергиялық конъюнктивит аллергияны емдеу кезінде жазылып кетуі мүмкін.  Аллергияны туындатқан себебімен қатынас жойылса, өз бетінше жазылып кетуі мүмкін. Суық компресс қою аллергиялық конъюнктивитті басуға көмектесуі мүмкін.\r\n\r\nАнтибиотикпен емдеу, көбінесе, көз тамшылары, бактериалдық конъюнктивитте тиімді.\r\n\r\nВирустық конъюнктивит өз бетінше өтеді.\r\n\r\nКөптеген дәрігерлер «қызғылт көз» кезінде  бактериалдық конъюнктивиттің алдын алу үшін жеңіл  антибактериалдық көз тамшыларын тағайындайды.\r\n\r\nСіз вирустық немесе бактериалдық конъюнктивит кезінде жылы компресс қолдану арқылы жайсыздықты баса аласыз (көзге жабық күйінде жылы суға малынған матаны басу қажет).\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕмдеу салдары, әдетте, сәтті болжамды.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nСақтық шараларын қадағалмайтын болсаңыз, ауруды үйде немесе мектепте қайтадан жұқтыруыңыз мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nСимптомдары 3 немесе 4 күннен артық созылса, емдеуші дәрігеріңізге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nМұқият гигиена конъюнктивиттің таралуының алдын алуға көмектеседі:\r\n\r\n* Жастықтың тысын жиі ауыстырыңыз\r\n* Көзге арналған косметикаңызды басқаларға бермеңіз.\r\n* Сүлгілеріңізді немесе қол орамалын басқаларға бермеңіз.\r\n* Контактілік линзаларды дұрыс қолданыңыз және тазалаңыз.\r\n* Көзіңізді қолыңызбен ұстамаңыз.\r\n* Косметиканы жиі алмастырыңыз.\r\n* Қолыңызды жиі жуыңыз.\r\n \r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдер__\r\n\r\nКонъюнктиваның қабынуы; Қызғылт көз.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001010.htm\r\n\r\n__Аудармашы:__ Ирина Гончарова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(91,'','Бактериалдық вагиноз','','','kz','s','',0,'',3794,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531720980,1563256980,1531721566,'Бактериалдық вагиноз (БВ) - қынаптық инфекциялардың бірі. Қалыпты жағдайда қынапта денсаулық үшін пайдалы бактериялармен қатар зияндылары да мекендейді. Бактериалдық вагиноз т осы қатынастың бұзылуында және зиянды бактериялардың мөлшерінің ұлғаюында пайда болады.\r\n\r\nМұндай үйлесімсіздіктің себептері анық бола бермейді. Бактериалдық вагиноз барлық жастағы әйелдер мен қыздарда пайда болатын, кең таралған ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Өзіне күтім жасау және симптомдарды жеңілдету бойынша кеңестер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Бактериалдық вагиноздың алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдері__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБактериалдық вагиноз (БВ) - қынаптық инфекциялардың бірі. Қалыпты жағдайда қынапта денсаулық үшін пайдалы бактериялармен қатар зияндылары да мекендейді. Бактериалдық вагиноз т осы қатынастың бұзылуында және зиянды бактериялардың мөлшерінің ұлғаюында пайда болады.\r\n\r\nМұндай үйлесімсіздіктің себептері анық бола бермейді. Бактериалдық вагиноз барлық жастағы әйелдер мен қыздарда пайда болатын, кең таралған ауру.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nБактериалдық вагиноздың симптомдары:\r\n\r\n* Қынаптан бөлінетін ақ немесе сұр түсті, жағымсыз иісті бөлінділер\r\n* Несептің шығу кезіндегі ашыту, күйдіру сезімі\r\n* Қынаптың ішіндегі және сыртындағы қышу\r\n \r\nКейде аурудың симптомдары болмайды.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nБактериалдық вагинозды анықтау үшін дәрігер гинекологиялық тексеру жүргізуі қажет. Сондықтан, дәрігерге көрінуге дейін 24 сағат бұрын тампондар қолданбаңыз және жыныстық қатынасқа түспеңіз.\r\n\r\nАрқаңызға жатып, аяғыңызды арнайы салғышқа орналастыру ұсынылады.\r\nДәрігер қынапқа айна аталатын аспапты енгізеді. Айналар аздап ашылып, қынапқа кіретін жолды ашады, осылайша дәрігерге қынаптың қабырғасын қарауды жеңілдетуге және зарарсыз мақта тампонның көмегімен бөліндінің (жұғынды) үлгісін алуға жағдай жасалады.\r\nБөлінділердің үлгісі микроскоптың астында инфекция белгісі болуына тексеріледі.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСізде бактериалдық вагиноз анықталса, дәрігер тағайындайды:\r\n\r\n* Ішуге арналған таблеткалардағы антибиотиктер\r\n* Құрамында антибиотик бар қынаптық жақпа майлар \r\n \r\nДәріні дәрігердің тағайындауына сәйкес, дәл қабылдайтындығыңызға көз жеткізіңіз және жапсырмасындағы нұсқаулықты қадағалаңыз. Кейбір дәрілермен қатар алкогольді тұтыну асқазанның бұзылысын, асқазанның қатты түйілуін туындатуы немесе жағдайыңызды нашарлатуы мүмкін. Дәрілік препараттарды қабылдауды өткізіп алмаңыз және үзбеңіз, себебі, инфекция қайталануы мүмкін.    \r\n\r\nБактериалдық вагиноз жыныстық қатынастағы серіктестерге – ерлерге берілмейді. Бірақ, егер серіктесіңіз әйел болса, ол жұқтыруы мүмкін. Оған да бактериалдық вагинозды емдеу курсын өткізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Өзіне күтім жасау және симптомдарды жеңілдету бойынша кеңестер__\r\n\r\nҚынаптың тітіркенуін жеңілдету үшін:\r\n\r\n* Ыстық немесе гидромассаждық ванналарды қабылдамаңыз.\r\n* Қынапты және айналшықты жұмсақ, иіссіз сабынмен жуыңыз.\r\n* Мұқият шайынғаннан кейін жыныстық мүшелердің аумағын құрғатып сүртіңіз. \r\n* Иіссіз тампондар мен төсемшелерді қолданыңыз.\r\n* Кеңдеу киім және мақта матадан жасалған ішкиім киіңіз. Колготки кимеуге тырысыңыз.\r\n* Туалеттен кейін алдынан артына қарай сүртініңіз.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Бактериалдық вагиноздың алдын алу__\r\n\r\nКелесі кеңестерді қадағалау арқылы бактериалдық вагиноздың таралуының алдын алуға көмектесе аласыз:\r\n\r\n* Жыныстық қатынасқа түспеңіз\r\n* Жыныстық қатынастағы серіктестеріңіздің санын шектеңіз.\r\n* Жыныстық қатынас кезінде әрдайым презерватив қолданыңыз.\r\n* Бүркіп шайынбаңыз. Бүрку арқылы шайынған кезде қынаптан инфекциядан қорғайтын пайдалы бактериялар жойылып кетеді.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Симптомдардың жақсаруы байқалмайды\r\n* Жамбас қуысында ауырсыну немесе қызба пайда болса\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдері__\r\n\r\nТелімді емес вагинит.','student_k',43,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(92,'','Балалар мен сәбилердегі пилоростеноз','','','kz','s','',0,'',3232,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531721520,1563257520,1531722140,'Пилоростеноз – бұл асқазанның қақпасының тарылуы, оның салдарынан асқазаннан ішекке тамақтың өтуіне кедергі келеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"61\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nПилоростеноз – бұл асқазанның қақпасының тарылуы, оның салдарынан асқазаннан ішекке тамақтың өтуіне кедергі келеді.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚалыпты жағдайда тамақ асқазаннан аш (жіңішке) ішектің бастапқы бөлігіне асқазанның қақпасы арқылы өтеді. Қақпаның стенозында оның бұлшық еттерінің қалыңдауы болады. Асқазаннан аш ішекке тамақтың өтуі үшін кедергі пайда болады.\r\n\r\nҚақпаның бұлшық еттерінің қалыңдауының себебі белгісіз. Белгілі бір рольді гендер атқаратындығы белгілі, ата-анасында пилоростеноз бар адамдарда жиі пайда болады.\r\n\r\nПилоростеноз  6 айлық жасқа дейінгі балаларда жиі кездеседі. Ұлдар қыздарға қарағанда жиірек ауырады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКөпшілік балалардағы алғашқы симптом – құсу:\r\n\r\n* Құсу әр тамақтанудан немесе кейбір тамақтанудан кейін ғана пайда болуы мүмкін\r\n* Әдетте, құсу шамамен, 3 апталық жастан басталады, бірақ, 1 апталық және 5 айлық жас аралығында кез келген уақытта басталуы да мүмкін.\r\n* Тез құсу\r\n* Құсудан кейін бала ашығады\r\n \r\nБасқа симптомдары туғаннан кейін бірнеше аптадан кейін пайда болады және оған кіретіндер:\r\n\r\n* Іштегі ауырсыну\r\n* Кекіру\r\n* Ұдайы ашығу сезімі\r\n* Сусыздану (құсу күшейген сайын нашарлайды)\r\n* Салмақ қоспайды немесе жоғалтады\r\n* Тамақтандыру алдындағы және құсу пайда болуының алдындағы іштің толқын тәрізді қимылы.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАуру, әдетте, 6 айлық жасқа дейін анықталады.\r\n\r\nМедициналық қарап, тексеру алдында келесі белгілер анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Сусыздану белгілері, мысалы, тері мен еріннің құрғақтығы, көз жасының азаюы, құрғақ жаялықтар\r\n* Іштің кебуі\r\n* Іштің жоғарғы бөлігіндегі – қақпа тұсындағы домалақ түзіліс\r\n \r\n\r\nАлдымен, іш қуысының УДТ (УЗИ) жасау қажет. Басқа тексеру әдістері:\r\n\r\n* Барий қоспасымен рентгенография – үлкейген асқазанды және стенозды қақпаны анықтайды. \r\n* Қан талдауы – электролиттік үйлесімсіздік жиі анықталады.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nПилоростенозды емдеуде қақпаға хирургиялық араласу қарастырылады.  Операция пилоротомия аталады.\r\n\r\nЖас сәбиге жалпы наркоз беру қауіпті болса, ұшында шағын баллон бар эндоскоп аталатын құрылғы қолданылады. Баллон қақпаны кеңейту үшін үрленеді.\r\n\r\nОперация жасалмайтын сәбилерге зондпен тамақтану немесе қақпаны босаңсыту үшін дәрілік препараттар тағайындалады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nХирургиялық емдеу әдетте, барлық симптомдарды жояды. Операциядан кейінгі бірнеше сағаттан кейін аздап тамақтандыра бастауға болады.\r\n \r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nБалада бұл аурудың симптомдары болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҚақпаның (пилорустың) туа біткен гипертрофиялық стенозы; Қақпаның (пилорустың) балалық гипертрофиялық стенозы; Асқазанның обструкциясы. ','student_k',75,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(93,'','Балалардағы гастроэнтерит','','','kz','s','',0,'',1254,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531722600,1563258600,1531722932,'Гастроэнтерит – құсу мен іш өтуінің пайда болуымен сипатталатын инфекция.\r\n\r\nГастроэнтерит вирустармен, бактериялармен немесе паразиттермен жұқпаланудан туындауы мүмкін. Ауруды кейде «асқазан бұзылысы» атайды, ол жұқпалы және балаларға күтім жасауда, мектепте жиі тарайды. Гастроэнтерит  жиі жоғары температурамен (қызбамен) өтеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГастроэнтерит – құсу мен іш өтуінің пайда болуымен сипатталатын инфекция.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГастроэнтерит вирустармен, бактериялармен немесе паразиттермен жұқпаланудан туындауы мүмкін. Ауруды кейде «асқазан бұзылысы» атайды, ол жұқпалы және балаларға күтім жасауда, мектепте жиі тарайды. Гастроэнтерит  жиі жоғары температурамен (қызбамен) өтеді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЕгер баланың нәжісінде қан табылса, нәжістің үлгісі бактериялар немесе паразиттер болуына тексеріледі.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nИммундық жүйесі әлсіреген адамдарда немесе жас сәбилердегі инфекцияның кейбір түрлерінен басқасында, антибиотиктер, әдетте, тағайындалмайды.  \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Асқынулары__\r\n\r\nКөптеген жағдайларда гастроэнтерит жеңіл өтеді және бірнеше күнге созылады. Гастроэнтериттің қатерлі асқынуы – сусыздану даму қаупі, сондықтан, бұл ауру кезінде сұйықтықты үлкен көлемде ішу қажет. Кішкентай балалар сусыздану даму қаупіне бейім келеді. ','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(94,'','Балалардағы іш қатуы','','','kz','s','',0,'',5796,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531722900,1563258900,1531723541,'Іш қатуының себептері қандай?\r\nЕгер балаңыз талшығы аз тағамды тұтынатын болса, сұйықтықты аз ішсе, немесе аз қимылдайтын болса, іш қатуы пайда болады. Көптеген адамдарда іш қатуының себебі белгісіз болып қалуда. Нәжістің шығуы ауырсынатын болса, бала бұл үрдісті әдейі тежейді. Нәжіс шығуын тежеу іш қатуына апаруы мүмкін. Балаңыз дәретханада қараңғы болса, жалғыз қорқуы мүмкін. Кейбір балалар ойынды үзгісі келмегендіктен дәретханаға бармайды.\r\n\r\nТағамды қабылдауды нашарлатуға, дене белсенділігін азайтуға немесе қызбаның пайда болуына апаратын ауру іш қатуына апаруы мүмкін. Бұл мәселе сауыққаннан кейін де сақталуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Іш қатуының себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Іш қатуының симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Бұл дамудың сатысы болуы мүмкін бе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Баланы қалай ішегін ұдайы босатуға үйретуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәретханаға бару күнделігі__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Іш қатуының себептері қандай?__\r\n\r\nЕгер балаңыз талшығы аз тағамды тұтынатын болса, сұйықтықты аз ішсе, немесе аз қимылдайтын болса, іш қатуы пайда болады. Көптеген адамдарда іш қатуының себебі белгісіз болып қалуда. Нәжістің шығуы ауырсынатын болса, бала бұл үрдісті әдейі тежейді. Нәжіс шығуын тежеу іш қатуына апаруы мүмкін. Балаңыз дәретханада қараңғы болса, жалғыз қорқуы мүмкін. Кейбір балалар ойынды үзгісі келмегендіктен дәретханаға бармайды.\r\n\r\nТағамды қабылдауды нашарлатуға, дене белсенділігін азайтуға немесе қызбаның пайда болуына апаратын ауру іш қатуына апаруы мүмкін. Бұл мәселе сауыққаннан кейін де сақталуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Баладағы іш қатуының симптомдары__\r\n\r\n* Нәжіс шығуы кезінде қатты күшену\r\n* Іштің ауырсынуы және желденуі\r\n* Қыңырлану\r\n* Шаршау\r\n* Тәбетін жоғалту\r\n* Дәретханаға барғысы келмеу\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Бұл дамудың сатысы болуы мүмкін бе?__\r\n\r\nБалаңыз дамудың белгілі бір сатысында болуы мүмкін. Дәретхананы қолдану дағдысын әлі үйренбеген болуы мүмкін. Бірақ, егер өздігінше дәретханаға баратын болғаннан кейін 3 ай өткенде балаңыздың несеп шығаруында еріксіз нәжіс шығаруы байқалатын болса, оны нәжіс шығару үшін дәретхананы қолдануға үйрету қажет. Дәрігер бұл үшін кеңес бере алады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Баланы қалай ішегін ұдайы босатуға үйретуге болады?__\r\n\r\n__Дәретханаға барудың күнделігін жүргізіңіз__\r\n\r\nБалаңыздың нәжіс шығаратын уақытын, орны мен түрін көрсететін күнделік жүргізіңіз. Бұл емдеуші дәрігерге баланың дәретханаға бару заңдылығын көруге көмектеседі. 2 –ші тармаққа  көшудің алдында кемінде, 1 апта бойы күнделік жүргізіңіз. Егер балаңыз бала бақшаға баратын болса, тәрбиешіні баланың дағдыларын бақылауын сұраңыз. Бұл зерттеудің соңында осы күнделікті принтерден шығарып, әрі қарай қолдануға болады.\r\n\r\n__Баланы унитазға отыруды үйретіңіз__\r\n\r\nБаламен дәретхана ішінде ойнап, жаман жер еместігін көрсетіңіз. Балаға унитазда шалбарымен немесе колготкиімен  күніне бірнеше минут отырғызып үйретіңіз. Баланың аяғының астына кішкене орындық қою пайдалы болуы мүмкін. Балаға өзімен бірге сүйікті кітаптарын, қуыршағын, шағын ойыншықтарын алуға рұқсат беріңіз.                              \r\n\r\nБала дәретханада болғанда онымен сөйлесіп, ойнаңыз. Бірақ, бала бірден дәретхананы қолданады деп күтпеңіз. Ол унитазға отырып үйренетіндігін есте сақтаңыз. Біртіндеп, унитазда отыруын 30 секундтан 5 минутқа дейін ұзартыңыз. Ас үйдегі таймер «дәретханаға үйренуге» сигнал болуы мүмкін. 3-ші қадамға өту бала унитазда күніне 3-5 реттен, 5 минут ішінде отырғанда мүмкін болады.\r\n\r\n__Баланың нәжісі жұмсақ және қалыптасқан болуына көз жеткізіңіз__\r\n\r\nБұл әдетте, егер балаға сүт өнімін азырақ берсеңіз және рационда талшығы мол өнімдерінің мөлшерін арттырғанда болады. Егер дәрігер қолдаса, қысқа уақыттың ішінде балаға талшықты қоспа түрінде беруге болады. Дәрігермен емдәм құрамындағы қажетті өзгерістер туралы кеңесіңіз.\r\n\r\nАлдымен, балада нәжістің еріксіз шығуы байқалады. Бұл үшін оған ұрсып, жазаламаңыз. Баланың еріксіз нәжіс шығаруы үшін ызалану тек дәретханаға үйренуіне кедергі келтіреді. Егер балада нәжістің еріксіз шығуы байқалса, байсалды қалыпта қалыңыз, сонда бала өзін нашар сезінбейді.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәретханаға бару уақытын белгілеңіз__\r\n\r\nБала ішек жұмысын қалпына келтіргеннен кейін және унитазға үйренгеннен соң күнделікті белгілі бір уақытта дәретханаға баруын қадағалаңыз. Бала тамақ ішкеннен кейін 10-20 минуттей уақыт өткенде, нәжістенетін дағдылы уақытта бала дәретханаға баруы қажет. Бұл уақытты дәретханаға бару күнделігіне жазып қойыңыз. Бала кемінде, күнде 3-5 рет, 5 минуттан унитазда отыруы қажет.\r\n\r\n__Дәретханада ішекті босатқаны үшін баланы ынталандыру__\r\n\r\nАлғашқыда бала дәретханада ішегін босатқаны үшін сыймен ынталандырыңыз. Басында, әр ішекті босатуы үшін, кейіннен, бірнеше ретте бір сыйлаңыз. Осылайша, бала тез үйренеді. Сол кезде сыйлауды тоқтатасыз.\r\n\r\nОсыдан кейін баланы дәретханаға бару уақыты келгендігін анықтауға үйретіңіз. Балаға бұл туралы сіздің сұрауыңызды күтпей, өзінің айтуын үйретіңіз. Дәретханаға бару алдында кішкентай балалар ата-анасына көмек қажеттігі туралы айтуы қажет.\r\n\r\n__Іш қатуымен бірге еріксіз нәжістену қалай емделеді?__\r\n\r\nЕгер балада 3 немесе 4 күн ішінде нәжістену болмаса, дәрігерге баруыңыз қажет. Дәрігер ішектің төменгі бөлігінде жинақталған нәжісті шығаруға көмектесуі мүмкін. Бұл ауруханада балаға клизма немесе суппозиторий қойылуымен орындалады. Немесе дәрігер балаға іш жүргізетін препараттардың жоғары мөлшерлемесін тағайындайды.\r\n\r\nІшек босағаннан кейін бала дәретханаға жеңіл бара алатындығына көз жеткізу маңызды. Ішекті жеңіл босату іш қатуының қайта пайда болуының алдын алуға көмектеседі. Емдеу баланың емдәмін өзгертуінен, сұйықты арттырудан, талшығы мол тамақты тұтынудан, дәретханаға күніне бірнеше рет барудан, нәжісті жұмсарту үшін іш жүргізетін препараттарды қолданудан тұрады. \r\n\r\nДәретханаға бару күнделігікүні\r\n\r\n__||күні|__	 __уақыты|__	__ уақыты|уақыты|уақыты|уақыты__\r\nДүйс/22|9:00 ТН, ТНШ|12:00 УО, ДНШ|14:00  ТН, ТНШ| | ||\r\n \r\n__Нұсқау__: балада нәжістену немесе несеп шығару болатын уақыт:\r\n\r\nБірінші бағанға аптаның күні мен айдың күнін енгізіңіз.\r\n\r\nУақытын белгілеңіз \"Уақыт\".\r\n\r\nОсылайша, күнде жалғастырыңыз.\r\n\r\n__Шартты белгілеу:__\r\n\r\nДН = дәретханадағы нәжістену.\r\nКН = киіміне нәжістену\r\nТН = төсекте нәжістену\r\nУО = унитазда отыруды үйрену\r\nДНШ = дәретханадағы несеп шығару\r\nКНШ = киіміне несеп шығару\r\nТНШ = төсекте несеп шығару.','student_k',52,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(95,'','Балалардағы ішек инфекциялары','','','kz','s','',0,'',9667,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531724100,1563260100,1531724612,'Диарея (жиі және сұйық нәжіс) – ішек инфекцияларының жиі себебі, бірақ, басқа аурулардың немесе емдәмдегі өзгерістің симптомы да болуы мүмкін. Ішек инфекцияларының қоздырғыштары -  вирустар немесе бактериялар.\r\n\r\nДиареяны туындататын қоздырғыштың түрі адамның мекендейтін географиялық аумағына, экономикалық даму деңгейіне, санитарлық-гигиеналық және жеке гигиена нормаларын қадағалауына байланысты. Мысалы, диареяның өршуі санитарлық жағдайы нашар елдерде немесе қоқыстарды тыңайтқыш ретінде қолдануда жиі пайда болады, мұндай жағдайда ауыз суының және көкөніс дақылдарының микробтармен және паразиттермен ластануы орын алады.\r\n\r\nАҚШ секілді дамыған елдерде диарея жағдайлары көбінесе, тағамдық уланумен байланысты. Тағамдық улану бактериялардың уыттары дұрыс сақталмаған немесе тиісті түрде дайындалмаған тағам өнімдерінен адам организміне түсуінде пайда болады.\r\n\r\nДиареяны туындататын вирустар – гастроэнтерит вирустары – өте жұқпалы және тұрмыстық жабдықтар арқылы жеңіл таралады (мысалы, жатақханада). Бір жақсысы, көбінесе диарея бірнеше күн ішінде өздігінше аяқталады. Сау жасөспірімдер мен ересектер үшін  вирустық гастроэнтерит жиі, бірақ, күрделі емесе жайсыздық. Бірақ, ол кішкентай балалар және созылмалы ауруы бар адамдарда организмнің сусыздануына жиі апарып, шұғыл медициналық көмекті қажет етеді.\r\n\r\nІшек инфекциялары және диарея бактериялар мен паразиттердің көптеген түрлерінің салдарынан туындайды. Бұл инфекциялардың көпшілігі жеңіл және бірнеше күн ішінде өтеді, бірақ, күрделі түрлері де кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Ішек инфекциялары туралы жалпы ақпарат.__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Жиі кездесетін ішек инфекциялары.__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Аурудың симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Симптомдар қай кезде пайда болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қандай уақыт аралығында ішек инфекциялары жұқпалы болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Алдын алу шаралары бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге көріну қажет пе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Бұл инфекциялар қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Өзін сезінуді жақсарту үшін қандай шаралар қабылдауға болады?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Ішек инфекциялары туралы жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиарея (жиі және сұйық нәжіс) – ішек инфекцияларының жиі себебі, бірақ, басқа аурулардың немесе емдәмдегі өзгерістің симптомы да болуы мүмкін. Ішек инфекцияларының қоздырғыштары -  вирустар немесе бактериялар.\r\n\r\nДиареяны туындататын қоздырғыштың түрі адамның мекендейтін географиялық аумағына, экономикалық даму деңгейіне, санитарлық-гигиеналық және жеке гигиена нормаларын қадағалауына байланысты. Мысалы, диареяның өршуі санитарлық жағдайы нашар елдерде немесе қоқыстарды тыңайтқыш ретінде қолдануда жиі пайда болады, мұндай жағдайда ауыз суының және көкөніс дақылдарының микробтармен және паразиттермен ластануы орын алады.\r\n\r\nАҚШ секілді дамыған елдерде диарея жағдайлары көбінесе, тағамдық уланумен байланысты. Тағамдық улану бактериялардың уыттары дұрыс сақталмаған немесе тиісті түрде дайындалмаған тағам өнімдерінен адам организміне түсуінде пайда болады.\r\n\r\nДиареяны туындататын вирустар – гастроэнтерит вирустары – өте жұқпалы және тұрмыстық жабдықтар арқылы жеңіл таралады (мысалы, жатақханада). Бір жақсысы, көбінесе диарея бірнеше күн ішінде өздігінше аяқталады. Сау жасөспірімдер мен ересектер үшін  вирустық гастроэнтерит жиі, бірақ, күрделі емесе жайсыздық. Бірақ, ол кішкентай балалар және созылмалы ауруы бар адамдарда организмнің сусыздануына жиі апарып, шұғыл медициналық көмекті қажет етеді.\r\n\r\nІшек инфекциялары және диарея бактериялар мен паразиттердің көптеген түрлерінің салдарынан туындайды. Бұл инфекциялардың көпшілігі жеңіл және бірнеше күн ішінде өтеді, бірақ, күрделі түрлері де кездеседі.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Жиі кездесетін ішек инфекциялары__\r\n\r\nТөменде ішек инфекцияларының кейбір түрлері келтірілген, мүмкін естіген боларсыздар:\r\n\r\n·         \'\'АҚШ –та сальмонелла бактериялары жылына дияреяның 1-5 миллион жағдайының себебін құрайды. Негізінен, бұл бактериялар тағамдық улануды туындатады.  Олар тауықтың шикі еті мен жұмыртқасында жиі кездеседі.\'\'\r\n\r\n·        \'\' Шигелла бактериясы аса жұқпалы және адамнан адамға оңай жұғады. Олар ішектің қабырғасын зақымдап, қанталайтын ойық жараның пайда болуына ықпал етеді. Шигелла инфекциялары жыл сайын әлемде диареяның  160 миллион жағдайына себепші болады.\'\'\r\n\r\n·         \'\'Ішек таяқшасының бактериялары адамның және жануарлардың нәжісінде болады. Бактериялардың  кейбір штаммдары уыт бөледі, ол кішкентай балалар мен егде жастағы адамдардың өміріне қауіпті болуы мүмкін. Басқалары саяхатшының диареясын туындатуы мүмкін – бұл жеңілірек инфекция. Ішек таяқшасы адамның адаммен тікелей қатынасында немесе зарарланған су немесе тағам арқылы таралады, мысалы, гамбургердегі нашар піскен сиыр еті немесе жуылмаған жемістер арқылы.\'\'\r\n\r\n·         \'\'Лямблиялар – ластанған су, және адамның адаммен тығыз қатынасында жеңіл таралатын  паразиттер. Олар АҚШ-тағы ішек инфекцияларының тағы бір жиі себебі. Бұл паразит может аквапарктер мен бассейндерде жиі кездеседі, себебі, ол хлордың әсеріне тұрақты. Залалды су көздерінде шомылу немесе ішу созылмалы диареяның дамуына апарады. Балалар бала бақшада лямблияны жиі жұқтырады және үйінде отбасының мүшелеріне паразиттерді жұқтыруы мүмкін.\'\'\r\n\r\n·         \'\'Тағы бір паразит - криптоспоридия, балабақшадағы және басқа қоғамдық орындардағы диарея эпидемиясының жиі себепшісі. Криптоспоридия көбінесе, сулы іш өтуын туындатады, ол 2 аптадан артық уақытқа созылуы мүмкін.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Аурудың симптомдары қандай?__\r\n\r\nӘдетте, ішек инфекциялары іштің түйіліп ауыруымен және іш өтуімен қосарланады. Сондай-ақ келесі симптомдар болуы мүмкін:\r\n\r\n·         қызба\r\n\r\n·         тәбетті жоғалту\r\n\r\n·         жүрек айнуы\r\n\r\n·         құсу\r\n\r\n·         салмақ жоғалту\r\n\r\n·         сусыздану\r\n\r\n·         нәжістегі сілемей немесе қан\r\n\r\nБұл  симптомдар, әдетте, бірнеше күнге созылады. Егер симптомдардың ұзақтығы 2 аптадан артық созылса, созылмалы диарея орын алған. Осындайда  немесе нәжісте қан болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Симптомдар қай кезде пайда болады?__\r\n\r\nІшек инфекцияларының инкубациялық кезеңі аурудың нақты қоздырғышының түріне байланысты әр түрлі болады. Мысалы, шигелладан туындаған инфекциялардың инкубациялық кезеңі әдетте,  2 - 4 күнге созылады, бірақ, вирустық инфекцияларда инкубацилық кезең  4-48 сағатқа созылады.\r\n\r\nПаразитарлық  инфекциялардың инкубациялық кезеңі ұзағырақ. Мысалы, лямблиялар салдарынан туындаған инфекцияларда аурудың симптомдары дамуына дейін 1-4 апта өтуі мүмкін. Қоздырғыштың түріне байланысты және адамның жалпы жағдайына сай ішек инфекциясы бірнеше күн немесе аптаға созылуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қандай уақыт аралығында ішек инфекциялары жұқпалы болады?__\r\n\r\nІшек  инфекциялары аса жұқпалы. Олар адамнан адамға кір қол, залалды тамақ және су, үй жануарлары арқылы жұғуы мүмкін. Көпшілік жағдайларда инфекциялар диарея өткенге дейін жұқпалы болады, бірақ, кейбір жағдайларда одан ұзақ болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Алдын алу шаралары бар ма?__\r\n\r\nІшек инфекцияларының аса тиімді алдын алу жолы – қолды жиі жуу. Микробтар организмге тағамды  кір қолмен жеуде немесе тырнақты тістегенде түсуі мүмкін.\r\n\r\nДәретханадан кейін және тамақ ішер алдында қолды сабындап жуып-шаю қажет. Жуынатын бөлменің тазалығын қолдау да инфекцияның алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nДиареяны туындататын микробтар тағам өнімдерімен және сумен таралуы мүмкін. Өзіңізді қорғау үшін тамақты мұқият дайындап, шикі көкөністер мен жемістерді жуыңыз. Гамбургерге толық піскен етті қолданыңыз, тамақтың қалғанын тоңазытқышта сақтаңыз, себебі, бірнеше сағат тоңазытқыштан тыс тұрған тамақта дәмді түскі аста ауру қоздыратын бактериялар пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАс үйлік жабдықтарыңыз және кесу тақтайлары таза болуын қадағалаңыз, әсіресе, шикі еттен, жұмыртқа мен құс етін өңдегеннен кейін. Бірнеше сағат бойы тоңазытқыштан тыс болған тамақты ішуден алшақ болыңыз, қыздырғанда да оларда уыттар қалуы мүмкін.\r\n\r\nСаяхат кезінде бұлақтан, көлден су ішпеңіз, бұл үшін жергілікті денсаулық сақтау органдарының бұл судың ауыз суға жарамдылығын растауы болуы қажет. Кейбір дамушы елдерде суды краннан емес, бөтелкеден ішуге кеңес беріледі, бұл жерлерде көшеден су сатып алып ішуде де сақ болған жөн.\r\n\r\nҮй жануарлары, әсіресе, рептилиялар микробтарды таратуы мүмкін. Үй жануарының ыдысын өзіңіздің ыдысыңызды жуатын раковинада жумаңыз. Үй жануарын сипағаннан кейін қолыңызды жуыңыз!\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге көріну қажет пе?__\r\n\r\nКейде, барлық тырысуға қарамастан, ішек инфекциясы орын алады. Баланың іші өтсе, қызба болса немесе іші ауырғанын ересектерге айтуға үйрету қажет. Ересектер баланы дәрігерге көрсетуі тиіс.\r\n\r\nЕгер өзіңізді енжар сезінсеңіз, терінің құрғақтығы немесе ауыздың құрғақтығы орын алса, немесе нәжісте қан немесе сілемей болса, шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет. Сондай-ақ, сұйықтық іше алмайтындай,  басылмайтын құсу болса, немесе аурудың симптомдары 3 күннен артық созылса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Бұл инфекциялар қалай емделеді?__\r\n\r\nДиареяны туындататын көптеген инфекциялар, әсіресе, вирустықтар, әдетте, емдеусіз өтеді. Сусызданудың алдын алу үшін сұйықтықтың мол көлемін ішу – аурудың бетін байқау үшін дұрыс тәсіл. Организмнің сусыздануында ауруханаға жатып, диарея, құсу және қызба кезінде жоғалтқан сұйықтықты толықтыру үшін көктамыр арқылы сұйықтық енгізілуі қажет болады.\r\n\r\nДәрігерге көрінгенде ішек инфекциясының түрін анықтау үшін нәжістің талдауын тапсыру қажет болуы мүмкін. Дәрілік препараттарды тағайындаудың қажеттігі аурудың қоздырғышына байланысты. Егер паразитарлық инфекция болса, дәрігер антипаразитарлық препараттарды тағайындайды.\r\n\r\nВирустардан және бактериялардың көптеген түрлерінен болған ішек инфекциялары кезінде емдеу қажет болмайды, бірақ, иммундық жүйесі әлсіреген адамдар инфекция бүкіл организмге тарамас үшін антибиотиктерді тағайындауға мұқтаж болады.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Өзін сезінуді жақсарту үшін қандай шаралар қабылдауға болады?__\r\n\r\nОрганизмнің сусыздануының алдын алсаңыз, өзіңізді жақсы сезінесіз. Диарея кезінде сұйықтықты жоғалтумен қатар электролиттер (натрий және калий) де жоғалтылады. Организм оларсыз қалыпты қызмет ете алмайды, сондықтан, олардың орнын толықтыру қажет. Құрамында натрий бар сорпа немесе көже, калий бар 100% жеміс шырынын (қантсыз) ішіңіз.\r\n\r\nТамақ іше алатындай болғанда, құрамында калий бар жұмсақ жеміс немесе көкөністі тұтыныңыз. Майлы тағамды, сүт өнімдерін, талшығы мол өнімді немесе тәтті тағамды диарея басылғанға дейін  қабылдаудан алшақ болыңыз. Спорттық немесе алкогольсіз сусындарды ішпеңіз, оларда электролиттер болғанымен, қанты көп болғандықтан, диареяны ушықтырады.\r\n\r\nДиарея, әдетте, тез басылады. Сұйықтықты жеткілікті ішіңіз, және дәрігердің ұсыныстарын орындаңыз, осылайша, қысқа мерзімде өзіңізді жақсы сезінесіз.\r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://kidshealth.org/teen/infections/intestinal/diarrhea.html\r\n\r\n__Аудармашы:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(96,'','Балалардағы қызбаны (температураның жоғарылауын) емдеу','','','kz','s','',0,'',3564,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531724700,1563260700,1531725017,'Қызба – организмнің инфекцияны тудыратын микробтармен күресуінің белгісі. Егер 3 айлықтан 3 жасқа дейінгі балада дененің субфебрильдік температурасы болса (38,8 °C дейін), оған дәрі бермеуге болады. Дәрілік препараттарды тағайындау дене температурасы 38,8 °С асқанда ұсынылады.\r\n\r\nЕгер 3 айлықтан жас сәбиде дене температурасы 38,8 °С асқанда, шұғыл түрде дәрігерге немесе жедел медициналық жәрдемге хабарласыңыз. Кішкентай сәбилерде қызба ауыр инфекцияның белгісі болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Баланың температурасын түсіруге тырысу қажет пе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Балаға қандай дәрілік препаратты беруге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрілік препараттарды қабылдау бойынша кеңестер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Температурасын түсіру үшін балаға аспирин беруге болады ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Бала өзін жақсы сезінуі үшін тағы не істуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Ванна қабылдау қызуды түсіруге көмектеседі ме?__{ALINK}\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Баланың температурасын түсіруге тырысу қажет пе?__\r\n\r\nҚызба – организмнің инфекцияны тудыратын микробтармен күресуінің белгісі. Егер 3 айлықтан 3 жасқа дейінгі балада дененің субфебрильдік температурасы болса (38,8 °C дейін), оған дәрі бермеуге болады. Дәрілік препараттарды тағайындау дене температурасы 38,8 °С асқанда ұсынылады.\r\n\r\nЕгер 3 айлықтан жас сәбиде дене температурасы 38,8 °С асқанда, шұғыл түрде дәрігерге немесе жедел медициналық жәрдемге хабарласыңыз. Кішкентай сәбилерде қызба ауыр инфекцияның белгісі болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Балаға қандай дәрілік препаратты беруге болады?__\r\n\r\n2 айлық жастан кіші сәбиге дәріні дәрігермен ақылдасып қана беруге болады.\r\n\r\nАцетаминофен ауырсынуды және қызуды түсіреді. Дәрігермен балаға жарамды препараттың мөлшерлемесі туралы кеңесіңіз. Мөлшерлеме баланың жасы мен салмағына сәйкес есептеледі.\r\n\r\n6 айлықтан асқан баланың температурасын түсіру үшін басқа препарат  ибупрофен қолданылады. Оны балаға берудің алдында дәрігермен кеңесу қажет. Дәрігер балаға қажетті препараттың дұрыс мөлшерлемесін айтады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрілік препараттарды қабылдау бойынша кеңестер__\r\n\r\n·         Балаға күніне препараттың 5 мөлшерлемесінен артық бермеңіз.\r\n\r\n·         2 айлықтан кіші сәбилерге тек дәрігердің тағайындауымен ғана дәрі беруге болады.\r\n\r\n·         Препаратқа нұсқаулықты мұқият оқыңыз. Балаға препараттың дұрыс мөлшерін беруге көз жеткізіңіз.\r\n\r\n·         Сұйық дәрілік құралдарды дұрыс өлшеу үшін арнайы өлшем стақан немесе қасықты қолданыңыз. Оларды дәріханадан сатып алуға болады. Қарапайым шәй қасығын қолдануда препараттың мөлшерінен қателесуге болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Температурасын түсіру үшін балаға аспирин беруге болады ма?__\r\n\r\nЖоқ. Сирек жағдайларда аспирин балаларда Рейе синдромының дамуына апаруы мүмкін. Бұл өлім-жітімге апаруы мүмкін күрделі ауру. Дәрігерлер 18 жастан кіші балаларға аспирин беруді ұсынбайды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Бала өзін жақсы сезінуі үшін тағы не істуге болады?__\r\n\r\n·         Организмі сусызданбауы үшін балаға көбірек сұйықтық беру қажет. Су, сорпа, жемісті балмұздақ пен хош иісті желатин – жақсы таңдау.  \r\n\r\n·         Егер бала сұйықтықтың жеткілікті мөлшерін алса, тамақ ішкісі келмесе, мәжбүрлеу қажет емес.\r\n\r\n·         Баланың демалысы жеткілікті болсын.\r\n\r\n·         Бөлме температурасы  21 – 230C деңгейінде болсын.\r\n\r\n·         Балаға мақта матадан жеңіл пижама кигізу қажет. Тым қымтағанда организм қызынып, дене температурасы артуы мүмкін.\r\n\r\n·         Егер балада қалтырау болса, оған қосымша көрпе беріңіз. Қалтырау аяқталғанда оны алып тастаңыз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Ванна қабылдау қызуды түсіруге көмектеседі ме?__\r\n\r\nАцетаминофенді және жылы ванна қабылдау баланың қызуын түсіруге көмектеседі. Ацетаминофенді ваннаның алдында беріңіз. Егер бала ваннаға түсер алдында препаратты қабылдамаса, ол дірілдей бастауы мүмкін, оның организмі қайтадан  температураны арттыруы мүмкін. Бұл баланың жағдайын нашарлатады. Салқын сулы ваннаны қабылдауға және баланы спиртпен ысқылауға болмайды.','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(97,'','Балалардағы пневмония','','','kz','s','',0,'',5667,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531725000,1563261000,1531725402,'Жөтел мен қызба – пневмонияның екі негізгі симптомы. Басқа симптомдары – әлсіздік, құсу, диарея (іш өтуі), тәбеттің болмауы, бас ауыруы, бұлшық ет ауырсынуы және тыныс алу мәселелері. Пневмония кез келген уақытта пайда болуы мүмкін, бірақ, әдетте, қыс пен жазда жиі кездеседі, суық тиюден немесе тыныс алу жолдарының басқа инфекциясынан кейін болуы мүмкін.\r\n\r\nБалаңызда пневмония болуы мүмкін санасаңыз, шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Кейбір жағдайда пневмония жеңіл, кейбір жағдайда ауыр өтеді. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Пневмонияның симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Пневмонияның бірнеше түрлері болады ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Пневмония қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Пневмония қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Баламды пневмониядан сақтау үшін не істеуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Пневмонияның симптомдары__\r\n\r\nЖөтел мен қызба – пневмонияның екі негізгі симптомы. Басқа симптомдары – әлсіздік, құсу, диарея (іш өтуі), тәбеттің болмауы, бас ауыруы, бұлшық ет ауырсынуы және тыныс алу мәселелері. Пневмония кез келген уақытта пайда болуы мүмкін, бірақ, әдетте, қыс пен жазда жиі кездеседі, суық тиюден немесе тыныс алу жолдарының басқа инфекциясынан кейін болуы мүмкін.\r\n\r\nБалаңызда пневмония болуы мүмкін санасаңыз, шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз. Кейбір жағдайда пневмония жеңіл, кейбір жағдайда ауыр өтеді.  \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Пневмонияның бірнеше түрлері болады ма?__\r\n\r\nИә. Пневмония – өкпенің қабынуын сипаттайтын жалпы термин, ол түрлі микроорганизмдерден туындауы мүмкін.\r\n\r\nМысалы, кішкентай балаларда пневмонияның жиі қоздырғышы болатын респираторлық-синцитиалдық вирус (РСВ), ал жаңа туған сәбилерде пневмония В тобы стрептококктарынан туындауы мүмкін, босану кезінде жұқпалануы мүмкін. Үлкенірек балаларда пневмония басқа бактериалдық немесе вирустық инфекциялардың асқынуынан болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерлер пневмонияны екі топқа бөледі: бактериалдық және вирустық.\r\n\r\n===Бактериалдық пневмония=== балаларда кенеттен келесі симптомдардан пайда болады: жоғары температура, ентігу және жөтел. Балалар тамақтан бас тартады және науқас болып көрінеді.\r\n\r\nМұндай балаларда тыныс алуда мәселе болуы мүмкін, (тыныс алған кезде мұрынының ұшы көтеріліп, қабырғасының аралары тартылып тұруы мүмкін) , тамыр соғуы жиілеп, ерні мен тырнағы көгеруі мүмкін. Балалар әлсіз болып көрінеді, оларда құсу немесе іш өтуі пайда болады. Сиректеу кездесетін симптомдары – іштегі ауырсыну және желкенің бұлшық еттерінің сіресуі.\r\n\r\nКөптеген жағдайларда қоздырғышы \'\'Streptococcus pneumonia, бірақ, ауру алтын түсті стафилококктан немесе микоплазмадан туындауы мүмкін.\'\'\r\n\r\n===Вирустық пневмония=== әдетте, суық тиюі секілді басталады, бірақ, симптомдары баяу және үздіксіз ушығады. Балаларда дене температурасы көтеріледі, қызба Цельсий бойынша 38,5 градустан басталады, тыныс алу қимылдары жиілейді, ысқыратындай дыбыс естіледі. Әлсіздік, құсу, іш өтуі де аурудың симптомдары.\r\n\r\nВирустық пневмония, әдетте, бактериалдық түріне қарағанда  қауіптілігі кемдеу, бірақ, балалар бактериядан туындайтын ауруларға бейімділікті арттыруы мүмкін. Пневмонияны туындатқан вирустарға респираторлық-синцитиалдық вирус (РСВ), парагрипп вирусы, аденовирус және тұмау вирусы жатады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Пневмония қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер баланың тыныс алуын бақылап,  стетоскоптың көмегімен оның өкпесін тыңдайды. Ол дыбыстың қысқаруын немесе басқа бөгде шуды анықтауы мүмкін. Пневмония кезінде өкпедегі ауа қапшықтарының бөлігі сұйықтыққа толады, бала тез тыныс ала бастайды, себебі, оттегіні көбірек алу қажет бола бастайды.\r\n\r\nЕгер дәрігер балада пневмония бар деп санаса, ол кеуде қуысының рентгенін, қан талдауын немесе мұрыннан жұғынды алады. Бала оттегіні жеткілікті алатындығына көз жеткізу үшін пульсоксиметр – қанның оттегімен қанығуын өлшейтін, саусаққа орнатылатын қарапайым аспап қолданылуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Пневмония қалай емделеді?__\r\n\r\nБактериалдық пневмонияда дәрігерлер антибиотиктер тағайындайды. Вирустық пневмония антибиотиктерге серпін бермейді, сондықтан емдеу төсекте болуды және сұйықтықты көп ішуді қажет етеді. Сұйықтықты жеткілікті ішу – пневмонияның жанама әсерлері - тыныс алудың жиілеуінен және қызбадан болатын сусызданумен күрестегі өмірлік маңызды шара.\r\n\r\nЕгер балада бактериалдық пневмония болса, ауаның ылғалдандырғышын қолдануға болады. Егер балада қызба болса, оған ацетаминофен немесе  ибупрофен беруге болады (егер сәби 6 айлықтан асқан болса).\r\n\r\nЕгер балаңызды бактериалдық пневмониядан ауруханада емдеу қажет болса, оған сұйықтықты көп ішу және көктамыр арқылы антибиотиктер енгізу тағайындалады. Медбикелер ұдайы баланың мұрын қуысын тазартады, сондай-ақ, оксиметрдің көмегімен қандағы оттегінің деңгейін бақылайды. Тыныс алуды жеңілдету үшін балаға мұрынға қойылатын оттегі түтігін немесе маска әкеледі.\r\n\r\nПневмонияның жеңіл өтуінде жалпы жағдайдың жақсаруы бір апта ішінде болады, ал жөтел ұзақ уақыт бойы сақталуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Баламды пневмониядан сақтау үшін не істеуге болады?__\r\n\r\nБаланы пневмониядан қорғау үшін келесі ұсыныстарды орындаңыз:\r\n\r\n__Уақытылы егуден өткізіңіз.__ Гемофильдік инфекциядан (ХИБ), АКДС (дифтерияға, сіреспе мен көкжөтелге қарсы), КПК (қызылшаға, паротитке, қызамыққа қарсы), тұмауға қарсы (6 айлық жастан асқандарға), желшешекке және пневмококка қарсы егілу пневмонияның алдын алуға мүмкіндік береді. Егер балаңыз бір себептермен егілуді жіберіп алса, дәрігермен кеңесіңіз. Вакцинация туралы біздің мақаламызбен танысыңыз.  \r\n\r\n__Жеке гигиена ережелерін қадағалаңыз.__ Жиі қол жуып, микробтардың таралуының алдын алыңыз. Балаға инфекцияның көзі болуына жол бермеңіз. Телефонды, ойыншықты, есіктің тұтқасы немесе тоңазытқыштың тұтқасын ұстаған қолыңызды, дененің басқа ашық бөліктерін ұдайы жуып тұрыңыз.\r\n\r\n__Үйде темекі шегуге тыйым салыңыз.__ Өздеріңіз немесе қонақтарыңыз темекіні үйден тыста шегіңіз. Темекіні қоюға көмектесетін бағдарламалар туралы дәрігермен кеңесіңіз. Зерттеулерге сай, темекі түтінінің маңайында, қысқа мерзім болса да, өмір сүретін балалар жиі ауырады және пневмонияға, жоғары тыныс алу жолдарының инфекциясына, астмаға және құлақ инфекцияларына  бейім.','student_k',42,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(98,'','Балалардағы тітіркенген ішек синдромы (тіс)','','','kz','s','',0,'',4824,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531725420,1563261420,1531726245,'Тітіркенген ішек синдромы (ТІС) – ішектің жиі кездесетін бұзылысы, ішектің түйілуімен, көп желденумен, іштің кебуімен, іш өтуімен және қатуымен сипатталады. Ауруды кейде \"асқазан неврозы\" немесе \"спастикалық колит\" деп атайды. Кейбір өнімдер, көңіл-күй күйзелісі, инфекциялар, жарақаттар ТІС симптомдарының пайда болуын туындатуы мүмкін.\r\n\r\nТІС балаларға жайсыздық әкелгенімен, ол денсаулықтың күрделі мәселелеріне апармайды. Дәрігерлер балаларға дәрілердің, емдәм мен өмір салтын өзгерту көмегімен ТІС симптомдарын реттеуге көмектеседі, сондықтан, ТІС шалдыққан балалар белсенді және сау өмір салтын ұстана алады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__ТІС себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__ТІС симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__ТІС диагностикасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nТітіркенген ішек синдромы (ТІС) – ішектің жиі кездесетін бұзылысы, ішектің түйілуімен, көп желденумен, іштің кебуімен, іш өтуімен және қатуымен сипатталады. Ауруды кейде \"асқазан неврозы\" немесе \"спастикалық колит\" деп атайды. Кейбір өнімдер, көңіл-күй күйзелісі, инфекциялар, жарақаттар ТІС симптомдарының пайда болуын туындатуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"62\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nТІС балаларға жайсыздық әкелгенімен, ол денсаулықтың күрделі мәселелеріне апармайды. Дәрігерлер балаларға дәрілердің, емдәм мен өмір салтын өзгерту көмегімен ТІС симптомдарын реттеуге көмектеседі, сондықтан, ТІС шалдыққан балалар белсенді және сау өмір салтын ұстана алады. \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__ТІС себептері__\r\n \r\nТІС нақты пайда болу себебі белгісіз, ауру бір отбасының мүшелерінде қайталануы мүмкін. Зерттеулерге сай, ТІС шалдыққан балалар бұл ауруға шалдықпаған балаларға қарағанда ауырсынуға, жайсыздыққа сезімтал және толықтыққа бейім. Сүт, шоколад, кофеин, майлы және ащы тамақ, фаст-фуд секілді кейбір өнімдер ТІС пайда болуының себебін құрауы мүмкін. Кейбір жағдайдағы себебі белгісіз.\r\n\r\nКүйзеліс - аурудың сау балалардың арасында дамуында айтарлықтай роль атқарады. ТІС шалдыққан кейбір балалар күйзеліске және көңіл-күй бұзылысына өте сезімтал. Оның себебі – тоқ ішектің нервтері   мимен байланысқан, және күйзелістік және шиеленістік жағдайларда (отбасының мәселелері, сынақтар, демалыс және жарақаттар) тоқ ішек пен асқазанның қызметінің бұзылыстары пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__ТІС симптомдары__\r\n \r\nТІС шалдыққан балаларда әдетте, кемінде, 3 ай барысында (алдыңғы жылмен салыстырғанда) төмендегі симптомдардың екеуі болады:\r\n\r\n* Ауырсыну немесе жайсыздық, нәжіс шыққаннан кейін азаятын\r\n* Ауырсыну немесе жайсыздық, баланың дәретханаға бару жиілігіне байланысты\r\n* Ауырсыну немесе жайсыздық, баланың нәжісіндегі өзгерістерге байланысты. Кейбір балаларда іш қатуы болады, нәжісі қатаяды; басқа балаларда іштің өтуі орын алуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__ТІС диагностикасы__\r\n\r\nТІС анықтаудың нақты әдісі жоқ. Дәрігерлер әдетте, баланың толық сырқатнамасының (оның ішінде, ТІС бойынша отбасылық сырқатнама зерттеледі) және медициналық тексерудің негізінде диагноз қояды. Бала іштің желденуі немесе өтуі туралы сұрақтарға жауап беруге ұялуы мүмкін. Сондықтан, ата-аналары балаға дәрігер оған өзін жақсы сезінуге көмектесуі үшін ақпаратты білуі қажеттігін түсіндіруі қажет.\r\n\r\nДәрігер баланың үйдегң және мектептегі қоршаған ортасы туралы сұрауы мүмкін, кейбір өнімдердің ТІС симптомдарын туындатуы мүмкіндігін анықтау үшін тағамдық күнделік жазуды тапсыруы мүмкін.\r\n\r\nКөбінесе, дәрігерге ТІС анықтау үшін арнайы тексерулерді жүргізудің қажеті болмайды, бірақ, кейде ішектің басқа ауруларын ескеру үшін қан мен нәжістің талдауын, рентгендік зерттеуді тағайындайды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nТІС аяғына дейін жазылмайды. Бірақ, аурудың симптомдарын жеңілдету бойынша шаралар бар:\r\n\r\n* Емдәмдегі өзгерістер. ТІС шалдыққан кейбір балалар тамақтанудағы өзгерістердің ТІС симптомдарын азайтуға немесе жоюға көмектесетіндігін байқайды. Тамақты көп ішуден, кофеинді сусындардан, татымды, майлы немесе аурудың симптомдарын туындататын басқа өнімдерден алшақ болу қажет.\r\n* Өмір салтын өзгерту. Егер симптомдар күйзеліске байланысты болса, балаңызбен оған мектепке, үйге немесе достарына байланысты көңіл-күй көріністерін бақылауға көмектесу үшін не істей алатындығыңыз туралы сөйлесіңіз.\r\n* Ұдайы дене жаттығуларын орындау және күйзеліс деңгейін азайту. Дене жаттығулары астың жақсы қорытылуына және ширығудың басылуына ықпал етеді. Егер балаңыз алаңдаудан немесе депрессиядан зардап шегетін болса, дәрігер сізге балалар психологының немесе терапевтің кеңесін алуды ұсынуы мүмкін.\r\n* Дәрілік  препараттар. Кейде дәрігер ТІС жеке симптомдарын емдеу үшін препараттар тағайындайды, мысалы, іш қатуын жеңілдету үшін іш жүргізетіндер,  іш өтуіне қарсы препараттар, миорелаксанттар немесе антидепрессанттар. ТІС симптомдарын жеңілдету үшін балаға дәрі беру алдында дәрігермен кеңесіңіз. Ауруды емдеу үшін қазір жаңа дәрілік құралдардың қатары көп, мысалы, нейротасымалдаушы серотонинге бағытталған, бірақ, мұндай препараттар аса сақтықпен тағайындалуы тиіс.\r\n* Күйзелісті азайту. Гипноз, босаңсу үшін тыныс алу жаттығулары және психотерапия, ТІС симптомдарын реттеудің кең танымал болып келе жатқан, қауіпсіз тәсілдері.\r\n\r\nТІС өмірге қауіп төндірмесе де, өмірдің сапасына әсер етуі мүмкін. Балаға белсенді және сау өмір салтын ұстануына көмектесу үшін дәрігермен ТІС симптомдарын емдеу туралы кеңесіңіз. ','student_k',31,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(99,'','Баланит','','','kz','s','',0,'',3130,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531726320,1563262320,1531726875,'Баланит – бұл күпектің және жыныстық мүшенің ұшының қабынуы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБаланит – бұл күпектің және жыныстық мүшенің ұшының қабынуы.  \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"59\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ерлердің репродуктивтік жүйесіне жыныстық мүше, ұма, ұрықтық түтіктер және қуық асты безі жатады.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБаланит, көбінесе, сүндетке отырғызылмаған ерлердің жеке гигиена ережелерін орындамауының салдарынан болады.\r\n\r\n Аурудың пайда болуының басқа да келесідей себептері бар:\r\n\r\n* Реактивті артрит  немесе атрофиялық және қырма теміреткі\r\n* Инфекциялар\r\n* Құрғататын сабынды қолдану\r\n* Шомылғаннан кейін сабынның көбігінің дұрыс шайылмауы\r\n* Бақылауға алынбаған диабет\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Күпектің немесе жыныстық мүшенің қызаруы\r\n* Жыныстық мүшенің ұшындағы басқа бөріткендер\r\n* Жыныстық мүшеден сасық иісті бөлінділер шығуы\r\n* Күпектің және жыныстық мүшенің ауырсынуы\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер балонитті медициналық тексерістің негізінде ғана анықтайды. Дегенмен, теріде вирустардың, зеңдер мен бактериялардың болуын да тексеру қажет болуы мүмкін. Сондай-ақ, терінің биопсиясы да өткізілуі қажет. \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің әдісін таңдау баланиттің себебіне байланысты.\r\n\r\nБактериалдық баланитте  таблетка немесе жақпай май түріндегі антибиотиктер тағайындалады.\r\nТері аурулары кезінде пайда болатын баланитте стероидтық жақпа майлар көмектеседі.\r\nЗеңдік баланитте зеңдерге қарсы жақпа майлар тағайындалады.\r\n \r\n\r\nАуыр жағдайларда сүндетке отырғызу - оңтайлы шешім. Егер тазарту үшін күпекті созып тарту мүмкін болмаса, науқасты сүндетке отырғызу қажеттігі туындайды.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөпшілік жағдайларда, баланитті жақпа майлармен және гигиенаны мұқият қадағалау арқылы емдеуге болады. Әдетте, хирургиялық емдеу қажет болмайды.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nҰзақ уақыт бойы қабынудың салдарынан туындайды:\r\n\r\n* Тыртықтану тінінің қалыптасуы және жыныстық мүшенің саңылауының тарылуы \r\n* Күпекті  ысырып, пенистің ұшын ашудың қиындауы (фимоз)\r\n* Күпекті жыныстық мүшенің ұшына қарай тартудың қиындауы (парафимоз)\r\n* Пенистің ұшының қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылысы\r\n* Жыныстық мүшенің қатерлі ісігінің даму қаупінің артуы\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nБаланиттің қандай да бір симптомдары болса, оның ішінде, күпектің ісінуі немесе ауырсынуы болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖеке гигиенаны қадағалау баланиттің көпшілік жағдайларының алдын алуға көмектеседі. Шомылған кезде күпекті тартып, астындағы аумақты тазарту қажет.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nБаланопостит','student_k',43,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(100,'','Балардағы аппендицит','','','kz','s','',0,'',4435,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531727340,1563263340,1531727845,'Ата-аналарға баласында аппендицит бар екенін білу қиынға түседі. Басында ауру гастроэнтеритке ұқсайды. Классикалық белгілері – іштің ауырсынуы, қызба және құсу. Сирек жағдайда іштің өтуі пайда болуы мүмкін.  \r\n\r\nБасқа айқын белгісі (бірақ, үнемі бола бермейді) кіндік тұсында пайда болатын ауырсыну, біртіндеп ұлғайып, іштің төменгі оң жағына қарай ауысады.\r\n\r\nБаланың іші кеуіп, ұстағанда сезімтал болуы мүмкін, егер қабынған аппендиксі аяққа баратын бұлшық етті тітіркендірсе, бала оң жағына ақсаңқырап, немесе оңға қарай қисаюы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Аппендицит дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Аппендицит қаншалықты жиі пайда болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Қауіп факторлары бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Балаңызда аппендицит бар деп санасаңыз, не істеу керек?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Операция қалай өтеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Аппендицит жарылып кетсе, не болуы мүмкін?__{ALINK}\r\n\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАта-аналарға баласында аппендицит бар екенін білу қиынға түседі. Басында ауру гастроэнтеритке ұқсайды. Классикалық белгілері – іштің ауырсынуы, қызба және құсу. Сирек жағдайда іштің өтуі пайда болуы мүмкін.  \r\n\r\nБасқа айқын белгісі (бірақ, үнемі бола бермейді) кіндік тұсында пайда болатын ауырсыну, біртіндеп ұлғайып, іштің төменгі оң жағына қарай ауысады.\r\n\r\nБаланың іші кеуіп, ұстағанда сезімтал болуы мүмкін, егер қабынған аппендиксі аяққа баратын бұлшық етті тітіркендірсе, бала оң жағына ақсаңқырап, немесе оңға қарай қисаюы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Аппендицит дегеніміз не? __\r\n  \r\nАппендицит – құрт тәрізді өсіндінің - пішіні жағынан саусаққа ұқсайтын, шағын, қуыс ағзаның қабынуы. Аппендикс тоқ ішектің бастапқы бөлігінде болады. Бұл қабыну бактериялардың аппендикстің ішінде қатты нәжіспен бітелуінде немесе кіретін саңылауды ұлғайған лимфалық түйіндер басқанда  пайда болуы мүмкін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"63\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Аппендикс – бұл бүйеннің аш ішекпен байланысқан жерінде болатын, пішіні жағынан саусақ тәрізді ішек тінінің шағын қалташасы.\'\'\r\n\r\nЖұқпаланғаннан кейін аппендиксті алып тастау қажет, себебі, оның жарылуының және инфекцияның іш қуысына таралуының алдын алу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Аппендицит қаншалықты жиі пайда болады?__\r\n\r\nАппендицит шұғыл іш хирургиясының кең таралған себебі. Көптеген елдерде халықтың 7 пайызында өмір бойында аппендицит пайда болады. Аппендициттің пайда болу ықтималдығы 10-нан 30 жас аралығында кездеседі. Аппендицит жағдайларының жалпы саны азаюда. Сарапшылардың ойынша, бұл адамдардың рационындағы талшықтың мөлшерінің артуына байланысты.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Қауіп факторлары бар ма?__\r\n\r\nОтбасында аппендицит ауруы болған адамдар, сондай-ақ, ерлермен салыстырғанда әйелдер бұл ауруға бейім келеді. Егер балада ас қорыту және тыныс алу мәселелерін туындататаын тұқым қуалайтын ауру – муковисцидоз болса, оның бойында аппендицит пайда болуына бейімділік болады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Балаңызда аппендицит бар деп санасаңыз, не істеу керек?__\r\n\r\nПедиатрға көрініңіз. Балаңызды жедел жәрдем бөлімшесіне апару қажет болса, ол сізге түсіндіреді. Аппендицитті өз бетінше емдеуге болмайды, себебі, ол жарылып кетіп, инфекцияның барлық іш қуысына таралуына апаруы мүмкін.\r\n\r\nБалаға іш жүргізетін препараттар бермеңіз және клизма жасамаңыз. Олар аппендикстің жарылуына апаруы мүмкін. Баланы жұбатып, тыныштандыруға тырысыңыз.\r\n\r\nАуруханада дәрігер балаңызды тексереді. Рентген, ультрадыбыс немесе компьютерлік томография – осы ауырсындырмайтын шаралар арқылы балаңыздағы аппендикстің толық көрінісін алуға болады.\r\n\r\nДәрігер инфекция белгісін анықтау үшін қан талдауын, сондай-ақ, симптомдар несеп жолдарының инфекциясынан болу мүмкіндігін анықтау үшін несеп талдауын тағайындайды. Сонымен қатар, балаға операция қажеттілігін білу үшін дәрігер хирургпен кеңеседі.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Операция қалай өтеді?__\r\n\r\nБалаға жалпы наркоз беріледі, осыдан кейін хирург іштің тұсын аздап тіледі. Одан кейін аппендиксті тоқ ішектен ажыратып, инфекцияға байланысты толып кеткен сұйықтықтан тазартады.\r\n\r\nКейбір хирургтер операцияны арнайы аспап – лапароскоптың (ұшында кішкентай камерасы бар зонд) көмегімен орындайды, ол іште не болып жатқандығын көрсетеді, бұл кезде үлкен тілік жасаудың қажеті болмайды. \r\n\r\nДәрігер, сонымен қатар, тіліктің инфекцияға ұшырамауы үшін антибиотиктер тағайындайды. Операциядан кейін бала ауруханада 1-3 күн бойы болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Аппендицит жарылып кетсе, не болуы мүмкін?__\r\n\r\nБактериалдық инфекцияның ауыр түрде өтуінде аппендикс жарылып кетіп, бактериялар зақымданған ағзадан іш қуысына тарауы  мүмкін. Бұл жағдайда бала ауруханаға жатқызылады, инфекциямен күресу үшін оған вена (көктамыр) арқылы антибиотиктер енгізу тағайындалады.\r\n\r\nХирургиялық емдеу қажеттігі сақталады, хирургтер сізбен операция жасауға қолайлы уақыт және вена арқылы антибиотиктер енгізу ұзақтығын талқылайды.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(101,'','Балардағы ішек инфекцияларын емдеу','','','kz','s','',0,'',1891,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531727820,1563263820,1531728754,'Іштің өтуін туындататын вирустық жұқпалардың көпшілігі әдетте, емдеусіз де жойылады. Үйде болып, сусыздануды болдырмас үшін сұйықтықты көбірек ішу қажет. Балада организмнің сусыздануы дамыса, ауруханаға жатқызып,іш өтуінен, құсу мен қызбада жоғалтқан  сұйықтықты толықтыру үшін оны тамыр арқылы енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерге көрінгенде, баланың нәжісіне талдау жасау қажет, бұл инфекцияның түрін анықтау үшін қажет. Дәрілік препараттарды қабылдау қажеттілігі аурудың себебіне байланысты. Егер балада паразиттік инфекция болса, дәрігер паразиттерге қарсы препараттарды тағайындайды. Вирустардан және бактериялардың көптеген түрлерінен болған ішек инфекциялары емдеуге мұқтаж емес. Бірақ, иммундық жүйесі әлсіз адамдарға инфекцияны организмге таратпас үшін антибиотик тағайындалуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Ішек инфекциялары қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Жағдайды жақсарту үшін не істеуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Ішек инфекциялары қалай емделеді?__\r\n\r\nІштің өтуін туындататын вирустық жұқпалардың көпшілігі әдетте, емдеусіз де жойылады. Үйде болып, сусыздануды болдырмас үшін сұйықтықты көбірек ішу қажет. Балада организмнің сусыздануы дамыса, ауруханаға жатқызып,іш өтуінен, құсу мен қызбада жоғалтқан  сұйықтықты толықтыру үшін оны тамыр арқылы енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігерге көрінгенде, баланың нәжісіне талдау жасау қажет, бұл инфекцияның түрін анықтау үшін қажет. Дәрілік препараттарды қабылдау қажеттілігі аурудың себебіне байланысты. Егер балада паразиттік инфекция болса, дәрігер паразиттерге қарсы препараттарды тағайындайды. Вирустардан және бактериялардың көптеген түрлерінен болған ішек инфекциялары емдеуге мұқтаж емес. Бірақ, иммундық жүйесі әлсіз адамдарға инфекцияны организмге таратпас үшін антибиотик тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Не істеуге болады?__\r\n\r\nБала суды мол ішсе, өзін жақсы сезінеді. Диарея кезінде сұйықтықты жоғалтумен қатар электролиттер (натрий және калий) де жоғалтылады. Организм оларсыз қалыпты қызмет ете алмайды, сондықтан, олардың орнын толықтыру қажет. Құрамында натрий бар сорпа немесе көже, калий бар 100% жеміс шырынын (қантсыз) дайындаңыз.\r\n\r\nБала тамақ ішуге дайын болғанда, құрамында калий бар жұмсақ жеміс немесе көкөністі тұтынуына болады. Майлы тағамды, сүт өнімдерін, талшығы мол өнімді немесе тәтті тағамды диарея басылғанға дейін  қабылдаудан алшақ болуы қажет. Спорттық немесе алкогольсіз сусындарды ішпегені жөн, оларда электролиттер болғанымен, қанты көп болғандықтан, диареяны ушықтырады.\r\n\r\nДиарея, әдетте, тез басылады. Сұйықтықты жеткілікті ішіп, және дәрігердің ұсыныстарын орындағанда, осылайша, қысқа мерзімде бала өзін жақсы сезіне алады.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(102,'','Бас ауруы','','','kz','s','',0,'',6747,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531728780,1563264780,1531729185,'Бастың немесе мойынның аумағындағы жайсыздықты бас ауруы деп атайды.  Бас ауруының себебі, көбінесе, күрделі емес. Күнделікті өмір салтын өзгертіп, түрлі релаксация әдістерін үйреніп немесе дәрі препараттарын қабылдап, бас ауруына шалдыққан адамдардың көпшілігі өзін жақсы сезінеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге көрінуден нені күту қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБастың немесе мойынның аумағындағы жайсыздықты бас ауруы деп атайды.  Бас ауруының себебі, көбінесе, күрделі емес. Күнделікті өмір салтын өзгертіп, түрлі релаксация әдістерін үйреніп немесе дәрі препараттарын қабылдап, бас ауруына шалдыққан адамдардың көпшілігі өзін жақсы сезінеді.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКөптеген жағдайда бас ауруы иық белдеуінің, мойынның, шаш түбінің және иектің бұлшық еттерінің ширығуына байланысты. Бас ауруының бұл түрі ширығудан бас ауруы аталады:\r\n\r\n* Ол күйзеліспен, депрессиямен, үрейленумен, бастың жарақатымен немесе бас пен мойынның ыңғайсыз орналасуымен байланысты болуы мүмкін.\r\n\r\n* Бастың мұндай ауруы екі жақтан да сезіледі. Ол желкеден басталып, алдына қарай таралады. Батып, немесе қысып ауырсынуы мүмкін, иыққа, мойынға немесе иекке таралуы мүмкін.\r\n\r\nСақина тәрізді ауырсыну күшті болуы мүмкін. Ол әдетте, басқа симптомдармен қосарланады, мысалы, дыбысқа немесе жарыққа сезімталдықпен немесе жүрек айнуымен. Сақина кезінде:\r\n\r\n* Ауырсыну солқылдауы мүмкін. Ол әдетте, бастың бір жағынан басталып, бастың бүкіл аумағына таралуы мүмкін.\r\n\r\n* Аура  - бас ауруының алдында пайда болатын белгілердің жиынтығы – орын алуы мүмкін. Ауырсыну әдетте, дене орналасуын өзгерткенде күшейеді.\r\n\r\n* Сақина тағамға кейбір өнімдерді: шоколадты, сырдың кейбір түрлерін немесе натрий глутаматын тұтынудан туындауы мүмкін. Сондай-ақ, сақина ұстамасының себебі кофеин, ұйқы қанбауы немесе алкоголь қабылдау болуы мүмкін.\r\n\r\nРикошеттік (жанамалық) бас ауруы – ұдайы қайталануға бейім. Ол көбінесе, ауырсынуды басатын дәрілік препараттарды шамадан тыс көп қабылдаудан жиі пайда болады. Мұндай ауырсыну аталған препараттарды аптасына 3 күннен артық қабылдағанда дамуы мүмкін.\r\n\r\nБас ауруының басқа түрлері:\r\n\r\n* Кластерлік бас ауруы – кенеттен болатын, өте күшті ауырсыну, ол бір айдың ішінде күніне бірнеше рет пайда болуы мүмкін. Одан кейін біраз уақытқа тоқтауы мүмкін. Бас ауруы әдетте, бір сағатқа созылады және күн сайын бір уақытта қайталанады.\r\n\r\n* Синустық бас ауруы бастың алдыңғы бөлігінде және бетте пайда болады. Ол жақтың, мұрынның және көздің артында орналасқан қуыстың қабынуына байланысты. Ауырсыну таңертең және басты алға еңкейткенде күшейеді.\r\n\r\n* Бас ауруы суық тигенде, тұмауда, қызбада немесе етеккір алды синдромында пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n* Бас ауруы самайлық артерииттің симптомы болуы мүмкін. Бұл қанды бастың самай тұсына және мойынға тасымалдауына жауапты артерияның қабынуы. \r\n\r\nСирек жағдайда бас ауруы келесі ауыр жағдайлардың симптомы болуы мүмкін:\r\n\r\n* Ми мен оның бетін жауып тұратын жұқа қабықшаның арасындағы аумақта қан кетуі (субарахноидалдық қан кетуі)\r\n\r\n* Жоғары артериалдық қысым\r\n\r\n* Мидың инфекциялық аурулары: менингит, энцефалит немесе абсцесс\r\n\r\n* Мидың ісігі\r\n\r\n* Бас сүйегінің астында сұйықтық жиналуы, бұл мидың ісінуіне апарады (гидроцефалия)\r\n\r\n* Бас сүйектің ішіндегі қысымның артуы, бұл псевдотумороздық синдромның пайда болуымен байланысты (ісік емес)\r\n\r\n* Иісті газбен улану\r\n\r\n* Ұйқы кезіндегі оттегінің жетіспеуі (ұйқы апноэсі)\r\n\r\n* Қан тамырларының аурулары:  артерия-вена мальформациясы (АВМ), мидың аневризмасы, инсульт және миға қан құйылуы.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nҮйде жасауға болатын, бас ауруын басатын шараларды ұсынамыз. Олар көбінесе, сақинаны немесе ширығудан болатын бас ауруы кезінде жарамды. Бұл шараларды аурудың алғашқы симптомдары пайда бола бастағанда орындаңыз.  \r\n\r\nСақинаның бірінші симптомдарында:\r\n\r\n* Сусыздану болмас үшін суды көбірек ішіңіз, әсіресе, құсу болса.\r\n\r\n* Тыныш, қараңғы бөлмеде демалыңыз.\r\n\r\n* Басқа салқын компресс қойыңыз.\r\n\r\n*  Өзіңіз білетін түрлі релаксация техникасын қолданыңыз.\r\n\r\nБас ауруының күнделігін жүргізу оның себебін анықтауға көмектеседі. Бас ауруы пайда болса, күнделікке келесіні жазып қойыңыз:\r\n\r\n* Бас ауырған күнді және басталған уақытын\r\n\r\n* Соңғы 24 сағат бойы не ішіп, жегеніңізді\r\n\r\n* Қанша уақыт ұйқтағаныңызды\r\n\r\n* Бас ауруының алдында не істегеніңізді және қайда болғаныңызды\r\n\r\n* Бас ауруы қанша уақытқа созылғандығын және не себепті тоқтағандығын.\r\n\r\nКүнделікті дәрігерге көрсетіңіз, бұл бас ауруының себебін анықтауда маңызды. Бұл дәрігеріңізбен бірге емдеу жоспарын әзірлеуге көмектеседі. Бұл себептерді білу аурудың алдын алуға мүмкіндік береді.\r\n\r\nЕгер дәрігер сіздің бас ауруыңыздың түрін емдеу үшін дәрі тағайындаған болса, оны нұсқаулығына сай қабылдаңыз.\r\n\r\nШирығудан болатын бас ауруы кезінде ацетаминофен, аспирин немесе ибупрофен препараттарын қабылдаңыз. Ауырсынуды басатын дәрілерді аптасына 3 күннен артық қабылдайтын болсаңыз, дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nБас ауруының кейбір түрлері күрделі аурудың белгісі болуы мүмкін. Келесі жағдайлардың кез келгенінде шұғыл медициналық жәрдемге жүгініңіз:\r\n\r\n* Бірінше рет пайда болған бас ауруы, және ол күнделікті тіршілікке кедергі келтіреді.\r\n\r\n* Кенеттен пайда болған бас ауруының күшті ұстамасы\r\n\r\n* Бас ауруының аталған ұстамасы – ең «нашар» түрі, ұдайы бас ауруынан зардап шегетін болсаңыз да.\r\n\r\n* Бас ауруымен қатар сөйлеудің өзгерісі, көрудің бұзылысы, қол мен аяқты қозғай алмау, тепе-теңдікті жоғалту, естің қалыпты болмауы немесе есті жоғалту.\r\n\r\n* Бас ауруы соңғы 24 сағат ішінде ушығу үстінде.\r\n\r\n* Қызба, желке бұлшық еттерінің сіресуі, жүрек айнуы және құсу болса.\r\n\r\n* Бас ауруы бастың жарақатынан кейін пайда болса.\r\n\r\n* Бір көздің аумағындағы күшті ауырсыну, көздің қызаруымен қосарланған болса.\r\n\r\n* Бас ауруы пайда бола бастағанда, әсіресе, жасыңыз 50-ден асқан болса.\r\n\r\n* Бас ауруы көрудегі мәселемен, шайнаудағы ауырсынуымен немесе салмақ жоғалтумен байланыстырылатын болса.\r\n\r\n* Бас ауруының жаңа түрі пайда болса, сондай-ақ, отбасында қатерлі ісікпен ауырған жағдайлар болса.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігерге көрінуден нені күту қажет__\r\n\r\nДәрігер аурудың тарихын зерттеп, науқастың басын, көзін, құлағын, мұрнын, тамағын, мойнын және жүйке жүйесін тексереді.\r\n\r\nЕмдейітн дәрігеріңіз бас ауыруына қатысты көптеген сұрақтарды қояды. Диагноз аурудың симптомдарына байланысты қойылады.\r\n\r\nАуруды анықтау үшін тағайындалады:\r\n\r\n* Қан талдауы немесе жұлын пункциясы (инфекция белгілерінде)\r\n\r\n* Мидың КТ немесе МРТ, бас ауруымен қатар күрделі симптомдар болса \r\n\r\n* Қуыстардың рентгені\r\n\r\n* Компьютерлік немесе МР - ангиография\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nРикошеттік (жанама) бас аурулары; дәрілік препараттарды шамадан тыс көп қабылдау кезіндегі бас ауруы. ','student_k',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(103,'','Бастың сақина ауруы','','','kz','s','',0,'',10104,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531729200,1563265200,1531730021,'Бастың сақина ауруы бас ауруының жиі кездесетін түрі, жүpек айнуы, құсу немесе жарыққа сезімталдық секілді симптомдармен қосарланады. Адамдардың көпшілігінде бастың бір жағында болатын, солқылдаумен қосарланатын ауырсыну сезіледі.\r\n\r\nСақинасы бар кейбір адамдарда бас ауруының пайда болуына дейін «аура» аталатын белгі беретіндей симптомдар болады. Аура – бас ауруының пайда болуы жайлы белгі беретін симптомдар тобы, көру бұзылыстарын қоса.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Ұстамасын емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБастың сақина ауруы бас ауруының жиі кездесетін түрі, жүрек айнуы, құсу немесе жарыққа сезімталдық секілді симптомдармен қосарланады. Адамдардың көпшілігінде бастың бір жағында болатын, солқылдаумен қосарланатын ауырсыну сезіледі.\r\n\r\nСақинасы бар кейбір адамдарда бас ауруының пайда болуына дейін «аура» аталатын белгі беретіндей симптомдар болады. Аура – бас ауруының пайда болуы жайлы белгі беретін симптомдар тобы, көру бұзылыстарын қоса.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"64\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nБастың сақина ауруының симптомдары – жарық пен дыбысқа жоғары сезімталдық,жүрек айнуы, аураның пайда болуы (бір көздің көрмеуі немесе туннельдік көру), сөйлеудегі қиындық және күшті ауырсыну, әсіресе, бастың бір жағында.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nСақина тәрізді бас аурулары әдетте, 10-45 жас аралығында пайда болады. Кейде одан кейін де кездеседі.\r\n\r\nСақина ерлерге қарағанда әйелдерде жиі кездеседі. Сақина бір отбасының мүшелерінде қайталануы мүмкін. Кейбір әйелдерде бас сақинасының ұстамалары жүктілік кезінде азаюы мүмкін.\r\n\r\nСақина мидың ауытқулы белсенді бөлігінде туындайды, бірнеше факторлар салдарынан болады. Алайда, ұстамалардың пайда болуының нақты себебі белгісіз. Бүгінде медицина сарапшыларының көпшілігі ұстама мида басталып, жүйке жолдарын және түрлі химиялық заттектерді қамтиды деп сайнайды. Ауруға байланысты өзгерістер мидағы және қоршайтын тіндердегі қан ағымының бұзылысына апарады.\r\n\r\nАлкоголь, күйзеліс, ашушаңдық, кейбір иістер, парфюмерия, қатты дауыс, күшті жарық және темекі шегу сақинаны туындатуға себепші болады. Сақинаның ұстамаларын туындататын басқа жайттар:\r\n\r\n* Кофеин\r\n* Әйелдерде етеккір айналымы кезіндегі немесе ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдаудан гормондар өзгерісі\r\n* Ұйқы фазасының бұзылысы\r\n* Дене жаттығуларын орындау немесе басқа жүктеме\r\n* Тамақ ішу уақытын жіберіп алу\r\n* Темекі шегу немесе түтін әсері\r\n \r\nСақина ұстамалары сондай-ақ, белгілі бір өнімдерден туындауы мүмкін. Жиі кездесетін түрлері:\r\n\r\n* Кез келген өңделген, ферменттелген, тұздалған немесе маринадталған өнімдер, сондай-ақ, натрий глутаматы бар өнімдер.\r\n* Нан-тоқаш өнімдері, шоколад, жаңғақ, арахис майы және сүт өнімдері.\r\n* Қызыл шарапта, ескі сырларда, ысталған балықта, тауық бауырында, інжірде және кейбір бұршақ тұқымдастарда болатын тирамин құрамдас өнімдер.\r\n* Жемістер  (авокадо, банан, цитрустылар).\r\n* Құрамында нитрат бар ет (бекон, хот-дог, салями, консервіленген ет).\r\n* Пияз.\r\n \r\nБұл тізімді жалғастыруға болады.\r\n\r\nСақина тәрізді бас аурулары мидағы ісіктің немесе басқа күрделі мәселенің нәтижесі емес. Дегенмен, тек тәжірибелі дәрігер ғана симптомның сақинамен немесе басқа аурумен байланысты екендігін анықтай алады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКөру бұзылыстары, немесе аура - сақинаның белгісі. Аура екі көзді де қамтиды, және келесі симптомдар болуы мүмкін:\r\n\r\n* Көрмейтін дақтың уақытша пайда болуы\r\n* Көрудегі бұзылыстар\r\n* Көздегі ауырсыну\r\n* Жұлдызшалар немесе ирек сызықтардың көрінуі\r\n* Туннельдік көру\r\n \r\nБасқа белгілерінің симптомдары –есінеу, назарды шоғырландыру қиындығы, жүрек айнуы және тиісті сөзді таңдай алмау.\r\n\r\nСақинасы бар адамның бәрінде аура бола бермейді. Аура, әдетте, бас ауруына дейін 10-15 минут бұрын пайда болады. Дегенмен, аура сақинаға дейін бірнеше минуттен 24 сағатқа дейінгі аралықта пайда болуы мүмкін. Бас ауруы аурадан кейін әрдайым бола бермейді.\r\n\r\nСақина тәрізді бас аурулары орташа немесе күшті болуы мүмкін. Ауырсыну көздің түбінде немесе бастың, мойынның артқы жағында сезілуі мүмкін. Көптеген науқастарда бас аурулары үнемі бір жағында басталады. Әдетте болатын бас ауруының түрлері:\r\n\r\n* Солқылдайтын немесе орташа\r\n* Бастың бір жағында күштірек\r\n* Орташа ауырсынудан бастап, бірнеше минуттен бірнеше сағатқа дейін ушығады\r\n* 6 - 48 сағат арасында созылады\r\n \r\nБас ауруымен қатар кездесетін басқа симптомдары:\r\n\r\n* Қалтырау  \r\n* Несеп жүруінің жиілеуі\r\n* Шаршау\r\n* Тәбеттің болмауы\r\n* Жүрек айнуы және құсу\r\n* Ұйып, жансыздану, шаншу сезімі немесе әлсіздік\r\n* назарды шоғырландыру қиындығы, және тиісті сөзді таңдай алмау\r\n* жарыққа және дыбысқа сезімталдық\r\n* тершеңдік\r\n \r\nСимптомдар сақина өткеннен кейін де сақталуы мүмкін. Науқастар кейде бұл жағдайды сақинадан кейінгі «айықпау» санайды. Оның симптомдары:\r\n\r\n* ойлаудың айқын болмауы, бұлыңғырлығы\r\n* ұйқы басуы\r\n* мойындағы ауырсыну\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер аурудың симптомдары, отбасылық сақина тарихы туралы сұрақ қойып, бас ауруының түрін анықтайды. Бас ауруының бұлшық еттің ширығуымен, мұрын қуысындағы мәселелермен, немесе бастың күрделі ауруымен байланысын анықтау үшін толық медициналық тексеріс қажет.\r\n\r\nБас ауруының сақина екендігін анықтайтын нақты әдіс жоқ. Дегенмен, егер бұрын өтіп көрмесеңіз, немесе әлсіздік, естің мәселелері немесе абайлықты жоғалту секілді симптомдар болса, мидың КТ немесе МРТ тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nҚұрысу болмауын растау үшін электроэнцефалография (ЭЭГ) өткізілуі мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, люмбальдық (жұлындық) пункция да жасалуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСақина ауруына емдейтін нақты әдіс жоқ. Мақсат – аурудың пайда болуын туындататын факторларды өзгерту немесе жою арқылы сақинаның алғашқы симптомдарын шұғыл емдеу немесе симптомдарының пайда болуының алдын алу.\r\n\r\nЕмдеудің өзекті кезеңі – сақинаның симптомдарын үйде жоюға үйрету. Бас ауруының күнделігін жүргізу сақинаны туындататын факторларды анықтауға көмектеседі. Әрі қарай дәрігермен бірге осы факторларды жоюдың жоспарын құруға болады.\r\n\r\nЕгер сақинаның ұстамалары жиі пайда болатын болса, дәрігер ұстамаларды азайту үшін дәрілік препараттарды тағайындауы мүмкін. Бұл дәрілерді күнделікті қабылдаған жөн, себебі, осы тәртіпте олардың тиімділігі жоғары. Оларға жататындар:\r\n\r\n* Антидепрессанттар, мысалы, амитриптилин немесе венлафаксин\r\n* Артериалдық қысымды реттейтін дәрілер, мысалы, бета-блокаторлар (пропранолол) немесе кальцийлі каналдардың блокаторлары (верапамил)\r\n* Құрысуға қарсы препараттар, мысалы, вальпрой қышқылы, габапентин және топирамат\r\n \r\nБотулиндік токсин инъекциясын егу де сақина ұстамаларын азайтуға көмектеседі.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Ұстамасын емдеу__\r\n\r\nБасқа дәрілік препараттар сақина ұстамасының алғашқы белгісінде қабылданады. Ацетаминофен, ибупрофен немесе аспирин секілді ауырсынуды басатын препараттар сақинаның жеңіл өтуінде тиімді. Дегенмен, келесілерді есте ұстау қажет:\r\n\r\n* Дәрілерді аптасына 3 күннен артық қабылдау рикошеттік бас ауруының пайда болуына апарады (бас ауруы қайталанады).\r\n* Ацетаминофеннің үлкен мөлшерін қабылдау бауырға зиян келтіруі мүмкін. Ибупрофеннің немесе аспириннің артық мөлшері асқазанның тітіркенуін туындатуы мүмкін.\r\n \r\nЕгер емдеу көмектеспесе, сақинаны емдеу үшін дәрігермен басқа препараттар туралы кеңесіңіз. Оларға жататындар – назальдік спрейлер, суппозиторийлер немесе инъекциялар. Дәрігер дәрілік препараттардың бірнеше тобының бірін таңдауы мүмкін, оған жататындар:\r\n\r\n* Триптандар – сақина ұстамасын тоқтату үшін тағайындалады\r\n* Эрготтар – құрамында эрготаминнің түрлері бар (спорынья алкалоиды)\r\n* Изометептен (Мидрин)\r\n \r\nСақинаны емдейтін кейбір дәрілер қантамырларын тарылтады. Егер сізде жүрек-қантамыр ауруларының даму қаупі болса, немесе жүрек ауруына шалдыққан болсаңыз, бұл препараттарды қолданудың алдында дәрігермен кеңесіңіз. Жүкті немесе жүктілікті жоспарлайтын болсаңыз, спорынья препараттарын қабылдауға болмайды.\r\n\r\nБасқа дәрілік препараттар сақинаның симптомдарын емдеу үшін тағайындалады. Олар жеке немесе басқа дәрілермен бірге қолданылуы мүмкін. Оларға жататындар:\r\n\r\n* Жүрек айнуын басатын препараттар\r\n* Тыныштандыратын құралдар, мысалы, барбитураттар\r\n* Есірткілік ауырсынуды бастатын құралдар\r\n \r\nПиретрум – сақинаны емдейтін кең таралған шөп. Осы өсімдік тектес препараттың көмегімен сақинаны емдеу бойынша кейбір зерттеулер жүргізілген. Егер ауруды пиретруммен емдеуге әрекеттенсеңіз, дәрігердің пікірін біліңіз. Осымен қатар, өсімдік тектес дәрілік құралдардың сатылуы дәріханаларда бақылауға алынбаған. Шөпті таңдауда білікті фитотерапевтпен кеңесу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘр адамның емдеуге серпіні әр түрлі болады. Кейбір адамдарда бас аурулары сирек болады және емдеуді қажет етпейді. Басқалар бірнеше препараттарды қабылдап, ауруханаға да жатады.\r\n\r\nСақина инсульттің дамуының қауіп факторларының бірі. Сақина аурамен қосарланатын болса, қауіп жоғары. Сақинасы бар адамдарға инсульттің дамуының басқа қауіп факторларынан алшақ болу қажет, мысалы, темекі шегу, ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдау, дұрыс тамақтанбау секілді.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* «басыңыз бұрын-соңды бұлай қатты ауырмаған»\r\n* Сөйлеу, көру, қимыл үйлесіміндегі бұзылыстар, тепе-теңдікті жоғалту. Әсіресе, осыған дейін сақина ұқсас симптомдармен қосарланбаған болса.\r\n* Бас ауруы жатқан кезде ушығады.\r\n* Бас ауруы кенеттен басталған.\r\n \r\nСондай-ақ, келесі жағдайларда дәрігермен кеңесу қажет:\r\n\r\n* Бас ауруы сипатының өзгерісі\r\n* Осыған дейінгі көмектесіп келген емдеу тиімсіз болуда \r\n* Дәрілік препараттарды қабылдаудың жанама әсерлері пайда болған: жүрек соғуы ұдайылығының өзгерісі, солғын немесе көкшіл тері, ұйқы басуы, жөтел, депрессия, шаршау, жүрек айнуы, құсу, диарея, іш қатуы, іштің ауырсынуы, құрысу, ауыздың құрғауы немесе шөлдеу.\r\n* Жүктілік немесе жүкті болуы мүмкіндігі – кейбір дәрілерді жүктілікте қолдануға болмайды. \r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000709.htm\r\n\r\n__Аудармашы:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','admin',33,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(104,'','Бауыр циррозы және портальдық гипертензия','','','kz','s','',0,'',4901,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531730340,1563266340,1531730676,'Циррозға шалдыққан адамдарда бауыр жасушалары зақымданады және өздігінше қалпына келу қабілетін жоғалтады. Бауыр жасушалары тіршілігін жойғанда тыртық тіні қалыптасады. Тыртық тіні аса ұлғайғанда бауырдың қанмен қамтамасыз етілуі бұзылады.\r\n\r\nӘдетте, улы заттектер мен алмасу өнімдері бауыр арқылы өткенде сүзгіленеді. Себебі, тыртық тіні аса ұлғайғанда бауырдың қанмен қамтамасыз етілуі бұзылады, қан сүзгіленбейтін болады. Улы заттектер және алмасу өнімдері организмде жинақталады. Ауыр жағдайларда цирроз комаға және өлім-жітімге апарады.  ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Цирроз дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Портальдық гипертензия дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Бауыр циррозының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Бауыр циррозының пайда болу себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Портальдық гипертензияның себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігер циррозды қалай анықтайды?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Цирроз дегеніміз не?__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"65\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЦиррозға шалдыққан адамдарда бауыр жасушалары зақымданады және өздігінше қалпына келу қабілетін жоғалтады. Бауыр жасушалары тіршілігін жойғанда тыртық тіні қалыптасады. Тыртық тіні аса ұлғайғанда бауырдың қанмен қамтамасыз етілуі бұзылады.\r\n\r\nӘдетте, улы заттектер мен алмасу өнімдері бауыр арқылы өткенде сүзгіленеді. Себебі, тыртық тіні аса ұлғайғанда бауырдың қанмен қамтамасыз етілуі бұзылады, қан сүзгіленбейтін болады. Улы заттектер және алмасу өнімдері организмде жинақталады. Ауыр жағдайларда цирроз комаға және өлім-жітімге апарады.  \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Портальдық гипертензия дегеніміз не?__\r\n\r\nҚалыпты жағдайда бауырдан қанның ағуы қақпа көктамыры (венасы) атты ірі қантамыры арқылы жүзеге асырылады. Егер цирроздың салдарынан бауыр арқылы қан ағуы бұзылса, осы көктамырдағы қан ағымы бәсеңдейді және қысымның артуына ықпал етеді. Қақпа венадағы қысымның артуы портальдық гипертензия аталады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Бауыр циррозының симптомдары қандай?__\r\n\r\nДәрігер келесі симптомдардың болуы туралы сұрайды:\r\n\r\n* Тәбетті жоғалту\r\n* Жоспарланбаған салмақ жоғалту\r\n* Әлсіздік және шаршау\r\n* Жүрек айнуы\r\n* Сары ауру (терінің және көздің ағының сарғаюы)\r\n* Қошқыл-қоңыр түсті несеп\r\n* Қызыл алақан\r\n* Қан аралас құсық\r\n* Етеккір айналымының бұзылысы (әйелдерде)\r\n* Назар қоюдағы қиындықтар, ұмытшақтық\r\n* Терінің қышуы\r\n* Іштің кебуі (іш қуысында сұйықтық жиналуымен).\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Бауыр циррозының пайда болу себептері қандай?__\r\n\r\nЦирроз кейде гепатитке байланысты болады (бауырдағы вирустық жұқпа), немесе организмге зиянды химиялық заттектердің ұдайы түсуінде пайда болады. Цирроздың пайда болуының кең таралған себебі – алкогольді үлкен мөлшерде тұтыну. Бұл алкогольдік цирроз аталады.\r\n\r\nАлкогольді үлкен мөлшерде тұтынатын әйелдер бауырдың алкогольдік циррозына бейім келеді. Егер алкоголь тұтынатын болсаңыз, бауыр циррозы белгісін тексеруі үшін бұл туралы емдеуші дәрігерге айту қажет. Алкогольді ұзақ уақыт бойы тұтынумен қатар және мастану (қысқа уақыт ішінде көп мөлшерде алкоголь ішу) да бауыр циррозының пайда болуына ықпал етуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Портальдық гипертензияның себептері қандай?__\r\n\r\nЕгер қақпа венасы арқылы қан ағымының өтуі бұзылса, қан жүрекке басқа қантамырлар арқылы қайтуы тиіс, көбінесе, асқазан, өңеш және ішек веналары арқылы. Өтетін қанның көлемі артқандықтан, бұл тамырлар ісініп, кеңейеді. Бұл веналардың варикоздық кеңеюі.  Бұл тамырлардың қабырғалары жұқарған және жеңіл жарылуы мүмкін, себебі, олар қандағы биік қысымға бейімделмеген.  Мұндай тамырлардан қан кетуі күрделі болуы, тіпті, өлім-жітімге апаруы мүмкін. Қақпа вена жүйесінде қан ағымы бұзылуынан уыттар бауырда жойылмайды, демек, организмде қалады. \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігер циррозды қалай анықтайды?__\r\n\r\nДәрігер науқасты қарап, бауырдың қызметін зерттеу үшін тексерулерді тағайындайды. Бауырдың биопсиясы да тағайындалады. Бұл кезде бауырға жұқа ине енгізіледі, онымен тіннің шағын бөлікшесі алынады. Бауырды көрнекі ету үшін ультрадыбыстық щерттеу дк тағайындалады.\r\n\r\n__Бауыр циррозын және портальдық гипертензияны емдеудің нұсқалары қандай?__\r\n\r\nБауыр жасушалары зақымдалғанда оларды қалпына келтіру үшін ештеңе жасауға келмейді, цирроз да емдеп, жазылмайды. Емдеу  бауырдың әрі қарай зақымдалуын жоюға және асқынуын емдеуге бағытталған (мысалы, зақымдалған қантамырларынан қан кетуі). Қантамырлардың қабырғаларының зақымдануының алдын алу үшін дәрігер дәрілік препараттарды тағайындайды. Алайда, олардың жанама әсерлері болады және кейбір науқастар оны қабылдай алмайды. Сондай-ақ, портальдық гипертензия болғанда дәрігер қысымды азайту үшін препараттарды тағайындайды.\r\n\r\nЕгер дәрілік препараттарды қабылдау жеткіліксіз болса, қан кетуін тоқтату үшін оперативтік араласу қажет болады. Нұсқалардың бірі – өңештен асқазанға өтетін тұсында варикоздық кеңейген венада қан ағымын тежеу. Ем-шараны өткізу үшін ұшында шамы бар икемді түтік ауыз арқылы асқазанға енгізіледі. Осыдан кейін кеңейген қан тамырына оларды тежеу үшін арнайы резеңке салынады немесе химиялық заттектер енгізіледі.\r\n\r\nЕгер ем-шара тиімсіз болса, портальдық гипертензиясы бар науқасқа хирургиялық операция жасау қажет болуы мүмкін, оның барысында хирург қантамырларын қан ағымы бауырды айналып өтетіндей етіп қосады. Кейбір жағдайда  ТИПС (__трансъюгулярлық бауыр ішілік портокавальдық__ шунтирлеу) аталатын ем-шара қоса жасалуы мүмкін.','student_k',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(105,'','Байламдарды созып алудағы алғашқы жәрдем','','','kz','s','',0,'',2697,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531730760,1563266760,1531731147,'Байламдар – қатты, эластикалық құрылымдар, сүйекті өзара қосып, олар буынды орнында ұстайды. Созып алу– байламдардың жарақаты, оның талшықтарының жарылуынан туындайды. Байламдардың жарылуы ішінара немесе толық болады.\r\n\r\nБайламдардың созылуы тобық пен тізенің аумағында жиі пайда болады. Созылған байламдар тез ісінеді және ауырсынатын болады. Әдетте, ауырсыну мен ісіну күштірек болса, жарақат та ауыр болады. Көпшілік жағдайда аздаған созылуда жарақатты өздігінше емдеуге болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Осы кеңестерді орындаңыз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Шұғыл медициналық көмекке қашан жүгіну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБайламдар – қатты, эластикалық құрылымдар, сүйекті өзара қосып, олар буынды орнында ұстайды. Созып алу– байламдардың жарақаты, оның талшықтарының жарылуынан туындайды. Байламдардың жарылуы ішінара немесе толық болады.\r\n\r\nБайламдардың созылуы тобық пен тізенің аумағында жиі пайда болады. Созылған байламдар тез ісінеді және ауырсынатын болады. Әдетте, ауырсыну мен ісіну күштірек болса, жарақат та ауыр болады. Көпшілік жағдайда аздаған созылуда жарақатты өздігінше емдеуге болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Осы кеңестерді орындаңыз__\r\n\r\n1.      Зақымданған аяққа демалыс беру қажет. Дәрігер жарақаттанған аумаққа 48 сағат  бойы жүктеме түсіруге тыйым салады. Алайда, белсенділікті мүлде үзбеңіз. Тобықтың созылуында да басқа бұлшық еттерге аздаған жүктеме беруге болады. Мысалы, қол мен иық белдеуін жаттықтыру үшін велотренажерді қолдануға болады, бұл кезде жарақаттанған тобық буынына жүктеме шектеледі. Осылайша, жүрек-қантамыр жүйесінің жұмысын қолдауға болады.\r\n\r\n2.      Зақымданған аумаққа суық басыңыз. Бұл жарақаттан кейінгі ісінуді шектеуге көмектеседі. Жарақаттан кейін тезірек оған мұз басыңыз, оны 15-20 минуттен, күніне 7-8 рет, 48 сағат ішінде ісіну кеткенге дейін орындаңыз. Мұз басқанда абайлаңыз, ұзақ ұстамаңыз, себебі, бұл тіндірдің зақымдануын туындатуы мүмкін.\r\n\r\n3.      Жарақаттанған тұсты қысып, таңыңыз. Оны эластикалық бинттен немесе неопреннен жасаған дұрыс.\r\n\r\n4.      Аяқты көтеріп қою қажет. Бұл оның ісінуін тежейді немесе алдын алады.\r\n\r\nЕкі күннен кейін абайлап, зақымданған тұсты икемдеп, қозғалта бастауға болады. Біртіндеп, жағдай жақсарады. Сауығу барысында пайда болған ауырсынуды жеңілдету үшін ауырсынуды басатын, қабынуға қарсы препараттар - ибупрофен және ацетаминофенді қабылдауға болады.\r\n\r\nЕкі немесе үш күнде симптомдар жақсармаса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Шұғыл медициналық көмекке қашан жүгіну қажет__\r\n\r\n* Денеің салмағын жарақаттанған аяққа сала алмайсыз, буында тұрақсыздық немесе жансыздануды сезінесіз, немесе буынды қозғалта алмайсыз. Бұл байламдардың толық жарылуын білдіреді. Дәрігерге баратын жолда буынға суық басыңыз.\r\n* Қызыл немесе қызарған жолақтар пйда болған, олар жарақаттанған аумақтың шегінен шығып, таралады. Бұл инфекцияның белгісі болуы мүмкін.\r\n* Жарақат өткенде бірнеше рет жарақаттанған аумақта пайда болған.\r\n* Байламдардың күшті созылуы болса. Емдеудің жеткіліксіздігі немесе кеш басталуы буынның ұзақ мерзімдік тұрақсыздығына немесе созылмалы ауырсынуға апарады. ','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(106,'','Бел-сегізkөз радикулитінің','','','kz','s','',0,'',26717,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531731120,1563267120,1531734925,'Бел – бұл сүйектерден, бұлшық еттерден және байламдардан тұратын құрылым. Бел дененің жоғарғы және төменгі бөлігін қосатындықтан, ауыр заттарды көтергенде, бір нәрсеге қол созғанда немесе омыртқа бұратылғанда ол жарақаттарға аса бейім.  Беліміз ауырсыну пайда болғанда, арқаның икемділігіне, күштілігіне тәуелді екендігімізді түсінеміз. Белімізде ауырсыну пайда болғанға дейін көпшілігіміз арқаның және іштің бұлшық еттерінің ширақтығын сақтаудың маңыздылығы туралы ойланбаймыз.\r\n\r\nБарлық адамдардың 85% жуығы белінде ауырсыну сезінген. Көбінесе, белдің ауырсынуы бұлшық еттердің шамадан тыс ширығуының және омыртқа бағанын қолдап тұратын бұлшық еттер мен байламдардың жарақаттарының салдарынан туындайды. Сирек түрде белдің ауырсынуы ауруларға немесе омыртқа бағанының деформациясына байланысты да болады.\r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Белдің ауырсынуы дегеніміз не және ол ненің салдарынан туындайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Белдің ауырсынуының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Белдің ауырсынуының себебі қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Белдің ауырсынуының қауіп факторлары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Үйдегі емделу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дискінің жарығы бойынша операция жасау қажет пе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дискінің жарығы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Дискінің жарығы кезінде қандай операциялар жасалады?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Белдің ауырсынуы дегеніміз не және ол ненің салдарынан туындайды?__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"66\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Бел__ – бұл сүйектерден, бұлшық еттерден және байламдардан тұратын құрылым. Бел дененің жоғарғы және төменгі бөлігін қосатындықтан, ауыр заттарды көтергенде, бір нәрсеге қол созғанда немесе омыртқа бұратылғанда ол жарақаттарға аса бейім.  Беліміз ауырсыну пайда болғанда, арқаның икемділігіне, күштілігіне тәуелді екендігімізді түсінеміз. Белімізде ауырсыну пайда болғанға дейін көпшілігіміз арқаның және іштің бұлшық еттерінің ширақтығын сақтаудың маңыздылығы туралы ойланбаймыз.\r\n\r\nБарлық адамдардың 85% жуығы белінде ауырсыну сезінген. Көбінесе, белдің ауырсынуы бұлшық еттердің шамадан тыс ширығуының және омыртқа бағанын қолдап тұратын бұлшық еттер мен байламдардың жарақаттарының салдарынан туындайды. Сирек түрде белдің ауырсынуы ауруларға немесе омыртқа бағанының деформациясына байланысты да болады.\r\n\r\nБелдің ауырсынуының түрлері: \r\n\r\n* Жіті, 3 айға дейін созылады. Көпшілік адамдарда үйде 4-6 апта емделгеннен кейін ауырсыну жеңілдейді. \r\n* Қайталанатын, жіті симптомдардың қайталанатын көріністерімен. Көпшілік адамдарда белдің ауырсынуының қайталануының, кемінде, бір көрінісі байқалады. \r\n* Созылмалы, 3 айдан артық созылады.\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Белдің ауырсынуының симптомдары қандай?__\r\n\r\n«Белдің ауырсынуы» термині симптомрдардың бірқатар ауқымын сипаттау үшін қолданылады. Себептеріне қарай белдің ауырсынуы батып, күйдіріп, жіті түрде ауырсыну, үлкен аумақты қамтитын немесе бір нүктеде шектелген болады. Біртіндеп дамуы немесе кенеттен пайда болуы және бұлшық еттік түйілумен немесе сіресумен қосарлануы, немесе оларсыз өтуі мүмкін.\r\n\r\nАяқтағы симптомдары (ауырсыну, ұйып қалу немесе шаншу, әдетте, тізеден төмен) омыртқа бағанының төменгі бөлігіндегі бұзылыстарға байланысты аяққа баратын нервтің қысылуынан туындауы мүмкін; олар өздігінше немесе белдің ауырсынуымен бірге байқалуы мүмкін.  \r\n\r\nЕкі аяқтағы әлсіздік несеп қапты және/немесе ішекті бақылау қызметін жоғалтумен қоса «жылқы құйрығы» аталатын синдромды білдіреді, бұл жағдайда шұғыл медициналық көмек көрсету қажет.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Белдің ауырсынуының себебі қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер белдің жіті ауырсынуын науқастың өткендегі аурулары, жұмысқа және дене белсенділігі, сондай-ақ, қарапайым тексерулердің негізінде анықтайды. 95% жағдайда емдеуге ұсыныстар беру үшін дәрігерге осы деректер жеткілікті.\r\n\r\nКейде арқа аумағындағы бұзылыстар туралы көбірек ақпарат алуға мүмкіндік беретін күрделі көрнекілік тексеру әдістері  қолданылады. Арқа  аумағындағы бұзылыстарды анықтаудың көрнекілік тексеру әдістеріне жататындар: магниттік- резонанстық томография (МРТ), компьютерлік томография (КТ), сүйектерді сканерден өткізу және рентгендік зерттеу.\r\n\r\nМРТ және компьютерлік томография нервтердің сығылуына байланысты бұзылыстарды туындататын дискінің жарығын немесе омыртқа каналының тарылуын бірдей дәрежеде дәл көрнекілікпен көрсетуге қабілетті. МРТ компьютерлік томографиядан артықшылығы - МРТ кезінде иондаушы сәулелену қолданылмайды. \r\n\r\nЕгер тексерудің нәтижелері науқаста күрделі аурудың болуын болжаса, симптомдар 4-6 аптадан артық созылса, немесе науқастың арқасында ұдайы күшті ауырсыну, аяқтың ауырсынуы немесе ұйып қалуы болса, көрнекілік зерттеу әдістері науқастың ауруының табиғатын ашып, себебін анықтай алады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Белдің ауырсынуының қауіп факторлары қандай?__\r\n\r\nОрта жастағы ерлерде, отбасының мүшелерінің бірінде арқасы тарапынан бұзылыстар болса, немесе жүктіліктің толық мерзімін аяқтаса, белдің ауырсыну қаупі жоғары болады. Сондай-ақ, қауіп факторларына жататындар: темекі шегу, артық салмақ, көп отыратын өмір салты, ұдайы ширығу, арқаның дірілдеуі немесе бұратылуы, сүйекті әлсірететін дәрілерді ұзақ уақыт қабылдау (мысалы, кортикостероидтарды).\r\n\r\n\'\'__Белдегі жіті ауырсыну. __\'\'Көпшілік жағдайда белдің ауырсынуы үйдегі емдеу кезінде басылады. Белдің ауырсынуының алғашқы симптомдарында келесі емдеуді бастаңыз:  \r\n\r\n3 күн мұз басып, содан кейін ылғалды жылу қою қажет. Стероидтық емес қабынуға қарсы препараттарды ауырсынуды басу үшін қабылдауға болады. Күнделікті белсенділікті жалғастыруға болалы, егер арқадағы ауырсыну күшеймесе.  Екі күннен аса төсекте болу режимі сауығуды  бәсеңдетеді.\r\n\r\n\'\'__Белдің күшейетін немесе жалғасатын ауырсынуы.__\'\' Егер 4 апта бойы үйдегі емдеуге қарамастан, симптомдар күшейетін болса, немесе өтпесе,  тексерілу және үйдегі емдеуді жалғастыру үшін дәрігерге көрініңіз. Уқалауды, акупунктураны немесе баламалық медицинаның басқа, ыңғайлы түрлерін қолдануға болады. Ғылыми зерттеулердің деректері бойынша белгісіз себепті белдің ауырсынуында немесе  бұлшық еттің түйілуінде аталған емдеу түрлері әркімге әр түрлі әсер етеді. Бір шағын зерттеу көрсеткендей, психологиялық фактор маңызды роль атқарады: адамның аса сеніп жасаған ем-шарасы белдің ауырсынуын жойған.\r\n\r\n\'\'__Белдің созылмалы ауруы.__ \'\' Егер белдің мәселесі 3 айдан артық уақытқа созылса, науқас созылмалы ауырсынуды емдеп үйренуі қажет.  Созылмалы ауырсынуды денелік және жігерлік тұрғысынан жеңу үшін бірнеше маманнан кеңес алу қажет, емдік дене шынықтыру маманын қоса – арқаға және ішке арналған жаттығулар кешенін таңдау мәселесі бойынша. Белдің созылмалы ауырсынуында көмектесетін емдеудің қосымша түрлеріне ауырсынуды жеңу дағдыларына үйретудің танымдық-мінез-құлықтық емдеуі, сондай-ақ, ауырсынуды басу үшін жұлын каналына инъекция салу немесе үшциклдік антидепрессанттарды қабылдау жатады.\r\n\r\nБелдің созылмалы ауырсынуын емдеу үшін бірқатар тәжірибелік немесе тексерілмеген емдеу әдістері де бар, оның ішінде, диск ішілік электротермиялық емдеу (ВДЭТ), морфинді сорғыштар және лазерлік дискэктомия.  Бұл әдістерге сақтықпен қараңыз, мұндай емдеуге кірісу үшін бірнеше пікірді білу қажет.\r\n\r\nБелдің ауырсынуын емдеу үшін сирек жағдайда операция қажет болады. Белдің ауырсынуын туындататын кейбір жағдайларда (мысалы, дискінің жарығында) операция көмектесуі мүмкін. Бірақ, бұл жағдайларда да көпшілік адамдар операциясыз емделе алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБелдің ауырсынуын емдеудің нұсқалары әр түрлі: үйдегі емдеуден бастап, арқаның созылмалы ауруларына қатысты тәжірибелік –инвазитік ем-шараларға дейін. Емдеудің кейбір әдістері белдегі созылмалы ауруды емдеу үшін жарамды, бірақ, жіті ауырсынуды басуға жарамсыз болады.\r\n\r\nБелдің жіті ауырсынуын басу үшін екі әрекетті әдіс:\r\n\r\n1) Белсенділікті сақтау (төсекте жатпау); 2) қабынуға қарсы препараттарды қабылдау. \r\n\r\nБелдің созылмалы ауырсынуын емдеудің тиімді екі әдісі:\r\n\r\n1) науқастың бұлшық етінің күшін нығайтуға бағытталған жаттығулар; 2) созылмалы ауырсынуды емдеу.\r\n\r\nБелгісіз себепті белдің ауырсынуына немесе бұлшық еттің түйілуіне емдеудің әдістері әркімге әр түрлі әсер етеді. Бір шағын зерттеу көрсеткендей, адамның аса сеніп жасаған ем-шарасы белдің ауырсынуын жеңуге көмектеседі.\r\n\r\nЕгер науқастың белі жарақатқа жақында ұшыраса, оны бірнеше аптаның ішінде табысты емдей алады.\r\n\r\nАлдымен үйдегі емдеу әдістерін қолдану қажет, оған 3 күн бойы мұз басу, одан кейін ылғал жылуды қою,  сондай-ақ, стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдау жатады.\r\n\r\nНауқас өзінің күнделікті белсенділігіне, мүмкіндігінше, тезірек оралуы қажет (төсекте болу сауығуды бәсеңдетеді). \r\n\r\nШыдамдылық қажет: белдегі жіті ауырсынудың  90% жағдайлары  3 айдың барысында тек үйдегі емделу арқылы табысты емделеді. \r\n\r\nКөптеген адамдарда белдің ауырсынуының, кемінде, бір қайталануы болады. Науқастың белінде ауырсыну болса, арқасы бұрынғыдан әлжуаз болатынын есте ұстауы қажет. Омыртқаға күтім жасауды күн тәртібіне міндетті енгізу қажет:\r\n\r\nІштің және арқаның бұлшық еттерінің күшін сақтау қажет, ауырды дұрыс көтеріп, арқаны дұрыс ұстауды қадағалау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Үйдегі емдеу__\r\n\r\nНауқастың жағдайында қосымша медициналық емдеу қажеттігіне қарамастан, үйдегі емдеу белдің ауырсынуының сауығуы үшін аса маңызды.\r\n\r\n\'\'__Белдің жіті ауырсынуы.__\'\' Науқас арқасының алғаш жіті ауырсынуын сезінсе, шұғыл  дәрігердің назарын талап ететін симптомдарды білуі тиіс. Егер науқаста күрделі аурудың симптомдары болмаса, үйде емделіп көруіне болады.\r\n\r\nАуырсыну басталғаннан кейінгі алғашқы бірнеше күн бойы белдің ауырсынуындағы көмек көрсетудің бастапқы ұсыныстарын орындау қажет. Мысалы, бөксені айналдыра қозғау, бұл жаттығу омыртқаны жұмсақ ажыратып, белді созады.\r\n\r\n Күнделікті жүктемені азайтқан жөн. Зерттеулерге сай, дене белсенділігін сақтауға қарағанда төсекте болудың пайдасы аз (ауырсынуды басу үшін). Бірақ, жүктемелердің көлемін азайту қажет. Белдің ауырсынуын туындататын қимылды жасаудан алшақ болу қажет.\r\n\r\nАуырсынуды басатын дәрілерді немесе стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдау қажет, сондай-ақ, арқаның ауырсынуын азайту үшін оған мұз немесе жылу қою қажет.\r\n\r\n\'\'__Созылмалы ауырсынуды емдеу. __\'\'Егер белдің ауырсынуы 3 айдан артық уақытқа созылса, науқастың созылмалы ауырсынуды емдеп үйренуі өмірлік маңызды. Организм ұдайы ауырсынуға сезімтал бола бастағандықтан, физиологиялық түрдегі серпінінің салдарынан ауырсыну ұдайы күйге көшеді.\r\n\r\nСозылмалы ауру кезінде психологиялық кеңес және дәрі-дәрмекпен емдеу қажет, себебі, ауырсыну іштей-сырттай қажытады. Жағдайға байланысты түрде үйдегі емдеу шеңберінде келесі емдеу түрлерінің бірін немесе бірнешеуін қолданып, ауырсынуды бақылауға алуға болады:\r\n\r\n* Арқаның бұлшық еттерін нығайтуға бағытталған жаттығулар: қажетті жаттығулардың тізімін алу үшін емдік дене шынықтыру бойынша маманға немесе емдеуші дәрігерге бару қажет. \r\n* Екі күн бойы ауырсынуды басатын дәрілерді қабылдау – ауырсынуды басу үшін. \r\n* Емдік уқалау – бұлшық етінің түйілуін басу үшін.\r\n* Омыртқа бағанын түзету – бұл шараны мануалдық емдеу маманы жасауы тиіс.\r\n* Акупунктура (инемен емдеу).\r\n* Үшциклдік антидепрессанттар –созылмалы ауырсынуды емдеу үшін. Дәрілердің бұл түрі көңіл-күйді ғана емес, созылмалы ауырсыну кезінде қосымша ауырсынуды басатын әсері де бар. \r\n* Ауырсынуды басатын препараттардың инъекциясы немесе кортикостероидтар (гормондар) – ауырсыну сезімін тежеу немесе қабынуды азайту үшін. \r\n* Нейростимуляция  аппараттарының көмегімен жұлынды ынталандыру – белдегі күшті созылмалы ауырсыну кезінде қолданылуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Белдің ауырсынуын оның күшейген немесе қайталанған кезінде емдеу. __\'\'\r\nНауқаста екі күннен артық белінің ауырсынуы болса, арқасының немесе аяқтарының жағынан симптомдары күшейсе немесе үйдегі 4 апталық емдеуден кейін де сақталса, дәрігерге көріну қажет. Объективті тексеру және зерттеудің көрнекілік әдістері науқастың жағдайы туралы жаңа ақпарат беріп, әрі қарай емдеу тактикасы жөнінде дұрыс шешім қабылдауға көмектеседі.\r\n\r\n__Егер белдің жеңіл немесе орташа ауырсынуының ешқандай күрделі себебі анықталмаса__ (бұл 85% жағдайда болады), науқасқа үйдегі емдеуді жалғастыруына кеңес беріледі. Аурудың симптомдарын ушықтырмаса, күнделікті арқаны нығайтатын жаттығуларды орындау ұсынылады. Стероидты  емес қабынуға қарсы препараттар, жылы ылғал басу, уқалау пайдалы болады.\r\n\r\n__Егер ауырсыну күшті болса, дәрігер опиаттар тобынан ауырсынуды басатын дәрілердің қысқа мерзімдік курсын, стероидтардың__ (гормондардың) эпидуралдық инъекцияларын, немесе бұлшық еттік релаксанттарды ұсынуы мүмкін. Бұл препараттардың оң әсерімен қатар қарымды зиянды және жанама әсерлері де бар.\r\n\r\n__Егер науқаста негізгі ауру болса__ – мысалы, дискінің жарығы, омыртқа бағанының тарылуы, анкилоздық спондилит, остеоартрит, қатерлі ісік  немесе инфекция болса, осы ауруларды емдеу үшін науқас тиісті мамандарға баруы тиіс. \r\n \r\n__Операция__\r\n\r\nБелдің ауырсынуын  емдеу үшін оперативтік емдеу сирек қолданылады; көпшілік жағдайда ауырсынудың себебін хирургиялық түрде жою мүмкін емес, себебі, ол белгісіз. Оперативтік емдеу омыртқа бағанының төменгі бөлігінде бұзылыстары бар адамдардың 1%-нан аз санында жасалады.   Омыртқа бағанының төменгі бөлігінде  жасалатын операциялардың көпшілігі диск жарығына  қатысты орындалады. Сонымен қатар, дискінің жарығы бар адамдардың көпшілігіне операция қажет болмайды. Көбінесе, диск жарығына  қатысты операция дискінің бұзылыстары ауыр және жеке түрдегі құяңға апарғанда жасалады.\r\n\r\nОперативтік емдеу келесі жағдайларда орындалады:\r\n\r\n* Жарақаттың  нәтижесіндегі омыртқаның сынықтары. \r\n* Жұлын сарысуының инфекциялары . \r\n* «Омыртқа бағанының тұрақсыздығы» жағдайы – мысалы, спондилолиз және спондилолистез. \r\n* Жұлынның ісігі.\r\n\r\n\'\'__Оперативтік емдеудің нұсқалары__\'\'\r\n\r\nОмыртқа бағанының төменгі бөлігінде  жасалатын операциялардың нұсқалары әр  түрлі және омыртқа бағанының төменгі бөлігіндегі мәселелердің себебіне байланысты болады.\r\n\r\nДискінің жарығына қатысты операция кезінде жұлынды немесе нерв түбіршегін қысатын дискінің заттегі алынып тасталады.\r\n\r\nЖұлындық каналдың тарылуына қатысты операциялар (жұлынды омыртқаға артродез жасаумен (буынды бекіту) немесе жасамастан декомпрессиялау (қысымын азайту)) кезінде тарылған жұлын каналының кеңеюі жүргізіледі және жұлынның немесе түбіршектердің қысылуы жойылады. \r\n\r\nСпондилолистез және «омыртқа бағанының тұрақсыздығының» басқа көріністеріне қатысты  омыртқаны анкилоздау операциясы кезінде  (артродез) омыртқалар жұлынға немесе түбіршектерге қысымын азайтуы үшін бір-бірімен қосылады.\r\n\r\nЖұлынның ісіктеріне қатысты операцияларға ісікті артродез жасаумен немесе жасамастан алып тастау және тұрақтандыру жатады.  \r\n\r\nОмыртқаның инфекциялық зақымдануына қатысты операциялар кезінде  оны артродез жасаумен немесе жасамастан хирургиялық өңдеу жүргізіледі.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дискінің жарығы бойынша операция жасау қажет пе?__\r\n\r\nБұл ақпарат науқасқа өзінің нұсқасын түсінуге көмектеседі  –  дәрігермен бірге шешім қабылданатын немесе толығымен оның ұсыныстарын орындайтын жағадайларда.\r\n\r\nДискінің жарығын  хирургиялық емес немесе оперативтік тәсілдермен емдеуге болады. Шешім қабылдай отырып, келесі тұстарды ескеру қажет:\r\n\r\nДиск жарығының көптеген жағдайлары емделіп, жазылады, және ауырсыну бірнеше ай бойы тыныштық, медикаментоздық емдеу, инъекциялар және реабилитация секілді хирургиялық емес емдеуден кейін азаяды.  Хирургиялық  емес емдеу аурудың симптомдарын едәуір азайтуға және науқастың күнделікті қызметіне оралуына көмектеседі.\r\n\r\nЕгер дискінің жарығының салдарынан науқаста күшті ауырсыну немесе жамбаста және аяқтың ұйып қалуы (құяң) болса, операция жеңілдету әкеледі. \r\n\r\nЕгер айқындалған құяң бір айдан артық созылса, оперативтік емдеу туралы ойлану қажет. Оперативтік емдеуден кейін ауырсыну тезірек өтуі ықтимал. Бірақ, тәжірибеге сай хирургиялық емес емдеудің 4-8 жылынан кейінгі нәтижелер хирургиялық емдеудің нәтижелерімен ұқсас келеді. \r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дискінің жарығы дегеніміз не?__\r\n\r\nОмыртқаны құрайтын сүйектер бір-бірінен амортизациялайтын (соғылуды жұмсартатын) шағын дискілермен бөлінген. Пішіні жағынан дискілер дөңгелек және жалпақ, тығыз сыртқы қабатымен (капсула немесе сақина), олар сілікпе тәрізді заттекті (ядроны) қоршап тұрады. Бұл дискілер сау болғанда, амортизатор (соғылуға жұмсартқы) секілді әрекет етеді және омыртқаға икемділік береді. Диск жарақаттың салдарынан, табиғи тозудан, қартаюдан немесе аурудың салдарынан  зақымдалған кезде олар өзгеше түрде шығыңқы болып немесе жарылуы мүмкін. Бұл жағдай дискінің жарығы немесе протрузиясы аталады.\r\n\r\nДискінің  жарығы немесе протрузиясы жұлыннан нерв тарамдарының ажыраған жерінде нервті қысуы мүмкін. Мұндай қысу ауырсынуды, ұйып қалуды, шаншуды, әлсіздікті немесе аяқтың рефлекстерін жоғалтуды туындатуы мүмкін. Бұл кезде кейде белде ауырсыну пайда болады. Бірақ, көптеген жағдайда дискінің жарығының симптомдары болмайды.  Егер МРТ-зерттеуінде дискінің жарығы болса, дәрігер бұл зерттеу нәтижесін медициналық тексеріп,қараудың нәтижесімен мұқият салыстырып, симптомдардың себебі МРТ кезінде анықталған дискінің жарығы болуына көз жеткізеді. \r\n\r\n\'\'__Қандай жағдайда диск жарығының хирургиялық емес емдеуі қолданылады?__\'\'\r\n\r\nКөпшілік жағдайда дискінің жарығы хирургиялық емес емдеудің бірнеше айынан кейін емделіп, жазылады. Хирургиялық  емес емдеуге жататындар: қысқа мерзімдік тыныштық күй, ауырсынуды дәрімен басу және емдік дене шынықтыру, сондай-ақ, дәрігер тағайындаған жаттығулар кешені. Дискінің жарығына шалдыққан науқастардың шамамен 50%  - 1 айдан кейін, ал көпшілігі  - 6 айдан кейін сауығады. Тек науқастардың  10%-да  - 5 аптадан кейін күшті ауырсыну сақталады, бұл кезде оперативтік емделу қажеттігі туындайды. \r\n\r\nЕгер хирургиялық емес емдеудің 6 аптасынан кейін науқастың жағдайы жақсарса, бұл оның организмінің әрі қарай операциясыз сауығу мүмкіндігін көрсететін оң белгі саналады.  Көбінесе, организм дискінің заттегін өзі жояды, бұл нервтің қысылуына байланысты туындаған ауырсынуды және басқа симптомдарды азайтады. Бұл үрдіс резорбция аталады.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Диск жарығына қатысты операция қашан жасалады?__\r\n\r\nОперативтік емдеу диск жарығы ауруына шалдыққан адамдардың шамамен, 10 пайызына жасалады. Дәрігерлердің көпшілігі, әдетте, оперативтік емдеуді қолдануды қарастырудың алдында 1-3 ай  күтеді. Егер осы уақыт ішінде хирургиялық емес емдеу әдістерімен науқас табыссыз емделсе, операция туралы ойлану қажет. Кейде дискінің жарығы 6 айдан астам уақыт бойы ауырсынуды, әлсіздікті немесе ұйып қалуды туындатады, бұл жағдайда нервтің қайтымсыз зақымдануы пайда болуы мүмкін, және мұндай адамдарда  оперативтік емдеудің пайдасы аз болады.\r\n\r\nДиск жарығына қатысты операция ауырсынуды азайту және қимылдар мен қызметтің  көлемін қалпына келтіру мақсатында жасалады. Оперативтік емдеу келесі жағдайларда көрсетілген:\r\n\r\n* Науқасты аяқтағы ауырсыну мазалайды, сондай-ақ, әлсіздік және күнделікті белсенділіктің шектелуі бар. \r\n* Объективті тексеру нәтижелері науқастан әлсіздікті, қимылдың қалыпты көлемінің шектелуін, сезімталдықтың бұзылысын немесе рефлекстердің өзгеруін анықтайды. \r\n* Магниттік -резонанстық томография (МРТ), компьютерлік томография немесе миелограмма секілді диагностика әдістері дискінің жарығын операциялық жолмен емдеу қажеттігін көрсетеді.\r\n\r\nДиск жарығына қатысты операция келесі жағдайларда жасалады:\r\n\r\n* Дискінің жарылуы немесе нерв түбіртектерінің қысылуының себебі болатын диск заттегінің бос бөліктерін алып тастау. Егер құяңның күшті ауырсынуы хирургиялық емес емдеудің 4-6 аптасынан кейін өтпесе, дәрігер науқасқа оперативтік емдеуді ұсынуы мүмкін. \r\n* Нервтің күрделі зақымдануын туындатқан дискінің жарығы немесе протрузиясы. Нервтің зақымдануына тән симптомдар аяқта сезіледі және оған әлсіздік, координацияны жоғалту немесе сезімталдықты жоғалту жатады. \r\n* Тек хирургиялық жолмен емдеп, жазуға болатын сүйектің құрылымдық бұзылыстары  (бұл жағдайларда хирургиялық емес емдеу орынсыз болады).\r\n\r\nДискінің жарығы кезінде қандай операциялар жасалады?\r\n\r\nДиск жарығы кезінде аса жиі және жақсы зерттелген оперативтік араласуға жататындар:\r\n\r\n\'\'__Дискэктомия__\'\' – бұл нерв түбіртегін немесе жұлынды қысып тұрған дискі жарығының заттегін алып тастау. Бұл операция, сондай-ақ, дискінің протрузиясында немесе жарылуында жасалады. Дискэктомия  - хирургиялық емес емделуі табыссыз болған, еңбекке қабілетінен айыратын күшті ауырсынуы бар адамдар үшін оперативті емдеудің аса тиімді түрі. \r\n\r\n\'\'__Ламинотомя және ламинэктомия__\'\' – бұл операциялар омыртқаның жасқа байланысты туындайтын жұлынның және/немесе жұлын түбіртектерінің қысылуын азайту мақсатында жасалады. Ламинотомия кезінде жұлынның үстінде қорғаныс доғалын құрайтын омыртқалардың жұқа бөлігінің үлесі алынып тасталады (lamina – немесе пластина аталатын); ламинэктомия кезінде жеке омыртқалардың үстіндегі пластинка толықтай алынып тасталады, сондай-ақ, кейде омыртқалардың саңылауы, жұлын сарысуы өтетін жұлын каналын тарылтатын қалыңдаған тін кесіледі. Бұл операциялардың кез келгені дискэктомиямен қатар немесе өздігінше орындалуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Тері арқылы дискэктомия__\'\' жарықтың жұлын каналы арқылы шығып тұруын құрайтын диск протрузиясында қолданылады. Бұл операция кезінде арқадағы кішкентай тілік арқылы арнайы аспап енгізіледі; одан кейін дискінің жарығы кесіледі немесе дренаж жасалады, бұл кезде оның өлшемі азаяды. Тері арқылы дискэктомия  ашық дискэктомияға қарағанда тиімділігі төмен операция саналады, қазіргі кезде ол сирек қолданылады.\r\n\r\n\'\'__Диск жарығына қатысты опрерациялардың қосарланған қауіптері қандай?__\'\'\r\n\r\nДискэктомия және микродискэктомия – диск жарығы кезіндегі операциялардың жиі түрлері – олар әдетте, жақсы көтерімді және асқынуы сирек. Бірақ, операция кезінде нерв түбіртектерін немесе жұлынның құрылымдарын зақымдаудың аздаған қаупі бар. Кейбір науқастарда операция аумағында үлкен тыртық қалады. Сондай-ақ, операциядан кейінгі инфекциялық асқынулар қаупі де бар, олар бұрынғы зақымдануды ушықтыруы мүмкін. Инфекциялық  асқынуларды емдеуде үрдістерді тоқтату үшін  антибиотиктер және қосымша операциялар қажет болуы мүмкін. \r\n\r\nКез келген операция қауіппен қосарланады. Сонымен қатар, жалпы наркозға тән қауптердің салдарынан емдеуші дәрігер және медицина қызметкерлері науқастың жағдайын операция кезінде және одан кейінгі кезеңде мұқият қадағалайды.\r\n\r\n\'\'__Диск жарығы кезіндегі операциялар қаншалықты тиімді?__\'\'\r\n\r\nҰзақ уақыт бойғы, адамның әдеттегі белсенділігін бұзатын, күшті әсерлі ауырсынуды басатын құралдарды қажет ететін симптомдар байқалатын адамдар операциядан едәуір жеңілдік алады. Зерттеулерге сай, оперативті емдеу төменгі-белдік диск жарығынан туындаған орта дәрежелі құяңы бар адамдарда жоғары, оң нәтиже береді. Хирургиялық емдеудің нәтижелерін 5 жылдық ғылыми  зерттеуіне енгізілген 402 адамның ішінде  хирургиялық емес емдеу қабылдаған адамдардың  56% салыстырғанда,  70%-да түбегейлі симптомдар бойынша жақсару байқалған.\r\n\r\nКейбір адамдар операцияға өмірлік жағдайлары тез сауығуды талап еткенде барады. Дене еңбегімен айналыспайтын адамдар үшін қалыпты қызметіне оралу 2-4 аптадан кейін болады, дене еңбегінің адамдарына 8-12 апта қажет болады. \r\n\r\nКөптеген адамдар күнделікті қызметін операциядан кейін жуық арада жалғастырады. Кейбір жағдайда дәрігер науқасқа операциядан кейінгі реабилитация курсын ұсынуы мүмкін, оған арнайы емдік дене шынықтыру және үйде орындайтын жаттығулар кіреді.\r\n\r\nЕмдеудің қандай әдістері бар? Келесі нұсқалары бар:\r\n\r\n# хирургиялық емес емдеуді қолданып көру (мысалы, тыныш күйде болу, физио-емдеу және дене жаттығулары, сондай-ақ, дәрілік құралдар). \r\n# Операция жасау.\r\n\r\n\'\'Диск жарығын оперативтік емдеуді қолдайтын  пікірлер\'\'\r\n\r\n* Науқаста еңбекке қабілетті жоғалтуға апаратын күшті ауырсыну, аяғының ұйып қалуы немесе әлсіздігі. \r\n* Аяғы жағынан симптомдар 4 апталық  хирургиялық емес емдеуден кейін азаймайды. \r\n* Нерв түбіртегінің қысылу белгілері күшейген (аяқтағы ауырсыну күшейген, сезімталдықтың жоғалуы айқындалған,  салдану немесе күшейген әлсіздік, координацияны жоғалту, рефлекстерді толықтай жоғалту). \r\n* Науқастың жұмысы еңбекке қабілетін тез қалпына келтіруді талап етеді \r\n* Операциядан кейінгі бірнеше апта бойы реабилитация режимін мұқият орындай алу. \r\n \r\n\'\'Диск жарығын оперативтік емдеуге қарсы пікірлер\'\'\r\n\r\n* Науқас диск жарығынан  жазылу үшін физио-емдеу, жаттығулар, дәрілік құралдар кіретін хирургиялық емес емдеу әдістерін таңдайды. \r\n* Науқастың симптомдарын жоюға опрерацияның кепілдігі жоқ. \r\n* Оперативтік емдеудің хирургиялық емес емдеуге қарағанда ұзақ уақытқа кепілдігі жоқ. \r\n* Операция инфекциялық асқынулармен, баяу жазылуымен, қосымша операциялар қажет болуы қаупімен қосарланған.\r\n* Кез келген операцияда жүрек талмасы (миокард инфаркті) секілді асқыну бар. \r\n* Науқасқа қайта операция қажет болмауының кепілдігі жоқ.\r\n\r\n\'\'__Емдеудің басқа түрлері__\'\'\r\n\r\nНауқас  дәрігермен бірге белдің ауырсынуының денелік, психологиялық, тәжірибелік және баламалы емдеу әдістерінің бірін таңдап алады. Біреулер қысқа мерзімдік емдеуді ұнатса, басқалар белдің симптомдарын өмір бойы өздігінше емдеу құралдарын қалайды.\r\n\r\n\'\'__Кешенді емдеу және реабилитация  бағдарламалары__\'\'\r\n\r\nБелдің созылмалы ауырсынуын біріккен дұрыс емдеу әдістерін іздеудегі оңтайлы шешім – интеграциялық бағдарлама. Кешендік реабилитациялық бағдарламалар емдік әдістемелердің және мамандардың алуан түрін ұсынады. Мұндай бағдарлама белдің созылмалы ауырсынуын емдеудің аса тиімді әдісі саналады.\r\n\r\nБелдің  ауырсынуын жоюға қатысты дене жаттығулары - белдің созылмалы ауырсынуын емдеудің және бақылаудың екі тиімді әдісінің бірі. Күнделікті дене жаттығулары арқаның ауырсынуын тиімді жойып, белдегі ауырсынуды ұзақ уақытқа азайтуға апарады. \r\n\r\nПсихо-емдеу белдің жіті және созылмалы ауырсынуын, еңбекке қабілетсіздікті азайта алады.\r\n\r\nЖұлынды ынталандыру белдің күшті, созылмалы ауырсынуы жағдайында қолданылуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Белдің ауырсынуын емдеудің тәжірибелік емдеу әдістемелері__\'\'\r\n\r\nБелдің ауырсынуынан зардап шегетін адамдар үшін ұдайы жаңа тәжірибелік әдістер әзірленіп, ұсынылады. Егер науқас осындай әдісті қолданғысы келсе, дәрігерден міндетті түрде бұл емдеудің тиімділігінің және қауіпсіздігінің ғылыми дәлелдері туралы, сондай-ақ,  осы әдістемені өзінің қолдану нәтижесі туралы сұраңыз. Төменде келтірілген емдеу әдістемелері тәжірибелік саналады және кеңінен қолданылмайды. Олар ұзақ уақыт бойы зерттелмеген, бірақ, белдің ауырсынуының кейбір түрлерін емдеуде болашақты әдіс ретінде көрсетілген.\r\n\r\n* Диск ішілік электротермиялық емдеу (ВДЭТ) – зақымданған омыртқа дискінің салдарынан туындаған белдің созылмалы ауырсынуын емдейді. \r\n* Ботулиндік токсин (Ботокса) инъекциялар белдегі ауырсынатын бұлшық ет түйілуін басуға көмектеседі. \r\n* Омыртқалардың аксиалдық декомпрессиясы арқаның омыртқа дискілерінің қысылуынан болатын ауырсынуды басуға көмектеседі.\r\n\r\n\'\'__Белдің ауырсынуын кешенді емдеуде және өздігінше емдеудегі қосымша әдістер__\'\'\r\n\r\nТөменде келтірілген қосымша емдеу әдістері белдегі ауырсынуды азайту үшін қолданылады.\r\n\r\n* Уқалау белдің жіті және созылмалы ауырсынуын азайтудың тиімді әдісі, әсіресе, арқаға күтім жасау әдістеріне үйретумен, жаттығулармен бірге. \r\n* Мануалдық остеопаттық емдеу жақсы зерттелмеген, бірақ, белдің ауырсынуын емдеу үшін болашақты әдістеме саналады.\r\n* Акупунктура (инемен емдеу) – ғылыми зерттеулердің соңғы жүйелік шолуына сай акупунктураның белдің ауырсынуын емдеудегі  тиімділігі дәлелденбеген. \r\n* Антидепрессанттар көмегімен релаксация әдістемесі бұлшық ет ширығуын және депрессияны азайтуға көмектеседі.','admin',75,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(107,'','Бет нервісінің салдануы','','','kz','s','',0,'',3408,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531806060,1563342060,1531806426,'Беттің бір жағындағы бірнеше немесе барлық мимикалық бұлшық еттердің қимыл қызметінің бұзылысы орын алғанда бет нервісінің салдануы (параличі) туралы айтылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБеттің бір жағындағы бірнеше немесе барлық мимикалық бұлшық еттердің қимыл қызметінің бұзылысы орын алғанда бет нервісінің салдануы (параличі) туралы айтылады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБет  нервісінің салдануының себептері:\r\n\r\n·         Мидан беттің бұлшық еттеріне сигналдар беретін бет нервісінің зақымдануы немесе ісінуі\r\n\r\n·         Мидың беттің бұлшық еттеріне сигналдар беретін аумағының зақымдануы\r\n\r\nСау адамдарда бет нервісінің невриті көбінесе, Белл параличімен байланысты. Бұл – бет нервісінің қабыну жағдайы. Бет нервісінің салдануы инсульттен болуы мүмкін. Инсультте дененің бір бөлігінің басқа бұлшық еттері де дерттік үрдіске қамтылуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"67\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бет  нервісінің невриті Белл параличімен байланысты туындауы мүмкін. Бұл бұзылыс мононейропатия (бір нервінің зақымдануы) аталады, бұл кезде бассүйек-ми нервісінің (бет нервісі) жетінші жұбы зақымданады. Бет нервісі бет бұлшық еттерінің қимылын бақылайды.\'\'\r\n\r\nМидың ісігіне байланысты болатын бет нервісінің салдануы әдетте, баяу дамиды. Аурудың симптомдарына бас ауруы, құрысу немесе естімей қалу жатады.\r\n\r\nАурудың басқа себептері:\r\n\r\n·         Мидың немесе қоршаған тіндердің инфекциясы\r\n\r\n·         Лайм ауруы\r\n\r\n·         Саркоидоз\r\n\r\n·         Бет нервісін қысатын ісік.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__\r\n\r\nДәрігер тексеріп қараған кезде сізге ауруыңыздың сырқатнамасы мен симптомдары туралы келесі сұрақтарды қояды:\r\n\r\n·         Бетіңіздің екі жағы да зақымданған ба?\r\n\r\n·         Жақында ауырдыңыз ба, немесе жарақат болды ма?\r\n\r\n·         Басқа симптомдары бар ма? Мысалы, сілекей, көз жас ағуы, бас ауруы, құрысу, көрудегі мәселелер, әлсіздік немесе салдану.\r\n\r\nҚажетті тексерістер:\r\n\r\n·         Қан талдауы, оның ішінде, қандағы глюкозаны анықтау, қанның жалпы талдауы, эритроциттердің шөгу жылдамдығы (СОЭ), Лайм ауруына тест\r\n\r\n·         Мидың компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n\r\n·         Электромиография\r\n\r\n·         Мидың магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ)\r\n\r\nДәрігер физиотерапевтке, логопедке немесе реабилитологқа бағыттауы мүмкін. Егер Белл параличі салдарынан пайда болған бет нервісінің невриті 6-12 айдан артық созылатын болса, беттің сыртқы түрін жақсарту үшін пластикалық хирургия ұсынылуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу аурудың туындау себебіне байланысты. Емдеуші дәрігердің ұсыныстарын орындаңыз.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігердің үйдегі күтім туралы ұсыныстарын орындаңыз. Тағайындалған дәрілік препараттарды нұсқаулығына сәйкес қабылдаңыз.\r\n\r\nЕгер көз толығымен жабылмаса, мөлдірқабықты көз тамшыларының немесе гельдің көмегімен құрғақтанудан қорғау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nБетіңізде әлсіздік немесе салдану пайда болса, дәрігерге көрініңіз. Бұл симптомдар күшті бас ауыруымен немесе көрмей қалумен қосарланса, шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nБеттің салдануы.','student_k',34,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(108,'','Білезік канал синдромы','','','kz','s','',0,'',1387,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531806720,1563342720,1531806861,'__Білезік канал синдромы__  білезіктің ортаңғы нервісісінің қысуынан болатын ауру. Симптомдары – саусақтардың, білезіктің шаншуы, ұйып қалуы, әлсіздігі немесе аурсынуы.\r\n\r\nЖүктілік кезінде, гипотиреозда, диабетте, артритте,семіздікте қосарланған ауру ретінде білезік канал синдромы дамуы мүмкін. Дұрыс емес немесе ұзақ уақыт бойы білезік буынының қозғалысынан ортаңғы нерв қысылып, ісік пайда болуы немесе білізік каналы ішілік, білізік каналы маңындағы тіндердің қалыңдауына әкелуі мүмкін. Білезік канал синдромына шалдығатын ең жиі науқастар бұрын соңды білезік буынынан жарақат (әсіресе санықтар) алғандар болып табылады.','__Білезік канал синдромы__  білезіктің ортаңғы нервісісінің қысуынан болатын ауру. Симптомдары – саусақтардың, білезіктің шаншуы, ұйып қалуы, әлсіздігі немесе аурсынуы.\r\n\r\nЖүктілік кезінде, гипотиреозда, диабетте, артритте,семіздікте қосарланған ауру ретінде білезік канал синдромы дамуы мүмкін. Дұрыс емес немесе ұзақ уақыт бойы білезік буынының қозғалысынан ортаңғы нерв қысылып, ісік пайда болуы немесе білізік каналы ішілік, білізік каналы маңындағы тіндердің қалыңдауына әкелуі мүмкін. Білезік канал синдромына шалдығатын ең жиі науқастар бұрын соңды білезік буынынан жарақат (әсіресе санықтар) алғандар болып табылады.\r\n\r\nҰзақ уақытқа созылатын жұмыста, демалаыста білезік канал синдромының себебі болып табылуы мүмкін. Білезік канал синдромын шақырушы іс-қимылдар:\r\n\r\n* Баспада басу, деректерді енгізу, компьютерлік тышқанды қолдану немесе штрих кодтарын санау.\r\n* Құрал-саймандармен жұмыс істеу, әсіресе дірілдеуші.\r\n* Ұзақ уақыт бойы тоқыма тоқу немесе киім тігу.\r\n* Ұзақ уақыт бойы білезікпен жұмыс істеу.\r\nБілезік канал синдромының емі:қимыл-қозғалысты және білізікті тітіркендіретіндерді шектеу, мұз басу, түн уақытында шина байлау, қабынуға қарсы препараттарды қолдану. Сонымен қатар кофенинен, алкоголден, табактан бас тарту, қол мен иықты бекіту, B6дәруменнің қабылдау өз көмегін тигізеді. Кейбір жағдайда операциялық көмекке те қолданылады.\r\n\r\n\r\nАударған: Бердібек Ағабек','student_k',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(109,'','Биттер','','','kz','s','',0,'',3792,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531807260,1563343260,1531808799,'Биттер  - басқа адамдармен тығыз қатынас арқылы жұғатын кішкентай жәндіктер (Pediculushumanuscorporis).\r\n\r\nБиттердің екі түрі бар: бастағы және қасағадағы биттер.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБиттер  - басқа адамдармен тығыз қатынас арқылы жұғатын кішкентай жәндіктер (Pediculushumanuscorporis).\r\n\r\nБиттердің екі түрі бар: бастағы және қасағадағы биттер.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"68\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бұл дене битінің үлкейтілген бейнесі. Биттер қышуды және тырнақтың ізіне ұқсайтын тері бөріткенін туындатады. Биттер қызбаны, бөртпе сүзегін және траншеялық қызбаны туындататаын микроорганизмдердің тасымалдаушысы болуы мүмкін.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБиттер киімнің тігісінде және қатпарында тіршілік етеді. Олар адамның қанымен қоректенеді және жұмыртқаларын, тіршілігінің қалдықтарын теріде және киімде қалдырады.\r\n\r\n* Олар киімде 1 айға дейін тіршілік етеді.\r\n* Биттер адамнан түскенде бөлме температурасында 5-7 күнде тіршілігін жояды.\r\n \r\n\r\nБиті бар адаммен тікелей қатынаста биттер жұғады, сондай-ақ, жұқпаланған киімнен, сүлгіден немесе төсек жабдығынан жұғады.\r\n\r\nДене биттері басқаларына қарағанда ірі келеді.\r\n\r\nКиімді немесе денені жиі жумағанда, немесе тығыз (адамдар көп орналасқан) жағдайда биттерді жұқтырудың ықтималдығы жоғары.\r\n\r\nБиттер пайда болмайды, егер:\r\n\r\n* Ұдайы жуынатын болса\r\n* Киімді және төсек жабдығын, кемінде, аптасына бір рет жуатын болса.\r\n \r\n\r\nКиімді ыстық кептіргіш қондырғыда өңдеу киімдегі биттерді жоюға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nБиттер күшті қышуды туындатады. Қышу әдетте, белдің, қолтық астының аумағында, киімнің денеге жабысқан тұсында (мысалы, іш киімінің бауының астында) көбірек болады.\r\n\r\nТеріде қызыл түйіншектер пайда болуы мүмкін. Түйіншектер қабыршақтанып, немесе қасығаннан кейін қатты болуы мүмкін.\r\n\r\nБелдің немесе шаптың аумағындағы тері қалыңдап немесе түсі өзгеруі мүмкін, егер ұзақ уақыт бойы осы аумақтар битпен зақымданған болса.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер тері мен киімді биттердің болу белгісіне тексереді.\r\n\r\n* Ересек биттер – күнжіт тұқымындай өлшемді, алты аяғы болады және ақшыл-сұр түсті.\r\n* Сіркелер – биттердің жұмыртқалары. Олар биті бар адамдардың киімінде, әдетте, белінде және қолтығында байқалады.\r\n \r\nДенесінде биті бар адамның басын, денесінің ашық тұстарын биттер болуына тексеру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБиттер, негізінен, киімде тіршілік етеді. Биттерден құтылу үшін жұқпаланған киімді жою немесе ыстық суда (кемінде, 55°С) жуу қажет, одан кейін кір жуатын машинада ыстық айналыммен жуу қажет.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер құрамында Перметрин, Малатион (Карбофос) немесе Бензил Алкоголь бар кремді теріге жағу үшін немесе жууда қолдану үшін тағайындайды.\r\n\r\nКиімді, төсек жабдығын, сүлгілерді  жуу – биттерді емдеудегі ең маңызды қадам.\r\n\r\nАталған шараларды орындау мәселені шешеді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nТиімді емдеу (өңдеу) арқылы биттер толығымен жойылады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nТерідегі тырнақ іздері жұқпалану қаупін арттырады. Сирек жағдайда биттер траншеялық қызба секілді кейбір сирек аурулардың тасымалдағышы болады. Биттер биті бар адамның қасындағыларға жеңіл берілетін болғандықтан, оларды да биттердің болуына мұқият қарау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nКиімде бит табылса немесе ұзақ уақыт бойы қышу өтпесе, медициналық қызметкерді шақыру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nДене биттері; Педикулез; кезбелер ауруы.','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(110,'','Блефарит','','','kz','s','',0,'',2676,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531809660,1563345660,1531809883,'Қабақтың аса жиі кездесетін ауруларының бірі – блефарит, қабақтың шетінің қабынуы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚабақтың аса жиі кездесетін ауруларының бірі – блефарит, қабақтың шетінің қабынуы.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nБлефаритке шалдыққан науқастардың көпшілігі көздерінің маңайының қышуын, ашуын, бөгде зат тұрғандай болуын, оянған кезде қабыршақтардың пайда болуын немесе жабысуын сезінеді. Тексеріп қараған кезде қабақтың шетінің қызаруы, ал кірпікте қабыршақтардың болуы байқалады. Сондай-ақ, конъюнктиваның (көздің сілемей қабығының) қызаруы немесе сілемей бөлінуі орын алады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"69\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБлефарит қабақтың созылмалы бактериалдық инфекциясы кезінде, көздің мейбомиялық бездерінің қызметінің бұзылысында, себорея немесе «көз розацеасы» аталатын ауруда кездеседі. Бұл диагноз самайдағы, жақтағы, мұрындағы және иектегі қантамырларының кеңеюімен (телеангиэктазия) расталады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБлефаритті негізгі емдеу жылы компресс қою, қабаққа арналған скрабтар (өңезді шаю үшін) және антибиотикті жақпа майларды қолдану арқылы өтеді. Жылы компресті 15 минуттен, күніне екі рет қолдану қажет. Бұл қабақты тітіркендіретін қабыршақтарды ерітуге және мейбомиялық бездердің саңылауын бітейтін сілемей өндіруін азайтуға ықпал етеді. Жылы компрестен кейін қабаққа скраб жағу қажет. Ол үшін балаларға арналған сусабынды суға езіп, көбігін шығару қажет. Қабақты жауып, шетін мұқият түрде осы ерітіндімен мақта таяқшамен немесе саусақпен тазарту қажет. Қабақтың шетіне  эритромицинді немесе басқа антибиотикті жақпа май жағу қажет. Жақпа майды ұйқыға кетерде қолдану қажет, себебі, оның салдарынан көру бұлдырауы мүмкін. Инфекция анықталған жағдайда антибиотикті көз тамшылары қолданылуы мүмкін.  \r\n\r\nЕгер ауру қолданылған емге кетпеген жағдайда, бактериалдық талдау жасау (қабақтан жұғынды алу) қажет, бұл резистенттік (антибиотиктерге тұрақты) микроорганизмдермен жұқпалану мүмкіндігін анықтау үшін қажет.  Мұндай жағдайларда немесе «көз розацеасы» анықталған адамдарға ішке қабылданатын антибиотиктер тағайындалуы мүмкін. Ауыр жағдайда блефарит мөлдірқабықтың ойықжарасына немесе инфильтрат пайда болуына апаруы мүмкін. Сирек жағдайда резистенттік біржақты немесе екіжақты блефариттің себебі без карциномасы болуы мүмкін.    \r\n\r\nНауқастар блефариттің созылмалы ауру екендігін және қабақтың гигиенасын үнемі қадағалау қажеттігін білуі тиіс. Оның барысын бақылауға алған кезде науқастарға күніне бір рет скрабты қолдану жеткілікті болады. ','student_k',86,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(111,'','Бөгде зат','','','kz','s','',0,'',7484,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531810140,1563346140,1531810891,'Бөгде зат – құлаққа, мұрынға немесе көмейге түсіп, тұрып қалған зат.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Бөгде зат дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Кімде бөгде зат мәселесі жиі туындайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қандай заттар әдетте, бөгде зат саналады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Баланың бөгде затты жұтуының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қандай көмекті өзіңіз көрсете аласыз?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Баланың тыныс алу жолдарында бірдеңе тұрып қалуының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қандай көмекті өзіңіз көрсете аласыз?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Мұрындағы бөгде заттың болуының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Қандай көмекті өзіңіз көрсете аласыз?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Баланың құлағында бөгде зат болса, не істеу қажет?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Баланы осы мәселелерден қалай қорғай аласыз?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"12\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Бөгде зат дегеніміз не?__\r\n\r\nБөгде зат – құлаққа, мұрынға немесе көмейге түсіп, тұрып қалған зат.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Кімде бөгде зат мәселесі жиі туындайды?__\r\n\r\nБөгде зат мәселесі кез келген жаста туындайды, бірақ, 1-3 жастағы сәбилерде жиі кездеседі.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қандай заттар әдетте, бөгде зат саналады?__\r\n\r\nКішкентай, әдемі, жылтыр заттар балалардың назарын аударады және жеңіл түрде бөгде зат болады.\r\n\r\nКішкентай балалар әдетте, тамақты жұтады (ет, жаңғақ, дәндер, кәмпит, жеміс сүйектері және попкорн). Тиындар, шарлар, түйреуіштер, кнопкалар, қарындаш бөліктері, ластиктер, қағаз бөліктері, тастар және моншақтар бөгде зат болуы мүмкін.\r\n\r\nБалалар кішкентай батареяларды жеңіл жұтуы мүмкін. Олар уыттылығына сай қауіпті.\r\n\r\nТіс тазартқыш және ұстаралар да қауіпті.\r\n\r\nСондай-ақ, ұсақ бөліктер, мысалы, винт, ойыншықтардың көзі, мұрны, басқа бөліктері қауіпті.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Баланың бөгде затты жұтуының симптомдары қандай?__\r\n\r\nЕгер бала бірдеңе жұтып қойса, балада жайсыздық сезімі пайда болады. Тыныс алуында, сөйлеуде, жұтуда немесе жылауда мәселелер пайда болады. Балада сілемей ағуы күшейеді, құсу, кеудесінде немесе асқазанында ауырсыну пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қандай көмекті өзіңіз көрсете аласыз?__\r\n\r\nЕгер бала кішкене батареяны жұтып қойса, шұғыл түрде дәрігерді шақырыңыз.\r\n\r\nЕгер бала бірдеңе жұтып қойғандығын білсеңіз, жайсыздық белгілерін қадағалаңыз.\r\n\r\nЕгер балада тыныс алуында, сөйлеуде, жұтуда немесе жылауда мәселе болса, сондай-ақ, лоқсу, сілемей ағуы, құсу, кеудесінде немесе ішінде ауырсыну болса, шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\nКүшті жайсыздықта немесе баладағы жайсыздық тиынды жұтқаннан кейін пайда болса, «жедел жәрдемді» шақырыңыз. Өзін жақсы сезінсе де, бірнеше күн бойы қадағалап, нәжісінен жұтқан тиынды тексеріңіз.\r\n\r\nӘдетте, бала бір затты (түйреуіш немесе әйнек секілді өткір болса да) кездейсоқ жұтып қойса, олар нәжіспен өздігінше шығып, зиян келтірмеуі мүмкін.\r\n\r\nБаланың нәжісін тексеріп, бөгде заттың организмнен шығуына көз жеткізіңіз.\r\n\r\nІш жүргізетін немесе қосымша талшық бермеңіз.\r\n\r\nЕгер бөгде нысан бірнеше күн бойы нәжісте болмаса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Баланың тыныс алу жолдарында бірдеңе тұрып қалуының симптомдары қандай?__\r\n\r\nЕгер бір затты жұтуда ол көмейде тұрып қалса, оның тыныс жолдары бітеліп қалуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер тыныс алу жолдары жартылай жабық болса, жөтел, қарлығу немесе басқа тыныс алу мәселелері пайда болуы мүмкін. Шұғыл медициналық көмек қызметіне хабарласу қажет.\r\n\r\nБұл симптомдар өздігінше өтсе, баланы бірнеше күн бойы респираторлық инфекция симптомдарына (мысалы, қызба немесе жөтел) қадағалаңыз. \r\n\r\nБаланың тыныс алу жолдарында бөгде зат тұрып қалуы туралы инфекция немесе қабыну пайда болғанша білмеуіңіз де мүмкін.\r\n\r\nЕгер баланың тыныс алу жолдары толық жабылып қалса, бала тыныс ала алмайды.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қандай көмекті өзіңіз көрсете аласыз?__\r\n\r\nДереу дәрігерге хабарласыңыз, егер баланың көмейінде бөгде зат тұрып қалды деп санайтын болсаңыз.\r\n\r\nТыныс алуы қиындаса, «жедел жәрдемді» шақырыңыз. Егер бала есін білсе және өздігінше тыныс алатын болса, көмек келгенге дейін мұқият қадағалаңыз. Егер бала есін білмесе, немесе тыныс алмаса, әдісін білсеңіз, жасанды тыныс алуды,  Геймлих шарасын, арқасын қағып, іш қабырғасын саусақпен аздап ұрғылауды орындаңыз.\r\n\r\nБалаға тамақ, су бермеңіз, бөгде затты саусақпен итермеңіз.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Мұрындағы бөгде заттың болуының симптомдары қандай?__\r\n\r\n* Мұрыннан шығатын бөлінді сасық иісті немесе қан араласқан.\r\n* Мұрынмен тыныс алу қиындаған.\r\n* Мұрындағы тітіркеніс.\r\n* Бала мұрнында бөгде затты сезеді.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Қандай көмекті өзіңіз көрсете аласыз?__\r\n\r\nМұрындағы бөгде зат тітіркеніс, инфекцияны, немесе тыныс алудың қиындауын туындатуы мүмкін. \r\n\r\nКөрінбейтін немесе жеңіл түрде алынбайтын нысанды алуға тырыспаңыз, себебі, оны әрі қарай мұрын қуысына қарай итеріп жіберуіңіз мүмкін.\r\n\r\nҚысқышты, мақта тығынды немесе басқа аспаптарды бөгде затты алу үшін қолданбаңыз. \r\n\r\nБала мұрын арқылы емес, ауыз арқылы тыныс алсын.\r\n\r\nЕгер жеңіл және қауіпсіз істей алсаңыз, мұрында қандай нысан тұрып қалғандығын анықтаңыз. Бір жағын басып, баланы абайлап, бөгде зат тұрып қалған екінші жағымен тыныс алуын сұраңыз. Осы жағымен тым қатты немесе көп тыныс алмауын өтініңіз.\r\n\r\nБұл шара көмектеспесе, немесе нысанды алып тастау қиын болса, дәрігерге көрініңіздер.\r\n\r\nЕгер баланың мұрын қуысы бөгде затты алып тастаған соң тітіркенген, немесе жұқпаланды деп санасаңыз, дәрігерге көрініңіздер.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Баланың құлағында бөгде зат болса, не істеу қажет?__\r\n\r\nҚұлақтағы бөгде зат құлақтың инфекциясын туындатуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер баланың құлағында тұрып қалған кез келген затты алып тастауы қажет. Көптеген зақымдаулар ата-аналар өздері бөгде затты алып тастауға тырысқанда орын алады.\r\n\r\nҚысқыш, мақта тығынды немесе басқа аспаптарды бөгде затты алу үшін қолданбаңыз.\r\n\r\nДәрігерге көрініңіздер.\r\n\r\nҚұлақта қоңыз және басқа жәндіктер тұрып қалуы мүмкін.\r\n\r\nКейде жәндіктерді жылы сумен мұқият жуып, алып тастауға болады.\r\n\r\nБұл да көмектеспесе, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}11{ANAME}\r\n__Баланы осы мәселелерден қалай қорғай аласыз?__\r\n\r\nҰсақ, әдемі, жылтыр заттарды баланың қолы жетпейтін жерде сақтаңыз.\r\n\r\n7 жасқа дейінгі балаларға жұтып қоймас үшін арахис, попкорн немесе сағызды беруге болмайды.\r\n\r\nТамақты ұсақ бөліктерге кесіңіз, бала оны жеңіл шайнай алады. Етті және тұтас жүзімді ұсақ етіп кесіңіз, хот-догтарды – ұсақ таяқшаға (дөңгелек бөліктерге емес) бөліңіз.\r\n\r\n7 жасқа дейінгі балаларға қақалып қалмас үшін сағызды немесе соратын кәмпитті бермеңіз.\r\n\r\nКішкентай батареяларды баланың қолы жетпейтін жерде сақтаңыз.\r\n\r\nОйыншықтардың жапсырмасын оқыңыз, баланың жасына қатысты ұсыныстарды орындаңыздар.  3 жасқа дейінгі балаларға ұсақ бөлігі бар ойыншықтармен ойнауға рұқсат бермеу қажет.\r\n\r\nБаланың ойыншығын қарап отырыңыз. Сынбауын тексеріп, сынғандарын лақтырып отырыңыз.\r\n\r\nБалаларға ауызға, мұрынға ойыншықтарды салмауын, немесе жұтпауын айтыңыздар.\r\n\r\nБалалар жылағанда немесе жиі тыныс алғанда тамақ жегізбеңіздер. \r\n\r\nТұншығудың алдын алу үшін балаларға тамақ ішетін кезде ойнауға, күлуге немесе сөйлеуге жол бермеңіздер.\r\n\r\n {ANAME()}12{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет?__\r\n\r\nБаланың тыныс алу жолдарында бірдеңе тұрып қалса, (тыныс алуы кенет қиындаса) медициналық жәрдемді шақырыңыз.\r\n\r\nЕгер балаңыз жайсыздықты сезінсе, оны шұғыл жәрдем бөлімшесіне жеткізіңіз.\r\n\r\nБалаңыздың жағдайы туралы күмәніңіз немесе сұрақтарыңыз болса,  дәрігерге көрініңіз.','student_k',44,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(112,'','Бруцеллёз','','','kz','s','',0,'',3978,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531810980,1563346980,1531811096,'Бруцеллёз (Син. Банг ауруы, Брюс ауруы, мелитококкоз) – инфекциялық ауру, ұзақ өтуімен, жүйке және жүpек-қантамыр жүйелерін, сондай-ақ, сүйек-буын аппаратын зақымдаумен сипатталады.\r\n\r\nБруцеллёздың қоздырғыштары — бруцелла тектес бактериялар — төмен температураны және мұздатуды жақсы көтереді, суда 5 айға дейін, топырақта — 3 ай және одан жоғары, сиыр сүтінде — 45 күнге дейін, жұмсақ сүзбеде (брынза) — 60 күнге дейін, майда, кілегейде, простоквашада, балғын сырда — олардың тағамдық құндылығы бойы сақталады; мұздатылған етте — 5 айдан артық, тұздалған теріде — 2 ай, жүнде — 3—4  айға дейін сақталады. Сүтті қайнатқанда, пастерлегенде бруцеллалар жойылады. Зарарсыздандыратын құралдар бактерияларды бірнеше минут ішінде жояды.\r\n\r\nБруцеллёзбен көбінесе, үй жануарлары ауырады (ешкі, қой, сиыр, шошқа), бұл кезде жануарларда түсіктер немесе өлі туу байқалады. Бруцеллалар қоршаған ортаға ауыратын жануарлардың сүтімен, несебімен және түсік кезінде жатырдан бөліндімен түседі. Бруцеллёздың қоздырғыштары сондай-ақ, ауыратын жануарлардың етінде болады.','__Бруцеллёз__ (Син. Банг ауруы, Брюс ауруы, мелитококкоз) – инфекциялық ауру, ұзақ өтуімен, жүйке және жүрек-қантамыр жүйелерін, сондай-ақ, сүйек-буын аппаратын зақымдаумен сипатталады.\r\n\r\nБруцеллёздың қоздырғыштары — бруцелла тектес бактериялар — төмен температураны және мұздатуды жақсы көтереді, суда 5 айға дейін, топырақта — 3 ай және одан жоғары, сиыр сүтінде — 45 күнге дейін, жұмсақ сүзбеде (брынза) — 60 күнге дейін, майда, кілегейде, простоквашада, балғын сырда — олардың тағамдық құндылығы бойы сақталады; мұздатылған етте — 5 айдан артық, тұздалған теріде — 2 ай, жүнде — 3—4  айға дейін сақталады. Сүтті қайнатқанда, пастерлегенде бруцеллалар жойылады. Зарарсыздандыратын құралдар бактерияларды бірнеше минут ішінде жояды.\r\n\r\nБруцеллёзбен көбінесе, үй жануарлары ауырады (ешкі, қой, сиыр, шошқа), бұл кезде жануарларда түсіктер немесе өлі туу байқалады. Бруцеллалар қоршаған ортаға ауыратын жануарлардың сүтімен, несебімен және түсік кезінде жатырдан бөліндімен түседі. Бруцеллёздың қоздырғыштары сондай-ақ, ауыратын жануарлардың етінде болады.\r\n\r\n·         Б. ешкі-қой түрі – этиологиялық Б. нұсқасы, адамда Brucella melitensis арқылы туындайды ауыр өтеді, көп қайталанады, түрлі асқынуы болады.\r\n\r\n·         Б. сиыр түрі - этиологиялық Б. нұсқасы, Brucella abortus арқылы туындайды; адамда аурудың салыстырмалы түрде жеңіл өтуімен сипатталады.\r\n\r\n·         Б. жіті түрі - клиникалық Б. түрі, қызбамен, қалтыраумен, күшті терлеумен, уыттанумен, полиаденитпен, артритпен, бауыр мен көк бауырдың ұлғаюымен, лейкопениямен, жүйке-вегетативтік бұзылыстармен сипаттамалады.\r\n\r\n·         Б. көк түрі - этиологиялық Б. нұсқасы, Brucella suis туындайды; адамда сирек кездеседі, салыстырмалы түрде жеңіл өтуімен сипатталады.\r\n\r\n·         Б. созылмалы түрі - клиникалық Б. түрі, ұзақ өтуімен, организмнің аллергиялық серпіні кезінде қандай да бір ағзалар мен жүйелердің зақымдануына сәйкес дамитын көптеген түрлі симптомдармен сипатталады.\r\n\r\nАдам организміне бруцеллалар тыныс алу және ас қорыту жолдарының сілемей қабаты  арқылы, сондай-ақ, зақымданған тері арқылы (сызаттар, т.б.) өтеді. Адам бруцеллёзбен ауыратын жануарлардың шикі сүтін және одан дайындалған өнімдерді (сыр, май, сүзбе, брынза) және дұрыс піспеген немесе дұрыс қуырылмаған етті тұтынғанда  жұқпаланады. Жұқпалану тері мен жүнді өңдейтін өндірісте, ауыратын жануарларды баққанда олардың бөліндісімен жұқпаланған заттар арқылы орын алуы мүмкін. Сауыншылар, бұзау бағушылар, қойшылар, мал дәрігерлік мамандар, зоотехниктер жиі шалдығады.\r\n\r\nИнкубациялық (жасырын) кезеңі бір аптадан бірнеше айға дейін созылады, көбінесе, 1-3 апта. Бруцеллёз көптеген клиникалық симптомдармен сипатталады, оның барысы түрлі ауырлықты дәрежеде өтеді. Ауру біртіндеп басталады: аздап әлсіздену, ұйқысыздық, кейде ашушаңдық, бас ауыруы, буын мен бұлшық еттегі ауырсыну, тәбеттің төмендеуі, дене температурасының 37,1—37,3°С артуы байқалады. Бруцеллёз жиі жіті түрде келесідей басталады: температура 39— 40°С дейін артады, қалтырау, әлсіздік, көп терлеу, бұлшық еттегі күрт ауырсыну, буынның құрысуы және ауырсыну болады. қантамырлардың, жүйке жүйесінің, сүйек-буын аппаратының зақымдануы тән, кейде психикалық бұзылыстар болады. Ауру орташа шамамен, 3 айға созылады, бірақ, 1-2 жыл немесе одан ұзаққа созылуы мүмкін. Бруцеллёздың тұрақты қалған көріністері мүгедектікке апаруы мүмкін. Жүкті әйелдерде өздігінше түсік тастау орын алуы мүмкін.\r\n\r\n__Емдеу.__ Жіті септикалық түрінде негізгісі - этиотроптық емдеу, ол 3-4 апта бойы жалғасады. Тетрациклин тобының антибиотиктері, стрептомицин, левомицетин, рифампицин тағайындалады. Созылмалы түрінде вакциналық емдеумен қоса жалпы нығайту шаралары өткізіледі. Санаторлық-курорттық емдеу  бруцеллездің клиникалық симптомдары жойылғаннан кейін 6 айдан кейін ұсынылады. Өмірге болжамы – оң, алайда, ауру еңбекке қабілетті ішінара жоғалтуға апарады.\r\n\r\n__Алдын алу.__ Ауыл шаруашылығы жануарларының бруцеллезімен күрес. Бруцеллезге қарсы вакцинация – қауіп тобындағы адамдар арасында.','admin',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(113,'','Бұлшық еттің созылуы','','','kz','s','',0,'',803,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531811100,1563347100,1531811185,'Бұлшық еттің созылуының көпшілігі  (тартылған бұлшық ет) бұлшық еттің шамадан тыс созылуынан туындайды. Созылулар әлсіз немесе күшті болуы мүмкін, мысалы, бұлшық еттің немесе сіңірдің үзілуі.','Бұлшық еттің созылуының көпшілігі  (тартылған бұлшық ет) бұлшық еттің шамадан тыс созылуынан туындайды. Созылулар әлсіз немесе күшті болуы мүмкін, мысалы, бұлшық еттің немесе сіңірдің үзілуі.\r\n\r\nБұлшық еттің созылуының симптомдары тартылу күшіне тәуелді түрде өзгереді, оған жататындар:\r\n\r\n·         Ауырсыну және сезімталдық, қозғалған сайын күшейеді.\r\n\r\n·         Ісіну және көгеру.\r\n\r\n·         Қалыпты немесе шектелген қозғалыс.\r\n\r\n·         Толық үзілу тұсындағы ісіну және пішіннің өзгеруі.\r\n\r\nБұлшық еттің созылуында қалпына келу уақыты денсаулық жағдайына және жасқа, созылудың түрі мен дәрежесіне тәуелді өзгереді. Әлсіз созылу үйде емдеумен өтеді, ал ауыр созылуда медициналық жәрдем қажет. Күшті созылуды емдемесе, адам ауырсынуды ұзақ сезінеді, қозғалу қабілеті шектеледі, ақауға шалдығады. ','student_k',61,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(114,'','Бүйректің созылмалы ауруы','','','kz','s','',0,'',8448,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531811160,1563347160,1531811968,'Бүйректің созылмалы ауруы – бүйректің зақымдануымен және қызметінің біртіндеп бұзылысымен сипатталатын ауру. Бүйректің негізгі қызметі – организмнен залмасу өнімдерін және артық суды сыртқа шығару. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қолдау топтары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруы – бүйректің зақымдануымен және қызметінің біртіндеп бұзылысымен сипатталатын ауру. Бүйректің негізгі қызметі – организмнен залмасу өнімдерін және артық суды сыртқа шығару. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"70\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бүйрек организмнен алмасу өнімдерін шығаруға, электролиттік үйлесімді және артериалдық қысымды реттеуге, сондай-ақ, эритропоэзді(эритроциттерді түзу) ынталандыруға  жауап береді.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруы (БСА)  - баяу ушығатын ауру. Белгілі бір кезең ішінде ауру симптомсыз өтеді. Кейде қызметінің бұзылуы баяу дамығанда симптомдары бүйректің жұмысы тоқтағанға дейін болмауы мүмкін.\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруының қорытынды кезеңі - созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің соңғы сатысы. Бұл кезде бүйректер заттек алмасуын және артық сұйықтықты организмнен сыртқа шығара алмайды. Гемодиализ немесе бүйрек алмастыру қажет болады.\r\n\r\nКөбінесе, бүйректің созылмалы ауруының даму себебі – қант диабеті және жоғары артериалдық қысым.\r\n\r\nБүйректің зақымдалуына апаруға қабілетті басқа да аурулар:  \r\n\r\n* Аутоиммундық аурулар (мысалы, жүйелік қызылжегі және склеродермия)\r\n* Бүйректің туа біткен ақаулары (мысалы, бүйректің поликистозы)\r\n* Кейбір химиялық заттектердің әсері\r\n* Бүйректің жарақаты\r\n* Бүйректегі тастар және инфекциялар\r\n* Бүйрек тамырларындағы мәселелер\r\n* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау (анальгетиктер және қатерлі ісіктерді емдейтін препараттар)\r\n* Бүйрекке несептің кері ағуы (рефлюкс-нефропатия)\r\n* Бүйректің басқа аурулары.\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруы организмде сұйықтықтың және алмасу өнімдерінің жиналуына апарады. Бұл организмнің көптеген жүйелерінің бұзылысын туындатады, оның ішінде:\r\n\r\n* Артериалдық қысымның артуы\r\n* Қан жасушаларының санының азаюы\r\n* Д дәрумені алмасуының бұзылысы және сүйек саулығының нашарлауы.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруының ерте симптомдары басқа көптеген аурулардың симптомдарына ұқсас. Олар аурудың ерте сатысындағы жалғыз белгісі болуы мүмкін.\r\n\r\nОларға жататындар:\r\n\r\n* Тәбетті жоғалту\r\n* Жалпы әлсіздік\r\n* Бас ауыруы\r\n* Жүрек айнуы\r\n* Жоспарланбаған салмақ жоғалту\r\n \r\nАурудың  ушығуында пайда болатын симптомдары:\r\n\r\n* Ауытқулы қошқыл немесе ақшыл тері\r\n* Сүйектегі ауырсыну\r\n* Ұйқы басуы немесе назар қоюдағы мәселелер\r\n* Қол-аяқтың ұйып, ісінуі\r\n* Бұлшық еттің тартылуы және құрысу\r\n* Ауыздан жағымсыз иіс шығуы\r\n* Көгеру пайда болуы, нәжісте қан болуы\r\n* Шамадан артық шөлдеу\r\n* Ықылық тиюдің жиі ұстамалары\r\n* Жыныстық қызметтің бұзылысы\r\n* Етеккірдің болмауы (аменорея)\r\n* Ентігу  \r\n* Ұйқыдағы мәселелер\r\n* Құсу, көбінесе, таңертең.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nКөптеген науқастрда бүйректің созылмалы ауруының барлық сатысында жоғары артериалдық қысым байқалады. Медициналық қарау кезінде дәрігер жүректің және өкпенің ауытқулы шуылын анықтауы мүмкін. Неврологиялық қарауда нервтердің зақымдалуы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nНесептің талдауында протеинурия (несептегі ақуыз) және басқа өзгерістер байқалуы мүмкін. Осы өзгерістер пайда болғаннан аурудың симптомдарына дейін 6 айдан 10 жылға дейін және одан асатын уақыт өтуі мүмкін.\r\n\r\nБүйректің қызметтік қабілетін бағалау үшін келесі зерттеулер тағайындалады:\r\n\r\n* Креатинин клиренсі\r\n* Креатинин деңгейі\r\n* Қандағы несепнәр азотын анықтау (АМК)\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруы көптеген зерттеулердің нәтижесіне әсер етеді. Бүйректің созылмалы ауруы ушығуында әр 2-3 ай сайын келесі көрсеткіштерді анықтау қажет:\r\n\r\n* Альбумин\r\n* Кальций\r\n* Қандағы холестерин деңгейі\r\n* Қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n* Қандағы электролиттер деңгейін анықтау\r\n* Магний\r\n* Фосфор\r\n* Калий\r\n* Натрий\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруының себебін немесе түрін анықтау үшін басқа тексерулер:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының КТ\r\n* Іш қуысы ағзаларының МРТ\r\n* Іш қуысы ағзаларының УДТ(УЗИ)\r\n* Бүйректің биопсиясы\r\n* Бүйректі сканерлеу\r\n* Бүйректің УДТ (УЗИ).\r\n \r\nАуру келесі тексерулердің нәтижелеріне әсер етуі мүмкін:\r\n\r\n* Эритропоэтин деңгейі\r\n* Паратгормон деңгейі\r\n* Сүйектің денситометриясы\r\n* Д дәруменінің деңгейі.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАртериалдық қысымды бақылау бүйректің зақымдану үрдісін бәсеңдетеді.\r\n\r\n* Бұл үшін ангиотензин- айналдыратын ферментті тежеушілер (АПФ) немесе ангиотензин рецепторларын басушылар (БРА) тағайындалады.\r\n* Мақсат – артериалдық қысымды 130/80 мм.сын.бағ деңгейінде немесе одан төмен деңгейін қолдау.\r\n \r\nӨмір салтына келесі өзгерістерді енгізу бүйректерді қорғауға және жүректің ауруларының, инсульттің алдын алуға көмектеседі:\r\n\r\n* Темекі шекпеңіз.\r\n* Майдың және холестериннің мөлшері төмен тағамды тұтыныңыз.\r\n* Дене жаттығуларын ұдайы орындаңыз (жаттығу алдында дәрігермен кеңесіңіз)\r\n* Қажет болса, холестерин деңгейін төмендету үшін дәрілік препараттарды қабылдаңыз\r\n* Қандағы қант деңгейін бақылауда ұстаңыз.\r\n* Тұз немесе калийді тұтынуды шектеңіз.\r\n \r\nҚандай да бір дәрілік препараттарды қабылдау алдында нефрологпен кеңесіңіз. Бұл дәрумендерге, шөптерге және тағамдық қоспаларға да қатысты. Сізді бақылайтын барлық дәрігерлер бүйректің созылмалы ауруына шалдыққандығыңыз туралы білуі тиіс.\r\n\r\nБасқа емдеу әдістері:\r\n\r\n* Қандағы фосфордың деңгейінің артуының алдын алу үшін фосфат байланыстыратын дәрілік препараттарды қабылдау \r\n* Рациондағы темірдің мөлшерінің артуы, темірдің дәрілік препараттары, анемияны емдеу үшін эритропоэтин инъекциялары және  қан құю\r\n* Кальций және Д дәрумені препараттарын қабылдау (қабылдау алдында дәрігермен кеңесіңіз)\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруында арнайы емдәм ұстану ұсынылады:\r\n\r\n* Сұйықтықты шектеу\r\n* Ақуыздық өнімдердің мөлшерін азайту\r\n* Тұзды, калий, фосфор, басқа электролиттерді шектеу\r\n* Салмақ жоғалтудың алдын алу үшін калориялар санын ұлғайту\r\n \r\nБүйректің созылмалы ауруына шалдыққан науқастар келесілерге қарсы вакцина алуы тиіс:\r\n\r\n* А гепатитінен\r\n* В гепатитінен\r\n* Тұмаудан\r\n* Пневмококк  инфекциясынан.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөптеген  науқастарға бүйректің созылмалы ауруы диагнозы бүйрек қызметтерінің көпшілігін жоғалтқанға дейін қойылмауы мүмкін.\r\n\r\nБүйректің созылмалы ауруы емделіп, аяғына дейін жазылмайды. Біртіндеп ушығып, созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің соңғы сатысына дейін жетеді. Симптомдардың даму жылдамдығы келесілерге тәуелді:\r\n\r\n* Бүйректің зақымдану себебіне\r\n* Науқастың өзіне қамқорлығына\r\n \r\nБүйрек  жеткіліксіздігі - бүйректің созылмалы ауруының соңғы сатысы. Бұл кезде бүйрек организмнің қажеттілігін қолдай алмайды.\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер науқаспен гемодиализ өткізу қажеттілігін талқылайды. Шараның орындалуы кезінде алмасу өнімдері жойылады, себебі, бүйрек бұл қызметті орындай алмайды.\r\n\r\nӘдетте, диализ бүйректің қызметі   10 - 15% сақталғанда тағайындалады. Гемодиализді өткізу бүйрек алмастыруға күту қағазында тіркелген науқастарға да қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\n*  Анемия\r\n\r\n* Ішектен немесе асқазаннан қан кетуі\r\n\r\n* Сүйектегі, буындағы және бұлшық етіндегі ауырсыну\r\n\r\n* Қандағы қант деңгейінің өзгерісі\r\n\r\n* Қол-аяқтың нервтерінің зақымдануы (перифериялық нейропатия)\r\n\r\n* Деменция (ақыл-естен ажырау)\r\n\r\n* Плевра қуысында сұйықтық жиналуы (плеврит)\r\n\r\n* Жүрек және қантамырлар жағынан асқынулар\r\n\r\n# Созылмалы жүрек жеткіліксіздігі\r\n# Жүректің ишемиялық ауруы\r\n# Жоғары  артериалдық қысым\r\n# Перикардит\r\n# Инсульт\r\n\r\n* Қандағы фосфор деңгейінің артуы\r\n* Қандағы калий деңгейінің артуы\r\n* Гиперпаратиреоз\r\n* Инфекцияның  пайда болуының жоғары қаупі\r\n* Бауырдың зақымдануы немесе бауыр жеткіліксіздігі\r\n* Тамақтанудың жеткіліксіздігі\r\n* Түсік тастау және бедеулік\r\n* Құрысу  \r\n* Ісінулер  \r\n* Сүйектің әлсіреуі және сыну пайда болу қаупінің артуы.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nМәселенің  себебі болатын ауруларды емдеу бүйректің созылмалы ауруының алдын алуға немесе дамуын кешеуілдету үшін көмектесе алады. Қант диабетіне шалдыққан науқастар қандағы қант деңгейін, артериалдық қысымды бақылауы тиіс және темекі шекпеуі тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nБүйректің созылмалы жеткіліксіздігі.','student_k',33,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(115,'','Целиакия','','','kz','s','',0,'',7854,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531812660,1563348660,1531813718,'Целиакия  ауруы - тамаққа глютенді қолдану барысында асқорыту жүйесіндегі аш ішектің бұзылуымен сипатталады. Глютен – ақуызда, бидай мен арпаның құрамында болады. Целиакиямен ауыратын адамдар үшін глютен «у» болып саналады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Целиакия деген не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Целиакияссы бар адамдардың ағзасына глютен  қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Целиакияның симптомдары қалай болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Мен целикацияға қалай шалдықтым?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Егер мен целиакиямен ауырсам, оның белгілерін қалай байқаймын?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Целиакия – ауыр дерт. Мен оны қалай қадағалай аламын?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Целиакиямен ауыратындар үшін қандай ресурстар бар?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Менде целиакия болмаса, глютенді сезіне алам ба?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Сіздің дәрігерге қоятын сұрақтарыңыз__{ALINK}\r\n\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Целиакия деген не__\r\n\r\nЦелиакия  ауруы - тамаққа глютенді қолдану барысында асқорыту жүйесіндегі аш ішектің бұзылуымен сипатталады. Глютен – ақуызда, бидай мен арпаның құрамында болады. Целиакиямен ауыратын адамдар үшін глютен «у» болып саналады.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"71\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Асқорту жүйесі ағзалары \'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Целиакияссы бар адамдардың ағзасына глютен  қалай әсер етеді?__\r\n\r\nЦелиакиясы бар адамдарда глютен, адамның өзінің аш ішегі ағзаларына қарсы аутоиммунды реакция жібереді. Ол аш ішекті зақымдайды да, ішілген қоректік заттардың аш ішекке сіңірілуіне кедергі жасайды. Бұл жайт орын алғандай ағзаңыз кальций, ақуыз, көмірсулар, май сияқты қажетті дәрумендермен қоректене алмай қалады. Ал бұл дәрумендерсіз ағза дұрыс жұмыс істей алмайды.\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Целиакияның симптомдары қалай болады?__\r\nЦелиакция көптеген симптомдармен дамиды, сондай-ақ бұл аурудың симптомдары уақыт өте келе ауысып тұрады немесе мүлдем жоғалып кетеді. Жалпы ол мынадай симптомдармен белгі береді:\r\n\r\n•	Целиакциямен ауыратын жас балаларда көп кездесетін симптомдар, алғашқыда асқорту жүйесінің бұзылуымен сипатталады. Асқазан ауырады, құсады, іші өтеді(тіпті нәжісіне қан араласуы мүмкін), іші қатады, сондай-ақ, өз қатарлыларымен салыстырғанда бойы мен салмағы өспей қалады. Бала тітіркенгіш, кірпиаз, әсершіл болып кетуі мүмкін. Егер балаға дұрыс қорек жетіспесе, оның іші үлкейіп, бұлшық еттері мен сандары жіңішкеріп кетеді. Көптеген целиакциямен ауыратын балаларда артық салмақ пайда болып, семіздік басып кетуі де мүмкін.\r\n•	Целиакциямен ауыратын жас өспірімдерде іш өту мен іш қату пайда болады. Қысқа мерзімді. Кеш жыныстық жетілу кезеңі секілді симптомдары білінуі мүмкін. Сондай-ақ, целиакция шаш түсу (ошақты алопеция) немесе тіс ауруы секілді жағдайлармен мазалауы мүмкін.\r\n•	Ересектерде асқорыту жүйесінің бұзылу симптомы сирек кездеседі.  Бірақ оның орнына, жалпы қалжырау, шаршау, сүйектердің ауруы немесе буындардың солқылауы, тітіркенгіштік, мазасыздық, күйзеліс, сондай-ақ әйелдерде етеккір циклінің бұзылысы пайда болады. Кейбір жағдайларда, іш өту мен іш қату мазалуы мүмкін.\r\n•	Целиакциясы бар  ересек адамдарда отеопороз (сүйектегі кальцидің жоғалуы) және анеми жиі кездесіп жатады. Остеопороздың симптомдары кешкі сүйек ауруымен сипатталады. \r\n•	Сүт қантын пайдалана алмайды (сүтті тағамдарды қайната алмайды) бұл симптом барлық жастағы науқастарда кездеседі.\r\n•	Герпетиформдық дерматит (тріде қышытатын көлдіреулер пайда болады ) және ауыз қуысының уылуы целиакциямен ауыратын барлық науқастарда болатын симптомдар.\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Мен целикацияға қалай шалдықтым?__\r\nДәрігерлер мен ғалымдар целиакцияның нақты неден пайда болатынын білмейді. Алайда бұл ауру төмендегідей жағдайлардан көптеп кездеседі екен.\r\n•	Егер жанұяңызда 1 адамда целиакция болса,  әулеттеріңіздегі басқа да әр 10 адамның бірінде болса бұл ауру орын алуы мүмкін.\r\n•	Бұл аутоиммунды ауру кезінде, диабеттің 1 түрі, ревматойдты артрит, аутоиммунды тиреоидит немесе гепатит, Аддисон ауруы немесе Шегрен синдромы орын алуы мүмкін.\r\n•	Генетикалық бұзылыс кезінде Дауна синдромы мен Тернер синдромы кезінде де пайда болуы ғажап емес.\r\nЦелиакция барлық уақытта бірден пайда бола салмайды. Кейбір уақыттардың ішінде ауру симтомсыз дами береді. Ауруды өршітерін факторларға: күйзеліс, физикалық жарақат, инфекция, босану немесе жедел жағдайлар жатады.\r\n\r\nЕгер мен целиакиямен ауырсам, оның белгілерін қалай байқаймын?\r\nАуруды анықтау үшін дәрігер қан талдамасын алуы мүмкін. Егер сіз өзіңізде целиакция бар деп күмәндансаңыз дәрігермен кеңесіп көріңіз. Талдама тапсырғанша құрамында глютені бар ұнды тағамдарды бірден доғарып тастамаңыз, алдымен талдама нәтижесін тексеріп алған жөн. \r\nЕгер сіздің қан талдамаңыздың қорытындысында целикация болмаса, ішектің биопсиясына диагноз қойылуы мүмкін (жіңішке түтікшенің көмегімен аш ішектің тінінен азғантай бөлік алынады) немесе герпетиформдық дерметитке диагноз қояды (терідегі бөртпенің түрін анықтау үшін ).\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Целиакция  - ауыр дерт. Қалай мен оны бақылай аламын?__\r\nЦелиакция – ауыр дерт. Қуанышқа орай сіз глютенсіз диетаны сақтай отырып, целиакцияны бақылай аласыз. Яғни, ендіге өмір бойы құрамында глютені жоқ  тағамдарды пайдалануыңыз керек. Диетаны сақтау арқылы аурудың салдарынан зақымдданған жерлеріңізді қайта қалпына келтіруге де болады, әрі өз-өзіңізді жақсы сезінуге де мүмкіндік жасауға болады. Бірақ ішектің рациондық зақымданған бұзылысы қайта мазалауы мүмкін, тіпті сіз бірден өзіңізді нашар сезінбесеңізде.\r\n\r\nГлютенсіз диетаны сақтап жүрген адамдар, құрамында бидай, арпа, қара бидай, үшқұлақ, сондай-ақ нанның көптеген сорттары, макарондық өнімдер бар азық-түліктен аулақ жүргені дұрыс.  Күріш, жүгері, сулы, алабота, қара құмық, тары сияқты өнімдерде глютен болмайды. Кейбір науқастар құрамында глютен бер деп, сұлыны да қолданбайды екен. Кейбір дәрі өндіретін өндіріс орындарында лютенді пайдаланады, сондықтан жаңа дәрілерді қолданарда дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nБастапқыда глютенсіз диетаны ұстау қиынға соғады. Сол үшін өзіңіз және жанұяңыздағы адамдар құрамында глютені бар азық-түліктен қажетті уақытта бас тартқан дұрыс.  Тағамдардың құрамында глютен бар-жоқтығын білу үшін, алған азығыңыздың жапсырма қағазын мұқият оқып алғаныңыз дұрыс. Сіз дүкеннен азық-түлік алатын кезде абайлағаныңыз жөн, немесе үйден басқа жерде тамақтанатын кезде де ішер асыңызға жақсылап мән бергеніңіз абзал. Және де сіз тамақ дайындағанда кейбір құрамында ұн бар рецептерден бас тартуыңызға тура келеді.\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Целиакиямен ауыратындар үшін қандай ресурстар бар?__\r\nГлютенсіз өмір сүру үшін арнайы рецептер мен кеңестер  жазылған  көптеген кітаптар, веб-сайттар бар.\r\nСондай-ақ диетологпен кеңессеңіз де сізге пайдалы болмақ. Дәрігер-диетолог сізге рациондағы қандай азықтардан аулуқ болу керектігін, сыртқы жапсырма қағазын оқуғанда неге баса назар аудуру керектігін, қандай тағамдарды қолдануды тежеу керектігін, және сізге нені жеген тиімді екендігін айтып, түсіндіріп  береді.  Азықты іріктеп алу үшін  диетологтан көмек сұрасаңыз болады.\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Менде целиакия болмаса, глютенді сезіне алам ба?__\r\nИә, сіз ағзаңыздағы иммун жүйеңізде глютенге әсер болмаса да, оған сезімтал бола аласыз. Глютенге сезімталдық симптомы целиакция кезінен қарағанда жеңіл дамиды, және аглютенді диетаны сақтау кезінде өтеді. Глютеньге сезімталдық симптомы болған жағдайда, не болатыны жайында дәрігермен жақсылап ақылдасып алыңыз.\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Сіздің дәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз__\r\n•	Менің анам целиакциямен ауырады. Менде бұл ауруға шалдығу қауіп бар ма?\r\n•	Мен целиакциямен ауырамын. Менің  балаларымда осы ауруға шалдығу қаупі бар ма?\r\n•	Целиакцияның симптомдары қандай болады және ол ас қорту жүйесіндегі  басқа проблемалардан қалай ерекшеленеді?\r\n•	Целиакция денсаулықтың басқа да мәселелерінің белгісі болып табыла ма? Демек бұл менде денсаулығыма байланысты басқа да проблемалар бар деген сөз бе?\r\n•	Целиакцияны емдеуге бола ма?\r\n\r\nБалалардың салмағына байланысты мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\nБалалардың іш өтуі (ерлер/әйелде)\r\n\r\n__Тегтер:__ \r\nағзаның глютенге төзе алмауы\r\n','student_k',64,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(116,'','Цистит','','','kz','s','',0,'',3780,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531813740,1563349740,1531813932,'Цистит – қуықтың сілемей қабатының қабынуы  (сондай-ақ, қараңыз: Несепқап (қуық) инфекциясы). Бұл несеп-жыныс ағзаларының ішіндегі ең кең таралған қабыну ауруларының бірі. Әйелдердің 20-25 % циститтің қандай да бір түріне шалдығады, ал 10 % созылмалы циститтен зардап шегеді, бұл сан жыл сайын үздіксіз арта түсуде. Ерлер бұл аурумен сирек ауырады – цистит ерлердің 0,5%-да кездеседі.\r\n\r\nЦиститтің алғашқы және екінші, жіті және созылмалы, жұқпалы және жұқпалы емес түрлері  болады.','__Цистит__ – қуықтың сілемей қабатының қабынуы  (сондай-ақ, қараңыз: Несепқап (қуық) инфекциясы). Бұл несеп-жыныс ағзаларының ішіндегі ең кең таралған қабыну ауруларының бірі. Әйелдердің 20-25 % циститтің қандай да бір түріне шалдығады, ал 10 % созылмалы циститтен зардап шегеді, бұл сан жыл сайын үздіксіз арта түсуде. Ерлер бұл аурумен сирек ауырады – цистит ерлердің 0,5%-да кездеседі.\r\n\r\nЦиститтің алғашқы және екінші, жіті және созылмалы, жұқпалы және жұқпалы емес түрлері  болады.\r\n\r\n\'\'__Екінші цистит қуық__\'\' (тас, ісік) немесе жақын ағзалардың (аденома және қуық асты безінің қатерлі ісігі, жыныстық ағзалардың созылмалы қабыну аурулары) аурулары кезінде дамиды.\r\n\r\n\'\'__Алғашқы жіті цистит__\'\' – негізінен, әйелдер шалдығатын ауру. Оның пайда болуы салқын тиюмен, жұқпадан кейін, құралмен тексеруден кейін, жеке гигиена ережелерін бұзумен байланысты. Циститтің дамуының болжамды факторларының бірі - қант диабеті. Циститтің дамуы организмнің аллергиялық серпінінің салдарынан да болуы мүмкін.\r\n\r\nЦиститтің дамуына ықпал ететін факторлар – сілемей қабаттың жарақаты, жамбас қуысындағы көктамырлардың қан ағыны, гормондық бұзылыстар, дәруменсіздік, салқын тиюі, т.б. Сондай-ақ, уродинамиканың бұзылысының маңызы зор, оның ішінде, қуықтың босатылуының қиындауы немесе толық босатылмауы, қуық бұлшықетінің   ширақтығының бұзылуына, несептің іркілуіне немесе ыдырауына апарады. Жұқпалы циститте жоғары немесе төмен қарай, лимфа немесе қан арқылы жұқпалану жолдары болуы мүмкін.\r\n\r\nБалаларда циститтің пайда болуының және барысының кейбір екрешеліктері болады. Мысалы, ұлдарда несеп жолдарының жұқпалануға ықпал ететін қандай да бір анатомиялық өзгерістері (несеп шығару түтігінің сыртқы саңылауының немесе клапанының стенозы, қуық мойнының туа біткен склерозы) болмағанда жіті цистит сирек пайда болады. Қыздарда цистит жеке гигиенаның бұзылысымен жиі байланысты. Балаларда ауру еріксіз несеп шығарумен, оның ішінде, түнде уақытта төсекте , кейде – нәжістің еріксіз шығуы болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Циститті емдеу.__\'\' Егер циститтің белгілері пайда болса – өз бетіңізбен емдеуге тырыспаңыз, және ауруды ушықтырмаңыз. Дұрыс емделмеген немесе соңына дейін емделмеген цистит созылмалы түрге көшуі мүмкін, оны өмір бойы емдеуге тура келеді. Тез арада урологқа немесе гинекологқа көріну қажет.\r\n\r\nЖіті цистит кезінде тыныш күйді сақтау, емдәм ұстану, сұйқтықты көп мөлшерде (күніне 2-2,5 л) ішу ұсынылады; денеге салқын тигізбеу, ішектің ұдайы қызметін қолдау қажет, жыныстық қатынасқа түсуге болмайды. Ауырсыну қатты болса, ректальдық (айналшық ішіне) немесе вагиналдық (іншек ішіне) ауырсынуды басатын суппозитарийлер қою тағайындалады. Бактерияға қарсы емдеу антибиотикограмма бойынша өткізіледі, оған дейін кең ауқымды әрекет ететін антибиотиктер, нитрофурандар, антигистаминдік препараттар тағайындалады. Алғашқы созылмалы циститті емдеуде инфекция ошағын анықтау және жою, әйелдерде – гинекологиялық ауруларды немесе іншек жұқпаларын емдеу  маңызды роль атқарады. Циститтің себептерінің бірі – иммунитеттің төмендеуі болғандықтан, жалпы күш жинау үшін дәрумендік немесе физио-емдеу курстарын өткізу қажет. Созылмалы циститті қабынуға қарсы емдеу антибиотикограмма бойынша 3-4 апта бойы өткізіледі, одан кейін ұзақ уақытқа (3-6 ай) нитрофурандар немесе бактрим  тағайындалады. Ай сайын несептің бактериологиялық зерттеуін өткізу қажет, әсіресе, дәрі қабылдауды тоқтатқаннан кейінгі 6 ай ішінде.\r\n\r\nСозылмалы циститті емдеу , әсіресе, интерстициалдық түрін, әйелдерде біршама қиындық туындатады. Антигистаминдік және гормондық препараттарды (гидрокортизон, преднизолон) қолдану жарамды, гепаринмен емдеуге болады (инстилляция және инфузиялық емдеу). Интерстициалдық циститте физио-емдеу шаралары тағайындалады. Қуықтың тыртықты өзгерісінде хирургиялық операция тағайындалуы мүмкін. ','student_k',42,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(117,'','Дегидратация (сусыздану)','','','kz','s','',0,'',6605,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531813920,1563349920,1531815036,'Дегидратация (сусыздану) – организмде судың және сұйықтықтың жеткілікті мөлшері болмайтын жағдай.  \r\n\r\nДегидратация  жеңіл, орташа немесе ауыр болады, ол организмнің жоғалтқан немесе толықтырылмаған сұйықтығының көлеміне байланысты. Ауыр  дегидратация өмір үшін аса қауіпті жағдай.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДегидратация (сусыздану) – организмде судың және сұйықтықтың жеткілікті мөлшері болмайтын жағдай.  \r\n\r\nДегидратация  жеңіл, орташа немесе ауыр болады, ол организмнің жоғалтқан немесе толықтырылмаған сұйықтығының көлеміне байланысты. Ауыр  дегидратация өмір үшін аса қауіпті жағдай.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nДегидратация сұйықтықтың үлкен көлемін жоғалтуға, организмге судың жеткілікті көлемінің түспеуіне немесе осы екі себептің салдарынан да пайда болады.\r\n\r\nОрганизм келесі жағдайларда сұйықтықтың үлкен көлемін жоғалтуы мүмкін:\r\n\r\n* Тершеңдікте (мысалы, дене жаттығуларынан)\r\n* Несептің көп бөлінуінен, мысалы, бақылауға алынбаған диабетте, немесе диуретиктер қабылдауда (организмнен сұйықтықты шығаратын дәрілік препараттарды қабылдауда)\r\n* Қызбада\r\n* Құсуда немесе диареяда\r\n \r\n\r\nНауқас келесілердің салдарынан сұйықтық ішпеуі мүмкін:\r\n\r\n* Ауру кезіндет тәбетті жоғалтудан\r\n* Жүрегі айнуынан\r\n* Көмейдегі ауырсынудан және ауыздағы ойық жаралардан\r\n* Науқас балалардағы сусыздану көбінесе, тағамды немесе сұйықтықты қабылдаудан бас тартумен бірге құсуда, іш өтуінде немесе қызбада сұйықтық жоғалтумен қосарланудың нәтижесінде болады.\r\n\r\nСәбилер мен балалар ересектерге қарағанда сусыздануға көбірек бейім, себебі, олардың салмағы аз, олардың организмі сұйықтық пен электролиттерді тезірек жоғалтады.  Егде адамдар және түрлі аурулары бар адамдар да жоғары қауіптілік санатында.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Ауыз қуысының құрғақтығы немесе жабысқақтығы\r\n* Летаргия немесе кома (ауыр дегидратацияда)\r\n* Несептің бөлінуі азайған немесе бөлінбейді; несеп қошқыл-сары түсті\r\n* Көз жасының болмауы\r\n* Көздің шүңіреюі\r\n* Балада еңбегінің (төбесіндегі жұмсақ тұсы) түсіп кетуі\r\n \r\nСондай-ақ, науқаста құсу. Іштің өтуі, немесе ештеңе істегісі келмейтін ежарлық болуы мүмкін. Осының бәрі сусыздануға байланысты болуы мүмкін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"72\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nТерінің серпімділігінің (тургор) азаюы терінің (ересек адамның алақанының сыртында немесе баланың ішінде) бірнеше секундқа қыртысқа жиналып, көтерілгеннен кейін жібергенде қайтадан орнына келмеуінен байқалады. Терінің тургорының азаюы -сусызданудың кеш (кейінгі) белгісі.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНауқасты тексергенде келесілер анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Көлденеңнен тік қалыпқа көшкенде артериалдық қысымның төмендеуі\r\n* Қылтамырлардың толықпауы\r\n* Төмен артериалдық қысым\r\n* Терінің тургорының төмендігі – тері әдеттегідей созылымды болмауы, дәрігер қыртысқа жинағанда орнына келуі баяуласа (әдетте, тері бірден орнына келуі қажет)\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі\r\n* Шок (соққы)\r\n \r\nТексеруге кіреді:\r\n\r\n* Қанның биохимиялық талдауы (электролиттердің, әсіресе, натрийдің, калийдің және бикарбонаттың деңгейлерін анықтау үшін)\r\n* Қандағы несепнәрдің деңгейін анықтау\r\n* Қанның жалпы талдауы\r\n* Креатинин\r\n*  Несептің меншікті салмағы\r\n \r\nСусызданудың себебін анықтау үшін басқа да тексерулер өткізіледі (мысалы, қант диабетіне тексеру үшін қандағы қант деңгейін анықтау).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСұйықтықты тұтыну әдетте, орташа сусыздануды емдеу үшін жеткілікті. Сұйықтықты бір реттік, мол көлемде ішуге қарағанда  азғантай мөлшерде, жиі ішкен жөн (сәби немесе бала үшін шәй қасықты немесе шприцті қолданып). Бір реттік көп ішу құсуды туындатуы мүмкін.\r\n\r\nЭлектролиттердің немесе салқын көпіршікті сусындардың ерітінділері де тиімді. Олар дәріханаларда болады. Спорттық сусындарда қант көп, олар іштің өтуін ушықтыруы мүмкін. Сәбилер мен балаларда алғашқы алмастыратын сұйықтық ретінде суды қолданбаған жөн.   \r\n\r\nОрташа және ауыр сусыздануда сұйықтықты  көктамыр ішілік енгізу және ауруханада емдеу қажет болуы мүмкін. Мұнда дәрігер сусызданудың себебін анықтап, емдейді.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда ішектің вирустық аурулары (вирустық гастроэнтерит) әдетте, бірнеше күннен кейін өздігінше өтеді.\r\n\r\nҚараңыз: Диарея.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕрте анықталып, емделсе, әдетте, нәтижесі оң болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nЕмделмеген жағдайда ауыр дегидратация келесілерге апаруы мүмкін:\r\n\r\n* Өлім-жітімге\r\n* Мидың қайтымсыз зақымдануына\r\n* Құрысуға\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЕгер балаңызда келесі симптомдар болса, шұғыл медициналық жәрдемге (мысалы, «103») хабарласыңыз:\r\n\r\n* Естің қалыпты болмауы\r\n* Бастың айналуы\r\n* Енжарлық  \r\n* Сандырақтау\r\n \r\nЕгер балаңызда келесі симпомдар болса, дереу дәрігеріңізге хабарласыңыз:\r\n\r\n* Нәжісте немесе құсықта қан болса\r\n* Диарея немесе құсу (2 айлықтан кіші сәбилерде)\r\n* Ауыздың немесе көздің құрғақтығы\r\n* Құрғақ тері, қыртысқа жиналғаннан кейін қайтадан орнына баяу келеді  \r\n* Жүрек соғуының жиілеуі\r\n* Енжарлық және селқостық\r\n* Несептің аздығы немесе 8 сағат ішінде болмауы\r\n* Көз жасының болмауы\r\n* Көздің шүңіреюі\r\n* Баланың еңбегі (төбесіндегі) ішіне қарай түскен\r\n \r\nЕгер сәбиге жеткілікті сұйықтық беретініңізге сенімсіз болсаңыз, дәрігерге хабарласыңыз.\r\n\r\nСондай-ақ, келесі жағдайларда дәрігерге хабарласуыңызға болады:\r\n\r\n* Сіз немесе сәбиіңіз ауру кезінде сұйықтықты ұстап тұра алмайсыздар\r\n* Ересекте құсу 24 сағаттан артық, сәбиде 12 сағаттан артық болса\r\n* Ересекте немесе балада іштің өтуі 5 күннен артық болса\r\n* Бала әдеттегіге қарағанда белсенді емес, немесе ашушаң болса\r\n* Балаңызда немесе өзіңізде әдеттегіге қарағанда несеп жиі жүреді, әсіресе, егер отбасында қант диабетімен ауырғандар болса немесе несеп айдайтын препараттар қабылдайтын болсаңыз.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСау болған кезде де, күнделікті сұйықтықты көп ішіңіз. Ыстықта немесе дене жаттығуларын орындайтын болсаңыз, сұйықтықты көп ішіңіз.\r\n\r\nНауқастарды, әсіресе, балалар мен егде жастағы адамдарды мұқият қадағалаңыздар.\r\n\r\nЕгер сусыздану симптомдарын байқасаңыз, дәрігерге ерте хабарлаңыз. Құсу және іштің өтуі пайда болса, сусыздану белгілерін КҮТПЕҢІЗ, дереу сұйықтықты толықтыруды бастаңыз.\r\n\r\nАуыратын адамның сұйықтық ішуін қолдаңыз. Қызбада, құсуда немесе іштің өтуінде сұйықтыққа қажеттіліктің жоғары болатындығын есте ұстаңыз. Мониторинг жасаудың жеңіл белгісі – диурез – бөлінетін несептің жиілігі мен көлемін бақылау  (дәріханаға жиі бару немесе жиі ылғал төсемшелер болмауы тиіс).','student_k',138,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(118,'','Депрессия','','','kz','s','',0,'',6873,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531815300,1563351300,1531815951,'Депрессия – күрделі эмоционалдық (аффективті) бұзылыс, бұл кезде ұдайы уайым, мұң, ашулану, фрустрация (тілектің мүмкіндікке сай болмауы), күштің болмауы адамның күнделікті өміріне теріс әсер етеді. Клиникалық депрессия апталар, айлар, жылдар бойы созылуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДепрессия – күрделі эмоционалдық (аффективті) бұзылыс, бұл кезде ұдайы уайым, мұң, ашулану, фрустрация (тілектің мүмкіндікке сай болмауы), күштің болмауы адамның күнделікті өміріне теріс әсер етеді. Клиникалық депрессия апталар, айлар, жылдар бойы созылуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"73\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКөпшілік адамдар өмірінің белгілі бір сәттерінде қысқа мерзімді депрессияның қандай да бір түрін басынан кешіреді.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nДепрессияның пайда болуының нақты себептері белгісіз. Көптеген медик-ғалымдардың ойынша, ауру күйзелістен кейін мида химиялық өзгерістер нәтижесінде пайда болады. Тұқым қуалау бейімділігі де бар. Көбінесе, депрессияға осы факторлардың бірігуі апарады. Депрессия отбасында ешкімде мұндай бұзылыс болмаса да пайда болуы мүмкін. Депрессия кез келген адамда, тіпті, балада да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКелесі факторлар депрессияның пайда болуына ықпал етуі мүмкін:\r\n\r\n·      Белгілі бір аурулар, гипотиреозды қоса (қалқанша без қызметінің төмендеуі), қатерлі ісік, ұдайы ауырсынуға апаратын аурулар;\r\n\r\n·      Ұйқыдағы мәселелер (ұйқысыздық, түнгі үрейлі түстер);\r\n\r\n·      Алкогольді немесе есірткі заттектерге үйір болу;\r\n\r\n·      Кейбір дәрілерді тұтыну, мысалы, стероидтарды (преднизолон).\r\n\r\nДепрессияға апаратын өмірдегі жиі күйзеліс жағдайлары:\r\n\r\n·      Сүйікті адаммен қоштасу;\r\n\r\n·      Емтихан тапсыра алмау;\r\n\r\n·      Жақын адамның қайтыс болуы немесе ауыруы;\r\n\r\n·      ажырасу;\r\n\r\n·      бала кездегі зорлық көру, немесе ата-ана жағынан назар қоюдың жетіспеуі;\r\n\r\n·      жұмысты жоғалту;\r\n\r\n·      әлеуметтік оқшаулану (жалғыздық), әдетте, егде жастағы адамдарда болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nДепрессия өзін-өзі бағалауды бұзуы, өмірді нашарлатып, қоршаған ортадағы адамдардың өміріне зиян келтіруі мүмкін.\r\n\r\nДепрессияға шалдыққан адамдар әдетте, өмірді күңгірт, көңілсіз күйде көреді. Көбінесе, науқас қандай да бір мәселенің немесе жағдайдың оң шешіміне сенбейді. \r\n\r\nДепрессияның симптомдары:\r\n\r\n·      толқу, мазасыздық, ашушаңдық;\r\n\r\n·      қоршаған әлемнен аулақтану, оқшаулану;\r\n\r\n·      жәрдемсіздік және үмітсіздік;\r\n\r\n·      қажетсіздік, өзін жек көру немесе кінәлі сезіну;\r\n\r\n·      бұрын қанағаттану әкелетін күнделікті әрекетке қызығушылықты немесе қанағаттануды жоғалту;\r\n\r\n·      қандай да бір затқа зейін қоюдың қиындауы;\r\n\r\n·      тәбеттің өзгерісі, көбінесе, депрессияға салмақ қосу қосарланады;\r\n\r\n·      шаршау, энергияның жетіспеуі;\r\n\r\n·      ұйқтай алмау немесе тым көп ұйқтау;\r\n\r\n·      өлім немесе өзіне қол жұмсау туралы ойлар.\r\n\r\nДепрессия сыртынан мұң сезімі емес, ызалану және айыптау секілді көрінуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер депрессия аса ауыр болса, күрделі симптомдары, мысал, елестеу (жоқ заттар мен дыбыстарды шынайы қабылдау) және сандырақ пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер әдетте, аурудың симптомдары мен ұзақтығы туралы көбірек ақпарат алу үшін бірқатар сұрақтар қояды. Дәрігер психологиялық тестілерге жауап беруді ұсынады. Науқастың белгілі бір сұрақтарға жауаптары маманға дұрыс диагноз қоюға және депрессияның ауырлық дәрежесін анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nДепрессияға алып келген ауруды анықтау үшін кейде электроэнцефалография (мидың электр белсенділігін анықтау) қолданылады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nДепрессияны емдеуге кіреді:\r\n\r\n·      депрессияны туындатқан алғашқы себепті анықтау.\r\n\r\n·      Маманмен терапиялық әңгімелесу (психотерапия)\r\n\r\n·      антидепрессантарды – мидағы көңіл-күйді көтеруге жауап беретін өзіндік химиялық дәрілік құралдарды қабылдау. Депрессияға шалдыққан науқаста олар көңіл-күйді жақсартады, уайымды, үрейді, эмоционалдық ширығуды басады, психикалық белсенділікті арттырады, ұйқыны, тәбетті реттейді. Бұл препараттардың көпшілігі тиімді, бірақ, жанама әсері болады.\r\n\r\nЕгер депрессия шағын болса, емдеудің бір түрі ғана қажет болуы мүмкін. Депрессияның ауыр түріне шалдыққан адамдар емдеудің бірнеше түрінің бірігуіне мұқтаж болады. Сауығу үшін белгілі бір уақыт кетеді, бірақ, әдетте, сауығу емдеудің басынан бірнеше күн өткенде байқала бастайды.\r\n\r\nНауқаста өзіне қол жұмсау ойлары пайда болса, басыңқылық және қарапайым әрекетті орындай алмау күшейгенде арнайы (психиатриялық) ауруханада емделу қажет болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nДепрессияда кейбір науқастарға антидепрессанттарды қабылдаудан 2 апта өткенде жақсару пайда болады. Дегенмен, көптеген науқастарға жағдайдың жақсаруы және қайта ұстамалардың алдын алу үшін дәрілерді 4-9 ай қабылдау қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·      алкоголь немесе есірткі заттектерге үйір болудың басталуы\r\n\r\n·      денсаулықта мәселелер пайда болу ықтималдығы\r\n\r\n·      өзіне қол жұмсау\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\n·      себепсіз жылаудың жиі ұстамасы пайда болса.\r\n\r\n·      Қабылдайтын дәрі көмектеспейтіндей немесе, керісінше, жанама әсерінің туындайтындай болып көрінеді. Препаратты қабылдауды өздігінше тоқтатуға болмайды, мұндай шешімді дәрігер қабылдауы тиіс.\r\n\r\n·      Депрессияның қайта ұстамалары пайда болса.\r\n\r\n·      Депрессия жағдайы жұмысқа, мектепке, отбасына теріс әсер етеді.\r\n\r\n·      Өзіне немесе қоршаған адамдарға зиян әкелу ойлары пайда болса.\r\n\r\n·      Есту елестері пайда болса, қасында жоқ адамдардың дауысын есту орын алса.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлкоголь  немесе есірткі заттектерді қабылдаудан бас тартыңыз, себебі, бұл депрессияны ушықтырып, өзіне қол жұмсауға итермелеуі мүмкін.\r\n\r\nДәрігер тағайындаған дәріні қабылдаңыз. Дәрігерден дәрілердің мүмкін жанама әсері және бұл кезде не істеу қажеттігі туралы сұраңыз. Депрессияның ушығуының ерте сигналдарын танып үйреніңіз.\r\n\r\nКелесі әрекеттер өзін жақсы сезінуге көмектесуі мүмкін:\r\n\r\n·      Дене белсенділігіне көбірек уақыт бөлу\r\n\r\n·      Ұйқының дұрыс тәртібін қадағалау\r\n\r\n·      Қанағаттану сезімін әкелетін қызметпен айналысу\r\n\r\n·      Сенетін адаммен әңгімелесу\r\n\r\n·      Өзіңізді бағалайтын, кең пейілді адамдардың арасында болу. \r\n\r\n\r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Александр Корольков, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Салтанат Хишина, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері.','student_k',34,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(119,'','Диабет','','','kz','s','',0,'',6235,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531815960,1563351960,1531816949,'Диабет – бұл қандағы қанттың деңгейінің артуымен сипатталатын созылмалы ауру.\r\n\r\nИнсулин – ұйқыбезінің қандағы қант деңгейін бақылау үшін өндіретін гормоны. Диабет инсулиннің өндірілуінің төмендеуімен, инсулинге тұрақтылықпен (төтемелілік) немесе екі себептің де салдарына байланысты болуы мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабет – бұл қандағы қанттың деңгейінің артуымен сипатталатын созылмалы ауру.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nИнсулин – ұйқыбезінің қандағы қант деңгейін бақылау үшін өндіретін гормоны. Диабет инсулиннің өндірілуінің төмендеуімен, инсулинге тұрақтылықпен (төтемелілік) немесе екі себептің де салдарына байланысты болуы мүмкін. \r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"74\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nҚант диабетінің мәнін түсіну үшін қалыпты үрдісті түсіну қажет, ол кезде тағам ыдырайды және организм оны энергияны өндіру үшін қолданады. Ас қорыту кезінде келесі үрдістер жүреді:\r\n\r\n* Глюкоза аталатын қант қан ағымына түседі. Глюкоза - организм үшін энергия көзі.\r\n* Ұйқыбезі аталатын ағза инсулинді өндіреді. Инсулиннің ролі – глюкозаның қан ағымынан бұлшық етке, май жасушаларына және бауыр жасушаларына тасымалдануында, оларда энергетикалық қуат көзі ретінде қолданылады. \r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"75\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nҚант диабеті бар адамдарда қант деңгейі жоғары, себебі, организм глюкозаны энергияға айналдыру үшін май жасушаларына, бауырға және бұлшық етіне тасымалдай алмайды. Бұл келесі себептерден болады:\r\n\r\n* Ұйқыбезі инсулиннің жеткілікті мөлшерін өндірмейді\r\n\r\n* Жасушалар инсулинге серпін бермейді\r\n\r\n* Екі себептің де салдары.\r\n\r\nҚант диабеті екі түрлі болады. Осы түрлердің әрқайсысы үшін пайда болу себебі және қауіп факторлары әр түрлі:\r\n\r\n* ===1 типті қант диабеті===  кез келген жаста папйда болуы мүмкін, бірақ, ол көбінесе балаларда, жасөспірімдер мен жас адамдарда анықталады. Аурудың бұл түрінде организм инсулинді аз өндіреді немесе өндірмейді. Нақастар күнделікті инсулинді егуге мұқтаж. Аурудың пайда болуының нақты себебі белгісіз.\r\n\r\n* ===2 типті қант диабеті=== диабеттің көпшілік жағдайларын құрайды. Ол көбінесе, ересектерде пайда болады. Бірақ, балалар мен жастардың арасында семіздіктің кең таралғандығына сай олардың арасында да диабеттің бұл түрі кездесе бастады. 2 типті диабеті бар адамдардың көпшілігі өздерінің бұл ауруға шалдыққандарын білмейді.\r\n\r\n* Қант диабетінің басқа себептері де бар, ал кейбір науқастарды ешқандай топқа жатқызуға келмейді.\r\n\r\nГестациялық диабет – қандағы қант деңгейінің артуы, ол алғаш рет әйелдерде жүктілік кезінде пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nҚандағы қант деңгейінің жоғары болуы келесі симптомдарды туындатуы мүмкін:\r\n\r\n* Көрудің айқын еместігі\r\n\r\n* Шөлдеу сезімі\r\n\r\n* Шаршау  \r\n\r\n* Ашығу\r\n\r\n* Несептің жүруінің жиілеуі\r\n\r\n* Салмақ жоғалту\r\n\r\n2 типті диабет баяу дамитындықтан, қандағы қант деңгейі жоғары болатын адамдарда ауру ұзақ уақыт бойы симптомдарсыз өтуі мүмкін.\r\n\r\n1 типті диабеттің симптомдары тез дамиды. Диагноз қойылған кезде адамдардың ауруға шалдығуы ушығады.\r\n\r\nАурудың ұзақ уақыт бойы өтуі салдарынан диабет басқа күрделі мәселелерге апаруы мүмкін. Бұл мәселелер диабеттік асқынулар ретінде белгілі, оларға жататындар:\r\n\r\n* Көру мәселелері (әсіресе, түнде), жарыққа сезімталдық, көруді жоғалту\r\n* Аяқтағы немесе табандағы ауырсынатын ойық жаралар, олар емделмеген жағдайда аяқтың немесе табанның бөлігін жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n* Нервтердің зақымдануы, оның салдарынан ауырсыну, шаншу және сезімталдықты жоғалту, ас қорыту мәселелері, эрекцияның бұзылысы пайда болуы мүмкін.\r\n* Бүйректің мәселелері, бұл  бүйрек жеткіліксіздігіне апаруы мүмкін.\r\n* Иммундық жүйенің әлсіреуі, бұл да жиі инфекцияларға апаруы мүмкін.\r\n* Жүрек талмасының немесе инсульттің пайда болу ықтималдығының артуы. \r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНесеп талдауы қандағы қанттың жоғары деңгейін көрсетуі мүмкін. Бірақ, қант диабеті тек несеп талдауы бойынша ғана анықталмайды.\r\n\r\nДәрігер диабеттің болуын  қандағы қант деңгейі 200 мг/дл артық болғанда болжайды. Диагноздың расталуы үшін келесі тексерулерді өткізу қажет:\r\n\r\nҚан талдауы:\r\n\r\n* Аш қарынға глюкозаның деңгейін анықтау - қант диабеті қойылады, егер бұл деңгей  келесі көрсеткіштен: «126 мг/дл» - екі есеге асатын болса. 100 - 126 мг/дл арасындағы деңгей ашқарынға гликемия бұзылысы немесе диабет алды аталады. Бұл  2 типті қант диабеті пайда болуының қауіп факторы.\r\n\r\n* HbA1c (гликозилденген гемоглобин) деңгейін анықтау\r\n\r\n# Нормасы: 5.7% кем\r\n\r\n# Диабет алды: 5.7% - 6.4%\r\n\r\n# Диабет: 6.5% немесе одан жоғары.\r\n\r\n* Глюкозаға төзімділік тесті - қант диабеті қойылады, егер қандағы глюкозаның деңгейі глюкоза қабылдағаннан кейін 2 сағат өткенде 200 мг/дл асатын болса. (бұл тест 2 типті диабетті анықтау үшін жиі қолданылады).\r\n\r\nАурудың қандай да бір симптомдарынсыз 2 типті қант диабетіне скринингті өту келесі адамдарға ұсынылады:\r\n\r\n* Артық салмағы бар балалар және қант диабеті дамуының басқа қауіптері бар балалар 10 жасынан бастап, әр 2 жыл скринингтен өтуі тиіс.\r\n* Артық салмағы бар ересектер (дене салмағының индексі - ДСИ > 25 болса) басқа қауіп факторлары болуында.\r\n* 45 жастан асқан ересектер әр 3 жыл сайын скринингтен өтуі тиіс.\r\n         \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\n2 типті қант диабеті өмір салтын өзгеруінде, әсіресе, салмақ азайту мен емдәм сақтауда, кері қайтуы байқалады. Сонымен қатар, 2 типті қант диабеті салмақ азайту операцияларынан кейін де қайтуы мүмкін.\r\n\r\n1 типті қант диабеті емделмейді. Қандағы қант деңгейін бақылау үшін  науқастарға инсулин препаратын енгізу қажет.\r\n\r\n1 және 2 типті диабетті емдеуге дәрілік препараттар, емдәм сақтау және дене жаттығулары жатады, бұл шаралар қандағы қант деңгейін бақылауға арналған.\r\n\r\nҚандағы қант және холестерин деңгейін, артериалдық қысымды ұдайы бақылау бүйректің, көздің, жүйке жүйесінің ауруларының, инфаркт пен инсульттің даму қаупін азайтуға көмектеседі.\r\n\r\nДиабеттің асқынуының алдын алу үшін жылына кемінде, 2-4 рет дәрігерге барып тұру қажет. Мәселелер туралы дәрігермен кеңесіңіз. Диабетті бақылау туралы дәрігердің кеңесін орындаңыз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nБелсенді өмір салтын ұстану және оңтайлы дене салмағын сақтау 2 типті қант диабетінің пайда болуының алдын алуы мүмкін.\r\n\r\n1 типті қант диабетінің алдын алуға келмейді. ','student_k',40,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(120,'','Диабеттік кома','','','kz','s','',0,'',12661,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531888380,1563424380,1531890148,'Диабеттік кома – диабеттің өмір үшін қатерлі асқынуы, бұл кезде адам есін жоғалтуға дейін барады. Қандағы қанттың жоғары (гипергликемия) немесе төмен (гипогликемия) мөлшері аса қауіпті, себебі, екеуі де диабеттік комаға апаруы мүмкін. Диабеттік комаға ұшыраған науқас тірі болғанмен, оның жағдай ұйқыдағыдай секілді, есін толығымен жоғалтады, сыртқы тітіркендіргіштерге серпіні болмайды. Шұғыл ем көрсетілмеген жағдайда диабеттік кома өлім-жітімге апарады. Диабеттік команың пайда болу ықтималдығы өмір үшін қауіпті, бірақ, оның алдын алуға болады. Ол үшін алдымен, диабетті дұрыс емдеуден бастау қажет.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан көріну__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қауіп факторлары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Ерекше нұсқаулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабеттік кома – диабеттің өмір үшін қатерлі асқынуы, бұл кезде адам есін жоғалтуға дейін барады. Қандағы қанттың жоғары (гипергликемия) немесе төмен (гипогликемия) мөлшері аса қауіпті, себебі, екеуі де диабеттік комаға апаруы мүмкін. Диабеттік комаға ұшыраған науқас тірі болғанмен, оның жағдай ұйқыдағыдай секілді, есін толығымен жоғалтады, сыртқы тітіркендіргіштерге серпіні болмайды. Шұғыл ем көрсетілмеген жағдайда диабеттік кома өлім-жітімге апарады. Диабеттік команың пайда болу ықтималдығы өмір үшін қауіпті, бірақ, оның алдын алуға болады. Ол үшін алдымен, диабетті дұрыс емдеуден бастау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nДиабеттік команың алдында қандағы қанттың деңгейінің артуын немесе төмендеуін көрсететін телімді симптомдары болады.\r\n\r\n__Қандағы қанттың жоғары деңгейі (гипергликемия)__\r\n\r\n Егер қандағы қанттың деңгейі тым жоғары болса, науқас сезінуі мүмкін:\r\n\r\n•        Күшті шөлдеу\r\n\r\n•        Несептің жиі жүруі\r\n\r\n•        Енжарлық\r\n\r\n•        Жүрек айнуы және құсу\r\n\r\n•        Ентігу\r\n\r\n•        Іштегі ауырсыну\r\n\r\n•        Ауыздан ацетонның жемісті иісі пайда болады\r\n\r\n•        Ауыздың құрғақтығы\r\n\r\n•        Жүрек соғуының жиілеуі\r\n\r\n__Қандағы қанттың төмен деңгейі (гипогликемия)__\r\n\r\nҚандағы қанттың төмен деңгейінде байқалады:\r\n\r\n•        Діріл немесе күйгелектік\r\n\r\n•        Шаршау\r\n\r\n•        Тершеңдік\r\n\r\n•        Ашығу\r\n\r\n•        Жүрек айнуы\r\n\r\n•        Ашушаңдық\r\n\r\n•        Жүрек соғуының жиілеуі\r\n\r\n•        Сөйлеудің бұзылысы\r\n\r\n•        Мінез-құлықтың өзгеруі\r\n\r\nКейбір науқастар қандағы қанттың төмендеуін көрсететін гипогликемияның симптомдарын сезінбеуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер қандағы қанттың деңгейінің артуына немесе төмендеуіне  тән симптомдарды байқасаңыз, қан талдауының нәтижесіне негізделген емдеуді ұстаныңыз. Егер жағдайыңыз жақсармаса, немесе нашарласа, «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nДиабеттік кома – шұғыл жәрдемді талап етеді. Егер қандағы қанттың деңгейінің күрт артуына немесе күрт төмендеуіне  тән симптомдарды байқасаңыз, және талып қалуыңыз мүмкіндігін сезінсеңіз, «жедел жәрдемді» шақырыңыз. Егер қасыңызда диабетке шалдыққан адам болса, және ол талып қалса, «жедел жәрдемді» шақырыңыз және оның қызметкерлеріне міндетті түрде талған науқастың диабетпен ауыратындығын хабарлаңыз.  \r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚандағы қанттың төмен деңгейден жоғарыға дейін ұдайы өзгерістері немесе ұзақ уақыт бойы жоғары көрсеткіштерінің сақталуы диабеттік комаға апаруы мүмкін.\r\n\r\n__Диабеттік кетоацидоз.__\r\n\r\nБұлшық ет тінінің энергетикалық ресурстарының таусылған кезінде организм май қорын бұза бастауы мүмкін. Бұл үрдістің нәтижесінде кетон аталатын уытты қышқылдар түзіледі. Тиісті емдеу болмаса, диабеттік кетоацидоз диабеттік комаға апаруы мүмкін.\r\n\r\nДиабеттік кетоацидоз – 1 типті қант диабетінің жиі кездесетін асқынуы, бірақ, 2 типті диабетте және гестациялық диабетте (жүктіліктегі) де пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n__Диабеттік гиперосмолярлық синдром.__ Егер қандағы қанттың деңгейі децилитрге (мг/дл) 600 миллиграммнан асатын болса немесе литрге (ммоль/л) 33.3 милимольден асатын болса, бұл жағдай диабеттік гиперосмолярлық синдром аталады.\r\n\r\nҚандағы қант деңгейі осы көрсеткіштерден асатын болса, қан тұтқыр және қою болады. Қанттың артық мөлшері қаннан несепке өтеді және организмнен сұйықтықтың үлкен көлемінің шығарылуына ықпал етеді.\r\n\r\nЕгер гиперосмолярлық синдромға ұшыраған науқасқа уақытылы көмек көрсетілмесе, өмір үшін қауіпті сусыздану орын алуы мүмкін, бұл түбінде комаға апаруы ықтимал.  \r\n\r\nДиабеттік гиперосмолярлық синдром 2 типті диабетке ұшыраған егде жастағы адамдар мен  орта жастағы адамдар арасында жиі кездеседі.\r\n\r\n__Гипогликемия.__ Глюкоза мидың қалыпты жұмысы үшін қажет. Ауыр жағдайларда қандағы қанттың деңгейі естен тануға апаруы мүмкін. Гипогликемияның пайда болу себебі қандағы инсулиннің жоғары деңгейі немесе организмге тағамның жеткіліксіз түсуі болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл жағдай шамадан тыс дене жүктемелері мен алкогольді артық тұтынуда пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nСимптомдар гипогликемияның түпкілікті нәтижесіне әсер етеді. Ұзақ уақыт бойы өтетін диабеттің барысында  ашығу және терлеудің артуы секілді симптомдарды байқамауыңыз да мүмкін, олар қандағы қант деңгейінің қауіптілігі туралы белгі береді. Бұл жағдай танылмаған гипогликемия аталады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қауіп факторлары__\r\n\r\nҚант диабеті бар кез келген науқас диабеттік кома пайда болу қаупіне ұшырауы мүмкін.\r\n\r\n__Егер сізде 1 типті диабет болса__, диабеттік кома пайда болу қаупі келесілермен байланысты:\r\n\r\n•        Қандағы қанттың төмен деңгейі (гипогликемия)\r\n\r\n•        Диабеттік кетоацидоз\r\n\r\n__Егер сізде 2 типті диабет болса,__ диабеттік кома пайда болу қаупі келесілермен байланысты:\r\n\r\n•        Диабеттік гиперосмолярлық синдром, әсіресе, жасыңыз ортадан асқан болса.\r\n\r\n__Егер сізде 1 немесе 2 типті диабет болса,__ диабеттік кома пайда болу қаупі келесі факторларға байланысты:\r\n\r\n•        Инсулин жеткізу мәселелері. Егер сізге инсулиндік помпа (сорғы) қойылса, қандағы қант деңгейін жиі тексеру қажет, себебі, инсулиндік помпаның түтігі бұралып қалуы мүмкін, осыдан организмге инсулин жеткізілуі тежеледі. Камерасыз помпа болғанда да кейде инсулинді жеткізудің тоқтауына апаратын мәселелер болуы мүмкін. Егер науқаста 1 типті диабет болса, организмге инсулиннің түсуінің тоқтауы тез диабеттік кетоацидозға апаруы мүмкін.\r\n\r\n•       __ Ауру, жарақат немесе операция.__ Түрлі аурулар және жарақаттар кезінде қандағы қант деңгейі едәуір артуы мүмкін. Бұл 1 типті диабетте диабеттік кетоацидозға апармауы үшін, сондай-ақ, бұл жағдайды реттеу үшін организмге түсетін инсулинді арттыру қажет. Жүректің немесе бүйректің іркілісті жеткіліксіздігі секілді басқа аурулар  диабеттік гиперосмолярлық синдромның даму қаупін арттыруы мүмкін.\r\n\r\n•       __ Диабетті дұрыс емдемеу.__ Егер қандағы қант деңгейін қатаң бақылауға алмасаңыз, дәрілік препараттарды дәрігердің тағайындаумен қабылдамайтын болсаңыз, асқынулар мен диабеттік команың даму қаупі жоғары болады.\r\n\r\n•        __Инсулиннен әдейі бас тарту.__ Кейде диабеті бар, артық салмақты  адамдар арықтауға үміттеніп, инсулинді қабылдаудан бас тартады. Бұл өмір үшін қатерлі және диабеттік команың дамуына апарады.\r\n\r\n•        __Алкоголь қабылдау.__ Алкоголь қандағы қанттың деңгейіне болжамсыз әсер етеді. Кейде алкогольді қабылдағаған 1-2 күн ішінде қандағы қанттың дәл емес деңгейі бақыланады. Бұл гипогликемия салдарынан болатын диабеттік команың даму қаупін арттырады.\r\n\r\n•        __Тыйым салынған есірткілік препараттарды қолдану.__ Кокаин және экстази секілді тыйым салынған есірткілік препараттар қандағы қант деңгейінің едәуір артуына және диабеттік команың дамуына ықпал етеді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Асқынулары__\r\n\r\nЕмдеуден бас тартқанда диабеттік кома апаруы мүмкін:\r\n\r\n•        Мидың зақымдануына\r\n\r\n•        Өлім-жітімге.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Ерекше нұсқаулары__\r\n\r\nДиабеттік кома – болжанбайтын жағдай, оған дайындалуға уақыт болмайды. Егер қандағы қант деңгейінің күшті артуын немесе төмендеуін сезінсеңіз, естен танбай тұрып, «жедел жәрдемді» шақыруға үлгеру қажет.\r\n\r\nЕгер диабетке шалдыққан адамның қасында болсаңыз, оның естен тану мүмкіндігін байқасаңыз немесе қимылы түсініксіз болып көрсінсе, дереу «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\n«Жедел жәрдем» келгенге дейін не істеуге болады?\r\n\r\nЕгер диабетті емдеу туралы ештеңе білмесеңіз, жедел жәрдем бригадасын күтіңіз.\r\n\r\nЕгер диабетті емдеумен таныс болсаңыз, келесі әрекеттерді орындаңыз:\r\n\r\n1.      Естен танған адамның қандағы қант деңгейін тексеріңіз.\r\n\r\n2.      Егер қандағы қант деңгейі 70 мг/дл (3.9 ммоль/л) болса, оған глюкагон инъекцисын салыңыз. Егер глюкагон болмаса, глюкоза гелін, балды немесе қантты шәрбатты жағының ішіне жағу қажет. Қандағы қант деңгейі төмен болса, инсулин бермеңіз.\r\n\r\n3.      Егер қандағы қант деңгейі 70 мг/дл жоғары болса, жедел жәрдем бригадасын күтіңіз. Қандағы глюкоза  деңгейі жоғары адамға қант бермеңіз.\r\n\r\n4.      Жедел  жәрдем бригадасына диабет және қабылданған шаралар туралы айтыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДиабеттік комада  диагнозды  тез  қою аса маңызды. Жедел   жәрдем бригадасы тексеру өткізгенде туыстарыңыздан сіздің ауруыңыздың тарихын сұрайды.\r\n\r\n__Қажетті тексерулер__\r\n\r\nКелесі көрсеткіштерді бағалау үшін түрлі зертханалық тестілер өткізу қажет болады:\r\n\r\n•        Қандағы қант деңгейі\r\n\r\n•        Кетондық денелер деңгейі\r\n\r\n•        Қандағы азоттың немесе креатининнің мөлшері\r\n\r\n•        Қандағы калийдің, фосфаттың және натрийдің мөлшері\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nДиабеттік кома кезіндегі жедел жәрдем көрсету әдістемесін таңдау қандағы қанттың деңгейіне байланысты. \r\n\r\n__Қандағы қант деңгейі жоғары__\r\n\r\nЕгер қандағы қант деңгейі тым жоғары болса, қажет болады:\r\n\r\n•        Көктамыр арқылы ерітінділер енгізіп, су балансын қалпына келтіру\r\n\r\n•        Жасушалар дұрыс қызмет етуі үшін калий, натрий немесе фосфат қосылады\r\n\r\n•        Организм тіндеріне глюкозаны сіңіруіне көмектесу үшін инсулин\r\n\r\n•        Кез келген негізгі инфекцияларды емдеу.\r\n\r\n__Қандағы қант деңгейі төмен__\r\n\r\nҚандағы қант деңгейі төмен болса, глюкагон инъекциясы қажет болуы мүмкін, ол қандағы глюкоза мөлшерін арттыруға ықпал етеді.\r\n\r\nӘдетте, қандағы қант деңгейі реттелгенде, ес қалпына келеді.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nДиабеттің барысын күнделікті қатаң бақылау диабеттік команың алдын алуға көмектеседі. Келесі кеңестерді есте ұстаңыз:\r\n\r\n•        Тамақтану тәртібін жасап, қадағалаңыз. Тағамды дұрыс қабылдау қандағы қант деңгейін реттеуге көмектесе алады.\r\n\r\n•        Қандағы қант деңгейін қадағалаңыз. Гликемияның деңгейін жиі анықтау қандағы қанттың деңгейін нормасының шегінде қолдай алатындығыңызға сенімді болуыңызға көмектеседі. Сондай-ақ, бұл глюкозаның деңгейінің артуының немесе төмендеуінің қауіптілігі бар екендігі туралы сақтандырады.\r\n\r\n•        Тағайындалған емдеуді қатаң орындаңыз. Егер қандағы глюкозаның мөлшерінің көрсеткіштері жиі өзгеретін болса, емдеуші дәрігерге хабарлау қажет. Ол науқасқа қажетті емдеуді таңдайды.\r\n\r\n•        Күн тәртібі. Қандай да бір аурудың кезінде қандағы қанттың деңгейі күрт артуы мүмкін. Ауру кезінде қандағы қант деңгейінің артуын қалай реттеуге болатындығы туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n•        Қандағы қант деңгейінің артуында кетондар деңгейін анықтаңыз. Егер қанттың деңгейі 240 мг/дл (13.3 ммоль/л артық болса, кетондық денелерді анықтау үшін несепті талдауға тапсырыңыз. Кетондардың мөлшері артқанда дәрігерге көрініңіз. Несепте кетондар болса, және осы кезде құсу орын алса, дереу дәрігеріңізді шақырыңыз.\r\n\r\n•        Қол астында глюкагон және тез әсер ететін қант көздерін ұстаңыз. Егер инсулин қабылдайтын болсаңыз, қол астында глюкагон және тез әсер ететін қант көздері, мысалы, глюкоза таблеткасы немесе  апельсин шырыны болуын қадағалаңыз, оларды қандағы қант деңгейі төмен болғанда қабылдау қажет.\r\n\r\n•        Қандағы глюкозаның шоғырлануына үздіксіз мониторинг (CGM). Бұл әсіресе, қажет, егер гликемияның тұрақты деңгейін қолдауда қиыныдықтар болса, немесе қандағы қант деңгейінің төмендеуін сезбейтін болсаңыз (танылмайтын гипогликемия).\r\n\r\nCGMs – тері астына қойылған кішкене датчиктер көмегімен қандағы қант деңгейі бақыланатын құрал-жабдық, әрі қарай бұл ақпарат сымсыз құрал-жабдыққа беріледі.\r\n\r\nБұл құрал-жабдықтар қандағы қант деңгейінің төмендігінің қауіптілігі туралы хабар береді. Бірақ, CGM қолданатын болсаңыз да, қандағы қант деңгейі глюкометрдің көмегімен анықталуы тиіс.  Глюкометрмен салыстырғанда CGMs – қымбат құрал-жабдық, бірақ, ол глюкозаның деңгейін бақылауда жақсы нәтиже береді.\r\n\r\n•        Алкоголь тұтынуды шектеңіз. Алкогольдің қандағы қант деңгейіне әсері болжамды емес, спирттік ішімдіктерден бас тартқан жөн.\r\n\r\n•        Туыстарыңызды, достарыңызды және әріптестеріңізді үйретіңіз. Туыстарыңызды, достарыңызды қандағы қант деңгейінің күрт өзгеруіне тән симптомдарды анықтауға үйретіңіз, сондай-ақ, естен танған кезде, «жедел жәрдем» шақыру қажеттігін айтыңыз.\r\n\r\n•        Медициналық  идентификациялық білезік немесе алқа тағып жүрген жөн. Егер науқас естен танса, мұндай ақпараты бар білезік туыстарыңызға, достарыңызға және әріптестеріңізге, жедел жәрдем қызметкерлеріне пайдалы ақпарат береді. ','student_k',45,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(121,'','Диабеттік ретинопатия','','','kz','s','',0,'',7760,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531891860,1563427860,1531892379,'Диабеттік ретинопатия – 1 және 2 типті қант диабетінде көздің торқабығының дерттік өзгерістерінің бірі, ол, көбінесе, ауру басталғаннан кейін 5-10 жыл өткенде пайда болады.\r\n\r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Көз ұясы қабаттардан тұрады, олар көздің ішкі өзегін – әйнек тәрізді денені, көз бұршағын, сулы ылғалын қоршайды. Көз ұясының өзегін үш қабат қоршайды: сыртқы, ортаңғы және ішкі. Сыртқы – өте тығыз фиброздық қабық. Ол алдыңғы мөлдір қабықтан және артқы мөлдір емес бөлік - аққабықтан тұрады. Ортаңғы – көз ұясының тамырлы қабығы. Ол қантамырларына, пигменттерге бай және нұрқабықпен , кірпік денесімен және тамырлы қабықшаның өзінен тұрады. Ішкі торқабық – көру анализаторының рецепторлық бөлігі, бұл жерде жарықты қабылдау өтеді.\r\n\r\nАдам қант диабетімен көп ауырған сайын  диабеттік ретинопатияның пайда болу ықтималдығы жоғары. Науқастардың 40-45 пайызға жуығы диабеттік ретинопатияның қандай да бір сатысынан зардап шегеді.\r\n\r\nЖүктілік кезінде диабеттік ретинопатия диабетке шалдыққан әйелдерде күрделі мәселелер туындатуы мүмкін. Диабеттік ретинопатиямен қатар қант диабеті катаракта, глаукома секілді ауруларды туындатуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиабеттік ретинопатия – 1 және 2 типті қант диабетінде көздің торқабығының дерттік өзгерістерінің бірі, ол, көбінесе, ауру басталғаннан кейін 5-10 жыл өткенде пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"76\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Көз ұясы қабаттардан тұрады, олар көздің ішкі өзегін – әйнек тәрізді денені, көз бұршағын, сулы ылғалын қоршайды. Көз ұясының өзегін үш қабат қоршайды: сыртқы, ортаңғы және ішкі. Сыртқы – өте тығыз фиброздық қабық. Ол алдыңғы мөлдір қабықтан және артқы мөлдір емес бөлік - аққабықтан тұрады. Ортаңғы – көз ұясының тамырлы қабығы. Ол қантамырларына, пигменттерге бай және нұрқабықпен , кірпік денесімен және тамырлы қабықшаның өзінен тұрады. Ішкі торқабық – көру анализаторының рецепторлық бөлігі, бұл жерде жарықты қабылдау өтеді.\r\n\r\nАдам қант диабетімен көп ауырған сайын  диабеттік ретинопатияның пайда болу ықтималдығы жоғары. Науқастардың 40-45 пайызға жуығы диабеттік ретинопатияның қандай да бір сатысынан зардап шегеді.\r\n\r\nЖүктілік кезінде диабеттік ретинопатия диабетке шалдыққан әйелдерде күрделі мәселелер туындатуы мүмкін. Диабеттік ретинопатиямен қатар қант диабеті катаракта, глаукома секілді ауруларды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАуру көздің торқабығының қантамырларындағы өзгерістердің салдарынан пайда болады. Науқастардың бір бөлігінде диабеттік ретинопатия көзден сұйықтықтың ағуымен және торқабықтың ісінуімен көрініс береді, ал кейбір науқастарда торқабықтың бетінде қалыпсыз қантамырларының өсуі басталады.\r\n\r\nДиабеттік ретинопатия төрт сатыда дамиды:\r\n\r\n# Ретинопатияның  пролиферативтік емес жеңіл түрі.  Торқабықта микроаневризма (ұсақ тамырлардың кеңеюі) пайда болуымен сипатталады.\r\n# Ретинопатияның  пролиферативтік емес орташа түрі. Әрі қарай ауру ушыққан сайын көздің торқабығын қоректендіретін кейбір қантамырлар тежеледі.\r\n# Ретинопатияның  пролиферативтік емес ауыр түрі. Бұл сатыда көптеген қантамырлары тежелген, торқабықтың қалыпты қанайналымы бар бірнеше аумағы ғана қалады. Осы аумақтар  торқабыққа қоректік заттектердің бұрынғы ағымын қалпына келтіруде организмде жаңа қантамырлары өсе бастауы үшін сигнал жібереді.\r\n# Пролиферативтік ретинопатия. Бұл аурудың соңғы сатысы. Мұнда жаңа қантамырларының жаппай өсуі өтеді. Сұйықтық торқабықтың қалыпсыз, жұқа  тамырларынан макулаға (торқабықтың ортасы) түседі, ол көрудің фокустелуіне жауап береді, бұл алдымен ісінуді туындатады, содан кейін көруде бұзылыстар пайда болады, көрмей қалуға дейін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"77\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}{img type=\"fileId\" fileId=\"78\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көруі қалыпты адамға көрінетін көріністің бейнесі   Диабеттік  ретинопатиясы бар науқастың көруі\'\' \r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКөбінесе, диабеттік ретинопатия  симптомсыз өтеді, әсіресе, аурудың ерте сатысында. Бастапқыда науқас қанның бөліктерін, немесе көз алдында қалқитын әдеттегі дақтарды көреді.\r\n\r\nКейде дақтар емдеусіз өтеді, ал науқастың көруі жақсара бастайды. Дегенмен, қан кетуі қайталануы және көрудің бұлыңғырлануына және жағдайдың нашарлауына апаруы мүмкін.\r\n\r\nЕмдемеген жағдайда пролиферативтік ретинопатия көруді едәуір жоғалтуға, тіпті, көрмей қалуға апарады. Емдеу неғұрлым ерте басталса, тиімділігі соғұрлым жоғары болатындығын білу қажет.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME} \r\n__Диагностика__\r\n\r\nДиагностика офтальмологиялық талдаулар арқылы жүзеге асырылады:\r\n\r\n* Көруді анықтау тесті – арнайы кестенің көмегімен науқастың көргіштігін анықтау.\r\n* Кеңейтілген қарашық кезіндегі офтальмоскопия. Науқастың көзіне қарашығын кеңейту үшін арнайы тамшылар тамызылады. Бұл офтальмологқа көздің ішкі бөлігін көруге және  диабеттік ретинопатияға нұсқайтын белгілердің болуын тексеруге мүмкіндік береді.\r\n* Тонометрия – арнайы құралдың көмегімен көздің қысымын өлшеу. Бұл тестіні өткізу үшін дәрігер арнайы тамшыларды қолдануы мүмкін.\r\n* Флюоресценттік ангиография– көздің торқабығын зерттеудің көрнекі әдісі. Науқасқа көктамыр арқылы арнайы бояғыш енгізіледі, ол торқабықтың қантамырларына түседі, осыдан кейін дәрігер бейнелерді түсіреді.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАурудың алғашқы сатыларында науқаста сары дақтың ісінуі болмаса, емдеу қажет болмайды. Аурудың әрі қарай дамуының алдын алу үшін қант диабетімен ауыратын науқастарға қандағы қант деңгейін, артериалдық қысымды және қандағы холестерин деңгейін мұқият бақылау қажет. Диабеттік ретинопатияның ерте сатысындағы науқастар емдеуге мұқтаж болмайды, бірақ, олар көруіндегі өзгерістерді мұқият қадағалауы және офтальмологта ұдайы тексерілуі қажет. Егер офтальмолог көздің торқабығында жаңа тамырлардың өсуін немесе сары дақтың ісінуін байқаса,  емдеу қажет болады. Көз хирургиясы - диабеттік ретинопатияны емдеудің негізгі әдісі. Лазерлік хирургия – көздің торқабығында жаңа тамырлардың өсу тұсында шағын күйіктер жасауға мүмкіндік беретін әдіс. Бұл үрдіс фотокоагуляция аталады.\r\n\r\nБасқа хирургиялық әдіс – виктрэктомия – бұл «әйнек тәрізді» денені жою, ол қан кетуін жоюға және торқабықтың ажырауын тоқтатуға мүмкіндік береді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nДиабеттік  ретинопатияның  ауыр асқынулары – екінші глаукома, катаракта, торқабықтың ажырауы, гемофтальм («әйнек тәрізді» денеге қан құйылуы), көрудің едәуір төмендеуі, толық көрмей қалу болуы мүмкін. Осы жағдайлардың бәрі қант диабетіне шалдыққан науқастардың эндокринологтың және офтальмологтың ұдайы бақылауында болуын талап етеді. \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nДиабеттік ретинопатия көрудің төмендеуіне және көрмеуге апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер қант диабетіне шалдықсаңыз және келесі симптомдар пайда болса, дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* Жарық көмескі болғанда көруіңіз нашар;\r\n* Көз алдында ақ дақтардың пайда болуын байқайсыз;\r\n* Заттар қос болып көрінуі немесе бұлыңғыр көрінуі;\r\n* Көздегі ауырсыну, бас ауыруымен  қосарланған;\r\n* Көрудің өз жағыңызда заттарды көрмейсіз;\r\n* Көзде жүзетін көлеңкені немесе дақтарды көресіз.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЕгер сізде қант диабеті болса, жылына бір рет қарашықты кеңейтіп, офтальмоскопия шарасын өту қажет:\r\n\r\n* Пролиферативтік ретинопатия симптомсыз дамуы мүмкін. Аурудың осы сатысының өзінде көруді жоғалту ықтималдығы жоғары.\r\n* Сары дақтың ісінуі диабеттік ретинопатияның төрт сатысының кез келгенінде симптомсыз дамуы мүмкін.\r\n* Пролиферативтік ретинопатия және сары дақтың ісінуі  бір мезгілде пайда болуы мүмкін, бірақ, науқас көрудің бұзылысын сезінбеуі мүмкін.\r\n* Офтальмолог сары дақтың ісінуін немесе диабеттік ретинопатияның қандай да бір сатысы бар екендігін нақты анықтай алады. Диабеттік ретинопатияның симптомдары  болуына тәуелсіз түрде ауруды ерте анықтау және уақытылы емдеу көруді жоғалтудың алдын алуға және өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.\r\n \r\nЕгер диабеттік ретинопатия анықталса, офтальмологта жиірек тексерілу ұсынылады. Бұл аурудан зардап шегетін адамдар уақытылы емдеуді бастап, көрмей қалу қаупін 95 пайызға азайта алады.\r\n\r\nдиабеттік ретинопатияның ушығуының алдын алуда қандағы қанттың және артериалдық қысымның  деңгейлерін дұрыс ұйымдастырылған бақылау, қант пен қысымды азайтатын препараттарды уақытылы қабылдау үлкен роль атқарады.\r\n\r\nТорқабықтың профилактикалық лазеркоагуляциясы көз түбіндегі өзгерістердің тоқтауына және кері қайтуына ықпал етеді.','student_k',72,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(122,'','Дисморфофобия','','','kz','s','',0,'',3756,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531892340,1563428340,1531892987,'Дисморфофобия – созылмалы психикалық ауру, бұл кезде науқас өзінің сыртқы пішіні туралы көп ойлайды, ал олқылықтары маңызды емес немесе ойдан шығарылған болады, соған қарамастан науқасқа пішіні ұсқынсыз көрінеді, біреулердің өзін байқағанын қаламайды.\r\n\r\nНауқаста дисморфофобия болса, ол өзінің сыртқы пішіні мен дене сымбатының бейнесіне шамадан тыс, күніне көп сағаттан көңіл қойып, осы туралы мазаланады. Болжамды олқылығы науқасқа қайғыру әкеледі, осы мезі қылатын ойы күнделікті өміріне әсер етеді. Науқас көптеген косметикалық шаралаға жүгінеді немесе шамадан тыс жаттығады, болжамды олқылығын «түзетуге» тырысады, бірақ, ешқашан нәтижесімен қанағаттанбайды. Дене дисморфофобиясы кемтар болып көріну үрейі секілді де белгілі.\r\n\r\nДисморфофобияны емдеуге когнитивтік-мінез-құлықтық емдеу кіруі мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДисморфофобия – созылмалы психикалық ауру, бұл кезде науқас өзінің сыртқы пішіні туралы көп ойлайды, ал олқылықтары маңызды емес немесе ойдан шығарылған болады, соған қарамастан науқасқа пішіні ұсқынсыз көрінеді, біреулердің өзін байқағанын қаламайды.\r\n\r\nНауқаста дисморфофобия болса, ол өзінің сыртқы пішіні мен дене сымбатының бейнесіне шамадан тыс, күніне көп сағаттан көңіл қойып, осы туралы мазаланады. Болжамды олқылығы науқасқа қайғыру әкеледі, осы мезі қылатын ойы күнделікті өміріне әсер етеді. Науқас көптеген косметикалық шаралаға жүгінеді немесе шамадан тыс жаттығады, болжамды олқылығын «түзетуге» тырысады, бірақ, ешқашан нәтижесімен қанағаттанбайды. Дене дисморфофобиясы кемтар болып көріну үрейі секілді де белгілі.\r\n\r\nДисморфофобияны емдеуге когнитивтік-мінез-құлықтық емдеу кіруі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nДисморфофобияның белгілері мен симптомдарына келесілер кіреді:\r\n\r\n• науқас өзінің сыртқы пішіні үшін ыңғайсыздық сезімінде болады\r\n\r\n• айнаға қарап, өзін жиі зерттеу немесе керісінше, айнаға қарамау\r\n\r\n• өзінің сыртқы пішінінде ауытқу, ақау болуына сенімділік\r\n\r\n• науқас өзінің сыртқы пішіні туралы басқалар әдейі теріс пікір айтады деп сенеді\r\n\r\n• қоғамнан оқшаулану\r\n\r\n• үйден шықпау\r\n\r\n• науқас өзінің сыртқы пішіні туралы басқалардан жұбату іздейді\r\n\r\n• жиі  косметикалық шаралар қанағаттандырмайды\r\n\r\n• теріні тазалау немесе түгін жұлу немесе олқылықты жою үшін шамадан тыс сәтсіз күш салу секілді шамадан тыс күтім жасау\r\n\r\n• болжамды олқылықты жою үшін тым көп косметика қолдану, киіну немесе сақал өсіру\r\n\r\n• өзінің сыртқы пішінін біреумен салыстыру\r\n\r\n• көпшілік алдында сөйлеуден қашу\r\n\r\nНауқас денесінің бір бөлігіне көп көңіл бөледі, әсіресе, бір ерекше бөліктерін ұзақ уақыт бойы қарастырып, назарына алады.\r\n\r\nАдамдар өзінің назарын бөледі:\r\n\r\n• бетіне  (мұрны, бетінің өңі, әжімдері, безеу немесе басқа дақтар)\r\n\r\n• шашына (пайда болуы, жұқаруы немесе таздануы)\r\n\r\n• теріге немесе көктамырының сыртқа білінуіне\r\n\r\n• емшегінің өлшеміне\r\n\r\n• бұлшық етінің өлшеміне және ширақтығына\r\n\r\n• жыныстық мүшелеріне.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nНауқастың сыртқы пішініне қатысты ұялу және ыңғайсыздық дисморфофобияны емдеуге кедергі келтіруі мүмкін. Бірақ, дисморфофобияның белгілері немесе симптомдары байқалса, дәрігерге, психотерапевтке немесе басқа медицина қызметкеріне хабарлаңыз.\r\n\r\nДисморфофобия  әдетте, өздігінше емделмейді, белгілі бір уақыт өтуінде ушығуы мүмкін, және мінез-құлықтың өзгерісіне, тіпті өзіне қол жұмсауға дейін апаруы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nДисморфофобияның себептері белгісіз. Көптеген психикалық аурулар секілді дисморфофобия келесі жайттардың салдары болуы мүмкін:\r\n\r\n•        Мидың бұзылыстары. Ми құрылымындағы немесе жүйке жүйесі биохимиясының ауытқулары дисморфофобияның пайда болуында маңызды роль атқаруы мүмкін.\r\n\r\n•        Тұқым қуалау. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, дисморфофобия тұқым қуалауы бойынша берілуі мүмкін.\r\n\r\n•        Қоршаған орта. Қоршаған орта, өмірлік оқиғалар және мәдениет дисморфофобияға ықпал етуі мүмкін, әсіресе, олар сыртқы пішінге байланысты теріс оқиғалар әкелетін болса. \r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:  http://www.mayoclinic.com/print/body-dysmorphic-disorder/DS00559/DSECTION=all&METHOD=print\r\n\r\n \r\n__Аудармашы:__ Екатерина Шумарева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',189,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(123,'','Диспепсия (ас қорытудың бұзылысы)','','','kz','s','',0,'',4019,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531893000,1563429000,1531894288,'Диспепсия немесе ас қорытудың бұзылысы – бұл іштің жоғарғы бөлігіндегі жеңіл жайсыздық, тамақ ішу кезінде немесе ішкеннен кейін пайда болады, келесі түрде сезілуі мүмкін:\r\n\r\nКіндік пен төссүйегінің арасындағы қызу, күйдіру немесе ауырсыну сезімі\r\nТамақ ішкен кезде немесе ішкеннен кейін бірден пайда болатын жағымсыз, іштің толып кету сезімі\r\n \r\nІштің кебуі және жүpек айнуы - жиі кездеспейтін симптомдары.\r\n\r\nДиспепсия – қыжылдың симптомына жатпайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nДиспепсия немесе ас қорытудың бұзылысы – бұл іштің жоғарғы бөлігіндегі жеңіл жайсыздық, тамақ ішу кезінде немесе ішкеннен кейін пайда болады, келесі түрде сезілуі мүмкін:\r\n\r\n* Кіндік пен төссүйегінің арасындағы қызу, күйдіру немесе ауырсыну сезімі\r\n* Тамақ ішкен кезде немесе ішкеннен кейін бірден пайда болатын жағымсыз, іштің толып кету сезімі\r\n \r\nІштің кебуі және жүрек айнуы - жиі кездеспейтін симптомдары.\r\n\r\nДиспепсия – қыжылдың симптомына жатпайды.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"79\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКөбінесе, егер қан кетуі, салмақ жоғалту немесе жұту секілді басқа симптомдармен бірге болмаса, диспепсия денсаулыққа қатысты күрделі мәселенің белгісі емес.\r\n\r\nКейбір сирек жағдайда жүрек ұстамасы кезіндегі жайсыздық диспепсия ретінде қате қабылдануы мүмкін.\r\n\r\nДиспепсияның туындау себептері:\r\n\r\n•      Алкогольді шамадан тыс тұтыну\r\n\r\n•      Татымдылығы көп, майлы немесе қуырылған тағам\r\n\r\n•      Тамақты шамадан көп ішу\r\n\r\n•      Тамақты тез ішу\r\n\r\n•      Күйзеліс немесе күйгелектену\r\n\r\n•      Талшығы мол тамақты тұтыну\r\n\r\n•      Темекі шегу\r\n\r\n•      Кофеинді шамадан тыс көп тұтыну\r\n\r\nДиспепсияның басқа себептері:\r\n\r\n•      Өт тастары\r\n\r\n•      Гастрит (асқазанның сілемей қабатының қабынуы және ісінуі)\r\n\r\n•      Ұйқыбезінің қабынуы (панкреатит)\r\n\r\n•      Ойықжаралар  (асқазанның немесе ішектің)\r\n\r\n•      Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау, мысалы, антибиотиктерді, аспиринді немесе ауырсынуды басатындар (НПВП – стероидты емес қабынуға қарсы препараттар).\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME} \r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nТамақтану тәртібін өзгерту симптомдарды жеңілдетеді, ол үшін орындау қажет:\r\n\r\n•      Тамақты асықпай ішу \r\n\r\n•      Тамақты мұқият және толығымен шайнау\r\n\r\n•      Тамақ ішкенде сөйлеспеуге тырысыңыз\r\n\r\n•      Тамақ ішкенен кейін бірден толқу немесе дене жаттығуларын орындаудан алшақ болыңыз.\r\n\r\n•      Жайбарақаттанып, демалыңыз, егер бұзылыс күйзелістен туындаса.\r\n\r\nАспиринді немесе басқа НПВП - стероидты емес қабынуға қарсы препараттарды қабылдаудан алшақ болыңыз. Егер оларды қабылдау қажет болса, тамақ ішкеннен кейін қабылдаңыз.\r\n\r\nАнтацидтерді қабылдау (асқазан сөліндегі тұз қышқылын бейтараптандыратын препарат) диспепсияны жеңілдетеді.\r\n\r\nРанитидин  (Зантак) және омепразол (Прилосек) секілді дәрілік препараттар да симптомдарды жеңілдетеді. Дәрігер осы дәрілерді үлкен мөлшерлемесімен немесе ұзақ уақыт бойы қабылдауды ұсынады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nИегіңізде, кеудеңізде, арқаңызда ауырсыну болса, тершеңдік, мазасыздану немесе шарасыздық сезімі болса, шұғыл дәрігерге көріну қажет. Бұл жүрек ұстамасының симптомдары болуы мүмкін.\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n•      Диспепсия симптомдарының өзгерісін байқасаңыз\r\n\r\n•      Симптомдар бірнеше күннен артық созылса\r\n\r\n•      Түсініксіз салмақ жоғалту пайда болса\r\n\r\n•      Кенеттен, күшті ауырсыну пайда болса\r\n\r\n•      Жұтуда мәселелер пайда болса\r\n\r\n•      Тері мен көздің ағы сарғайса (сары ауру)\r\n\r\n•      Құсықта немесе нәжісте қан пайда болса\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__\r\n\r\nДәрігер асқазан мен ас қорыту жолдарының аумағын тексереді. Симптомдар туралы сұрақтар қояды.\r\n\r\nДәрігер келесі тексерулерді тағайындайды:\r\n\r\n•      Іш қуысынынң УДТ (УЗИ)\r\n\r\n•      Қан талдауы\r\n\r\n•      Фиброгастродуоденоскопия.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nИндигестия; тамақ ішкеннен кейінгі іштің толып кету сезімі.','admin',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(124,'','Дивертикулит','','','kz','s','',0,'',4949,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531906980,1563442980,1531908071,'Дивертикулит – бұл тоқ ішектің сілемей қабатын зақымдайтын ауру.  Ауру ішектің қабырғасында шағын қалта тәрізді томпайған тұстар - дивертикулдардың қалыптасуымен сипатталады, олар ас қорыту жолдарының кез келген бөлімінде пайда болуы мүмкін, бірақ, тоқ ішектің соңғы бөлігінде (тік ішекте) жиі кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Дивертикулит дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Бұл аурудың пайда болуына кім және неліктен бейім?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігер дивертикулитті қалай анықтайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дивертикулит қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Дивертикулит дегеніміз не?__\r\n\r\nДивертикулит – бұл тоқ ішектің сілемей қабатын зақымдайтын ауру.  Ауру ішектің қабырғасында шағын қалта тәрізді томпайған тұстар - дивертикулдардың қалыптасуымен сипатталады, олар ас қорыту жолдарының кез келген бөлімінде пайда болуы мүмкін, бірақ, тоқ ішектің соңғы бөлігінде (тік ішекте) жиі кездеседі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"80\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nДивертикулиттің аса кең таралған түрлері\r\n\r\n* __Дивертикулез.__ Дивертикулезі бар адамдардың тоқ ішегінде қалта тәрізді томпайған тұстар қалыптасады. Негізінен, ауру симптомсыз өтеді және науқастардың көпшілігі өздерінің ауырғандығын білмеуі мүмкін.\r\n* __Дивертикулит.__ Ауру қалталардың жұқпалануы және қабынуы кезінде дамиды. Дивертикулиттің симптомдарына іштегі жіті ауырсыну, қызба, жүрек айнуы, іш қатуы немесе іш өтуі жатады. Сирек болатын симптомдарына құсу және жиілеген, ауырсынған несеп жүруі жатады. Ауырсыну көбінесе, іштің төменгі сол жақ бөлігінде шоғырланады. Дивертикулиттің асқынуына ішектің түйнелісі және прерфорациясы жатады. \r\n* __Дивертикулярлық қан кетуі.__ Дивертикулярлық қан кетуі дивертикулярлық қалташаның қасындағы қантамырының зақымдануында пайда болады. Нәжіс жүргенде қан болуы мүмкін. Егер өзіңізде ректальдық (тік ішектік) қан кетуіне күмәніңіз болса, шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Бұл аурудың пайда болуына кім және неліктен бейім?__\r\n\r\nДивертикулит әйелдерде де, ерлерде де кездеседі, көбінесе 40 жастан асқанда. Ауру тағам талшықтарын жеткіліксіз тұтынғанда туындайды. Талшықты аз тұтынғанда іш қатуы орын алады. Іш қатуы ішектің қабырғасында қысымның артуына ықпал етеді. Бұл қысым дивертикулярлық қалташаның қалыптасуына апаруы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігер дивертикулитті қалай анықтайды?__\r\n\r\nДәрігер ауруды анықтау үшін іш аумағын ауырсыну болуына зерттейді, ішектің жұмысы, емдәм және қабылдайтын дәрілік препараттар туралы сұрастырады.  Дивертикулитті анықтау үшін дәрігер кейбір тексеріс түрлерін тағайындауы мүмкін.\r\n\r\n* __Барий қолданылуымен клизма. __Бұл зерттеу үшін рентгенконтрастылық сұйықтықпен (сұйықтық тік ішекке енгізіледі) клизма жасалады.\r\n* __Сигмоидоскопия.__ Бұл тексеруді өткізу үшін науқастың тік ішегіне жіңішке, икемді, қуыс, ұшында жарық көзі бар түтік енгізіледі. Түтік аса кішкентай бейнекамерамен қосылған, ол арқылы дәрігер тік ішекті және тоқ ішектің соңғы бөлімдері көрінеді.\r\n* __Колоноскопия. __Зерттеудің алдында науқасқа дәрілік препарат беріледі, ол науқастың босаңсып, жеңіл ұйқыға кетуіне мүмкіндік береді. Одан кейін тік ішекке жіңішке икемді, бейнекамераға қосылған түтік енгізіледі. Бұл дәрігерге тоқ ішектің өне бойын зерттеуге мүмкіндік береді. Колоноскопия  жағымсыз, бірақ, ауырсынбайтын ем-шара.\r\n* __Компьютерлік томография.__ Бұл тексеру рентгендік көрнекі етудің түрлерінің бірі, ол дәрігерге ас қорыту жолдарының томпайған (қалташалар), жұқпаланған немесе қабынған тұстарын көруге мүмкіндік береді.\r\n\r\n Кейде дивертикулит басқа ауруды тексеру кезінде немесе колоректалдық қатерлі ісікке және ас қорыту жолдарының басқа мәселелерін анықтауға скрининг кезінде кездейсоқ табылады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дивертикулит қалай емделеді?__\r\n\r\nДивертикулит кезінде жұқпалану және қабыну қалталарының алдын алу үшін дәрігер науқасқа тағамға талшығы бар өнімдерді көбірек тұтынуды, сұйықтықты көп ішуді, және ұдайы спортпен шұғылдануды ұсынады.\r\n\r\nАурудың жеңіл өтуінде дәрігер антибиотиктерді тағайындайды. Сондай-ақ, болашақтағы мәселелердің алдын алу үшін дәрігер науқасқа тағамға талшығы бар өнімдерді көбірек тұтынуды, сұйықтықты көп ішуді, және ұдайы спортпен шұғылдануды ұсынады.\r\n\r\nДивертикулиттің ауыр өтуінде немесе дивертикулярлық қан кетуі орын алғанда тоқ ішектің зақымданған бөлігін және қалташаларын алып тастау үшін оперативтік араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__\r\n\r\nДивертикулиттің алдын алу үшін талшығы мол емдәм ұстану қажет. Рационға жеміс-жидекті, тұтас дәнді өнімдерді енгізіп, талшықтың көлемін арттыруға болады. Сонымен қатар, міндетті түрде сұйықтықты көп ішу және ұдайы спортпен шұғылдану қажет.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* Дивертикулиттің ушығуының алдын алу үшін өмір салтын қалай өзгерту қажет?\r\n* Дивертикулит тоқ ішектің қатерлі ісігінің немесе басқа аурудың симптомы ма?\r\n* Дивертикулиттің болуы колоректалдық қатерлі ісіктің даму қаупін арттырады ма?\r\n* Дивертикулитті емдеу үшін дәрілер бар ма?\r\n* Дивертикулитті оперативтік емдеу қажет пе? Басқа нұсқалары бар ма?','student_k',38,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(125,'','Эктодермалдық сегізkөз-құйымшақтық синус','','','kz','s','',0,'',4435,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531908480,1563444480,1531908779,'Эктодермалдық сегізkөз-құйымшақтық синус (құйымшақтық эпителийлік жол, пилонидалдық синус) – бұл сегізkөз аумағындағы майлы талшықта  тері астындағы тар түтік түрінде көрінетін және бөксе арасындағы ортаңғы сызық бойынша бір немесе бірнеше саңылаумен ашылатын ауру.\r\n\r\nСинустың ұзындығы: 2 - 10 см болуы мүмкін, тері астындағы талшықта аяқталады және құйымшақпен тікелей байланысты емес. Құйымшақтық эпителийлік жолдың ішкі бетінде түктер, тер және май бездері болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__ Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус (құйымшақтық эпителийлік жол, пилонидалдық синус) – бұл сегізкөз аумағындағы майлы талшықта  тері астындағы тар түтік түрінде көрінетін және бөксе арасындағы ортаңғы сызық бойынша бір немесе бірнеше саңылаумен ашылатын ауру.\r\n\r\nСинустың ұзындығы: 2 - 10 см болуы мүмкін, тері астындағы талшықта аяқталады және құйымшақпен тікелей байланысты емес. Құйымшақтық эпителийлік жолдың ішкі бетінде түктер, тер және май бездері болады.      \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"81\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус келесі түрде болуы мүмкін:\r\n\r\n·         пилонидалдық абсцесс (сегізкөз-құйымшақтық аумақта іріңдеу)\r\n\r\n·         пилонидалдық киста (сегізкөз-құйымшақтық аумақтағы терінің дамуының аномалиясы)\r\n\r\n·         пилонидалдық синустық түйін (сегізкөз-құйымшақтық аумақтағы кистоздық қуыстың түзілуі)\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__ Себептері__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синустың пайда болу себептері толық анықталмаған. Бірқатар зерттеушілер бұл ауруды туа біткен санайды, эмбрионның өсуі барысында құйымшақтың дамуының толық емес цикліне байланысты. Басқа ғалымдар бұл жағдай бөксе арасындағы қыртыста тері  астына өсе бастайтын түктерге байланысты туындайды деп санайды.\r\n\r\nБұл ауру жиі байқалады:\r\n\r\n·         ерлерде\r\n\r\n·         артық салмағы бар адамдарда\r\n\r\n·         аталған аумақтағы жарақаттан немесе тітіркеністен\r\n\r\n·         теріде шамадан артық түктену болатын адамдарда\r\n\r\n·         көп отыратын адамдарда\r\n\r\n·         қысатын киім киетін адамдарда.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n __Симптомдары__\r\n\r\n·         құйымшақ аумағында ірің ағуы\r\n\r\n·         науқас отыратын аумағының ісінуі\r\n\r\n·         құйымшақтың қасындағы аумақта ісіну, қышу, жергілікті температураның артуы\r\n\r\n·         дене температурасының артуы, әлсіздік, жалпы нашар сезіну\r\n\r\n·         бір немесе бірнеше саңылаудың болуы, олардан түктер шығып тұрады, басқанда сұйықтық шығады.\r\n\r\nАуру симптомсыз өтуі мүмкін, бұл жағдайда бөксе арасындағы қыртыста шағын шұңқыр ғана байқалады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАуру дәрігердің қарауы қарауы кезінде анықталады. Дәрігер келесі сұрақтарды қояды:\r\n\r\n·         бөксе аумағында теріде көрінетін өзгерістер бар ма?            \r\n\r\n·         Бөксе аумағында іріңдеу байқалады ма?\r\n\r\n·         Басқа шағымдарыңыз бар ма?\r\n\r\nКейде зақымданған аумақтың компьютерлік томографиясы өткізіледі.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус қауіпті симптомдарды туындатпаса, емдеуді қажет етпейді.\r\n\r\nПилонидалдық абсцессті ашып, шайып, антибактериалдық құралдармен өңдеу қажет.  Антибиотиктер ауру айқын болса қолданылады, егер инфекция терінің басқа аумағына таралатын болса.\r\n\r\nҚұйымшақтық эпителийлік жолды жою бойынша басқа хирургиялық операцияларға жатады:\r\n\r\n·         теріні алмастыру\r\n\r\n·         Қайта пайда болған абсцессті жою бойынша хирургиялық операция.\r\n\r\n инфекцияның алдын алу үшін зақымданған аумақты таза ұстап, ұдайы түктерді алып тастап отырса, жағдай жақсарады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАурудың түрі мен емдеудің барысына байланысты эктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синус әдетте, 4-10 апта ішінде өтеді.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nБөксе арасындағы аумақта  келесілерді байқасаңыз дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n·         ауырсыну\r\n\r\n·         ісіну\r\n\r\n·         қызару\r\n\r\n·         іріңдеу\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЭктодермалдық сегізкөз-құйымшақтық синустың алдын алудың жалғыз тәсілі  - оны жою бойынша уақытылы жоспарлы хирургиялық операция.\r\n\r\nОперациядан кейін асқынулардың алдын алу үшін ұсынылады:\r\n\r\n·         операциядан кейін үш апта бойы отыруға, ауыр көтеруге болмайды\r\n\r\n·         тігісті алып тастағаннан кейін күнделікті гигиеналық душ қабылдау қажет (аталған аумақты шаю қажет)\r\n\r\n·         операциядан кейін 6 ай бойы айына 2 рет операция аумағында эпиляция өткізу қажет\r\n\r\nқатты ортаңғы тігісі бар тар киім кимеу (операциядан кейінгі тыртықтың жарақатының алдын алу үшін).','admin',29,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(126,'','Эндометриоз','','','kz','s','',0,'',6135,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531975800,1563511800,1531976178,'\"Эндометриоз\"  терминімен жатырдың сілемей қабатының ауруы аталады. Жатырдың сілемей қабаты эндометрий немесе эндометроидтық тін аталады. Қалыпты жағдайда етеккір кезінде эндометрийдің ажырауы өтеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Эндометриоз дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Эндометриоздың симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігер эндметриозды қалай анықтайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Эндометриоз қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу курсының ұзақтығы қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Оперативтік емдеу туралы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Етеккір тоқтау шағында қандай өзгерістер болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Эндометриоз қауіпті ме?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Жүктілік жөнінде__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Эндометриоз дегеніміз не?__\r\n\r\n\"Эндометриоз\"  терминімен жатырдың сілемей қабатының ауруы аталады. Жатырдың сілемей қабаты эндометрий немесе эндометроидтық тін аталады. Қалыпты жағдайда етеккір кезінде эндометрийдің ажырауы өтеді.\r\n\r\nЭндометрий - жатыр қуысының  жабындысы. Алайда, эндометриоз кезінде жатырдың сілемей қабатының тіні жатыр түтіктері арқылы аналық безге, жамбас қуысына, қуыққа немесе басқа аумаққа түсуі мүмкін. Етеккір кезінде бұл тін жатырдың сілемей қабаты секілді қанайды. Бұл үрдіс әдетте, ауырсынады және жамбас қуысында тыртық тінінің түзілуіне апарады.\r\n\r\nЖатыр әйелдің репродуктивтік жүйесінің бөлігі. Ол – ұрықтың дамуы өтетін, алмұрт пішінді қуыс ағза. Жатыр жамбас қуысында,  несеп қап пен тік ішектің арасында орналасқан.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"82\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЖатырдың төменгі тарылған тұсында мойны орналасқан. Жатырдың мойыннан жоғары орналасқан кең бөлігі жатырдың денесі аталады. Күмбез тәрізді жоғарғы бөлігі жатырдың түбі аталады. Жатыр түтіктері - жатырдың екі жағында орналасқан өсінділері. Олар аналық бездермен аяқталады.\r\n\r\nЖатырдың қабырғаласы екі қабаттан тұрады. Ішкі қабаты эндометрий аталады. Жатырдың сыртқы қабаты бұлшық еттен тұрады және миометрий аталады.\r\n\r\nБала өрбіту жасындағы әйелдерде әр ай сайын эндометрийдің қалыңдауы өтеді, бұл жатырдың жүктілікке дайындығымен байланысты. Егер жүктілік орнамаса, эндометрийдің қалың сыртқы қабаты ажырайды және қынап арқылы қан ұйындысымен бірге сыртқа шығады. Бұл етеккір аталады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Эндометриоздың симптомдары қандай?__\r\n\r\nЭндометриозды анықтау өте қиын. Егер жыныстық қатынас кезінде немесе етеккірдің бірінші күндерінде күшті ауырсыну болса, белде немесе тік ішек аумағында ауырсыну болса, бұл эндометриоздың салдарынан болуы мүмкін. Бұл симптомдардың болуының өзінде дәрігер науқаста эндометриоз болуына сенімді болмайды. Мұндай ауырсынулардың себебі көптеген ауруларға тән болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігер эндметриозды қалай анықтайды?__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді өткізеді, аурудың симптомдары туралы сұрайды. Дәрігер симптомдардың себебі – эндометриоз екендігі туралы күмәнданғанымен, оған анық көз жеткізу үшін лапароскопия жасау қажет. Бұл дәрігерге жатырдың қуысын зерттеуге мүмкіндік береді. Ем-шараны орындау үшін теріде кішкене тілік жасалып, ол арқылы іш қуысына жіңішке түтік енгізіледі. Дәрігер шағын камераны пайдаланып, эндометриоз ошақтары болуын қарай алады. Бұл ем-шара кезінде жалпы наркоз беріледі, науқас ауырсынуды сезбейді.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Эндометриоз қалай емделеді?__\r\n\r\nБірқатар дәрілер ауырсынуды басады. Ацетаминофен немесе ибупрофен секілді препараттарды қабылдауыңызға болады.\r\n\r\nКейде гормондар деңгейін реттеу үшін ұрықтануға қарсы таблеткалар тағайындалады. Көмектесетін тағы бір препарат – әсері ұзартылған прогестерон (ол ұрықтануға қарсы препарат ретінде де қолданылады).\r\n\r\nЭндометриозды емдеудің тағы бір дәрілік препараты – даназол және гонадотропин – релизинг – гормонның аналогі (ГнРГ). Олардың әсер ету механизмі етеккірді тежеуінде. Оларды қолданғанда әйелдер етеккір кезіндегі симптомдарға ұқсас жанама әсерін сезінеді, мысалы, ысыну және іншек ішінің құрғақтығы. Даназол  беттегі бөріткенге және түктенуге апаруы мүмкін. Кейде ГнРГ аналогінің жанама әсері  эстрогені бар препараттарды қатар қолданғанда өтеді.\r\n\r\nАроматазаны тежеушілер, мысалы, экземестан және летрозол, бұл емдеу осыған дейін тәжірибелік саналып келді, бірақ, шағын зерттеулерде жақсы нәтиже берген. Ароматазаны тежеушілерді қабылдағанда, жоғарыда келтірілген препараттардыің бірі қосымша тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу курсының ұзақтығы қандай?__\r\n\r\nҰрықтануға  қарсы таблеткаларды,  даназолды және ГнРГ аналогін қолданып емдеу курсының ұзақтығы 6-9 ай аралығында болады. Бұл кезде ауырсыну азайып, жағдай жақсарады. Бірақ, дәрілік препараттарды қабылдауды тоқтатқанда ауырсыну қайтадан пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Оперативтік емдеу туралы?__\r\n\r\nЭндометриозды емдеу үшін хирургиялық емдеу де қолданылады. Операция кезінде (немесе диагностикалық лапароскопия кезінде) дәрігер жатырдан тыс шоғырланған эндометрий тіндерін алып тастайды. Ауыр эндометриоз кезінде дәрігер гистерэктомияны ұсынады, бұл операция кезінде жатыр, кейде аналық бездер де толығымен алынады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Етеккір тоқтау шағында қандай өзгерістер болады?__\r\n\r\nКөптеген әйелдерде эндометриоз етеккір тоқтау шағында жойылады. Оған дейін эндометриоздың симптомдарымен күресуге дәрілік препараттар және хирургиялық емдеу көмектесе алады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Эндометриоз қауіпті ме?__\r\n\r\nКейбір зерттеулер эндометриозды аналық бездің қатерлі ісігінің қауіп факторы екендігін көрсеткен. Бұл ауру кезінде бала көтеруде де мәселелер болады.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME} \r\n__Жүктілік жөнінде__\r\n\r\nЭндометриозы бар әйелдерде ұрықтануда мәселелер болады. Кейбіреулер үшін ұзақ уақыт бойы ұрықтануда мәселелер болады. Кейбіріне бедеулікті емдеудің хирургиялық және / немесе басқа емдеулері қажет болады.  Егер науқаста эндометриоз болса, және жүктілікті жоспарлайтын болса, дәрігер оны көпке кейін қалдырмауды айтады, себебі, жас артқан сайын эндометриоз да ушығып, жүктілік мүмкіндігі азаяды.\r\n\r\nӘдетте, эндометриоз симптомдары жүктілікте жойылады.  \r\n\r\nЭндометриозды емдеу курсын өтіп жүргенде жүктілікке рұқсат етілмейді. Бұл курстан кейін жүкті болғыңыз келсе, бұл препараттар жүктілік мүмкіндігін арттырмайды. Егер емдеу курсынан кейін жүктілікті жоспарламайтын болсаңыз, ұрықтануға қарсы препараттарды қабылдауды жалғастыруыңыз қажет.','admin',166,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(127,'','Эндометрит','','','kz','s','',0,'',4698,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531976160,1563512160,1531977374,'Эндометрит – жатырдың сілемей қабатының қабынуы. Бұл аурудың эндометриоздан айырмашылығы бар.\r\n\r\nЭндометриттің себептері - инфекциялар, мысалы, хламидиоз, гонорея, туберкулез, немесе қалыпты жағдайда іншекте кездесетін бактериялардың бірнеше түрінің бірігуінде туындауы мүмкін. Көпшілік жағдайда эндометрит өздігінше болатын түсікте, ұзақ босануда немесе кесарь тілігінен кейін пайда болады.\r\n\r\nЭндометриттің даму қаупі жатыр қуысын зерттеу бойынша диагностикалық шараларды өткізуден кейін артады. Мысалы, дилатация және кюретаж (жатыр мойнын кеңейту және жатырдың сілемей қабатын тазарту), гистероскопия және жатыр ішілік құралдарды орнату (ВМУ).\r\n\r\nЭндометрит  басқа гинекологиялық инфекциялармен қатар пайда болуы мүмкін, мысалы, жіті сальпингит, жіті цервицит және жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ИППП).','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭндометрит – жатырдың сілемей қабатының қабынуы. Бұл аурудың эндометриоздан айырмашылығы бар.\r\n\r\n{img fileId=\"83\" thumb=\"box\"}{img type=\"fileId\" fileId=\"83\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Эндометрит – жатырдың сілемей қабатының инфекциялық қабынуы.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭндометриттің себептері - инфекциялар, мысалы, хламидиоз, гонорея, туберкулез, немесе қалыпты жағдайда іншекте кездесетін бактериялардың бірнеше түрінің бірігуінде туындауы мүмкін. Көпшілік жағдайда эндометрит өздігінше болатын түсікте, ұзақ босануда немесе кесарь тілігінен кейін пайда болады.\r\n\r\nЭндометриттің даму қаупі жатыр қуысын зерттеу бойынша диагностикалық шараларды өткізуден кейін артады. Мысалы, дилатация және кюретаж (жатыр мойнын кеңейту және жатырдың сілемей қабатын тазарту), гистероскопия және жатыр ішілік құралдарды орнату (ВМУ).\r\n\r\nЭндометрит  басқа гинекологиялық инфекциялармен қатар пайда болуы мүмкін, мысалы, жіті сальпингит, жіті цервицит және жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ИППП).\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n•        Іштің төменгі бөліміндегі кебу немесе ісіну\r\n\r\n•        Іншектен етеккірге байланысты емес қан кетуі\r\n\r\n•        Іншектен дертті бөліністер шығуы\r\n\r\n•        Іш босатуда жағымсыз сезіну (іш қатуы)\r\n\r\n•        қызба (38-400 С)\r\n\r\n•        жалпы әлсіздік, үрейлену сезімі\r\n\r\n•        Іштің төменгі бөліміндегі ауырсыну (жатыр аумағындағы ауырсыну)\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер, медициналық және гинекологиялық тексеруді өткізеді. Іштің төменгі бөлігі саусақпен басқанда сезімтал болуы мүмкін. Ішектің жиырылуы бәсеңдеуі мүмкін. Жатырды гинекологиялық  тексеру кезінде жатыр мойны ұстағанда ауырсынуы мүмкін. Жатыр мойнынан бөлініс байқалуы мүмкін.\r\n\r\nДиагностика әдістер:\r\n\r\n•        хламидиоз, гонорея және басқа инфекцияларды анықтау үшін жатыр мойнынан материалды бактериологиялық зерттеу  \r\n\r\n•        Эндометриалдық биопсия\r\n\r\n•        СОЭ (эритроциттерді шөгу жылдамдығы)\r\n\r\n•        Лапароскопия\r\n\r\n•        Лейкоциттер саны\r\n\r\n•        Іншектен жұғынды (қандай да бір өзгерістерді анықтау үшін микроскопиялық зерттеу)\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЭндометриттің асқынуының алдын алу үшін антибактериалдық емдеу тағайындалады. Егер антибактериалдық емдеу жергілікті өткізілсе (гинекологиялық шаралар барысында), емдеудің толық курсын өтіп, қабынудың өткендігіне көз жеткізу қажет.\r\n\r\nБосанудан кейін пайда болған эндометриттің ауыр өтуінде науқас ауруханаға жатқызылуы қажет.\r\n\r\nҚосымша емдеу:\r\n\r\n•        Көктамыр арқылы сұйықтықтар құйылуы\r\n\r\n•        Демалу.\r\n\r\nЕгер ауру жыныстық жолмен берілетін инфекциядан туындаса, науқастың жыныстық қатынастағы серіктестерін қоса тексеру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАнтибактериалдық препараттармен дұрыс және уақытылы емдегенде эндометритті емдеп, жазуға болады. Емделмеген жағдайда эндометрит аурудың ауыр өтуіне және гинекологиялық асқынуға, репродуктивтік қызметтің бұзылысына апарып, денсаулықтың жалпы жағдайына теріс әсер етеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n•        Бедеулік\r\n\r\n•        Пельвиоперитонит (жамбас қуысы аумағындағы инфекция)\r\n\r\n•        Жатыр аумағындағы және жамбас қуысындағы абсцестің түзілуі\r\n\r\n•        Сепсис\r\n\r\n•        Сепсистік шок\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЭндометриттің белгілері болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nЕгер сізде эндометриттің ауыр симптомдары болса және жақында босанған болсаңыз, жатырда хирургиялық операция жасалған болса, түсік немесе жасанды түсік болса, жатыр ішілік құрал орнатылса, шұғыл медициналық жәрдемге жүгініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық  жолмен берілетін инфекциядан туындайтын эндометриттің алдын алу шаралары:\r\n\r\n•        Уақытылы  диагностика және өзіңізді, жыныстық қатынастағы серіктесіңізді дұрыс және толыққанды емдеу.\r\n\r\n•        Презерватив қолданумен қауіпсіз жыныстық қатынас.\r\n\r\nЭндометриттің даму қаупі гинекологиялық ем-шараларды орындауда, мысалы, босануда, жасанды түсікті, жатыр ішілік құралды орнатуда зарарсыздықты қадағалауда азаяды.\r\n\r\nЭндометриттің және басқа инфекциялардың алдын алу үшін кесарь тілігі операциясының және басқа оперативтік араласудың алдында антибактериалдық препараттар тағайындалады. ','student_k',141,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(128,'','Энтеробиоз (ішекқұртымен жұқпалану)','','','kz','s','',0,'',2790,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531977720,1563513720,1531978313,'Энтеробиоз –  ішекқұрттардан  туындаған адамның паразиттік ауруы.\r\n\r\nАдам ішекқұртты  олардың жетілген жұмыртқасы тағаммен аузына немесе шаңмен ішіне түскенде жұқтырады. Энтеробиозға ұшыраған адам саусағы ластанғанда өзіне-өзі жұқтырады (науқастар айналшықтың маңындағы теріні қасиды, себебі күшті қышу мазайлайды).\r\n\r\nНауқастың терісінде ішекқұрттық аналығы салған жұмыртқалар 4-6 сағаттан кейін жетіледі де адам жұқпалы болады. жұмыртқалар төсекке және науқастың іш киіміне, үйдегі және жұмыс орнындағы заттарға түседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__                                 \r\n\r\nЭнтеробиоз –  ішекқұрттардан  туындаған адамның паразиттік ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"84\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nІшекқұрттар  - көбінесе, балаларда болатын ішек паразиттері.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАуруға көбінесе, балалар ұшырайды. Тек ауру адамнан жұқтыруға болады.\r\n\r\nАдам ішекқұртты  олардың жетілген жұмыртқасы тағаммен аузына немесе шаңмен ішіне түскенде жұқтырады. Энтеробиозға ұшыраған адам саусағы ластанғанда өзіне-өзі жұқтырады (науқастар айналшықтың маңындағы теріні қасиды, себебі күшті қышу мазайлайды).\r\n\r\nНауқастың терісінде ішекқұрттық аналығы салған жұмыртқалар 4-6 сағаттан кейін жетіледі де адам жұқпалы болады. жұмыртқалар төсекке және науқастың іш киіміне, үйдегі және жұмыс орнындағы заттарға түседі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"86\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЭнтеробиоздың  негізгі симптомдары:\r\n\r\n·         айналшық маңындағы қышу;\r\n\r\n·         Мазасыз ұйқы;\r\n\r\n·         шаршау;\r\n\r\n·         тәбет пен салмақ жоғалту;\r\n\r\n·         түнде несеп ұстамау.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЭнтеробиозды анықтау үшін ішекқұрт жұмыртқаларын табу қажет, оның көрінісі – ішек бұзылысы және айналшық маңындағы қышу.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"85\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nішекқұрт жұмыртқаларын микроскоппен көруге болады.\r\n\r\nЭнтеробиозды анықтау үшін Грэхем әдісін қолданып, зерттеу қажет, ол үшін жабысқақ лента қолданылады. ішекқұрт жұмыртқаларын тырнақ астынан алған жұғындыдан да табуға болады. ішекқұрттардың  қозғалатын ересек аналығын науқастың нәжісінің бетінен көруге болады.  \r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЭнтеробиоз әдетте паразиттерге қарсы дәрілерді қолданумен толық жазылады. Мұндай препараттар дәріханада еркін сатылады.\r\n\r\nӘдетте, дәрімен емдеу курсы 2 аптадан кейін қайталанады, қайта жұқтырудың алдын алу үшін.\r\n\r\nНауқастар препаратты қабылдау кезінде гигиена тәртібін қатаң қадағалауы тиіс.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nэнтеробиоз табысты емделеді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДереу дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n·         егер өзіңізде немесе балаңызда аурудың жоғарыда аталған симптомдары байқалса.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлдын алу шаралары - гигиена тәртібін қатаң қадағалау, науқастармен қатар олармен қарым-қатынастағы адамдарға да. ','admin',150,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(129,'','Энтропион (қабақтың өзгеруі)','','','kz','s','',0,'',4152,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531978440,1563514440,1531978880,'Энтропион немесе қабақтың өзгеруі – қабақтың бөлігінің немесе барлық шетінің ішіне қайырылуы, осыдан мөлдірқабыққа кірпіктер тиіп тұрады. Мөлдірқабық  – бұл көз ұясының алдыңғы дөңестеу мөлдір бөлігі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭнтропион немесе қабақтың өзгеруі – қабақтың бөлігінің немесе барлық шетінің ішіне қайырылуы, осыдан мөлдірқабыққа кірпіктер тиіп тұрады. Мөлдірқабық  – бұл көз ұясының алдыңғы дөңестеу мөлдір бөлігі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"87\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол қуыс және сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__         \r\n                                                  \r\nЭнтропион туа біткен болуы мүмкін, көз ұясының құрылысы мен бұлшық етінің орналасуының бұзылуында.\r\n\r\nЖоғарғы қабақтың қайырылуы тек туа біткен болады және тұқым қуалайтын ауруларда байқалады, мысалы, микрофтальм, көз ұясының өлшемі қалыпты жағдайдан кіші болғанда.  \r\n\r\nҚабақтың төменгі жағының қайырылуы ересектерде көздің дөңгелек бұлшық етінің жұмысында бұзылыс болуынан – еріксіз жиырылуынан немесе салдануынан (жиырыла алмауынан), сондай-ақ, жарақаттың, күйіктің немесе қабынудың салдарынан  конъюктиваның тыртықтануынан пайда болады.\r\n\r\nЭнтропионның пайда болуының қауіп факторалы:\r\n\r\n* Егде жас (жасқа байланысты көздің төменгі бөлігін қоршайтын бұлшық еттердің әлсіздігі салдарынан дамиды)\r\n* Көздің жарақаты\r\n* Көздің жұқпалы аурулары\r\n* Көздің химиялық күйігі\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Жас ағуы\r\n* Қызару\r\n* Көздегі жайсыздық және ауырсыну\r\n* Көзге құм түскендей сезім\r\n* Қышу және күйдіру сезімі\r\n* Көздің тітіркенуі\r\n* Мөлдірқабық зақымданғанда көрудің нашарлауы\r\n \r\nБалаларда қабақтың қайырылуы симптомсыз өтеді және көзге мәселе туындатпайды, себебі, кірпіктер өте жұмсақ және көзге зақым келтірмейді.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер қабақтың қайырылуын науқастың қабағын қарап, анықтай алады. энтропионды анықтау үшін ешқандай қосымша талдау қажет емес.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҚұрамында жасанды көз жасы бар тамшылар қолданылады – олар құрғақтықты жоюға және тітіркену сезімін азайтуға көмектеседі. Көздің қабынуы болуында дәрігердің тағайындауымен бактерияға қарсы тамшылар қолданылады.\r\n\r\nҚабақтың орналасуын түзейтін хирургиялық операциялар тиімді болады. Олар көздің дөңгелек бұлшық етінің әлсіздігінде, салдануында, түйілуінде және коньюктиваның тыртықтануында қолданылады. Операция көздің дөңгелек бұлшық етінің және тері бөлікшесінің кесілуімен орындалады, осылайша, қабақ қайырылмайтын етіліп, дұрыс орналастырылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nӘдетте, энтропионды уақытылы анықтауда және емдеуде асқынусыз, тез емделеді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nКөздің құрғақтануы және тітіркенуі келесі қауіптің пайда болуын арттырады:\r\n\r\n* Көздің мөлдірқабығының зақымдануы – көрудің нашарлауы немесе көруді жоғалту\r\n* Көздің мөлдірқабығында ойықжараның пайда болуы\r\n* Көздің инфекциясы\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көріну қажет, егер:\r\n\r\n* Қабақтарыңыз ішіне қайырылғанда\r\n* Көзде ылғи бөгде зат тұрғандай сезінуде\r\n* Көзде ауырсыну болады\r\n* Күрт көру нашарласа\r\n* Көз кенеттен қызарғанда\r\n* Көз жарыққа тым сезімтал болғанда\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда қабақтың қайырылуының алдын алуға болады. Алайда, емдеу асқынудың қаупін азайтады.','admin',48,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(130,'','Эпидемиялық паротит','','','kz','s','',0,'',4674,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531979040,1563515040,1531979434,'Эпидемиялық паротит (борықтану деп те аталады)  - вирустық ауру, құлақ маңайындағы сілемей безінің қабынуын және ұлғаюын туындатады. Құлақ  маңайындағы сілемей безі құлақ пен иектің арасында орналасады. Бұл бездер тамақты шайнауға және жұтуға көмектесетін сілемейді өндіреді. Аурудың ауыр өтуінде дертті үрдіске басқа ағзалар да қамтылады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Эпидемиялық паротит дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Аурудың симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Эпидемиялық паротиттің себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Паротит қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Эпидемиялық паротит дегеніміз не?__\r\n\r\nЭпидемиялық паротит (борықтану деп те аталады)  - вирустық ауру, құлақ маңайындағы сілемей безінің қабынуын және ұлғаюын туындатады. Құлақ  маңайындағы сілемей безі құлақ пен иектің арасында орналасады. Бұл бездер тамақты шайнауға және жұтуға көмектесетін сілемейді өндіреді. Аурудың ауыр өтуінде дертті үрдіске басқа ағзалар да қамтылады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"88\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nБорықтануға көбінесе, 2-12 жас аралығындағы,  эпидемиялық паротитке қарсы егілмеген балалар ұшырайды. Бірақ, ауру кез келген жаста пайда болатындығын есте ұстау қажет.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Аурудың симптомдары қандай?__\r\n\r\nПаротиттің айқын белгісі – сілемей бездің ісінуінен болатын беттің ісінуі. Бұл ісіну ауырсынады және кейде аурудың жалғыз белгісі болады. Ісіну әдетте, аурудың екінші күні пайда болып, 5-7 күн ішінде сақталады. Аурудың басқа да симптомдары:\r\n\r\n* Беттегі ауырсыну\r\n* қызба, алғашқы бірнеше күнде 39-40°С жетеді және 2-3 күн созылады\r\n* қалтырау\r\n* тәбеттің болмауы\r\n* бас ауыруы\r\n* тамақтың ауыруы\r\n* самай тұсының немесе иектің ісінуі\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет?__\r\n\r\nЭпидемиялық паротитті емдейтін дәрілер жоқ. Ол өздігінше 2 аптада өтеді. Вирустық инфекция болғандықтан, антибиотиктер тағайындалмайды.\r\n\r\nСирек жағдайларда борықтану дененің басқа бөліктеріне тарауы және басқа күрделі ауруларға апаруы мүмкін. Бұл кезде аталық немесе аналық бездің, ұйқыбезінің және мидың ісінуі пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, естімеуге және менингитке (жұлын мен мидың қабығының қабынуы) апаруы мүмкін. Жүкті әйелдерде кейде түсікке апаруы мүмкін. Келесі симптомдар болса, дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* күшті бас ауыруы\r\n* желке бұлшық етінің сіресуі\r\n* көздің қызаруы\r\n* ұйқы басуы\r\n* іштің ауырсынуы\r\n* құсу\r\n* аталық бездегі ауырсыну және ісіну\r\n \r\nБорықтану бар екендігіне күмән болса, жүкті әйелдер қандай да бір симптомдар болмаса да дәрігерге көрінуі қажет.\r\n\r\nҚұрысу пайда болса, дереу жедел жәрдемді шақыру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Эпидемиялық паротиттің себептері қандай?__\r\n\r\nБорықтану жұқпаланған сілемеймен таралатын вирустан туындайды. Бұл вирус суық тию секілді таралатындығын білдіреді. Мысалы, жұқпаланған адам қасыңызда болса, немесе ол ұстаған затты ұстасаңыз, және борықтануға қарсы егілмеген болсаңыз, ауруды жұқтыруыңыз мүмкін. Әдетте, аурудың симптомдары вируспен қатынастан кейін 12-24 күн өткенде байқалуы мүмкін. Бұл - инкубациялық кезеңі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Паротит қалай емделеді?__\r\n\r\nЕгер өзіңіз немесе балаңыз борықтануға шалдықса, инфекцияның өздігінше өтуін тек бақылау ғана мүмкін. Жайсыздықты жеңу үшін кейбір шараларды орындауға болады:\r\n\r\n* Ісінген жақтарға салқын немесе жылуды басу.\r\n* Ауырсынуды және ісінуді басу үшін ацетаминофен немесе ибупрофен қабылдау. 18 жасқа дейінгі балаларға аспирин беруге болмиайды, ол Рейе синдромының дамуына апаруы мүмкін. Синдром Рейе – күрделі ауру, өлім-жітімге апаруы мүмкін.\r\n* Организмнің сусыздануын болдырмас үшін сұйықтықты көп ішу қажет.\r\n* Мұқият шайнауды қажет етпейтін, жұмсақ асты жеңіз.\r\n* Сілемейдің бөлінуін арттыратын қышқыл өнімді тұтынудан алшақ болыңыз (мысалы, цитрустылар).\r\n* Тамақты жылы тұзды сумен күніне бірнеше рет шайыңыз.\r\n* Жемістік балмұздақты жеп көріңіз, тамақтың тітіркенуін басу үшін.\r\n* Аталық бездің ісінуінде ұманы ұстап тұру үшін арнайы таңғышты киіп жүру қажет. Мұзды пакетті басу ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Бедеулік секілді асқынуы сирек кездеседі.\r\n* Симптомдардың пайда болған алғашқы 5 күнінде қоғамдық жерлер мен тығыз қатынастан алшақ болыңыз. Бұл кезде аса жұқпалы боласыз.\r\n \r\nӘдетте, өмірінде бір рет борықтанумен ауырған адамда өмірлік иммунитет қалыптасады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың алдын алу шаралары бар ма?__\r\n\r\nИә. Қызамыққа, қызылшаға және эпидемиялық паротитке қарсы біріктірілген вакцина борықтану ауруына шалдығуды 80-90%-ға азайтады. Вакцинаның екі мөлшерлемесі тиімді. Бұл біріктірілген вакцина 12-15 айлық сәбилерге салынады. Егер сәбилер бір себепті егілмесе, 4-6 немесе 11-12 жасында егілуі қажет. Ешқашан егілу кеш емес. Қоғамдық жерде немесе денсаулық сақтау саласында жұмыс істейтін болсаңыз, бұрын егілмесеңіз, міндетті түрде егілуіңіз қажет. Бұл мәселелер туралы әрдайым дәрігерден кеңес алуға болады.','admin',143,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(131,'','Эпидидимит','','','kz','s','',0,'',5917,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531979700,1563515700,1531980200,'Эпидидимит – бұл аталық бездің қосалқысының, аталық безді ұрық шығатын жолмен қосатын түтіктің ісінуі (қабынуы).\r\n\r\nАталық бездерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік түзіліс) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағзалар.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭпидидимит – бұл аталық бездің қосалқысының, аталық безді ұрық шығатын жолмен қосатын түтіктің ісінуі (қабынуы).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"89\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Аталық бездерде ерлердің гормондары және шәует өндіріледі. Бұл ұманың (пенистің артында орналасқан тері-бұлшық еттік түзіліс) ішіндегі екі жұмыртқа тәрізді ағзалар.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭпидидимит 19-35 жас аралығындағы жас ерлердің арасында кең таралған. Бұл әскери қызметкерлердің арасында ауруханаға көрінудің жиі себебі.\r\n\r\nЭпидидимит әдетте, бактериалдық инфекцияның несеп шығаратын каналдан, қуық асты безінен немесе қуықтан өтуінде пайда болады.  Гетеро жыныстық қатынасты ерлердің арасында бұл ауруды жиі туындататын инфекциялар - гонорея және хламидиоз. Балаларда, егде жастағы ерлерде, гомо жыныстық қатынасты ерлерде аурудың жиі қоздырғышы – ішек таяқшасы.\r\n\r\nТуберкулез микобактериясы эпидидимитті туындатуы мүмкін.  Уреаплазма бактериясы да бұл аурудың себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nЭпидидимиттің басқа себебі – жүрек ырғағының бұзылысын емдейтін, амиодарон аталатын дәрілік препаратты қабылдау болуы мүмкін.\r\n\r\nЭпидидимиттің пайда болу қаупі артады:\r\n\r\n·         Сүндетке отырғызылмаған ерлердің арасында\r\n\r\n·         Жуырда болған хиургиялық араласудан кейін немесе несеп жолдарындағы мәселелерде\r\n\r\n·         Үрпі катетерін ұдайы қолдануда\r\n\r\n·         Презервативсіз, бірнеше серіктеспен жыныстық қатынаста.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЭпидидимит температураның сәл артуынан, қалтырау мен аталық без аумағында ауырлық сезімінен басталуы мүмкін. Біртіндеп, бұл аумақ қысымға сезімтал бола бастайды.\r\n\r\nЭпидидимиттің басқа симптомдары:\r\n\r\n·         Шәуеттегі қан\r\n\r\n·         Несеп шығару каналынан бөлінді (пенистың ұшында)\r\n\r\n·         Іштің төменгі бөлігінде немесе жамбас қуысы аумағында жайсыздық\r\n\r\n·         Қызба  \r\n\r\n·         Шаптағы ауырсыну\r\n\r\n·         Аталық бездің ісінуі\r\n\r\n·         Шәует шашу кезіндегі ауырсыну\r\n\r\n·         Несеп шығару кезіндегі ауырсыну және күйдіру сезімі  \r\n\r\n·         Ұманың ауырсынатын ісінуі\r\n\r\n·         Зақымданған жақтағы шаптың аумағындағы ісіну, ширығу\r\n\r\n·         Аталық бездегі ауырсыну, нәжіс шығару кезінде күшейетін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nТексеру кезінде зақымданған жақта қызару, ширығу, кейде ұманың ісінуі де анықталады. Ширығу әдетте, аталық бездің шағын бөлігінде, қосалқының орналасқан аумағында пайда болады. \r\n\r\nСондай-ақ, шаптың аумағындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы және пенистен бөлінді шығуы анықталуы мүмкін. Ректалдық зерттеу кезінде қуық асты безінің ұлғаюы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nКелесі тексерулер тағайындалуы мүмкін:\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n\r\n·         Ультрадыбыстық допплерография\r\n\r\n·         Аталық безді сканерлеу (радионуклидтік сканерлеу)\r\n\r\n·         Несептің жалпы талдауы қоздырғышты анықтау үшін (несептің бірнеше үлгілерін тапсыру қажет болады: бастапқы, ортаңғы үлесін, қуық асты безін уқалаудан кейін)\r\n\r\n·         хламидиоз және гонореяға тексеру.\r\n\r\nБұл ауруды аталық бездің бұралуынан айыра білу қажет. Аталық  бездің бұралуы – шұғыл хирургиялық араласуды қажет етеін ауру.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nДәрігер инфекцияны емдеу үшін дәрілерді тағайындайды. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар антибиотиктерді тағайындауды қажет етеді. Жыныстық қатынастағы серіктестеріңіз де емделуі тиіс. Ауырсынуды басатын және қабынуға қарсы препараттар қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nАмиодаронды қабылдаудан болған эпидидимитті емдеу оның мөлшерлемесін азайтуға немесе препаратты алмастыруға негізделеді.\r\n\r\nНауқастарға төсекте болу тәртібін қадағалау қажет, ұманы жоғары орналастырып, оған мұзы бар пакетті басу қажет. Емдеу курсын аяқтағаннан кейін қайтадан дәрігерге барып, инфекцияның толық емделгендігіне көз жеткізу қажет.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЭпидидимит әдетте антибиотикпен емделгенде өтеді. Жыныстық немесе репродуктивтік мүмкіндіктер бұл кезде төмендемейді. Дегенмен, ауру қайталануы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу болмаса, немесе басқа жағдайларда ауру созылмалы түрге көшуі мүмкін. Созылмалы барысында ісіну болмайды, бірақ, науқас ұдайы ауырсынуды сезінеді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынуы__\r\n\r\nАурудың асқынулары:\r\n\r\n·         ұманың абсцессі\r\n\r\n·         Созылмалы эпидидимит\r\n\r\n·         Ұмада саңылау қалыптасуы\r\n\r\n·         Қанның жеткіліксіз келуінен аталық бездің тінінің тіршілігін жоюы (аталық без инфаркті)\r\n\r\n·         Бедеулік\r\n\r\nҰмадағы жіті ауырсыну шұғыл медициналық көмекті талап етеді. Бұл кезде дәрігердің шұғыл кеңесі қажет.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЭпидидимиттің симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз. Кенеттен немесе жарақаттан аталық безде күшті ауырсыну пайда  болса, шұғыл медициналық жәрдемге жүгініңіз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАуруды ерте анықтау және инфекцияларды емдеу арқылы эпидидимиттің асқынуының алдын алуға болады.\r\n\r\nЭпидидимит пайда болу қаупі бар операциялардың алдында дәрігер антибиотик тағайындауы мүмкін. Қауіпсіз жыныстық қатынас (жыныстық қатынастағы бір ғана серіктес, презерватив қолдану) жыныстық жолмен берілген аурулардан болған эпидидимиттің алдын алуға көмектесуі мүмкін.\r\n\r\n \r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001279.htm\r\n\r\n \r\n__Аудармашы:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','admin',122,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(132,'','Эпилепсия','','','kz','s','',0,'',10759,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531980960,1563516960,1531981626,'Эпилепсия – құрысу ұстамаларымен (бұлшық еттің еріксіз жиырылуы) қосарланатын мидың белсенділігінің бұзылысы. Ауруға қайталанатын ұстамалар тән. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__ \r\n                            \r\nЭпилепсия – құрысу ұстамаларымен (бұлшық еттің еріксіз жиырылуы) қосарланатын мидың белсенділігінің бұзылысы. Ауруға қайталанатын ұстамалар тән. Бұл ұстамалар дененің қандай да бір бөлігінің қысқа мерзімді еріксіз құрысуы түрінде (парциалдық құрысу) немесе бүкіл дене бойы (жалпы құрысу) және кейде естен танумен және ішек немесе қуық қызметін бақылауды жоғалтумен қосарланады.\r\n\r\nБұл көріністер ми жасушалары тобында артық электр зарядтарының нәтижесі. Мұндай зарядтар мидың түрлі бөліктерінде пайда болуы мүмкін. Ұстамалар естегі аздаған жоғалту немес бұлшық ет түйілуі, немесе ауыр, ұзақ конвульсия ретінде болады. Ұстамалар жиілігі бойынша ажыратылады, жылына бір реттен сирек немесе күніне бірнеше рет болуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"90\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ми бірнеше бөлімнен тұрады. Аралық ми мен үлкен жарты шармен түзілетін алдыңғы ми, ортаңғы ми, артқы ми (оған жұлын мен миды, көпір мен мишықты қосатын сопақ ми кіреді). Ми адамның барлық ағзаларының жұмысын бақылайды және басқарады. Жарты шар қызметімен адамды жануардан ерекше ететін үрдістер байланысқан: сана, ес, ойлау, сөйлеу, еңбек ету қызметі.\'\'\r\n\r\n_____________________________________________________________________________________\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭпилепсия кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, 5 - 20 жас аралығында болады. Әдетте, науқастарда эпилепсиямен ауырудың отбасылық тарихы болады.\r\n\r\nЭпилепсия мидың ауруы немесе зақымдануы нәтижесінде, кейде белгісіз себепті пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nЭпилепсияның кең таралған себептері:\r\n\r\n* мидың туа біткен мәселесі (мидың туа біткен ақауы)\r\n* Мидың босану кезіндегі жарақаты\r\n* Заттек алмасуының туа біткен бұзылыстары (мысалы, фенилкетонурия)\r\n* бассүйек-ми жарақаты\r\n* Инфекциялар, оның ішінде, мидың абсцессі, менингит, энцефалит, ЖИТС(СПИД)\r\n* Инсульт \r\n* мидың ісігі\r\n* мидағы ақаулы қантамырларының болуы\r\n* ми тінінің зақымдануына немесе бұзылуына апарған басқа ауру\r\n* кейбір дәрі препараттарын қолдану, оның ішінде, антидепрессанттар,  кокаин, амфетамин\r\n* Деменция (қарттық естен адасу), Альцгеймер ауруы\r\n \r\n\r\nӨзгерістер нәтижесінде мидың тінінде жоғары қозғыштық ошағы қалыптасады, ми бүкіл денеге жалған сигнал (импульстер) жібереді. Бұл кезеңді, болжанбайтын эпилепсия ұстамасына апарады. \r\n\r\nЖалғыз құрысу ұстамасы, әдетте, науқаста эпилепсия болуын білдірмейді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЭпилепсия симптомдары әр түрлі көрініс беруі мүмкін. Кейбір адамдарда эпилепсия ұстамасы құрысумен, ал басқаларда бір нәрсеге шоғырлана алмайтын және көзқарасының мәнсіз болуымен қосарланады. Ұстаманың түрі мидың қай бөлігінің зақымдануына және эпилепсияның себебі болуына байланысты.\r\n\r\nКөптеген жағдайларда эпилепсия ұстамасы бұрын болғандарына ұқсас. Ұстама алдында кейбір науқастар өздерін жағымсыз сезінеді, мысалы, өткір түсініксіз иіс, шаншу, көңіл-күй өзгерісі болады. Қоршаған ортасындағылар адамның мінез-құлығы күрт өзгеруін байқауы мүмкін: қарауы өзгеріп, мазасыз, сілейген күйде болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер науқасты қарайды, ми мен жүйке жүйесінің жағдайын бағалау үшін бірқатар талдау өткізеді:\r\n\r\n· электроэнцефалография (ЭЭГ) – мидың электр белсенділігін бағалау әдісі. Эпилепсия кезінде ақаулы электр белсенділігі анықталады. Кейбір жағдайда эпилепсия ұстамасы басталатын аумақ анықталуы мүмкін. Кейде ми қалыпты көрінеді, егер ұстамадан кейін біраз уақыт өтсе.\r\n\r\nКейде дәрігер мидың электр белсенділігін жазу үшін бірнеше күн немесе апта  бойы электроэнцефалограф алып жүруді тағайындайды.\r\n\r\nБейнеэлектроэнцефалография жүргізу үшін (бейне-аспап көмегімен) арнайы ауруханаға жатқызу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n·         Компьютерлік томография (КТ) немесе магниттік-резонанстық томография (МРТ) –мәселенің мидағы орналасуы мен себебін анықтау үшін.\r\n\r\nҚажет болса, басқа ауруларды ескеру үшін дәрігер инфекциялық аурулар болуына тест және жұлын пункциясын (жұлын каналынан жұлын сұйықтығын алу, бел тұсынан) өткізуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҰСТАМА КЕЗІНДЕ НЕ ІСТЕУ ҚАЖЕТ?\r\n\r\n·         Құрысу қимылдарын күштеп ұстауға тырыспау;\r\n\r\n·         Тісін ажыратуға тырыспау;\r\n\r\n·         Жасанды тыныс алу немесе жүрек массажын жасамау, ұстамаға ұшыраған адамды тегіс жерге жатқызып, басының астына жұмсақ нәрсе қою қажет;\r\n\r\n·         Адамды ұстама болған жерден қозғамау, тек өмірге қауіпті болмаса;\r\n\r\n·         Тілдің кептелуінің және сілемейдің тыныс алу жолдарына түсуінің алдын алу үшін жатқан науқастың басын бір жағына бұру қажет, ал құсу пайда болған жағдайда бүкіл денесін абайлап  бір жағына бұру қажет.\r\n\r\nҰстама аяқталғаннан кейін адам өзіне келіп, тыныштанып, ұйқысын қандыруы қажет. Ұстамадан кейін көп жағдайда естің қалыпты болмауы және әлсіздік пайда болуы мүмкін, адам өздігінше тұрғанға дейін біраз уақыт өтуі тиіс (әдетте, 5-30 минут).\r\n\r\nБірінің соңынан бірі келетін бірнеше үлкен құрысу ұстамалары ерекше қауіпті. Мұндай жағдай __эпилепсиялық статус__ аталады. Ол өмірге қауіпті, себебі, науқастың тыныс алуы тоқтауы және тұншығудан өлімге ұшырауы мүмкін. __Эпилепсиялық  статус__ – эпилепсияға шалдыққан науқастың өлімінің негізгі себебі және шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді.\r\n\r\nЭпилепсияны емдеуге дәрілерді ұзақ қабылдау және хирургиялық араласу кіреді.\r\n\r\nҚұрысуға қарсы дәрілік препараттар (антикольвунсанттар) алдағы ұстамаларды азайтуы мүмкін. Бұл дәрілер ішуге арналған, дәрінің түрі эпилепсиялық  науқас зардап шегетін ұстаманың түріне байланысты.\r\n\r\nПрепаратты және мөлшерлемесін жеке таңдау жасалады. Көбінесе, мүмкін жанама әсерін ескеру үшін қан талдауы өткізіледі. Дәрілерді әрдайым дәрігердің нұсқауы бойынша қабылдау қажет, оны тоқтату ұстамаға апаруы мүмкін. Дәрігермен ақылдасқаннан кейін ғана дәрі қабылдауды тоқтатуға болады.\r\n\r\nЭпилепсияға шалдыққан жүкті әйелдер емдеу курсын өзгерту үшін дәрігерге жүктілігін ескертуі қажет, себебі, дәрілер ұрықтың дамуында ақаулар туындатуы мүмкін.\r\n\r\nҰстаманың алдын алу үшін бірнеше дәрілік препараттар қабылдағанда өтпейтін эпилепсия «медициналық рефракторлық (көнбейтін)» аталады.\r\n\r\nЭпилепсиялық ұстамалар ісіктен, ақаулы қантамырларынан немесе мидағы қан кетуінен туындаса, хирургиялық араласу қолданылады.\r\n\r\nКейбір науқастарға эпилепсиялық ұстамаларды тоқтату үшін өзгерген ми жасушаларын жою үшін хирургиялық араласу қолданылады.\r\n\r\nКөбінесе, дәрігерлер кезеген нервтің (бассүйек-ми нерві) ынталандырғышын орнату бойынша операцияны ұсынады, бұл аспап кардио-ынталандырғыш секілді жұмыс істейді және ұстамалар санын азайтуы мүмкін.  Кезеген  нервтің (бассүйек-ми нерві) ынталандырғышы ұдайы жұмыс істейді, миға ұдайы шағын электр импульстерін жібереді және ұстаманы туындататын дертті электр белсенділігінің алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nКейде балаларды арнайы емдәмге көшіреді, ұстамалардың алдын алу үшін. Ең белгілісі – кетогенді емдәм (майлардың мөлшері көп және көмірсулардың мөлшері төмен арнайы емдәм).\r\n\r\nКөрсетілген емдәм ересектерде ұстама пайда болуының алдын алу үшін тиімді болуы мүмкін.\r\n\r\nӨмір салтын немесе тағайындалған дәрілерді өзгерту эпилепсиялық ұстамаларға апаруы мүмкін, мұндайда дәрігермен кеңесіңіз, егер Сіз:\r\n\r\n·      Жаңа дәрілерді, дәрумендерді немесе тағамдық қоспаны қабылдағыңыз келсе\r\n\r\n·      Күшті көңіл-күй күйзелісіне ұшырасаңыз\r\n\r\n·      Ауырсаңыз, әсіресе, егер ауру инфекциялық болса\r\n\r\n·      Ұйқыңыз қанбаса\r\n\r\n·      Жүкті болсаңыз\r\n\r\n·      Эпилепсияға қарсы препаратты қабылдауды жіберіп алсаңыз\r\n\r\n·      алкоголь тұтына бастасаңыз.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nКөптеген жағдайда жалғыз ұстамадан кейін болжамы – оң. Дәрімен емдеу 70% жағдайда адамды ұстамадан толығымен құтқарады. 20—30% жағдайда ұстамалар жалғасады, мұндай жағдайда көбінесе, бірнеше құрысуға қарсы препаратты қабылдау қажет болады.\r\n\r\nДәріні қабылдаудың оң нәтижесі болмаса,  хирургиялық операция тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·      қабылдайтын препараттардың жанама әсері\r\n\r\n·      құлаудан, соқтығудан бір жерін соғып алуы, тістеуден зақымдану\r\n\r\n·      ұстама кезінде тамақтың немесе сілемейдің тыныс жолына түсуі, бұл аспирациялық пневмонияға апаруы мүмкін\r\n\r\n·      мидың қайтымсыз зақымдануы.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЖедел жәрдемге хабарласыңыз:\r\n\r\n·      Егер адамда эпилепсия ұстамасы алғаш рет болса\r\n\r\n·      Бөгде адамның эпилепсия ұстамасына куә болсаңыз\r\n\r\nЕгер бұрын ұстамасы болған адамда ұстама болса, келесі жағдайда жедел жәрдемге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n·      Ұстама әдеттегіден ұзақ болса, немесе олардың саны жиі болса.\r\n\r\n·      Бірнеше минутта бірнеше ұстама  болса.\r\n\r\n·      Бірнеше эпилепсия ұстамасы болғаннан кейін адам есін жинамаса.\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер эпилепсиядан зардап шегетін болсаңыз және сізде жаңа симптомдар пайда болса, қабылдайтын жаңа дәрілерден келесі мүмкін жанама әсерлерді қоса: жүрек айнуы, құсу, терідегі бөріткен, шаштың түсуі, қол-аяғының дірілдеуі, бұлшық еттің өзіне тән емес жиырылуы немесе қозғалудағы бұзылыстардың байқалуы.\r\n\r\nЕгер эпилепсия ұстамасының куәсі болсаңыз\r\n\r\n·      Науқастың құрысу қимылын күштеп ұстауға тырыспаңыз;\r\n\r\n·      Мүмкіндігінше, адамды тегіс жерге жатқызыңыз, басының астына жұмсақ бір нәрсе қойыңыз, жағасын шешіп, тар киімін босатыңыз;\r\n\r\n·      Тілдің кептелуінің және сілемейдің тыныс алу жолдарына түсуінің алдын алу үшін жатқан науқастың басын бір жағына бұру қажет, ал құсу пайда болған жағдайда бүкіл денесін абайлап  бір жағына бұру қажет;\r\n\r\n·      Жедел жәрдемді шақырыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҒылымға эпилепсияның пайда болуының алдын алудың 100 пайыздық тәсілі әлі белгісіз. Дегенмен, эпилепсия ұстамасының алдын алу үшін ұсынылатын еңбек үрдісін, тағайындалған емдәмді, дене белсенділігін, күн тәртібін қатаң сақтауды дұрыс қадағалау қажет.  Тамақта тұз және су мөлшерін шектеу қажет. Спиртті ішімдіктер мен темекі шегуден алшақ болу міндетті.\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар: __Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Екатерина Шумарева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері.','admin',29,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(133,'','Эрекция мәселелері','','','kz','s','',0,'',9626,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531982100,1563518100,1531982719,'Эрекция мәселесі – ер адамның  жыныстық белсенділікті қанағаттандыру үшін жеткілікті эрекцияны қолдауға қабілетінің болмауымен сипатталатын жағдай. Эрекция мүлде болмауы немесе жыныстық қатынас кезінде жоғалтылуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер бұл жағдай ұзақ уақыт бойы сақталса, эрекциялық бұзылыс аталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Талқылау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Өмір салтын өзгерту__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭрекция мәселесі – ер адамның  жыныстық белсенділікті қанағаттандыру үшін жеткілікті эрекцияны қолдауға қабілетінің болмауымен сипатталатын жағдай. Эрекция мүлде болмауы немесе жыныстық қатынас кезінде жоғалтылуы мүмкін.\r\n\r\nЕгер бұл жағдай ұзақ уақыт бойы сақталса, эрекциялық бұзылыс аталады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Талқылау__\r\n\r\nЭрекция мәселелері ересек ер адамдарда жиі кездеседі. Барлық дерлік ер адамдарда кейде эрекцияға жету немесе сақтауда мәселелер пайда болады.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда бұл мәселе емдеусіз өтеді. Кейде ұдайы болуы мүмкін. Егер эрекцияның болуы немесе сақталуы жыныстық қатынастардың 25%-да орын алса, оны ауру ретінде санауға болады.  \r\n\r\nЭрекция мәселелері өзін-өзі бағалауды нашарлатып, отбасындағы және серіктесіңізбен мәселелерге апаруы мүмкін. Бұл жағдайды емдеу қажет.\r\n\r\nБұрынырақта ерлердегі эрекция бұзылысы «басқа» қатысты саналатын. Ерлер бір-біріне «мазасызданбау» немесе «босаңсу қажет, сонда дұрысталады» дегендей пайдасыз кеңестер беретін. Бүгінде дәрігерлер эрекция мәселесінің себебін дене факторына балайды.\r\n\r\nЭрекция мәселесінің дене факторына байланысты болуын тексеру үшін түнгі уақытта эрекция болуын тексеру қажет. Әдетте, ер адамда түнде 3-5 рет эрекция пайда болуы мүмкін. Әр эрекцияның ұзақтығы 30 минутты құрауы тиіс. Дәрігер сізге түнгі эрекцияны қалай білуге болатындығын айтады. Егер эрекцияны таңертең сезінетін болсаңыз, әдетте, бұл аурудың дене себепті еместігін білдіреді.\r\n\r\nЭрекция мәселелері ерлердің жыныстық құштарлығына әсер етпейді.\r\n\r\nҚанағаттану сезіміне тым тез жету (уақытынан бұрын шәует шашу) белсіздікті білдірмейді. Бұл мәселе туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nЕрлердің бедеулігінің белсіздіктен айырмашылығы бар. Эрекцияда мәселесі бар ерлердің сперматозоидтары аналық жасушаны ұрықтандыра алады. Бедеулікке шалдыққан науқастарда, әдетте, эрекциясында мәселе болмайды, бірақ, сперматозоидтарында мәселе болуына байланысты ұрықтандыра алмайды.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"91\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ерлердің репродуктивтік жүйесі\'\'\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭрекция кезінде ми, нервтер, гормондар мен қантамырлары қатысады. Осы құраушылардың әрқайсысының қалыпты қызмет етуіне кедергі келтіретіннің барлығы эрекция мәселесіне апаруы мүмкін.\r\n\r\nЭрекция мәселесінің пайда болуының жиі себептері:  \r\n\r\n* Қант  диабеті, жоғары артериалдық қысым, жүректің немесе қалқанша бездің аурулары, қан ағымының бұзылысы, депрессия немесе жүйке жүйесінің аурулары (мысалы, шашыраңқы склероз немесе Паркинсон ауруы)\r\n* дәрілік препараттар, оның ішінде, артериалдық гипертонияны емдейтін (әсіресе, бета-блокаторлар), жүрек гликозидтері (мысалы, дигоксин), ойықжараны емдейтін кейбір дәрілер, ұйқы шақыратын немесе антидепрессанттар.\r\n* Қуық асты безіндегі оперативтік араласудан кейінгі нервтердің зақымдануы\r\n* никотин, алкоголь немесе кокаин тұтыну\r\n* серіктесіңізбен нашар психологиялық қатынас\r\n* ұдайы күдіктену және сәтсіздіктен түңілу\r\n* жұлынның жарақаты\r\n* күйзеліс, қорқыныш, үрей\r\n* қанағаттануды алудың орнына белгілі бір міндетті орындауды мақсат тұтатын нақты емес жыныстық күтулер\r\n \r\nЭрекция мәселесі егде жастағы ерлерде жиі кездеседі. Дегенмен, бұл кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Егде жастағы ерлерде аурудың себебі – дене себебі болуы мүмкін. Көңіл-күй себептері жас ерлердің арасында кең таралған.\r\n\r\nТестостеронның төмен деңгейі эрекция мәселесіне апаруы мүмкін. Осының салдарынан ер адамның жыныстық құштарлығы да төмендеуі мүмкін.  \r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Өмір салтын өзгерту__\r\n\r\nЕрлердің көпшілігіне өмір салтын өзгерту көмектесуі мүмкін:\r\n\r\n* темекі шегуді, алкогольді, есірткіні қою қажет.\r\n* Көбірек демалып, жайбарақаттану қажет.\r\n* Қан айналымының жақсаруы үшін дене жаттығуларын орындап, емдәм сақтану қажет.\r\n* АИТВ және жыныстық жолмен берілетін аурулардың алдын алу үшін қауіпсіз жыныстық қатынасты қолдану қажет.\r\n* Серіктесіңізбен жыныстық қатынас туралы ашық сөйлесіңіз. Егер бұлай жасай алмасаңыз, сіздерге кеңес беру қызметі көмектеседі.\r\n \r\nБір-бірімен осы мақсатта сөйлесе алмайтын жұптарда жыныстық қатынасында мәселелер болады. Өзінің сезімі туралы айта алмайтын ерлерге өмірдің жыныстық жағындағы мәселелерімен бөлісуіне қиынға түседі. Серіктесіңізбен бірге кеңес алу қызметіне жүгіну – сіздерге көмектесе алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Өмір салтын өзгерткенде де мәселе жойылмайды\r\n* Мәселе жарақаттан немесе қуық асты безіндегі операциядан кейін пайда болған\r\n* Сізде белдегі, іштегі ауырсыну немесе несеп жүруіндегі мәселелер секілді симптомдар бар.\r\n \r\nЕгер эрекция мәселесі қабылдаған дәрілік препараттардан болды деп санасаңыз, емдеуші дәрігермен кеңесіңіз. Препараттың мөлшерлемесін азайтып, немесе оны алмастыру қажет. Дәрігермен кеңескеннен кейін ғана дәріні қабылдауды тоқтатуға болады.\r\n\r\nЕгер эрекциядағы мәселелер жүрек ауруына байланысты болса, дәрігермен кеңесіңіз. Жүрек мәселелері бар адамдарға, әдетте, жыныстық қатынастың қаупі жоқ.\r\n\r\nЭрекцияны күшейту препаратын қабылдау тұсында эрекция 4 сағаттан артық болса, шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз немесе жедел жәрдем бригадасын шақырыңыз.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді өткізеді, лған кіретіндер:\r\n\r\n* Қан айналымын бағалау\r\n* Пенис пен тік ішекті қарау\r\n* Неврологиялық тексеру\r\n \r\nБұл мәселені туындатқан себепті анықтау үшін дәрігер аурудың тарихы туралы келесі сұрақтарды қояды:\r\n\r\n* Бұрын эрекция болды ма?\r\n* Сізде мәселе эрекцияның болуында немесе сақталуында ма?\r\n* Ұйқы кезінде эрекция болады ма?\r\n* Эрекция мәселесіне қанша уақыт болды?\r\n* Қандай дәрілік препараттарды қабылдайсыз?\r\n* Темекі шегесіз бе? Күніне қанша темекі шегесіз?\r\n* Алкоголь тұтынасыз ба? Қандай көлемде?\r\n* Жақында сізде оперативтік араласу болды ма?\r\n* Қантамырларының операциясы немесе қантамырларының басқа емдеуі болды ма?\r\n* Депрессияда емессіз бе?\r\n* Бірнәрседен қорқасыз ба немесе алаңдайсыз ба?\r\n* Ұдайы күйзелісте боласыз ба?\r\n* Энергетикалық деңгейіңіз төмендеді ме?\r\n* Түнде жақсы ұйқтайсыз ба?\r\n* Дене мәселелеріне байланысты жыныстық қатынастан қорқасыз ба?\r\n* Өміріңізде қандай да бір өзгерістер пайда болды ма?\r\n* Тағы қандай симптомдар бар?\r\n* Пенистің аумағында қандай да бір сезіну өзгерістерін байқадыңыз ба?\r\n* Несеп шығаруда мәселелер бар ма?\r\n\r\nКелесі тексерулер өткізіледі:\r\n\r\nҚан талдауы, оның ішінде:\r\n* Қанның жалпы талдауы (ҚЖТ)\r\n# Гормондық ахуал\r\n# Метаболикалық  ахуал\r\n# Қуық асты безіне телімді антиген\r\n* Неврологиялық тексеру\r\n* Түнгі уақытта қалыпты эрекция болуына көз жеткізу үшін пенистің түнгі ісінуін анықтау\r\n* Қан ағымын және қантамырларын тексеру үшін жыныстық мүшенің УДТ (УЗИ)\r\n* Психометриялық тестілеу\r\n* Жыныстық мүшенің сіресуіне мониторинг\r\n* Несеп талдауы\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу мәселені туындатқан себепке байланысты. Сіздің эрекцияға қатысты мәселеңізді емдеудің жақсы тәсілі туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\nҚазіргі кезде емдеудің көптеген түрлері бар, мысалы:\r\n\r\n* Пениске  инъекциялар\r\n* Несеп шығару каналында жергілікті қолданылатын дәрілік препараттар\r\n* Дәрі ішу\r\n* Хирургиялық емдеу\r\n* Вакуумдық құрал-жабдықтар\r\n \r\nДәрігерден әр әдістің мүмкін асқынулары мен жанама әсерлері туралы біліңіз.\r\n\r\nСилденафил (Виагра), варденафил (Левитра) және тадалафил (Сиалис) – 5 типті фосфодиэстеразаның  (ФДЭ-5) тежеуіштеріне жататын дәрілік препараттар. Олар жыныстық қозу болғанда ғана әрекет етеді. Олардың әрекет етуі препаратты қабылдағаннан кейін 15-45 ішінде орын алады.\r\n\r\nБұл препараттардың жанама әсерлері бар, бұлшық етіндегі ауырсыну мен жүрек ұстамасына дейін. Бұл препараттарды нитроглицерин дәрісімен бірге қолдануға болмайды. Мұндай бірге қолдану артериалдық қысымды күрт төмендетуі мүмкін. Осы препараттарды нитроглицеринмен бірге қолданған кейбір ер адамдардың өлім-жітімге ұшырағаны белгілі.\r\n\r\nФДЭ-5 тежеуіштерін келесі жағдайларда абайлап қолданған жөн:\r\n\r\n* Жақында инсульт немесе жүрек ұстамасы болған\r\n* Жүректің ауыр аурулары, мысалы, тұрақсыз стенокардия немесе жүрек ырғағының бұзылысы (аритмия)\r\n* Жүректің ауыр жеткіліксіздігі\r\n* Бақылауға алынбаған жоғары артериалдық қысым\r\n* Бақылауға алынбаған қант диабеті\r\n* Өте төмен артериалдық қысым\r\n\r\nЕгер дәрілік құралдар көмектеспесе, басқа емдеу әдістері қолданылады:\r\n\r\n* Тестостеронмен орын басулық емдеу, пластырь, гель немесе бұлшық етке инъекциялар (тестостеронның төмен деңгейінде).\r\n* алпростадил атты дәрілік препаратты пениске енгізеді немесе несеп шығару каналында жергілікті қолданады, бұл кезде пениске қан келуі жақсарады. Жергілікті емдеу, әдетте, ішілетін медициналық препараттарға қарағанда жақсырақ әрекет етеді.\r\n* Жыныстық мүшеге қан келуін қамтамасыз ету үшін вакуумдық құрал-жабдықтар қолданылуы мүмкін. Одан кейін жыныстық қатынас кезінде эрекцияны қолдау үшін арнайы резеңке сақина қолданылады.\r\n* Кейбір ерлерге пенистің имплантаты (протез) қажет болуы мүмкін.\r\n \r\nЖыныстық белсенділік пен құштарлықты арттыру үшін тағамдық қоспалар да бар. Дегенмен, олардың ешқайсысы эрекция бұзылысын емдеуде тиімділік көрсетпеген, және кейде олардың қауіптілігі де болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЭрекция бұзылысы; Импотенция; Ерлердегі жыныстық қызметтің бұзылысы.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(134,'','Ересектердегі аппендицит','','','kz','s','',0,'',3715,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531983180,1563519180,1531983672,'Аппендицит – құрт тәрізді өсіндінің (аппендикстің) ісінуі және қабынуы. Аппендикс - тоқ ішектің шағын өсіндісі.\r\n\r\nАппендикс – бұл бүйеннің аш ішекпен байланысқан жерінде болатын, пішіні жағынан саусақ тәрізді шағын қосалқысы.\r\n\r\nАппендицит - шұғыл операциялық араласуды өткізудің жиі кездесетін себебі. Ауру аппендикстің саңылауы нәжіспен, бөгде затпен немесе, сирек жағдайда, ісікпен бітелуінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n {ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nАппендицит – құрт тәрізді өсіндінің (аппендикстің) ісінуі және қабынуы. Аппендикс - тоқ ішектің шағын өсіндісі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"92\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Аппендикс – бұл бүйеннің аш ішекпен байланысқан жерінде болатын, пішіні жағынан саусақ тәрізді шағын қосалқысы.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАппендицит - шұғыл операциялық араласуды өткізудің жиі кездесетін себебі. Ауру аппендикстің саңылауы нәжіспен, бөгде затпен немесе, сирек жағдайда, ісікпен бітелуінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАппендициттің симптомдары әр түрлі болады. Ауруды анықтау кішкентай балаларда, егде адамдарда және бала өрбіту жасындағы әйелдерде қиынға түседі.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда бірінші симптомы – кіндік тұсының ауырсынуы. Басында ауырсыну әлсіз болады, бірақ, біртіндеп, күшейеді.Сондай-ақ, тәбетті жоғалту, жүрек айнуы, құсу және дене температурасының сәл жоғарылауы байқалуы мүмкін.\r\n\r\nАуырсыну іштің төменгі оң жағына қарай ауысатындай болады. Ауырсыну аппендикстің үстінде Мак-Берни нүктесінде шоғырланады. Әдетте, бұл ауру басталғаннан кейінгі 12-24 сағат ішінде болады.\r\n\r\nАппендикс жарылса, аз уақытқа жеңілдегендей боласыз, симптомдар әлсірейді. Бірақ, аздан кейін ауырсыну күшейіп, өзін сезіну нашарлайды.\r\n\r\nАуырсыну жүргенде, жөтелгенде немесе күрт қимылдағанда күшеюі мүмкін. Кешірек дамитын симптомдары: \r\n\r\n* Қалтырау және дірілдеу\r\n* Іштің қатуы\r\n* Іштің өтуі\r\n* Қызба\r\n* Жүрек айнуы және құсу\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nСіз сипаттаған симптомдарға қарап  дәрігер аппендициттің болуы жайлы ойлануы мүмкін. \r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер медициналық тексеріс жүргізеді.\r\n\r\n* Егер Сізде аппендицит болса, дәрігер ішіңіздің төменгі оң жағын жеңіл түрде басқанда  ауырсыну күшейеді.\r\n* Аппендикстің жарылуы болса, іштің тұсына жайлап қол тигізгеннің өзінде ауырсыну күшейіп, бұлшық ет жиырылады.\r\n* Ректалдық (айналшық арқылы) зерттеу барысында тік ішектің оң бөлігінде сезімталдықтың артуы анықталуы мүмкін.\r\n \r\nҚанды жалпы талдаудың нәтижесінде лейкоциттер санының артуы анықталуы мүмкін. Сондай-ақ, аппендицитті анықтауда тексерудің көрнекі әдістері көмектеседі. Оларға жататаындар:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының КТ\r\n* Іш қуысы ағзаларының УДЗ\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда аппендицит анықталысымен хирург аппендиксті алып тастайды.\r\n\r\nЕгер іш қуысы ағзаларының  КТ бойынша абсцесс (іріңқалта) анықталса, алдымен антибиотиктер тағайындалады. Аппендиксті алып тасату қабыну бәсеңдеп, ісіну азайғаннан кейін өткізіледі.\r\n\r\nАппендицитті анықтауда қолданылатын тексеру әдістері аса жетілдірілмеген, сондықтан, операция кезінде аппендикстің қалыпты екендігі анықталуы мүмкін. Бұл жағдайда хирург аппендиксті алып тастайды және іш қуысын ауырсыну себебін анықтау үшін зерттейді.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЕгер аппендикс жарылғанға дейін алынса, науқастар операциядан кейін тез қалпына келеді.\r\n\r\nЕгер аппендикс операцияға дейін жарылса, қалпына келу үрдісі ұзақ болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл жағдайда Сіз келесі мәселелердің дамуына бейім боласыз:\r\n\r\n* Абсцесс (іріңқалта)\r\n* Ішектің түйнелісі\r\n* Іш қуысының инфекциясы (перитонит)\r\n* Операциядан кейінгі жараның жұқпалануы\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nСізде ішіңіздің төменгі оң жағында ауырсыну немесе аппендициттің басқа симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(135,'','Ересектердегі диарея (іштің өтуі), құсу және сусызданудың алдын алу','','','kz','s','',0,'',3873,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531983720,1563519720,1531984423,'Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Сусызданудың симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Іштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін бе?__\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу қауіпті болуы мүмкін, себебі, организмнің сусыздануына апарады. Организм  сұйықтықтың үлкен мөлшерін жоғалтқанда сусыздану дамиды. Егде жастағы адамдарда сусыздану тез дамиды, бірақ, сусыздану кез келген жаста пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Құсу мен іштің өтуінің пайда болу себептері қандай?__\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу вирустық, бактериалдық, паразитарлық аурулардың симптомы, кейбір аурулар мен дәрілік препараттарды қабылдаудың салдары болуы мүмкін. Кейбір өнімдерді, шала піскен етті немесе балықты  қорытудың бұзылысы да іштің өтуі мен құсуды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қалай организмнің сусыздануының алдын алуға болады?__\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу ұстамасы байқалған кез келген адамға жоғалтылған сұйықтық пен электролиттердің орнын толтыру қажет.\r\n\r\nІштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ересектер мен егде жастағы адамдар күніне, кемінде, 7-8 стақан су ішуі қажет. Егде адамдарға жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін ішуге арналған регидратациялау ерітінділері тағайындалуы мүмкін (нұсқау). \r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Құсу мен іштің өтуін тоқтату үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет пе?__\r\n\r\nӘдетте, қажеті жоқ, себебі, құсу мен іштің өтуі тез өтеді. Инфекциялар кезінде құсу мен іштің өтуі - инфекциялық бөлікті организмнен шығаруға организмнің қорғаныстық реакциясы. Құсу мен іштің өтуін тоқтататын дәрілерді қабылдау организмнің өздігінше қалпына келуіне кедергі келтіруі мүмкін. Сондай-ақ, антибиотиктерге де қажеттілік жоқ. Дәрілік препараттар қажет деп санасаңыз, дәрігерге айтыңыз.  \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Балаңызда немесе жақын адамыңызда сусыздану дамығандығын қалай білуге болады?__\r\n\r\nАдамда сусыздану дамығандығын болжау қиын. Әдетте, сусызданудың симптомдары ауыр дәрежесіне өткенде пайда болады. Сусызданудың келесі симптомдарының бірі байқалса, әсіресе, егде жастағы адамдарда, дәрігерге көріну қажет. Ауыр сусыздану жағдайында іштің өтуі мен құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толтыру үшін науқасқа көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Сусызданудың симптомдары__\r\n\r\n* Несептің мөлшерінің азаюы немесе болмауы, түсінің қошқыл болуы\r\n* Несептің жүруінің сиреуі\r\n* Шөлдеу\r\n* Ашушаңдық\r\n* Тәбеттің болмауы\r\n* Салмақ жоғалту\r\n* Ауыздың құрғауы\r\n* Терінің созылымдылығын және серпімділігін жоғалту\r\n* Ұйқы басуы.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nІштің  өтуі мен құсу ушығатын болса, немесе іштің өтуіне және/немесе құсуға ұшыраған адамда келесілер байқалса:\r\n\r\n* Сусыздану белгілері болса (жоғарыда келтірілген).\r\n* Құсу 8 сағаттан артық жалғасса немесе басылмайтын сипатта болса.\r\n* Нәжісте қан пайда болса.\r\n* Құсықта қан пайда болса.\r\n* 8 сағат ішінде несептің жүруі болмаса.\r\n* Улы зат жұту кезінде.\r\n* Бұлшық еттің ширығуы немесе бастың күшті ауырсынуы болса.\r\n* Енжар немесе ұйқы басқан болса.\r\n* 2 сағаттан артық уақыт бойы іште ауырсыну болса.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* Іштің  өтуі мен құсу басқа аурудың симптомдары болуы мүмкін бе?\r\n* Іштің  өтуі мен құсуды емдеу үшін қандай дәрілік препараттар көмектеседі?','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(136,'','Ересектердегі қызбаны емдеу','','','kz','s','',0,'',6985,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531984440,1563520440,1531984732,'Қызба  - қандай да бір ауруға жауап ретінде дене температурасының артуы.\r\n\r\nДене температуры 37,2 - 37,5 ° С-тан асқанда ересектердегі қызба  туралы айтылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Талқылау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Дәрігерге барудан не күту қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚызба  - қандай да бір ауруға жауап ретінде дене температурасының артуы.\r\n\r\nДене температуры 37,2 - 37,5 ° С-тан асқанда ересектердегі қызба  туралы айтылады.\r\n\r\nБалаларда қызба  болуы туралы дене  температурасы келесі мәндерден асқанда айтылады:\r\n\r\n·         37,2 °C – қолтық астында өлшегенде\r\n\r\n·         38 °C ректальдық өлшеуде (тік ішекте)\r\n\r\n·         37,5 °C пероральдық өлшеуде (ауызда)\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Талқылау__\r\n\r\nДененің қалыпты температурасы кез келген уақытта өзгеруі мүмкін.  Кешкі уақытта әдетте, жоғары болады.  дене  температурасына әсер етуі мүмкін басқа  факторлар:\r\n\r\n·         Әйелдерде етеккір айналымының екінші жартысында дене температурасы 1 немесе одан жоғары градусқа артады.\r\n\r\n·         Дене белсенділігі, күшті  эмоциялар, тамақ ішу, жылы киім, дәрілік препараттар, бөлмедегі жоғары температура және жоғары ылғалдылық  дене температурасының артуына ықпал етеді.\r\n\r\nҚызба – организмнің инфекцияға жауап ретінде қорғаныс серпіні. Ауру қоздыратын бактериялар  мен вирустардың көпшілігі  37°С-тан асқан температурада жақсы дамиды. Қызба  микроорганизмдермен күресті куәландырғанымен, ол организмнің қорғанысына бағытталған.\r\n\r\nМидың қызбадан зақымдануы әдетте, дене температурасы 42°С-қа дейін көтерілгенге дейін пайда болмайды. Инфекциядан туындаған қызба емдеу болмағанда дене температурасының 41°C-тан артуымен сирек болады.\r\n\r\nТүсініксіз, бірнеше күн мен аптаға созылатын қызба  айқын себепсіз  қызба аталады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКез келген инфекция қызбамен қосарлануы мүмкін. Кең таралғандарына жататындар:\r\n\r\n·         Келесі инфекциялар: пневмония, сүйектің қабынуы (остеомиелит), аппендицит, туберкулез, терінің қабыну аурулары (целлюлит) және менингит\r\n\r\n·         Респираторлық инфекциялар: суық тию немесе тұмау тәрізді аурулар, ангина (баспа), құлақ, мұрын инфекциялары, инфекциялық мононуклеоз және бронхит\r\n\r\n·         Несеп шығару жолдарының инфекциясы\r\n\r\n·         Вирустық және бактериалдық гастроэнтерит\r\n\r\nАутоиммундық және қабыну аурулары да қызбамен өтуі мүмкін. Келесі түрлері:\r\n\r\n·         Артрит немесе дәнекер тіннің аурулары: ревматоидтық артрит және жүйелік қызыл жегі\r\n\r\n·         Ойық жаралы  колит немесе Крон ауруы\r\n\r\n·         Васкулит немесе түйінді периартериит\r\n\r\nҚызба қатерлі ісіктің алғашқы симптомы болуы мүмкін. Бұл әсіресе,  Ходжкин ауруына, ходжкиндік емес лимфомаға және лейкемияға тән.\r\n\r\nқызбаның  пайда болуының басқа мүмкін себептері:\r\n\r\n·         Тромбылар немесе тромбофлебит\r\n\r\n·         дәрілік препараттар, мысалы, кейбір антибиотиктер, антигистаминдік және құрысуға қарсы препараттар.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nКейде қарапайым суық тию немесе басқа вирустық инфекция дене температурасын жоғарылатуы (38,9 - 40°C) мүмкін. Бұл әрқашан ауыр ауруды нұсқай бермейді. Сонымен қатар, кейбір күрделі инфекциялар кейде қызбасыз немесе дене температурасының төмендеуімен өтуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер қызба жеңіл өтетін болса, басқа ешқандай симптомдар болмаса, емдеу қажет болмайды. Сұйықтықты көбірек ішіп, көбірек демалыңыз.\r\n\r\nДене температурасын түсіруге тырысқанда:\r\n\r\n·         қалтырау бар болса, ҚЫМТАНБАҢЫЗ\r\n\r\n·         артық киім мен көрпені алып тастаңыз. Бөлме температурасы тым жоғары немесе тым төмен болмауы тиіс. Жеңіл киім киіңіз және бір жұқа көрпе жамылыңыз. Егер бөлмеде ыстық және қапырық болса, желдеткішті немесе кондиционерді қосыңыз.\r\n\r\n·          қызбаны түсіруге жылы ванна немесе губкамен сүртіну көмектесуі мүмкін. Бұл  процедуралар дәрі қабылдаудан кейін тиімді, олай болмағанда, температура қайтадан көтерілуі мүмкін.  \r\n\r\n·         Суық ванна ҚАБЫЛДАМАҢЫЗ, мұзды немесе алкогольмен СҮРТІНУДІ ҚОЛДАНБАҢЫЗ. Бұл  процедуралар теріні салқындатады, бірақ, көбінесе, жағдайды ушықтырады, себебі, дірілді туындатуы мүмкін, осыдан, дене температурасы қайтадан көтерілуі ықтимал.\r\n\r\nТөменде дене температурасын түсіру үшін дәрілерді қабылдау бойынша кейбір ұсыныстар берілген:\r\n\r\n·         Ацетаминофен және ибупрофен – ыстықты түсіретін препараттар. Кейде дәрігерлер екі препаратты да тағайындайды.\r\n\r\n·         Ацетаминофенді әр 4-6 сағат сайын қабылдаңыз. Препараттың әрекет ету механизмі мидағы жылуды реттеу орталығына әсер етуге негізделген.\r\n\r\n·         Ибупрофенді әр 6 - 8 сағат сайын қабылдаңыз. 6 айлық жасқа жетпеген сәбилерге ибупрофенді БЕРУГЕ БОЛМАЙДЫ.\r\n\r\n·         Аспирин ересектердегі қызбаны емдеу үшін тиімді. Аспиринді балаға беру үшін алдын ала дәрігердің кеңесін алу міндетті.\r\n\r\n қызба кезіндегі тамақтану және сұйықтық ішу тәртібі:\r\n\r\n·         Науқастар сұйықтықты көп ішуі тиіс. Су, сорпа, шырын ұсынылады.\r\n\r\n·         Тамақ ішуге шектеу қойылмайды, бірақ, тәбет болмаса өзіңізді тамақ ішуге мәжбүрлемеңіз.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\n103 телефоны арқылы жедел жәрдемді шақырыңыз, егер өзіңізде немесе қасыңыздағы адамда қызба және келесі симптомдардың бірі болса:\r\n\r\n·         Жеңіл ояна алмау\r\n\r\n·         Естің қалыпты болмауы\r\n\r\n·         Жүре алмау\r\n\r\n·         Тыныс алудың қиындауы, мұрын қуысын тазартқанның өзінде\r\n\r\n·         Еріннің, тілдің немесе тырнақтың көгеруі\r\n\r\n·         Күшті бас ауыруы\r\n\r\n·         Мойынның қарысуы\r\n\r\n·         Талма.\r\n\r\nКелесі жағдайларда шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n·         Дене температурасы 40°C-тан артса, және дәрі ішкенде түспесе.\r\n\r\n·         Қызба 39°C деңгейінде тұрақтаса немесе одан әрі ушықса\r\n\r\n·         Қызба 48-72 сағаттан артық созылса.\r\n\r\n·         Қызба аптаның ішінде немесе одан ұзақ уақыт бойы бірде басылып, бірде жоғарылайды, дене температурасы  аса жоғарыламаса да.\r\n\r\n·         Күрделі ауру бар болса, мысалы, жүрек ауруы, муковисцидоз, ӨСОА (ХОБЛ) немесе өкпенің басқа созылмалы аурулары.\r\n\r\n·         Қызба кезінде бөріткен немесе көгеру пайда болса.\r\n\r\n·         Несеп шығаруда ауырсыну болса.\r\n\r\n·         Иммундық жүйеде мәселелер болса, (стероидтармен емдеу, сүйек кемігін немесе ағза алмастырғаннан кейінгі жағдай, көк бауырды алып тастау, АИТВ (ВИЧ) - оң статус, қатерлі ісіктен емделу тарихы)\r\n\r\n·         Үшінші әлем елдеріне жақында сапар шегу\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Дәрігерге барудан нені күту қажет__\r\n\r\nДәрігер қызбаның себебін анықтау үшін науқасты қарап, тексереді: теріні, көзді, құлақты, мұрынды, көмейді, кеудені, ішті. \r\n\r\nЕмдеу қызбаның ұзақтығы мен себебіне, және басқа симптомдарына байланысты.\r\n\r\nАуруды анықтау үшін келесі тексерулерді өткізу  қажет болады:\r\n\r\n·         Қанның жіктелген талдауы (ОАК)\r\n\r\n·         Несептің жалпы талдауы (ОАМ)\r\n\r\n·         Кеуде қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nДене температурасының артуы; Гипертермия; Пирексия.','admin',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(137,'','Эризипелоид','','','kz','s','',0,'',946,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531985400,1563521400,1531985563,'Эризипелоид – терінің бактериалдық қабынуы (дерматит).','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭризипелоид – терінің бактериалдық қабынуы (дерматит).\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЭризипелоидтің қоздырғышы - Erysipelothrix Rhusiopathiae бактериясы.  Бактериялардың бұл түрі балықта, құста, сүт қоректілерде, моллюскілер мен шаян тәрізділерде мекендейді. Адамдар әдетте, осы жануарлармен жұмыс істегенде жұқтырады (мысалы, фермерлер немесе қасапшылар).\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНегізгі симптомы – терінің сезімталдығының артуы және қызаруы.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАуруды емдеу үшін антибактериалдық препараттар тағайындалады, әсіресе, пенициллин.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Болжамы__\r\n\r\nИнфекция сирек таралады және өздігінше өтуі мүмкін.','student_k',100,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(138,'','Есекжем (күлдіректену) – терінің аллергиялық серпіні','','','kz','s','',0,'',2616,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531986000,1563522000,1531986134,'Есекжем –терінің дәріге, тамаққа және басқа заттектерге аллергиялық серпіні. Есекжем бірнеше минуттан бірнеше күнге дейін созылуы мүмкін. Есекжем көтеріңкі, қызыл, қышитын, түрлі пішінді және өлшемді, шеттері айқын және ортасы солғын келетін   күлдіреумен көрінеді.','\'\'__Есекжем__\'\' –терінің дәріге, тамаққа және басқа заттектерге аллергиялық серпіні. Есекжем бірнеше минуттан бірнеше күнге дейін созылуы мүмкін. Есекжем көтеріңкі, қызыл, қышитын, түрлі пішінді және өлшемді, шеттері айқын және ортасы солғын келетін   күлдіреумен көрінеді.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"93\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЕсекжем пайда болып, өздігінше жойылуы мүмкін. Бір орыннан келесіге көшуі мүмкін. Өлшемі 1-10 см немесе одан үлкен болуы мүмкін. Дақтары бірігіп, терінің ауқымды ісінген және қызарған бөліктерін құрауы мүмкін. Ісіну бетте пайда болса, әсіресе, көз бен еріннің аумағында, тамырлық ісіну туралы айтылады. Сонымен қатар, тамырлық ісіну қол ұшында, аяқ ұшында, тамақ (көмей) аумағында байқалуы мүмкін.\r\n\r\nЕсекжем өз алдына қауіпсіз, бірақ тамырлық ісіну өмір үшін қауіпті аллергиялық серпіннің бірінші белгісі болуы мүмкін (анафилаксияның), бұл шұғыл көмекті қажет етеді.\r\n\r\n\'\'__Себебі.__\'\' Есекжем дәріге, тамаққа (балық, жаңғақ, жұмыртқа, сүт, т.б.), жануарлардың түгіне, өсімдік тозаңына,  инфекцияға (мононуклеоз), жәндік шағуына серпін ретінде көрінуі мүмкін. Басқа мүмкін себептері – өсімдікпен,  ингаляцияда қолданылатын құралдармен жанасу, күйзеліс, макияж және ыстық-суықтың, күннің әсері. Есекжем көңіл-күй күйзелісінің, тершеңдіктің, аутоиммундық аурудың немесе лейкемияның салдарынан дамуы мүмкін. Көбінесе, себебін анықтау қиын.\r\n\r\n\'\'__Диагностика__\'\' әдетте қиынға түспейді, себебі, есекжемнің  аллергиялық тегі айқын болады, алайда, кейде аллергияға арнайы тестілер қажет – тері тестілері немесе қан талдауы.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Көбінесе, арнайы емдеу қажет болмайды себебі, симптомдары өздігінше тез жойылуы мүмкін. Аллергияға қарсы құралдар -  антигистаминдік препараттар – тавегил, супрастинді пайдалану аса тиімді. Қышыну мен ісінуді азайту үшін терінің зақымданған жеріне салқын компрессті қою ұсынылады (шағын мата, салқын суға малынған). Терінің үлкен аумағы зақымданса, салқын ванналарды ұсынуға болады. Ыстық ванна мен душ қабылдауға болмайды. Сондай-ақ, қысатын киім киюге болмайды.\r\n\r\nЖоғарыда айтылғандай, аллергиялық ісіну өмір үшін қауіпті аллергиялық серпіннің бірінші белгісі болуы мүмкін (анафилаксияның), бұл шұғыл көмекті қажет етеді. Анафилаксия көмейдің ісінуін туындатып, тыныс алудың едәуір қиындауына – тұншығуға апаруы мүмкін. Анафилаксияға күмән болса, шұғыл түрде жедел жәрдемді шақыру қажет.\r\n\r\n\'\'__Алдын алу__\'\'. аллергияны    туындататын дәрілерден, өнімдер мен заттектерден алшақ болу қажет.  Ыстық ванна қабылдаудан, қысатын киім киюден алшақ болуға тырысу қажет, себебі, олар есекжемнің симптомдарының қайталануына ықпал етуі мүмкін. ','student_k',32,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(139,'','Естудің жасқа байланысты өзгерістері','','','kz','s','',0,'',4803,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531986600,1563522600,1531986992,'Жасқа байланысты естуді жоғалту немесе пресбиакузис – егде жаста пайда болатын естудің біртіндеп, баяу төмендеуі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту немесе пресбиакузис – егде жаста пайда болатын естудің біртіндеп, баяу төмендеуі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"94\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерінен тұрады. Сыртқы құлақ қалқаннан және сыртқы есту каналынан тұрады.\'\' \r\n\r\nІшкі құлақтағы ұсақ түкті жасушалар біздің естуімізге көмектеседі. Олар дыбыс толқындарын ұстап, нерв сигналдарына түрлендіреді, оларды ми дыбыс ретінде қабылдайды. Естуді жоғалту ұсақ түкті жасушалардың зақымдануында немесе тіршілігін жоюында пайда болады. Түкті жасушалар қалпына келмейді, сондықтан, көпшілік жағдайда олардың зақымдануына байланысты естуді жоғалту қайта орнына келмейді.\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалтудың себептері көп. Көбінесе, ішкі құлақтың жасқа байланысты өзгерістеріне байланысты болады. Аурудың пайда болуында генетикалық өзгерістер өзгерістер, сондай-ақ, шудың әсері (мысалы, рок-концерт, музыка тыңдайтын наушниктер) үлкен роль атқарады.\r\n\r\nКелесі факторлар жасқа байланысты  естуді жоғалтуға ықпал етеді:\r\n\r\n Отбасылық сырқат тарихы (жасқа байланысты  естуді жоғалту, әдетте, бір отбасының мүшелерінде кездеседі)\r\nШудың әсері\r\nТемекі шегу (темекі шегетіндерде шекпейтіндерге қарағанда осындай естуді жоғалту жиі кездеседі)\r\nКейбір аурулар, мысалы, қант диабеті\r\nКейбір дәрілік препараттар.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЕстуді жоғалту баяу түрде, ұзақ уақыт барысында дамиды.\r\n\r\nАурудың симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Бұл ауруға шалдыққан адамдарға айналасындағы адамдардың сөзін түсіну қиынға түседі\r\n* Олар жиі айтылғанды қайталауды сұрайды\r\n* Естімей қалғаны үшін күйзеледі\r\n* Кейбір дыбыстар оларға тым қатты болып көрінеді\r\n* Олардың шулы бөлмеде естуі қиындайды\r\n* \"с\" немесе \"з\" дыбыстарын айтуда қиындықтары болады\r\n* Оларға дауысының тембрі жоғары адамдарды түсіну қиын\r\n* Құлақтағы шуыл\r\n \r\n\r\nОсы симптомдардың бірін байқасаңыз, дәрігерден кеңес алыңыз. Пресбиакузистің (кәрілік кереңдігі) симптомдары басқа аурулардың симптомдарымен ұқсас болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер толық медициналық тексерісті жүргізеді. Бұл естуді жоғалтудың себебін табуға көмектеседі. Құлақты қарау үшін дәрігер отоскоп аталатын аспапты қолданады. Кейде құлақтың каналдарында құлық жиналуынан естуді жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nНауқасты құлақ, мұрын және тамақ (көмей) бойынша маманға (дәрігер-отоларингологқа) бағыттайды. Естуді анықтайтын тестілер естуді жоғалту дәрежесін анықтауға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту емделмейді. Емдеу күнделікті қызметті жақсартуға негізделеді. Келесілердің пайдасы бар:\r\n\r\n* Есту  аппараттары\r\n* Телефон күшейткіштері және басқа көмекші құрал-жабдықтар\r\n* Ымдау тілі (естуді жоғалтудың ауыр дәрежесі бар адамдар үшін)\r\n* Ерінге қарап оқу (мысалы, қарым-қатынасты жақсарту үшін көрнекі түрде ойға салу)\r\n* Естуді жоғалтудың ауыр дәрежесі бар адамдар үшін кохлеарлық имплантат ұсынылуы мүмкін. Бұл кезде имплантатты орнату үшін операция жасалады. Имплантат қайтадан дыбыстарды ажыратуға және уақыт өте келе адамға сөзді түсінуге мүмкіндік береді. Бірақ, қалыпты естуді қалпына келтірмейді.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту баяу түрде ушығады. Бұл қайтымсыз үрдіс және кереңдікке апаруы мүмкін.\r\n\r\nЕстуді  жоғалтудың салдары науқасты үйден шықпауға мәжбүрлейді. Дәрігердің көмегіне жүгініп, отбасымен және достармен қарым-қатынас жасап, оқшау болмауға тырысу қажет. Естуді  жоғалту үрдісін бақылауға алып, толыққанды және белсенді өмір сүруді жалғастыруға болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\nЕстуді  жоғалту денелік (өрт дабылын естімей қалуда) және психологиялық (әлеуметтік оқшаулану) мәселелерге апаруы мүмкін.\r\n\r\nЕстуді  жоғалту кереңдікке апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЕстуді  жоғалтқан адамдар тезірек тексерілуі қажет. Бұл құлықтың жиналуы немесе дәрілік құралдардың жанама әсері секілді себептерді теріске шығаруға көмектеседі. Емдеуші дәрігер науқасқа есту тестін өткізуі тиіс.\r\n\r\nКүрт естудің өзгерісі болса немесе естуді жоғалту бастың ауырсынуы, көрудің бұзылыстары немесе бас айналуы секілді симптомдармен қосарланатын болса, дереу дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЖасқа байланысты естуді жоғалту; Пресбиакузис.','admin',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(140,'','Етеккір алды синдромы (еас)','','','kz','s','',0,'',7368,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531987800,1563523800,1531988274,'Етеккір алды синдромы (ЕАС) – бұл етеккір басталуына дейін 14 күндей бұрын сезілетін симптомдар тобы.  Симптомдар, әдетте, етеккір басталғаннан кейін жойылады.\r\n\r\nӘйелдердің көпшілігі етеккір алдында жеңіл жайсыздық сезінеді. Бірақ, ЕАС кезінде ашушаңдық, депрессия немесе жайсыздық сезілуі мүмкін, олармен үйде немесе жұмыста отырғанда күресуге тура келеді. ЕАС кейбір симптомдары төменде келтірілген. Әр айларда симптомдар нашарлауы немесе жақсаруы да мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__ЕАС - етеккір алды синдромы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__ЕАС симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__ЕАС симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__ЕАС пайда болуының себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__ЕАС қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__ЕАС қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Диуретиктер дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Антидепрессанттар көмектесе алады ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Ұрықтануға қарсы препараттарды қабылдау көмектеседі ме?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__ЕАС емдеу үшін қандай препараттарды рецептсіз сатып алуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Симптомдарды қалай жеңілдетуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"12\")}__ЕАС бақылау бойынша кеңестер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"13\")}__Дәрумендер мен тағамдық қоспалар жөнінде не айтуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__ЕАС - етеккір алды синдромы дегеніміз не?__\r\n\r\nЕтеккір алды синдромы (ЕАС) – бұл етеккір басталуына дейін 14 күндей бұрын сезілетін симптомдар тобы.  Симптомдар, әдетте, етеккір басталғаннан кейін жойылады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"95\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__ЕАС симптомдары қандай?__\r\n\r\nӘйелдердің көпшілігі етеккір алдында жеңіл жайсыздық сезінеді. Бірақ, ЕАС кезінде ашушаңдық, депрессия немесе жайсыздық сезілуі мүмкін, олармен үйде немесе жұмыста отырғанда күресуге тура келеді. ЕАС кейбір симптомдары төменде келтірілген. Әр айларда симптомдар нашарлауы немесе жақсаруы да мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__ЕАС симптомдары__\r\n\r\n·         Теріде безеулердің пайда болуы немесе таралуы\r\n\r\n·         Арқадағы ауырсыну\r\n\r\n·         Іштің кебуі\r\n\r\n·         Тәбеттің өзгеруі, оның ішінде, белгілі бір өнімдерге тартымдық\r\n\r\n·         Іш қатуы\r\n\r\n·         Жылауқорлық  \r\n\r\n·         Депрессия\r\n\r\n·         Жүрек соғуының жиілеуі\r\n\r\n·         Ашушаңдық, ширығу немесе үрейлену\r\n\r\n·         Шаршау сезімі\r\n\r\n·         Бас ауыруы\r\n\r\n·         Ысыну\r\n\r\n·         Буындағы ауырсыну\r\n\r\n·         Көңіл-күйдің құбылысы\r\n\r\n·         Жыныстық өмірге құлықсыздық\r\n\r\n·         Емшектің сезімталдығы мен ісінуі\r\n\r\n·         Назар қоюдағы мәселелер\r\n\r\n·         Ұйқыдағы мәселелер\r\n\r\n·         Қолдың немесе аяқтың ісінуі\r\n\r\n·         Жалғыз қалғысы келу\r\n\r\n·         Салмақтың артуы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__ЕАС пайда болуының себептері қандай?__\r\n\r\nЕАС пайда болу себептері жеткілікті зерттелмеген. Ең ықтималы: симптомдардың пайда болуы етеккір айналымы барысындағы гормондар деңгейінің өзгерісімен байланысты. ЕАС психологиялық мәселелерге немесе күйзеліске байланысты туындамайды, бірақ, олар симптомдарды нашарлатуы мүмкін.\r\n\r\n {alink aname=\"5\"}\r\n__ЕАС қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер симптомдарды күнтізбе бойынша қадағалауды сұрайды. Егер симптомдар бірнеше ай бойы белгілі бір кезеңде қайталанатын болса, бұл ЕАС болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер сізді қарап, тексеріп, басқа мүмкін мәселелерді ескеру үшін кейбір тексерулерді өткізуі мүмкін. Сондай-ақ, ол сізбен тамақтанудағы талғамыңыз, әдеттеріңіз, жұмысыңыз бен отбасыңыз туралы сұрайды.\r\n\r\n {alink aname=\"6\"}\r\n__ЕАС қалай емделеді?__\r\n\r\nЕАС емдеу тәсілі жоқ, бірақ, емдәм сақтау, ұдайы дене жүктемелері, кейбір дәрілік препараттарды қабылдау симптомдарды жеңілдетуге көмектеседі. Дәрігер емдәмге және жаттығу бағдарламасына қажетті өзгерістер енгізу туралы кеңес береді. Қандай да бір симптомдар болуына және олардың айқындылығына байланысты дәрігер сізге дәрілік препараттарды тағайындайды.\r\n\r\nНақты сізге жарамды емдеуді таңдау үшін сізге бірнеше препарат қабылдау қажет болуы мүмкін. Олар дәрігердің рецептімен, рецептсіз де босатылады. Көбінесе, дәрігер диуретиктер, антидепрессанттар және ұрықтануға қарсы таблеткаларды тағайындауы мүмкін. ЕАС үшін басқа препараттар қазіргі уақытта зерттелу үстінде.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Диуретиктер дегеніміз не?__\r\n\r\nДиуретиктер организмге артық сұйықтық пен натрийді шығаруға көмектеседі. Олар іштің кебуін, салмаққа қатысты мәселелерді, кеуде мен іштегі ауырсынуды жеңілдетуге ықпал етеді. Диуретиктер әдетте, ЕАС осы симптомдары пайда болуының алдында тағайындалады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Антидепрессанттар көмектесе алады ма?__\r\n\r\nАнтидепрессанттар кейбір әйелдер сезінетін күшті ашушаңдықта, депрессия мен үрейленуде көмектесуі мүмкін. Бұл дәрілерді әдетте, күнделікті қабылдау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Ұрықтануға қарсы препараттарды қабылдау көмектеседі ме?__\r\n\r\nДәрігер ЕАС кейбір симптомдарын жеңілдету үшін сізбен ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдау туралы талқылауы мүмкін. Ұрықтануға  қарсы таблеткалар етеккір айналымы бойы гормондардың деңгейін бақылауға көмектеседі. Оларды қабылдау кезінде көптеген әйелдер ЕАС симптомдарының едәуір жеңілдеуін байқайды. Дегенмен, бұл препараттардың өзіндік жанама әсері болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__ЕАС емдеу үшін қандай препараттарды рецептсіз сатып алуға болады?__\r\n\r\nЕАС симптомдарын басу үшін дәрігердің рецептісіз босатылатын дәрілерді қабылдауға болады. Бұл препараттар - аспириннің немесе ацетаминофеннің кофеинмен, антигистаминдік препараттармен немесе диуретиктармен бірігуі.\r\n\r\nСондай-ақ, кейбір ауырсынуды басатын препараттар да көмектеседі. Оларға стероидтық емес қабынуға қарсы, ауырсынуды басатын дәрілер жатады, мысалы, ибупрофен, кетопрофен  және напроксен.\r\n\r\nБұл дәрілер ЕАС жеңіл немесе орташа күйде өтуінде жақсы көмектеседі. Бұл препараттардың бірін қолданар алдында дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}11{ANAME}\r\n__Симптомдарды қалай жеңілдетуге болады?__\r\n\r\nЕАС симптомдарын бақылау бойынша кеңестерді ұсынамыз.\r\n\r\nЕАС симптомдарын және олардың пайда болу уақытын білу сізге рационыңызды өзгертуге және дене жаттығуларын әр айға жоспарлауға көмектеседі.\r\n\r\nСіз үшін жарамды препарат таңдау немесе кеңес беру біршама уақыт алуы мүмкін. Әр адамда емдеу әр түрлі болады. Дәріге сізге  дұрыс емдеу таңдауға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}12{ANAME}\r\n__ЕАС бақылау бойынша кеңестер__\r\n\r\n·         Тамаққа күрделі көмірсуларды (мысалы, тұтас дәндер және тұтас дәннен жасалған нан, макарон өнімдері және жармалар), талшық пен ақуызды тұтыныңыз. Қантты және майлы өнімдерді қабылдауды азайтыңыз.\r\n\r\n·         Іштің кебуін және организмде сұйықтықтың іркілуін азайту үшін етеккірге дейін бірнеше күн бұрын тұзды тұтынудан алшақ болу қажет.\r\n\r\n·         Ширығуды, ашушаңдықты азайту, емшектің ауырсынуын жеңілдету үшін кофеин тұтынуды азайтыңыз.\r\n\r\n·         Алкоголь ішуден алшақ болыңыз. Етеккір басталуының алдында алкоголь ішу өзіңізді басыңқы сезінуге апаруы мүмкін.\r\n\r\n·         Тамақ ішуді күніне 3 рет емес, 6 ретке өзгертіңіз, және аз үлеспен ішіңіз. \r\n\r\n·         Аэробты жаттығулармен айналысыңыз. Аптасына 30 минуттен, 4-6 рет.\r\n\r\n·         Көбірек ұйқтаңыз (тәулігіне 8 сағат).\r\n\r\n·         Тамақ ішу, ұйқы және дене жаттығуларының кестесін құрыңыз.\r\n\r\n·         Күйзелістік  оқиғаларды етеккірден кейінгі келесі аптаға жоспарлап көріңіз.\r\n\r\n {ANAME()}13{ANAME}\r\n__Дәрумендер мен тағамдық қоспалар жөнінде не айтуға болады?__\r\n\r\nДәрумендер және басқа қоспалар, мысалы, В6, Е дәрумендері, магний, марганец және триптофан ЕАС симптомдарын жеңілдетуі мүмкін. Бұл емдеу жайында көптеген зерттеулер жүргізілген, және олардың пайдасына қарағанда әкелетін зияны көптігі анықталған. Мысалы, В6, Е дәрумендерін көп мөлшерде қабылдағанда, жанама әсерлері болады. Осы дәрумендер және қоспаларды қабылдау алдында дәрігермен кеңесіңіз.','student_k',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(141,'','Етеккір айналымының бұзылысы - дисменорея','','','kz','s','',0,'',3279,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531988280,1563524280,1531988588,'Дисменорея – әйелдердің етеккір алдында немесе басталуында түйілуді немесе ауырсынуды сезінуін сипаттайтын медициналық термин. Бұл күрделі ауырсыну емес.','\r\n__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Дисменорея дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Етеккірдің симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Күрделі мәселелер бар екендігі туралы қалай білуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дисменореяның себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ауырсынатын кезеңдер қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Бұл емдеу көмектеспесе, не істеу қажет?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Дисменорея дегеніміз не?__\r\n\r\nДисменорея – әйелдердің етеккір алдында немесе басталуында түйілуді немесе ауырсынуды сезінуін сипаттайтын медициналық термин. Бұл күрделі ауырсыну емес.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Етеккірдің симптомдары қандай?__\r\n\r\nЕтеккірлік түйілу іште, белде, бөкседе немесе бөксенің ішкі жағында батып ауырсыну түрінде сезіледі. Ауырсыну етеккір алдында немесе осы кезеңнің басында басталуы және 1-3 күн созылуы мүмкін. Ауырсыну қарқынды болуы және күнделікті қызметті шектеуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Күрделі мәселелер бар екендігі туралы қалай білуге болады?__\r\n\r\nКелесі симптомдар болуында дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Кеш басталған ауырсынатын етеккір,\r\n* Етеккір кезеңінің алғашқы екі күнінде ғана пайда болатын ауырсыну\r\n* Іншектен бөлінетін әдеттегідей емес бөліністер немесе қан кетуі\r\n* анальгетикалық препараттар қабылдауда өтпейтін ауырсыну.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дисменореяның себептері қандай?__\r\n\r\nДисменореяның екі түрі бар:\r\n\r\n* алғашқы  дисменореяда ауырсыну жиі етеккірлік түйілуден туындайды\r\n* кейінгі дисменореяда ауырсыну инфекция, аналық бездің кистасы (аналық бездегі сұйықтық толған қалташалар), эндометриоз, жатырдың сілемей қабатының ауруларынан туындайды.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ауырсынатын кезеңдер қалай емделеді?__\r\n\r\nЭлектр қыздырғыш жастықшасын қолдануға немесе жылы ванна қабылдап көруге болады. Сондай-ақ, етеккір алды синдромын бақылау үшін дәрілік препараттарды қабылдауға болады.\r\n\r\nБұл дәрілер аспириннің немесе ацетаминофеннің кофеинмен, антигистаминдік препараттармен немесе диуретиктермен бірігуі. Мысалы: Мидол, Памприн, Премзин ПМС.\r\n\r\nАуырсынуды басатын дәрілік препараттар да ауырсынуды жеңуге көмектеседі. Оларға жататандар: ибупрофен және напроксен. Бұл дәрілер жеңіл немесе орташа ауырсынуды басуға көмектеседі. Егер олар көмектеспейтін болса, дәрігермен күштірек препарат туралы кеңесіңіз.\r\n\r\nДәрігер ұрықтануға қарсы таблеткаларды тағайындауы мүмкін. Бұл дәрілер осы кезеңдердегі ауырсынуды жеңілдетеді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Бұл емдеу көмектеспесе, не істеу қажет?__\r\n\r\nЕгер бұл әдістердің біреуі де көмектеспесе, дәрігер аналық бездің кистасының болуына немесе эндометриозға тексереді. Дәрігер УДТ (УЗИ) аналық бездің кистасының болуын көруге көмектеседі. Шағын оперативтік араласу – лапароскопия эндометриозды анықтау үшін қолданылады. Бұл әдіс теріде шағын тілік жасап, жіңішке түтік енгізу арқылы жатырдың ішін көруге мүмкіндік береді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n \r\n* Ауырсыну етеккір айналымының қалыпты құраушысы ма?\r\n* Қандай да бір тексеру өткізу қажет пе?\r\n* Ауырсынуды жеңілдету үшін не істеуге болады?\r\n* Өмір салтын, емдәмді өзгерту немесе арнайы жаттығулар ауырсынуды азайтады ма?\r\n* Ауырсыну өтпесе немесе ушығатын болса, не істеу қажет?','student_k',32,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(142,'','Фимоз және парафимоз','','','kz','s','',0,'',4035,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531988640,1563524640,1531989325,'Сүндетке отырғызылмаған ерлерде пенистің ұшы «күпек» атауымен белгілі тері қабықшамен жабылған. Фимоз кезінде күпектің тарылуы пайда болады, ол жыныстық мүшенің ұшында тығыз тартылып, қайтадан орнына еркін қайта алмайды. Фимоз табиғи көрініс болуы мүмкін. Мысалы, 4 жасқа дейінгі ұлдарда әдетте, күпекті ысыру қиын. Жас адамдарда, ерлерде фимоз көбінесе күпектің қабынуына (баланит) немесе қант диабеті секілді басқа ауруларға байланысты болады.\r\n\r\nПарафимоз күпек жыныстық мүшенің ұшынан тыс ысырылып, оны қысқанда пайда болады. Күпек өзінің бастапқы жағдайына қайтпайды және пенистің ұшын жаппайды. Бұл ісінудің, ауырсынудың, пенистің ұшына қан келуінің шектелуіне апаруы мүмкін. Егер күпек өзінің табиғи орналасу жағдайына қайтпаса, күрделі асқынулар пайда болуы мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Бұл дегеніміз  не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Аурудың күтілетін ұзақтығы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан маманға көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Бұл дегеніміз  не?__\r\n\r\nСүндетке отырғызылмаған ерлерде пенистің ұшы «күпек» атауымен белгілі тері қабықшамен жабылған. Фимоз кезінде күпектің тарылуы пайда болады, ол жыныстық мүшенің ұшында тығыз тартылып, қайтадан орнына еркін қайта алмайды. Фимоз табиғи көрініс болуы мүмкін. Мысалы, 4 жасқа дейінгі ұлдарда әдетте, күпекті ысыру қиын. Жас адамдарда, ерлерде фимоз көбінесе күпектің қабынуына (баланит) немесе қант диабеті секілді басқа ауруларға байланысты болады.\r\n\r\nПарафимоз күпек жыныстық мүшенің ұшынан тыс ысырылып, оны қысқанда пайда болады. Күпек өзінің бастапқы жағдайына қайтпайды және пенистің ұшын жаппайды. Бұл ісінудің, ауырсынудың, пенистің ұшына қан келуінің шектелуіне апаруы мүмкін. Егер күпек өзінің табиғи орналасу жағдайына қайтпаса, күрделі асқынулар пайда болуы мүмкін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"96\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\n\'\'Ерлердің репродуктивтік жүйесі\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nФимоз, әдетте, ауырсынусыз өтеді. Дегенмен, күпектің тарылуында несеп шығару немесе жыныстық қызметте қиындықтар пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар, фимоз кезінде ерлерге күпектің астындағы теріні тазалау қиынға түседі, бұл инфекциялардың пайда болуына ықпал етеді.\r\n\r\nПарафимоз күпектің және жыныстық мүшенің ұшының ауырсынып, ісінуімен сипатталады. Пенистің ұшына қан келуінің ауыр тежелуі туралы күңгірт-күлгін түсіне қарап айтуға болады, бұл әдетте, шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер медициналық қарау кезінде фимозды және парафимозды анықтай алады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Аурудың күтілетін ұзақтығы__\r\n\r\nФимоз кішкентай балаларда өздігінше өтеді, ересектерде фимоз операция жасалғанға дейін немесе инфекция емделгенге дейін жазылмайды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖеке гигиенаны мұқият қадағалау арқылы фимоздың алдын алуға болады. Ол үшін шомылу кезінде күпекті толығымен ысырып, астындағы теріні мұқият тазарту қажет.  \r\n\r\nКүпектің жыныстық мүшеден тыс ысырылуында әрдайым мұқият түрде бастапқы орналасу жағдайына қайтарып отырсаңыз, парафимоздың алдын алуға болады. Парафимоз пайда болуында, оның қайталанбауы үшін науқастарға сүндетке отырғызылу ұсынылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nФимоздың симптомсыз өтуі емдеуді қажет етпейді. Бұл әсіресе, балалар үшін дұрыс. Егер ұлдарда фимоз өтпейтін болса, немесе несеп шығаруға / гигиенаға қатысты мәселелер пайда болса, гидрокортизон секілді емдейтін жақпа майларды қолдану тиімді болуы мүмкін.\r\n\r\nЖасөспірімдер мен ерлерде аурудың алдын алу үшін жеке гигиенаны қадағалау және инфекцияларды уақытылы емдеу жеткілікті болуы мүмкін. Қалған жағдайларда, тұрақты симптомдардың болуында да түзету операциясын (сүндетке отырғызу) жасау қажет.\r\n\r\nЕгер парафимоз кезінде күпек жыныстық мүшеден тыс ысырылатын болса, оны қысатын болса, төтенше жағдай орын алады, бұл кезде шұғыл медициналық жәрдем қажет. Дәрігер  шұғыл түрде күпекті кесуі немесе сүндетке отырғызуды өткізуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан маманға көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Күпекті бастапқы орналасу жағдайына әкелуде немесе күпектің астындағы теріні тазартуда қиындық пайда болады\r\n* Күпектің астында қабыну пайда болған.\r\n* Күпек жыныстық мүшенің ұшынан тыс ысырылып, қалыпты жағдайына қайтып келмейді.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКөптеген ерлерде фимоз күрделі мәселеге айналмайды, емдеуді қажет етпейді. Дегенмен, жағдай өздігінше оңалмайды.\r\n\r\nЖоғарыда аталғандай, кейде парафимоз шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді. Егер шұғыл медициналық жәрдемге жүгінбесеңіз, жыныстық мүшенің ұшының қайтымсыз зақымдануы орын алуы мүмкін. ','student_k',363,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(143,'','Фобиялар (қорқыныштар)','','','kz','s','',0,'',1721,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531989480,1563525480,1531989604,'Фобиялар үрейлену (мазасыздану) бұзылысының бір түрі (http://www.zdrav.kz/node/9420). Бұл бір нәрседен (шынайы қауіпсіз) қатты негізсіз (иррационалдық) қорқу. \r\n\r\nТелімді фобиялардың түрлері көп. Акрофобия – биіктіктен қорқу. Агорафобия – қоғамдық жерлерден қорқу, клаустрофобия – жабық кеңістіктен қорқу. Егер мазасыз және қоғамдағы күнделікті қатынаста аса ұялшақ болсаңыз, әлеуметтік фобия болуы мүмкін. Фобияның басқа да таралған түрлері туннельдермен, кең жолда көлікте жүрумен, сумен, ұшумен, жануарлармен және қанмен байланысты.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nФобиялар үрейлену (мазасыздану) бұзылысының бір түрі (http://www.zdrav.kz/node/9420). Бұл бір нәрседен (шынайы қауіпсіз) қатты негізсіз (иррационалдық) қорқу. \r\n\r\nТелімді фобиялардың түрлері көп. Акрофобия – биіктіктен қорқу. Агорафобия – қоғамдық жерлерден қорқу, клаустрофобия – жабық кеңістіктен қорқу. Егер мазасыз және қоғамдағы күнделікті қатынаста аса ұялшақ болсаңыз, әлеуметтік фобия болуы мүмкін. Фобияның басқа да таралған түрлері туннельдермен, кең жолда көлікте жүрумен, сумен, ұшумен, жануарлармен және қанмен байланысты.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nФобиясы бар адамдар қорқатын нәрсесінен алшақ болуға тырысады. Олай болмаған жағдайда олар келесіге ұшырайды:\r\n\r\n·         Қатты үрейлену, қорқу\r\n\r\n·         Жүректің жиі соғуы\r\n\r\n·         Ентігу\r\n\r\n·         Дірілдеу  \r\n\r\n·         Сол жерден тез кеткісі келу.\r\n\r\nФобиялар әдетте, балалық немесе жасөспірімдік шақта пайда болады, және ересек жаста жалғасады. Фобиялардың пайда болу себебі әдетте, белгілі болады, бірақ, кейде олар тұқым қуалайды.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу адамдардың көпшілігіне фобиялармен күресуге көмектеседі. Әдетте, емдеуге дәрілік препараттарды, психологиялық емдеуді қолданады.\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/phobias.html\r\n\r\n                     \r\n__Аудармашы__: Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(144,'','Фолликулит','','','kz','s','',0,'',1059,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531989900,1563525900,1531990046,'Фолликулит – бұл тері астында орналасқан шағын қалташалар - фолликулдардың инфекциясы немесе қабынуы, фоликулдарда шаш түзіліп, өседі.  Фолликулит дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін, бірақ, ол шаш түбінде, киімнің денеге үйкелетін тұстарында – мысалы, қолда, бөкседе жиі болады.','__Фолликулит__ – бұл тері астында орналасқан шағын қалташалар - фолликулдардың инфекциясы немесе қабынуы, фоликулдарда шаш түзіліп, өседі.  Фолликулит дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін, бірақ, ол шаш түбінде, киімнің денеге үйкелетін тұстарында – мысалы, қолда, бөкседе жиі болады. \r\n\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"97\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"98\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\nФолликулиттің жиі себебі – бактериалдық инфекция, бірақ, зеңдік инфекциядан да туындауы мүмкін.\r\n\r\nФолликулит шаштың бір немесе бірнеше шумағының маңында немесе түбінде қызарған, ауырсынатын аумақ түрінде басталады. Одан кейін бұл бөлік терідегі іріңді төмпешікке (пустула) айналады, ол кейде қышып, күйдіретін сезім береді. Пустуланы ашқанда  ірің және/немесе қан шығуы мүмкін.\r\n\r\nИнфекциялық  фолликулиттің терінің бетіне жақын орналасатын жеңіл жағдайлар әдетте, өздігінше, шамамен 2 аптадан кейін жазылады. Терең және күрделі инфекциялық  фолликулитте әдетте, ішетін антибиотиктер мен зеңге қарсы препараттар жақсы көмектеседі.','student_k',52,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(145,'','Фурункул (шиқан)','','','kz','s','',0,'',6782,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531990140,1563526140,1531990585,'Фурункул – шаш фоликулының және оны қоршаған тіндердің ірің тектес бактериялардан туындайтын жіті іріңді-некрозды қабынуы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nФурункул – шаш фоликулының және оны қоршаған тіндердің ірің тектес бактериялардан туындайтын жіті іріңді-некрозды қабынуы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"99\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nШаш фолликулы — шаштың тамыры, оны қоршайтын тамыртүбімен бірге. Шаш фолликулының түбінде оны айнала орналасатын сезімтал нерв талшықтары болады. шашқа қол тигізу нерв жалғамдарына әсер етеді, осыдан адам қол тигізуді сезінеді. Май бездері де әр шаш фоликулымен байланысты, олар шаш пен оны қоршайтын терінің жақсы жағдайын қолдау үшін май бөледі.\r\n\r\nҰқсас аурулар:\r\n\r\n• фолликулит (шаш фоликулының ортаңғы және жоғарғы бөлімдерінің беткері қабынуы, бұл қызарған түйіндермен (папула) және іріңді төмпешіктерімен;\r\n\r\n• карбункул (бірнеше қатар орналасқан шаш фоликулдарының жіті іріңді-некрозды қабынуы, теріде және тері астылық май талшығында некроз (тіршілігі жойылған тін) ошағын түзумен.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nФурункул – кең таралған тері мәселесі. Көпшілік жағдайда фурункулдар алтын түсті стафилококк (Staphylococcus aureus) бактериясынан туындайды. Фурункулдардың пайда болуын тері бетінде мекендейтін бактериялар немесе зеңдердің басқа түрлері де туындатуы мүмкін. Шаш фоликулдарының зақымдануы инфекцияға олардың арасында орналасқан фоликул мен тіндерге терең енуге мүмкіндік береді.\r\n\r\nФурункулдар дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін, себебі, адамның бүкіл терісі шаш фоликулдарынан тұрады. Көбінесе, фурункулдар бетте, мойында, қолтық астында, бөкседе пайда болады. Олар көп немесе жалғыз кездеседі.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nФурункул әдетте, тері бетінде көтеріліп тұратын шағын қызыл-қызғылт түйін түрінде пайда болады. Уақыт өте зақымданған аумақ ұлғаяды, сұйықтыққа толады. Фурункулда ірің мен тіршілігі жойылған тіндердің толуы біртіндеп күшейетін ауырсыну сезімін туындатады. 3-4-ші күні түйіннің ортасында жұмсару пайда болып, ірің бөлімен жарылады.\r\n\r\nАуырсыну сезімі әдетте, фурункулдың ішіндегісі сыртқа шыққанда өтеді. Жарылған жерде жасыл түсті некрозды тін - фурункулдың өзегі көрінеді.\r\n\r\nФурункулдың негізгі симптомдары:\r\n\r\n·         Бұршақ көлемді дөңгелек түзіліс (түйін), кейде үстел теннисі добының өлшеміне жетеді.\r\n\r\n·         Фурункулдың ортасы ақ немесе сары түсті\r\n\r\n·         Ісінудің өсуінің тез қарқыны\r\n\r\n·         Ісіну іріңдейді, ағады немесе қабықтанады\r\n\r\n·         Терінің басқа бөліктеріне таралуы, немесе басқа фурункулдармен қосылады.\r\n\r\nҚосымша симптомдары:\r\n\r\n·         Жалпы әлсіздік\r\n\r\n·         Шаршау\r\n\r\n·         Дене температурасының артуы\r\n\r\n·         Фурункул тұсындағы қышу\r\n\r\n·         Фурункул маңындағы терінің қызаруы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nӘдетте, дәрігер фурункулды сыртқы түрінен біледі. Кейде маман фурункул тінін бактериялық өсіндісін зертханалық талдауүшін алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nФурункулды үй жағдайында сықпаңыз, бұл инфекцияны ушықтырады.\r\n\r\nФурункулдар қышудан және аздаған аурсыну сезімінен кейін өздігінше өтуі мүмкін. Көбінесе, ауырсыну сезімі күшейеді, себебі, уақыт өте фурункулда ірің мен тіршілігі жойылған тіндер толады.\r\n\r\nБірақ, әдетте,  фурункулды дәрігер жаруы қажет, жараны іріңнен аршу үшін. Әдетте, жазылу үрдісі 2 аптаға созылады. Жазылу үрдісін үдету үшін күніне бірнеше рет фурункулға жылы ылғал компресс қоюға болады, тері қалпына келгенге дейін.\r\n\r\nХирургиялық араласу фурункул терең және/немесе үлкен болғанда қажет болады.\r\n\r\nФурункул аумағы таза болып қалуы маңызды, сондықтан:\r\n\r\n·         Фурункулға қойылатын таңғыштарды жиі ауыстыру қажет\r\n\r\n·         Фурункулды ұстағаннан кейін қолды мұқият жуу қажет\r\n\r\n·         Бөтен адамның сүлгісін, төсек жабындысын қолданбаңыз. Киімді, төсек жабындасын, сүлгі, төсек жаймасын және басқа терінің зақымданған бөлігі жанасқан маталарды жиі жуыңыз.\r\n\r\n·         Фурункулға қойылатын таңғыштарды бөлек шелекке тастаңыз, қолданған таңғышты басқа заттарға тигізбеңіз.\r\n\r\nАнтибактериалдық тазалық құралдары  фурункул пайда болғаннан кейін көмектеспейді.\r\n\r\nЕгер фурункул үлкен немесе қайталанатын болса дәрігер антибиотиктерді таблетка немесе инъекция түрінде тағайындайды.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nКейбір адамдарда терінің қайталанатын инфекциясы байқалады және ұзақ уақыт бойы фурункулдан арылуы қиынға түседі.\r\n\r\nНауқастың құлақ каналында немесе мұрнында орналасқан фурункулдар күшті ауырсынуды туындатады. Мұрында пайда болған фурункулдар дәрігердің бақылауында болуы қажет.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·         Фурункулез (фурункулдардың көп шығуы)\r\n\r\n·         Карбункулез (бірнеше қатар орналасқан шаш фоликулдарының жіті іріңді-некрозды қабынуы, теріде және тері астылық май талшығында некроз (тіршілігі жойылған тін) ошағын түзумен)\r\n\r\n·         Лимфангит (лимфа тамырларының қабынуы)\r\n\r\n·         Лимфаденит (лимфа түйіндерінің қабынуы)\r\n\r\n·         Тромбофлебит (көктамыр қабырғасының қабынуы, тромб түзілуімен)\r\n\r\n·         Флегмона (тіннің жіті қабынуы, айқын шекарасыз)\r\n\r\n·         Терінің, жұлынның, мидың, бүйректің немесе басқа ағзалардың  абсцесі, (іріңді қоржынды қуыс түзілуімен)\r\n\r\n·         Мидың және жұлынның инфекциясы.\r\n\r\n·         Эндокардит (жүректің ішкі қабығының қабынуы)\r\n\r\n·         Остеомиелит (сүйектің және сүйек кемігінің қабынуы)\r\n\r\n·         Сепсис (ауыр инфекциялық ауру, қанға бактерия түсуінен туындайды)\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер фурункул:\r\n\r\n·         Бетте немесе омыртқада пайда болса;\r\n\r\n·         Қайтадан шықса;\r\n\r\n·         Ауырсыну сезімін береді;\r\n\r\n·         Аптадан артық өтпейді;\r\n\r\n·         Температурамен, қанды бөлініспен, іріңнің көп мөлшерімен қосарланады, ауыр инфекцияның басқа белгілері бар.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКелесі әрекеттер инфекцияның таралуынан тосқауыл болады:\r\n\r\n·         Антибактериалдық сабын\r\n\r\n·         Антисептикалық гигиена құралы\r\n\r\nГигиена ережелерін қадағалау.\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001474.htm\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Екатерина Шумарева,HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері','admin',42,0,0,'Article',7.00,'n','y'),