__Latekske allergııalyq reaktsııa degen ne?__

__Lateks degenimiz __- kaýchýk aǵashynan (geveıa - Hevea brasiliensis) alynatyn tabıǵı ónim. Keıbir adamdardyń allergııalyq reaktsııasy latekspen qaıtalap úıkeliskende, ásirese latekstik qolǵaptardan damıdy. Latekske allergııa berý búgingi tańda medıtsınada ózekti máselege aınalyp keledi.

__Onyń sımptomdary qandaı?__

Latekske qarsy allergııalyq rektsııa ár túrli damıdy – ol bilinbeı bastalyp, ómirge qaýip tóniretin  aýyr jaǵdaıǵa deıin alyp kelýi múmkin. Mysaly:

•	Terilik reaktsııalar: Janaspaly dermatıt, esekjem nemese jappaı qyshynýǵa alyp keledi
•	Tynys alýǵa áseri. Naýqastyń tynys alý júıesine jeńil áser etse-jótel,túshkirý nemese murynnan kóptegen bólindiler bólinedi,al aýyr jaǵdaıda-entigý,tamaqtyń isinýi nemese qatty estiletin syrylmen tynys alý paıda bolady.
•	Anafılaksııalyq shokta kezdesedi.

__Kandaı adamdarda latekske qarsy allergııalyq reaktsııa bolady?__

Latekske qarsy allergııalyq reaktsııa kóbinese rezınadan jasalǵan zattar shyǵaratyn mekemede isteıtinderde, medıtsına qyzmetkerlerinde jáne operatsııasyna lateksten jasalǵan quraldar kóp qoldanylǵan naýqastarda damıdy.
 
__Latekske qarsy allergııany ne damytady?__

Banan, kashtan, kıvı, avokado jáne qyzanaq sekildi azyq-túlikke allergııasy bar adamnyń latekske de allergııasy basym bolady. Latekske allergııasy bar adamdardyń bul atalmysh azyq-túlikke allergııasynyń basym bolýynyń sebebi, olardyń quramynda da kóp mólsherde aǵýyz kezdesedi. Latekske qarsy allergııasy bar adamdar, sondaı-aq, anamezinde atopııalyq dermatıti bar adamdarda da damýy múmkin. Óıtkeni, bul teri aýrýy da qyzaryp, qyshıdy, sonymen qatar teride bórtpeler paıda bolady. 

__Lateksten jasalǵan zattar qaı jerde kezdesedi?__

Quramynda lateks bar medıtsınalyq buıymdar:

•	Medıtsınalyq qolǵaptar, ásirese lateks untaqtary sebilgender; 
•	Drenajdar, jgýt,kateter jáne bınt
•	Operatsııany tańýǵa arnalǵan jabysqaq lentalardyń quramynda.
 
Quramynda lateksi bar jeke nemese úıde qoldanylatyn zattar:

•	Kontratseptıvtar mysaly: músheqap nemese dıafragmalar
•	Tósemeler jáne gıgıenalyq jastyqtar
•	Sábılerge qoldanylatyn emizikter jáne qutyǵa kıgiziletin rezına emizikter;
•	Sharlar jáne rezınadan jasalǵan oıynshyqtar;
•	Kompıýter tyshqanyna arnalǵan tósemede.

__Lateksten bolatyn allergııany qalaı dıagnostıkalaıdy?__

Latekske qarsy allergııalyq reaktsııa bar ekenin bilý úshin aýrýdyń negizi   anamnezin muqııat túsine otyryp, aýrýdy obektıvti túrde tekserip, zerthanalyq  jaǵdaıda zertteý júrgizý kerek. Taldamalar arasyndaǵy qan taldamasynan latekske qarsy antıdene anyqtalýy múmkin. Sonymen qatar lateksten jasalǵan qolǵapty kıgizip kórý jáne allergııalyq teri astylyq synama jasalady. Osy synamalarda bilikti dáriger jasaıdy sebebi rektsııa bolǵan jaǵdaıda der kezinde kómek kórsete bilý kerek.

__Emdelýi__

Birqatar dárilik preparattar allergııanyń sımptomdaryn azaıtýǵa kómektesýi múmkin, biraq barynsha oń áer beretin emdeý túri – latekspen baılanysty onyń qıyndyǵyna qaramastan, múldem toqtatý kerek. Eger salmaqty reaktsııa oryn alsa ony reanımatsııalyq bólimde emdeýge týra keledi.

Eger sizde osyǵan deıin latekske qarsy salmaqty raktsııa  týyndaǵan bolsa, siz allergııaǵa qarsy dáriler salynǵan qorapshany ózińizben birge alyp júrip, olardy durys qoldana bilýińiz kerek. Mysaly, onyń ishinde adrenalınmen shprıts bolýy múmkin.   

__Eger allergııa bolǵan jaǵdaıda lateksten qalaı saqtaný kerek?__

•	Lateks ónimderiniń terińizge janasýyna jol bermeý kerek ,eger densaýlyq saqtaý qyzmetkerleri bolsa onda gıpoallergendi qolǵaptardy qoldanǵan jón.
•	Lateks untaqtary sebilgen qolǵaptardyń qasynda tynys alyp, ony aýamen birge jutyp alýdan saqtanyńyz. Ádette latekstik qolǵaptar júgeri krahmalyna salynyp turady. Sonyń  saldarynan siz júgeri krahmalyn soryp alyp, ókpe rektsııasyn týdyryp alýyńyz múmkin.


__Tegter: __

allergııa
allergııalyq reaktsııa
allergen
latekske qarsy allergııa
rezınadan jasalǵan qolǵaptarǵa allergııa
latekske qarsy allergııanyń emi