__Mazmuny__

{ALINK(aname="1")}__Terisken degenimiz ne?__{ALINK}

{ALINK(aname="2")}__Kózdiń qandaı aýrýlary teriskenge uqsaıdy?__{ALINK}

{ALINK(aname="3")}__Aýrýdyń sımptomdary qandaı?__{ALINK}

{ALINK(aname="4")}__Qashan dárigerge kóriný qajet__{ALINK}

{ALINK(aname="5")}__Dáriger teriskendi qalaı anyqtaıdy?__{ALINK}

{ALINK(aname="6")}__Aýrý qalaı emdeledi?__{ALINK}

{ALINK(aname="7")}__Aýrýdyń aldyn alýǵa bolady ma?__{ALINK}

 {ANAME()}1{ANAME}
__Terisken degenimiz ne?__

Terisken – qabaqtyń shetinde paıda bolatyn, aýyrsynatyn, qyzyl tómpeshik. Túri bezeýge uqsaıdy.

Terisken kirpiktiń tamyryna (follıkýl)  bakterııa túskende paıda bolady. Bul qabaqtyń maı bezderiniń bitelýine jáne juqpalanýyna aparady. Aýrý jeńil jaısyzdyq paıda bolýymen sıpattalady, biraq, ádette, emdelip, jazylady. Terisken ásirese, balalardyń arasynda keń taralǵan.

 {ANAME()}2{ANAME}
__Kózdiń qandaı aýrýlary teriskenge uqsaıdy?__

Halazıon teriskenge óte uqsas, biraq oǵan qaraǵanda aýyrsynýy jeńilirek jáne qabaqtyń ortasynda ornalasady. Bezdiń qabynýymen jáne bitelýimen baılanysty. Halazıon kórýdiń buldyraýyna aparýy múmkin. Ekeýiniń emdelýi uqsas, alaıda, tómpeshik 2-8 apta boıy saqtalýy múmkin.

 {ANAME()}3{ANAME}
__Aýrýdyń sımptomdary qandaı?__

Negizgi sımptomy – qabaqtyń shetindegi isingen, aýyrsynatyn, qyzyl tómpeshiktiń paıda bolýy. Sondaı-aq, kelesiler baıqalýy múmkin:

* Kózden bólindiler
* Jas aǵýy
* qyshý
* qabaqtaǵy qabyrshaqtyń túzilýi

{img type="fileId" fileId="270" responsive="y" featured="y"}
{img type="fileId" fileId="271" responsive="y" featured="y"}
{img type="fileId" fileId="272" responsive="y" featured="y"}

{ANAME()}4{ANAME}
__Qashan dárigerge kóriný qajet__

Eger terisken 10-14 kún ishinde ótpegeni mazalasa, dárigerge kórinińiz. Sondaı-aq, kelesi sımptomdar bolýynda da dáigerge kóriný qajet:

* qabaq isingende
* úıdegi emdeýden keıin aýyrsyný kúsheıse
* alǵashqy 2-3 kúnnen keıin isiný kúsheıse
* qabaqtaǵy shanshıtyn aýyrsyný
* tómpeshikten iriń nemese qan shyǵýy
* qabaqty ustaǵanda ystyq
* qyzba nemese qaltyraý
* kórýdiń buzylysy
* teriskenniń qaıta paıda bolýy.
 
{ANAME()}5{ANAME}
__Dáriger teriskendi qalaı anyqtaıdy?__

Dáriger medıtsınalyq qaraý barysynda teriskendi anyqtaıdy, eshqandaı qosymsha tekserý qajet emes.

{ANAME()}6{ANAME}
__Aýrý qalaı emdeledi?__

Terisken ádette, úı jaǵdaıynda 7-10 kún ishinde emdeledi. Qandaı da bir dárilik preparattardy, tamshylar me jaqpa maıdy qoldanar aldynda dárigermen keńesý qajet.

Tómende tez jazylýǵa kómektesetin usynystar keltirilgen:

* kózge jyly, ylǵal kompresti  5-10 mınýtten,  kúnine 3 nemese 4 ret basyńyz. Kompress ystyq emes, jyly bolýy qajet, qabaqty kúıdirip almas úshin.
* kózdiń mańaıyn tazalyqta ustańyz.
* Kózdi qolmen ustamańyz, ýqalamańyz.
* Terisken jazylǵanǵa deıin makııaj jasamańyz, kontaktilik lınza kımeńiz.
* Tómpeshikti basýǵa, syǵýǵa bolmaıdy. Bul ınfektsııanyń taralýyna aparady.

 Teriskendi medıtsınalyq emdeý qajet bolsa, dáriger antıbıotıkterdi taǵaıyndaıdy, sorý úshin hırýrgııalyq aralasýdy oryndaıdy, nemese isinýdi azaıtý úshin steroıdtyq preparatty engizedi. Sondaı-aq, dáriger teriskenniń paıda bolýyna nemese onyń ýshyǵýyna aparǵan negizgi aýrýdy emdeıdi.

 {ANAME()}7{ANAME}
__Aýrýdyń aldyn alýǵa bolady ma?__

Terisken kez kelgen adamda paıda bolýy múmkin, qaýip faktorlary kelesi adamdarda jıi kezdesedi:

* Kózdiń nashar gıgıenasy, mysaly, túnde makııajdy súrtpeý, makııaj úshin jaramdylyq merzimi ótken quraldardy qoldaný, kontaktilik lınzalardy sırek aýystyrý
* Kózdiń udaıy shıryǵýy  
* Gormondyq buzylystar
* Teriniń qurǵaqtyǵy
* Blefarıt – qabaqtyń qabynýy,qyzarýmen, qyshýmen jáne bógde zat turǵandaı sezimmen sıpattalatyn aýrý
* bezeýler
 
teriskenniń aldyn alýdaǵy ońtaıly tásil  - gıgıenany qatań qadaǵalaý. Kózdiń mańaıy taza bolýy tıis, makııaj ben kirdi tazalaý qajet. Kóz makııajyna arnalǵan zattardy 2-3 aıda aýystyrý qajet, basqa adamdardyń quraldaryn qoldanýǵa bolmaıdy. Kózdi ustar aldynda qoldy jýyńyz. Kontaktilik lınzany kıer aldynda  jáne sheshý aldynda qoldy muqııat jýyńyz. Lınzalardy arnaıy eritindimen durys zararsyzdandyrý qajet.