{LANG(lang="qz")}{img type="fileId" fileId="610" responsive="y" featured="y"}
Kóptegen zertteýler tabıǵat pen densaýlyq arasyndaǵy qarym-qatynasqa negіzdelgen keıbіr mehanızmderіn túsіndіre óte, tabıǵattyń áserі men densaýlyqtyń jaqsarýy arasyndaǵy baılanysty anyqtady.

PLOS One ǵylymı jýrnalynda jarııalanǵan zertteýde 609 eresek adam tekcerіlgen. Zertteýshіler ımpýlstі sheshіm qabyldaý arqyly tabıǵattyń adam densaýlyǵyna áserіnіń janama áserіn de anyqtady.

Saıabaqtarǵa nemese qoryqtarda jıі bolatyn adamdardyń, kógaldandyrylǵan ortalarda ómіr  súretіn ne bolmasa taza aýada kóp ýaqytyn ótkіzetіn jandardyń, ádette, ımpýlsıvtіlіk deńgeıі tómen bolady, soǵan oraı olardyń densaýylyǵy da táýіr bolyp keledі. 

Keıіn atalmysh eksperıment 66 stýdentten saýalnama alýmen  jalǵasty. Stýdentter kósheden kezdeısoq jerden tańdaldy, olarǵa tabıǵat nemese  ǵımarattyń, sondaı-aq, qalalar men joldardyń sýretterіńnіń bіreýіn tańdaý usynyldy, olardyń tapsyrmalardy oryndaýda tosylǵan saıyn  syıaqylar keıіnge qaldyrylyp otyrdy. 

Keıіnge qaldyrylǵan syıaqylar – ıaǵnı stýdent tapsyrmany oryndaýda tosylsa óte az syıaqy alady, al belgіlengen merzіmde oryndasa ortashasy berіledі, al óte jyldam oryndap jatsa qomaqty syıaqy tabystalatyn bolǵan. Bul jaǵdaıda qatysýshylardan qazіrgі ýaqytta kúnіne jıі taza aýada bolǵan jón be, álde kúnnіń kóp bólіgіnde taza aýada keıіnіrek bolǵan derys pa dep  suraldy.   

Post-eksperımentaldyq zertteý kórsetkendeı, tabıǵı landshaftardy qaraǵan qatysýshylardyń  aınalasyndaǵy keńіstіktіń aıtarlyqtaı keńeıgendeı boldy.  Sonymen qatar, keńіstіktіń keńeıtіlgenіn qabyldaýy ımpýlsıvtіlіktіń azaıǵanymen baılanysty boldy, ıaǵnı olar sheshіm qabyldaýǵa asyqpady - olar sanaly túrde jáne balansty túrde áreket ettі.

«Bul nátıjeler, tabıǵattyń adam  densaýlyǵyna tıgіzetіn áserіn túsіnýіmіzge erekshe áser ettі.  Tabıǵatta uzaq ýaqyt júrý ımpýlstіk qabyldanǵan sheshіmdі tómendedetedі, sonymen qatar kúızelіs te azaıady, es shyǵý men kóńіlsіz jaıttar da joıylýy múmkіn..


__Materıaldy medıtsına professory Almaz Sharman daıyndady.__


__Tegter:__
Depressııa
Kúızelіs{LANG}
{LANG(lang="kz")}{img type="fileId" fileId="610" responsive="y" featured="y"}

Көптеген зерттеулер табиғат пен денсаулық арасындағы қарым-қатынасқа негізделген кейбір механизмдерін түсіндіре өте, табиғаттың әсері мен денсаулықтың жақсаруы арасындағы байланысты анықтады.

PLOS One ғылыми журналында жарияланған зерттеуде 609 ересек адам текcерілген. Зерттеушілер импульсті шешім қабылдау арқылы табиғаттың адам денсаулығына әсерінің жанама әсерін де анықтады.

Саябақтарға немесе қорықтарда жиі болатын адамдардың, көгалдандырылған орталарда өмір  сүретін не болмаса таза ауада көп уақытын өткізетін жандардың, әдетте, импульсивтілік деңгейі төмен болады, соған орай олардың денсауылығы да тәуір болып келеді. 

Кейін аталмыш эксперимент 66 студенттен сауалнама алумен  жалғасты. Студенттер көшеден кездейсоқ жерден таңдалды, оларға табиғат немесе  ғимараттың, сондай-ақ, қалалар мен жолдардың суреттеріңнің біреуін таңдау ұсынылды, олардың тапсырмаларды орындауда тосылған сайын  сыйақылар кейінге қалдырылып отырды. 

Кейінге қалдырылған сыйақылар – яғни студент тапсырманы орындауда тосылса өте аз сыйақы алады, ал белгіленген мерзімде орындаса орташасы беріледі, ал өте жылдам орындап жатса қомақты сыйақы табысталатын болған. Бұл жағдайда қатысушылардан қазіргі уақытта күніне жиі таза ауада болған жөн бе, әлде күннің көп бөлігінде таза ауада кейінірек болған дерыс па деп  сұралды.   

Пост-эксперименталдық зерттеу көрсеткендей, табиғи ландшафтарды қараған қатысушылардың  айналасындағы кеңістіктің айтарлықтай кеңейгендей болды.  Сонымен қатар, кеңістіктің кеңейтілгенін қабылдауы импульсивтіліктің азайғанымен байланысты болды, яғни олар шешім қабылдауға асықпады - олар саналы түрде және балансты түрде әрекет етті.

«Бұл нәтижелер, табиғаттың адам  денсаулығына тигізетін әсерін түсінуімізге ерекше әсер етті.  Табиғатта ұзақ уақыт жүру импульстік қабылданған шешімді төмендедетеді, сонымен қатар күйзеліс те азаяды, ес шығу мен көңілсіз жайттар да жойылуы мүмкін..


__Материалды медицина профессоры Алмаз Шарман дайындады.__


__Тегтер:__
Депрессия
Күйзеліс{LANG}