--
-- Host: localhost    Database: tiki18svn
-- ------------------------------------------------------


--
-- Table structure for table `index_5c78d55771ac3`
--

CREATE TABLE `index_5c78d55771ac3` (
  `id` int(11) NOT NULL AUTO_INCREMENT,
  `object_type` varchar(15) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `object_id` varchar(300) COLLATE utf8_unicode_ci NOT NULL,
  `title` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `language` varchar(300) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `creation_date` datetime DEFAULT NULL,
  `modification_date` datetime DEFAULT NULL,
  `description` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `contributors` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `wiki_keywords` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `view_permission` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `url` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `hash` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `attachments` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `primary_image` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `comment_count` float DEFAULT NULL,
  `categories` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `deep_categories` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `geo_located` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `geo_location` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `allowed_groups` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `allowed_users` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `relations` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `relation_types` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `relation_count` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `title_initial` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `title_firstword` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `searchable` varchar(300) COLLATE utf8_unicode_ci DEFAULT NULL,
  `contents` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `blog_id` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `parent_object_type` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `parent_object_id` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `parent_view_permission` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `sitetitle` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `siteurl` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `topic_id` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `topic_name` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `article_type` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `article_linkto` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `published` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `filename` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `filetype` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `filesize` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `gallery_id` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `tracker_field_f_25` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `tracker_field_f_27` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `tracker_status` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `tracker_id` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `tracker_name` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `position` float DEFAULT NULL,
  `parent_thread_id` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `global_view_permission` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_country` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_gender` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_homepage` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_realName` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_allowmsgs` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_language` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_style` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `user_page` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `groups` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `tracker_item_id` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `tracker_item_status` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `addongroup` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `addonleadergroup` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  `addonpendinggroup` text COLLATE utf8_unicode_ci,
  PRIMARY KEY (`id`),
  KEY `object_type` (`object_type`,`object_id`(160)),
  KEY `searchable_index` (`searchable`),
  KEY `language_index` (`language`),
  KEY `object_type_index` (`object_type`),
  FULLTEXT KEY `contents_fulltext` (`contents`),
  FULLTEXT KEY `title_fulltext` (`title`),
  FULLTEXT KEY `allowed_groups_fulltext` (`allowed_groups`),
  FULLTEXT KEY `allowed_users_fulltext` (`allowed_users`)
) ENGINE=MyISAM AUTO_INCREMENT=2239 DEFAULT CHARSET=utf8 COLLATE=utf8_unicode_ci;

--
-- Dumping data for table `index_5c78d55771ac3`
--

INSERT INTO `index_5c78d55771ac3` VALUES (1,'wiki page','HomePage','HomePage','ru','2018-06-03 17:39:20','2018-06-03 17:39:20','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=HomePage','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','H','HomePage','y','   HomePage  !Congratulations\nThis is the default homepage for your Tiki. If you are seeing this page, your installation was successful.\n\nYou can change this page after logging in. Please review the wiki syntax for editing details.\n\n\n!!Get started.\nTo begin configuring your site:\n\n\n!!Need help?\nFor more information:\n*Learn more about Tiki.\n*Get help, including the official documentation and support forums.\n*Join the Tiki community.\n ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(2,'wiki page','Introduction','Introduction','en','2018-07-02 11:26:40','2018-07-02 11:26:40','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=Introduction','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Introduction','y','   Introduction  Сюда нужно добавить англ вариант ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(3,'wiki page','Kіrіspe','Kіrіspe','qz','2018-07-02 11:08:18','2018-07-02 11:08:18','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=Kіrіspe','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kіrіspe','y','   Kіrіspe  Anamed.kz jobasy qazaq tіlіndegі medıtsınalyq vıkı entsıklopedııasy bolyp tabylady. Atalmysh joba S.J. Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıtetіnіń stýdentterіmen bіrge kraýdsorsıng negіzіnde jáne Profılaktıkalyq medıtsına akademııasy qoldaýymen qurylǵan.\r\n\r\nJoba anyqtamalyq aqparatty alýda jalpy halyqqa qazaq tіlіnde tegіn onlaın-medıtsınalyq aqparattyn alý múmkіndіgіn berіp, osyǵan qatysty problemalardy sheshýde oń septіgіn beredі. Bul saıt aýrýlar boıynsha qysqasha aqparatty, keńesterdі, sholý maqalalaryn, klınıkalyq belgіler men medıtsınalyq sýretterdі qamtıdy. Vıkı medıtsınalyq bіlіm ıegerlerіne medıtsınalyq maqalalardy redaktsııalaýǵa jáne engіzýge tolyqtaı ruqsat etedі.\r\n\r\nJobanyń maqsaty\r\nJalpy jurtshylyqqa medıtsınalyq aqparatty qazaq tіlіnde senіmdі jáne qoljetіmdі qamtamasyz etý.\r\n\r\nBul veb-saıtta qoldanýshylar, erіktі redaktorlar aqparattarmen tanysyp, qateler tabylǵan jaǵdaıda bul jaıly habar bere alady. Sondaı-aq medıtsınalyq taqyryptaǵy beınematerıaldar men sýretterdі, maqalalardy redaktsııalaýǵa jáne engіzýge de bolady. Bіraq, ózgertіlgen nemese engіzіlgen aqparattar Bas redaktorlardyń rastaýynan soń ǵana jarııalanady. Barlyq erіktі redaktorlar jarııalanymdardaǵy maqalalardy redaktsııalaý men engіzý ruqsatyn alý úshіn ózderіnіń medıtsınalyq bіlіmіn rastaýlary tıіs.\r\n\r\nBіzdіń saıt medıtsınalyq vıkı retіnde qyzmet etedі jáne qazaq tіlіnde sóıleıtіn qoǵamǵa arnalǵan zamanaýı qosymsha medıtsınalyq aqparat kózі bolyp tabylady ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(4,'wiki page','User_Trackers','User_Trackers','en','2019-01-21 05:21:27','2019-01-21 05:21:47','What needs to be done','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=User_Trackers','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','U','User_Trackers','y','   User_Trackers What needs to be done After this profile has been applied, you can:\n\n# Check what has been done in your website:\n## Logout and go to register a new user in your site: tiki-register.php\n# Fine tune the fields selected to be shown in the registration process\n## Log in again as admin\n## Go to tiki-admingroups.php?group=Registered\n## Find “Users Information Tracker” field, and you will see the newly created tracker “Users” from the dropdown, as well as the field “login” shown below.\n## In the text field called  Users Information Tracker Fields Asked at Registration Time..., edit the fieldIds for the fields of the Users tracker, which you want to be active on the user registration form. Then hit Save.\n# See how to fill in all fields\n+ Each registered user can also edit the whole tracker item (all fields). To test it,  do as admin user:\n## Add a user\n## Become that user:\n++ Visit tiki-login_scr.php as admin, type that username in the field below “Switch User”, and hit at Switch.\n## Then, visit tiki-view_tracker_item.php?view=+user or go there from the right column module\n\nAdditionally, you can configure the User Wizard to allow users to fill in some other fields from the user Tracker after they have been registered to your site. See:\nhttps://doc.tiki.org/User+Wizard+-+Set+up+the+User+Details+screen\n\n ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(5,'wiki page','Введение','Введение','ru','2018-11-01 08:58:20','2018-11-01 08:58:20','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=Введение','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','В','Введение','y','   Введение  !Congratulations\nThis is the default homepage for your Tiki. If you are seeing this page, your installation was successful.\n\nYou can change this page after logging in. Please review the wiki syntax for editing details.\n\n\n!!Get started.\nTo begin configuring your site:\n\n\n!!Need help?\nFor more information:\n*Learn more about Tiki.\n*Get help, including the official documentation and support forums.\n*Join the Tiki community.\n ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(6,'wiki page','Жоба авторы','Жоба авторы','kz','2019-02-19 15:34:24','2019-02-21 03:58:25','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=Жоба-авторы','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жоба','y','   Жоба авторы  \r\nДр. Алмаз Шарман\r\n\r\nМедицина профессоры, Wikipedia (Eng)\r\n\r\nДр. Алмаз Шарман – биомедициналық және медиктік-демографиялық зерттеулер, халықаралық денсаулық сақтау және ауруханалық басқару саласында 30 жылдық тәжірибесі бар түбі қазақ американдық медик-ғалым. Ол әзірлеген жалпыұлттық репрезентативтік іріктеуді пайдалану арқылы АИВ жұқпасыың таралуын зерделеу әдіснамасы БҰҰ үшін әлемдегі АИВ-жұқтырған адамдардың бағаламалық санын 7 миллионға азайтып, пандемияның масштабтарын қайта қарастыруға, мүмкіндік берді. Оның жетекшілігімен бірқатар елдерде әйелдер мен балалардың арасында анемияның таралуы зерттеліп, бұл анемиямен күрес бойынша және репродуктивті денсаулық саласындағы табысты ұлттық бағдарламаларды әзірлеуде негіз болып алынды. Американдық денсаулық сақтау қауымдастығының мүшесі бола отырып, доктор Алмаз Шарман Джонс Хопкинс Университетінде жұмыс істеді, ал Қазақстанда Ұлттық медициналық холдингке басшылық етті және Назарбаев Университетінің басшыларының бірі болып жұмыс істеп, онда университеттің интеграцияланған академиялық денсаулық сақтау жүйесінің негізін қалады. Бүгінгі таңда доктор Алмаз Шарман Қазақстан Профилактикалық медицина академиясының президенті және HealthCity клиникалар желісінің қосарлас құрылтайшысы болып табылады. Доктор Шарман www.zdrav.kz веб-порталын— дені сау мінез-құлыққа, өмір сапасына және ұзақ өмір сүруге арналған қазақстандық ақпараттық ресурсты құрды. Ол сондай-ақ www.symptomaster.com технологиялық өнімін –көптеген аурулардың симптомдарын интерпретациялау және пациенттердің одан әрідегі диагностика және емдеу бойынша хабардар шешімдер қабылдауы бойынша тізбектес логикалық шешімдерді құрайтын 100-ден астам алгоритмнен тұратын «смарт медицина» инновациялық өнімін әзірледі. Ол сондай-ақ жасанды интеллект технологиясының көмегімен ауруларды дифференциялық диагностикалау бойынша мүмкіндіктерді кеңейтуге бағытталған www.medintel.kz ресурсын әзірлеген. ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(7,'wiki page','Кіріспе','Кіріспе','kz','2018-07-02 11:03:41','2018-10-31 06:24:39','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=Кіріспе','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Кіріспе','y','   Кіріспе  Anamed.kz жобасы қазақ тіліндегі медициналық вики энциклопедиясы болып табылады. Аталмыш жоба С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің студенттерімен бірге краудсорсинг негізінде және Профилактикалық медицина академиясы қолдауымен құрылған. \r\n\r\nЖоба анықтамалық ақпаратты алуда жалпы халыққа қазақ тілінде тегін онлайн-медициналық ақпараттын алу мүмкіндігін беріп, осыған қатысты проблемаларды шешуде оң септігін береді. Бұл сайт аурулар бойынша қысқаша ақпаратты, кеңестерді, шолу мақалаларын, клиникалық белгілер мен медициналық суреттерді қамтиды. Вики медициналық білім иегерлеріне медициналық мақалаларды редакциялауға және енгізуге толықтай рұқсат етеді.\r\n	\r\nЖобаның мақсаты\r\nЖалпы жұртшылыққа медициналық ақпаратты қазақ тілінде сенімді және қолжетімді қамтамасыз ету.\r\n	\r\nБұл веб-сайтта қолданушылар, ерікті редакторлар ақпараттармен танысып, қателер табылған жағдайда бұл жайлы хабар бере алады. Сондай-ақ медициналық тақырыптағы бейнематериалдар мен суреттерді, мақалаларды редакциялауға және енгізуге де болады. Бірақ, өзгертілген немесе енгізілген ақпараттар Бас редакторлардың  растауынан соң ғана жарияланады. Барлық ерікті редакторлар жарияланымдардағы мақалаларды редакциялау  мен енгізу  рұқсатын алу үшін өздерінің медициналық білімін растаулары тиіс.\r\n	\r\nБіздің сайт медициналық вики ретінде қызмет етеді және қазақ тілінде сөйлейтін қоғамға арналған заманауи қосымша медициналық ақпарат көзі болып табылады ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(8,'wiki page','Миссия','Миссия','ru','2018-06-11 07:55:16','2019-01-22 11:05:20','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=Миссия','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Миссия','y','   Миссия  Жобаның мақсаты\r\n	\r\nЖалпы жұртшылыққа медициналық ақпаратты қазақ тілінде сенімді және қолжетімді қамтамасыз ету.\r\n	\r\nБұл веб-сайтта қолданушылар, ерікті редакторлар ақпараттармен танысып, қателер табылған жағдайда бұл жайлы хабар бере алады. Сондай-ақ медициналық тақырыптағы бейнематериалдар мен суреттерді, мақалаларды редакциялауға және енгізуге де болады. Бірақ, өзгертілген немесе енгізілген ақпараттар Бас редакторлардың  растауынан соң ғана жарияланады. Барлық ерікті редакторлар жарияланымдардағы мақалаларды редакциялау  мен енгізу  рұқсатын алу үшін өздерінің медициналық білімін растаулары тиіс.\r\n	\r\nБіздің сайт медициналық уики ретінде қызмет етеді және қазақ тілінде сөйлейтін қоғамға арналған заманауи қосымша медициналық ақпарат көзі болып табылады ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(9,'wiki page','Проектная группа','Проектная группа','ru','2018-06-11 07:56:57','2018-06-11 07:56:57','','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_view','tiki-index.php?page=Проектная-группа','','','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Проектная','y','   Проектная группа  Проектная группа ',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(10,'blog post','2','Ғалымдар өкпе обырын бастапқы  кезеңінде-ақ  диагностикалаудың  жолын тапты','unknown','2019-01-11 05:27:00','2019-01-11 05:27:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=2',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ғ','Ғалымдар','y','   Ғалымдар өкпе обырын бастапқы  кезеңінде-ақ  диагностикалаудың  жолын тапты  \r\n ','4','blog','4','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(11,'blog post','3','Ғалымдар холестериннің көтерілуіне еттің қандай байланысы барын анықтады','unknown','2019-01-11 10:36:00','2019-01-11 10:36:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=3',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ғ','Ғалымдар','y','   Ғалымдар холестериннің көтерілуіне еттің қандай байланысы барын анықтады  \r\n ','5','blog','5','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(12,'blog post','4','Біз неге шаршаймыз және шаршамас үшін не істеген жөн','unknown','2019-01-11 11:50:00','2019-01-11 11:50:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=4',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Біз','y','   Біз неге шаршаймыз және шаршамас үшін не істеген жөн  \r\n ','6','blog','6','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(13,'blog post','5','Салауатты өмір салтын сақтау бойынша жеті кеңес','unknown','2019-01-15 09:37:00','2019-01-15 09:37:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=5',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Салауатты','y','   Салауатты өмір салтын сақтау бойынша жеті кеңес  \r\n ','7','blog','7','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(14,'blog post','6','Тұмау: қалай алдын аламыз және онымен қалай күресеміз','unknown','2019-01-15 10:22:00','2019-01-15 10:22:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=6',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тұмау','y','   Тұмау: қалай алдын аламыз және онымен қалай күресеміз  \r\n ','8','blog','8','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(15,'blog post','7','Баланың болашақтағы әлеуметтік мәcелелеріне, мақcат-мұратына жетуіне емізу айтарлықтай әсер етеді','unknown','2019-01-15 10:53:00','2019-01-15 10:53:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=7',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Баланың','y','   Баланың болашақтағы әлеуметтік мәcелелеріне, мақcат-мұратына жетуіне емізу айтарлықтай әсер етеді  \r\n ','9','blog','9','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(16,'blog post','8','Мұрын арқылы тыныс алу есте сақтау қабілеті үшін пайдалы болып танылды','unknown','2019-01-15 11:11:00','2019-01-15 11:11:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=8',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Мұрын','y','   Мұрын арқылы тыныс алу есте сақтау қабілеті үшін пайдалы болып танылды  \r\n ','10','blog','10','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(17,'blog post','9','Тұңғыш рет қайтыc болған донордың жатырын cалған әйелден бала туылды','unknown','2019-01-18 02:14:00','2019-01-18 02:14:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=9',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тұңғыш','y','   Тұңғыш рет қайтыc болған донордың жатырын cалған әйелден бала туылды  \r\n ','11','blog','11','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(18,'blog post','10','«Пластикалық ойыншықтар мен косметикалар  сәбилердің сөйлеу аспектілерінің тежелуіне әсер етеді» дейді ғалымдар','unknown','2019-01-21 03:18:00','2019-01-21 03:18:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=10',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','«','«Пластикалық','y','   «Пластикалық ойыншықтар мен косметикалар  сәбилердің сөйлеу аспектілерінің тежелуіне әсер етеді» дейді ғалымдар  \r\n\r\n ','12','blog','12','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(19,'blog post','11','Ұялы телефондар терідегі пигментті дақтарды одан сайын көбейтеді ','unknown','2019-01-21 19:05:00','2019-01-21 19:05:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=11',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ұ','Ұялы','y','   Ұялы телефондар терідегі пигментті дақтарды одан сайын көбейтеді   \r\n ','13','blog','13','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(20,'blog post','12','Адам денсаулығына табиғат қалай әсер етеді','unknown','2019-01-21 19:38:00','2019-01-21 19:38:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=12',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Адам','y','   Адам денсаулығына табиғат қалай әсер етеді  \r\n ','14','blog','14','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(21,'blog post','13','Қыжылдан  құтылудың қарапайым тәсілдері','unknown','2019-01-24 09:55:00','2019-01-24 09:55:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=13',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қыжылдан','y','   Қыжылдан  құтылудың қарапайым тәсілдері  \r\n ','15','blog','15','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(22,'blog post','14','Мерзімсіз өлім қаупін азайтатын өнім','unknown','2019-01-24 10:03:00','2019-01-24 10:03:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=14',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Мерзімсіз','y','   Мерзімсіз өлім қаупін азайтатын өнім  \r\n ','16','blog','16','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(23,'blog post','15','Сарапшылар арықтағаннан кейін салмақты  қалыпты ұстап тұруға  арналған тиімді диетаны жариялады','unknown','2019-01-24 10:18:00','2019-01-24 10:18:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=15',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Сарапшылар','y','   Сарапшылар арықтағаннан кейін салмақты  қалыпты ұстап тұруға  арналған тиімді диетаны жариялады  \r\n ','17','blog','17','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(24,'blog post','16','Қазақстандықтар атеросклерозды қоздыратын өнімдерді көп тұтынады','unknown','2019-01-28 02:38:00','2019-01-28 02:38:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=16',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қазақстандықтар','y','   Қазақстандықтар атеросклерозды қоздыратын өнімдерді көп тұтынады  \r\n ','18','blog','18','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(25,'blog post','17','Әйелдің әдемілігі гормондармен байланысты емес','unknown','2019-01-28 02:48:00','2019-01-28 02:48:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=17',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ә','Әйелдің','y','   Әйелдің әдемілігі гормондармен байланысты емес  \r\n ','19','blog','19','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(26,'blog post','18','Холестерин деңгейінің көтерілуі және оны қалай дәрі-дәрмектердің көмегі мен салауатты өмір салтын ұстана жүріп бақылап отыруға болады','unknown','2019-01-28 03:06:00','2019-01-28 03:06:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=18',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Х','Холестерин','y','   Холестерин деңгейінің көтерілуі және оны қалай дәрі-дәрмектердің көмегі мен салауатты өмір салтын ұстана жүріп бақылап отыруға болады  \r\n ','20','blog','20','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(27,'blog post','19','Есте сақтау қабілетін қалай жақсартуға болады','unknown','2019-01-28 03:17:00','2019-01-28 03:17:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=19',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Е','Есте','y','   Есте сақтау қабілетін қалай жақсартуға болады  \r\n ','21','blog','21','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(28,'blog post','20','Жаңа тағам өнімдері қалай семіздікке әкеледі','unknown','2019-01-28 03:23:00','2019-01-28 03:23:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=20',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жаңа','y','   Жаңа тағам өнімдері қалай семіздікке әкеледі  \r\n ','22','blog','22','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(29,'blog post','21','Нәрестелердің жүріс арбасы қауіпті деп танылды','unknown','2019-01-28 03:30:00','2019-01-28 03:30:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=21',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Н','Нәрестелердің','y','   Нәрестелердің жүріс арбасы қауіпті деп танылды  \r\n ','23','blog','23','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(30,'blog post','22','Жаңа туылған ұл балалардың  салмағы анасының күйзеліс гормонымен байланысты болып шықты','unknown','2019-01-28 03:38:00','2019-01-28 03:38:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=22',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жаңа','y','   Жаңа туылған ұл балалардың  салмағы анасының күйзеліс гормонымен байланысты болып шықты  \r\n ','24','blog','24','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(31,'blog post','23','Шылым шегуден тыйылудың тиімді жоспары әзірленді','unknown','2019-02-17 03:46:00','2019-02-17 03:46:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=23',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ш','Шылым','y','   Шылым шегуден тыйылудың тиімді жоспары әзірленді  \r\n ','25','blog','25','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(32,'blog post','24','Монитор экранының алдында ұзақ отыру балалардың көзіне қаншалықты әcер етеді','unknown','2019-01-28 11:31:00','2019-01-28 11:31:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=24',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Монитор','y','   Монитор экранының алдында ұзақ отыру балалардың көзіне қаншалықты әcер етеді  \r\n ','26','blog','26','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(33,'blog post','25','Тұзды күніне қаншалықты тұтыну қажет','unknown','2019-01-29 02:16:00','2019-01-29 02:16:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=25',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тұзды','y','   Тұзды күніне қаншалықты тұтыну қажет  \r\n ','27','blog','27','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(34,'blog post','26','Алкоголь мидың көлемін кішірейтеді','unknown','2019-01-29 02:26:00','2019-01-29 02:26:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=26',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Алкоголь','y','   Алкоголь мидың көлемін кішірейтеді  \r\n ','28','blog','28','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(35,'blog post','27','Зерттеулер – ішектегі бактериялардың жетіспеушілігі депрессияға әкелуі мүмкін','unknown','2019-02-26 15:53:00','2019-02-26 15:53:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=27',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','З','Зерттеулер','y','   Зерттеулер – ішектегі бактериялардың жетіспеушілігі депрессияға әкелуі мүмкін  \r\n\r\n\r\n ','29','blog','29','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(36,'blog post','28','Ағзаға не үшін  кальций қажет','unknown','2019-02-26 17:46:00','2019-02-26 17:46:00',NULL,'tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_blog','tiki-view_blog_post.php?postId=28',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Ағзаға','y','   Ағзаға не үшін  кальций қажет  \r\n ','30','blog','30','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(2156,'comment','3','Untitled Сейсенбі наурыз 5, 2019 00:00:00 +06','unknown','2019-03-05 06:59:58','2019-03-05 06:59:58',NULL,'tokencqrufcpebecuwdyedwwzpeqaqbydbzcw',NULL,NULL,'tiki-view_blog_post.php?postId=29&threadId=3&comzone=show#threadId3',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','U','Untitled','y','   Untitled Сейсенбі наурыз 5, 2019 00:00:00 +06 пайдалы макала ',NULL,'blog post','29','tiki_p_read_blog',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,'0','tiki_p_read_comments',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(38,'article','845','Карциноид ','kz','2018-12-21 03:52:07','2018-12-21 03:51:00','__Карциноид__ – өте баяу өсетін ісік. Ол әдетте асқазан-ішек жолдарында, сондай-ақ басқа органдар мен тіндерде кездеседі.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=845',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Карциноид','y','   Карциноид  __Карциноид__ – өте баяу өсетін ісік. Ол әдетте асқазан-ішек жолдарында, сондай-ақ басқа органдар мен тіндерде кездеседі. Карциноид – өте баяу өсетін ісік. Ол әдетте асқазан-ішек жолдарында, кейде өкпелерде, сондай-ақ басқа органдар мен тіндерде кездеседі. Карциноидтік ісіктер бауырға таралып, қатерлі ісік синдромын тудыратын серотонин немесе простагландиндер сияқты заттарды өндіруі мүмкін.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nісік\r\nбаяу өсетін ісік\r\nасқазан-ішек жолдары\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(39,'article','844','Карцинома','kz','2018-12-21 03:51:33','2018-12-21 03:49:00','__Карцинома __- қатерлі ісік,  ішкі ағзалар жасушаларының және адам терісіндегі эпителиальды жасушалардың өлеттенуі.\r\n\r\n__Базальды жасушалы карцинома__ – шектелулі  және баяу өсетін болып ажыратылады.  Ауру тері бетінде кішкентай нақты бір көлемді ғана, үсіңгі жағы күлгін немесе қызыл түсті, сылық түйін болып басталады. Бір қарағанда жартылай мөлдір маржан тас жолағына ұқсайды. Ісік әртүрлі меланды пигменттердің бөлшектерінен құралған, сондықтан оның түсі күлгіннен қара-қоңыр түске дейін өзгереді. Түйіннің өсуі барысында оның ортаңғы бөлігі қабықшамен орылып, қапталған. Тұрақты белгісі – телеангиэтазиямен көрініс береді.  Метастаздануы сирек орын алады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=844',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Карцинома','y','   Карцинома __Карцинома __- қатерлі ісік,  ішкі ағзалар жасушаларының және адам терісіндегі эпителиальды жасушалардың өлеттенуі.\r\n\r\n__Базальды жасушалы карцинома__ – шектелулі  және баяу өсетін болып ажыратылады.  Ауру тері бетінде кішкентай нақты бір көлемді ғана, үсіңгі жағы күлгін немесе қызыл түсті, сылық түйін болып басталады. Бір қарағанда жартылай мөлдір маржан тас жолағына ұқсайды. Ісік әртүрлі меланды пигменттердің бөлшектерінен құралған, сондықтан оның түсі күлгіннен қара-қоңыр түске дейін өзгереді. Түйіннің өсуі барысында оның ортаңғы бөлігі қабықшамен орылып, қапталған. Тұрақты белгісі – телеангиэтазиямен көрініс береді.  Метастаздануы сирек орын алады. Карцинома - қатерлі ісік,  ішкі ағзалар жасушаларының және адам терісіндегі эпителиальды жасушалардың өлеттенуі.\r\n\r\nБазальды жасушалы карцинома – шектелулі  және баяу өсетін болып ажыратылады.  Ауру тері бетінде кішкентай нақты бір көлемді ғана, үсіңгі жағы күлгін немесе қызыл түсті, сылық түйін болып басталады. Бір қарағанда жартылай мөлдір маржан тас жолағына ұқсайды. Ісік әртүрлі меланды пигменттердің бөлшектерінен құралған, сондықтан оның түсі күлгіннен қара-қоңыр түске дейін өзгереді. Түйіннің өсуі барысында оның ортаңғы бөлігі қабықшамен орылып, қапталған. Тұрақты белгісі – телеангиэтазиямен көрініс береді.  Метастаздануы сирек орын алады.\r\n\r\nЖалпақ жасушалы карцинома – көпқабатты жалпақ эпителия жассушаларынан тұрады. Ол жиі қабыршықтанады. Ісік жасушалары десмосомалармен бекітілген (жарық микроскопында жасушааралық көпірлермен).Эпителиялық ұяшықтың ортаңғы бөлігі кератиннің концентратты агрегаттарынан құралуы мүмкін. (кератиннің меруерт тастар). Ісік тез өседі де, метастаздалады (гематогенді және лимфогенді). \r\n\r\nӨкпе карциномасы. Жалпы алғашқы өкпелік ісік жағдайлары (95%-ға жуығы) 4 басты түрден құралады: эпидермоидты (сквамозный), аденокарцинома (бронхиолоальвеолярлы ісік), ірі және ұсақ жасушалы (сулыжасушалы ісік). Емдік тәсіл гистологиялық классификацияға негізделген.  Ұсақжасушалы ісік ағзада таралады, сол кезде ірі жасушалысы орнығуы мүмкін. Эпидермиодты ісік ер адамдар арасында жиі кездеседі; аденокарцинама – әйелдер арасында жиі кездеседі. Эпидермодты және ұсақжасушалы ісіктер, әдеттегі жағдайда, орталық жаңатүзілімдер түріне ауысады; аденокарциномалар және іріжасушалы  қауіпті ісік, әдетте, перферикалық түйіндер және масса түрінде дамиды. Эпидермиодты және ірі жасушалы ісіктер аурулардың қуысында 20-30 % түзіледі.\r\n\r\nЕмделуі алғашқы ісіктің табиғатына байланысты, себебі олардың  әр түрі дәрілік терапияны әртүрлі игереді.\r\n\r\nӨкпе карциномаларын емдеу. Аурулар ісігінің локализацияланған формасы мен өкпесінің ірі жасушалы қауіпті ісігіне хирургиялық араласулар жүргізіледі.  Ірі жасушалы  өкпенің қауіпті ісігіне резекция жасауға болмайтын, метастаздалу процессінде немесе хирургиялық араласулардан бас тартқан жағдайда,  ауруға емдік терапия немесе қосымша химиотерапия ұсынылады.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nқауіпті ісік, \r\nкарцинома, \r\nбазальды жасушалы карцинома\r\nжалпақ жасушалы карцинома\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(40,'article','1628','Qarashyqtar jáne olardy tekserý','qz','2018-12-24 07:53:22','2018-12-24 07:52:00','Qarashyqty tekserý úshin baqylaý júrgiziledi, mysaly, onyń kóleminiń ózgergendigi nemese formasy ne bolmasa qarashyq jaryqty qalaı ıgeretingidi baqylaýǵa alynady. Bul belgiler bas jaraqatynyń belgileri bolýy múmkin jáne ony dárigerge aıtý kerek.\r\n\r\nNaqty bir adamnyń kóz janarynyń qalypty túrin eskere otyryp, ózgeristerdi baqylaý kerek. Ádette, keıbir adamdardyń kóz qarashyqtary, pishin jáne kólemi jaǵynan  uqsas bola bermeıdi.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1628',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qarashyqtar','y','   Qarashyqtar jáne olardy tekserý Qarashyqty tekserý úshin baqylaý júrgiziledi, mysaly, onyń kóleminiń ózgergendigi nemese formasy ne bolmasa qarashyq jaryqty qalaı ıgeretingidi baqylaýǵa alynady. Bul belgiler bas jaraqatynyń belgileri bolýy múmkin jáne ony dárigerge aıtý kerek.\r\n\r\nNaqty bir adamnyń kóz janarynyń qalypty túrin eskere otyryp, ózgeristerdi baqylaý kerek. Ádette, keıbir adamdardyń kóz qarashyqtary, pishin jáne kólemi jaǵynan  uqsas bola bermeıdi.\r\n Qarashyqty tekserý úshin baqylaý júrgiziledi, mysaly, onyń kóleminiń ózgergendigi nemese formasy ne bolmasa qarashyq jaryqty qalaı ıgeretingidi baqylaýǵa alynady. Bul belgiler bas jaraqatynyń belgileri bolýy múmkin jáne ony dárigerge aıtý kerek.\r\n\r\nNaqty bir adamnyń kóz janarynyń qalypty túrin eskere otyryp, ózgeristerdi baqylaý kerek. Ádette, keıbir adamdardyń kóz qarashyqtary, pishin jáne kólemi jaǵynan  uqsas bola bermeıdi.\r\n\r\nMundaı jaǵdaılar kózge túrli operatsııalardyń jasalýnynyń saldarynan bolýy múmkin.   Keıbir preparattardy qoldanǵanda, olar kózdiń qarashyǵynyń kólemine  jáne jaryqqa ásershildigin ózgertýi  múmkin.\r\n\r\nQarashyqty tekserý úshin:\r\n•	Qos janaryńyzdyń qarashyqtarynyń kólemi men túr sıpatyn salystyryp muqııat baıqap kórińiz:\r\nShamnyń álsiz jaryq kezinde qarashyqtaryńyzdy baqylańyz, ádette mundaı kezde qarashyqtardyń kólemi úlkeıedi.\r\nJaryqtyń eki kózińizge birdeı túsýin tekserińiz\r\n•	Kózge baǵyttaýǵa bolatyn, kishirek sham nemese qaryndash tıpti jaryq sáýlesin paıdalanyńyz.\r\n•	Jaryq sáýlesi kózge tike túskende qarashyqtar kishireıedi.\r\n•	Qos qarashyqtardyń reaktsııasy birdeı bolýy tıis (sımetrıaly).\r\n•	Qarashyqtardyń reaktsııasynyń sońǵy tekserýlerge qaraǵandaǵy ózgeristerin baıqańyz.\r\n\r\nTegter:\r\nqarashyqtardy tekserý\r\nqarashyqtardyń úlkeıýi\r\nqarashyqtardyń kishireıýi\r\nnevrologııa\r\nqarashyqtardyń kólemi\r\nsoqyrlyq\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(41,'article','712','Жалпақ теміреткі ','kz','2018-11-21 05:02:04','2018-11-21 05:01:00','Жалпақ теміреткі - бұл сирек, қайталанатын тері ауруы. Ол қышитын, жылтыр, терідегі қызыл-күлгін дақты аймақ, ауызда ақ-сұр түсті дақты аймақ және аздаған дақты шаш түскен аймақ ретінде көрінеді (атрофиялық тыртықты алопеция).\r\n\r\nЖалпақ теміреткінің симптомдары кенеттен және біртіндеп пайда болады. Ең алғаш пайда болған теміреткі бірнеше аптаға немесе айға, ал оның қайталануы бірнеше жылға созылуы мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=712',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жалпақ','y','   Жалпақ теміреткі  Жалпақ теміреткі - бұл сирек, қайталанатын тері ауруы. Ол қышитын, жылтыр, терідегі қызыл-күлгін дақты аймақ, ауызда ақ-сұр түсті дақты аймақ және аздаған дақты шаш түскен аймақ ретінде көрінеді (атрофиялық тыртықты алопеция).\r\n\r\nЖалпақ теміреткінің симптомдары кенеттен және біртіндеп пайда болады. Ең алғаш пайда болған теміреткі бірнеше аптаға немесе айға, ал оның қайталануы бірнеше жылға созылуы мүмкін. Жалпақ теміреткі - бұл сирек, қайталанатын тері ауруы. Ол қышитын, жылтыр, терідегі қызыл-күлгін дақты аймақ, ауызда ақ-сұр түсті дақты аймақ және аздаған дақты шаш түскен аймақ ретінде көрінеді (атрофиялық тыртықты алопеция).\r\n\r\nЖалпақ теміреткінің симптомдары кенеттен және біртіндеп пайда болады. Ең алғаш пайда болған теміреткі бірнеше аптаға немесе айға, ал оның қайталануы бірнеше жылға созылуы мүмкін.\r\n\r\nЖалпақ теміреткі жұқпалы емес. Нақты пайда болу себебі белгісіз болса да, жиі стрессте, шаршағанда, медикаменттер немесе химикаттармен байланысқанда пайда болуы мүмкін. Ерлерге қарағанда әйелдерде жиі кездеседі.\r\n\r\nЖалпақ теміреткінің емі дәрілік кремдер арқылы қышуды жеңілдетуге бағытталған. Қатты қышу кезінде рецепт бойынша ішке дәрі-дәрмек қабылдауы мүмкін немесе жеңіл терапия тағайындайды.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nтері ауруы\r\nқышу\r\nқызыл-күлгін дақ\r\nшаштың түсуі\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(42,'article','822','Жұқпалы эритема','kz','2018-12-20 04:24:27','2018-12-20 04:23:00','__Жұқпалы эритема__ (erythemainfectiosum) - балаларға тән жұқпалы вирусты ауру. \r\n\r\nӘдетте жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\n__Ол неден туындайды?__ Жұқпалы эритема B19 парвовирусынан туындайды. Ол көбінесе көктем мезгілінде мектепке дейінгі жастағы балаларға әсер етеді. Ауру әдетте бес күнге созылады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=822',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жұқпалы','y','   Жұқпалы эритема __Жұқпалы эритема__ (erythemainfectiosum) - балаларға тән жұқпалы вирусты ауру. \r\n\r\nӘдетте жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\n__Ол неден туындайды?__ Жұқпалы эритема B19 парвовирусынан туындайды. Ол көбінесе көктем мезгілінде мектепке дейінгі жастағы балаларға әсер етеді. Ауру әдетте бес күнге созылады. Жұқпалы эритема (erythemainfectiosum) - балаларға тән жұқпалы вирусты ауру. \r\n\r\nӘдетте жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\nОл неден туындайды? Жұқпалы эритема B19 парвовирусынан туындайды. Ол көбінесе көктем мезгілінде мектепке дейінгі жастағы балаларға әсер етеді. Ауру әдетте бес күнге созылады.\r\n\r\nЖұқпалы эритеманың ерте симптомдары тұмауға ұқсайды; бұл симптомдардан кейін бет әлпетіне (ұрып-соғылған бетке ұқсас) бөртпе, сондай-ақ қолдың және аяқтың сыртқы жағына, құйрыққа және денеге қызғылт бөртпе шығады. Бөртпелер орталық бөліктен бастап, содан кейін шеткі аймақтан бастап біртіндеп жоғалады. Жиі жағдайларда бөртпе дене қызуының көтерілуімен, буындардағы ауырсынумен қатар жүреді.\r\n\r\nБұл ауру бөртпелер пайда болмастан бұрын бір апта ішінде өте жұқпалы болып табылады. Бөртпеер пайда болғаннан кейін әдетте бала жұқпалы емес деп саналады. Бөртпелер дене қызуының өзгеруіне, күн сәулесі және стресс факторларына баланысты бірнеше апта ішінде пайда болуы және жоғалуы мүмкін.\r\n\r\nЖұқпалы эритема балаларда жеңіл өтілуіне қарамастан, іштегі нәрестеге нақты қауіп тудыруы мүмкін. Жүкті әйелдер мұндай науқастармен байланысудан аулақ болу керек. Егер жүкті әйел жұқпалы эритемамен ауыратын баламен байланысқа түссе немесе жұқпалы эритема кезінде туындайтын бөртпеге ұқсас бөртпе пайда болса, бұл жағдайда дереу дәрігерге баруы керек.\r\n\r\nЖұқпалы эритеманы емдеу кезінде балаға қолайлы жағдай жасау қажет. Әдетте қызу басатын дәрі-дәрмектер қолданумен шектеледі. Сонымен қайтар, өзге қауіпті аурулар симптомдарын бақылап отыру керек: мысалы, дене қызуының 38.9 ° C көтерілуі немесе баланың қатты сырқат екенін көрсететін басқа да белгілер.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nвирусты ауру\r\nбөртпе\r\nдене қызуы\r\nқалтырау; тоңып дірілдеу\r\n\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(43,'article','846','Кандидоз ','kz','2018-12-21 03:53:00','2018-12-21 03:52:00','__Кандидоз__ (ауыздың уылуы) – қабынбалы саңырауқұлақтық ауру, терінің және шырышты қабықтың, несеп-жынысы саңырауқұлақтың тоқтаусыз өсу орындары болып есептеледі.  Кандидоз ашытқылы саңырауқұлақтық, кандида тегіндегі\'\' (Candida albicans) \'\'бактериясынан туындайды. ','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=846',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Кандидоз','y','   Кандидоз  __Кандидоз__ (ауыздың уылуы) – қабынбалы саңырауқұлақтық ауру, терінің және шырышты қабықтың, несеп-жынысы саңырауқұлақтың тоқтаусыз өсу орындары болып есептеледі.  Кандидоз ашытқылы саңырауқұлақтық, кандида тегіндегі\'\' (Candida albicans) \'\'бактериясынан туындайды.  Кандидоз (ауыздың уылуы) – қабынбалы саңырауқұлақтық ауру, терінің және шырышты қабықтың, несеп-жынысы және басқа да адамның жүйелері (тыныс алу, ас қорыту, жүйкелік) саңырауқұлақтың тоқтаусыз өсу орындары болып есептеледі.  Кандидоз ашытқылы саңырауқұлақтық, кандида тегіндегі (Candida albicans) бактериясынан туындайды. \r\n\r\nCandida albicans – бұл біржасушалы микроағза. Олар табиғатта кеңінен таралған, әсіресе олардың ішіндегі сапрофиттер. Кандидалар – сау адамның терісендегі тұрақты мекендеушілер. Соңғы 20-30 жылдары олардың ауыз қуысының шырышты қабығында бөлінуі және дәнегінің өсуі 10 есеге, 53-57 %-ға жеткендігі текссерілді.\r\n\r\nСаңырауқұлақ кандидасының 80-ге жуық  түрлері белгілі. Адамды ауртатындары солардың тек 10 ғана түрі. Кандидалар адам үшін шартты-патогенді болып табылады және аурудың даму ықтималдығы иммунитет жағдайының белгілі бір сатысына байланысты болады. Әлсіз адамдарда генерализдік кандидоз дамуы мүмкін, олар басқа инфекциялармен сирек жанасады, бірақ ол жерден де химиотерапия мен емдік антибиотиктердің жанама әсерлері болуы мүмкін. Кандидоз кезінде көбінесе ауыз қуысы зақымданады, бірақ кейде ауру дененің басқа да бөліктеріне таралады. \r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nсаңырауқұлақтық ауру, \r\nтерінің несеп-жыныс шырышты қабығының жүйесінің зақымдалуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(44,'article','889','«Ауыздың ашып ауруы» синдромы','kz','2018-12-24 07:02:24','2018-12-24 06:57:00','«Ауыздың ашып ауруы» синдромы –  ауыз қуысында, ерінде , немесе тілде  ауырсыну және жайсыздық белгілерінің пайда болуын айтады. Егер бұл ауырсынудың  нақты басқа да себептері болмаса, онда бұл «Ауыздың ашып ауруы» синдромының алғашқы белгілері болып табылады. Егер ауырсыну басқа ауру түріне  байланысты  болса, онда бұл – екіншілік «Ауыздың ашып ауруы» синдромы деп аталады.\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы ер және әйелдер арасында бірдей тараған, дегенмен, әйел адамдар арасында жиі кездеседі. Көбінесе әйелдердің менапауза немесе содан кейінгі кезеңдеріне тән жағдай болып табылады.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=889',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','«','«Ауыздың','y','   «Ауыздың ашып ауруы» синдромы «Ауыздың ашып ауруы» синдромы –  ауыз қуысында, ерінде , немесе тілде  ауырсыну және жайсыздық белгілерінің пайда болуын айтады. Егер бұл ауырсынудың  нақты басқа да себептері болмаса, онда бұл «Ауыздың ашып ауруы» синдромының алғашқы белгілері болып табылады. Егер ауырсыну басқа ауру түріне  байланысты  болса, онда бұл – екіншілік «Ауыздың ашып ауруы» синдромы деп аталады.\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы ер және әйелдер арасында бірдей тараған, дегенмен, әйел адамдар арасында жиі кездеседі. Көбінесе әйелдердің менапауза немесе содан кейінгі кезеңдеріне тән жағдай болып табылады.\r\n Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы деген не?\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы –  ауыз қуысында, ерінде , немесе тілде  ауырсыну және жайсыздық белгілерінің пайда болуын айтады. Егер бұл ауырсынудың  нақты басқа да себептері болмаса, онда бұл «Ауыздың ашып ауруы» синдромының алғашқы белгілері болып табылады. Егер ауырсыну басқа ауру түріне  байланысты  болса, онда бұл – екіншілік «Ауыздың ашып ауруы» синдромы деп аталады.\r\n\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы ер және әйелдер арасында бірдей тараған, дегенмен, әйел адамдар арасында жиі кездеседі. Көбінесе әйелдердің менапауза немесе содан кейінгі кезеңдеріне тән жағдай болып табылады.\r\n\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромының белгілері қандай болады?\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромына шалдыққан адамдар үнемі ауыздарын ыстық суға күйдіріп алғандай сезімде жүреді. Сондай- ақ ауыз қуыстары құрғап, ауырсыну мазалап, ауыздарында ащы немесе темір дәмі татып тұруы мүмкін. Бұл ауруға шалдыққан кейбір адамдардың ауыз қуысы үнемі ауырып тұрады. Басқа адамдарда ауырсыну басылып, кейде қайта өршіп тұруы мүмкін. Ауырсынулар күннің ерте уақыттарында аз білініп, қалған бөлігінде біртіндеп асқынуы мүмкін. \r\n\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы қандай себептерден туындайды?\r\nЗерттеушілер мұндай ауырудың себебінің бірі - тілдегі дәм сезгіш және ауыру сезімдерін басқаратын жуйкеге байланысты  деп жорамалдайды. Басқа да мүмкін болатын себептерге мыналар жатады:\r\n•	Нәрлі  заттардың тапшылығы\r\n•	Азық-түліктерде болатын дәмдеуіштермен қоспаларға болатын аллергия \r\n•	Кейбір дәрі дәрмектерді қолдану \r\n•	Менапауза кезіндегі әйел ағзасындағы горманалды өзгерістр\r\n•	Ауыздың құрғауы\r\n\r\nҚышқыл рефлюксі сияқты ауру түрі де ауыз қуысының күюіне себеп болуы мүмкін. \r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромына шалдыққан адамдардың көпшілігінде күйзеліс пен мазасыздық кездеседі. Бірақ бұл мәселе аурудың себебіне жата ма жоқ әлде,ауыздағы ұзақ уақыт бойғы ауырсынудан  күйзеліс пен мазасыздық пайда бола ма нақтысы белгісіз.\r\n\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромын дәрігер қалай диагностикалайды?\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромын диагностикалаудың қарапайым әдісі жоқ. Күюіп тұрудың нақты себебін анықтау үшін, дәрігер ауыз қуысын қарап шығып, ауру кезеңін егжей – тегжейлі сұрастырады. Сондай-ақ, бірнеше зерттеулер жүргізіп, бұл белгілердің пайда болу себептерін анықтауға тырысады. Егер ешқандай да басқа себептер анықталмаса, онда сізде,бастапқы «Ауыздың ашып ауруы» синдромы болуы мүмкін.\r\n\r\n«Ауыздың ашып ауруы» синдромы әдетте қалай емделеді?\r\nЕмдеу тәсілі ауыз қуысында пайда болған  ауру себептеріне байланысты жүзеге асады. Егер дәрігеріңіз ауру тудырып тұрған нақты мәселені тапса онда, сол мәселеге байланысты ем қолдану арқылы ауру белгілерін жеңілдетуге болады. Мысалы, кандидоз деп аталатын ашытқылы инфекциясының белгілері табылса, саңырауқұлақ инфекциясына қарсы дәрі дәрмектер қолдану арқылы емдеуге болады.  Арнайы сілекей алмастырғыштар ауыздағы құрғақтықты басуы мүмкін. Нәрлі заттардың тапшылығы болған жағдайда, дәрігер сізге темір, фолий қышқылы, цинк немесе В тобындағы дәрумендерді қабылдауыңызды ұсынады.\r\n\r\nЕгер дәрігер белгілердің себебін анықтай алмаса, емдеу тәсілін ауырсынуды басуға, жағымсыз белгілерін жоюға  бағыттайды. Сондай – ақ, күйзеліс пен мазасыздықты  емдейтін дәрі дәрмектер де «Ауыздың ашып ауруы» синдромы кезінде пайдалы болуы мүмкін. Мұндай дәрі -дәрмектер не үшін пайдалы екені белгісіз. Ауыз қуысындағы жүйке жүйеге әсер етуі мүмкін деп есептеледі. Бақытқа орай, мұндай ауру белгілері бар адамдардың 30-50 %-ы  өздігінше жазылып кеткен. Ем шарасыз-ақ емделу әбден мүмкін болады.\r\n\r\nЖағымсыз сезінуді жеңілдету үшін қандай шараларды орындауға болады?\r\nТөменде «Ауыздың ашып ауруы» синдромының белгілерін жеңілдетуге арналған кейбір кеңестер берілген:\r\n•	Сұйықтықты көбірек ішіңіз\r\n•	Аузыңызда мұз бөлшегін ұстап тұрыңыз\r\n•	Ыстық, тәтті тағамдарды пайдаланбаңыз\r\n•	Құрамында спирт бар, ауыз шайғыштарды пайдаланбаңыз\r\n•	 Басқа маркадағы тіс пастасын қолданып көріңіз\r\n•	Құрамында  көп мөлшерде қышқыл бар, цитрустық немесе газды сусындар мен кофелер сияқты азық-түлік түрлерін пайдаланбаңыз\r\n•	Алкоголь мен табак өнімдерін қабылдамаңыз\r\n\r\nАуыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nауыз\r\nауызда күюі\r\nауыздың ашып ауруы\r\nсимптом\r\nемі\r\nауруы\r\nтіс дәрігері\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(45,'article','1583','Qarashyqtyń kólemi men pishininiń ózgerýi','qz','2018-12-21 04:16:32','2018-12-21 04:15:00','Qarashyqtyń kóleminiń ár túrli bolýy, tuqym qýalaýshylyqtyń belgisi bolýy múmkin, biraq sonymen qatar túrli aýrýlar men jaraǵattardyń saldarynan da týyndap jatady. Eger bul júre paıda bolǵan jáne tuqym qýalaıtyn belgi bolsa, onda qarashyqtyń túrli kólemi, qalypty bolyp sanaladdy, jáne odan mazasyzdyq týyndamaıdy.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1583',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qarashyqtyń','y','   Qarashyqtyń kólemi men pishininiń ózgerýi Qarashyqtyń kóleminiń ár túrli bolýy, tuqym qýalaýshylyqtyń belgisi bolýy múmkin, biraq sonymen qatar túrli aýrýlar men jaraǵattardyń saldarynan da týyndap jatady. Eger bul júre paıda bolǵan jáne tuqym qýalaıtyn belgi bolsa, onda qarashyqtyń túrli kólemi, qalypty bolyp sanaladdy, jáne odan mazasyzdyq týyndamaıdy. Bul ne? Qarashyqtyń kóleminiń ár túrli bolýy, tuqym qýalaýshylyqtyń belgisi bolýy múmkin, biraq sonymen qatar túrli aýrýlar men jaraǵattardyń saldarynan da týyndap jatady. Eger bul júre paıda bolǵan jáne tuqym qýalaıtyn belgi bolsa, onda qarashyqtyń túrli kólemi, qalypty bolyp sanaladdy, jáne odan mazasyzdyq týyndamaıdy.\r\n\r\nSebepteri. Qarashyqtyń kólemi men pishininiń ózgerýi ishki qan ketýdiń, isiktiń, abtsessterdiń, anevrızmder men basqa da buzylystyrdyń nátıjesinen bolýy yqtımal. Negizinen kóptegen sebepter jaraqattardan týyndaıdy. Jaraqat alǵanda, kózdiń bulshyqetteri zaqymdalýy múmkin, ol kezde ıgerýshi bulshyq etterge zaqym kelse, olar qarashyqtyń kólemi men pishinine áser etedi. Kózdiń bulshyqetteri qarashyqtyń kólemi men onyń domalaq formasynyń qalpyn saqtaýǵa yqpal etedi. Jaraqat alǵan kezde  kóz almasy zaqymdanýy múmkin, kózdiń móldir bóligi (nurly qabyǵy), onyń saldarynan domalaq pishin ózgerip ketýi múmkin. Kózdiń zaqymdanýy qarashyqtyń jaryq pen mólsherdi basqasha qabyldaýyna sebep bolýy múmkin\r\n\r\nQandaı shara qoldaný kerek. Eger qarashyqtyń kólemi men pishini ózgerse, jáne ol basmılyq jaraqatpen nemese qabynýmen baılanysty bolsa, sondaı-aq bas aýrý, júrek aıný, qusý, buldyraý nemese qylılyq, dene qyzýynyń kóterilýi, moıynda aýyrsyný men qysymnyń bolýy, deneni eńkeıtken kezde bas aýyrýynyń kúsheıgeni sııaqty sımptomdar bilinse – DÁRIGERGE DEREÝ QARALYŃYZ!\r\n\r\nAry qaraı dıagnostıkalaýǵa sizge mynadaı ádister qoldanylýy múmkin: jalpy qan taldamasy, kompıýterli tomografııa, elektroentsefalografııa, ıadrolyq magnıttik rezonans (IaMR), bas súıekti rentgen, moıyn bóligine rentgen, kóz ishkilik qysymdy ólsheý (sý qarańǵylyqqa kúmán bolsa), julyn suıyqtyǵyna tekserý júrgizý\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nqarashyqtyń kólemi men pishininińózgerýi, \r\nsý qarańǵylyq, \r\nMRT, \r\nbas mıdyń zaqymdanýy,  \r\nkózdiń buldyraýy, \r\neki beıneniń kórinýi    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(46,'article','1614','Oıyq jaraly-shirik gıngıvıt','qz','2018-12-24 07:09:21','2018-12-24 07:02:00','Oıyq jaraly-shirik gıngıvıt («transheıaly aýyz») – bul aýrýly bakterııalyq ınfektsııa, qyzyl ıekte qabynbaly oıyq jara túrinde damıdy.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1614',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','O','Oıyq','y','   Oıyq jaraly-shirik gıngıvıt Oıyq jaraly-shirik gıngıvıt («transheıaly aýyz») – bul aýrýly bakterııalyq ınfektsııa, qyzyl ıekte qabynbaly oıyq jara túrinde damıdy. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nOıyq jaraly-shirik gıngıvıt («transheıaly aýyz») – bul aýrýly bakterııalyq ınfektsııa, qyzyl ıekte qabynbaly oıyq jara túrinde damıdy.\r\n\r\nSebepteri\r\nOıyq jaraly-shirik gıngıvıt – qyzyl ıek aýrýynyń birden bir qabynbaly túri. «Transheıaly aýyz» termıni alǵash Birinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde paıda boldy, ol kezde bul atalmysh aýrý áskerler arasynda keńinen taraǵan bolatyn. \r\n\r\nAýyz qýysynda túrli bakterııalar qalypty túrde qorektenedi. Oıyq jaraly-shirik gıngıvıt aýyz qýysyndaǵy bakterııalardyń shamadan tys tez damýynan, aýyzdaǵy úılesimdiliktiń buzylýynan týyndaıdy. Qyzyl ıek ınfıtsırlenedi, onyń saldarynan aýrýly oıyq jara paıda bolady. Potologııalyq protsesste de vırýstar qatysady, bakterııalardyń tez ósýine sáıkestendiriledi.\r\n\r\nAýrý damýynyń qaýipti faktorlary:\r\n•	Emotsıonaldi kúızelis;\r\n•	Aýyz qýysynda gıgıenany saqtamaý;\r\n•	Nashar tamaqtaný;\r\n•	Shylym shegý;\r\n•	Aýyz qýysyndaǵy, tamaq pen tistegi juqpaly aýrý.\r\nBul aýrý sırek kezdesedi. Kóp shaldyǵatyndar  15 pen 35 jas arasyndaǵy adamdar. \r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Aýyzdan jaǵymsyz ıistiń shyǵýy\r\n•	Kratertúrli tister arasyndaǵy oıyq jara\r\n•	Qaltyraý\r\n•	Aýyzda jaǵymsyz dámniń bolýy;\r\n•	Qyzyl ıektiń qyzarýy jáne isnýi;\r\n•	Qyzyl ıekti surshyl qaqtyń baılanýy;\r\n•	Qyzyl ıektiń aýyrýy;\r\n•	Kez-kelgen qysym túskende nemese titirkengen kezde qyzyl ıektiń shamadan tys qanaýy.\r\nEskertý: sımptomdar kútpegen jerden paıda bolady.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nOıyq jaraly-shirik gıngıvıt kezinde dáriger sizdiń aýyz qýysyńyzdy tekseredi:\r\n•	Ishinde tamaq qaldyqtary men tis qaqtary tolǵan krater tárizdi jara;\r\n•	Tis aınalasy qyzyl ıegi tinderiniń buzylýy;\r\n•	Qyzyl ıektiń qabynýy.\r\n\r\nAýyz qýysyndaǵy qyzyl ıek tinderiniń ydyraýy saldarynan sur qaqtar baılanýy múmkin. Keıde qaltyraý oryn alýy múmkin jáne bas pen moıynnyń lımfa túıinderi úlkeıýi yqtımal. \r\nInfektsııalyq protsesstiń belgili bir massshtabyn anyqtaý úshin jáne tinderdiń zaqymdanýyn baǵalaý úshin aýyz qýysyna nemes betke rentgenologııalyq tekserý júrgizilýi múmkin.\r\nBul aýrý sondaı-aq qozdyrǵysh daqyldardy anyqtaý úshin jutqynshaqtan juǵyndy alý arqyly dıagnostıkalanady.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeýdiń basty maqsaty aýrý sımptomdaryn jeńildetý jáne ınfektsııamen kúresý bolyp tabylady. Sizdiń dene qyzýyńyz qatty kóterilse, dáriger antıbıotıkterdi taǵaıyndaýy múmkin. \r\nAýyz qýysynyń gıgıenasyn saqtaý oıyq jaraly-shirik gıngıvıtiniń emine, sondaı-aq ómir úshin mańyzdy shara bolyp tabylady. Tisińizdi muqııat tazalańyz jáne kem degende kúnine eki ret tis jibin paıdalanyńyz, biraq, eń durysy tamaqtan keıin osy josyqty oryndaǵan jón.\r\n\r\nAýyz qýysyn tuzdy ertindimen shaıyńyz (1/2 shaı qasyq tuzdy 1 staqan sýǵa salasyz) sóıtip qyzyl ıektiń qabynýyn basasyz. Qyzyl ıekti shaıý úshin siltili sýttekti qoldansańyz, ólgen tinderdi joıasyz. Aýyz qýysynyń qabynýyna, sondaı-aq shaıý úshin hlorgeksıdındi paıdalansańyz bolady. \r\nTynyshtandyrǵysh dárilik preparattar (analgetıkter) jaǵymsyzdyqty jeńildetýge kómektesedi. Jaılandyrǵysh shaıýlar nemese japqysh agentter,ásirese tamaqtan keıin aýyrsynýdy jeńildetedi. Qatty aýyrǵan kezde qyzyl ıegińizge lıdokaındi bassańyz bolady. \r\n\r\nDáriger sige aýyz qýysyńyzdy kásibı tazalatýdan ótkizý úshin jáne qaqtardy joıý úshin tis dárigerine qaralýdy usynýy múmkin,  ol arqyly  qyzyl ıegińizdiń aýrýyn basýǵa bolady. Jazylǵanǵa deıin sizge turaqty túrde aýyz qýysyńyzdy kásibı tazalatýdan ótkizip, tis dárigeriniń qaraýynda bolý mańyzdy bolmaq.\r\n\r\nAýrý qaıta mazalamas úshin, sizdiń emdeýshi dárigerińiz sizge tómendegideı qoldanymdardy usynýy múmkin:\r\n•	Densaýlyǵyńyzǵa kóńil bólińiz, ol úshin durys tamaqtanyp, jattyǵýlarmen shuǵyldanyńyz;\r\n•	Aýyz qýysynyń gıgıenasyn saqtańyz;\r\n•	Kúızelisti boldyrmaý kerek;\r\n•	Shylym shegýdi tyıyńyz.\r\n\r\nAýyz qýysyńyzdy titirkenýden qorǵańyz, ásirese shylymnan, ystyq tamaq ishýden nemese ashy taǵamdardy jeýden.\r\n\r\nBoljamy\r\nInfektsııa ádette emdeý kezine jaýap beredi. Em bastalmaı turyp aýrý jetkilikti túrde aýyrta túsedi. Eger oıyq jaraly-shirik gıgıvıt ýaqytyly emdelmese, ınfektsııa urtqa, eringe, jaqqa taralady nemese sol jerlerdiń tinderin buzady.\r\n\r\nAsqynǵan jaǵdaıda\r\n•	Sýsyzdaný;\r\n•	Tisterdiń túsýi;\r\n•	Aýrý;\r\n•	Perıodontıt;\r\n•	Infektsııanyń taralýy.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEger sizde oıyq jaraly-shirik gıngıvıttiń sımptomdary kórinis berse, qaltyraý paıda bolsa nemese basqa da sımptomdar boı kótere dárigerge hadarlasyńyz.\r\n\r\nAldyn alý \r\nAldyn alý sharalary tómendegideı árekettermen tolyǵady:\r\n•	Jalpy densaýlyq jaǵdaıyn jaqsartý;\r\n•	Durys tamaqtaný;\r\n•	Aýyz qýysynyń gıgıenasyn saqtaý kerek, ol úshin tisti muqııat tazalap, tis jipterin turaqty qoldanyp turý kerek.\r\n•	Kúızeliske urynbaý kerek;\r\n•	Tis dárigerine turaqty túrde qaralyp, kisibı tis tazalyǵyn júrgizip turyńyz;\r\n•	Shylymnan bas tartyńyz.\r\n\r\nSınonımderi\r\nVensan Stomatıti; asqynǵan shirik jaraly gıngıvıti\r\n\r\nTamaq máseleleri (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter:  \r\nVensan stomatıti\r\nstomatıt\r\nasqynǵan shirik jaraly gıngıvıti\r\noıyq jara\r\ngıngıvıt\r\naýyz\r\nqyzyl ıek\r\nqabyný\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(47,'article','1618','Ashytqyly ınfektsııa (ashytqyly mıkoz)','qz','2018-12-24 07:23:43','2018-12-24 07:22:00','Ashytqyly ınfektsııa – bul ınfektsııa, sańyraýqulaqtan, dáp \'\'Candida albicans\'\'-tan týyndaıdy. Bizdiń aınalamyzdyń barlyǵynda sańraýqulaqtar bar, jáne olar qaýipti emes. Alaıda olarǵa qolaıly jaǵdaı týyndaı qalsa, olardyń shamadan tys ósýi múmkin, al ondaı jaǵdaıdyń saldarynan taralmaly ınfektsııa paıda bolady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1618',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Ashytqyly','y','   Ashytqyly ınfektsııa (ashytqyly mıkoz) Ashytqyly ınfektsııa – bul ınfektsııa, sańyraýqulaqtan, dáp \'\'Candida albicans\'\'-tan týyndaıdy. Bizdiń aınalamyzdyń barlyǵynda sańraýqulaqtar bar, jáne olar qaýipti emes. Alaıda olarǵa qolaıly jaǵdaı týyndaı qalsa, olardyń shamadan tys ósýi múmkin, al ondaı jaǵdaıdyń saldarynan taralmaly ınfektsııa paıda bolady. Ashytqyly ınfektsııa – bul ınfektsııa, sańyraýqulaqtan, dáp Candida albicans-tan týyndaıdy. Bizdiń aınalamyzdyń barlyǵynda sańraýqulaqtar bar, jáne olar qaýipti emes. Alaıda olarǵa qolaıly jaǵdaı týyndaı qalsa, olardyń shamadan tys ósýi múmkin, al ondaı jaǵdaıdyń saldarynan taralmaly ınfektsııa paıda bolady.\r\n\r\nAshytqyly bazdaný (Candida intertrigo) – bul sańyraýqulaq ınfektsııasy, qabynýdy, kúıýýdi jáne dymqyl teri qyrtystarynyń qyshýyn týdyrady.\r\n\r\nSańyraýqulaq ınfektsııasynyń bórtpeleri  otty-qyzyl tústi bolady, aınalasy kertilgendeı bolyp kórinip turady. Bul bórtpeler kishkentaı bolady da, ishine irin tolyp turady, olar kóbinese jynys aǵzalaryndaǵy bújirli bezeýler túrinde kezdesedi. Bórtpeler, sondaı-aq teriniń basqa da qyrtysty jerlerinde paıda bolýy múmkin, mysaly, moıynda, kindiktiń aınalasynda.\r\n\r\nAshytqyly ınfektsııanyń damýynyń qaýipti faktorlary:\r\n•	Gıgıena saqtamaý;\r\n•	Artyq salmaq;\r\n•	Genıtalı jaqqa dymqyl jibermeıtin, aýa ótpeıtin, qysyp turatyn kıimderdi kıgennen;\r\n•	AITV nemese sýsamyr sekildi aýrýdan emdelý úshin aǵzanyń kúresýi oryn alyp jatqan kezde;\r\n•	Antıbıotıkterdi paıdalanǵanda.\r\n\r\nKóbinese ashytqyly ınfektsııany jergilikti jaqpa maılardy jaǵý arqyly ketirýge bolady.\r\n\r\nTegter: \r\nashytqyly ınfektsııa, \r\nashytqyly mıkoz, \r\nteri qyshýy, \r\nteriniń isýi, \r\nantıbıotıkter, \r\nqotyr.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(48,'article','1624','Qart kisilerge qatigezdik tanytý, qatal qaraý jaǵdaılary','qz','2018-12-24 07:42:46','2018-12-24 07:40:00','Qarttarǵa qatigezdik jasaý – bul kári adamdarǵa kez-kelgen túrli formadaǵy qatal qarym-qatynas tanytý. Bul jaǵdaı olardy qaraıtyn tulǵalar tarapynan da, januıa múshesi, joldasy nemese dosy tarapynan da oryn alýy yqtımal. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1624',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qart','y','   Qart kisilerge qatigezdik tanytý, qatal qaraý jaǵdaılary Qarttarǵa qatigezdik jasaý – bul kári adamdarǵa kez-kelgen túrli formadaǵy qatal qarym-qatynas tanytý. Bul jaǵdaı olardy qaraıtyn tulǵalar tarapynan da, januıa múshesi, joldasy nemese dosy tarapynan da oryn alýy yqtımal.  Qarttarǵa qatigezdik jasaý – bul kári adamdarǵa kez-kelgen túrli formadaǵy qatal qarym-qatynas tanytý. Bul jaǵdaı olardy qaraıtyn tulǵalar tarapynan da, januıa múshesi, joldasy nemese dosy tarapynan da oryn alýy yqtımal.\r\n \r\nQattarǵa qatal  qaraý, qatygezdik tanytý úsh túrli bólek kategorııalarǵa bólinedi:\r\n•	Turmystyq qatal qarym-qatynas: ol ásirese qarttar úıinde nemese tulǵalardyń jeke úılerinde oryn alýy múmkin.  Jábirleýshiler ádette olardyń týystary, jaqyn dostary nemese qaraıtyn kómekshisi bolýy múmkin.\r\n•	Mekemede oryn alatyn qatal qarym-qatynas: mundaı qatigezdikter emhanalyq mekemelerde (qarttar úıi), qart adamdarǵa arnalǵan ınternattarda nemese múgedekter úıinde oryn alýy múmkin. Jábirleýshiler qarjylaı túrde nemes kelisimdi túrde qarttardy kútimge alǵan adamdar bolýy múmkin.\r\n•	Óz-ózin kemsitý, tómensitý – bul qart adamnyń minez-qulqyna baılanysty oryn alatyn jaǵdaı. Ol óziniń densaýlyǵyna nemese qaýipsizdigine eleýsiz qarap, ózine qaýip tóndirýi múmkin.  Óz-ózin kemsitý, tómensitý bolǵanda qart adam ózin-ózi qamtamasyz etýden bas tartady, ol ózine tıisti tamaqpen, sýmen, kıimmen, baspanamen, jeke gıgıena, dári-dármekpen jáne qaýipsizdikpen qamtamasyz etý sharalarynan maqrum qalady.\r\n\r\nQarttarǵa jasalatyn qatal qarym-qatynas, qatygezdik tanytý:\r\n•	Zorlyq-zomdylyq kórsetý: soqqy berý,  urý, ıterý, julqylaý, qaǵyp-silký, shapalaqpen salyp qalý, tebý, shymshý,  birnárseni ústine jaǵý. Qajetsiz dárilerdi berý nemese fızıkalyq jábir kórsetý, qınap tamaqtandyrý jáne kez kelgen túrdegi  jazalaý, fızıkalyq qatygezdiktiń úlgisi bolyp tabylady.\r\n•	Májbúrlep jynystyq qatynas jasaý nemese kelisim bere almaıtyn adammen jynystyq qatynas jasaý: Qalaýynan tys qatynastar jáne seksýaldyq basqynshylyqtyń barlyq túri (zorlaý, seksýaldy oımen jalańash denesin sýretke túsirý);\r\n•	Emotsıonaldy jáne psıhologııalyq shabýyl: jábirleý, balaǵattaý, zorlyq kórsetý, qorqytý kemsitý jáne ashýlandyrý jatady. Qart adamǵa balaǵa sóılegendeı «únsiz qatynas»  kórsetý, qart adamdy adam qurly kórmeý, januıada onyń ornyn múldem elemeý, dostardyń aldynda nemese basqada ortalarda ony eleýsiz qaldyrý emotsıonaldy nemese psıhologııalyq shabýyldyń mysaly bola alady.\r\n•	Jaqtyrmaý: qart adamdy tamaqpen, kıimmen, tósek orynmen nemese basqa da ómir súrýine qajetti zattarmen , mysaly medıtsınalyq kútimmen, dári-dármektermen qamtamassyz etpeý. Eger  olarǵa zańdy tesililigi bolsa,  olardyń qarttar úıindegi shyǵyndaryn da ótemeý nemese qarttarǵa arnalǵan múgedekter úıindegi qajettilikterdi alyp bermeý.\r\n•	Qart adamnyń fızıkalyq nemese zańdy túrde kútimine jaýap beretin adamnyń ony tastap ketýi;\r\n•	Qart adamnyń qarjylaryn zańsyz, tıesinsiz qoldaný, sondaı-aq, qarttyń qol tańbasyn jasandy túrde paıdalanyp, aqshasyn urlaý nemese onyń jeke zattaryn  jymqyrý, nemese aqsha aýdarýǵa, múlikke baılanysdy qujattarǵa aldap qol qoıdyrý;\r\nQart adamǵa qatal qaraý, qatygezdik tanytý – oǵan sebepker bolǵan faktorlar óte kúrdeli másele. Ondaı faktorlarǵa tómende mysaldar keltirilgen:\r\n•	Qartaıǵan ýaqytynda úıde qınaý. Qart adamǵa  eleýli meıirimsiz oqıǵalardyń kópshiligi  –  qatygez zaıyby tarapynan oryn alyp jatady.\r\n•	Jábirleýshilerdiń jeke máseleleri. Qart adamdarmen qatal mámle jasaýshylar (atap aıtqanda, olardyń eresek balalary)  qart adamnyń  qarjylyq nemese ózge de nárselerine jıi táýeldi bolady. Bul kóbinese jeke problemalarǵa baılanysty– psıhıkasynyń buzylý nemese ózge de dısfýnktsıonaldi belgilerden bolady. Eger mundaı eresek balalar qart adammen birge tursa, qatigezdik tanytý qaýpi basym.\r\n•	 Áleýmettik oqshaýlaý. Jábirleýshiler qart adammen  birge turatyn bolsa, olar qartqa jábir kórsetedi jáne  óz isiniń basqalarǵa bilinip qalmaýy úshin kári kisini barynsha qoǵamdyq ortadan oqshaýlaýǵa  tyrysady. \r\n•	 Kútim jasaıtyn tulǵanyń tarapynan qysym kórsetilý nemese qart adamnyń jeke sıpattamalary.\r\n\r\nQart adamǵa meıirimsizdik kórsetýdiń  belgileri men sımptomdary  qatygez qarym-qatynastyń kórsetilgen  túrine baılanysty:\r\n•	Belgileri sol, qarttar zorlyq-zombylyqtyń qurbandyǵynyń aktileri bolyp tabylady, olar bylaısha tolyǵydy: \r\n	Kógerý,  kózdiń jaraqattanýy, tyrtyq, aırylǵan jaralar, jip izderi, tilikter, tesikter nemese jazylýdyń túrli satylaryndaǵy óńdelmegen jaraqattar.\r\n	Synǵan dene súıekteri men bas súıekteri;\r\n	Baılamdardyń sozylýy, býynnyń shyǵýy nemese ishki jaraqattar;\r\n	Synǵan kózildirik nemese qysylý belgileri;\r\n	Zerthanalyq tekserýdiń nátıjesi boıynsha dári-dármekterdi artyq nemese tolyq emes qoldaný.\r\n	Bolǵan jaǵdaı boıynsha qart adamnyń ótinish berýi nemese qatygez qarym-qatynastyń belgisi kórinip turǵan faktiler;\r\n	Qart adamnyń kenetten minez-qulqy ózgerý protsesi;\r\n	Kútim jasaıtyn tulǵanyń qart adamǵa kelip-ketýshilerine tosqaýyl qoıýy;\r\n\r\n•	Jynystyq shabýyldyń sımptomdary bolsa, keýdesiniń aınalasy nemese jynys musheleriniń aınalasynda túsiniksiz venerıkalyq aýrýlar bilinedi, nemese jynys aǵzasynda ınfektsııa kórinis beredi, jatyrynan, analdi qan ketýler baıqalady, ish kıimderi bylǵanǵan, jyrtylǵan bolady, sondaı-aq qart adamnyń aryz-shaǵymy aıtylady.\r\nEmotsııalyq nemese psıhologııalyq shabýyl bolsa, qart adam emotsııalyq buzylystarmen nemese  tolqymaly bolyp kórinedi; ózin tuıyq ustap, eshkimmen sóılespeıdi, suraqqa jaýap bermeıdi nemese paranoık bolady; oǵash minez-qulyq tanytady (qolyn sorady, tisteıdi jáne terbeledi); nemese ózi emotsıonaldyq shabýylǵa ushyraǵan málimdeıdi.\r\n• Elemeý belgilerine  shóldetý, jetkiliksiz tamaqtandyrý, aýrýlaryn emdemeý, ornyn aýystyrmaý,jeke gıgıenasyn saqtatpaý, zııandy nemese tazalyqsyz ómir súrgizý jaǵdaılary jatýy múmkin, sondaı-aq qart adammen nashar qarym-qatynas jasaýy.\r\nSondaı-aq tastap ketý jaǵdaılary: naýqas qart adamdy emhanaǵa, jeke emdeý ortalyǵyna, saýda úılerine nemese basqa da qoǵamdyq ortalyqtaryna qaldyryp ketýler jatady.\r\n• Qarjylyq paıdalaný belgileri: bank shotynda nemese banktik tájirıbe júrgizý operatsııalarynda kenetten ózgeristerdyń bolýy (mysaly,  iri aqsha somalarynyń túsiniksiz alynýy; banktik kartochkada qarttyń atyna qosymsha basqa da attardyń bolýy; ósıette nemese basqa qarjylyq qujattarda ózgeristerdiń bolýy; áshekeıler  nemese aqsha qarajattarynyń joǵalýy; tólenbegen shottar nemese sáıkes kelmeıtin saqtyq sharalary qarastyrylmaǵan, aqshalaı qarajattyń joıylýy; qart adamnyń qol tańbasynyń jasandy túri jasalǵandyǵy jaıynda dáleldeme; qart adammen buryn qatysy bolmaǵan týystardyń kenetten paıda bolýy; qajet emes qyzmet túrlerine tólengen aqshalar; qart adamnyń qarjylyq eksplýtatsııasy jaıynda aryz túsirýi.\r\n\r\nTegter: \r\nqart adamǵa qatal qaraý\r\npsıhologııalyq shabýyl\r\njaraqat\r\nfızıkalyq kúshteme\r\naldaý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(49,'article','1625','Aıaq-qoldyń nemese saýsaqtardyń, tyrnaqtyń qysylýy','qz','2018-12-24 07:47:05','2018-12-24 07:43:00','Deneniń bólshekteri nemese aıaq-qol, qol aýsaqtary jáne tyrnaqtar bir zattarǵa (mysaly, quty, banka, oıynshyq, qubyr t.b. sııaqty nárselerge) qysylyp qalýy múmkin. \r\n\r\nQysylǵan deneniń bóligin nemese qol-aıaqty qajet bolsa tutqaly zattyń kómegimen bosatyńyz.\r\n\r\nAıaq-qol qysylǵanda qanaınalymy tejelýi nemese múldem toqtaýy múmkin. Qysylǵan jerdi jyldam bosatýdyń saldarynan, saýsaqtyń nemes aıaq-qoldyń  julynýy sııaqty oqys, qıyn jaǵdaılar oryn alýy múmkin. Deneniń bóligin  nemese aıaq-qoldy jaraqattamas úshin olardy qysylǵan jerden abaılap shyǵarý kerek.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1625',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aıaq-qoldyń','y','   Aıaq-qoldyń nemese saýsaqtardyń, tyrnaqtyń qysylýy Deneniń bólshekteri nemese aıaq-qol, qol aýsaqtary jáne tyrnaqtar bir zattarǵa (mysaly, quty, banka, oıynshyq, qubyr t.b. sııaqty nárselerge) qysylyp qalýy múmkin. \r\n\r\nQysylǵan deneniń bóligin nemese qol-aıaqty qajet bolsa tutqaly zattyń kómegimen bosatyńyz.\r\n\r\nAıaq-qol qysylǵanda qanaınalymy tejelýi nemese múldem toqtaýy múmkin. Qysylǵan jerdi jyldam bosatýdyń saldarynan, saýsaqtyń nemes aıaq-qoldyń  julynýy sııaqty oqys, qıyn jaǵdaılar oryn alýy múmkin. Deneniń bóligin  nemese aıaq-qoldy jaraqattamas úshin olardy qysylǵan jerden abaılap shyǵarý kerek.\r\n Deneniń bólshekteri nemese aıaq-qol, qol aýsaqtary jáne tyrnaqtar bir zattarǵa (mysaly, quty, banka, oıynshyq, qubyr t.b. sııaqty nárselerge) qysylyp qalýy múmkin. \r\n\r\nQysylǵan deneniń bóligin nemese qol-aıaqty qajet bolsa tutqaly zattyń kómegimen bosatyńyz.\r\nAıaq-qol qysylǵanda qanaınalymy tejelýi nemese múldem toqtaýy múmkin. Qysylǵan jerdi jyldam bosatýdyń saldarynan, saýsaqtyń nemes aıaq-qoldyń  julynýy sııaqty oqys, qıyn jaǵdaılar oryn alýy múmkin. Deneniń bóligin  nemese aıaq-qoldy jaraqattamas úshin olardy qysylǵan jerden abaılap shyǵarý kerek.\r\n\r\nQysylǵan aıaq-qoldy  bosatý úshin:\r\n•	Qysylǵan aıaq-qoldy maıystyrmaý kerek. Óıtkeni, bul áreketińiz isiktiń paıda bolýyna jáne kóńil aýdarýdyń qıyndaýyna sebep bolýy múmkin;\r\n•	Aıaq-qoldy bosatyp, dem aldyryńyz. Keıbir jaǵdaılarda mundaı sharalar qysylǵan aıaq-qoldy bosatý úshin jetkilikti áreket bolyp tabylady.\r\n•	Eger múmkindik bolsa, aıaq-qoldy júrek deńgeıinen joǵary ustańyz, sol kezde isikti boldyrmaýǵa múmkindik jasalady;\r\n•	Qysylǵan jerge muz basyńyz. Mundaı shara arqyly isinýin basyp, qysylǵan saýsaqtardy bosatýǵa jaǵdaı jasalady;\r\n•	Eger muz kómektespese, onda aıaq-qol syrǵanaq bolýy úshin sabyndy sýdy nemese kúnbaǵys maıyn tamyzyp qoıyńyz;\r\n•	Qysylǵan jerdi julyp almaı, burap alý kerek.\r\nEger bul sharalar áser bermee, onda jedel kómek toby kómektese alady. Ondaı jaǵdaıǵa tap bolǵanda, órt sóndirý qyzymetiniń kómegin nemese jermen baılanysty keıbir obektilerdin aıaq-qoldy bosatý qyzmetiniń kómegin shaqyrǵan durys.\r\n\r\nTegter: \r\nQysylǵan qoldar \r\ntyrnaqtar nemese qyssylǵan aıaq-qol\r\naýrý\r\ndeneniń uıyǵan bóligi qansyraý\r\nalǵashqy kómek\r\nuzaq ýaqyttyq qysym sındromy  \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(50,'article','759','Қолдың, саусақтың  ауырсынуы немесе сіресуі, сондай-ақ білезіктегі мәселелер','kz','2018-11-26 12:08:33','2018-11-26 12:07:00','Кейбір іс әрекеттерді қайталағанда, мысалы, үйді әктегенде қолға, саусақтарға және білезікке артық күш түсіп, соның әсерінен уақытша ауырсыну сезімі, ісіну немесе сіресуі пайда болады. Егер сіз жұмыс барысында қалыпты өзгертіп немесе үзіліс жасайтын болсаңыз, симптомдары ақырындап кетеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=759',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қолдың,','y','   Қолдың, саусақтың  ауырсынуы немесе сіресуі, сондай-ақ білезіктегі мәселелер Кейбір іс әрекеттерді қайталағанда, мысалы, үйді әктегенде қолға, саусақтарға және білезікке артық күш түсіп, соның әсерінен уақытша ауырсыну сезімі, ісіну немесе сіресуі пайда болады. Егер сіз жұмыс барысында қалыпты өзгертіп немесе үзіліс жасайтын болсаңыз, симптомдары ақырындап кетеді. Кейбір іс әрекеттерді қайталағанда, мысалы, үйді әктегенде қолға, саусақтарға және білезікке артық күш түсіп, соның әсерінен уақытша ауырсыну сезімі, ісіну немесе сіресуі пайда болады. Егер сіз жұмыс барысында қалыпты өзгертіп немесе үзіліс жасайтын болсаңыз, симптомдары ақырындап кетеді. Егер артық жүктеме үзіліссіз болса, оның салдары мынадай асқынуларға алып келуі мүмкін:\r\n\r\n•	Білезіктегі ортаңғы нервтің қысылуынан білезік каналы синдромы пайда болады. Симптомдарына қолдағы немесе саусақтардағы шаншып ауырсыну сезімі, саусақтардың бір-біріне байлануы, әлсіз қимылдауы жатады.\r\n•	Қол сіңіріңің аймағындағы тіндердің жыртылуынан ауырсыну сезімі болады (негізгде бұл тендинит симтомы болып саналады). Ауырсыну және сезімталдықпен қоса, сіңірдің шағын жарақатының симптомдарына зардап шеккен аймақтың әлсіреуі мен қозғалысының шектелуі жатады.\r\n•	Бір қимылды қайталай беру синдромы пайда болады (аталмыш термин ауырсынуды, ісунуді және сезімталдықты сипаттауда қолданылады).\r\n•	Жазу кезінде қолдың құрысуы (қолдың, саусақтың, білезіктің бір кимылды қайталай беруінен пайда болады, мысалы, жазғанда немесе арнайы құрылғымен тергенде).\r\n\r\nҚолдағы,саусақтағы, білезіктегі ауырсыну сезімдері мынаның әсерінен болуы мүмкін.\r\n\r\n•	Дюпюитрен ауруы  – қолдың, алақанның кей жағдайда аяқтың тері асты қабаты қалыптан тыс қалыңдап кетуі. Қалыңдаған тері мен сіңір қолда, саусақтарда ауырсыну сезімі және қимылдың шектелуіне себеп болуы мүмкін.\r\n•	Сыртылдақ саусақ немесе бақай. Саусақ бүккішінің сіңірі ісінгенде немесе қалыңдағанда болады. \r\n•	Ганглиозды цистит. Ганглий – саусақта, білезік сүйекте,тізеде, иықта пайда болатын сырты қабықпен қапталған, іші мөлдір сұйықтыққа толы киста.\r\n•	Остеоартрит – буынды қорғайтын және амортизациялық қызмет атқаратын тіннің өршімелі түрде зақымдалуы. Осының салдарынан қимылдың шектелуі, ауырсыну болуы мүмкін.\r\n•	Ревматоидты артрит – қолдағы қимылдың шектелуіне әсер етеді,уақыт өте келе қол саусақтарының деформациясына алып келеді.\r\n•	Жүйелі қызыл жегі – иммундық жүйе қалыпты тінді қарсы дене ретінде көріп зақымдайтын аутоиммунды ауру.Көбінесе буындарда ауырсыну сезіледі.\r\n•	Подагра –ауырсыну сезімі және ісінумен сипатталатын буынның қабынулық ауруы. Бұл ауру кезінде зәр қышқылының кристалоидтары буынның аймағында жиналып калады, көбінесе аяқтағы бас бармақ зақымдалады.\r\n•	Вибрациялық ауру (діріл ауруы) – саусақ пен бақайдың суыққа немесе стресске байланысты ауырсыну сезімінің болуы .Осы кезде зақымдалған аймақтарда қан мен қамтамасыз етілу бұзылады,ісіну,шаншу болады.\r\n•	Білезік аймағындағы тіндердің инцекциялануы қызару мен ісінуді, ол өз кезегінде дене қызуының көтерілуіне, онымен жанасқан кезде сезімталдықтың жоғарлауы немесе ауырсынудың өршуіне әкеп соқтырады.\r\n\r\n\r\nТегтер \r\n\r\nсаусақтың ауырсынуы немесе сіресуі\r\nсіресу\r\nбілезіктегі мәселелер\r\nсіңірлердегі ауырсыну сезімі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(51,'article','776','Иценко-Кушинг синдромы','kz','2018-11-27 10:15:38','2018-11-27 10:14:00','__Иценко-Кушинг синдромы__ – бұл гормоналды бұзылыс. Ол ағзаның кортизонның шамадан тыс бөлінуінен туындайды. Кортизон - бұл бүйрек үсті безінің қыртысты қабатынан түзілетін гормон.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=776',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','И','Иценко-Кушинг','y','   Иценко-Кушинг синдромы __Иценко-Кушинг синдромы__ – бұл гормоналды бұзылыс. Ол ағзаның кортизонның шамадан тыс бөлінуінен туындайды. Кортизон - бұл бүйрек үсті безінің қыртысты қабатынан түзілетін гормон. Иценко-Кушинг синдромы – бұл гормоналды бұзылыс. Ол ағзаның кортизонның шамадан тыс бөлінуінен туындайды. Кортизон - бұл бүйрек үсті безінің қыртысты қабатынан түзілетін гормон.\r\n\r\nПайда болу себептері\r\nАталмыш  синдром қабынбалы ауруларға қарсы, мысалы  синтетикалық гормон кезінде қолданылатын  преднизолон  секілді дәрілердің әсерінен туындайды. Кейде қатерлі ісіктердің кейбір түрлері де кортизонның шамадан тыс бөлінуіне себепші болатын гормондарды өндіреді.\r\nИценко-Кушинг синдромы өте сирек кездесетін ауру.\r\n\r\n Симптомдары\r\n•	Дененің жоғарғы бөлігінің толысуы;\r\n•	Аяқ-қолдардың жіңішкеруі;\r\n•	Қатты шаршағыштық және бұлшықет әлсіздігі;\r\n•	Қан қысымының жоғарылауы;\r\n•	Қанда қанттың деңгейі жоғарылауы;\r\n•	Дененің тез көгеріп кетуі.\r\n \r\nДиагностикасы\r\nӘдетте зертханалық зерттеулер аурудың бар-жоғын тез анықтап, оның себебін анықтауға мүмкіндік береді.\r\n \r\nЕмдеу\r\nЕмдеу ағзадағы кортизонның артық бөліну себебіне байланысты болды. Дәрі-дәрмектермен емдеу барысында синтетикалық гормондармен препараттың мөлшерін азайту арқылы симптомдарды бақылауға болады. Егер ауру ісіктен туындаған болса, хирургиялық  жолмен емдеу керек немесе басқа да емдеу шараларды қолданудың да қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nТегтер: \r\nИценко-Кушинг синдромы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(52,'article','809','Балалардағы шаншу ','kz','2018-12-19 06:02:38','2018-12-19 05:53:00','Шаншу –  бұл қандай да бір медициналық себепсіз баланың күніне 3 сағаттан астам жылауы. Шаршу іс жүзінде барлық нәрестелерде әртүрлі дәрежеде кездесіп жатады. Барлық нәрестелер бұл кезеңнен өтеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=809',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Балалардағы','y','   Балалардағы шаншу  Шаншу –  бұл қандай да бір медициналық себепсіз баланың күніне 3 сағаттан астам жылауы. Шаршу іс жүзінде барлық нәрестелерде әртүрлі дәрежеде кездесіп жатады. Барлық нәрестелер бұл кезеңнен өтеді. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nШаншу –  бұл қандай да бір медициналық себепсіз баланың күніне 3 сағаттан астам жылауы. Шаршу іс жүзінде барлық нәрестелерде әртүрлі дәрежеде кездесіп жатады. Барлық нәрестелер бұл кезеңнен өтеді.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nШамамен алғанда бес баланың ішінен біреуі ұзақ уақыт аралығында жыласа, бұл жағдайды шаншу деп санауға болады. Оның пайда болу мерзімі әртүрлі келеді, дегенмен шаншу әдетте нәрестенің 3 аптасынан басталады. Шаншудың шыңы нәрестенің 4-6 аптасында  болады.\r\n\r\nШаншудан туындаған баланың жылауы әдетте күннің соңында бастау алады. Шаншуы бар балалар әдетте кез-келген тітіркендіргіштерге сезімтал келеді. Кейбір балалар көбінесе ішек газдарынан жайсыздық сезінеді. Ал кейбірлері қарын ашқаннан немесе артық тамақтанудан жылап жатады. Кейбір балалар белгілі бір тамақтарды немесе ана сүтіндегі ақуызды, балаларға арналған қоректік қоспаларды қорыта алмай жатады. Қорқыныш, реніщ немесее алаңдау шаншу симптомдарының пайда болуына әкелуі мүмкін. Сәбидің айналасындағы адамдар алаң болып, ашуда немесе депрессия жағдайында жүрсе – бұл жағдайда нәресте одан бетер қатты жылайтын болады.\r\n\r\nУақыт өте шаншу доғарылады. Симптомдары шамамен 6 аптадан кейін азайып, 12 аптада толық кетеді. \r\n\r\nЕгер сіздің балаңызда 12 аптасында әлі шаншулар болса, онда сізге басқа да себептерді болдырмауға (мысалы, рефлюкс) дәрігерге қаралу керек.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nШаншулар көбінесе күн сайын бір уақытта басталады. Әдетте шаншуы бар балалар кешке қарай беймаза болып келеді.\r\n\r\nШаншудың сипмтомдары көбінесе аяқ асты басталады. Баланың қолдары жұмылып, аяқтары бүгіліп, іші қампиғандай көрінуі мүмкін. Шаншу ұстамасы бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін созылады. Әдетте шаншу белгілері жел шығарғаннан немесе үлкен дәретке шыққаннан соң жоқ болып кетеді. Іштің ауруына қарамастан, нәрестелер жақсы тамақтанып, қалыпты салмақ көтереді.\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\nЕмдеуші дәрігеріңіз көбіне сізге баланың медициналық сырқатнамасы туралы, соның ішінде баланың ұзақ уақыт жылап жатыр ма деген сұрақтарды қою арқылы шаншуларды анықтай алады.\r\n\r\nДәрігер басқа да ауруларды (мысалы, жарықтар мен ішек өтімсіздігін) болдырмау үшін медициналық тексеру жасайды. Егер диагноз анық болмаса, онда тексеруді ары қарай жүргізу керек болады. \r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nШаншуы бар балаға көмектесу мүмкіндігінше жылаудың тудыратын себептерін анықтау және мен жоюды қамтиды.Сондай-ақ, баланы жұбататын нәрселерді анықтау қажет.\r\n\r\nШаншуды шақыратын себептер:\r\n\r\n·       Тағамдар: Емшек сүті арқылы өтетін өнімдер сіздің балаңызға әсер етуі мүмкін. Егер балаңызды емізетін болсаңыз, она кофеин мен шоколад сияқты стимуляторлардан аулақ болыңыз. Бірнеше апта бойы сүт өнімдері мен жаңғақтардан аулақ болуға тырысыңыз, себебі олар баладағы аллергиялық реакцияларды тудыруы мүмкін. Бала емізетін аналарға брокколиді, қырыққабатты, бұршақтарды және газды өндіруге ықпал ететін басқа да өнімдерді шектеуі керек деп жиі айтылады. Дегенмен, бұл өнімдердің осыған себеп болып табылатындығы жөнінде дәлел  көп емес,\r\n·       Балаларға арналған қоректік қоспалар: Кейбір балалар тағамдық қоспалар ішіндегі ақуыздарға сезімтал болу мүмкін, сондықтан қоспаны ауыстыру қажет болады.\r\n·       Дәрілік препараттар: Емшек сүтінен өтетін препараттарды нәрестенің жылауына себеп болуы мүмкін. Егер сіз емшек сүтімен емізіп жатсаңыз, сіз дәрігеріңізбен алып жатқан дәрі-дәрмек туралы кеңес алыңыз.\r\n·       Тамақтану: Баланың артық тамақтануынан немесе тез тамақтануынан аулақ болыңыз.. Егер құтыдан тамақтандыру 20 минуттан аз уақыт болса, емізіктегі тесік тым үлкен болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nБаланы жұбату бойынша кеңестер\r\n\r\nБір баланы жұбататын нәрсе екіншісін жұбатпауы мүмкін. Кейбір балалар жаялыққа қатты оранғанды ұнатады, ал кейбірлері керісінше бос болғанды жөн көреді. Сондықтан өзіңіздің балаңызға не ұнайтынын қарап, сол тұрғыдан жұбатуға тырысыңыз.\r\n\r\n•	Баланы неғұрлым күндіз қолда ұстап жүретін болсаңыз, соғұрлым бала кешке мазасызданбайды. Ол сіздің балаңызды бұзбайды. Денеңізге киюге болатын балаларды тасымалдауға арналған рюкзактар (кенгуру-рюкзактар) балаңызды берік әрі ыңғайлы ұстаудың тамаша тәсілі болуы мүмкін.\r\n•	Балаңызды жайлап тербетіңіз.  Тербету баланы тынштандырып, оның газ шығаруына көмектеседі. Балалар жылаған кезде ауаны көбірек жұтып қояды. Соның салдарынан газдар көбейіп, мүмкін содан іште ауру сезімі пайда болады, кейін бұдан бала қатты жылай бастайды. Бұл циклды бұзу оңайға соқпайды.  Балалардың тербелме-креслолары бастарын әлсін ұстай алатын 3 аптадан асқан сәбилерге жақсы балама болып табылады. Балаңызды әндетіп тербетсеңіз бала тынышталады.\r\n•	Балыңызды тік қалыпта ұстаңыз. Ол ағзадағы газдардың шығуына және қыжылды азайтуға септік етеді. Жылы орамал немесе бөтелкедегі жылы суды балаңыздың ішіне қойсаңызбала тынышталады.\r\n•	Кейбір балалар ұйықтай алмағанда ішпен жатқанды, сол уақытта оның арқасынан сипағанын ұнатады. Балаңызды ішпен жатқызып ұйықтатпаңыз. Ішпен жатып ұйықтап қалатын нәрестелерде БЖӨС (баланың жедел өлу синдромы) даму қаупі жоғары.  \r\n•	Балаңызға емізікті ұсыныңыз.  Кейбір балалар бірденені сорып, еміп жатқанды ұнатады.\r\n•	Егер сіз балаңызды емізетін болсаңыз, екінші емшекті ұсынар алдында балаңызды бірінші емшектегіні толық еміп бітіріуне мүмкіндік беріңіз. Емшек сүтінің концентрациясы азықтандыру кезінде өзгереді. Тамақтандырудың басында сүт құрамында калория және май аз болады. Кейіннен сүттің әлдеқайда қоректісі келеді және баланы лезде тынштандырады. Егер балаңыз қолайсыздық сезіп немесе көп тамақтанатын болса, онда сіз 2-3 сағат уақытта бір ғана емшекпен емізіңіз. Бұл балаға сүттің ең қоректісінен  алуға мүмкіндік береді.\r\n•	Кейбір балалар автокөлікте жүріп келе жатқанда өзін тыныш сезінеді. Егер сіздің балаңызға ол көмектессе, автокөліктің қозғалысын және дыбысын ұқсататын құралды немесе ойыншықты сатып алуыңызға болады.\r\n•	«Ақ» шу (мысалы, сарқырама шуы) кейбір балаларды тыныштандыруы мүмкін. Сіз «ақ» шу немесе желдеткіш, шаңсорғыш, кір жуатын машина, ыдыс жуатын машина дыбыстарын шығаратын аспаптарды сатып ала аласыз.\r\n•	Кейбір өсімдік қайнатпалары мен дәрі-дәрмектер газ өндіруді азайтуға көмектеседі. Маңыздысы олардың организмге сіңірілмейтіндігі және балаларға қауіпсіз болуы  Егер сізде балаңызды шаншудың ауыр түрі болса, дәрігер күшті әсерлі дәрі-дәрмектерді тағайындай алады\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nӘдетте нәрестелерде шаншу 3-4 айларында жоқ болып кетеді.\r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nАсқынулар болмайды\r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nЕгер балаңыз көп жылайтын болса дәрігерге қаралыңыз. Басқа да  қауіпті себептерді жоққа шығару аса маңызды.\r\n\r\nКелесі жағдайда дәрігерге міндетті түрде қаралыңыз:\r\n\r\n•	баланың мінезі-құлқы аяқ асты өзгерсе;\r\n•	жылап жатқан балада қызба, бой бермейтін құсу, іштің өтуі, нәжістегі қан немесе асқазанға қатысты басқа мәселелер болса\r\n\r\nБалаңыздың денсаулығына мазасыздансаңыз, көңіліңізде үрей туындаса –  дереу көмек сұраңыз.\r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nСіздің балаңыз алдын алу шараларына қарамастан мазасыз болуы мүмкін.\r\n\r\nАлайда дұрыс емізу және шаншудың себебін анықтау туралы білімнің әкелер пайдасы мол. Егер сіз балаңы емізсеңіз, онда лактация туралы кеңестер қажет болары сөзсіз.\r\n\r\nШаншу басталғанға дейін сіздің балаңызды не жұбабататын біліп алғаныңыз жөн. Егер сіз білген болсаңыз,онда баланы тез жұбатуға әрі мазасыздануын тоқтатуға болады\r\n\r\n\r\nСинонимдері\r\nБалалардағы шаншу\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nбаланың жылауы\r\nнәрестелер\r\nшаншуы бар балалар\r\nішек газдары\r\nаштықтан жылау\r\nартық тамақтану\r\nтым тез тамақтандыру\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(53,'article','810','H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) ','kz','2018-12-19 06:07:52','2018-12-19 06:02:00','H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) – бұл H1N1 тұмауы вирусынан туындаған мұрын, тамақ ауруы.\r\n\r\nТұмау – тыныс жолдарының вирусты инфекциясы болып табылады. Ол жөтел, тыныс алудың қиындығы, қызба, бас ауруы, бұлшық еттердегі ауру мен әлсіздік симптомдарымен сипатталады. Вирус адамнан адамға ауа-тамшылары арқылы таралады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=810',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','H','H1N1','y','   H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы)  H1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) – бұл H1N1 тұмауы вирусынан туындаған мұрын, тамақ ауруы.\r\n\r\nТұмау – тыныс жолдарының вирусты инфекциясы болып табылады. Ол жөтел, тыныс алудың қиындығы, қызба, бас ауруы, бұлшық еттердегі ауру мен әлсіздік симптомдарымен сипатталады. Вирус адамнан адамға ауа-тамшылары арқылы таралады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nH1N1 тұмауы (шошқа тұмауы) – бұл H1N1 тұмауы вирусынан туындаған мұрын, тамақ және өкпе инфекциялық ауруы.\r\n\r\n\r\n\r\nТұмау – тыныс жолдарының вирусты инфекциясы болып табылады. Ол жөтел, тыныс алудың қиындығы, қызба, бас ауруы, бұлшық еттердегі ауру мен әлсіздік симптомдарымен сипатталады. Вирус адамнан адамға ауа-тамшылары арқылы таралады.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nH1N1 вирусының ерте формалары шошқаларда анықталған. Уақыт өте вирис өзгеріп (мутацияланып), адамдарға да жұға бастады. H1N1 жаңа вирус болып табылады, оны алғаш рет адамнан 2009 жылы анықтады. Ол дүние жүзіне тез таралып кетті.\r\n\r\n2010 жылы тұмау мерзімінде H1N1 вирусы жаппай инфекция шақырмаған болатын. Арнайы вакцина қажет болмады, алайда H1N1 вирусы әлгі күнге дейін үнемі (мерзімдік) вакциналау бағдарламасына кіретін 3 вирустын бірі болып табылады.\r\n\r\nH1N1 вирусы құрамында шошқа еті бар және басқа да тағамдарды, ауыз суын қабылдау арқылы, сонымен бірге бассейнде, саунада, моншада шомылу арқылы берілмейді.\r\n\r\nКез-келген вирус адамнан адамға мына жағдайларда беріледі:\r\n\r\n•	Тұмаумен ауыратын кез келген адам жөтелсе немесе түшкірсе, ал қоршаған адамдар сол ауамен дем алса\r\n•	Тұмау вирусы орналасқан  жердегі есік тұтқасын, жазу үстелін немесе компьютерді қолмен ұстап, кейін өз көзын, ауызын немесе мұрынын ұстағанда\r\n•	Тұмаумен ауырып жатқан баланы немесе ересек адамды күтім жасағанда, өзіннің шырышты қабаттарын ұстаса\r\n\r\n\r\nСинонимдері\r\n\r\nШошқа тұмауы; А тобындағы H1N1 тұмауы \r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nшошқа тұмауы\r\nH1N1вирусы\r\nтыныс алудың қиындауы\r\nқызба\r\nвакцинация \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(54,'article','817','Геморрагиялық қызба','kz','2018-12-19 09:57:02','2018-12-19 09:55:00','Вирусты геморрагиялық қызбалар (ВГҚ) төрт түрлі вирус тудыратын аурулардың тобы болып саналады. Оларға мыналар жатады: Эбола, Марбург, Ласса және Сары қызба. ВГҚ-ның ортақ белгілері: олар көптеген органдарға әсер етеді, өз кезегінде қан тамырларды зақымдап, организмнің өзін-өзін реттеуін бұзады. Кейбір ВГҚ оңай өтеді, ал бірақ кейбіреуі, мысалы Эбола қызбасы немесе Марбург қызбасы ауыр өтіп, арты өлімге алып келеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=817',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Геморрагиялық','y','   Геморрагиялық қызба Вирусты геморрагиялық қызбалар (ВГҚ) төрт түрлі вирус тудыратын аурулардың тобы болып саналады. Оларға мыналар жатады: Эбола, Марбург, Ласса және Сары қызба. ВГҚ-ның ортақ белгілері: олар көптеген органдарға әсер етеді, өз кезегінде қан тамырларды зақымдап, организмнің өзін-өзін реттеуін бұзады. Кейбір ВГҚ оңай өтеді, ал бірақ кейбіреуі, мысалы Эбола қызбасы немесе Марбург қызбасы ауыр өтіп, арты өлімге алып келеді. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nВирусты геморрагиялық қызбалар (ВГҚ) төрт түрлі вирус тудыратын аурулардың тобы болып саналады. Оларға мыналар жатады: Эбола, Марбург, Ласса және Сары қызба. ВГҚ-ның ортақ белгілері: олар көптеген органдарға әсер етеді, өз кезегінде қан тамырларды зақымдап, организмнің өзін-өзін реттеуін бұзады. Кейбір ВГҚ оңай өтеді, ал бірақ кейбіреуі, мысалы Эбола қызбасы немесе Марбург қызбасы ауыр өтіп, арты өлімге алып келеді.\r\n\r\n\r\nТаралуы\r\n\r\nВГҚ бүкіл дүние жүзінде таралған. Нақты аурулар әдетте белгілі бір жануарлардың мекендейтін орындарымен ғана шектеледі. Мысалы, Ласса қызбасы Батыс Африканың ауыл аймақтарында, атап айтқанда вирусты тасымалдаушы тышқан мен егеуқұйрықтар өмір сүретін аймақпен шектелелген.\r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nСаяхатшылар үшін қауіп-қатер аз, бірақ сіз осы аурулар пайда болған аймақтардан аулақ болуыңыз керек. Вирустық инфекциялардың кейбірін емдеудің тиімді әдістері жоқ болғандықтан, олардың биотерроризмге қарасты қолданылуы жөнінде сақтық бар.\r\n\r\nДереккөз: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hemorrhagicfevers.html\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nвирустар\r\nқызба\r\nЭбола қызбасы\r\nЛасса қызбасы\r\nБөртпе\r\nҚан кету    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(55,'article','832','Тамақтың ісіп ауруы (Круп)','kz','2018-12-20 04:38:21','2018-12-20 04:34:00','Круп (тамақтың ісіп ауруы) – бұл ауру, тоқтаусыз қатты жөтелген кезде, демнің қысылған кезінде мазалайды.  Круп  дыбыс байламының айналасындағы тіндердің ісінуінен туындайды.  Бұл жағдай сәбилерде  және  жас балаларда жиі кездеседі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=832',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тамақтың','y','   Тамақтың ісіп ауруы (Круп) Круп (тамақтың ісіп ауруы) – бұл ауру, тоқтаусыз қатты жөтелген кезде, демнің қысылған кезінде мазалайды.  Круп  дыбыс байламының айналасындағы тіндердің ісінуінен туындайды.  Бұл жағдай сәбилерде  және  жас балаларда жиі кездеседі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nКруп (тамақтың ісіп ауруы) – бұл ауру, тоқтаусыз қатты жөтелген кезде, демнің қысылған кезінде мазалайды.  Круп  дыбыс байламының айналасындағы тіндердің ісінуінен туындайды.  Бұл жағдай сәбилерде  және  жас балаларда жиі кездеседі.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nКрупты дамытатын себептерге мыналар жатуы мүмкін:\r\n\r\n•	Вирусты инфекция (барынша көп таралған себеп)\r\n•	Бактериялық инфекция\r\n•	Аллергия\r\n•	Тыныс алу жолдарын тітіркендіретін бір заттарды ауамен жұтып алғаннан\r\n\r\nКруптың туындауының бірден-бір себебі парагрипп вирусы.  Ал крупты тудыратын басқа вирусқа РСВ, қызылша вирусы, аденовирус және тұмау вирустары жатады.\r\n\r\nКруп бір кездері дифтерия бактериясынан туындап, өлімге апаратын ауру болған. Қазір ол заманауи антибиотиктермен емделеді, оның алдын алу үшін екпе салынады.  Қазіргі уақытта, круп көбінесе жеңіл кетеді. Дегенмен, ол әлі де қауіпті болуы мүмкін.\r\n\r\nКруп көп жағдайда, 3 айдан 5 жасқа дейінгі балалар арасында және басқада жас топтарында дамиды.Кейбір балаларға круп әбден орнығап қалған, сондықтан олар бұл аурумен бірнеше рет ауруы мүмкін.\r\n\r\nАҚШ-та круп қазан және наурыз кезеңдерінің арасында барынша таралған, бірақ ол жылдың басқа мезгілдерінде де кездесуі мүмкін.\r\n\r\nКруптың ауыр ағымы жоғарғы тыныс алу жолдарының бактериялық инфекциясынмен байланысты.  Бұл жағдай бактериялы кеңірдек деп аталады және емхенелық жағдайда емдеуді қажет етеді, сонымен қатар, ішкі күретамырға антибиотиктер енгізіледі.  Қабынған процесс көмеймен қатысты болып кетсе, кеңірдек саңлауы толықтай жабылуы мүмкін, мұндай өмірге қаупті жағдай  -  эпиглоттит деп аталады.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nКруп  «үргендей» жөтел түрінде пайда болады. Бірнеше күн бойы үрмелі жөтел туындайды, мұндай, жеңіл тұмау секілді, симптомдар көбінесе балаларда болады. Жөтел өршіген сайын, баланың тыныс алуы қиындай түседі немесе стридор пайда болады (тосын болатын, кеудедегі дыбыс, ол әсіресе дем шығарған кезде туындайды).\r\n\r\nАсқынған жағдай көбінесе түнде орын алады.  Көбінесе ол 5 немесе 6 түнге дейін созылады, бірақ аурудың шегі алғашқы 2-ші түнде-ақ  білінеді. Кей жағдайда ғана круп аптаға дейін созылады. Егер круп аптадан асып кетсе,  қайталанбалы ағымда болс, онда сіз бірден дәрігерге тексеріліңіз, ол бұл жағдайдың себебін анықтап береді.\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\nБалаларға  дәрігерлік тексеру жасалғаннан кейін диагноз қойылады.  Кейде дәрігер крупты, баланың жөтелін телефоннан естіп-ақ анықтай алады. Кей жағдайда диагностикалау үшін, рентгенология сияқты әдістерді өткізу қажет болады.   \r\n\r\nЖалпы тексеру өткізу арқылы дем алу кезіндегі кеуде жасушаларының қысылуын анықтауға болады. Стетоскоптың көмегімен кеуде жасушасын тыңдағанда созылған дем алу немесе дем шығару, сырыл және демнің біртүрлі шығуы байқалады.\r\n\r\nТамақты қарау кезінде, көмейдің қызарғаны білінуі мүмкін. Мойынға рентгенография өткізген кезде, бөгде дене не болмаса кеңірдек саңлауының тарылғаны көрінуі мүмкін\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nКөп жағдайда крупты үйде емдесе де жақсы ем қонады, бірақ сіз түнде болса да ем қабылдау жайында дәрігермен хабарласып кеңесіп алғаныңыз дұрыс.\r\n\r\nСалқын немесе дымқыл ауа жеңілдік беруі мүмкін. Бастапқыда баланы ванна буына кіргізіп көріңіз немесе салқын түнгі ауа шығарыңыз. Егер сізде ауаылғалдандырғыш болса, баланың жатын бөлмесіне бірнеше түндер бойы қосып қойыңыз.\r\n\r\nАцитаминофеннің баланың жағдайын жеңілдетуге көмегі тиеді, ыстықты  басып, тынысын жеңілдетеді. Дәрігермен  дәрілерді қолданудың қажеттілігі жайында кеңеспей тұрып,  жөтелге қарсы дәрі-дәрмектерді қолданбаңыз. \r\n\r\nСтериоидты дәрілік препараттардың әсері өте жақсы болуы мүмкін. Олар круптың симптомдарын жеңілдетеді. Сондай-ақ  құрамында аэрозолдары бар дәрілік препараттар да жақсы әсерді игереді.\r\n\r\nАурудың салмақты ағымында ауруғанаға госпитализациялау керек. Симптомдардың көтерілуі, тыныс алу жолдарындағы тұрақты мәселелер, шаршау, терінің көгілдір түске боялуы немесе сусыздану дәрігердің көмегіне жүгінуді немесе ауруханаға жатқызу керектігін білдіреді. \r\n\r\nДәрі-дәрмектер жоғары тыныс алу жолдарының ісігін басу мақсатында қолданылады.  Ішке қабылдау үшін аэрозолды рацемикалық эпинефрин, кортикостероидтар тағайындалады. Мысалы, дексаметазон және преднизолон, сондай-ақ, ингаляциялау немесе кортикостероидтың иньекциялық түрі қолданылады. Ылғалды оттегі әдетте, төсектің астында орналасқан  оттекті шатырға  беріледі. Бактериялық инфекция антибактериялды терапияны тағайындауды қажет етеді.\r\n\r\nТыныс алу жолдарының обструкциясы асқынғанда интубация өткізуді қажет етеді (түтікше мұрын немесе ауыз арқылы, көмекейден өкпеге ауа жіберу үшін кіргізіледі). Сусызданған кезінде  тамырға сұйықтық енгізу тағайындалады. Кейбір жағдайларда кортикостероидтерді тағайындайды.\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nӘдетте, вирусты этиологиялық круп  3-7 күннен кейін сауыға басатайды. Бактериялық этиолгиялық круп кезінде  қажетті терапияны қолданса, нәтижесі оң болмақ. \r\nТыныс алу жолдарының обструкциясын дұрыс емдемеген жағдайда респираторлы дистресс дамуы мүмкін (тыныс алудың қиындауы) немесе тыныс ала алмай қалады.\r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n\r\n•	Респираторлы дистресс\r\n•	Тыныс ала алмау\r\n•	Эпиглоттит\r\n•	Бактериалы трахеит\r\n•	Ателектаз (өкпенің жартылай бөлінуі)\r\n•	Сусыздану \r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nКруп көбінесе үй жағдайында да жақсы емделеді.  Сіз дәрігеріңізбен тек телефон арқылы ғана сөйлесіп,  емдеудің жеткілікті қолданымдарын алсаңыз болады.\r\n\r\nТөмендегідей жағдайлар орын алса, жедел медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n\r\n•	Круп белгілі бір жәндіктің шағуынын немесе қандай да бір затты жұтынып алғаннан пайда болса;\r\n•	Баланың еріндері көгеріп, немесе терісі көгілдір түске боялса;\r\n•	Баланың сілекейі ақса;\r\n•	Баланың жұтынуында мәслелер туындаса;\r\n\r\nМынадай жағдайлардың ауырлығына байланысты,  дереу арада дәрігерге  немесе жедел жәрдем қызметкерлеріне хабарласыңыз:\r\n\r\n•	Стридор (дем алғанда естілетін  дыбыс)\r\n•	Тыныс алғанда қабырға араларының тартылуы\r\n•	Тыныс алған кезде қосымша күш жұмсау\r\n•	Агитация немесе тықыршу\r\n•	Үй жағдайындағы терапияның әсері болмауы\r\n\r\nМәселе оңалады деп, таңға дейін күтпеңіз.\r\n\r\n\r\nАлдын алу \r\n\r\nҚолыңызды жиі жуып тұрыңыз, респираторлы инфекциялы ауру адаммен тығыз байланыста болмаңыз.\r\n\r\nДифтериге, гемофилиялық таяқшаларына және қызылшаға қарсы екпе салдырыңыз.\r\n\r\nДереккөз: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000959.htm\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(56,'article','833','Қанағым және эрекция проблемалары','kz','2018-12-20 04:39:03','2018-12-20 04:38:00','Үңгірлі дене – аталық жыныс мүшесі денесінің әр жақ бойындағы кеуекті қуыстар. Эрекция кезінде осы қуыстардағы бірыңғай салалы бұлшықет босаңсиды, аталық жыныс мүшесі артериялары арқылы қан өтіп, және қуыс қанға толып кеңейтіледі. Кеңейген қуыстар веналарды (әдеттегі жағдайда аталық жыныс мүшесі қанды шығарады) басу арқылы қанды ішінде ұстап, аталық жыныс мүшесін түзу етеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=833',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қанағым','y','   Қанағым және эрекция проблемалары Үңгірлі дене – аталық жыныс мүшесі денесінің әр жақ бойындағы кеуекті қуыстар. Эрекция кезінде осы қуыстардағы бірыңғай салалы бұлшықет босаңсиды, аталық жыныс мүшесі артериялары арқылы қан өтіп, және қуыс қанға толып кеңейтіледі. Кеңейген қуыстар веналарды (әдеттегі жағдайда аталық жыныс мүшесі қанды шығарады) басу арқылы қанды ішінде ұстап, аталық жыныс мүшесін түзу етеді. Үңгірлі дене – аталық жыныс мүшесі денесінің әр жақ бойындағы кеуекті қуыстар. Эрекция кезінде осы қуыстардағы бірыңғай салалы бұлшықет босаңсиды, аталық жыныс мүшесі артериялары арқылы қан өтіп, және қуыс қанға толып кеңейтіледі. Кеңейген қуыстар веналарды (әдеттегі жағдайда аталық жыныс мүшесі қанды шығарады) басу арқылы қанды ішінде ұстап, аталық жыныс мүшесін түзу етеді.\r\n\r\nЭякуляциядан кейін немесе жыныстық қозу жоғалған соң артериялар тарылып, веналар кеңейеді, содан соң қан қайта кетеді. Аталық жыныс мүшесі қатты емес болып қалады.\r\n\r\nАталық жыныс мүшесін қанмен қамтамасыз ететін және одан қанды шығаратын артерия, сонымен бірге веналардағы бұзылыстар эрекциямен байланысты проблемаларға алып келуі мүмкін. Артериялардағы бұзылыстар мыналардан болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Аталық жыныс мүшесіндегі артериялардың қатаюы (атеросклероз).\r\nБұл аталық жыныс мүшесін қанмен толтыратын артериялардағы қан ағымын жауып тастауы мүмкін.\r\n•	Дәрі-дәрмектің жанама әсері (мысалы, жоғары қысымға қарсы кейбір дәрі-дәрмектер).\r\n•	Аталық жыныс мүшесі үңгірлі денесінің веналарынан қанның ағуы.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(57,'article','849','Импетиго','kz','2018-12-21 04:09:31','2018-12-21 04:01:00','Импетиго – терінің кең таралған инфекциялық ауруы.\r\n\r\nИмпетигоның қоздырғышы стрептококк немесе стафилококк бактериясы болып тадылады. Барынша көп таралған қоздырғыш метициллин-резистентті алтын түсті стафликокк (МРАС) болып есептеледі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=849',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','И','Импетиго','y','   Импетиго Импетиго – терінің кең таралған инфекциялық ауруы.\r\n\r\nИмпетигоның қоздырғышы стрептококк немесе стафилококк бактериясы болып тадылады. Барынша көп таралған қоздырғыш метициллин-резистентті алтын түсті стафликокк (МРАС) болып есептеледі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nИмпетиго – терінің кең таралған инфекциялық ауруы.\r\n\r\n\r\n\r\nСуретте: терінің құрылымы\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nИмпетигоның қоздырғышы стрептококк немесе стафилококк бактериясы болып тадылады. Барынша көп таралған қоздырғыш метициллин-резистентті алтын түсті стафликокк (МРАС) болып есептеледі.\r\n\r\nӘдетте терінің үстіңгі жағында бактериялардың көптеген түрлері мекендейді. Тері зақымдалған кезде, бактериялар ағзаға еніп кетеді. Мұның салдарынан инфицирлену және қабыну пайда болады. Терінің зақымдануы мынадай жағдайлардан туындауы мүмкін:\r\n\r\n•	Жануарларды тістеуі;\r\n•	Адамның тістеуі;\r\n•	Теріні жаралап немесе жарақаттап алу;\r\n•	Жәндіктердің шағуы.\r\n\r\nИмпетиго терінің бетінде көрінетін зақым болмаса да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАуру көбінесе жағдайы  жоқ елді-мекендерде, балалар арасында таралады.\r\n\r\nЕресектер импетигомен терінің басқа мәселелері туындағаннан кейін зақымданады. Сондай-ақ, ол суық тигеннен немесе басқа да вирустық инфекциялар жұққаннан туындайтын көрінеді.\r\n\r\nИмпетиго – жұқпаты ауру. Егер сіздің денеңіздегі күлдіреуіктердегі жиналған сұйықтықтар , дене терісінің басқа ашық жеріне тисе одан да зақымдану процесі туындайды.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nИмпетиго мына симптомдармен байланысты:\r\n\r\n•	Ішіне ірің толған, бір немесе бірнеше жарылған күлдіреуіктер. Балалардың терісіндегі жарылған  күлдіреуіктердің орны қызылқай немесе қабықшалы болып көрініп тұрады.\r\n\r\nҚышитын күлдіреулер:\r\n\r\n•	Бал түстес, немесе сарғыш сұйықтық толып тұрады;\r\n•	Суланып тұрады және қызыл қабыршықтанып тұрады;\r\n•	Бөртпе секілді көрінеді, бір дақ сияқты болып басталып, кейін айналып, көлемін ұлғайтып, қаптап кетеді;\r\n•	Бет терісінде, ерінде, қолда немесе аяқта жара болып, барлық денеге тарайды;\r\n•	Инфекцияланған жердің айналасындағы лимфатикалық түйіндер үлкейеді.\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\nИмпетиканы диагностикалау үшін, дәрігер теріге жалпы тексеру жүргізеді.\r\nДиагностикалау үшін дәрігер терідегі бактерияның үлгісін алуы мүмкін, оны зероханада тексеріп, қоздырғыштың түп негізін анықтайды. Бұл әдіс арқылы МРЗС ауруының себептерін анықтауға болады. Аталмыш түрдері инфекцияға арнайы антибиотиктерді қолдану керек.\r\n\r\n\r\nЕмделуі\r\n\r\nЕмдеудің басты мақсаты инфекцияны және ауру симптомдарын жеңілдету болып табылады.\r\n\r\nДәрігер сізге бактерияға қарсы кремді тағайындайды. Инфекцияның ағымы ауыр болса, сізге ішке ендірілетін антибиотиктер тағайындалады.\r\n\r\nТеріңізді күніне неше рет антибактерялық сабынмен жуыңыз, сонада іріндер дренаждалып шығады да, қабықшалар алынады.\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nИмпетиго кезіндегі жаралар ақырындап жазылады. Тыртықтар қалмауы да мүмкін. Емделу көрсеткіші әлде-қайда жоғары, бірақ кішкентай балаларда ауру қайталануы мүмкін. \r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n\r\n•	Бүйрек жетіспеушілігі (кей жағдайда, постстрептококктік гломерулонефрит);\r\n•	Импетиго кең көлемді алады (балаларда)\r\n•	Терінің үздіксіз зақымдануы және тыртықтануы (өте сирек жағдайда)\r\n•	Дененің басқа бөліктеріне инфекцияның таралуы.\r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nИмпетигоның симптомдары пайда болған кезде дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nИнфекцияның таралуын тоқтатыңыз.\r\n\r\n•	Егер сізде импетиго болса, әрқашан таза ысқы мен сүлгіні қолданыңыз;\r\n•	Отбасыңыздағы басқа адамдармен сүлгіні, киімді, ұстараны және басқа да жеке гигиеналық заттарды бөліспеуге тырысыңыз.\r\n•	Күлдіреген жерлердің дымқыл тұстарына тимеуге тырысыңыз;\r\n•	Инфицирленген теріге тигеннен кейін қолыңызды мұқият жуыңыз.\r\n\r\nТеріңізді амал болса таза ұстаңыз, сонда ғана инфекцияның таралуының алдын алтын боласыз. Сырылған немесе кесілген теріңізді сумен, сабынмен жақсылап тұрып жуыңыз.  Сіз сондай-ақ, жұмсақ, антибактериялық сабынды да пайдалансаңыз болды.\r\n\r\nДереккөз: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000860.htm\r\n\r\nТерінің жалпы мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\r\nБалалардың ауыз қуысы мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nтері инфекциясы, \r\nиммун жүйесінің әлсіреуі, \r\nжаралар, \r\nқабыршықты көпіршіктер    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(58,'article','854','Көрудің өзгерістері','kz','2018-12-21 04:15:41','2018-12-21 04:15:00','__Көрудің өзгерістері__ көз алмасының (көздің торлы қабығы) артқы жағын жауып тұратын тіндерде, көру жүйкесінде  немесе көздің қан тамырларында нақты проблемалардың барын көрсетеді. Егер жоғарыда аталған көрудегі өзгерістер кенеттен пайда болған болса,  міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=854',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Көрудің','y','   Көрудің өзгерістері __Көрудің өзгерістері__ көз алмасының (көздің торлы қабығы) артқы жағын жауып тұратын тіндерде, көру жүйкесінде  немесе көздің қан тамырларында нақты проблемалардың барын көрсетеді. Егер жоғарыда аталған көрудегі өзгерістер кенеттен пайда болған болса,  міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет. Көрудің өзгерістері көз алмасының (көздің торлы қабығы) артқы жағын жауып тұратын тіндерде, көру жүйкесінде  немесе көздің қан тамырларында нақты проблемалардың барын көрсетеді. Егер жоғарыда аталған көрудегі өзгерістер кенеттен пайда болған болса,  міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.\r\n\r\n•	Жарық жарқылы (фотопсия). Фотопсия - бұл қысқа, бірақ та қайталанатын жарықтың жытылдауы немесе сызықтар мен жарқылдар  болып табылады. Әсіресе басты немесе көзді жылжытқанда байқалады. Жарық жарқылын қараңғы фонға қараған кезде оңай көруге болады. Қысқа жарқылдар торлы қабықтың ажырауынан пайда болуы мүмкін.\r\n•	Жылжымалы объектілер – көру аумағында пайда болатын  қараңғы объектілер немесе көлеңкелер. Жылжымалы объектердің кенеттен пайда болуы торлы қабықтың ажырауының белгісі болуы мүмкін.\r\n•	Көру аумағындағы қараңғылық пен бұлдыраулар. Бұл жағдай торлы қабықтың ажырауынан болуы мүмкін.\r\n•	Бір немесе екі көзде көрудің ішінара немесе толық жоғалуы. Бұл торлы қабықтың ажырауынан болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nкөрудің өгерістері\r\nкөрудегі бұзылыстар\r\nкөздегу ауру сезімі\r\nсоқырлық\r\nторлы қабықтың ажырауы\r\nглаукома\r\nкөру жүйкесінің атрофиясы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(59,'article','855','Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі','kz','2018-12-21 04:16:32','2018-12-21 04:15:00','Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=855',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қарашықтың','y','   Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды. Бұл не? Қарашықтың көлемінің әр түрлі болуы, тұқым қуалаушылықтың белгісі болуы мүмкін, бірақ сонымен қатар түрлі аурулар мен жарағаттардың салдарынан да туындап жатады. Егер бұл жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгі болса, онда қарашықтың түрлі көлемі, қалыпты болып саналадды, және одан мазасыздық туындамайды.\r\n\r\nСебептері. Қарашықтың көлемі мен пішінінің өзгеруі ішкі қан кетудің, ісіктің, абцесстердің, аневризмдер мен басқа да бұзылыстырдың нәтижесінен болуы ықтимал. Негізінен көптеген себептер жарақаттардан туындайды. Жарақат алғанда, көздің бұлшықеттері зақымдалуы мүмкін, ол кезде игеруші бұлшық еттерге зақым келсе, олар қарашықтың көлемі мен пішініне әсер етеді. Көздің бұлшықеттері қарашықтың көлемі мен оның домалақ формасының қалпын сақтауға ықпал етеді. Жарақат алған кезде  көз алмасы зақымдануы мүмкін, көздің мөлдір бөлігі (нұрлы қабығы), оның салдарынан домалақ пішін өзгеріп кетуі мүмкін. Көздің зақымдануы қарашықтың жарық пен мөлшерді басқаша қабылдауына себеп болуы мүмкін\r\n\r\nҚандай шара қолдану керек. Егер қарашықтың көлемі мен пішіні өзгерсе, және ол басмилық жарақатпен немесе қабынумен байланысты болса, сондай-ақ бас ауру, жүрек айну, құсу, бұлдырау немесе қылилық, дене қызуының көтерілуі, мойында ауырсыну мен қысымның болуы, денені еңкейткен кезде бас ауыруының күшейгені сияқты симптомдар білінсе – ДӘРІГЕРГЕ ДЕРЕУ ҚАРАЛЫҢЫЗ!\r\n\r\nАры қарай диагностикалауға сізге мынадай әдістер қолданылуы мүмкін: жалпы қан талдамасы, компютерлі томография, электроэнцефалография, ядролық магниттік резонанс (ЯМР), бас сүйекті рентген, мойын бөлігіне рентген, көз ішкілік қысымды өлшеу (су қараңғылыққа күмән болса), жұлын сұйықтығына тексеру жүргізу\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nқарашықтың көлемі мен пішінініңөзгеруі, \r\nсу қараңғылық, \r\nМРТ, \r\nбас мидың зақымдануы,  \r\nкөздің бұлдырауы, \r\nекі бейненің көрінуі    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(60,'article','890','Ойық жаралы-шірік гингивит','kz','2018-12-24 07:09:21','2018-12-24 07:02:00','Ойық жаралы-шірік гингивит («траншеялы ауыз») – бұл аурулы бактериялық инфекция, қызыл иекте қабынбалы ойық жара түрінде дамиды.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=890',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','О','Ойық','y','   Ойық жаралы-шірік гингивит Ойық жаралы-шірік гингивит («траншеялы ауыз») – бұл аурулы бактериялық инфекция, қызыл иекте қабынбалы ойық жара түрінде дамиды. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nОйық жаралы-шірік гингивит («траншеялы ауыз») – бұл аурулы бактериялық инфекция, қызыл иекте қабынбалы ойық жара түрінде дамиды.\r\n\r\nСебептері\r\nОйық жаралы-шірік гингивит – қызыл иек ауруының бірден бір қабынбалы түрі. «Траншеялы ауыз» термині алғаш Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайда болды, ол кезде бұл аталмыш ауру әскерлер арасында кеңінен тараған болатын. \r\n\r\nАуыз қуысында түрлі бактериялар қалыпты түрде қоректенеді. Ойық жаралы-шірік гингивит ауыз қуысындағы бактериялардың шамадан тыс тез дамуынан, ауыздағы үйлесімділіктің бұзылуынан туындайды. Қызыл иек инфицирленеді, оның салдарынан аурулы ойық жара пайда болады. Потологиялық процессте де вирустар қатысады, бактериялардың тез өсуіне сәйкестендіріледі.\r\n\r\nАуру дамуының қауіпті факторлары:\r\n•	Эмоционалді күйзеліс;\r\n•	Ауыз қуысында гигиенаны сақтамау;\r\n•	Нашар тамақтану;\r\n•	Шылым шегу;\r\n•	Ауыз қуысындағы, тамақ пен тістегі жұқпалы ауру.\r\nБұл ауру сирек кездеседі. Көп шалдығатындар  15 пен 35 жас арасындағы адамдар. \r\n\r\nСимптомдары\r\n•	Ауыздан жағымсыз иістің шығуы\r\n•	Кратертүрлі тістер арасындағы ойық жара\r\n•	Қалтырау\r\n•	Ауызда жағымсыз дәмнің болуы;\r\n•	Қызыл иектің қызаруы және існуі;\r\n•	Қызыл иекті сұршыл қақтың байлануы;\r\n•	Қызыл иектің ауыруы;\r\n•	Кез-келген қысым түскенде немесе тітіркенген кезде қызыл иектің шамадан тыс қанауы.\r\nЕскерту: симптомдар күтпеген жерден пайда болады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nОйық жаралы-шірік гингивит кезінде дәрігер сіздің ауыз қуысыңызды тексереді:\r\n•	Ішінде тамақ қалдықтары мен тіс қақтары толған кратер тәрізді жара;\r\n•	Тіс айналасы қызыл иегі тіндерінің бұзылуы;\r\n•	Қызыл иектің қабынуы.\r\n\r\nАуыз қуысындағы қызыл иек тіндерінің ыдырауы салдарынан сұр қақтар байлануы мүмкін. Кейде қалтырау орын алуы мүмкін және бас пен мойынның лимфа түйіндері үлкеюі ықтимал. \r\nИнфекциялық процесстің белгілі бір массштабын анықтау үшін және тіндердің зақымдануын бағалау үшін ауыз қуысына немес бетке рентгенологиялық тексеру жүргізілуі мүмкін.\r\nБұл ауру сондай-ақ қоздырғыш дақылдарды анықтау үшін жұтқыншақтан жұғынды алу арқылы диагностикаланады.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеудің басты мақсаты ауру симптомдарын жеңілдету және инфекциямен күресу болып табылады. Сіздің дене қызуыңыз қатты көтерілсе, дәрігер антибиотиктерді тағайындауы мүмкін. \r\nАуыз қуысының гигиенасын сақтау ойық жаралы-шірік гингивитінің еміне, сондай-ақ өмір үшін маңызды шара болып табылады. Тісіңізді мұқият тазалаңыз және кем дегенде күніне екі рет тіс жібін пайдаланыңыз, бірақ, ең дұрысы тамақтан кейін осы жосықты орындаған жөн.\r\n\r\nАуыз қуысын тұзды ертіндімен шайыңыз (1/2 шай қасық тұзды 1 стақан суға саласыз) сөйтіп қызыл иектің қабынуын басасыз. Қызыл иекті шаю үшін сілтілі суттекті қолдансаңыз, өлген тіндерді жоясыз. Ауыз қуысының қабынуына, сондай-ақ шаю үшін хлоргексидинді пайдалансаңыз болады. \r\nТыныштандырғыш дәрілік препараттар (аналгетиктер) жағымсыздықты жеңілдетуге көмектеседі. Жайландырғыш шаюлар немесе жапқыш агенттер,әсіресе тамақтан кейін ауырсынуды жеңілдетеді. Қатты ауырған кезде қызыл иегіңізге лидокаинді бассаңыз болады. \r\n\r\nДәрігер сіге ауыз қуысыңызды кәсіби тазалатудан өткізу үшін және қақтарды жою үшін тіс дәрігеріне қаралуды ұсынуы мүмкін,  ол арқылы  қызыл иегіңіздің ауруын басуға болады. Жазылғанға дейін сізге тұрақты түрде ауыз қуысыңызды кәсіби тазалатудан өткізіп, тіс дәрігерінің қарауында болу маңызды болмақ.\r\n\r\nАуру қайта мазаламас үшін, сіздің емдеуші дәрігеріңіз сізге төмендегідей қолданымдарды ұсынуы мүмкін:\r\n•	Денсаулығыңызға көңіл бөліңіз, ол үшін дұрыс тамақтанып, жаттығулармен шұғылданыңыз;\r\n•	Ауыз қуысының гигиенасын сақтаңыз;\r\n•	Күйзелісті болдырмау керек;\r\n•	Шылым шегуді тыйыңыз.\r\n\r\nАуыз қуысыңызды тітіркенуден қорғаңыз, әсіресе шылымнан, ыстық тамақ ішуден немесе ащы тағамдарды жеуден.\r\n\r\nБолжамы\r\nИнфекция әдетте емдеу кезіне жауап береді. Ем басталмай тұрып ауру жеткілікті түрде ауырта түседі. Егер ойық жаралы-шірік гигивит уақытылы емделмесе, инфекция ұртқа, ерінге, жаққа таралады немесе сол жерлердің тіндерін бұзады.\r\n\r\nАсқынған жағдайда\r\n•	Сусыздану;\r\n•	Тістердің түсуі;\r\n•	Ауру;\r\n•	Периодонтит;\r\n•	Инфекцияның таралуы.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nЕгер сізде ойық жаралы-шірік гингивиттің симптомдары көрініс берсе, қалтырау пайда болса немесе басқа да симптомдар бой көтере дәрігерге хадарласыңыз.\r\n\r\nАлдын алу \r\nАлдын алу шаралары төмендегідей әрекеттермен толығады:\r\n•	Жалпы денсаулық жағдайын жақсарту;\r\n•	Дұрыс тамақтану;\r\n•	Ауыз қуысының гигиенасын сақтау керек, ол үшін тісті мұқият тазалап, тіс жіптерін тұрақты қолданып тұру керек.\r\n•	Күйзеліске ұрынбау керек;\r\n•	Тіс дәрігеріне тұрақты түрде қаралып, кісіби тіс тазалығын жүргізіп тұрыңыз;\r\n•	Шылымнан бас тартыңыз.\r\n\r\nСинонимдері\r\nВенсан Стоматиті; асқынған шірік жаралы гингивиті\r\n\r\nТамақ мәселелері (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер:  \r\nВенсан стоматиті\r\nстоматит\r\nасқынған шірік жаралы гингивиті\r\nойық жара\r\nгингивит\r\nауыз\r\nқызыл иек\r\nқабыну\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(61,'article','891','Дюпюитрен контрактурасы (сіресуі)','kz','2018-12-24 07:11:44','2018-12-24 07:09:00','__Ол не? Дюпюитрен ауруы немесе Дюпюитрен контрактурасы__ – табан немесе алақандағы тері астында тіндердің артық қалыңдауы. Қалыңдалған тері мен сіңірлер (шандыр) нәтижесінде қозғалысты шектейді немесе саусақтарды жазу мүмкіндігінсіз бүгілуіне алып келеді','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=891',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Д','Дюпюитрен','y','   Дюпюитрен контрактурасы (сіресуі) __Ол не? Дюпюитрен ауруы немесе Дюпюитрен контрактурасы__ – табан немесе алақандағы тері астында тіндердің артық қалыңдауы. Қалыңдалған тері мен сіңірлер (шандыр) нәтижесінде қозғалысты шектейді немесе саусақтарды жазу мүмкіндігінсіз бүгілуіне алып келеді Ол не? Дюпюитрен ауруы немесе Дюпюитрен контрактурасы – табан немесе алақандағы тері астында тіндердің артық қалыңдауы. Қалыңдалған тері мен сіңірлер (шандыр) нәтижесінде қозғалысты шектейді немесе саусақтарды жазу мүмкіндігінсіз бүгілуіне алып келеді.\r\n\r\nДюпюитрен ауруының (кейде мұны викингтердің ауруы деп атайды) себептері белгісіз. Дегенмен себеп факторы ретінде тұқым қуалау болуы мүмкін. Басқа да мүмкін факторлар: маскүнемдік, темекі шегу немесе қант диабеті. Сіресуге жүйелік қызыл жегі мен ревматоидті артрит сияқты жүйелік аурулар әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n\r\nСимптомдары. Дюпюитрен ауруының байқалатын алғашқы белгісі саусақтардың негізіндегі тіннің аздап көтерілуі болып табылады. Аурудың асқынуына орай, алақанды саусақпен немесе саусақтармен ( әдетте шылдыр шүмек), және созылған саусақты (саусақтарды) алақанға жалғайтын, жіп тәрізді талшықты арқан ақырындап пайда болуы мүмкін. Егер контрактура күшті болса, онда күнделікті жұмыстарды атқару (мысалы, зат көтеру, қолғап кию немесе қол жуу)  қиынға соғады немесе мүлдем болмауына әкелуі мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу. Жеңіл формада болса, қозғалмалылықты сақтауда зақымдалған саусақтарды үнемі созу жеткілікті.Ауыр жағдайда болса, негізгі ем және функцияны жақсарту тәсілі  операция болып табылады. Тіпті сол жергее (немесе қолдың басқа жеріне) сәтті операция жасалған болса да, алақан тіндерінің қалыңдауы жаңадан пайда болуы мүмкін. Бұл жағдайда қайта операция жасау қажет болады.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(62,'article','900','Қарт кісілерге қатігездік таныту, қатал қарау жағдайлары','kz','2018-12-24 07:42:46','2018-12-24 07:40:00','Қарттарға қатігездік жасау – бұл кәрі адамдарға кез-келген түрлі формадағы қатал қарым-қатынас таныту. Бұл жағдай оларды қарайтын тұлғалар тарапынан да, жанұя мүшесі, жолдасы немесе досы тарапынан да орын алуы ықтимал. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=900',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қарт','y','   Қарт кісілерге қатігездік таныту, қатал қарау жағдайлары Қарттарға қатігездік жасау – бұл кәрі адамдарға кез-келген түрлі формадағы қатал қарым-қатынас таныту. Бұл жағдай оларды қарайтын тұлғалар тарапынан да, жанұя мүшесі, жолдасы немесе досы тарапынан да орын алуы ықтимал.  Қарттарға қатігездік жасау – бұл кәрі адамдарға кез-келген түрлі формадағы қатал қарым-қатынас таныту. Бұл жағдай оларды қарайтын тұлғалар тарапынан да, жанұя мүшесі, жолдасы немесе досы тарапынан да орын алуы ықтимал.\r\n \r\nҚаттарға қатал  қарау, қатыгездік таныту үш түрлі бөлек категорияларға бөлінеді:\r\n•	Тұрмыстық қатал қарым-қатынас: ол әсіресе қарттар үйінде немесе тұлғалардың жеке үйлерінде орын алуы мүмкін.  Жәбірлеушілер әдетте олардың туыстары, жақын достары немесе қарайтын көмекшісі болуы мүмкін.\r\n•	Мекемеде орын алатын қатал қарым-қатынас: мұндай қатігездіктер емханалық мекемелерде (қарттар үйі), қарт адамдарға арналған интернаттарда немесе мүгедектер үйінде орын алуы мүмкін. Жәбірлеушілер қаржылай түрде немес келісімді түрде қарттарды күтімге алған адамдар болуы мүмкін.\r\n•	Өз-өзін кемсіту, төменсіту – бұл қарт адамның мінез-құлқына байланысты орын алатын жағдай. Ол өзінің денсаулығына немесе қауіпсіздігіне елеусіз қарап, өзіне қауіп төндіруі мүмкін.  Өз-өзін кемсіту, төменсіту болғанда қарт адам өзін-өзі қамтамасыз етуден бас тартады, ол өзіне тиісті тамақпен, сумен, киіммен, баспанамен, жеке гигиена, дәрі-дәрмекпен және қауіпсіздікпен қамтамасыз ету шараларынан мақрұм қалады.\r\n\r\nҚарттарға жасалатын қатал қарым-қатынас, қатыгездік таныту:\r\n•	Зорлық-зомдылық көрсету: соққы беру,  ұру, итеру, жұлқылау, қағып-сілку, шапалақпен салып қалу, тебу, шымшу,  бірнәрсені үстіне жағу. Қажетсіз дәрілерді беру немесе физикалық жәбір көрсету, қинап тамақтандыру және кез келген түрдегі  жазалау, физикалық қатыгездіктің үлгісі болып табылады.\r\n•	Мәжбүрлеп жыныстық қатынас жасау немесе келісім бере алмайтын адаммен жыныстық қатынас жасау: Қалауынан тыс қатынастар және сексуалдық басқыншылықтың барлық түрі (зорлау, сексуалды оймен жалаңаш денесін суретке түсіру);\r\n•	Эмоционалды және психологиялық шабуыл: жәбірлеу, балағаттау, зорлық көрсету, қорқыту кемсіту және ашуландыру жатады. Қарт адамға балаға сөйлегендей «үнсіз қатынас»  көрсету, қарт адамды адам құрлы көрмеу, жанұяда оның орнын мүлдем елемеу, достардың алдында немесе басқада орталарда оны елеусіз қалдыру эмоционалды немесе психологиялық шабуылдың мысалы бола алады.\r\n•	Жақтырмау: қарт адамды тамақпен, киіммен, төсек орынмен немесе басқа да өмір сүруіне қажетті заттармен , мысалы медициналық күтіммен, дәрі-дәрмектермен қамтамассыз етпеу. Егер  оларға заңды тесілілігі болса,  олардың қарттар үйіндегі шығындарын да өтемеу немесе қарттарға арналған мүгедектер үйіндегі қажеттіліктерді алып бермеу.\r\n•	Қарт адамның физикалық немесе заңды түрде күтіміне жауап беретін адамның оны тастап кетуі;\r\n•	Қарт адамның қаржыларын заңсыз, тиесінсіз қолдану, сондай-ақ, қарттың қол таңбасын жасанды түрде пайдаланып, ақшасын ұрлау немесе оның жеке заттарын  жымқыру, немесе ақша аударуға, мүлікке байланысды құжаттарға алдап қол қойдыру;\r\nҚарт адамға қатал қарау, қатыгездік таныту – оған себепкер болған факторлар өте күрделі мәселе. Ондай факторларға төменде мысалдар келтірілген:\r\n•	Қартайған уақытында үйде қинау. Қарт адамға  елеулі мейірімсіз оқиғалардың көпшілігі  –  қатыгез зайыбы тарапынан орын алып жатады.\r\n•	Жәбірлеушілердің жеке мәселелері. Қарт адамдармен қатал мәмле жасаушылар (атап айтқанда, олардың ересек балалары)  қарт адамның  қаржылық немесе өзге де нәрселеріне жиі тәуелді болады. Бұл көбінесе жеке проблемаларға байланысты– психикасының бұзылу немесе өзге де дисфункциональді белгілерден болады. Егер мұндай ересек балалар қарт адаммен бірге тұрса, қатігездік таныту қаупі басым.\r\n•	 Әлеуметтік оқшаулау. Жәбірлеушілер қарт адаммен  бірге тұратын болса, олар қартқа жәбір көрсетеді және  өз ісінің басқаларға білініп қалмауы үшін кәрі кісіні барынша қоғамдық ортадан оқшаулауға  тырысады. \r\n•	 Күтім жасайтын тұлғаның тарапынан қысым көрсетілу немесе қарт адамның жеке сипаттамалары.\r\n\r\nҚарт адамға мейірімсіздік көрсетудің  белгілері мен симптомдары  қатыгез қарым-қатынастың көрсетілген  түріне байланысты:\r\n•	Белгілері сол, қарттар зорлық-зомбылықтың құрбандығының актілері болып табылады, олар былайша толығыды: \r\n	Көгеру,  көздің жарақаттануы, тыртық, айрылған жаралар, жіп іздері, тіліктер, тесіктер немесе жазылудың түрлі сатыларындағы өңделмеген жарақаттар.\r\n	Сынған дене сүйектері мен бас сүйектері;\r\n	Байламдардың созылуы, буынның шығуы немесе ішкі жарақаттар;\r\n	Сынған көзілдірік немесе қысылу белгілері;\r\n	Зертханалық тексерудің нәтижесі бойынша дәрі-дәрмектерді артық немесе толық емес қолдану.\r\n	Болған жағдай бойынша қарт адамның өтініш беруі немесе қатыгез қарым-қатынастың белгісі көрініп тұрған фактілер;\r\n	Қарт адамның кенеттен мінез-құлқы өзгеру процесі;\r\n	Күтім жасайтын тұлғаның қарт адамға келіп-кетушілеріне тосқауыл қоюы;\r\n\r\n•	Жыныстық шабуылдың симптомдары болса, кеудесінің айналасы немесе жыныс мұшелерінің айналасында түсініксіз венерикалық аурулар білінеді, немесе жыныс ағзасында инфекция көрініс береді, жатырынан, анальді қан кетулер байқалады, іш киімдері былғанған, жыртылған болады, сондай-ақ қарт адамның арыз-шағымы айтылады.\r\nЭмоциялық немесе психологиялық шабуыл болса, қарт адам эмоциялық бұзылыстармен немесе  толқымалы болып көрінеді; өзін тұйық ұстап, ешкіммен сөйлеспейді, сұраққа жауап бермейді немесе параноик болады; оғаш мінез-құлық танытады (қолын сорады, тістейді және тербеледі); немесе өзі эмоционалдық шабуылға ұшыраған мәлімдейді.\r\n• Елемеу белгілеріне  шөлдету, жеткіліксіз тамақтандыру, ауруларын емдемеу, орнын ауыстырмау,жеке гигиенасын сақтатпау, зиянды немесе тазалықсыз өмір сүргізу жағдайлары жатуы мүмкін, сондай-ақ қарт адаммен нашар қарым-қатынас жасауы.\r\nСондай-ақ тастап кету жағдайлары: науқас қарт адамды емханаға, жеке емдеу орталығына, сауда үйлеріне немесе басқа да қоғамдық орталықтарына қалдырып кетулер жатады.\r\n• Қаржылық пайдалану белгілері: банк шотында немесе банктік тәжірибе жүргізу операцияларында кенеттен өзгерістердың болуы (мысалы,  ірі ақша сомаларының түсініксіз алынуы; банктік карточкада қарттың атына қосымша басқа да аттардың болуы; өсиетте немесе басқа қаржылық құжаттарда өзгерістердің болуы; әшекейлер  немесе ақша қаражаттарының жоғалуы; төленбеген шоттар немесе сәйкес келмейтін сақтық шаралары қарастырылмаған, ақшалай қаражаттың жойылуы; қарт адамның қол таңбасының жасанды түрі жасалғандығы жайында дәлелдеме; қарт адаммен бұрын қатысы болмаған туыстардың кенеттен пайда болуы; қажет емес қызмет түрлеріне төленген ақшалар; қарт адамның қаржылық эксплутациясы жайында арыз түсіруі.\r\n\r\nТегтер: \r\nқарт адамға қатал қарау\r\nпсихологиялық шабуыл\r\nжарақат\r\nфизикалық күштеме\r\nалдау\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(63,'article','1537','Balalardaǵy shanshý ','qz','2018-12-19 06:02:38','2018-12-19 05:53:00','Shanshý –  bul qandaı da bir medıtsınalyq sebepsiz balanyń kúnine 3 saǵattan astam jylaýy. Sharshý is júzinde barlyq nárestelerde ártúrli dárejede kezdesip jatady. Barlyq náresteler bul kezeńnen ótedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1537',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Balalardaǵy','y','   Balalardaǵy shanshý  Shanshý –  bul qandaı da bir medıtsınalyq sebepsiz balanyń kúnine 3 saǵattan astam jylaýy. Sharshý is júzinde barlyq nárestelerde ártúrli dárejede kezdesip jatady. Barlyq náresteler bul kezeńnen ótedi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nShanshý –  bul qandaı da bir medıtsınalyq sebepsiz balanyń kúnine 3 saǵattan astam jylaýy. Sharshý is júzinde barlyq nárestelerde ártúrli dárejede kezdesip jatady. Barlyq náresteler bul kezeńnen ótedi.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nShamamen alǵanda bes balanyń ishinen bireýi uzaq ýaqyt aralyǵynda jylasa, bul jaǵdaıdy shanshý dep sanaýǵa bolady. Onyń paıda bolý merzimi ártúrli keledi, degenmen shanshý ádette náresteniń 3 aptasynan bastalady. Shanshýdyń shyńy náresteniń 4-6 aptasynda  bolady.\r\n\r\nShanshýdan týyndaǵan balanyń jylaýy ádette kúnniń sońynda bastaý alady. Shanshýy bar balalar ádette kez-kelgen titirkendirgishterge sezimtal keledi. Keıbir balalar kóbinese ishek gazdarynan jaısyzdyq sezinedi. Al keıbirleri qaryn ashqannan nemese artyq tamaqtanýdan jylap jatady. Keıbir balalar belgili bir tamaqtardy nemese ana sútindegi aqýyzdy, balalarǵa arnalǵan qorektik qospalardy qoryta almaı jatady. Qorqynysh, renish nemesee alańdaý shanshý sımptomdarynyń paıda bolýyna ákelýi múmkin. Sábıdiń aınalasyndaǵy adamdar alań bolyp, ashýda nemese depressııa jaǵdaıynda júrse – bul jaǵdaıda náreste odan beter qatty jylaıtyn bolady.\r\n\r\nÝaqyt óte shanshý doǵarylady. Sımptomdary shamamen 6 aptadan keıin azaıyp, 12 aptada tolyq ketedi. \r\n\r\nEger sizdiń balańyzda 12 aptasynda áli shanshýlar bolsa, onda sizge basqa da sebepterdi boldyrmaýǵa (mysaly, reflıýks) dárigerge qaralý kerek.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nShanshýlar kóbinese kún saıyn bir ýaqytta bastalady. Ádette shanshýy bar balalar keshke qaraı beımaza bolyp keledi.\r\n\r\nShanshýdyń sıpmtomdary kóbinese aıaq asty bastalady. Balanyń qoldary jumylyp, aıaqtary búgilip, ishi qampıǵandaı kórinýi múmkin. Shanshý ustamasy birneshe mınýttan birneshe saǵatqa deıin sozylady. Ádette shanshý belgileri jel shyǵarǵannan nemese úlken dáretke shyqqannan soń joq bolyp ketedi. Ishtiń aýrýyna qaramastan, náresteler jaqsy tamaqtanyp, qalypty salmaq kóteredi.\r\n\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\n\r\nEmdeýshi dárigerińiz kóbine sizge balanyń medıtsınalyq syrqatnamasy týraly, sonyń ishinde balanyń uzaq ýaqyt jylap jatyr ma degen suraqtardy qoıý arqyly shanshýlardy anyqtaı alady.\r\n\r\nDáriger basqa da aýrýlardy (mysaly, jaryqtar men ishek ótimsizdigin) boldyrmaý úshin medıtsınalyq tekserý jasaıdy. Eger dıagnoz anyq bolmasa, onda tekserýdi ary qaraı júrgizý kerek bolady. \r\n\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nShanshýy bar balaǵa kómektesý múmkindiginshe jylaýdyń týdyratyn sebepterin anyqtaý jáne men joıýdy qamtıdy.Sondaı-aq, balany jubatatyn nárselerdi anyqtaý qajet.\r\n\r\nShanshýdy shaqyratyn sebepter:\r\n\r\n·       Taǵamdar: Emshek súti arqyly ótetin ónimder sizdiń balańyzǵa áser etýi múmkin. Eger balańyzdy emizetin bolsańyz, ona kofeın men shokolad sııaqty stımýlıatorlardan aýlaq bolyńyz. Birneshe apta boıy sút ónimderi men jańǵaqtardan aýlaq bolýǵa tyrysyńyz, sebebi olar baladaǵy allergııalyq reaktsııalardy týdyrýy múmkin. Bala emizetin analarǵa brokkolıdi, qyryqqabatty, burshaqtardy jáne gazdy óndirýge yqpal etetin basqa da ónimderdi shekteýi kerek dep jıi aıtylady. Degenmen, bul ónimderdiń osyǵan sebep bolyp tabylatyndyǵy jóninde dálel  kóp emes,\r\n·       Balalarǵa arnalǵan qorektik qospalar: Keıbir balalar taǵamdyq qospalar ishindegi aqýyzdarǵa sezimtal bolý múmkin, sondyqtan qospany aýystyrý qajet bolady.\r\n·       Dárilik preparattar: Emshek sútinen ótetin preparattardy náresteniń jylaýyna sebep bolýy múmkin. Eger siz emshek sútimen emizip jatsańyz, siz dárigerińizben alyp jatqan dári-dármek týraly keńes alyńyz.\r\n·       Tamaqtaný: Balanyń artyq tamaqtanýynan nemese tez tamaqtanýynan aýlaq bolyńyz.. Eger qutydan tamaqtandyrý 20 mınýttan az ýaqyt bolsa, emiziktegi tesik tym úlken bolýy múmkin.\r\n\r\n\r\nBalany jubatý boıynsha keńester\r\n\r\nBir balany jubatatyn nárse ekinshisin jubatpaýy múmkin. Keıbir balalar jaıalyqqa qatty oranǵandy unatady, al keıbirleri kerisinshe bos bolǵandy jón kóredi. Sondyqtan ózińizdiń balańyzǵa ne unaıtynyn qarap, sol turǵydan jubatýǵa tyrysyńyz.\r\n\r\n•	Balany neǵurlym kúndiz qolda ustap júretin bolsańyz, soǵurlym bala keshke mazasyzdanbaıdy. Ol sizdiń balańyzdy buzbaıdy. Deneńizge kııýge bolatyn balalardy tasymaldaýǵa arnalǵan rıýkzaktar (kengýrý-rıýkzaktar) balańyzdy berik ári yńǵaıly ustaýdyń tamasha tásili bolýy múmkin.\r\n•	Balańyzdy jaılap terbetińiz.  Terbetý balany tynshtandyryp, onyń gaz shyǵarýyna kómektesedi. Balalar jylaǵan kezde aýany kóbirek jutyp qoıady. Sonyń saldarynan gazdar kóbeıip, múmkin sodan ishte aýrý sezimi paıda bolady, keıin budan bala qatty jylaı bastaıdy. Bul tsıkldy buzý ońaıǵa soqpaıdy.  Balalardyń terbelme-kreslolary bastaryn álsin ustaı alatyn 3 aptadan asqan sábılerge jaqsy balama bolyp tabylady. Balańyzdy ándetip terbetseńiz bala tynyshtalady.\r\n•	Balyńyzdy tik qalypta ustańyz. Ol aǵzadaǵy gazdardyń shyǵýyna jáne qyjyldy azaıtýǵa septik etedi. Jyly oramal nemese bótelkedegi jyly sýdy balańyzdyń ishine qoısańyzbala tynyshtalady.\r\n•	Keıbir balalar uıyqtaı almaǵanda ishpen jatqandy, sol ýaqytta onyń arqasynan sıpaǵanyn unatady. Balańyzdy ishpen jatqyzyp uıyqtatpańyz. Ishpen jatyp uıyqtap qalatyn nárestelerde BJÓS (balanyń jedel ólý sındromy) damý qaýpi joǵary.  \r\n•	Balańyzǵa emizikti usynyńyz.  Keıbir balalar birdeneni soryp, emip jatqandy unatady.\r\n•	Eger siz balańyzdy emizetin bolsańyz, ekinshi emshekti usynar aldynda balańyzdy birinshi emshektegini tolyq emip bitiriýne múmkindik berińiz. Emshek sútiniń kontsentratsııasy azyqtandyrý kezinde ózgeredi. Tamaqtandyrýdyń basynda sút quramynda kalorııa jáne maı az bolady. Keıinnen súttiń áldeqaıda qorektisi keledi jáne balany lezde tynshtandyrady. Eger balańyz qolaısyzdyq sezip nemese kóp tamaqtanatyn bolsa, onda siz 2-3 saǵat ýaqytta bir ǵana emshekpen emizińiz. Bul balaǵa súttiń eń qorektisinen  alýǵa múmkindik beredi.\r\n•	Keıbir balalar avtokólikte júrip kele jatqanda ózin tynysh sezinedi. Eger sizdiń balańyzǵa ol kómektesse, avtokóliktiń qozǵalysyn jáne dybysyn uqsatatyn quraldy nemese oıynshyqty satyp alýyńyzǵa bolady.\r\n•	«Aq» shý (mysaly, sarqyrama shýy) keıbir balalardy tynyshtandyrýy múmkin. Siz «aq» shý nemese jeldetkish, shańsorǵysh, kir jýatyn mashına, ydys jýatyn mashına dybystaryn shyǵaratyn aspaptardy satyp ala alasyz.\r\n•	Keıbir ósimdik qaınatpalary men dári-dármekter gaz óndirýdi azaıtýǵa kómektesedi. Mańyzdysy olardyń organızmge sińirilmeıtindigi jáne balalarǵa qaýipsiz bolýy  Eger sizde balańyzdy shanshýdyń aýyr túri bolsa, dáriger kúshti áserli dári-dármekterdi taǵaıyndaı alady\r\n\r\n\r\nBoljamy\r\n\r\nÁdette nárestelerde shanshý 3-4 aılarynda joq bolyp ketedi.\r\n\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nAsqynýlar bolmaıdy\r\n\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\n\r\nEger balańyz kóp jylaıtyn bolsa dárigerge qaralyńyz. Basqa da  qaýipti sebepterdi joqqa shyǵarý asa mańyzdy.\r\n\r\nKelesi jaǵdaıda dárigerge mindetti túrde qaralyńyz:\r\n\r\n•	balanyń minezi-qulqy aıaq asty ózgerse;\r\n•	jylap jatqan balada qyzba, boı bermeıtin qusý, ishtiń ótýi, nájistegi qan nemese asqazanǵa qatysty basqa máseleler bolsa\r\n\r\nBalańyzdyń densaýlyǵyna mazasyzdansańyz, kóńilińizde úreı týyndasa –  dereý kómek surańyz.\r\n\r\n\r\nAldyn alý\r\n\r\nSizdiń balańyz aldyn alý sharalaryna qaramastan mazasyz bolýy múmkin.\r\n\r\nAlaıda durys emizý jáne shanshýdyń sebebin anyqtaý týraly bilimniń ákeler paıdasy mol. Eger siz balańy emizseńiz, onda laktatsııa týraly keńester qajet bolary sózsiz.\r\n\r\nShanshý bastalǵanǵa deıin sizdiń balańyzdy ne jubabatatyn bilip alǵanyńyz jón. Eger siz bilgen bolsańyz,onda balany tez jubatýǵa ári mazasyzdanýyn toqtatýǵa bolady\r\n\r\n\r\nSınonımderi\r\nBalalardaǵy shanshý\r\n \r\n\r\nTegter: \r\n\r\nbalanyń jylaýy\r\nnáresteler\r\nshanshýy bar balalar\r\nishek gazdary\r\nashtyqtan jylaý\r\nartyq tamaqtaný\r\ntym tez tamaqtandyrý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(64,'article','1556','Lımfogranýlematoz ','qz','2018-12-20 04:32:16','2018-12-20 04:31:00','__Lımfogranýlematoz__ (Hodjkın aýrýy) - qaterli lımfomalarǵa jatatyn aýrýlardyń úlken bir toby bolyp tabylady. Iaǵnı, bul lımfa júıesiniń  (adamdy aýrýdan qorǵaıtyn, organızm men qanaǵym tinderiniń arasyndaǵy suıyqtyqty, lımfa men qorektik zattardy tasymaldaıtyn joldarynyń) qaterli isigi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1556',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','L','Lımfogranýlematoz','y','   Lımfogranýlematoz  __Lımfogranýlematoz__ (Hodjkın aýrýy) - qaterli lımfomalarǵa jatatyn aýrýlardyń úlken bir toby bolyp tabylady. Iaǵnı, bul lımfa júıesiniń  (adamdy aýrýdan qorǵaıtyn, organızm men qanaǵym tinderiniń arasyndaǵy suıyqtyqty, lımfa men qorektik zattardy tasymaldaıtyn joldarynyń) qaterli isigi. Lımfogranýlematoz (Hodjkın aýrýy) - qaterli lımfomalarǵa jatatyn aýrýlardyń úlken bir toby bolyp tabylady. Iaǵnı, bul lımfa júıesiniń  (adamdy aýrýdan qorǵaıtyn, organızm men qanaǵym tinderiniń arasyndaǵy suıyqtyqty, lımfa men qorektik zattardy tasymaldaıtyn joldarynyń) qaterli isigi.\r\n\r\nLımfogranýlomatozdyń sımptomdaryna lımfa túıinderdiń ulǵaıýy, bezgek, tábet joǵaltý, salmaq joǵaltý jáne túndegi tersheńdik jatady. Aýrý ádette tolyq densaýlyq jaǵdaıynda jatyr moıny men bǵana ústi lımfa túıinderiniń zaqymdanýynan bastalady. Bul jaǵdaıda, ádette, lımfa túıinder ulǵaıǵan, aýyrtpalyqsyz bolady. Eresek patsıentterde kókirek aralyq lımfa túıinderiniń qatysýymen sıpattalady jáne bul ózgerister keýde rentgeninde anyq kórinedi. Protsess kókirek organdaryn qamtýy múmkin. Dıafragmanyń tómengi bóligindegi lımfa túıinder áldeqaıda az qamtylady.\r\n\r\nLımfogranýlomatozdyń dıagnostıkasy Hodjkın jasýshalary jáne Berezovskıı-Shternberg jasýshalaryn anyqtaýmen negizdeledi.\r\n\r\nLımfogranýlomatozben áıelderge qaraǵanda erler jıi zaqymdanady.\r\n\r\nLımfogranýlomatozdyń sebebi belgisiz.\r\n\r\nLımfogranýlomatozdy emdeý lımfomanyń satysyna baılanysty, sondaı-aq ol hımııalyq jáne sáýlelik terapııany qamtýy múmkin.\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(65,'article','1602','Keloıd (tyrtyq túıin)','qz','2018-12-24 04:40:11','2018-12-24 04:34:00','Keloıd – zaqymdanǵan teriniń ústindegi dáneker tinderdiń ósýi.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1602',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Keloıd','y','   Keloıd (tyrtyq túıin) Keloıd – zaqymdanǵan teriniń ústindegi dáneker tinderdiń ósýi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nKeloıd – zaqymdanǵan teriniń ústindegi dáneker tinderdiń ósýi.\r\n\r\nSebepteri\r\nKelotıdtar zaqymdalǵan teriniń ústinde bylaısha túziledi:\r\n•	Bezeý\r\n•	Kúıik\r\n•	Jelsheshek\r\n•	Qulaq tesigi\r\n•	Usaq syzattar\r\n•	Operatsııadan keıingi jaraqattar\r\n•	Ekpeden keıin \r\nAtalmysh aýrý 10 jastan 20 jasqa deıingi adamdardyń arasynda, sondaı-aq azııalyqtar men latynamerıkalyqtardyń ortasynda jıi kezdesedi. Keloıd kóbinese tuqym qýalaıtyn aýrý.\r\n\r\nSımptomdary\r\nKeloıdtyń sımptomdary mynadaı bolýy múmkin:\r\n•	Dene tústes, qyzyl nemese qyzǵylt;\r\n•	Jaraqattyń ústinen nemese janynan ornalasady;\r\n•	Syrtqy túri  qabyrǵasha nemese túıinshe bolyp keledi;\r\n•	Qyshyǵysh jáne aýyrǵysh keledi;\r\n•	 Ylǵı úıkelisip turady, mysaly, kıimge .\r\nKeloıdtar kúnge kúıse teriniń saý jerinen qaraǵanda qaraıyńqyrap  ketedi. Budan keıin teri, jarqyrap kórinedi.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nKeloıdty tekserý úshin dáriger terińizdi qarap shyǵady. Basqa da teriniń  jańa túzilimderin joıý úshin terige bıopsııa jasalady.\r\n\r\nEmdeý\r\nÁdette, keloıdtar emdi qajet etpeıdi. Eger keloıd sizdi mazalasa, onyń kólemin kishireıtý úshin tómendegideı sharalar qolǵa alynady:\r\n•	Kortıkosteroıdtardy ınektsııa arqyly engizý;\r\n•	Muzdatý (krıoterapııa)\r\n•	Lazerlik rásimder ótkizý\r\n•	Radıatsııalyq terapııa\r\n•	Hırýrgııalyq jolmen alyp tastaý\r\n•	Sılıkondy gel qoldaný \r\nMundaı kóptegen emdeý ádisteri keloıd tyrtyǵynyń ulǵaıǵan kólemin joıýǵa baǵyttalady.\r\n\r\nBoljamy\r\nÁdette, keloıdtar adam saýlyǵy úshin asa qaýipti bolyp tabylmaıdy, biraq olar sizdiń syrtqy tulǵańyzǵa áser etip turady.  Keıde olar ýaqyt óte kele kishireıýi de múmkin, nemese ulǵaıyp kózge suryqsyzdanyp kórinip turýy da yqtımal.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTómendegideı jaǵdaılar oryn alsa dárigerge qaralyńyz:\r\n•	Siz deneńizdegi keloıd bezderiniń kólemin kishireıtkińiz kelse, nemese múldem joıǵyńyz kelse;\r\n•	Sizde qandaıda-bir túsiniksiz sımptomdar paıda bolsa.\r\n\r\nAldyn alý\r\nKúnge shyqqan kezde keloıdqa selıkondy gel nemese kúnnen qorǵaıtyn krem jaǵyp qoıyńyz. Bul amal-sharǵyny ereekter hırýrgııalyq operatsııadan keıin nemese jaraqat alǵannan keıin joq degende 6 aı boıy, al balalar 18 aı boıy oryndap júrgeni durys.\r\nOperatsııadan keıin keloıd tyrtyqtary túzilmeýi úshin jáne emdelgennen keıin qata mazalamaýy úshin ımıkvımod kremin qoldansańyzdar bolady.\r\nSınonımderi\r\nGıpertrofırli tyrtyq, Keloıd tyrtyǵy, \r\n\r\nBettiń isýi,bezeýler, allergııalyq serpilis (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nkeloıd\r\nkeloıd tyrtyǵy\r\nqara daqtardyń saldary\r\ntyrtyqtar\r\nteridegi tyrtyqty emdeý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(66,'article','1603','Kórshıqan (karbýnkýl)','qz','2018-12-24 04:54:29','2018-12-24 04:42:00','Kórshıqan (karbýnkýl) – bul patologııalyq protsesi túk follıkýlar tobynda júretin teri ınfektsııasynyń aýrýy. Infektsııa túsken tinderden  teri astynda tereń ornalasqan tómpeshikter paıda bolady. Onyń ishi irińge toly bolýy múmkin. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1603',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kórshıqan','y','   Kórshıqan (karbýnkýl) Kórshıqan (karbýnkýl) – bul patologııalyq protsesi túk follıkýlar tobynda júretin teri ınfektsııasynyń aýrýy. Infektsııa túsken tinderden  teri astynda tereń ornalasqan tómpeshikter paıda bolady. Onyń ishi irińge toly bolýy múmkin.  Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nJalpy aqparat\r\nKórshıqan (karbýnkýl) – bul patologııalyq protsesi túk follıkýlar tobynda júretin teri ınfektsııasynyń aýrýy. Infektsııa túsken tinderden  teri astynda tereń ornalasqan tómpeshikter paıda bolady. Onyń ishi irińge toly bolýy múmkin. \r\nKórshıqannyń birden kóp túri paıda bolsa, ony karbýnkýllez dep ataıdy.\r\n\r\nSebepteri\r\nTeri qabattary\r\nKórshıqannyń  qozýyna kóbinese  altyn tústi stafılokokk ınfektsııasy áser etedi. ınfektsııa juqpaly bolyp tabylady. Iaǵnı bul deneniń basqa bólikterine  tarap,bógde adamdarǵa da juǵýy múmkin.\r\nKórshıqan birneshe teri qabattarynan turady (fýrýnkýldar). Bul ınfektsııaly massalar suıyqtyqpen, irińmen jáne nekrotıkalyq tindermen toly bolady. Qabynǵan kórshıqan suıyqtyqtary ózdiginen qurǵaýy múmkin, biraq keı jaǵdaıda ınfektsııaly massasy óte tereń ornalasqandyqtan bul protsestiń oryn alýy múmkin bolmaıdy.\r\nKórshıqan kez kelgen dene bóliginde paıda bolady. Degenmen kóbinese arqa men jelkede kezdesedi. Kórshıqan áıelderge qaraǵanda er adamdarda jıi paıda bolady.\r\n\r\nAýrý týdyratyn bakterııalar juqpaly bolǵandyqtan, bir mezette otbasy múshelerinde birdeı shyǵýy múmkin. Kórshıqannyń shyǵý sebepterin kóp jaǵdaıda anyqtaý múmkin emes.\r\nKórshıqannyń paıda bolýyna áser etetin  jaǵdaılar:\r\n•	Kıimniń qajaýy nemese qyryný\r\n•	Tazalyqtyń bolmaýy\r\n•	Imýnıtettiń álsireýi\r\n\r\nQant dıabetimen aýyratyn adamdarda, dermatıtte, ımýnıtetteri álsiz jandar karbýnkýldyń paıda bolýyna áser etetin stafılokokk ınfektsııasyn juqtyrýǵa beıim keledi.\r\n\r\nSımptomdary\r\nKórshıqan qalyń terige ornalasqan tómpeshiktiń qabynýymen sıpattalady. Ol kishkentaı bolýy múmkin, burshaqtyń kólemindeı, ne belmasa odan úlkenirekteý, tipti tennıs dobynyń kólemindeı bolyp úlkeıedi.  Kórshıqannyń ústińgi jaǵy qyzaryp, titirkendirýi múmkin.  Oǵan tıse aýyrtýy múmkin.\r\nSondaı-aq ol:\r\n•	Kólemi óte tez úlkeıedi;\r\n•	Ortasy aq nemese sary tústi bolady;\r\n•	Deneniń basqa da jaqtaryna taralady;\r\n•	Olardyń ústi dymqyl nemese  qabyqshamen jabylýly bolady;\r\nKeıde aýrýdyń basqa da sımptomdary paıda bolady, mysaly mynadaı:\r\n•	Sharshaý;\r\n•	Qaltyraý;\r\n•	Jalpy delsaldyq;\r\n•	Kórshıqan paıda bolyp, óskenshe teri qyshıdy.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger sizdiń terińizdi qaraıdy. Teriniń qalaı kórinip turǵanyna qaraı dıagnozyy qoıylady. Infektsııany týdyratyn bakterııany anyqtaý úshin irińniń úlgisin alyp zerthanada tekserýi múmkin. Osydan shyqqan nátıjege qarap dáriger aldaǵy ýaqytta qalaı em júrgizý kerektigin sheshedi.\r\n\r\nEmdeý\r\nKórshıqandy ádette drenajdaý kerek, tek sodan soń ǵana ol jıyrylady. Kórshıqan kóbinese 2 aptanyń ishinde ózdiginen ketedi.\r\nJyly kompressany japsyrý arqyly karbýnkýldyń jıyrylýy úshin drenajdalýyna yqpal etýge bolady. kompressany birneshe kún qatarynan basyp turyńyz. Eshqashan ony tilip nemese ústin ashyq kúıinde qaldyrmańyz. Óıtkeni onyń ınfektsııasy taralady nemese jaǵdaıdy ýshyqtyryp jiberedi.\r\nEger kórshıqan 2 aptanyń ishinde ketpese, qaıtalap týyndaı berse, arqa men betke beriledi, aqyryndap qaltyraý men  basqa sımptomdary damıdy. Ol kezde siz jedel járdem qyzmetkerin shaqyryńyz. Emdeý arqyly ınfektsııamen baılanysty asqynýlardyń aldy alynady.\r\n\r\nDáriger sizge tómendegi emderdi taǵaıyndaýy múmkin:\r\n•	Bakterııaǵa qarsy sabyn;\r\n•	Jaqpa maı nemese tableka túrindegi antıbıotıkter.\r\nTereń nemese kólemdi kórshıqandy dáriger drenajdaıdy. \r\nInfektsııasynyń taralyp ketpeýi úshin gıgıenany saqtaý barynsha mańyzdy bolyp tabylady.\r\n•	Eger kórshıqandy ustaǵan bolańyz, qolyńyzdy jyly sýmen sabyndap turyp jýyńyz.\r\n•	Ysqylaǵysh pen oramaldy bógde adamdarmen ortaq paıdalanbańyz. Sebebi ol jaǵdaıdan ınfektsııa tez taralady;\r\n•	Kórshıqany bar adammen baılanysqan kıimdi, ysqyny, oramaldy, tósek japqyshty jáne de barlyq zattardy qaınaǵan, ystyq sýmen jýyńyz;\r\n•	Qaltany  tyǵyndap jaýyp turǵan dákeni jıi aýystyryp turǵan durys. \r\n\r\nBoljamy\r\nKórshıqan ózdiginen de jıyrylýy múmkin. Basqa jaǵdaıda da negizinde, em jaqsy qonady. Kórshıqan ınfıtsırlengennen keıin birneshe aptanyń, ne bir jyldan keıin qaıta-qaıta paıda bola berýi múmkin. \r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n•	Mıda, teride, julynda, búırek sekildi  ishki aǵzalarda abstsess týyndaıdy;\r\n•	Endokardıt;\r\n•	Osteomıelıt;\r\n•	Teride máńgilikke tyrtyq qalyp qoıady;\r\n•	Sepsıs;\r\n•	Deneniń basqa jerlerine ınfektsııanyń tarallýy;\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTómendegideı jaǵdaılar oryn alsa dárigerge habarlasyńyz:\r\n•	Kórshıqanǵa úı jaǵdaıynda  2 apta boıy jasalǵan emnen keıin  jıyrylmasa;\r\n•	Kórshıqan jıi órshise;\r\n•	Kórshıqan arqaǵa nemese betke shyqsa;\r\n•	Sizde qaltyraý paıda bolsa,  jaradan qyzyl jolaqshalar taralsa, kórshıqannyń aınalasy isinse, nemese aýyrsynýy kúsheıse.\r\n\r\nAldyn alý \r\nMyqty densaýlyq pen tazalyqty saqtaý arqyly keıbir terilik stafılokokk ınfektsııasynyń aldyn alýǵa bolady. Mundaı ınfektsııalar juqpaly, sondyqtan bakterııanyń taralýynyn saqtanyp, qaýiptiń aldyn alǵan jón.\r\nEger sizde kórshıqandar jıi shyǵatyn bolsa, onyń qaıtalap shyǵa berýiniń aldyn alý úshin dáriger sizge antıbıotıkter taǵaıyndaýy múmkin.\r\n\r\nSınonımderi\r\nTeridegi stafılokokktik ınfektsııa; karbýnkýllez\r\n\r\nBettiń isinýi, daqtar, allergııalyq serpilis (erlerde /áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nkarbýnkýllez\r\nstafılokokktik ınfektsııa \r\nirindeý\r\nqabyný\r\nirindi teri\r\nkórshıqandy emdeý\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(67,'article','1604','Kostohondrıt','qz','2018-12-24 05:00:35','2018-12-24 04:57:00','Kostohondrıt – qabyrǵalardy baılanystyryp turatyn shemirshekterdiń qabynýy. Bul keýde aýrýynyń birden-bir sebebi bolyp tabylady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1604',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kostohondrıt','y','   Kostohondrıt Kostohondrıt – qabyrǵalardy baılanystyryp turatyn shemirshekterdiń qabynýy. Bul keýde aýrýynyń birden-bir sebebi bolyp tabylady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nKostohondrıt – qabyrǵalardy baılanystyryp turatyn shemirshekterdiń qabynýy. Bul keýde aýrýynyń birden-bir sebebi bolyp tabylady.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nEmdeýshi dáriger kostohondrıtti qabyrǵanyń sońǵy jaǵyndaǵy keýdemen baılanysqan jerin basý arqyly tekseredi. Eger basqan kezde siz qysymdy aýrý sezimin sezinseńiz, onda sizde keýdeńizdiń aýrýyna kostohondrıttiń sebepker bolýy sózsiz. Degenmen, dáriger bul dıagnozdy naýqastyń jalpy jaǵdaıyn tekserip, suhbattasqannan keıin naqty qoıǵany durys.\r\n\r\nEmdelý\r\nKostohondrıtti emdeý úshin ıbýprofen nemese atsetamınofen sekildi dáriler taǵaıyndalady.\r\n\r\nBoljamy\r\nKostohondrıt kezindegi aýrý sezimi birneshe kúnniń ishinde, ne bolmasa aptańyń ishinde ketedi.\r\n\r\nSınonımderi\r\nKeýdeniń aýrýy\r\n\r\nBalalar men jasóspirimderdiń keýdesiniń aýrýy (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nkostohondrıt\r\nkeýdeniń aýrýy\r\nnevralgııa\r\nqabyrǵa shemirshekteriniń qabynýy\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(68,'article','1621','Óttegi tas','qz','2018-12-24 07:29:30','2018-12-24 07:28:00','Óttegi tas – bul ótte túzilgen, kishkentaı bólshek tastar.  Ót asqorytýǵa múmkindik jasaıdy; ol baýyrdyń astynda ornalasqan, ót qabynda jınalady. Óttiń túıirshikti tastary, ót qabynda nemese óttiń ash ishekke baratyn joldarynda túziledi. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1621',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','O','Óttegi','y','   Óttegi tas Óttegi tas – bul ótte túzilgen, kishkentaı bólshek tastar.  Ót asqorytýǵa múmkindik jasaıdy; ol baýyrdyń astynda ornalasqan, ót qabynda jınalady. Óttiń túıirshikti tastary, ót qabynda nemese óttiń ash ishekke baratyn joldarynda túziledi.  Óttegi tas – bul ótte túzilgen, kishkentaı bólshek tastar.  Ót asqorytýǵa múmkindik jasaıdy; ol baýyrdyń astynda ornalasqan, ót qabynda jınalady. Óttiń túıirshikti tastary, ót qabynda nemese óttiń ash ishekke baratyn joldarynda túziledi. \r\n\r\nÓttegi tas qum untaǵyndaı da bolýy múmkin, nemese golf dobynyń kólemindeı bolýy da ǵajap emes. Negizinde, ol másele týǵyzbaıdy, eger ol óttiń basqa múshelerge baratyn joldaryn bekitip qalmasa. Eger ol kútpegen jerden týa qalsa asqazandy aýyrtady jáne basqa da sımptomdar kezdesedi.\r\n\r\nÓttegi tas – jıi kezdesetin kesel. Ol ótte holesterın bólinse jáne ót qaby ótten der kezinde bosaı almaı qalǵan kezde túziledi. Óttegi tas ásirese áıelderde kóptep kezdesedi, sondaı-aq, tolyq adamdarda, kári kisilerde, oraqtárizdi-jasýshaly aýrýmen aýyratan adamdarda, tez semiretin adamdarda, sonymen qatar, belgili bir dárilerdi qabyldaıtyn adamdarda kóptep kezdesip jatady.\r\n\r\nÓtterinde túıirshikti tastaryd bar adamdardyń kópshiliginde eshqandaı da sımptomdar bilinbeıdi, jáne olar asa bir emdelýdi de qajetsinbeıdi.\r\n\r\nEger sımptomdar paıda bola qalǵannyń ózinde, ol ádette asqazannyń ústińgi jaǵy aýyryp turǵandaı sezip týǵyzady. Sımptopdardyń ómirge qaýip tóndiretin kezderi sırek kezdesedi. Óttegi tastan beriletin aýrýlar túrli qarqynda bolady jáne odan qusy jaǵdaıy týyndaýy múmkin. Óttegi tas týyndaǵan sımptomdar, ádette  ót qabyn alyp tastaý úshin jasalǵan operatsııa arqyly emdelýi múmkin (holetsıstektomııa).\r\n\r\nTegter: \r\nóttegi tas\r\nóttas aýrýy\r\nsarǵyshtaný\r\njúrek aıný\r\nqusý\r\nasqazannyń aýrýy.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(69,'article','726','Сал ауруы ','kz','2018-11-21 05:24:08','2018-11-21 05:23:00','__Сал ауруы__ – нерв қызметі мен бұлшықет күшінің жоғалуының нәтижесінде пайда болатын қимыл-қозғалыс қабілетінің болмауы. Бұлшықет нерві жарақат немесе ауру әсерінен мида немесе дененің басқа бөлігінде зақымдалған жағдайда, аталмыш нервтер немесе жасушалармен бақыланатын мидың бөлігі қызметін тоқтатады.    ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=726',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Сал','y','   Сал ауруы  __Сал ауруы__ – нерв қызметі мен бұлшықет күшінің жоғалуының нәтижесінде пайда болатын қимыл-қозғалыс қабілетінің болмауы. Бұлшықет нерві жарақат немесе ауру әсерінен мида немесе дененің басқа бөлігінде зақымдалған жағдайда, аталмыш нервтер немесе жасушалармен бақыланатын мидың бөлігі қызметін тоқтатады.     Сал ауруы – нерв қызметі мен бұлшықет күшінің жоғалуының нәтижесінде пайда болатын қимыл-қозғалыс қабілетінің болмауы. Бұлшықет нерві жарақат немесе ауру әсерінен мида немесе дененің басқа бөлігінде зақымдалған жағдайда, аталмыш нервтер немесе жасушалармен бақыланатын мидың бөлігі қызметін тоқтатады.    \r\n\r\nЗақымдану қызметтің аздап немесе айтарлықтай, сондай-ақ тұрақты немесе уақытша жоғалуына әкелуі мүмкін.\r\n\r\nСал ауруы ауырлық дәрежесі мынадай келеді:\r\n\r\n•	Зақымданған нерв жасушалардың типіне, егер сал мидың зақымдануымен шақырылған жағдайда мидың зақымдану көлеміне байланысты.\r\n•	Кері қанайналым жылдамдығына, яғни нервтегі қысымның нашарлауына, проблема туындатқан аурудың жазылуына байланысты. \r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nқимыл-қозғалыс қабілетсіздігі\r\nнерв қызметінің жоғалуы\r\nмидың зақымдалуы\r\nуақытша салдану\r\nтұрақты салдану\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(70,'article','752','Бульбоспинальды салдану','kz','2018-11-26 11:56:36','2018-11-26 11:55:00','__Бульбоспинальды салдану__ – бұлшықеттің әлсіздігі және төзімділігінің төмендеуімен сипатталтын өте сирек кездесетін созылмалы ауру. Бұлшықеттің әлсіздігі ақырындап дамиды, бірінші кезекте мимикалық бұлшықеттерді зақымдап, адамда қабақтың төмен түсуі, қосарланып көру, сөйлеу, шайнау және тыныс алу қиындықтары секілді симптомдары пайда болады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=752',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Бульбоспинальды','y','   Бульбоспинальды салдану __Бульбоспинальды салдану__ – бұлшықеттің әлсіздігі және төзімділігінің төмендеуімен сипатталтын өте сирек кездесетін созылмалы ауру. Бұлшықеттің әлсіздігі ақырындап дамиды, бірінші кезекте мимикалық бұлшықеттерді зақымдап, адамда қабақтың төмен түсуі, қосарланып көру, сөйлеу, шайнау және тыныс алу қиындықтары секілді симптомдары пайда болады. Бұл не? Бульбоспинальды салдану – бұлшықеттің әлсіздігі және төзімділігінің төмендеуімен сипатталтын өте сирек кездесетін созылмалы ауру. Бұлшықеттің әлсіздігі ақырындап дамиды, бірінші кезекте мимикалық бұлшықеттерді зақымдап, адамда қабақтың төмен түсуі, қосарланып көру, сөйлеу, шайнау және тыныс алу қиындықтары секілді симптомдары пайда болады.\r\n\r\nБульбоспинальды салданудың нақты себебі әлі анықталмаған. Алайда, аурудың дамуы бұлшықеттің тіндеріне қарсы бағытталған аутоантиденелердің түзілуінен болады деп есептеледі. Бульбоспинальды салдану кез келген жаста әйелдер мен еркектерде кездеседі, әсіресе қалқанша безінде проблемасы бар жас әйелдерде көбірек кездеседі.\r\n\r\nБульбоспинальды салдануды емдеу кезінде бұлшықет әлсіздігін жоятын және жұмысын жақсартатын дәрілік препараттар тағайындалады. Кей жағдайларда қалқанша безін алып тастау көмектесуі мүмкін.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nбульбоспинальды салдану\r\nбұлшықеттің әлсіздігі \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(71,'article','768','Атеросклероз ','kz','2018-11-26 12:28:56','2018-11-26 12:27:00','__Атеросклероз__ -  бұл артерияның ішкі қабатында холестериннің қалдықтарынан құралған түйіндердің тұрып қалуынан пайда болатын артерияның созылмалы ауруы болып табылады. Біраз уақыт өткеннен кейін сол түйін маңында дәнекер тін өсіп (склероз) және кальцийдің сіңбеленуінен тамыр қуысының толық бітелуі жүреді, ал бұл өз кезегінде осы артериямен қанданып тұрған мүшенің қан айналым жеткіліксіздігіне әкеледі.Осы қан айналым жеткіліксіздігі ұзақ уақытқа созылатын болса, мүшеде гангрена,некроз дамуы мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=768',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Атеросклероз','y','   Атеросклероз  __Атеросклероз__ -  бұл артерияның ішкі қабатында холестериннің қалдықтарынан құралған түйіндердің тұрып қалуынан пайда болатын артерияның созылмалы ауруы болып табылады. Біраз уақыт өткеннен кейін сол түйін маңында дәнекер тін өсіп (склероз) және кальцийдің сіңбеленуінен тамыр қуысының толық бітелуі жүреді, ал бұл өз кезегінде осы артериямен қанданып тұрған мүшенің қан айналым жеткіліксіздігіне әкеледі.Осы қан айналым жеткіліксіздігі ұзақ уақытқа созылатын болса, мүшеде гангрена,некроз дамуы мүмкін. Атеросклероз -  бұл артерияның ішкі қабатында холестериннің қалдықтарынан құралған түйіндердің тұрып қалуынан пайда болатын артерияның созылмалы ауруы болып табылады. Біраз уақыт өткеннен кейін сол түйін маңында дәнекер тін өсіп (склероз) және кальцийдің сіңбеленуінен тамыр қуысының толық бітелуі жүреді, ал бұл өз кезегінде осы артериямен қанданып тұрған мүшенің қан айналым жеткіліксіздігіне әкеледі.Осы қан айналым жеткіліксіздігі ұзақ уақытқа созылатын болса, мүшеде гангрена,некроз дамуы мүмкін.\r\n\r\nАтеросклероз ерлерде 50-60 жас шамасында, әйелдерде 60 жастан жоғары мерзімде көбірек кездеседі.\r\n\r\nАтеросклероз дамуына алып келетін қауіп факторлары.\r\n\r\nЖүре пайда болған қауіп факторлары мыналар:\r\n\r\n•	Темекі тарту\r\n•	Артық салмақ\r\n•	Қандағы холестериннің жоғарғы дәрежесі\r\n•	Қан қысымының жоғары болуы\r\n•	Күйзеліс\r\n•	Аз қимылдау\r\n\r\nЕмдеу. Атеросклерозды толық емдеу қиынға соғады. Барлығын бірден емдейтін препараттар әлі күнге дейін табылмады, сондықтан атеросклерозбен ауыратын науқастар өмір бойына ем қабылдайды.\r\n\r\nБүгінгі таңда аурудың әсерін төмендетудің бірнеше жолдары бар:\r\n\r\n•	Ағзамызға холестериннің түсуін төмендету\r\n•	Мүшелер мен тіндерде холестерин синтезін төмендету\r\n•	Холестерин және оның өнімдерін ағзадан шығаруды жоғарлату\r\n•	Липидтердің тотығуын азайту\r\n•	Менопауза кезеңіндегі әйелдерге эстроген алмастырушы терапияны қолдану\r\n•	Инфекциянның алдын алу\r\n\r\nАғзаға холестрин деңгейін аз түсіру үшін құрамында май және холестерин деңгейі жоғары тағамдарды қолданбай диета ұстау керек.Осындай диетаны тек ем үшін ғана емес профилактика мақсатында да қолданған жөн.\r\n\r\nДәрі-дәрмекпен емдеуді бастамас бұрын науқастың биохимиялық қан анализіндегі липид деңгейіне қараймыз.\r\n\r\nҚазіргі таңда атеросклерозды емдеуда қолданылатын дәрілерді төрт топқа бөлеміз.\r\n\r\n1.Никотин қышқылының препараттары.Осы препарттардың артықшылығы-төмен баға болып табылады.Алайда бұл дәрілермен қажетті нәтижеге жету үшін үлкен дозада күніне 1,5-3г деңгейінде қолдану керек,ал дәріханаларда болса 1 таблеткада 0,05г никотин қышқылынан тұратын 30-60 таблеткалық препарттар ғана сатылады.Бұл препараттарды қабылдау кезінде дене қызуының жоғарлауы,бас ауру және іш аймағында ауырсыну болуы мүмкін.Никотин қышқылының препараттарын аш қарынға және ыстық шай немесе кофемен қабылдауға болмайды. Никотин қышқылы холестерин және триглицеридтер деңгейін төмендетеді,жоғарғы тығыздықты липопротеин деңгейін жоғарлатады.Бірақ бұл дәрілер бауыр ауруы бар науқастарға қолданылмайды,себебі бауырда майдың жиналуына алып келуі мүмкін.\r\n\r\n2.Фибраттар.Бұл топтың препараттарына гевилан, атромид, мисклерон жатады.Олар майдың сіңірілуін төмендетеді.Жанама әсерлері өтте тастың пайда болуына және бауыр қызметінің бұзылуына алып келеді.\r\n\r\n3.Өт қышқылының секвестранттары.Бұл препараттар өт қыщқылымен байланысып оны ағзадан шығарады, осыдан кейін холестерин және майлардың сіңуі болмайды.Осындай препараттарға холестид және холестирамин жатады.Осы дәрілердің дәмі жағымсыз, сондықтан оларды шырын немесе сорпамен ішу ұсынылады.Өт қышқылының секвестранттарын қолдану кезінде науқаста іш қату, метеоризм және басқа да асқазан ішек жолдарының бұзылыстары болуы мұмкін.Сонымен қатар өт қышқылының секвестранттары басқа препараттардың сіңуіне кедергі келтіруі мүмкін, сондықтан басқа дәрілерді бұл дәрілерді қабылдамай тұрып 1 сағат бұрын немесе қабылдағаннан кейін 4 сағат кейін ғана қолданған жөн.\r\n\r\n4.Статиндер тобы холестерин деңгейін өте қатты төмендететін препараттар болып табылады.Бұл препараттар холестриннің адам ағзасында түзілуін төмендетеді.Статиндерді саңырауқұлақтардан(зокор, мевакор, правахол) алады немесе синтетикалық жолмен (лескол) өндіреді. Жанама әсері бауыр қызметін бұзады.\r\n\r\nНауқас қолданып жатқан дәрілердің тиімділігі жоғары болсын десе онда ол дәрігер айтқан ұсыныстарды есінде сақтау керек.Оларға дұрыс тамақтану және салауатты өмір салты ұстану жатады.Ал аурудың хирургиялық емі оның асқынуларын алдын алады.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(72,'article','773','Жедел ревматиялық қызба','kz','2018-11-27 09:17:14','2018-11-27 09:15:00','__Жедел ревматиялық қызба__ – бұл қабынбалы ауру. Ол А тобындағы стрептококктық бактериялар (жіті фарингит немесе скарлатина) тудыратын инфекцияның нәтижесінде дамиды.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=773',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Ж','Жедел','y','   Жедел ревматиялық қызба __Жедел ревматиялық қызба__ – бұл қабынбалы ауру. Ол А тобындағы стрептококктық бактериялар (жіті фарингит немесе скарлатина) тудыратын инфекцияның нәтижесінде дамиды. Жедел ревматиялық қызба – бұл қабынбалы ауру. Ол А тобындағы стрептококктық бактериялар (жіті фарингит немесе скарлатина) тудыратын инфекцияның нәтижесінде дамиды. Ауру жүрекке, буынға, теріге және миға әсер етуі мүмкін.\r\n \r\nСебептері\r\nРевматиялық қызба жүрек қақпақшаларының зақымдануына себеп болатын, бүкіл әлем бойынша кең таралған ауру. Ревматиялық жедел қызба эпидемиялық таралмалы  індет болып табылады.\r\nАуруға шалдығатын адамдардың басым бөлігі 5-15 жас аралығындағы балалар  және бұл індет ангина немесе скарлатинадан кейін шамамен 14-28 күн өткеннен кейін байқалады.\r\n \r\nАуру симптомдары:\r\n•	Асқазандағы ауыру сезімі\r\n•	Қызба\r\n•	Симптомы білінбейтін немесе ентігу мен көкірек қуысында ауыру сезімі байқалатын жүректегі қындықтар\r\n•	Буындардығы ауыру сезімі, артрит (көбіне тізе, шынтақ, тобық және білектерде)\r\n•	Буындардың ісінуі, қызаруы және қызуы\r\n•	Мұрыннан қан кету\r\n•	Терідегі түйіншелер\r\n•	Терідегі бөртпелер (ревматоидты эритема)\r\n•	Кеудеде және қол немесе аяқтың жоғарғы бөлігіндегі терілік бөртпелер\r\n•	Сақина тәріздес немесе жылан тәріздес бөртпе\r\n•	Сиденгама ауруы (эмоциялық тұрақсыздық, бұлшықет әлсіздігі және үйлесімсіз шапшаң қозғалыстар (көбіне бет, қол-аяқты зақымдайтын).\r\n \r\nДиагностикасы мен талдаулары\r\nДәрігер диагностикалау үшін пациенттің тамыр соғысын, жүрек соғу ырғағын, терісін және буындарын қарап тексереді.\r\nТалдауларға мыналар жатады:\r\n•	Стрептококктік инфекцияны анықтау үшін қан талдамасын алу\r\n•	Жалпы қан талдамасын алу\r\n•	Электрокардиограмма\r\n•	Эритроциттердің тұну жылдамдығы (ЭТЖ) тексеру\r\nНауқаста ревматикалық жедел қызбаның барын көрсететін негізгі және қосымша көрсеткіштер болады.\r\nНегізгі көрсеткіштерге жатады:\r\n•	Бірнеше үлкен буындардың артриті (полиартрит)\r\n•	Жүректің қабынуы\r\n•	Тері астындағы түйіндер\r\n•	Өткір, тырыспалы қозғалыстар\r\n•	Терідегі бөртпелер\r\nАурудың қосымша симптомдары:\r\n•	Қызу\r\n•	Эритроциттердің тұну жылдамдығының жоғарылауы\r\n•	Буындардағы ауырсыну\r\n•	ЭКГ-ның ауытқымалы көрсеткіштері\r\nЖоғарыда көрсетілген симптомдардың кемінде екеуі болса ревматикалық қызбаның диагнозы қойылады.\r\n \r\nЕмдеу\r\nЖедел ревматиялық қызбада науқастарға антибиотиктер тағайындалады. Аспирин немесе кортикостероид сияқты қабынуға қарсы препараттар қабыну деңгейін төмендетеді, сондай-ақ ауруды бақылауға көмектеседі.\r\nЖедел фарингиттің қайталануын болдырмау үшін пациент ұзақ уақыт бойы антибиотиктердің аз дозасын қабылдауы керек.\r\n \r\nАурудың ағымы\r\nЕгер ауру қайтадан пайда болса, дәрігер ауру алғаш анықталғаннан кейін 3-5 жыл ішінде антибиотиктердің аз-аздан дозасын тағайындай алады. Жедел ревматикалық қызба жүрек қақпақшаларын зақымдаған жағдайда, жүрек қызметінде ауыр асқынулар пайда болуы мүмкін.\r\n \r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n•	Аритмия\r\n•	Жүрек қақпақшаларының зақымдануы\r\n•	Эндокардит\r\n•	Жүректің тоқтауы\r\n•	Перикардит\r\n•	Ревматикалық хорея\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nРевматиялық қызбаның симптомдары пайда болса, өз дәрігеріңізге хабарласыңыз. Ұқсас белгілері бар бірнеше басқа да аурулар болғандықтан, тиісті дәрігерлік диагностикадан өту қажет болады.\r\nЕгер сізде жедел фарингиттің симптомдары пайда болса, міндетті түрде бұл жайлы өз дәрігеріңізге хабарлаңыз. Егер сізде осы ауру анықталатын болса, онда ревматиялық қызбаның пайда болу қаупін азайту үшін арнайы емдеу қажет болады.\r\nАлдын алу \r\nРевматиялық қызбаның алдын алудың ең маңызды жолы – ангина мен скарлатинаның уақтылы емі.\r\n\r\nТегтер: \r\nжедел ревматиялық қызба\r\nЖРҚ\r\nаритмия\r\nжүректің тоқтауы\r\nРевматизм\r\nэндокардит\r\nперикардит\r\nжүрек қақпақшаларының зақымдануы\r\nревматиялық хорея\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(73,'article','791','Аденокарцинома ','kz','2018-11-28 10:40:56','2018-11-28 10:40:00','__Аденокарцинома__ - ішкі мүшелерді қамтитын жасушалардан басталып, гормон және басқа да заттарды өндіруге қабілетті, яғни секрециялық қызметтерге ие қатерлі ісік түрі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=791',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аденокарцинома','y','   Аденокарцинома  __Аденокарцинома__ - ішкі мүшелерді қамтитын жасушалардан басталып, гормон және басқа да заттарды өндіруге қабілетті, яғни секрециялық қызметтерге ие қатерлі ісік түрі. Аденокарцинома - ішкі мүшелерді қамтитын жасушалардан басталып, гормон және басқа да заттарды өндіруге қабілетті, яғни секрециялық қызметтерге ие қатерлі ісік түрі.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nаденокарцинома\r\nқатерлі ісік\r\nонкология\r\nаденокарцинома диагностикасы\r\nаденокарцинома емі\r\nаденокарцинома симптомдары\r\nсүт безінің қатерлі ісігі\r\nқуық асты безінің қатерлі ісігі\r\nасқазанның қатерлі ісігі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(74,'article','821','Катаракта ','kz','2018-12-20 04:23:07','2018-12-20 04:05:00','__Катаракта__ - көз бұршағының ауыртпалықсыз бұлыңғырлануы. Әдетте, көз бұршағы мөлдір болып келеді және жарықты толық өткізеді.\r\n\r\nКөз бұршағының бұлыңғырлануына байланысты катаракта болған кезде, жарық көз алмасының ішкі ортасына көз торының (көздің артындағы жүйке тінінің қабатының) ішіне дейін ене алмайды. Бұл көз көруінің бұзылысына әкеледі.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=821',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Катаракта','y','   Катаракта  __Катаракта__ - көз бұршағының ауыртпалықсыз бұлыңғырлануы. Әдетте, көз бұршағы мөлдір болып келеді және жарықты толық өткізеді.\r\n\r\nКөз бұршағының бұлыңғырлануына байланысты катаракта болған кезде, жарық көз алмасының ішкі ортасына көз торының (көздің артындағы жүйке тінінің қабатының) ішіне дейін ене алмайды. Бұл көз көруінің бұзылысына әкеледі. Катаракта - көз бұршағының ауыртпалықсыз бұлыңғырлануы. Әдетте, көз бұршағы мөлдір болып келеді және жарықты толық өткізеді.\r\n\r\nКөз бұршағының бұлыңғырлануына байланысты катаракта болған кезде, жарық көз алмасының ішкі ортасына көз торының (көздің артындағы жүйке тінінің қабатының) ішіне дейін ене алмайды. Бұл көз көруінің бұзылысына әкеледі.\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nТуа біткен катаракта. Кейбір сәбилер катарактамен туады немесе ол туылғаннан кейін көп ұзамай дамиды. Мұндай катаракта туа біткен деп аталады. Туа біткен катаракта жүктілік кезінде анадағы бар инфекциядан (мысалы, қызамықпен), сондай-ақ галактоземия сияқты зат алмасу ауруларынан болуы мүмкін.\r\n\r\nКатаракта және қарттық. Катаракта егде жастағы адамдарда жиі кездеседі және ол қартаюмен байланысты. 60 жастағы адамдардың көпшілігі көз бұршағының азғантай бұлыңғырлануымен сипатталады. 65-74 жас аралығындағы адамдардың шамамен 50 пайызында көз бұршағының бұлыңғырлануы орын алады. 75 жастан асқан адамдардың 70 пайызында катарактаның анық белгілері байқалады.\r\n\r\nҚауіп факторлары. Шылым шегу және күн сәулесінде шамадан тыс болу - қосымша қауіп факторлары. Сонымен қатар, катаракта көздің зақымдануынан кейін пайда болуы мүмкін. Ол кез-келген көз ауруларының асқынуы, белгілі бір дәрілік заттарды қолданғаннан кейін немесе белгілі бір аурулардың, мысалы, қант диабетінің пайда болуымен дамиды.\r\n\r\nСимптомдары. Катаракта кезінде көру бұзылысы түнгі уақытта көру қиындықтарымен сипатталады, жарқын жарыққа сезімталдығы артады. Кейіннен көздің көру бұзылысы күндізгі уақытқа тән болады. Мынадай шағымдар болады: бұлдырлық,  көздің бұлыңғырлығы, көзде «жұқа қабықтың» болуы. Кейде көзге қос көрінуі және көру кереғарлығының бұзылуы байқалады.\r\n\r\nЕресектерде катаракта жетілмеген, жетілген және артық жетілген болып бөлінеді. Көз бұршағында мөлдір аумақтары қалса, онда ол жетілмеген катаракта екендігін білдіреді. Жетілген  катаракта – бұл көз бұршағы толығымен бұлыңғырланса. Артық жетілген катарактада көз бұршағының беті жұмсақ болады және оның ішіндегісі капсуладан ағып кетуі мүмкін, ол өз кезегінде қабынуды және көздің басқа да бұзылысына әкеп соқтырады.\r\n\r\nЕмдеу. Ересектердегі катаракта егер көру бұзылысы науқастың өмір сапасын нашарлатса, хирургиялық жолмен емделеді. Ол көз бұршағын алып тастаудан тұрады. Катаракта кезіндегі хирургиялық араласудың екі түрі бар: көз бұршағын алып тастайтын, бірақ оны жабатын капсуланың артқы жағы қалдырылатын эктракапсулярлы операция. Көз бұршағы капсуламен қоса толығымен алып тасталатын  интракапсулярлы әдіс.\r\n\r\nҚазіргі уақытта көз бұршағын ауыстырып салу сәтті жүзеге асырылуда. Әдетте катарактамен зақымдалған көз бұршағына синтетикалық линзалар қолданылады\r\n\r\nТуа біткен катарактаға арналған операция әдетте баланың алғашқы 3 айында жасалады.\r\n \r\nКөру қабілетінің нашарлауы немесе бұзылуы (ерлерде | әйелдерде)\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nкөз бұршағының бұлыңғырлануы\r\nкөру бұзылысы\r\nтуа біткен    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(75,'article','823','Қыжыл ','kz','2018-12-20 04:25:03','2018-12-20 04:24:00','Қыжыл - бұл жағымсыз сезім немесе төстің артындағы күйдіретін ауырсыну.  Ол тамақтан кейін, тез арада адам жатқан кезде немесе алға еңкеюінен кейін пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, қыжыл, кейбір дәрі-дәрмектерді қабылдағаннан кейін де пайда болады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=823',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қыжыл','y','   Қыжыл  Қыжыл - бұл жағымсыз сезім немесе төстің артындағы күйдіретін ауырсыну.  Ол тамақтан кейін, тез арада адам жатқан кезде немесе алға еңкеюінен кейін пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, қыжыл, кейбір дәрі-дәрмектерді қабылдағаннан кейін де пайда болады. Қыжыл - бұл жағымсыз сезім немесе төстің артындағы күйдіретін ауырсыну.  Ол тамақтан кейін, тез арада адам жатқан кезде немесе алға еңкеюінен кейін пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, қыжыл, кейбір дәрі-дәрмектерді қабылдағаннан кейін де пайда болады.\r\n\r\nҚыжыл асқазан шырынының өңешке кері ағымы кезінде пайда болады. Сондай-ақ, ол төстің артында, көкірек қуысының отрасында, ал кейде жұтқыншақтың артқы қабырғасында ауырсыну немесе ыңғайсыздық тудырады. Бұл ретте ауызда қышқыл немесе ащы дәм болуы мүмкін.\r\n\r\nҚыжылды антацидтер немесе басқада рецептсіз жіберілетін дәрілер (қышқылдарды азайтатын немесе байланыстыратын препараттар) жеңілдете алады\r\nҚыжыл асқазан-ішек жолдары ауруларының симптомы болып табылады.\r\n\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nқыжыл\r\nжағымсыз сезім\r\nкекірік\r\nтөстің артындағы ауырсыну\r\nауыздағы қышқыл немесе ащы дәм\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(76,'article','824','Аяқ - қол проблемаларын тудыруы мүмкін дәрі-дәрмектер','kz','2018-12-20 04:25:58','2018-12-20 04:25:00','Кейбір дәрі-дәрмектердің жанама әсерлері аяқ-қол проблемаларын тудыруы мүмкін. Көбінесе дәрігер басқа дәрі-дәрмектерді тағайындай алады. Сондай-ақ, проблемалардың пайда болу қаупін азайтуға көмектесетін препараттарды қабылдаудағы  белгілі бір тәсілдері болуы мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=824',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аяқ','y','   Аяқ - қол проблемаларын тудыруы мүмкін дәрі-дәрмектер Кейбір дәрі-дәрмектердің жанама әсерлері аяқ-қол проблемаларын тудыруы мүмкін. Көбінесе дәрігер басқа дәрі-дәрмектерді тағайындай алады. Сондай-ақ, проблемалардың пайда болу қаупін азайтуға көмектесетін препараттарды қабылдаудағы  белгілі бір тәсілдері болуы мүмкін. Кейбір дәрі-дәрмектердің жанама әсерлері аяқ-қол проблемаларын тудыруы мүмкін. Көбінесе дәрігер басқа дәрі-дәрмектерді тағайындай алады. Сондай-ақ, проблемалардың пайда болу қаупін азайтуға көмектесетін препараттарды қабылдаудағы  белгілі бір тәсілдері болуы мүмкін.\r\n\r\nКейбір препараттар қанның ұю қаупін арттырады, оларға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Контрацептивті препараттар (оралды контрацептивтер). Темекі тартатын әйелдерде шылым шекпейтіндерге қарағанда қауіп жоғары.\r\n•	толықтырушы гормондық терапия\r\n\r\nКейбір дәрі-дәрмектердің және басқа заттардың жанама әсері бұлшықеттің қысылуы болуы мүмкін. Ол препараттарға мыналар жатады:\r\n\r\n•	Хлорталидон (гибрантон), буметанид (буметр) немесе фуросемид (ласик) сияқты несеп айдатқыштар.\r\n•	Нейролептикалык дәрілер, мысалы, хлорпромазин (торазин) немесе галоперидол (галдол).\r\n•	Прохлорперазин (компазин) немесе прометазин (фенерган) сияқты жүрек айнуын басатын дәрілер.\r\n•	Эстроген.\r\n•	Алкоголь.\r\n•	Нифедипин (прокардия), амлодипин (норваск) немесе никардипин (карден) сияқты қан қысымын басатын дәрілер.\r\n•	Литий.\r\n•	Тербуталин немесе альбутерол сияқты Beta2-агонист.\r\n•	Симвастатин (Зокор) немесе аторвастатин (Липитор) сияқты холестеринді төмендететін дәрілер.\r\n\r\nБұлшықеттің қысылуы белгілі бір препараттарды, мысалы, стероидтар немесе  тыныштандыратын дәрілерді қолдануды тоқтатқан кезде пайда болуы мүмкін. Келесі дозаны қабылдамастан бұрын, медициналық препаратты тағайындаған дәрігермен хабарласыңыз. Бәлкім қабылдап жүрген дәрілік препараттың дозасын өзгерту керек немесе оны ауыстыруға, тоқтата тұруға тура келеді. Дәріні тағайындау қажет болмауы мүмкін.\r\n\r\nЕгер сіз дәрігердің тағайындамаған дәрілік препаратты қабылдап жүрсеңіз, оны дереу тоқтату керек. Егер сіз препарат қабылдауды жалғастыру қажет деп ойласаңыз, кеңес алу үшін дәрігермен хабарласыңыз.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nконтрацептивтер\r\nэстроген\r\nалкоголь (ішімдік)\r\nдәрілер\r\nстероидтар\r\nпрепарат\r\nжанама әсерлер\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(77,'article','831','Кекірікке, газдың жиналуына немесе іштің кебуіне әкеп соқтыратын дәрілік препараттар','kz','2018-12-20 04:34:13','2018-12-20 04:33:00','Тағайындалған және тағайындалмаған препараттар, сондай-ақ диеталық препараттар ішті газдау, кептіру кезіндегі мынадай жағымсыз әсерлерге әкеледі:\r\n\r\n•	Ауырсынғанды қатты сездірмейтін наркотикалық препараттар.\r\n•	Имодиум, каопектейт и ломотил  секілді дияреяны емдеуге қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл қоспаларды шамадан тыс, аз уақыт аралығында көп пайдаланған жағдайда,  көбіне газ бен іштің кебу сезіміне әкеп соқтырады.\r\n•	Цетрусель немесе Фиберкон секілді жаппай өндіріс құралдары.\r\n•	Темірқұрамдас қоспалар.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=831',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Кекірікке,','y','   Кекірікке, газдың жиналуына немесе іштің кебуіне әкеп соқтыратын дәрілік препараттар Тағайындалған және тағайындалмаған препараттар, сондай-ақ диеталық препараттар ішті газдау, кептіру кезіндегі мынадай жағымсыз әсерлерге әкеледі:\r\n\r\n•	Ауырсынғанды қатты сездірмейтін наркотикалық препараттар.\r\n•	Имодиум, каопектейт и ломотил  секілді дияреяны емдеуге қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл қоспаларды шамадан тыс, аз уақыт аралығында көп пайдаланған жағдайда,  көбіне газ бен іштің кебу сезіміне әкеп соқтырады.\r\n•	Цетрусель немесе Фиберкон секілді жаппай өндіріс құралдары.\r\n•	Темірқұрамдас қоспалар. Тағайындалған және тағайындалмаған препараттар, сондай-ақ диеталық препараттар ішті газдау, кептіру кезіндегі мынадай жағымсыз әсерлерге әкеледі:\r\n\r\n•	Ауырсынғанды қатты сездірмейтін наркотикалық препараттар.\r\n•	Имодиум, каопектейт и ломотил  секілді дияреяны емдеуге қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл қоспаларды шамадан тыс, аз уақыт аралығында көп пайдаланған жағдайда,  көбіне газ бен іштің кебу сезіміне әкеп соқтырады.\r\n•	Цетрусель немесе Фиберкон секілді жаппай өндіріс құралдары.\r\n•	Темірқұрамдас қоспалар.\r\n\r\nДәрілік препараттарды немесе қоспаларды симптомдардың себебі ретінде қарастырған жөн. Әсіресе жаңа препараттар мен қоспаларды қабылдағаннан кейін пайда болған кезде. Егер кекіріктің немесе іштің кебуінің пайда болуы себебі қабылданып жүрген дәрілік препараттар болса, дәрігер сізге басқа препараттарды тағайындай алады.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(78,'article','848','Инсульт','kz','2018-12-21 04:00:56','2018-12-21 03:58:00','Инсульт (апоплексикалық соққы) – өте қауіпті жағдай. Ол бас миына іштен қан құйылуынан немесе ми тамырларына тробмтардың тіреліп қалуынан туындайтын ауру.  Инсульттің себептері гипертоникалық ауру, ми қантамырларының  атеросклерозы, аневризмдер болуы мүмкін. Мұндай жағдай кезінде өзгерген тамырлар әсіресе физикалық және ақыл-естік күштемелерге сезімтал келеді. Инсульттің дамуына сондай-ақ эмоционалды факторлар, әсіресе жағымысыз жайттар қатты әсер етуі мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=848',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','И','Инсульт','y','   Инсульт Инсульт (апоплексикалық соққы) – өте қауіпті жағдай. Ол бас миына іштен қан құйылуынан немесе ми тамырларына тробмтардың тіреліп қалуынан туындайтын ауру.  Инсульттің себептері гипертоникалық ауру, ми қантамырларының  атеросклерозы, аневризмдер болуы мүмкін. Мұндай жағдай кезінде өзгерген тамырлар әсіресе физикалық және ақыл-естік күштемелерге сезімтал келеді. Инсульттің дамуына сондай-ақ эмоционалды факторлар, әсіресе жағымысыз жайттар қатты әсер етуі мүмкін. Инсульт (апоплексикалық соққы) – өте қауіпті жағдай. Ол бас миына іштен қан құйылуынан немесе ми тамырларына тробмтардың тіреліп қалуынан туындайтын ауру.  Инсульттің себептері гипертоникалық ауру, ми қантамырларының  атеросклерозы, аневризмдер болуы мүмкін. Мұндай жағдай кезінде өзгерген тамырлар әсіресе физикалық және ақыл-естік күштемелерге сезімтал келеді. Инсульттің дамуына сондай-ақ эмоционалды факторлар, әсіресе жағымысыз жайттар қатты әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nИнсульттің алдында адамда бас айналу, бас ауру және бастың теңселуі, аяқ-қолдың ұйюы, тілдің күрмелуі орын алуы мүмкін, ал одан кейін адам естен танады. Ауру адамның беті қып-қызыл болып кетеді, жүрек соғысы қысымды және ақырын болады, терең тыныс алады, жиі қырылдап кетіп жатады, температурасы көтеріледі, қарашықтары жарыққа әсер бермей қалады. Бірден аяқ-қол істемеу қалады, бет-ауыз қисаяды. Бұдан кейін салданған жақ мидың зақымданған ошағына қарама-қарсы болып қалады.\r\n\r\nИнсульттің екі түрі болады: ишемиялық инсульт прогрессивті атеросклероздан туындайды, геморрагиялық инсульт – жоғары артериялық қысымнан және церебральді  микроаневризмалар тамырларының әсерінен туындайды. Микроаневризм процессінің түзіліміне тек жастың ұлғайғандығы және артериялық қысымның деңгейі әсер етеді, сондықтан, ол қаншалықты жоғары болса, геморрагиялық инсульттің қаупі де соншалықты басым болады. Ишемиялық инсульттің және миокада инфарктінің артериялық қысымның деңгейіне тікелей қатысы жоқ.\r\n\r\nИнсульттің емделуі. Жоғары қауіпті белгілер пайда болғанда, тез арада жедел жәрдем тобын шақыру керек. \r\n\r\nИнсульттің емдеу үшін, оны бірнеше бағытта жүргізу керек: базисті емдеу, арнайы ишемиялық және геморрагиялық  емдеу әдісі.\r\n\r\nИнсульт кезіндегі базистік терапия мынадай болады:\r\n\r\n•	Жүрек-қан тамырлары жүйесі функциясын реттеу. Бірінші кезекте артериялық қысымды бақылауды жүзеге асыру қажет. Науқас үшін үйреншікті цифрлар 15-20 мм. сын.бағ.ст  болуы тиіс. Бұл үшін қолданылады бета-тежегіштер (анаприлин, атенолол), АПФ ингибиторлары (каптоприл, эналаприл), кальций өзектерінің тежегіштері (нефидипин, амлодипин), артериялық гипотензия кезінде вазопрессорлы әсер көрсететін құралдары (допамин, альфа-адреномиметики) және көлем ауыстырғыш терапия (декстрандар, біртопты жаңа мұздатылған плазма). \r\n•	Сыртқы тыныс алу функциясын және оксигенацияға (санациялау, тыныс алу жолдарының ауа өткізгіштігін  орнату, кеңірдек интубациясы, қажет болған жағдайда, ИВЛ өткізу ) тұрақтандыруға бағытталған іс-шаралар болып табылады. Өкпе ісігінің  дамуы кезінде науқастарға жүрек гликозидтері (коргликон, строфантин) тағайындайды. \r\n•	Мидің ісінуін азайтуға бағытталған іс-шаралар. Бұған, кортикостероидтар (дексазон), осмостық диуретиктер (маннитол) қолданады.\r\n•	Алдын алу және асқынулары емдеу жөніндегі іс-шаралар: пневмония, ойықжара, уроинфекциялар, ДВС-синдром, флеботромбоздар және тромбоэмболиялар өкпе артериялары, контрактуралар және т. б.\r\n\r\nИшемиялық инсульттің емі\r\n\r\nИшемиялық инсульт кезінде негізгі патогенетикалық емдеу принциптерін мыналар қамтиды:\r\n•	Зақымдану аймағындағы қан айналымды қалпына келтіру; \r\n•	Мидың  қалыпты жұмысы мен оның құрылымдық зақымдануын қорғау;\r\n\r\nАталмыш қалпына келтіру шарасы зақымдану аймағындағы қан айналымына қолданылады: дәрі-дәрмектік тромболизис (рекомбинанттық тіндік активаторы плазминогена, альтеплаза, урокиназа), антиагреганттар (аспирин, дипиридамол, тиклид, пентоксифиллин), антикоагулянттар (фраксипарин, гепарин, фенилин, варфарин), вазоактивті дәрілер (винпоцетин, кавинтон, ницерголин, инстенон, эуфиллин, циннаризин), ангиопротекторлар (пармидин, продектин, аскорутин, троксевазин, этамзилат, добезилат, вобензим), экстракорпоралды әдістер (гемосорбция, ультрагемофильтрация, қанның лазерлік сәулеленуі), гравитациялық әдістері (плазмаферез).\r\n\r\nСондай-ақ, хирургиялық әдістер де қолданылады: экстра-интракраниалді микроанастомозды таңу тромбэктомия, артериялық реконструктивті операциялар.\r\n\r\nМидың  қалыпты жұмысына қолдау жасау үшін қолданылады мыналар: антиоксиданттар (эмоксипин, милдронат, Е дәрумені, аскорбин қышқылы), алынған нейротрофикалық әрекеттер препараттары (пирацетам, церебролизин, семакс, глицин, пикамилон), энергетикалық тінді метаболизмі жақсартатын препараттар (цитохром С, актовегин, рибоксин, аплегин).\r\n\r\nГеморрагиялық инсультті емдеу \r\n\r\nГеморрагиялық инсультті емдеу кезінде басты назарда қан тамырлары қабырғасының өтімділігін азайту көзделеді және қалыптасқан тромтар бұзылысы жайында ескерту беру де бар. Бұл үшін қолданады ангиопротекторы (пармидин, продектин, аскорутин, троксевазин, этамзилат), вазоселективті кальций арналары тежегіштері (нимодипин), вазоактивті препараттар (vinpocetine, кавинтон, ницерголин, инстенон, эуфиллин, циннаризин). Қайталамалы ишемиялық ми тіндерінің зақымдануының алдын алу үшін төменмолекулалық декстрандар пайдаланылады, антиагреганттар артериялық қысымды үздіксіз мониторинг жасау үшін қолданылады.\r\n\r\nИшемиялық инсульт кезінде ми ісігі  болдырмау керек.\r\n\r\nКөп жағдайда геморрагиялық инсультты емдеу үшін хирургиялық ем  неғұрлым тиімді болып есептеледі.\r\n\r\nИнсультті хирургиялық емдеуге арналған көрсеткіштер:\r\n\r\n•	Миішілік жартышарлық қан құйылу көлемі компьютерлік томография (КТ) бойынша 40 мл (мәліметтері бас).\r\n•	Мишыққа қан құйылу.\r\n•	Геморрагикалық инсульт кезінде обструктивті гидроцефалия.\r\n•	Аневризмдер, артерио-веналық мальформация, артерио-синустық сағалар қосылысы, түрлі формада жетелейтін  бас сүйек ішіндегі қан құйылу және/немесе ми ишемиясы.\r\n•	Инфаркт мишықтың айқын қайталама оқпанды синдромы, ми оқпанын деформациялау (басқа КТ немесе МРТ деректері,), обструктивті гидроцефалиялар.\r\n\r\nБірнеше мәрте жиі қайталанатын құсу (ерлерде)\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nқауіпті жағдай\r\nишемиялық инсульт\r\nгеморрагиялық инсульт\r\nгипертониялық ауру\r\nми тамырларының атеросклерозы\r\nми қан тамырларының аневризмасы\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(79,'article','853','Атмосфералық қысымның өзгеруіне байланысты туындайтын құлақ аурулары','kz','2018-12-21 04:15:00','2018-12-21 04:13:00','Құлақ аурулары сырттағы ауа қысымының жоғарылауы немесе азаюынан пайда болуы мүмкін, ал өз кезегінде ішкі ауа қысымы сол деңгейде қала бермек. Бұл ұшақтың ұшу биіктікті өзгергенде немесе сүңгуір судың астына түскенде немесе көтерілгенде орын алуы мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=853',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Атмосфералық','y','   Атмосфералық қысымның өзгеруіне байланысты туындайтын құлақ аурулары Құлақ аурулары сырттағы ауа қысымының жоғарылауы немесе азаюынан пайда болуы мүмкін, ал өз кезегінде ішкі ауа қысымы сол деңгейде қала бермек. Бұл ұшақтың ұшу биіктікті өзгергенде немесе сүңгуір судың астына түскенде немесе көтерілгенде орын алуы мүмкін. Құлақ аурулары сырттағы ауа қысымының жоғарылауы немесе азаюынан пайда болуы мүмкін, ал өз кезегінде ішкі ауа қысымы сол деңгейде қала бермек. Бұл ұшақтың ұшу биіктікті өзгергенде немесе сүңгуір судың астына түскенде немесе көтерілгенде орын алуы мүмкін.\r\n\r\n•	Сырттағы ауа қысымының кенеттен жоғарылауынан, ауа қысымы дабыл жарғағының жарылуына (барожарақатқа) әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n•	Сырттағы ауа қысымының біртіндеп жоғарылауы дабыл жарғағының артындағы кеңістікте сұйықтықтың пайда болуына (іріңді ортаңғы отитке) әкеп соқтыруы мүмкін.\r\n \r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nқұлақтың ауыруы\r\nауа қысымы\r\nбарожарақат\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(80,'article','859','Ауыз қуысының гигиенасы','kz','2018-12-21 06:28:01','2018-12-21 06:20:00','Тістердің бұзылуы, қызыл иектің қабынуы негізінен тіс өңезі мен  тіске жабысқан тамақтан қалған бактериялардың әсерінен болып жатады. Тіс қақтары тамақтан кейін 20 минут өткенде түзіле бастайды. Егер бұл өңезді әр күн сайын тазалап отырмаса, тістің бұзылуына себеп болады. Өңездің сіресіп қатуынан тіс тастары пайда болады.\r\n \r\n\'\'Тіс, адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Біз тіс арқылы тамақты шайнап, қажетті азықты бөліп, қажетінше дәмін сезінеміз.  Жақсы гигиена сақтау арқылы ауыз қуысында түрлі бактериялардың дамуын тежей аламыз және ауыз қауысы мен тістерімізді зақымданудан қорғаймыз.\'\' \r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=859',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Ауыз','y','   Ауыз қуысының гигиенасы Тістердің бұзылуы, қызыл иектің қабынуы негізінен тіс өңезі мен  тіске жабысқан тамақтан қалған бактериялардың әсерінен болып жатады. Тіс қақтары тамақтан кейін 20 минут өткенде түзіле бастайды. Егер бұл өңезді әр күн сайын тазалап отырмаса, тістің бұзылуына себеп болады. Өңездің сіресіп қатуынан тіс тастары пайда болады.\r\n \r\n\'\'Тіс, адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Біз тіс арқылы тамақты шайнап, қажетті азықты бөліп, қажетінше дәмін сезінеміз.  Жақсы гигиена сақтау арқылы ауыз қуысында түрлі бактериялардың дамуын тежей аламыз және ауыз қауысы мен тістерімізді зақымданудан қорғаймыз.\'\' \r\n Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nТістердің бұзылуы, қызыл иектің қабынуы негізінен тіс өңезі мен  тіске жабысқан тамақтан қалған бактериялардың әсерінен болып жатады. Тіс қақтары тамақтан кейін 20 минут өткенде түзіле бастайды. Егер бұл өңезді әр күн сайын тазалап отырмаса, тістің бұзылуына себеп болады. Өңездің сіресіп қатуынан тіс тастары пайда болады.\r\n   \r\nТіс, адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Біз тіс арқылы тамақты шайнап, қажетті азықты бөліп, қажетінше дәмін сезінеміз.  Жақсы гигиена сақтау арқылы ауыз қуысында түрлі бактериялардың дамуын тежей аламыз және ауыз қауысы мен тістерімізді зақымданудан қорғаймыз. \r\n\r\nАсқынуы\r\nТіс өңезі мен тіс тастарының түзілуі төмендегідей асқынуларды туындатуы ықтимал:\r\n•	Ауыз қуысында саңлаудың болуы, одан тістердің құрылымы бұзылады;\r\n•	Гингивит – қабыну, қызару, қызыл иектің қанауы;\r\n•	Периодонтит – тісті ұстап тұратын жақ сүйектері байламдарының бұзылуы, бұдан тістердің түсуі жиі орын алады;\r\n•	Ауыз қуысындағы жағымсыз иіс (халитоз);\r\n•	Абсцесстер, ауырсыну, шайнай алмай қалу;\r\n•	Жүктілікті көтере алмаудан жүрек ауруларына дейінгі көптеген денсаулыққа байланысты мәселелер\r\n\r\nАуыз қуысы гигиенасы жайындағы келелі кеңестер\r\nАуыз қуысын таза ұстаса ешқандай мәселесіз, тістер тап-таза көрініп тұрады. Сау қызыл иек күлгін түсті және мықты болады. Тістеріңіз бен қызыл иектеріңізді аман сақтау үшін төмендегідей кеңестерді оқыңыз: \r\n•	Тісті күніне екі рет тазалаңыз, әсіресе тамақтан кейін және ұйқыдан тұрғанда;\r\n•	Тіс тазалағыш жіпті кем дегенде күніне бір рет қоланыңыз;\r\n•	Тісіңізді жоспарлы түрде тексерткен кезде тіс дәрігерінің зақымдауынан сақтаныңыз. Көптеген тіс дәрігерлері кәсіби тіс тазалауын 6 айдан кем уақытта өткізбейді. \r\n•	Тісс протездерін таза ұстаңыз. Оларды арнайы ертінділермен тұрақты түрде тазалап, өңдеп тұрыңыз. \r\nТіс дәрігеріңізбен төмендегідей сұрақтар төңірегінде сұхбаттасыңыз:\r\n•	Қандай тіс шеткассын пайдалану керек.  Және оны қандай жерге қою қажет. Сізге электірлі тіс щеткасы ыңғайлы бола ма. Ондай тіс щеткалары, қолмен пайдаланатын щеткадан қарағанда қаншалықты тиімді.\r\n•	Тіс жіптерін қалай дұрыс пайдаланады. Қатты немесе ақырын тартқылаудан қызыл иекке зақым келіп қалмай ма?\r\n•	Ауыз қуысын шаю үшін қандайда бір арнайы заттарды немесе қажетті құралдарды пайдалануым керек пе?\r\n•	Есте сақтайтын нәрсе, кейбір тіс пасталары және ауыз қуысын шаятын  заттар  адамға зиянын тигізіп жатады, оларды қолданған дұрыс па?\r\n\r\nТісті тұрақты тазалу, тіс дәрігерімен бірге тіс қақтарын жою, тістің ыңғайсыз жерлерін тазалау, тіс арасына кірген заттарды тіс жіптерімен тазалап тұру гигиенаның тиімді жолдарының бірі болып табалады. Тісті кәсіби түрде тазалату арқылы тістің жылтырлығын арттыруға болады. Тістегі қатқан, майласқан заттарды алу үшін тіс дәрігері арнайы құрылғыларды пайдаланады. Кейде дәрігер жақты рентгенологиялық түсірілімнен өткізуді талап етуі мүмкін.\r\nЖас балалар мен сәбилердің ауыз қуысында туындаған мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\nАуыз қуысындағы проблемалар (ерлерде/әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nауыз қуысының гигиенасы\r\nтістің күтімі\r\nтісті қалай тазалау керек\r\nАлматыдағы стоматология\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(81,'article','860','Қызыл иек аурулары','kz','2018-12-21 06:30:29','2018-12-21 06:29:00','Егер сіздің қызыл иегіңіз ауырса, ыңғайсызданбаңыз, сіз жалғыз емессіз. Қазіргі уақытта ересек адамдардың көбінде осындай немесе осыған ұқсас аурулар туындауда. Аталмыш аурулар алдымен қабынудан басталады, оны гингивит деп атайды. Содан соң тісті ұстап тұратын сүйектер мен тіндер зақымданады. Қызыл иектің ауруы асқынып кетсе тістердің түсуіне бірден-бір себеп болады. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=860',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қызыл','y','   Қызыл иек аурулары Егер сіздің қызыл иегіңіз ауырса, ыңғайсызданбаңыз, сіз жалғыз емессіз. Қазіргі уақытта ересек адамдардың көбінде осындай немесе осыған ұқсас аурулар туындауда. Аталмыш аурулар алдымен қабынудан басталады, оны гингивит деп атайды. Содан соң тісті ұстап тұратын сүйектер мен тіндер зақымданады. Қызыл иектің ауруы асқынып кетсе тістердің түсуіне бірден-бір себеп болады.  Егер сіздің қызыл иегіңіз ауырса, ыңғайсызданбаңыз, сіз жалғыз емессіз. Қазіргі уақытта ересек адамдардың көбінде осындай немесе осыған ұқсас аурулар туындауда. Аталмыш аурулар алдымен қабынудан басталады, оны гингивит деп атайды. Содан соң тісті ұстап тұратын сүйектер мен тіндер зақымданады. Қызыл иектің ауруы асқынып кетсе тістердің түсуіне бірден-бір себеп болады. \r\n\r\nГингивит кезінде қызыл иек ісініп, қызарып кетеді. Содан, қанағыш болып қалады. Негізі гингивит аурудың жеңіл түрі болып есептеледі. Негізінде, гингивит кезіндегі қабынбалы процесс күнделікті тіс тазалағанда, тіс жіптерін пайдаланғанда немесе тіс дәрігері мен гигиенистке қаралғанда төмендейді. Егер гингивитті емдемесе, ол перондитке ауысып кетуі ықтимал. Периодонтит кезінде қызыл иек зақымданады да, тістерден ажырап, қалташалар түзіле бастайды. Егер бұл ауруды емдемесе, тісті ұстап тұратын, қызыл иек пен тіндерді байланыстырып тұратын сүйектер бұзылады.\r\n\r\nТегтер: \r\nқызыл иек\r\nқызыл иектің ауруы\r\nқанау\r\nқабыну\r\nауру\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(82,'article','901','Аяқ-қолдың немесе саусақтардың, тырнақтың қысылуы','kz','2018-12-24 07:47:05','2018-12-24 07:43:00','Дененің бөлшектері немесе аяқ-қол, қол аусақтары және тырнақтар бір заттарға (мысалы, құты, банка, ойыншық, құбыр т.б. сияқты нәрселерге) қысылып қалуы мүмкін. \r\n\r\nҚысылған дененің бөлігін немесе қол-аяқты қажет болса тұтқалы заттың көмегімен босатыңыз.\r\n\r\nАяқ-қол қысылғанда қанайналымы тежелуі немесе мүлдем тоқтауы мүмкін. Қысылған жерді жылдам босатудың салдарынан, саусақтың немес аяқ-қолдың  жұлынуы сияқты оқыс, қиын жағдайлар орын алуы мүмкін. Дененің бөлігін  немесе аяқ-қолды жарақаттамас үшін оларды қысылған жерден абайлап шығару керек.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=901',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аяқ-қолдың','y','   Аяқ-қолдың немесе саусақтардың, тырнақтың қысылуы Дененің бөлшектері немесе аяқ-қол, қол аусақтары және тырнақтар бір заттарға (мысалы, құты, банка, ойыншық, құбыр т.б. сияқты нәрселерге) қысылып қалуы мүмкін. \r\n\r\nҚысылған дененің бөлігін немесе қол-аяқты қажет болса тұтқалы заттың көмегімен босатыңыз.\r\n\r\nАяқ-қол қысылғанда қанайналымы тежелуі немесе мүлдем тоқтауы мүмкін. Қысылған жерді жылдам босатудың салдарынан, саусақтың немес аяқ-қолдың  жұлынуы сияқты оқыс, қиын жағдайлар орын алуы мүмкін. Дененің бөлігін  немесе аяқ-қолды жарақаттамас үшін оларды қысылған жерден абайлап шығару керек.\r\n Дененің бөлшектері немесе аяқ-қол, қол аусақтары және тырнақтар бір заттарға (мысалы, құты, банка, ойыншық, құбыр т.б. сияқты нәрселерге) қысылып қалуы мүмкін. \r\n\r\nҚысылған дененің бөлігін немесе қол-аяқты қажет болса тұтқалы заттың көмегімен босатыңыз.\r\nАяқ-қол қысылғанда қанайналымы тежелуі немесе мүлдем тоқтауы мүмкін. Қысылған жерді жылдам босатудың салдарынан, саусақтың немес аяқ-қолдың  жұлынуы сияқты оқыс, қиын жағдайлар орын алуы мүмкін. Дененің бөлігін  немесе аяқ-қолды жарақаттамас үшін оларды қысылған жерден абайлап шығару керек.\r\n\r\nҚысылған аяқ-қолды  босату үшін:\r\n•	Қысылған аяқ-қолды майыстырмау керек. Өйткені, бұл әрекетіңіз ісіктің пайда болуына және көңіл аударудың қиындауына себеп болуы мүмкін;\r\n•	Аяқ-қолды босатып, дем алдырыңыз. Кейбір жағдайларда мұндай шаралар қысылған аяқ-қолды босату үшін жеткілікті әрекет болып табылады.\r\n•	Егер мүмкіндік болса, аяқ-қолды жүрек деңгейінен жоғары ұстаңыз, сол кезде ісікті болдырмауға мүмкіндік жасалады;\r\n•	Қысылған жерге мұз басыңыз. Мұндай шара арқылы ісінуін басып, қысылған саусақтарды босатуға жағдай жасалады;\r\n•	Егер мұз көмектеспесе, онда аяқ-қол сырғанақ болуы үшін сабынды суды немесе күнбағыс майын тамызып қойыңыз;\r\n•	Қысылған жерді жұлып алмай, бұрап алу керек.\r\nЕгер бұл шаралар әсер бермее, онда жедел көмек тобы көмектесе алады. Ондай жағдайға тап болғанда, өрт сөндіру қызыметінің көмегін немесе жермен байланысты кейбір обьектілердін аяқ-қолды босату қызметінің көмегін шақырған дұрыс.\r\n\r\nТегтер: \r\nҚысылған қолдар \r\nтырнақтар немесе қыссылған аяқ-қол\r\nауру\r\nдененің ұйыған бөлігі қансырау\r\nалғашқы көмек\r\nұзақ уақыттық қысым синдромы  \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(83,'article','1557','Túbirlik kanaldy emdeý ','qz','2018-12-20 04:32:45','2018-12-20 04:32:00','Túbirlik kanaldy emdeý (tis ulpasynyń túbirlik kanaly dep te atalady) – bul tistiń ınfektsııalanǵan ıadrosyn (ulpasyn) joıý protsedýrasy. Ol tis aýrýyn azaıtýǵa jaǵdaı jasaıdy, ınfektsııanyń taralýyn toqtatady jáne emdeýdi jedeldetedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1557',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Túbirlik','y','   Túbirlik kanaldy emdeý  Túbirlik kanaldy emdeý (tis ulpasynyń túbirlik kanaly dep te atalady) – bul tistiń ınfektsııalanǵan ıadrosyn (ulpasyn) joıý protsedýrasy. Ol tis aýrýyn azaıtýǵa jaǵdaı jasaıdy, ınfektsııanyń taralýyn toqtatady jáne emdeýdi jedeldetedi. Túbirlik kanaldy emdeý (tis ulpasynyń túbirlik kanaly dep te atalady) – bul tistiń ınfektsııalanǵan ıadrosyn (ulpasyn) joıý protsedýrasy. Ol tis aýrýyn azaıtýǵa jaǵdaı jasaıdy, ınfektsııanyń taralýyn toqtatady jáne emdeýdi jedeldetedi.\r\n\r\nTistiń saý ulpasy tisti qorektendiredi jáne ınfektsııamen kúresedi. Qýystyń keńeıýi nemese syzattardyń paıda bolýy saldarynan ulpa zaqymdansa, ınfektsııa juqtyrý múmkin. Infektsııa aýyrsynýdy týdyryp, sondaı-aq irińniń paıda bolýyna ákelýi múmkin.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(84,'article','1565','Janaspaly  dermatıt','qz','2018-12-21 03:22:36','2018-12-21 03:15:00','Janaspaly dermatıt – bul aýrý qandaı  da bir zatpen tikeleı janasqannyń saldarynan týyndaıdy. Ol qabynbaly, jaraǵa túrinde bolady, ústińgi jaǵy qyzaryp turady. \r\nJanaspaly dermatıttiń eki formasy bar: allergııadan  jáne titirkenýden (tıgen bir zattyń áserinen)  týyndaǵan.\r\n\r\nKeıbir ósimdikter ýyt bóledi, odan teri titirkenedi. Bul emen aǵashynyń japyraǵynan týyndaǵan ý bolýy múmkin. Bul japyraqqa teri tıip ketken kezde, túzý jolaqtar paıda bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1565',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Janaspaly','y','   Janaspaly  dermatıt Janaspaly dermatıt – bul aýrý qandaı  da bir zatpen tikeleı janasqannyń saldarynan týyndaıdy. Ol qabynbaly, jaraǵa túrinde bolady, ústińgi jaǵy qyzaryp turady. \r\nJanaspaly dermatıttiń eki formasy bar: allergııadan  jáne titirkenýden (tıgen bir zattyń áserinen)  týyndaǵan.\r\n\r\nKeıbir ósimdikter ýyt bóledi, odan teri titirkenedi. Bul emen aǵashynyń japyraǵynan týyndaǵan ý bolýy múmkin. Bul japyraqqa teri tıip ketken kezde, túzý jolaqtar paıda bolady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\n\r\nJanaspaly dermatıt – bul aýrý qandaı  da bir zatpen tikeleı janasqannyń saldarynan týyndaıdy. Ol qabynbaly, jaraǵa túrinde bolady, ústińgi jaǵy qyzaryp turady. \r\nJanaspaly dermatıttiń eki formasy bar: allergııadan  jáne titirkenýden (tıgen bir zattyń áserinen)  týyndaǵan.\r\n\r\nKeıbir ósimdikter ýyt bóledi, odan teri titirkenedi. Bul emen aǵashynyń japyraǵynan týyndaǵan ý bolýy múmkin. Bul japyraqqa teri tıip ketken kezde, túzý jolaqtar paıda bolady.\r\n\r\n\r\nSebepteri\r\n\r\nBir zattyń tııýi saldarynan titirkengen dermatıt, aýrýdyń eń kóp taralǵan formasy bolyp tabylady. Bul aýrýdyń sebepshileri: túrli qyshqyldar, qabyrshyqty materıaldar, sabyn sııaqty, jýý quraldary, jeldetkishter, ertindiler men basqa da zattar. Mundaı zattardan tiri kúıgendeı áser beredi.\r\n\r\nBasqa da titirkendirgishter mynalar:\r\n\r\n•	Tsement;\r\n•	Shashqa arnalǵan boıaq;\r\n•	Jórgekterdi uzaq ýaqyt aýystyrmaý;\r\n•	Pestıtsıdter men gerbıtsıdter\r\n•	Rezınaly qolǵaptar;\r\n•	Sýsabyn.\r\n\r\nAllergııalyq janaspaly dermatıt, eger sizdiń terińizde allergııa nemese gıpersezimtaldyq bolsa, onda alergen bolyp esepteletin keıbir zattyń nemese materıaldyń áser berýinen týyndaıdy. \r\n\r\nKóbinese allergen bolyp tabylatyndar, tómende berilgen:\r\n\r\n•	Kirpik japsyratyn kileı jáne shash jalǵaıtyn quraldar;\r\n•	Antıbıotıkter, (neomıtsın sekildi) teriniń ústine jaǵatyn;\r\n•	Balza Perý (kóptegen arnaıy tamaqqa arnalǵan qospalar, boıaqtar sondaı-aq kóptegen azyq-túlik pen sýsyndar);\r\n•	Matalar men kıimder;\r\n•	Aromatıkalyq zattar, parfıýmerlik, kosmetıkalyq, azyqtyq, sabyn jáne dymqyldandyrǵysh losondar;\r\n•	Tyrnaqqa arnalǵan laktar, shashqa arnalǵan boıaqtar, ketirýge arnalǵan sertindiler;\r\n•	Japsyrǵyshtar nemese basqa da materıaldar (baǵaly buıymdar, saǵat baýlary, metal túımeler, ishkıimniń temir ilgekteri, bekitkishter, qalta pyshaqtary, pomadalar men opalardyń qaptary);\r\n•	Ýly shyrmaýyq, emen, sirke aǵashy nemese basqa da ósimdikter;\r\n•	Rezınaly nemese latekstik qolǵaptar men aıaq kıimder\r\n\r\nKez-kelgen zatmen alǵashqy ret baılanys boǵan kezde sizge esh áser bilinbeýi múmkin, biraq ylǵı turaqty túrde olardy qoldansańyz boıyńyzdaǵy sezimtaldyqty seze bastaısyz, mine ol sol zattan sizdiń allergııańyz bar degen sóz.\r\n\r\nKeıbir zattardan týyndaıtyn allergııalyq reaktsııa, terimen uzaq ýaqyt boıy úıkelip, kún sáýlesimen astasyp baryp áser beredi. Olarǵa qyrynýǵa arnalǵan losondar, kúnnen qorǵaǵysh krem, sýlfanılamıdti jaqpa maı, keıbir átirler, tasty-kómirqyshqyldy  shaıyrlar men maılar jatady. Keıbir aýamen áser etetin allergender bar, olar:  shań nemese ınsektıtsti aerozoldar, sondaı-aq, olar janaspaly dermatıttiń sebepkeri bolýy múmkin.\r\n\r\nMetal, nıkel degender terini qabyndyrýy múmkin (erıtema), bórtpe jáne qyshý týyndatady. \r\n\r\nNıkeldi dermatıt te jetkilikti túrde keń taralǵan aýrý bolyp tabylady.  Onyń belgileri: artqy jaǵy  quryshty bolattan jasalǵan saǵatty taqqanda bilekten bilinebi, sondaı-aq taǵylǵan nıkeldi syrǵalardyń áserinen qulaqtan bilinedi, nemese temirden jasalǵan kıim túımelerinen belgilerdi baıqaýǵa bolady.\r\n\r\n\r\nSımptomdary\r\n\r\nSımptomdar aýrýdyń paıda bolǵan sebepterine qaraı ajyratylady, sondaı-aq, allergııalyq dermatıttiń týdyrýshy allergenderine baılanysty bolady.  Ár adamda aýrý sımptomdary ár túrli sıpatta kórinis berýi múmkin.\r\n\r\nAllergııalyq reaktsııa kútpegen jerden týyndaýy múmkin. nemese allergenge jolaǵannan keıin birneshe aıdan keıin baıqalýy múmkin.\r\n\r\nJanaspaly dermatıt kóbinese qolda paıda bolady. Shash kútimine arnalǵan zattardyń, kosmetıkalardyń, parfıýmenııalardyń saldarynan bet terisinde, basta, moıynda allergııalyq reaktsııa jıi baıqalyp turady. Zergerllik buıymdar da janaspaly dermatıttiń sebepkeri bola alady. Ondaı jaǵdaılar tek olardy taqqan kezde ǵana oryn alady.\r\n\r\n\r\n\r\nJıi kezdesetin sımpomdary teriniń zaqymdanǵan oshaǵynyń qyshýy. Allergııalyq dermatıtte qyshý sımptomy óte kúshti bolady. Dermatıt  kezinde berilgen áserden teri titirkenip, sondaı-aq kúıý men aýrý sezimderi mazalaýy múmkin.\r\n\r\nAllergııalyq dermatıt kezinde allergen tıgen jerdegi teri qyzaryp,  jolaqty nemese daq sekildi bórtpeler shyǵady. Kóp jaǵdaıda allergııalyq reaktsııa, allergenmen janasqannan keıin , 24-48 saǵattan keıin bórtpe túrinde bastalady. Bórtpeler mynadaı bolýy múmkin:\r\n\r\n•	Ústińgi  jaǵy dymqyl, kúldireýik túrinde túzilgen tompıǵan qyzyldar birigýge beıim bolady;\r\n•	Sıpalaǵanda ystyq  bolady jáne aýyrsyndyryp  turady;\r\n•	Sıpalaǵanda jabysqaq, dymqyl bolady nemese qabyrshyqtanyp turady;\r\n•	Beti arshylyp-arshylyp turady, jara bolyp ketedi nemese úlkeıedi.\r\n\r\nDermatıt kezinde áser etken titirkendirgishterdyń damýy barysynda, teri qurǵaýy múmkin,  erin de qyzaryp ketedi. Qoldarda tilikter (shytynaý sekildi) paıda bolady. Eger titirkenýdiń aldy alyn basa qabynýy da múmkin.\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\n\r\nDıagnozy teriniń syrtqy betiniń negizine jáne titirkendirgishpen nemese allergenmen qashan janasqanyna baılanysty qaralyp, tekserilip qoıylady.  \r\n\r\nApplıkatsıondy allergologııalyq testterdiń (patch-testter) ótkizý joldarymen teriniń reaktsııasyn týdyrǵan  allergenniń sebebi anyqtalýy múmkin. Bul tekserý dermatıtten uzaq ýaqyt boıy zardap shegip júrgen naýqastarǵa qoldanylady. \r\n\r\nBul sharany ótkizý úshin, dárigerge úsh márte baryp-turýǵa týra keledi. Ony kásibı biliktiligi bar jáne  bul sharany jaqsy taldap bere alatyn dáriger júrgizedi.\r\n\r\nTerige emdeý sharalaryn júrgizý barysynda allergen bolýy yqtımal applıkatsııa tańylady. Olardyń 48 aǵattan keıin sheship, teriniń paıda bolǵan reaktsııasyn  baǵalaıdy. \r\nÚshinshi jolyǵý applıkatsııany alyp tastaǵannan keıin 2 kún ótken soń taǵaıyndalady, endi bul, óte kúrdeli reaktsııany baǵalaý úshin qajet bolady.\r\n\r\nEger siz teriniń azǵantaı bóligine qandaı da-bir materıaldy testileýden ótkizgen bolsańyz, allergııalyq reaktsııany baıqasańyz,  onda noy ózińizben birge alyp kelgenińiz jón.\r\nBasqa da aýrýlardyń týyndaý múmkindigi bar degen kúmán bolsa, onda sizge basqa tekserý joldary taǵaıyndalady.Mysaly, teri telimine bıopsııa júrgizý nemese zaqymdalǵan telimge bakterıologııalyq zertteý júrgiziledi (sm. bakterıologııalyq zertteý teri úlgisine  nemese shyryshty qabyqa bıopsııa jasalady).\r\n\r\n\r\nEmdeý\r\n\r\nTerige titirkendirgish tıse, ony tolyǵymen joıý maqsatynda aldymen teriniń zaqym alǵan jerin kóp mólsherdegi sýmen jýý kerek. Keıin ol belgili bolǵan allergen nemese titirkendirgishke qaıtalap, jýymaı-aq qoıǵan jón. \r\n\r\nKeıbir jaǵdaıda, eń tıimdi sheshiim, zaqymdalǵan jerge qol tıgizbeı-aq qoıý bolyp tabylady.\r\n\r\nJumsartqyz zattar nemese ylǵaldandyrǵyshtar terini ylǵaldandyryp turýǵa kómek beredi, sondaı-aq, teriniń qaıta qalpyna kelýine jaǵdaı jasaıdy. Olar teriniń qaıta qabynýdan qorǵaıdy. Atalmysh zattar aldyn alý sharasynyń jáne janaspaly dermatıt eminiń alǵashqy qadamy bolyp sanalady. \r\n\r\nQuramynda teriniń qabynýyn tómendetetin kortıkosteroıdtary bar jaqpa maılar men kremder aıtarlyqtaı kómen berýi múmkin. Bul jaqpa maılar men kremderdi qoldanarda, onyń qoldanýly tásiline aa mán bergen abzal. Atalmysh dárilerdi shamadan tys qoldansa, olar bolashaqta teri aýrýlaryna soqtyrýy múmkin.\r\n\r\nDáriger teriniń syrtyna jaǵý úshin kartıkosteroıdtarmen birge takrolımýsti jaqpa maılardy nemese pımekrolımýsty kremderdi qoldanýdy taǵaıyndaýy múmkin.\r\n\r\nAýyr jaǵdaıda kortıkosteroıdty dárilik preparattar taǵaıyndalýy múmkin.  Dárilerdiń joǵary dozaly terapııasy 12 kúndik qabyldaýlarmen  júzege asady. Sondaı-aq sizge kortıkosteroıdtarmen pýls-terapııa taǵaıyndalady. \r\n\r\nBasqa da sımptoptardy jeńildetý úshin tynyshtandyrǵysh jáne teriniń qyshýyna qarsy ketirgish losondy dymqyl tańǵysh baılaý taǵaıyndalady.\r\n\r\n\r\nBoljamy\r\n\r\nJanaspaly dermatıt ádette , asqynbasa, 2 nemese 3 aptanyń ishinde jazylady. Degenmen aýrý qıyndaýy da múmkin, allergendi nemese qatysty zattyń elımınatsııasy tabylmasa  aýrýdyń betin qaıtarý qıynǵa  soǵady.\r\n\r\nDerekkóz: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000869.htm    \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(85,'article','1569','Teri ınfektsııasy','qz','2018-12-21 03:47:43','2018-12-21 03:46:00','__Teri ınfektsııalarynyń sıpmtomdary__ mynalar:\r\n\r\n•	Aýyrsynýdyń kúsheıýi, kógerý, qyzarý nemese sıpap qaraǵanda teriniń jyly bolýy\r\n•	Infektsııa aımaǵynan bólinetin qyzyl jolaqtar.\r\n•	Krasnye poloskı, rashodıashıesıa ot mesta ınfıtsırovanııa.\r\n•	Irińniń nemese sarǵysh tústes suıyqtyqtyń aǵýy.\r\n•	Dene qyzýynyń kóterilýi\r\n•	Bezderdiń úlkeıýi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1569',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Teri','y','   Teri ınfektsııasy __Teri ınfektsııalarynyń sıpmtomdary__ mynalar:\r\n\r\n•	Aýyrsynýdyń kúsheıýi, kógerý, qyzarý nemese sıpap qaraǵanda teriniń jyly bolýy\r\n•	Infektsııa aımaǵynan bólinetin qyzyl jolaqtar.\r\n•	Krasnye poloskı, rashodıashıesıa ot mesta ınfıtsırovanııa.\r\n•	Irińniń nemese sarǵysh tústes suıyqtyqtyń aǵýy.\r\n•	Dene qyzýynyń kóterilýi\r\n•	Bezderdiń úlkeıýi. \r\n\r\nTeri ınfektsııalarynyń sıpmtomdary mynalar:\r\n\r\n•	Aýyrsynýdyń kúsheıýi, kógerý, qyzarý nemese sıpap qaraǵanda teriniń jyly bolýy\r\n•	Infektsııa aımaǵynan bólinetin qyzyl jolaqtar.\r\n•	Krasnye poloskı, rashodıashıesıa ot mesta ınfıtsırovanııa.\r\n•	Irińniń nemese sarǵysh tústes suıyqtyqtyń aǵýy.\r\n•	Dene qyzýynyń kóterilýi\r\n•	Bezderdiń úlkeıýi.\r\n\r\nInfektsııa belgileri bolsa, dárigerińizben keńesińiz. Dáriger sizdiń sımptomyńyzdy baǵalaı alady jáne emdeý boıynsha keńes beredi. Infektsııany tez arada emdeý kúrdeli asqynýlardy boldyrmaýy múmkin.\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(86,'article','1576','Insýlt','qz','2018-12-21 04:00:56','2018-12-21 03:58:00','Insýlt (apopleksıkalyq soqqy) – óte qaýipti jaǵdaı. Ol bas mıyna ishten qan quıylýynan nemese mı tamyrlaryna trobmtardyń tirelip qalýynan týyndaıtyn aýrý.  Insýlttiń sebepteri gıpertonıkalyq aýrý, mı qantamyrlarynyń  aterosklerozy, anevrızmder bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaı kezinde ózgergen tamyrlar ásirese fızıkalyq jáne aqyl-estik kúshtemelerge sezimtal keledi. Insýlttiń damýyna sondaı-aq emotsıonaldy faktorlar, ásirese jaǵymysyz jaıttar qatty áser etýi múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1576',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Insýlt','y','   Insýlt Insýlt (apopleksıkalyq soqqy) – óte qaýipti jaǵdaı. Ol bas mıyna ishten qan quıylýynan nemese mı tamyrlaryna trobmtardyń tirelip qalýynan týyndaıtyn aýrý.  Insýlttiń sebepteri gıpertonıkalyq aýrý, mı qantamyrlarynyń  aterosklerozy, anevrızmder bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaı kezinde ózgergen tamyrlar ásirese fızıkalyq jáne aqyl-estik kúshtemelerge sezimtal keledi. Insýlttiń damýyna sondaı-aq emotsıonaldy faktorlar, ásirese jaǵymysyz jaıttar qatty áser etýi múmkin. Insýlt (apopleksıkalyq soqqy) – óte qaýipti jaǵdaı. Ol bas mıyna ishten qan quıylýynan nemese mı tamyrlaryna trobmtardyń tirelip qalýynan týyndaıtyn aýrý.  Insýlttiń sebepteri gıpertonıkalyq aýrý, mı qantamyrlarynyń  aterosklerozy, anevrızmder bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaı kezinde ózgergen tamyrlar ásirese fızıkalyq jáne aqyl-estik kúshtemelerge sezimtal keledi. Insýlttiń damýyna sondaı-aq emotsıonaldy faktorlar, ásirese jaǵymysyz jaıttar qatty áser etýi múmkin.\r\n\r\nInsýlttiń aldynda adamda bas aınalý, bas aýrý jáne bastyń teńselýi, aıaq-qoldyń uııýy, tildiń kúrmelýi oryn alýy múmkin, al odan keıin adam esten tanady. Aýrý adamnyń beti qyp-qyzyl bolyp ketedi, júrek soǵysy qysymdy jáne aqyryn bolady, tereń tynys alady, jıi qyryldap ketip jatady, temperatýrasy kóteriledi, qarashyqtary jaryqqa áser bermeı qalady. Birden aıaq-qol istemeý qalady, bet-aýyz qısaıady. Budan keıin saldanǵan jaq mıdyń zaqymdanǵan oshaǵyna qarama-qarsy bolyp qalady.\r\n\r\nInsýlttiń eki túri bolady: ıshemııalyq ınsýlt progressıvti aterosklerozdan týyndaıdy, gemorragııalyq ınsýlt – joǵary arterııalyq qysymnan jáne tserebraldi  mıkroanevrızmalar tamyrlarynyń áserinen týyndaıdy. Mıkroanevrızm protsessiniń túzilimine tek jastyń ulǵaıǵandyǵy jáne arterııalyq qysymnyń deńgeıi áser etedi, sondyqtan, ol qanshalyqty joǵary bolsa, gemorragııalyq ınsýlttiń qaýpi de sonshalyqty basym bolady. Ishemııalyq ınsýlttiń jáne mıokada ınfarktiniń arterııalyq qysymnyń deńgeıine tikeleı qatysy joq.\r\n\r\nInsýlttiń emdelýi. Joǵary qaýipti belgiler paıda bolǵanda, tez arada jedel járdem tobyn shaqyrý kerek. \r\n\r\nInsýlttiń emdeý úshin, ony birneshe baǵytta júrgizý kerek: bazısti emdeý, arnaıy ıshemııalyq jáne gemorragııalyq  emdeý ádisi.\r\n\r\nInsýlt kezindegi bazıstik terapııa mynadaı bolady:\r\n\r\n•	Júrek-qan tamyrlary júıesi fýnktsııasyn retteý. Birinshi kezekte arterııalyq qysymdy baqylaýdy júzege asyrý qajet. Naýqas úshin úırenshikti tsıfrlar 15-20 mm. syn.baǵ.st  bolýy tıis. Bul úshin qoldanylady beta-tejegishter (anaprılın, atenolol), APF ıngıbıtorlary (kaptoprıl, enalaprıl), kaltsıı ózekteriniń tejegishteri (nefıdıpın, amlodıpın), arterııalyq gıpotenzııa kezinde vazopressorly áser kórsetetin quraldary (dopamın, alfa-adrenomımetıkı) jáne kólem aýystyrǵysh terapııa (dekstrandar, birtopty jańa muzdatylǵan plazma). \r\n•	Syrtqy tynys alý fýnktsııasyn jáne oksıgenatsııaǵa (sanatsııalaý, tynys alý joldarynyń aýa ótkizgishtigin  ornatý, keńirdek ıntýbatsııasy, qajet bolǵan jaǵdaıda, IVL ótkizý ) turaqtandyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalar bolyp tabylady. Ókpe isiginiń  damýy kezinde naýqastarǵa júrek glıkozıdteri (korglıkon, strofantın) taǵaıyndaıdy. \r\n•	Mıdiń isinýin azaıtýǵa baǵyttalǵan is-sharalar. Buǵan, kortıkosteroıdtar (deksazon), osmostyq dıýretıkter (mannıtol) qoldanady.\r\n•	Aldyn alý jáne asqynýlary emdeý jónindegi is-sharalar: pnevmonııa, oıyqjara, ýroınfektsııalar, DVS-sındrom, flebotrombozdar jáne tromboembolııalar ókpe arterııalary, kontraktýralar jáne t. b.\r\n\r\nIshemııalyq ınsýlttiń emi\r\n\r\nIshemııalyq ınsýlt kezinde negizgi patogenetıkalyq emdeý prıntsıpterin mynalar qamtıdy:\r\n•	Zaqymdaný aımaǵyndaǵy qan aınalymdy qalpyna keltirý; \r\n•	Mıdyń  qalypty jumysy men onyń qurylymdyq zaqymdanýyn qorǵaý;\r\n\r\nAtalmysh qalpyna keltirý sharasy zaqymdaný aımaǵyndaǵy qan aınalymyna qoldanylady: dári-dármektik trombolızıs (rekombınanttyq tindik aktıvatory plazmınogena, alteplaza, ýrokınaza), antıagreganttar (aspırın, dıpırıdamol, tıklıd, pentoksıfıllın), antıkoagýlıanttar (fraksıparın, geparın, fenılın, varfarın), vazoaktıvti dáriler (vınpotsetın, kavınton, nıtsergolın, ınstenon, eýfıllın, tsınnarızın), angıoprotektorlar (parmıdın, prodektın, askorýtın, troksevazın, etamzılat, dobezılat, vobenzım), ekstrakorporaldy ádister (gemosorbtsııa, ýltragemofıltratsııa, qannyń lazerlik sáýlelenýi), gravıtatsııalyq ádisteri (plazmaferez).\r\n\r\nSondaı-aq, hırýrgııalyq ádister de qoldanylady: ekstra-ıntrakranıaldi mıkroanastomozdy tańý trombektomııa, arterııalyq rekonstrýktıvti operatsııalar.\r\n\r\nMıdyń  qalypty jumysyna qoldaý jasaý úshin qoldanylady mynalar: antıoksıdanttar (emoksıpın, mıldronat, E dárýmeni, askorbın qyshqyly), alynǵan neırotrofıkalyq áreketter preparattary (pıratsetam, tserebrolızın, semaks, glıtsın, pıkamılon), energetıkalyq tindi metabolızmi jaqsartatyn preparattar (tsıtohrom S, aktovegın, rıboksın, aplegın).\r\n\r\nGemorragııalyq ınsýltti emdeý \r\n\r\nGemorragııalyq ınsýltti emdeý kezinde basty nazarda qan tamyrlary qabyrǵasynyń ótimdiligin azaıtý kózdeledi jáne qalyptasqan tromtar buzylysy jaıynda eskertý berý de bar. Bul úshin qoldanady angıoprotektory (parmıdın, prodektın, askorýtın, troksevazın, etamzılat), vazoselektıvti kaltsıı arnalary tejegishteri (nımodıpın), vazoaktıvti preparattar (vinpocetine, kavınton, nıtsergolın, ınstenon, eýfıllın, tsınnarızın). Qaıtalamaly ıshemııalyq mı tinderiniń zaqymdanýynyń aldyn alý úshin tómenmolekýlalyq dekstrandar paıdalanylady, antıagreganttar arterııalyq qysymdy úzdiksiz monıtorıng jasaý úshin qoldanylady.\r\n\r\nIshemııalyq ınsýlt kezinde mı isigi  boldyrmaý kerek.\r\n\r\nKóp jaǵdaıda gemorragııalyq ınsýltty emdeý úshin hırýrgııalyq em  neǵurlym tıimdi bolyp esepteledi.\r\n\r\nInsýltti hırýrgııalyq emdeýge arnalǵan kórsetkishter:\r\n\r\n•	Mıishilik jartysharlyq qan quıylý kólemi kompıýterlik tomografııa (KT) boıynsha 40 ml (málimetteri bas).\r\n•	Mıshyqqa qan quıylý.\r\n•	Gemorragıkalyq ınsýlt kezinde obstrýktıvti gıdrotsefalııa.\r\n•	Anevrızmder, arterıo-venalyq malformatsııa, arterıo-sınýstyq saǵalar qosylysy, túrli formada jeteleıtin  bas súıek ishindegi qan quıylý jáne/nemese mı ıshemııasy.\r\n•	Infarkt mıshyqtyń aıqyn qaıtalama oqpandy sındromy, mı oqpanyn deformatsııalaý (basqa KT nemese MRT derekteri,), obstrýktıvti gıdrotsefalııalar.\r\n\r\nBirneshe márte jıi qaıtalanatyn qusý (erlerde)\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n \r\nqaýipti jaǵdaı\r\nıshemııalyq ınsýlt\r\ngemorragııalyq ınsýlt\r\ngıpertonııalyq aýrý\r\nmı tamyrlarynyń aterosklerozy\r\nmı qan tamyrlarynyń anevrızmasy\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(87,'article','1587','Aýyz qýysynyń gıgıenasy','qz','2018-12-21 06:28:01','2018-12-21 06:20:00','Tisterdiń buzylýy, qyzyl ıektiń qabynýy negizinen tis óńezi men  tiske jabysqan tamaqtan qalǵan bakterııalardyń áserinen bolyp jatady. Tis qaqtary tamaqtan keıin 20 mınýt ótkende túzile bastaıdy. Eger bul óńezdi ár kún saıyn tazalap otyrmasa, tistiń buzylýyna sebep bolady. Óńezdiń siresip qatýynan tis tastary paıda bolady.\r\n \r\n\'\'Tis, adam ómirinde mańyzdy ról atqarady. Biz tis arqyly tamaqty shaınap, qajetti azyqty bólip, qajetinshe dámin sezinemiz.  Jaqsy gıgıena saqtaý arqyly aýyz qýysynda túrli bakterııalardyń damýyn tejeı alamyz jáne aýyz qaýysy men tisterimizdi zaqymdanýdan qorǵaımyz.\'\' \r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1587',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aýyz','y','   Aýyz qýysynyń gıgıenasy Tisterdiń buzylýy, qyzyl ıektiń qabynýy negizinen tis óńezi men  tiske jabysqan tamaqtan qalǵan bakterııalardyń áserinen bolyp jatady. Tis qaqtary tamaqtan keıin 20 mınýt ótkende túzile bastaıdy. Eger bul óńezdi ár kún saıyn tazalap otyrmasa, tistiń buzylýyna sebep bolady. Óńezdiń siresip qatýynan tis tastary paıda bolady.\r\n \r\n\'\'Tis, adam ómirinde mańyzdy ról atqarady. Biz tis arqyly tamaqty shaınap, qajetti azyqty bólip, qajetinshe dámin sezinemiz.  Jaqsy gıgıena saqtaý arqyly aýyz qýysynda túrli bakterııalardyń damýyn tejeı alamyz jáne aýyz qaýysy men tisterimizdi zaqymdanýdan qorǵaımyz.\'\' \r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nTisterdiń buzylýy, qyzyl ıektiń qabynýy negizinen tis óńezi men  tiske jabysqan tamaqtan qalǵan bakterııalardyń áserinen bolyp jatady. Tis qaqtary tamaqtan keıin 20 mınýt ótkende túzile bastaıdy. Eger bul óńezdi ár kún saıyn tazalap otyrmasa, tistiń buzylýyna sebep bolady. Óńezdiń siresip qatýynan tis tastary paıda bolady.\r\n   \r\nTis, adam ómirinde mańyzdy ról atqarady. Biz tis arqyly tamaqty shaınap, qajetti azyqty bólip, qajetinshe dámin sezinemiz.  Jaqsy gıgıena saqtaý arqyly aýyz qýysynda túrli bakterııalardyń damýyn tejeı alamyz jáne aýyz qaýysy men tisterimizdi zaqymdanýdan qorǵaımyz. \r\n\r\nAsqynýy\r\nTis óńezi men tis tastarynyń túzilýi tómendegideı asqynýlardy týyndatýy yqtımal:\r\n•	Aýyz qýysynda sańlaýdyń bolýy, odan tisterdiń qurylymy buzylady;\r\n•	Gıngıvıt – qabyný, qyzarý, qyzyl ıektiń qanaýy;\r\n•	Perıodontıt – tisti ustap turatyn jaq súıekteri baılamdarynyń buzylýy, budan tisterdiń túsýi jıi oryn alady;\r\n•	Aýyz qýysyndaǵy jaǵymsyz ıis (halıtoz);\r\n•	Abstsesster, aýyrsyný, shaınaı almaı qalý;\r\n•	Júktilikti kótere almaýdan júrek aýrýlaryna deıingi kóptegen densaýlyqqa baılanysty máseleler\r\n\r\nAýyz qýysy gıgıenasy jaıyndaǵy keleli keńester\r\nAýyz qýysyn taza ustasa eshqandaı máselesiz, tister tap-taza kórinip turady. Saý qyzyl ıek kúlgin tústi jáne myqty bolady. Tisterińiz ben qyzyl ıekterińizdi aman saqtaý úshin tómendegideı keńesterdi oqyńyz: \r\n•	Tisti kúnine eki ret tazalańyz, ásirese tamaqtan keıin jáne uıqydan turǵanda;\r\n•	Tis tazalaǵysh jipti kem degende kúnine bir ret qolanyńyz;\r\n•	Tisińizdi josparly túrde teksertken kezde tis dárigeriniń zaqymdaýynan saqtanyńyz. Kóptegen tis dárigerleri kásibı tis tazalaýyn 6 aıdan kem ýaqytta ótkizbeıdi. \r\n•	Tiss protezderin taza ustańyz. Olardy arnaıy ertindilermen turaqty túrde tazalap, óńdep turyńyz. \r\nTis dárigerińizben tómendegideı suraqtar tóńireginde suhbattasyńyz:\r\n•	Qandaı tis shetkassyn paıdalaný kerek.  Jáne ony qandaı jerge qoıý qajet. Sizge elektirli tis shetkasy yńǵaıly bola ma. Ondaı tis shetkalary, qolmen paıdalanatyn shetkadan qaraǵanda qanshalyqty tıimdi.\r\n•	Tis jipterin qalaı durys paıdalanady. Qatty nemese aqyryn tartqylaýdan qyzyl ıekke zaqym kelip qalmaı ma?\r\n•	Aýyz qýysyn shaıý úshin qandaıda bir arnaıy zattardy nemese qajetti quraldardy paıdalanýym kerek pe?\r\n•	Este saqtaıtyn nárse, keıbir tis pastalary jáne aýyz qýysyn shaıatyn  zattar  adamǵa zııanyn tıgizip jatady, olardy qoldanǵan durys pa?\r\n\r\nTisti turaqty tazalý, tis dárigerimen birge tis qaqtaryn joıý, tistiń yńǵaısyz jerlerin tazalaý, tis arasyna kirgen zattardy tis jipterimen tazalap turý gıgıenanyń tıimdi joldarynyń biri bolyp tabalady. Tisti kásibı túrde tazalatý arqyly tistiń jyltyrlyǵyn arttyrýǵa bolady. Tistegi qatqan, maılasqan zattardy alý úshin tis dárigeri arnaıy qurylǵylardy paıdalanady. Keıde dáriger jaqty rentgenologııalyq túsirilimnen ótkizýdi talap etýi múmkin.\r\nJas balalar men sábılerdiń aýyz qýysynda týyndaǵan máseleler (erlerde/áıelderde)\r\nAýyz qýysyndaǵy problemalar (erlerde/áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\naýyz qýysynyń gıgıenasy\r\ntistiń kútimi\r\ntisti qalaı tazalaý kerek\r\nAlmatydaǵy stomatologııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(88,'article','1589','Gıngıvostomatıt','qz','2018-12-21 06:39:14','2018-12-21 06:31:00','Gıngıvostamatıt – aýyz qýysy men qyzyl ıektiń ınfektsııalyq aýrýy, oıyq jaranyń túzilýimen, tinderdiń isinýimen sıpattalady. Aýrýdyń qozdyrýshysy vırýstar men bakterııalar bolýy múmkin.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1589',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','G','Gıngıvostomatıt','y','   Gıngıvostomatıt Gıngıvostamatıt – aýyz qýysy men qyzyl ıektiń ınfektsııalyq aýrýy, oıyq jaranyń túzilýimen, tinderdiń isinýimen sıpattalady. Aýrýdyń qozdyrýshysy vırýstar men bakterııalar bolýy múmkin. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nGıngıvostamatıt – aýyz qýysy men qyzyl ıektiń ınfektsııalyq aýrýy, oıyq jaranyń túzilýimen, tinderdiń isinýimen sıpattalady. Aýrýdyń qozdyrýshysy vırýstar men bakterııalar bolýy múmkin.\r\n\r\nSebepteri\r\nGıngıvostomatıt balalarda jıi kezdesedi. Ol (VPG-1) tıpti qarapaıym gerpes vırýsynyń juǵýynan týyndaýy múmkin. Odan, sondaı-aq gerpestıkalyq jara da paıda bolýy yqtımal.\r\nBul aýrý Koksakı vırýsyn juqtyrǵan kezde de daýy múmkin.\r\nNegizinen kóp adamdarda, aýyz qýysy gıgıenasyn durys saqtamaǵandyǵynan týyndap jatady.\r\n\r\nSımptomdary\r\nBul aýrýdyń sımptomdary jeńil de, aýyr túrde de kórinis beredi:\r\n•	Aýyz qýysynda jaǵymsyz ıistiń bolýy;\r\n•	Qaltyraý;\r\n•	Yńǵaısyzdyqty seziný, mazasyzdaný jáne ıgerimsizdik oryn alýy múmkin;\r\n•	Tańdaıda nemese qyzyl ıekte oıyq jaralar paıda bolady;\r\n•	Tábet joǵalyp, aýyz qýysy aýyrady.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger aýyz qýysyńyzdan kishkentaı jaralardy anyqtaý úshin tekseris júrgizedi.  Olardyń syrtqy túri basqa aýrýlardan paıda bolǵan jaraǵa uqsaıdy. Jótel, qaltyraý nemese bulshyqetterdiń aýrýy aýyz qýysyndaǵy basqa da aýrýlardyń paıda bolǵandyńynyń dálili bola alady.\r\nKóbinese gıgıvostomatıtpen zaqymdanýdy anyqtaý úshin basqa tekserýler qajet bola bermeıdi. Dese de, vırýsty nemese bakterııalyq kezeńderdi sáıkesterdirý úshin dáriger jaradan tinderdiń azǵantaı bólshegin alýy múmkin. Aýyz qýysynyń basqa da jaralamen zaqymdanýyna bıopsııa júrgiziledi.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeýdiń basty maqsaty aýrý sımptomdaryn toqtatýǵa baǵyttalady. \r\nSiz úı jaǵdaıynda ózdigińizden tómendegideı sharalardy qoldansańyz bolady:\r\n•	Aýyz qýysynyń gıgıenasyn saqtańyz. Qyzyl ıekti múqııat tazalap turyńyz, sonda ǵana siz basqa ınfektsııalardyń juqtyrýdyń aldyn alasyz.\r\n•	Eger dáriger eshqandaı zııandy jaıtty anyqtamasa, siz tek aýyz qýysyńyzdy shaıyp, aýrýdy jeńildetseńiz bolady;\r\n•	Aýyz qýyssyndaǵy jaǵymsyz yńǵaıssyzdyqty boldyrmaý úshin tuzdy sýmen shaısańyz bolady. (staqandaǵy sýǵa  bir shaı qasyq tuz salyp) nemese shaıýǵa arnalǵan  sýtek totyǵymen shaısańyzda quptalady;\r\n•	Densaýlyq dıetasyn saqtańyz. Jumsaq, jaǵymsyz azyq-túlikter jegen kezde yńǵaısyzdyqty týyndatýy múmkin.\r\nSizge antıbıotıkter taǵaıyndaýy da ábden múmkin:\r\nTis dárigerine ınfıtsırlergen tinderdiń bóligin joıýǵa týra keledi. Bul jarany hırýrgııalyq óńdeýden ótkizý dep atalady.\r\n\r\nBoljamy\r\nGıngıvostomatıttiń aýyrlyǵy jeńilden aýyr túrge kóterilýi múmkin, aýrý aqyryndap aýyrmaı damı túsedi. Aýrý emdelse, jaralar negizinde 2-3 aptanyń ishinde ózdiginen jazylady.\r\n \r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nGıngıvostomatıt aýyz qýysynan basqa jerdi de basyp ketýi múmkin. Ol aýyz qýysy jaralarynyń salmaqty túrine aýysýy yqtımal. \r\n \r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nTómendegideı jaıttar týyndasa dárigerge habarlasyńyz: \r\n•	Sizdiń aýyz qýysyńyzda oıyq jara paıda bolsa, qaltyraı bastasyńyz nemese basqa da belgiler oryn alsa;\r\n•	Aýyz qýysyndaǵy oıyq jaralar úlkeıip bara jatsa nemese 3 apta boıy dárilik terapııa áser bermese; \r\n\r\nBalalardyń aýyz qýysyndaǵy máseleler (erlerde/áıelderde)\r\nTegter: \r\ngıngıvıt\r\nstomatıt\r\ntis aýrýy\r\ntis óńezi\r\nqotyr\r\nstomatologııa\r\nemi\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(89,'article','1593','Tis emaldarynyń ózgerýi (Patologııalyq jelinýi, syna tárizdi aqaý)','qz','2018-12-21 07:10:37','2018-12-21 07:02:00','Patologııalyq jeliný jáne syna tárizdi aqaý – tistiń emali dep atalatyn syrtqy jabyndysynyń eki tıpti zaqymdanýy. Keıde olar da tistiń túpki tereń jaǵyn zaqymdaıdy. \r\n\r\nPatologııalyq jeliný tis emaline ylǵı túrli nárselerdiń tııýinen, jáne sonyń áserinen onyń juqarýynan týyndaıdy. Tisti shamadan tys kóp jýa berý de derttik joıylýdyń sebebi bolyp tabylady. Tis shetkalary da, alynbaly-salynbaly jasandy tister de emaldiń buzylýyna ákeledi.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1593',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tis','y','   Tis emaldarynyń ózgerýi (Patologııalyq jelinýi, syna tárizdi aqaý) Patologııalyq jeliný jáne syna tárizdi aqaý – tistiń emali dep atalatyn syrtqy jabyndysynyń eki tıpti zaqymdanýy. Keıde olar da tistiń túpki tereń jaǵyn zaqymdaıdy. \r\n\r\nPatologııalyq jeliný tis emaline ylǵı túrli nárselerdiń tııýinen, jáne sonyń áserinen onyń juqarýynan týyndaıdy. Tisti shamadan tys kóp jýa berý de derttik joıylýdyń sebebi bolyp tabylady. Tis shetkalary da, alynbaly-salynbaly jasandy tister de emaldiń buzylýyna ákeledi.\r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nJalpy aqparat\r\nPatologııalyq jeliný jáne syna tárizdi aqaý – tistiń emali dep atalatyn syrtqy jabyndysynyń eki tıpti zaqymdanýy. Keıde olar da tistiń túpki tereń jaǵyn zaqymdaıdy. \r\nPatologııalyq jeliný tis emaline ylǵı túrli nárselerdiń tııýinen, jáne sonyń áserinen onyń juqarýynan týyndaıdy. Tisti shamadan tys kóp jýa berý de derttik joıylýdyń sebebi bolyp tabylady. Tis shetkalary da, alynbaly-salynbaly jasandy tister de emaldiń buzylýyna ákeledi.\r\n\r\nHımııalyq zattar, sol sııaqty qyshqyldar syna tárizdi emal aqaýlyǵyn týdyrady. Qyshqyldar ádette, tsıtrýsty jáne basqa da azyq-túliktiń quramynda bolady. Asqazan qyshqyly da syna tárizdi aqaýdyń paıda bolýyna birden-bir sebeker, árıne eger ol tamaq pen aýyz arqyly asqazannan kóteile beretin bolsa. Bul aýrýdy reflıýksti qyshqyl dep te ataıdy. Asqorytý júıesi buzylǵan (býlımeıa) adamdar da kóp qusýdyń saldarynan emaldiń derttik joıylýyna tap bolyp jatady. Tipti basseınderdegi hlor jáne basqa da  hımııalyq zattar uzaq ýaqyt áser etýi emaldiń syna tárizdi aqaýlyǵyna sebepshi bolady.\r\n\r\nSımptomdary\r\nTis shetkasyn paıdalanǵanda árbir astyńǵy tistiń úshinshisinde, qyzyl ıekke jaqyn tusta  V-tıptes emaldiń ketkendigi baıqalady. Tisterdiń tolyq bólikteri de, joǵarǵy azý tisterden de osyndaı ózgeristi ańǵarýǵa bolady. Olar abrazıvti zaqymdanýlar dep atalady. Tisterdiń tereńdep zaqymdanýynyń saldarynan emaldiń ketýiniń túrli sebepteri týyndaıdy. Emaldiń ketken bólikterinen tis tazalaý barysynda tis arasynan kqrinis bergenin de baıqaýǵa bolady. \r\n\r\nEmaldiń syna tárizdi aqaýlyǵy derttik joıylýdan aıshyqtanady. Syna tárizdi aqaý tistiń betinde sopaq pishindi kómeskilenip kórinedi.\r\nPatologııalyq jeliný sekildi, syna tárizdi aqaý da tistiń sezimtaldyǵyn kúsheıtedi, mysaly, ystyq nemese sýyq tamaqpen sýsyndar ishkende qıyndyq týǵyzady. Dentın astyna oranalasqan emaldiń zaqymdanýy kezinde qıyndyq odan saıyn kúsheıedi. Dentın júıke jáne qan tamyrlarynnan turady, ol pýlpany, tistiń ishki jaǵyn qorǵap jatady. \r\nPatologııalyq jeliný de, syna tárizdi aqaý da  tisińizdiń syrtqy túrine de áser etedi.\r\n\r\nKútiletin jaǵdaı\r\nEmaldiń derttik joıylýy men syna tárizdi aqaýlyǵynyń sebebin anyqtaǵannan keıin, ádette qurý protsessi toqtaıdy.  Tis aqaýlyǵyn qalpyna keltirý úshin jáne paıda bolǵan sımptomdardy toqtatý úshin qosymsha em alýǵa týra keledi.\r\n\r\nAldyn alý\r\nAldyn alý sharasy emaldiń syna tárizdi aqaýlyǵy men derttik joıylýyna baılanysty júzege assyrylady:\r\n•	Qyshqyl taǵamdar men sýsyndardy kóp paıdalanbańyz;\r\n•	Qatty tis shetkasymen tisti kúshpen jýmańyz. Amal bolsa, jumsaq shetkamen jýýǵa tyrysyńyz;\r\n•	Tisti tazalaý úshin tis tazalaǵysh jipti qajetti deńgeıde paıdalanyńyz.\r\nEger siz tisińizdi qalaı tıimdi tazalap júrýdi meńgermeseńiz, tis dárigerinen keńes alyńyz.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmaldiń syna tárizdi aqaýlyǵyna jáne derttik joıylýyna baılanysty emdeý sharalary olardyń qanshalyqty zaqymdanǵanyna qarasty júzege asady. Eger sizde úlken aqaýlyq bolsa, tis aqaýlyǵyn plombalaýǵa týra keledi. Eger zaqymdanǵan jer azǵantaı bolsa, eshnárse sezilmese, ony tipti arnaıy emdemeı-aq qoısańyz da bolady.\r\nSezimtal tisterge tis dárigeri quramynda ftor bar jaqpany ne bolmasa, shaıǵyshty úı jaǵdaıynda paıdalanýǵa keńes beredi. Eger sizge zaqymdanǵan jerdegi aqaýlyqty plombalaý qajet bolsa,  tis dárigeri tistiń túsine laıyqty tústi tańdap bere alady. Negizi materıaldyń eki túri qoldanylady:\r\n•	Kompozıtter (plastıkalyq plomba);\r\n•	Stekloınomerler\r\n\r\nTis dárigeri nemese gıgıenıst  te tiske  arnalǵan ftorlakty paıdalanýy múmkin.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralǵan durys\r\nEger siz tisińizden  qandaıda bir ketikti nemese sopaqsha kómeskilengen  jerin baıqasańyz tis dárigerine habarlasyńyz. Tisińiz tym sezimtal bolyp bara jatsa da tis dárigrine habarlasyńyz. Qıyndyqtyń aldy qansha erte alynsa, jaǵymsyzdyqtar sonshshalyqty tez joıylady.\r\n\r\nBoljamy\r\nDert pen qajalýdyń aldyn erte alsa, aldaǵy boljamy jaqsy bolmaq.  Eger  zaqymdaný protsessi toqtamasa, onda ol jaǵdaı tistiń ishki jaǵy men etiniń qurýyna aparady. Zaqymdanǵan jerdiń kólemi qansha ulǵaıǵan saıyn, ony emdeý úshin sonshalyqty kóp kúsh ketedi.\r\n\r\nTegter: \r\nAlmatydaǵy stomatologııa \r\nemal\r\nemaldiń ketýi \r\nemaldiń jińishkerýi \r\nAlmatydaǵy tis emdeý ortalyǵy \r\ntistiń kómeskilenýi\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(90,'article','1611','Postnazaldi sındrom','qz','2018-12-24 06:49:53','2018-12-24 06:37:00','Muryn qýysy men tamaqtaǵy bezder úzdiksiz shyrysh bólip otyrady (táýligine birden eki kvartqa deıin). Shyryshtar muryn membranalaryn dymqyldandyrady jáne tazartyp turady, aýany ylǵaldandyrady, muryn qýysyna aýamen aralasyp kirip ketetin zııandy zattardy jibermeı ustap turady, jáne olardan tazartady, sondaı-aq ınfektsııa men kúresedi. Qalypty kúıde  shyryshtar bilinbeı jutylyp ketedi. Shyryshtardyń tamaqqa jınalýy murynnyń artqy qabyrǵasyna damýy – postnazaldi sındrom dep atalady. Bul aýrý shyryshtyń shamadan tys kóp bólinýimen, tamaqtaǵy jutyný bulshyq etteriniń qyzmetiniń buzylýymen sıpattalady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1611',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','P','Postnazaldi','y','   Postnazaldi sındrom Muryn qýysy men tamaqtaǵy bezder úzdiksiz shyrysh bólip otyrady (táýligine birden eki kvartqa deıin). Shyryshtar muryn membranalaryn dymqyldandyrady jáne tazartyp turady, aýany ylǵaldandyrady, muryn qýysyna aýamen aralasyp kirip ketetin zııandy zattardy jibermeı ustap turady, jáne olardan tazartady, sondaı-aq ınfektsııa men kúresedi. Qalypty kúıde  shyryshtar bilinbeı jutylyp ketedi. Shyryshtardyń tamaqqa jınalýy murynnyń artqy qabyrǵasyna damýy – postnazaldi sındrom dep atalady. Bul aýrý shyryshtyń shamadan tys kóp bólinýimen, tamaqtaǵy jutyný bulshyq etteriniń qyzmetiniń buzylýymen sıpattalady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nMuryn qýysy men tamaqtaǵy bezder úzdiksiz shyrysh bólip otyrady (táýligine birden eki kvartqa deıin). Shyryshtar muryn membranalaryn dymqyldandyrady jáne tazartyp turady, aýany ylǵaldandyrady, muryn qýysyna aýamen aralasyp kirip ketetin zııandy zattardy jibermeı ustap turady, jáne olardan tazartady, sondaı-aq ınfektsııa men kúresedi. Qalypty kúıde  shyryshtar bilinbeı jutylyp ketedi. Shyryshtardyń tamaqqa jınalýy murynnyń artqy qabyrǵasyna damýy – postnazaldi sındrom dep atalady. Bul aýrý shyryshtyń shamadan tys kóp bólinýimen, tamaqtaǵy jutyný bulshyq etteriniń qyzmetiniń buzylýymen sıpattalady.\r\n\r\nQandaı sebepterden sekretsııa buzylady?\r\nMurynnan sý aǵyp turý:\r\nMurynnan sý aǵyp turýdyń sebepteri kóp: sýyq tııýden, tumaýdan, allergııadan, sýyq aýanyń áserinen, shaǵylysqan jaryqtan, belgili bir azyq-túlikten, júktilik kezinde nemese basqa da garmondyq buzylystar kezinde murynnan aqqan sý toqtamaı qoıady. Ártúrli dári – dármekterdiń áseri, (sonymen qatar júktilikke qarsy dáriler jáne joǵary arterıaldy qan qysymyn túsiretin dáriler) sondaı –aq qurylymdyq anomaldar suıyqtyqtyń kóp bólinýine ákep soǵady. Mundaı anomaldi qurylymdarǵa jetilmegen jáne qısaıǵan muryn súıekterin jatqyzýǵa bolady (sińir jáne muryn qýystaryn bólip turatyn súıek plastınkalary)\r\n\r\nMurynnan qoıý bólindileriniń shyǵýy:\r\nMurynnan qoıý bólindilerdiń shyǵýy jylý oryndaryndaǵy jáne qys kezinde turǵyn úılerdegi qurǵaqtyqtan bolady. Sondaı-aq oǵan keıbir azyq-túlikterden allergııa berilýdiń, ásirese sút ónimderinen,  jáne muryn qýysyndaǵy ınfektsııalyq aýrýlardyń áserinen de bolyp jatady. Eger sýly bólindi qoıýlanyp, qalypdana basta jáne jasyl nemese ary túske ene bastasa, ol muryn qýysynda bakterııalyq ınfektsııanyń paıda bolǵandyǵynyń kórinisi. Balanyń murnynyń tek bir tesiginen suıyqtyqtyń bólinýi, onyń muryn qýysyna bir zattyń, arpa, maqtaly tyǵyn, nemese oıynshyqtyń bólshegi turyp qalýynan bolatynyn eskerińiz. Mundaı sımptomdar oryn alsa, dárigerge habarlasyńyz.\r\n\r\nJutynýdyń fýnktsııasy qalaı buzylady?\r\nJutynýdan týyndaǵan máseleler qatty zattyń, nemese suıyqtyqtyń tamaqqa jınalyp qalýynan paıda bolady, bul aýrýdyń aǵymyn aýyrlatýy múmkin nemese postnazaldi sındrom sekildi bilinedi. Eger júıke nemese aýyz qýysynyń bulshyqetteri qajetti deńgeıde óz jumysyn atqara almasa, onyń saldarynan jutqynshaqqa, tynys alý joldaryna (keńirdek pen bronh) kóp mólsherde shyrysh jınalyp, odan daýys qarlyǵyp, jótel paıda bolýy múmkin.\r\n\r\nJutyný máseleleriniń týyndaýyna sebep bolatyn, keıbir faktorlar:\r\n•	Jas ulǵaıǵan saıyn  jutyný bulshyq etteri óz kúshterin joǵaltady jáne ıkemdiligi azaıady, sondyqtan shyryshtardy asqazanǵa jyljytý  qıynǵa soǵady.\r\n•	Uıyqtaǵan kezde biz sırek jutynamyz, sol kezde bólindeler bir jerge jınalyp qalady. Sondyqtan oıanǵannan keıin birden jótelip, tamaqty tazartýǵa týra keledi. \r\n•	Júıkege kúsh túskende jáne kúızelisten tamaq bulshyq ettir tarlýy múmkin, sol kezde de, qaqyryp tamaqty tazartý kerek. Tamaqty jıi tazarta berse, shyryshtyń bólinýi azaıady, alaıda odan titirkený paıda bolýy múmkin.\r\n•	Eger taǵamnyń ótýi buzylsa, suıyqtyqtyń jáne/nemese qatty zattardyń barysynyń baıaýlaýy nemese toqtatylýy múmkin.\r\nJutyný máseleleli – gastroezofageldi reflıýksti aýrýmen (GERA) baılynysty bolyp keledi.  Bul jaǵdaı asqazanǵa jınalǵan asty jáne qyshqyldy óńesh pen jutqynshaqqa qaıta qaıtarýmen sıpattalady. Bul aýrýdyń jıi beretin belgisi – qyjyl, asqazannyń buzylýy jáne tamaqtyń aýrýy. GERA-nyń sımptomdary jatqanda, ásirese tamaqtan keıin birden jata qalǵanda asqynady. Reflıýkstiń jıi týyndaýynan óńishtik sańlaýly jaryq dıafragmdary – asqazandaǵy óńesh ótpelinde tinderdiń qap túrinde dúrdııýi oryn alady.\r\n\r\nTamaq qalaı zaqymdanady?\r\nPostnazaldi sındrom tamaqtyń jıi titirkenýimen, aýyrsynýymen bilinedi. Aýrýda ınfektsııalyq kezeń bolmasa da, tamaqtyń basqa tinderinde isik mendalınderi paıda bolýy yqtımal. Odan yńǵaısyzdyq nemese tamaqta bir túıir turǵandaı sezim paıda bolady. Postnazaldi sındromdy sátti emdese tamaqtaǵy bul aýrýdy jazýǵa bolady.\r\n\r\nAýrý qalaı emdeledi?\r\nDurys dıagnoz qoıý úshin ár múshege túbegeıli tekserý júrgiziledi, mysaly, qulaqqa, muryn qýysyna jáne tamaqqa, sondaı-aq zerthanalyq, endoskopııalyq (deneniń ishki qýystaryn ushynda kishkentaı beıne kamerasy bar shińishke tútiksheni qoldaný arqyly júzege astyn shara) jáne rengenologııalyq tekerýler júrgiziledi. Emdeý tásilderi tómendegideı sebepterge baılanysty júzege asady:\r\n•	Bakterııalyq ınfektsııalar antıbıotıktermen emdeledi. Biraq bul dáriler ýaqytsha jeńildetýge ǵana sepitigin tıgizedi. Sozylmaly sınýsıt kezinde bitelgen qýystardy ashý úshin operatıvti em júrgiziledi. \r\n•	Allergııa allergenmen baılanysty toqtatqannan keıin basylady. \r\n\r\nAntıgıstamındi jáne isikke qarsy dárilik preparattar, nazaldi shashqysh jáne steroıdtardyń basqa túrleri aýrýdyń sıptomdaryn jeńildetedi. Sondaı-aq sýblıngvaldi tamshyly ımmýndy terapııasy da paıdaly bolmaq.  Degenmen keıbir tynyshtandyratyn antıgıstamındi preparattardyń kóne shyǵarylymdary postnazaldi sekretsııany odan saıyn órshitip jiberýi múmkin; al ondaı dárilerdiń jańa shyǵarylymdary onshalyqty jaǵymssyz áser bermeıdi. Isikke qarsy dáriler  arterııalyq qysymdy kóterýi múmkin, júrek aýrýyn asqyndyryp, qylqansha bezderin odan saıyn isitýi yqtımal.  Steroıdty aerozoldar dárigerdiń qadaǵalaýymen qoldanylǵany durys. Tabletkaly jáne ınektsııaly steroıdtardyń qysqamerzimdi qoldanylymdary aýyr asqynýlardy sırek emdeıdi. Steroıdtardy qoldaný barysynda,  aýyr janama áserler tanylsa, naýqas bir apta boıy dárigerdiń muqııat qadaǵalaýynda bolýy kerek.\r\n•	Gastroezofagealdi  reflıýksti aýrýdyń sımptomdaryn toqtatý úshin basty tósekten 15-20 santımetrdeı joǵary kóterý kerek, 2-3 saǵat boıy uıyqtaǵansha astanbaı, sýsyn ishpeı, alkogoldi jáne kofeıindi múldem qoldanbaý kerek. Tuzdy qyshqyl bólindilerdi basý úshin,  antatsıdter men dáriler taǵaıyndalady. Eger olar áser degendeı bere almasa, odan kúshtirekteri taǵaıyndalady. Rengenologııalyq jáne dıagnosstıkalyq tekserýlerdiń basqa túrlerin ótkizý úshin ádette, synama em ótkiziledi.\r\n\r\nShyryshtardyń kóptep shyǵýyn, aýrýdyń sebebin anyqtaı almaǵan kezde, jalpy sharalar qoldaný nusqalady. Shyryshty sekretsııasy bólinetin adamdar, ásirese qarttar, kóp mólsherde suıyqtyq ishkeni durys. Jaǵdaıdy jeńildetýge kóp mólsherde sý ishýdiń paıdasy zor, \r\nKofeınnen bas tartyp, nesep aıdatqylardy qabyldamaý kerek. Sondaı-aq, shyryshty titirkendiretin dárilerdi de qoldanbaǵan abzal.\r\n\r\nMuryndy sýmen shaıyp turý jaqsy sheshim bolmaq. Ol sharany kúnine arnaıy qurylǵymen 2-4 ret oryndap turý kerek. Ony oryndaý úshin, jyly sýǵa sody men tuzdy (½ sháı qasyqpen 0,5 lıtr sýǵa)  aralastyryp qoldaný kerek. Muryn qýysyn ylǵaldandyrý úshin, eń tıimdi ádis, quramynda qarapaıym fızıologııalyq ertindisi bar nazaldi spreıdi qoldaný bolyp tabylady.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(91,'article','1613','«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy','qz','2018-12-24 07:02:24','2018-12-24 06:57:00','«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy –  aýyz qýysynda, erinde , nemese tilde  aýyrsyný jáne jaısyzdyq belgileriniń paıda bolýyn aıtady. Eger bul aýyrsynýdyń  naqty basqa da sebepteri bolmasa, onda bul «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromynyń alǵashqy belgileri bolyp tabylady. Eger aýyrsyný basqa aýrý túrine  baılanysty  bolsa, onda bul – ekinshilik «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy dep atalady.\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy er jáne áıelder arasynda birdeı taraǵan, degenmen, áıel adamdar arasynda jıi kezdesedi. Kóbinese áıelderdiń menapaýza nemese sodan keıingi kezeńderine tán jaǵdaı bolyp tabylady.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1613',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','«','«Aýyzdyń','y','   «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy –  aýyz qýysynda, erinde , nemese tilde  aýyrsyný jáne jaısyzdyq belgileriniń paıda bolýyn aıtady. Eger bul aýyrsynýdyń  naqty basqa da sebepteri bolmasa, onda bul «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromynyń alǵashqy belgileri bolyp tabylady. Eger aýyrsyný basqa aýrý túrine  baılanysty  bolsa, onda bul – ekinshilik «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy dep atalady.\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy er jáne áıelder arasynda birdeı taraǵan, degenmen, áıel adamdar arasynda jıi kezdesedi. Kóbinese áıelderdiń menapaýza nemese sodan keıingi kezeńderine tán jaǵdaı bolyp tabylady.\r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy degen ne?\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy –  aýyz qýysynda, erinde , nemese tilde  aýyrsyný jáne jaısyzdyq belgileriniń paıda bolýyn aıtady. Eger bul aýyrsynýdyń  naqty basqa da sebepteri bolmasa, onda bul «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromynyń alǵashqy belgileri bolyp tabylady. Eger aýyrsyný basqa aýrý túrine  baılanysty  bolsa, onda bul – ekinshilik «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy dep atalady.\r\n\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy er jáne áıelder arasynda birdeı taraǵan, degenmen, áıel adamdar arasynda jıi kezdesedi. Kóbinese áıelderdiń menapaýza nemese sodan keıingi kezeńderine tán jaǵdaı bolyp tabylady.\r\n\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromynyń belgileri qandaı bolady?\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromyna shaldyqqan adamdar únemi aýyzdaryn ystyq sýǵa kúıdirip alǵandaı sezimde júredi. Sondaı- aq aýyz qýystary qurǵap, aýyrsyný mazalap, aýyzdarynda ashy nemese temir dámi tatyp turýy múmkin. Bul aýrýǵa shaldyqqan keıbir adamdardyń aýyz qýysy únemi aýyryp turady. Basqa adamdarda aýyrsyný basylyp, keıde qaıta órship turýy múmkin. Aýyrsynýlar kúnniń erte ýaqyttarynda az bilinip, qalǵan bóliginde birtindep asqynýy múmkin. \r\n\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy qandaı sebepterden týyndaıdy?\r\nZertteýshiler mundaı aýyrýdyń sebebiniń biri - tildegi dám sezgish jáne aýyrý sezimderin basqaratyn jýıkege baılanysty  dep joramaldaıdy. Basqa da múmkin bolatyn sebepterge mynalar jatady:\r\n•	Nárli  zattardyń tapshylyǵy\r\n•	Azyq-túlikterde bolatyn dámdeýishtermen qospalarǵa bolatyn allergııa \r\n•	Keıbir dári dármekterdi qoldaný \r\n•	Menapaýza kezindegi áıel aǵzasyndaǵy gormanaldy ózgeristr\r\n•	Aýyzdyń qurǵaýy\r\n\r\nQyshqyl reflıýksi sııaqty aýrý túri de aýyz qýysynyń kúıýine sebep bolýy múmkin. \r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromyna shaldyqqan adamdardyń kópshiliginde kúızelis pen mazasyzdyq kezdesedi. Biraq bul másele aýrýdyń sebebine jata ma joq álde,aýyzdaǵy uzaq ýaqyt boıǵy aýyrsynýdan  kúızelis pen mazasyzdyq paıda bola ma naqtysy belgisiz.\r\n\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromyn dáriger qalaı dıagnostıkalaıdy?\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromyn dıagnostıkalaýdyń qarapaıym ádisi joq. Kúıýip turýdyń naqty sebebin anyqtaý úshin, dáriger aýyz qýysyn qarap shyǵyp, aýrý kezeńin egjeı – tegjeıli surastyrady. Sondaı-aq, birneshe zertteýler júrgizip, bul belgilerdiń paıda bolý sebepterin anyqtaýǵa tyrysady. Eger eshqandaı da basqa sebepter anyqtalmasa, onda sizde,bastapqy «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy bolýy múmkin.\r\n\r\n«Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy ádette qalaı emdeledi?\r\nEmdeý tásili aýyz qýysynda paıda bolǵan  aýrý sebepterine baılanysty júzege asady. Eger dárigerińiz aýrý týdyryp turǵan naqty máseleni tapsa onda, sol máselege baılanysty em qoldaný arqyly aýrý belgilerin jeńildetýge bolady. Mysaly, kandıdoz dep atalatyn ashytqyly ınfektsııasynyń belgileri tabylsa, sańyraýqulaq ınfektsııasyna qarsy dári dármekter qoldaný arqyly emdeýge bolady.  Arnaıy silekeı almastyrǵyshtar aýyzdaǵy qurǵaqtyqty basýy múmkin. Nárli zattardyń tapshylyǵy bolǵan jaǵdaıda, dáriger sizge temir, folıı qyshqyly, tsınk nemese V tobyndaǵy dárýmenderdi qabyldaýyńyzdy usynady.\r\n\r\nEger dáriger belgilerdiń sebebin anyqtaı almasa, emdeý tásilin aýyrsynýdy basýǵa, jaǵymsyz belgilerin joıýǵa  baǵyttaıdy. Sondaı – aq, kúızelis pen mazasyzdyqty  emdeıtin dári dármekter de «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromy kezinde paıdaly bolýy múmkin. Mundaı dári -dármekter ne úshin paıdaly ekeni belgisiz. Aýyz qýysyndaǵy júıke júıege áser etýi múmkin dep esepteledi. Baqytqa oraı, mundaı aýrý belgileri bar adamdardyń 30-50 %-y  ózdiginshe jazylyp ketken. Em sharasyz-aq emdelý ábden múmkin bolady.\r\n\r\nJaǵymsyz sezinýdi jeńildetý úshin qandaı sharalardy oryndaýǵa bolady?\r\nTómende «Aýyzdyń ashyp aýrýy» sındromynyń belgilerin jeńildetýge arnalǵan keıbir keńester berilgen:\r\n•	Suıyqtyqty kóbirek ishińiz\r\n•	Aýzyńyzda muz bólshegin ustap turyńyz\r\n•	Ystyq, tátti taǵamdardy paıdalanbańyz\r\n•	Quramynda spırt bar, aýyz shaıǵyshtardy paıdalanbańyz\r\n•	 Basqa markadaǵy tis pastasyn qoldanyp kórińiz\r\n•	Quramynda  kóp mólsherde qyshqyl bar, tsıtrýstyq nemese gazdy sýsyndar men kofeler sııaqty azyq-túlik túrlerin paıdalanbańyz\r\n•	Alkogol men tabak ónimderin qabyldamańyz\r\n\r\nAýyz qýysyndaǵy máseleler (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\naýyz\r\naýyzda kúıýi\r\naýyzdyń ashyp aýrýy\r\nsımptom\r\nemi\r\naýrýy\r\ntis dárigeri\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(92,'article','1619','Kúl aýrýy (dıfterııa)','qz','2018-12-24 07:25:19','2018-12-24 07:23:00','Kúl aýrýy (dıfterııa, kóbinese balalarda kezdesetin juqpaly tamaq aýrýy) – jedel ınfektsııalyq aýrý, ol dıfterııa bakterııasynan týyndap, aýa-túıirshikteri arqyly aıryqsha beriledi. Qabynýmen, aýyzdan, murynnan shyryshtyń bólinýimen sıpattalady. Sondaı-aq jalpy ýlaný, júrek qan-tamyrlyq zaqymdaný, júıkelik jáne bólinbeli júıe bolyp tabylady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1619',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kúl','y','   Kúl aýrýy (dıfterııa) Kúl aýrýy (dıfterııa, kóbinese balalarda kezdesetin juqpaly tamaq aýrýy) – jedel ınfektsııalyq aýrý, ol dıfterııa bakterııasynan týyndap, aýa-túıirshikteri arqyly aıryqsha beriledi. Qabynýmen, aýyzdan, murynnan shyryshtyń bólinýimen sıpattalady. Sondaı-aq jalpy ýlaný, júrek qan-tamyrlyq zaqymdaný, júıkelik jáne bólinbeli júıe bolyp tabylady. Kúl aýrýy (dıfterııa, kóbinese balalarda kezdesetin juqpaly tamaq aýrýy) – jedel ınfektsııalyq aýrý, ol dıfterııa bakterııasynan týyndap, aýa-túıirshikteri arqyly aıryqsha beriledi. Qabynýmen, aýyzdan, murynnan shyryshtyń bólinýimen sıpattalady. Sondaı-aq jalpy ýlaný, júrek qan-tamyrlyq zaqymdaný, júıkelik jáne bólinbeli júıe bolyp tabylady.\r\n\r\nJuqpanyń negizgi kózi adam. Qozdyrǵysh aýa-túıirshikteri arqyly aıryqsha beriledi, biraq turmystyq-baılanysty jolmen ǵana juǵýy múmkin (ınfıtsırlengen zattar arqyly). Kúl aýrýy kúz, qys mezgilderinde órshıdi. Qazirgi jaǵdaıda, eresek adam aýyrsa, dıfterııa onyń boıynda jyl boıy saqtalyp turyp alady.\r\nInkýbatsııalyq  kezeńinde  dıfterııa 3 kúnnen 7 kúnge deıin teńelip turady.\r\n\r\nKúl aýrýynyń paıda bolýy ártúrli, jáne ol onyń ornalasý protsesi men aýyrlyǵyna baılanysty.\r\nKúl aýrýynyń klınıkalyq kórinisi jedel túrde bastaý alady, jalpy ýlaný sımptomdarymen (del-saldyq, bas aýrýy, álsizdik) birge dene qyzýdyń temperatýrasy 38 den - 39°S – qa deıin kóterilip, 2-3 kún boıy túspeı qoıady. Jutyný kezinde tamaq aýyryp, onyń qarqyndylyǵy tańdaı badamshalaryndaǵy protsestiń taralýyna baılanysty. \r\n\r\nBadamshalar isinedi, úlkeıedi, ústińgi jaǵy tompaıady, aralshaly nemese tegis aq-sur tústi qabyqshaly bolyp ketedi. \r\nEmdelýi. Terapııanyń basty ádisi antıtoksıkalyq kúl aýrýyna qarsy egiletin sarysý (DQS) bolyp tabylady. \r\n\r\nSarysýly terapııa alǵash engizilgennen bastap, toksınniń belgili bir bóligi  ishki aǵzalarynyń jasýshaly tinderimen baılanystylyǵyna qaramastan, atalmysh jaǵdaıǵa barynsha oń áser bereli.  Qýanyshqa oraı indettiń juǵýy men bastalýynyń arasynda em belgili bir merzimde ótedi, sondyqtan, DQS-ti engizý arqyly, dıfterıdiń toksıkalyq formasy kezinde, tipti aýrýdyń alǵashqy kúni-aq, onyń asqyndaýynyń aýldyn alady.\r\n\r\nKúl aýrýynyń aýyr formasy kezinde  plazmaferezany 2-3 dúrkin ótkizgen jón.\r\nDQS-ti engizý kezinde,  onymen birge antıbıotıkter taǵaıyndalady (emdeý kýrsy – 5-7 kún). Dezıntoksıkatsııalaý jáne gemodınamıkalyq buzylysty korrektsııalaý maqsatynda, qosymsha albýmın, plazma, reopolıglıýkın, ınsýlınmen glıýkoza-kalıılik qospasy, polııondy ertindi,  kortıkostıroıdtar taǵaıyndalady. Tynys alý jetkilikizdigi damı túsken kezde traheostomııa qajet bolady.\r\n\r\nKúl aýrýynyń basty aldyn alý sharasyna belsendi ımmýnızatsııa jatady. 3 aılyq balalarǵa adsorbtsııalanǵan kókjótel-dıfterııa-sirespe (AKDS) vaksınasy engiziledi. 1,5 aılyq sábılerge 0,5 ml ishki bulshyq ettik joldarymen enigziledi. Ary qaraı júzege asyrylatyn revaktsınatsııa (qaıtalap egý): 1,5 – 2 jas, 6 jastan – 11 jasqa deıin. Adsorbtsııalanǵan dıfterııa-sirespe anatoksıni 0,5 ml mólsherde teri astyna bir ret engiziledi. Eresekterge arnalǵan epıdemıologııalyq ekpe,  ADS-M kórsetkishi boıynsha ótkiziledi.\r\n\r\nTegter: \r\nDıfterııa, kúl \r\ntamaqtyń aýrýy \r\nkúl aýrýyn emdeý \r\nantıbıotıkter\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(93,'article','1623','Júrektiń ıshemııalyq aýrýy','qz','2018-12-24 07:39:23','2018-12-24 07:32:00','Júrektiń ıshemııalyq aýrýy (JIA) – bul júrekke qan men ottegi jetkizetin qantamyrlarynyń azǵantaı tarylýynan týyndaıtyn aýrý','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1623',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Júrektiń','y','   Júrektiń ıshemııalyq aýrýy Júrektiń ıshemııalyq aýrýy (JIA) – bul júrekke qan men ottegi jetkizetin qantamyrlarynyń azǵantaı tarylýynan týyndaıtyn aýrý Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJúrektiń ıshemııalyq aýrýy (JIA) – bul júrekke qan men ottegi jetkizetin qantamyrlarynyń azǵantaı tarylýynan týyndaıtyn aýrý\r\n\r\nSebepteri\r\nJúrektiń ıshemııalyq aýrýy (JIA) – er-áıelderdiń arasynda ólimge aparatyn birden-bir aýrý túri bolyp tabylady.\r\nJúrektiń ıshemııalyq aýrýynyń sebebi – júrek arterııasyna aterosklerotııalyq túıindikter jınalýynan týyndaıdy. Bul da arterııalyq qantamyrlardyń qabyrǵalarynyń tyǵyndalýy dep atalady.\r\n\r\n•	Maılar men basqa da zattar arterııalyq qantamyrlardyń qabyrǵalaryna túıinshikter túzedi.  Arterııalyq qantamyrmen qan jáne ottegi júrekke jetkiziledi.\r\n•	Budan, arterııanyń sańlaýy tarylady;\r\n•	Nátıjesinde, júrekke qan aparatyn jol qyssylady nemese biteledi;\r\nJúrek-qantamyrlary aýrýlarynyń qaýipti  faktorlary –  olardyń qaýpiniń kótirilýiniń sebepteri bolyp tabylady. Bularda modıfıtsırlenetin jáne modıfıtsırlenbeıtin qaýipti faktorlar bar.\r\n \r\nJúrek ustamasy nemese jedel ınfarkt mıokardasy (JIM) bir arterııanyń boıyndaǵy, júrek bulshyqetterine qan jetkizetin kan aǵysy bitelgende týyndaıdy. Bitelý - arterııanyń qurysýyna nemese aterosklerozdy jedel trombozdyń damýyna sebepker bolady. Nátıjesinde tinder zaqymdanady jáne mıokardanyń zaqymdalǵan bóligi jıyrylǵysh múmkinshiligin joǵaldaty.\r\n\r\nSımptomdary\r\nSımptomdar aıtarlyqtaı aıqyn kórinis beredi, biraq keıde aýrý sımptomsyz damýy da múmkin. Bul ásirese, aýrýdyń bastapqy satysyna tán belgi.\r\nKeýdeniń aýrýy nemese jaısyzdyq (stenokardııa)  barynsha kóp taralǵan sımptom bolyp esepteledi.  Bul aýrý sezimi júrekke qan men aýanyń qajetti mólsherde jetispegendiginen týyndaıdy. Aýrýdyń kúsheıýi ártúrli bolyp keledi.\r\n• Ol qysylmaly nemese basylmaly sıpatta bolýy múmkin: Siz ol aýrýdy keýdeniń astynan sezinýińiz múmkin, biraq sondaı-aq, ol moıyn, qol, ishtiń nemese arqa jaqqa taralýy múmkin.\r\n• Ádette, aýyrsyný  fızıkalyq nemese emotsıonaldy belsendilik kezinde paıda bolady  jáne demalys kezinde nemese nıtroglıtserın dep atalatyn dárilik preparatty qabyldaýdan týyndaıdy.\r\n• Basqa da aýrýy belgilerine fızıkalyq júkteme kezinde entigý jáne sharshaý sezimi jatady; \r\nÁıelderde, egde jastaǵy adamdarda jáne  qant dıabetimen aýyratyn naýqastarda keýde tusyndaý aýrý sezimi baıqalmaıdy, odan basqa sımptomdar kórinis beri múmkin, mysaly mynalar sııaqty:\r\n• Sharshaý\r\n• Entigý\r\n• Jalpy álsizdik\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger nemese medbıke kólemdi tekserý júrgizedi. Ádette, dárigerge dıagnoz qoıý úshin, birneshe tekserýler júrgizýine týra keledi.\r\nOlar:\r\n• Koronaroangıografııa – ınvazıvti ádis, rentgendi qoldaný arqyly júrek arterııasyn kózben kóre otyryp tekseredi.\r\n• Kúızelis – ehokardıografııa\r\n• Elektrokardıografııa (EKG)\r\n• Elektrondy-sáýlelik kompıýterlik tomografııa (ELKT) –zertteý ádisi arterııalardyń qabyrǵalarynda kaltsııdiń jınaqtalýyn anyqtaý úshin qoldanylatyn ádis,  kaltsıı qanshalyqty kóp bolsa, JIA-nyń  damý qaýpi soǵurlym bolady.\r\n• Fızıkalyq júktememen Test ótkizý;\r\n• júrekti KT-ǵa túsirý; \r\n• Nýklearnyı stress-test.\r\n\r\nEmdeý\r\nSizge joǵary qan qysymyn, qant dıabeti nemese holesterınniń joǵary deńgeıin túzetý úshin bir nemese birneshe dárilik preparattar taǵaıyndalýy múmkin. Júrektiń ıshemııalyq aýrýynyń  asqynýynyń aldyn alý maqsatynda sizge dárigerdiń barlyq usynystaryn qatań saqtaý qajet. \r\n\r\nEmdeýdiń maqsaty júrektiń ıshemııalyq aýrýy adamdardyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalady: \r\n• Arterııalyq qan qysymynyń deńgeıi 140/90 mm syn.baǵ.st teń nemese tómen. (jáne tipti qant dıabeti tómen adamdar úshin, búırek aýrýlary nemese júrek jetkiliksizdigi baradamdar úshin)\r\n• dáriger usynylǵan HbA1c deńgeıin qoldaý \r\n• Holesterın deńgeıi-TTLP-ge teń nemese tómen 100 mg/dl (nemese tipti tómen keıbir emdelýshiler úshin)\r\n\r\nEmdeý taktıkasy  sımptomdardyń aýyrlyǵyna baılanysty júzege asady. Dáriger júrek aýrýlary, arterııalyq qysym deńgeıin, qant dıabeti nemese qandaǵy joǵary holesterındi baqylaý úshin sizge bir nemese birneshe dárilik preparattardy taǵaıyndaýy múmkin. Asqynǵan júrektiń ıshemııalyq aýrýynyń aldyn alý maqsatynda dáriger aıtqan barlyq usynystardy  qatań saqtaý qajet.\r\n\r\nEshqashan dárigermen aldyn-ala keńesip almaı, qabyldap júrgen dárilik preparattardy qabyldaýdy toqtatpańyz. Dárilik preparattardyń kenetten kúshin joıýy stenokardııa nemese júrek ustamasynyń damýyna ákelýi múmkin. \r\nDáriger sizdiń júrgińizdiń jaı-kúıin jaqsartý maqsatynda sizdi júrek ońaltý baǵdarlamasyna baǵyttaýy múmkin.\r\n\r\n- JIA-nyń  hırýrgııalyq emdeý ádisine mynalar jatady:\r\n• Angıoplastıka jáne stentteý, sondaı-aq, chreskojnym koronarlyq aralasý (ChKV)dep atalatyn ádis taǵaıyndalady.\r\n• Koronarly shýnttaý\r\n• Júrek eń az ınvazıvti hırýrgııa\r\n\r\nBoljamy\r\nQalyptasý protsesi árkimde ár qalaı bolady. Keıbir adamdar salaýatty ómir saltyn ustanyp, dıetasyn ózgertedi, shylymdy tastaıdy, dárigerdiń taǵaıyndaǵan dárilerin qatań túrde qoldanady. Al keıbir adamdarǵa túrli medıtsınalyq sharalar qoldanylady, olar, angıografııa nemese hırýrgııalyq aralassýlar bolýy múmkin.\r\nAýrýdyń ártúrli jaǵdaıda damýyna qaramastan, eń utymdy emdeý ádisi JIA-ny erte bastan anyqtaý  bolyp tabylady.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nEgerde sizde qandaıda bir JIA-nyń qaýipti faktory bolsa, aýrýdyń emdelýi jáne aldyn alý ádisteri jaıynda dárigerińizben keńesińiz.\r\n\r\nTómendegideı sımptomdar boıyńyzda paıda bolsa ýaqyt kúttirmeı dárigermen baılanysyp, 103 nómirine jedel járdemge habarlasyńyz nemese ózdigińizden jedel kómekke júginińiz:\r\n•	Keýdede aýrý sezimi paıda bolsa nemese stenokardııa bolsa;\r\n•	Demikpe;\r\n•	Júrek ustamasynyń sımptomdary\r\n\r\nDerekkóz: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007115.htm’‘\r\n\r\nTegter:  \r\n\r\narterııalyq qantamyrlardyń aýrýy, \r\nateroskleroz, \r\ntromb túzilýi\r\njúrektiń aýrýy, \r\ndemikpe, \r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(94,'article','215','Омыртқа аралық дискінің жарығы','kz','2018-07-28 17:18:18','2018-07-28 17:16:00','Омыртқалардың арасында шағын, дөңгелек жалпақ дискілер болады. Осы дискілердің жарақаттан, қалыпты тозудан, немесе аурудан зақымдануында олар шығыңқы күйге түседі. Бұл жағдай омыртқа аралық дискінің жарығы аталады.    \r\n\r\nОмыртқа дискілері жас ұлғайған сайын – құрғақ, иілгіш және әлжуаз бола түседі. Жарақат пен ұзақ уақыт бойғы жүктеме дискінің сыртқы жабындысында кішкентай саңылау болуын үдетеді.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=215',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','О','Омыртқа','y','   Омыртқа аралық дискінің жарығы Омыртқалардың арасында шағын, дөңгелек жалпақ дискілер болады. Осы дискілердің жарақаттан, қалыпты тозудан, немесе аурудан зақымдануында олар шығыңқы күйге түседі. Бұл жағдай омыртқа аралық дискінің жарығы аталады.    \r\n\r\nОмыртқа дискілері жас ұлғайған сайын – құрғақ, иілгіш және әлжуаз бола түседі. Жарақат пен ұзақ уақыт бойғы жүктеме дискінің сыртқы жабындысында кішкентай саңылау болуын үдетеді. Омыртқалардың арасында шағын, дөңгелек жалпақ дискілер болады. Осы дискілердің жарақаттан, қалыпты тозудан, немесе аурудан зақымдануында олар шығыңқы күйге түседі. Бұл жағдай омыртқа аралық дискінің жарығы аталады.    \r\n\r\nОмыртқа дискілері жас ұлғайған сайын – құрғақ, иілгіш және әлжуаз бола түседі. Жарақат пен ұзақ уақыт бойғы жүктеме дискінің сыртқы жабындысында кішкентай саңылау болуын үдетеді.\r\n\r\nӘлсіреген дискіге шамадан тыс қысым түскенде дискінің ортасындағы қоймалжың материалдың бөлігі капсуладағы саңылау арқылы ағып кетуі мүмкін, нәтижесінде, диск нерв түбірін немесе омыртқа каналын  қоршайтын кеңістікке шығып кетеді. омыртқа аралық дискінің жарығы нервтің қызметіне кедергі келтіреді, әлсіздікке, ұйып қалуға, немесе аяқтағы ауырсынуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда омыртқа аралық дискі жарығының симптомдарын консервативтік әдіспен емдеуге болады. уақыт  өте симптомдары жойылады. Кейбір сирек жағдайда операция қажет болуы ықтимал.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(95,'article','638','Себорея ','kz','2018-11-15 05:04:44','2018-11-15 05:03:00','__Себорея__ – терідегі майлы, сары қабыршақты қызыл бөртпелер пайда болатын экземаның бір түрі болып табылады. Себореяның пайда болу себептеріне терідегі май бездерінің шамадан тыс қызмет атқаруын жатқызады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=638',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','С','Себорея','y','   Себорея  __Себорея__ – терідегі майлы, сары қабыршақты қызыл бөртпелер пайда болатын экземаның бір түрі болып табылады. Себореяның пайда болу себептеріне терідегі май бездерінің шамадан тыс қызмет атқаруын жатқызады. Себорея – терідегі майлы, сары қабыршақты қызыл бөртпелер пайда болатын экземаның бір түрі болып табылады. Себореяның пайда болу себептеріне терідегі май бездерінің шамадан тыс қызмет атқаруын жатқызады.\r\n\r\nБөртпелер дененің кез келген жерінде пайда болу мүмкін. Екі айға дейінгі нәрестелерде себорея көбінесе бас терісінде кездеседі, оны нәрестелердің себореялық дерматиті деп атайды. Нәрестелерде себорея көбінесе жөргектелген аймағында пайда болады. Себорея әр түрлі жастағы адамдардың бетінде (әсіресе қас және мұрын мен ауыз аймағындағы бүгілген теріде), құлағында, кеудесінде, қолтығында және жыныс мүшелері аймағында пайда болады.\r\n\r\nӘр түрлі кремдерді қолдану және терінің күту әдістері арқылы себореядан емделіп кетуге болады.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(96,'article','716','Пирсинг салудағы қауіпсіздік ережелер (татуировка және пирсинг салу студияларында пирсинг салу кезіндегі қауіпсіздік шаралардың тізімі)','kz','2018-11-21 05:05:31','2018-11-21 05:04:00','Егер сіз өзіңіздің денеңізге тату немесе пирсинг салғыңыз келсе, онда алдымен өзін жақсы ұсынған студиялардың біріне барыңыз.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=716',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Пирсинг','y','   Пирсинг салудағы қауіпсіздік ережелер (татуировка және пирсинг салу студияларында пирсинг салу кезіндегі қауіпсіздік шаралардың тізімі) Егер сіз өзіңіздің денеңізге тату немесе пирсинг салғыңыз келсе, онда алдымен өзін жақсы ұсынған студиялардың біріне барыңыз. Егер сіз өзіңіздің денеңізге тату немесе пирсинг салғыңыз келсе, онда алдымен өзін жақсы ұсынған студиялардың біріне барыңыз.\r\n\r\nСодан соң келесілерге көз жеткізіңіз немесе сұрап алыңыз:\r\n\r\n•	Студия таза ма? Барлығы толығымен таза болуы керек (сонымен қатар жуынатын бөлмесі де).\r\n•	Студия қандай стерилдеу процедурасын қолданады? Аталмыш процедуралар сипатталған ба немесе нұсқаулықтары бар ма? Сұрап алыңыз.\r\n•	Қайта қолданатын құралдарды стерилдеуге арналған автоклав қолданыла ма? Автоклав – бұл қыздыру арқылы стерилдеуге қолданылатын машина. Қайта қолданылатын құралдар міндетті түрде стерилденіп, стерилдік сиымдылықтарда сақталуы керек\r\n•	Стерилдеуге болмайтын құралдармен қалай жұмыс істейді? Автоклав көмегімен стерилдеуге болмайтын құралдар немесе аспаптарды әр пайдаланғаннан кейін дезинфекциялаушы немесе ағартқыш ерітіндімен зарарсыздандыру керек.\r\n•	Пирсингке қолданылатын инелер стерилденген бе? Инелер стерилді пакетте сақталуы керек, бір рет қана пайдаланылып қолданылғаннан кейін қауіпсіз контейнерге тасталынуы керек.\r\n•	Тату немесе пирсинг жсаушы адам қандай дайындықтан өтеді?\r\n•	Тату немесе пирсинг жасаушы адам стерилді қолқап кие ме? Әрбір процедураға жаңа стерилді қолқап пайдалануы қажет. Оператордың қолқап киер алдында қолын жуғанына көз жеткізіңіз. Процедура барысында оператор телефонмен сөйлессе немесе басқа нәрселермен айналысса қолғабын ауыстыруын сұраңыз.\r\n•	Процедура барысында пирсингке арналған пистолет қолданылады ма? ЕШҚАШАН пистолеттің көмегімен пирсинг жасатпаңыз! Бұл құралдар асқыну қаупін тудырады, өйткені оны процедура арасында стерилдеуге болмайды.\r\n•	Пирсингке қандай әшекейлер қолданылады? Тек аллергенді емес әшекейлер қолданыңыз. Жаңадан жасалған пирсингке тек хирургиялық, тот баспайтын болат, алтын, күміс, ниобиум,титаннан жасалған әшекейлер пайдаланады.\r\n•	Никельден немесе жезбен қапталған әшекейді пайдаланбаңыз.\r\n•	Қолданылмаған және автоклавта стерилденбеген әшекейді таңдаңыз. \r\n\r\nЖалпы пирсинг индустриясы қадағаланбаса да, денсаулық сақтауға қатысты болғасын олар гигиеналық стандартқа сай, тату тәжірбиесінің қауіпсіздігіне кепілдік беруі керек. Сіз барғалы отырған немесе қызметін пайдаланып жүрген студияға шағымдардың бар-жоғын өзіңіздің қалалық денсаулық сақтау департаментінен немесе санитарлық-эпидемиологиялық қызметтен тексеріңіз.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nтатуировка\r\nпирсинг\r\nтату салудағы қауіпсіздік шаралары\r\nавтоклав\r\nқолданылған құралдарды стерилдеу\r\nасқыну қаупі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(97,'article','747','Вегето-тамырлық дистония ','kz','2018-11-26 11:49:06','2018-11-26 11:48:00','','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=747',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','В','Вегето-тамырлық','y','   Вегето-тамырлық дистония   Вегето-тамырлық дистонияны өздігінен болатын ауру немесе оны синдром ретінде қарастыруға болады. Бірақ, екі жағдайда да бірінші кезекте жүрек-қан тамыр жүйесі зақымдалады.\r\n\r\nВегето-тамырлық дистония кезінде ағзаның барлық жүйелерінде органикалық өзгерістер болмайды, атап айтқанда: нерв жүйесінде, жүректе, эндрокинді бездерде және т.б. Дегенмен функционалдық бұзылыстар анықталып жатады, әсіресе ұстама уақыты кезінде жүрек-қан тамыр жүйесінің және вегативті нерв жүйесінің зақымдалуы секілді. \r\n\r\nВегато-тамырлық дистония ауруы дамуына келесі факторлар әсер етеді, оларды былай топтстыруға болады: жағымсыз ауа-райы, ағзада эндокринді бездердің қайта қалыптасуы, висцералдық мүшелердің бірінші рет зақымдалуы, шеткері эндокринді бездердің бірінше рет ауруы,аллергия. үлкен ми қыртысының нашарлауы және жүйкенің тозуы.\r\n\r\nӘдетте вегато-тамырлық дистония нерв жүйесіне, миға эмоциялық артық жүктеме түсіргеннен кейін, ал кейде басынан өткерген инфекциядан кейін пайда болады.\r\n\r\nАуруға қатысты болатын шағымдар: тез шаршау, ұйқының бұзылуы,эмоциялық тұрақсыздық, жүрек соғысының ұстамасы, жүрек аймағындағы шаншып ауырсынуы,кейде қан қысымының сәл көтерілуі немесе төмендеуі,бастың айналуы,аяқ-қол қимылының шектелуі, тобық және білезік сүйек аймақтарының суықтануы, сонымен қоса тыныс алған кезде ауаның жетіспеуі,«респираторлық синдром», ентігу және беткей тыныс алу болады.\r\n\r\nЕмі: ең алдымен аурудың себебін анықтап, оны жою керек, науқасты тыныштық жағдайына келтіріп, жұмысы мен демалысын кезектеп қалыптастыру, емдік жаттығулар жасау, қарсы көрсеткіштер болмаса бірқалыпты физикалық жүктеме тиімдірек болады (аутогенді жаттығу әдісі, өз-өзіне массаж жасау, психофизикалық жаттығу), физиотерапиялар (қылқанды ванналар,душ және т.б. ) және таза ауада серуендеу. Қажет жағдайда жеке дәрігер терапевт немесе невролог дәрілер тағайындайды (мысалы:бромидтер, транквилизаторлар, седативті препараттар және т.б.).\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nвегато-тамырлық дистония\r\nпороксизм\r\nВТД\r\nвегато-тамырлық дистонияны алматыда емдеу\r\nнерв жүйесі\r\nнерв жүйесінің бұзылыстары\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(98,'article','748','Васкулит ','kz','2018-11-26 11:52:49','2018-11-26 11:52:00','__Васкулит__ – бұл қан тамырлары қабырғасының қабынуы. Аталмыш қабыну қан тамырлары қабырғасын тарылтып, оларды зақымдауы мүмкін. Өз кезегінде ол бөртпе, әлсіздік, түйсік өзгерістерін және де өзге симптомдарды туындатады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=748',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','В','Васкулит','y','   Васкулит  __Васкулит__ – бұл қан тамырлары қабырғасының қабынуы. Аталмыш қабыну қан тамырлары қабырғасын тарылтып, оларды зақымдауы мүмкін. Өз кезегінде ол бөртпе, әлсіздік, түйсік өзгерістерін және де өзге симптомдарды туындатады. Васкулит – бұл қан тамырлары қабырғасының қабынуы. Аталмыш қабыну қан тамырлары қабырғасын тарылтып, оларды зақымдауы мүмкін. Өз кезегінде ол бөртпе, әлсіздік, түйсік өзгерістерін және де өзге симптомдарды туындатады.\r\n\r\nВаскулит көптеген себептерден, соның ішінде аллергиялық реакциялар мен тері туберкулезі сияқты аурулардың әсерінен болады.\r\n\r\nҚан тамырларынан қан кету әсерінен тері үстінде көгерулер мен қанды дақтар қалыптасады. Васкулит тіндер мен мүшелердің қанмен қамтамасыз етілуін төмендетіп, тромб түзілуін тудырады, сондай-ақ тіндердің зақымдануы мен мүшелердің қызметтерінің нашарлауына әкеледі.\r\n\r\nВаскулиттің емі пайда болған себептеріне байланысты, кей жағдайда өз бетінен жазылып кетеді. Емдеу барысында кортикоидтар секілді қабынуға қарсы препараттар қолданылады.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nВаскулит\r\nТамыр қабырғаларының қабынуы\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(99,'article','749','Вагинит ','kz','2018-11-26 11:53:43','2018-11-26 11:52:00','__Вагинит__ (кольпит) -  бұл қынаптың шырышты қабатының қабынуы. Қоздырғыштары әр түрлі бактериялар болып табылады. Оның алғашқы белгілері әйелдің жыныс мүшелері аймағында ашыту сезімі болады. Қатысты факторларға аналық бездің гипофункциясы, жеке гигиена ережелерін сақтамау жатады.\r\n\r\nВагиниттің жедел, жеделдеу және созылмалы түрде болады..Жедел қабыну кезінде науқас қынаптағы ауырлық сезіміне, сыртқы жыныс аймағының ашуына, қышуына және сол аймақтан серозды-іріңді бөлінділер бөлінгендігіне шағымданады. Кез келген бөліндіні көрген сәтте, қатты қорықпаған абзал, өйткені бұл қарапайым вагинит болуы мүмкін. Дәрігер гинекологқа қаралу қажет. Аурудың пайда болуы алғашында сыртқы жыныс аймағында ақ түсті бөлінділердің бөлінуімен көрінеді. Бөлінділер су тәрізді немесе іріңді болады және зәр шығару кезінде қышу, ашу сезімі сезіледі. Әйел адам әрдайым жыныс мүшелері аймағында ауырлық пен жағымсыз сезінулер болады. Жыныстық қатынас кезінде ауырсыну болады. Бұл жағымсыз әсерлерге қарамастан қарапайым вагинит әйел ағзасында қатты өзгерістер тудырмайды. Алайда міндетті түрде дәрігерге қаралу керек. өткені бұл аурудың симптомдары кандидоз,хламидиоз,трихоманиаз сияқты аурулармен сәйкес келеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=749',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','В','Вагинит','y','   Вагинит  __Вагинит__ (кольпит) -  бұл қынаптың шырышты қабатының қабынуы. Қоздырғыштары әр түрлі бактериялар болып табылады. Оның алғашқы белгілері әйелдің жыныс мүшелері аймағында ашыту сезімі болады. Қатысты факторларға аналық бездің гипофункциясы, жеке гигиена ережелерін сақтамау жатады.\r\n\r\nВагиниттің жедел, жеделдеу және созылмалы түрде болады..Жедел қабыну кезінде науқас қынаптағы ауырлық сезіміне, сыртқы жыныс аймағының ашуына, қышуына және сол аймақтан серозды-іріңді бөлінділер бөлінгендігіне шағымданады. Кез келген бөліндіні көрген сәтте, қатты қорықпаған абзал, өйткені бұл қарапайым вагинит болуы мүмкін. Дәрігер гинекологқа қаралу қажет. Аурудың пайда болуы алғашында сыртқы жыныс аймағында ақ түсті бөлінділердің бөлінуімен көрінеді. Бөлінділер су тәрізді немесе іріңді болады және зәр шығару кезінде қышу, ашу сезімі сезіледі. Әйел адам әрдайым жыныс мүшелері аймағында ауырлық пен жағымсыз сезінулер болады. Жыныстық қатынас кезінде ауырсыну болады. Бұл жағымсыз әсерлерге қарамастан қарапайым вагинит әйел ағзасында қатты өзгерістер тудырмайды. Алайда міндетті түрде дәрігерге қаралу керек. өткені бұл аурудың симптомдары кандидоз,хламидиоз,трихоманиаз сияқты аурулармен сәйкес келеді. Вагинит (кольпит) -  бұл қынаптың шырышты қабатының қабынуы. Қоздырғыштары әр түрлі бактериялар болып табылады. Оның алғашқы белгілері әйелдің жыныс мүшелері аймағында ашыту сезімі болады. Қатысты факторларға аналық бездің гипофункциясы, жеке гигиена ережелерін сақтамау жатады.\r\n\r\nВагиниттің жедел, жеделдеу және созылмалы түрде болады..Жедел қабыну кезінде науқас қынаптағы ауырлық сезіміне, сыртқы жыныс аймағының ашуына, қышуына және сол аймақтан серозды-іріңді бөлінділер бөлінгендігіне шағымданады. Кез келген бөліндіні көрген сәтте, қатты қорықпаған абзал, өйткені бұл қарапайым вагинит болуы мүмкін. Дәрігер гинекологқа қаралу қажет. Аурудың пайда болуы алғашында сыртқы жыныс аймағында ақ түсті бөлінділердің бөлінуімен көрінеді. Бөлінділер су тәрізді немесе іріңді болады және зәр шығару кезінде қышу, ашу сезімі сезіледі. Әйел адам әрдайым жыныс мүшелері аймағында ауырлық пен жағымсыз сезінулер болады. Жыныстық қатынас кезінде ауырсыну болады. Бұл жағымсыз әсерлерге қарамастан қарапайым вагинит әйел ағзасында қатты өзгерістер тудырмайды. Алайда міндетті түрде дәрігерге қаралу керек. өткені бұл аурудың симптомдары кандидоз,хламидиоз,трихоманиаз сияқты аурулармен сәйкес келеді.\r\n\r\nВагинит микроағзалардан туындайды. Микроағзалар қалыпты түрде қыныптың ішінде болады, бірақ аз мөлшерде. Қабыну кезінде қыныптың ішіндегі патогенді микроағзалар (стафилококктар, стрептококтар және т.б.) көбейеді. Олардың көбеюі жүктілік кезінде күшейеді. Сондықтан жүктілік кезінде вагинит болса, оны тезірек емдеу қажет. Өтйкені, ол туу кезінде балаға жұғуы мүмкін. Вагинит сонымен қатар туу кезінде жатырдың жыртылуына себеп болады.\r\n\r\nВагинитті туындатқан микробқа түріне байланысты жергілікті және жалпы емдейді. Жазылуына септік ететін маңызды фактордың бірі – ем алу кезінде жыныстық қатынасты толық тоқтату болып табылады. Ірінді және шырышты бөлінділер кезінде жатырдың ішін антисептикалық ерітінділермен жуып шаяды. Сонымен қатар, бір уақытта иммунитетті көтеретін дәрілер беріледі. Қоздырғыштардың сезімталдығына байланысты антибиотиктер тағайындалады. Оларды жақпа май түрінде қолданады.\r\n\r\nЖалпы жүкті әйелдердің вагинитін емдеуге ерекше көңіл бөлінеді.Себебі, бір жағынан олардағы қабыну процессін толығымен жою маңызды болмақ, екінші жағынан жүктілік дәрілік препараттарды қолдану тәсілдеріне және дозаларына шектеу қояды. Вагинитті дұрыс емдеу және алдын алу көп жағдайда жақсы болжам жасауға мүмкіндік береді.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nвагинит\r\nкольпит\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(100,'article','751','Бурсит (ұра)','kz','2018-11-26 11:55:29','2018-11-26 11:54:00','__Бурсит (ұра) __– іші сұйықтыққа толы буын қалталарының қабынуы. Олар көбінесе аяқ-қол буындарында кездеседі. Негізгі қызметтері осы сүйектердің бір-біріне жанасқанда желінбеуін қамтамасыз етеді және амортизаторлық қызметін атқарады. Буын қалталары дененің көптеген жерлерінде, буындардың ішінде және жанында, сонымен қоса үйкеліс және қысым болатын жерлерде кездеседі. Кейбір бурситтердің арнайы атаулары бар, мысалы: «үй шаруасындағы әйелдің тізесі», «солдат аяғы» және «теннисшінің шынтағы». ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=751',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Бурсит','y','   Бурсит (ұра) __Бурсит (ұра) __– іші сұйықтыққа толы буын қалталарының қабынуы. Олар көбінесе аяқ-қол буындарында кездеседі. Негізгі қызметтері осы сүйектердің бір-біріне жанасқанда желінбеуін қамтамасыз етеді және амортизаторлық қызметін атқарады. Буын қалталары дененің көптеген жерлерінде, буындардың ішінде және жанында, сонымен қоса үйкеліс және қысым болатын жерлерде кездеседі. Кейбір бурситтердің арнайы атаулары бар, мысалы: «үй шаруасындағы әйелдің тізесі», «солдат аяғы» және «теннисшінің шынтағы».  Бурсит (ұра) – іші сұйықтыққа толы буын қалталарының қабынуы. Олар көбінесе аяқ-қол буындарында кездеседі. Негізгі қызметтері осы сүйектердің бір-біріне жанасқанда желінбеуін қамтамасыз етеді және амортизаторлық қызметін атқарады. Буын қалталары дененің көптеген жерлерінде, буындардың ішінде және жанында, сонымен қоса үйкеліс және қысым болатын жерлерде кездеседі. Кейбір бурситтердің арнайы атаулары бар, мысалы: «үй шаруасындағы әйелдің тізесі», «солдат аяғы» және «теннисшінің шынтағы». \r\n\r\n•	Травматикалық бурсит – буынға тікелей соққы нәтижесінде дамыған синовиальды қаптың ішіне қан кету.\r\n•	Септикалық бурсит –синовиальды қаптың инфекциялық қабынуы, кейде травматикалық бурситтен кейін дамиды. Септикалық бурсит кезінде міндетті түрде дәрігердің көмегі керек, өйткені ол хирургиялық ем немесе науқасты бөлімшеге жатқызу арқылы антибактериялық емді тағайындайды.\r\n \r\nСебептері. Бурсит инфекцияның немесе жүйелік аурулардың (мысалы, артрит), жарақаттар, сонымен қоса синовиальды қапқа күнделікті түсетін қысым мен қимылдың нәтижесінде және буындардың әрқашан тез қимылдауынан болады.\r\n\r\nСимптомдары:\r\n\r\n•	Зақымдалған буын қалтасының қимылдағанда, қысым түскенде ауырсынуы\r\n•	Буын қалтасының ішіне артық сұйықтық жиналуынан ісіну\r\n•	Зақымдалған буын маңында температураның болуы, қызару\r\n \r\nЕмдеу. Әдетте бурситті үй жағдайында емдеуге болады, атап айтқанда аурсынуды тудыратын қимылдарды шектеу және қабынуға қарсы дәрілерді қабылдау арқылы. Егер өзгеріске ұшыраған аймақ қызарып, температурасы көтеріліп тұрса, бұл инфекцияның барын көрсетеді. Мұндай жағдайда міндетті түрде дәрігерге қаралу қажет.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nбурсит\r\nсиновиальды қабықтың қабынуы\r\nтравматикалық бурсит\r\nсептикалық бурсит\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(101,'article','790','Аденома ','kz','2018-11-28 10:40:25','2018-11-28 10:39:00','Аденома – негізі безді эпителийден (тіннен) құралған залалсыз ісік. Безді тін ағзадағы мүшелерді, бездерді және басқа да құрылымды жауып тұратын тіннің жұқа қабаты.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=790',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аденома','y','   Аденома  Аденома – негізі безді эпителийден (тіннен) құралған залалсыз ісік. Безді тін ағзадағы мүшелерді, бездерді және басқа да құрылымды жауып тұратын тіннің жұқа қабаты. Аденома – негізі безді эпителийден (тіннен) құралған залалсыз ісік. Безді тін ағзадағы мүшелерді, бездерді және басқа да құрылымды жауып тұратын тіннің жұқа қабаты.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nаденома\r\nісік\r\nонкология\r\nқуық асты безінің ісігі\r\nгипомиз аденомасы \r\nқалқанша безі аденомасы\r\nаденома симптомдары\r\nаденома емі\r\nаденома операциясы    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(102,'article','801','Тұлғаның диссоциалдық бұзылысы','kz','2018-11-28 12:03:24','2018-11-28 12:00:00','Тұлғаның диссоциалдық бұзылысы, жеке адамның психологиясының бұзылған жағдайы деп те айтылады.  Адамның тек өз мақсатын жүзеге асыру үшін түрлі айла-шаралар жасауға, басқа адамның құқығына қарамай және сол ісін өзінің дұрыс санауымен сипатталатын мінезі.  Мұндай адам жиі қылмыскер болып жатады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=801',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тұлғаның','y','   Тұлғаның диссоциалдық бұзылысы Тұлғаның диссоциалдық бұзылысы, жеке адамның психологиясының бұзылған жағдайы деп те айтылады.  Адамның тек өз мақсатын жүзеге асыру үшін түрлі айла-шаралар жасауға, басқа адамның құқығына қарамай және сол ісін өзінің дұрыс санауымен сипатталатын мінезі.  Мұндай адам жиі қылмыскер болып жатады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысы, жеке адамның психологиясының бұзылған жағдайы деп те айтылады.  Адамның тек өз мақсатын жүзеге асыру үшін түрлі айла-шаралар жасауға, басқа адамның құқығына қарамай және сол ісін өзінің дұрыс санауымен сипатталатын мінезі.  Мұндай адам жиі қылмыскер болып жатады.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысының себептері белгісіз. Генетикалық  және қоршаған ортадағы түрлі факторлар, балаға қатал мәмле таныту секілді жағдайлар, аталмыш аурудың дамуына себеп болуы мүмкін. Мұндай адамдар, әсіресе,  әлеуметке қарсы топтардың ішінен, ішімдікке құл болған жанұядан шығуы мүмкін. Аталмыш бұзылыстар әйелдердің арасынан қарағанда, ерлерден көптеп шығып жатады. Сондай-ақ,  бұлар сотталғандар арасында да көптеп кездеседі.\r\n\r\nБірнәрсені өртеуге бейім болу, бала кезде жануарларға қатізердік таныту сияқты мінездер, әлеуметке қарсылықтың бастапқы сатылары болуы мүмкін. Кейбір дәрігерлер есалаңдық пен жеке тұлғаның диссоциальді бұзылысы  - екеуі де бір ауру деп санайды. Ал, кейбіреулер есалаңдық – одан қарағанда салмақтырақ бұзылыс деп  есептейді.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nЖеке тұлғаның диссоциальды бұзылысы бар адамның сипаты мынадай болады:\r\n\r\n•	Тапқыр және сүйкімді;\r\n•	Басқа адамдардың эмоцияларымен епті айла-амал жасай алады\r\n•	Жиі заң бұзады;\r\n•	Өзіннің және басқалардың қауіпсіздігі туралы бас қатырмайды;\r\n•	Алдайды, ұрлайды және жиі төбелеседі;\r\n•	Өз қателігін түсінбейді, мойындамайды;\r\n•	Жиі ашуланады және тәкаппар келеді.\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысы адамның жеке басының психолгиялық бағалануы, бұрынғы ауруларының және олардың салмақты симптомдарының  негізінде диагностикаланады.  Сондай-ақ диагноз,  жеке тұлғаның бала кездегі мінез-құлқының саралануымен де жүзеге асырылады.\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nТұлғаның диссоциалдық бұзылысы -  емделуі  ең қиын аурулар қатарына жатады. Мұндай ауруы бар адамдар өздігінен медициналық көмекке  жүгіне бермейді. Олар терапияны тек соттың тағайындауымен қабылдауы мүмкін.\r\n\r\nМінез-құлықтық терапия, ондай адамның жақсы мінездері үшін марапаттап, нашар қылықтары жайында, жағымсыз түрде қайта саралау өткізу арқылы жүзеге асады. Сондай-ақ әңгіме терапиясының (психотерапия) бірнеше формасы қолданылады.  \r\nЖеке диссоциалдық бұзылысы бар адам, басқа да осыған сай бұзылыстырмен ауыратындар,  көңіл-күйін тұрақтай алмайтындар немесе миы зақымданғандар, жалпы, емделеді.\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nӘдетте симптомдарының соңғы белгілері жасөспірімдік кезеңінің соңына және 20 жастан кейінгі алғашқы жылдарында көрінеді. Кейде симптомдар өздігінен 40 жасқа таман жақсарып жатады.\r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n\r\nБұл аурудың соңы, түрмеге түсумен, есірткіге ұрынумен, зорлық-зомбылық жасаумен  немесе өзін өзі өлтіруімен тынуы мүмкін. \r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nЕгер сізде немесе басқа да таныстарыңызда жеке тұлғаның диссоциалдық бұзылысы симптомдары байқалса, психикалық ем саласында қызмет ететін дәрігерге немесе маманға қаралыңыз.\r\n\r\n\r\nСинонимдері\r\n \r\nСоциопаттық тұлға; социопатия; тұлға бұзылысы – антисоциалдық\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nпайдалануға ұмтылыс\r\nбалаларға деген қатігездік\r\nқарым-қатынас\r\nмаскүнемдер\r\nерлерде кездеседі\r\nтүрме\r\nнаркомания\r\nзорлық\r\nөзін-өзі өлтіру    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(103,'article','816','Гемосидероз','kz','2018-12-19 09:54:55','2018-12-19 09:49:00','Гемосеридоз – ағзадағы темірдің шамадан тыс жиналуымен сипатталатын ауру. Оны сондай-ақ «темірдің шамадан тыс болуы» деп те атайды.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=816',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Гемосидероз','y','   Гемосидероз Гемосеридоз – ағзадағы темірдің шамадан тыс жиналуымен сипатталатын ауру. Оны сондай-ақ «темірдің шамадан тыс болуы» деп те атайды. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nГемосеридоз – ағзадағы темірдің шамадан тыс жиналуымен сипатталатын ауру. Оны сондай-ақ «темірдің шамадан тыс болуы» деп те атайды.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nГемосидероздың екі түрі бар:\r\n\r\n•	Бастапқы гемосидероз ол ұрпақтан ұрпаққа таралатын генетикалық ақау. Ол туылған кезде анықталады. Аталмыш ауруға шалдыққан адамдарда асқазан ішек жолдарында темірдің артық сіңірілуі жүреді. Темір организмде жинала бастайды, әсіресе бауырда көп жиналады. Егер сіздің отбасыңызда бұл ауруға шалдыққан адам болса немесе қазіргі таңда бар болса, онда сізде де осы аурудын пайда болу қаупі бар\r\n•	Екіншілік (жүре пайда болған) гемосидероз қан ауруларынан: талассемия немесе анемияның кейбір түрлері, қанды жиі құйып тұрудан пайда болуы мүмкін. Кейде гемосидероз созылмалы алкоголизммен және басқа аурумен ауыратын науқастарда кездесіп жатады.\r\n\r\nГемосидероз әйелдерге қарағанда ерлерде жиірек кездеседі. Ол әдетте европоидты нәсілдегі адамдарда кең таралған.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\n•	Іштегі ауру сезімі\r\n•	Шаршағыштық\r\n•	Терінің диффузды қараюы\r\n•	Буындағы ауру сезімі\r\n•	Әлсіздік\r\n•	Денеде шаштың азаюы\r\n•	Сексуальды қызығушылықтың жоғалуы\r\n•	Салмақ жоғалту\r\n•	Әлсіздік\r\n\r\n\r\n\r\nГепатомегалия - бұл бауырдың мөлшерінің үлкеюі. Кейбір аурулар,инфекциялар, паразиттер, ісіктер, анемия, уытты күйлер, жүрек жетіспеушілігі, туа біткен жүрек аурулары және зат алмасудағы бұзылыстар сияқты кейбір аурулар гепатомегалияға әкелуі мүмкін.\r\n\r\n\r\nДиагностикасы\r\n\r\nДәрігер немесе мейірбике медициналық қарау жүргізеді. Бұл жағдайда бауыр мен көкбауырдың ұлғаюы, тері түсінің өзгеруі анықталуы мүмкін. \r\n\r\nДиагноз қою үшін мынадай қан талдаулары көмектсуі мүмкін:\r\n\r\n•	Ферритин деңгейі\r\n•	Темір деңгейі\r\n•	Трансферинмен қанығу пайызы (жоғары)\r\n\r\n Қосымша тексерулерге мыналарды жатқызуға болады:\r\n\r\n•	Қандағы қант (глюкозаның) деңгейін анықтау \r\n•	Альфа-фетопротеинді анықтау\r\n•	Жүрек функцияларын зерттеу үшін эхокардиограмма (ЭхоКГ) жасау\r\n•	Жүректің электрлік белсенділігін зерттеу үшін электрокардиограмма (ЭКГ) жасау\r\n•	КТ, МРТ және УДЗ секілді визуалды зерттеулер жүргізу\r\n•	Бауыр функциясын зерттеу \r\n\r\nАталмыш ауруды нақтылуға және ем тағайындауға бауыр биопсиясы немесе қан шығару процедурасы қажет болу мүмкін. Бұл процедурада организмдегі темір деңгейін азайту үшін қанның бірнеше мөлшері шығарылады.\r\n\r\nАурудың бар екендігін растау үшін отбасының басқа мүшелерінің осы генетикалық  ақаудың бар немен жоқтығын анықтау мақсатында тексеріс қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты ағзадан артық темірді алып тастау және ішкі мүшелердің кез келген зақыдануын емдеу болып табылады.\r\n\r\nҚан шығару деп аталатын процедура ағзадан артық темірді шығарудың ең жақсы әдісі болып табылады.\r\n\r\n•	Жарты литр қан әр апта сайын шығарылып тұрады. Бұл процедура қандағы темір деңгейі қалпына келгенге шейін орындалатын болады. Ол бірнеше айдан бірнеше жылға дейін созылуы мүмкін.\r\n•	Осыдан кейін қалыпты темір деңгейін ұстап тұру үшін бұл процедура сирек жүргізілетін болады.\r\n\r\nПроцедураның жиілігі сіздің симптомдарыңызға, қандағы гемоглобин деңгейіне және ферритинге, сонымен бірге органимзге тамақпен келетін темір мөлшеріне байланысты болады.\r\n\r\nТестостеронмен бірге гормональды терапия сексуальды қызығушылықты және екінші реттік жыныстық белгілердегі өзгерістерді қайта қалпына келтіруіне тағайындалады. Сонымен бірге диабет, артрит, бүйрек және жүрек жетіспеушілігін осыған сәйкес ем тағайындаған жөн.\r\n\r\nЕгер сізге гемосидероз диагнозы қойылса, сізге міндетті түрде арнайы диета ұстану қажет болады. Дәрігер немесе медбике сізге мынадай ұсыныстар беруі мүмкін:\r\n\r\n•	Алкогольдік ішімдікті ішпеңіз, әсіресе егер сізде бүйректің зақымдалуы болса.\r\n•	Құрамында темірді қамтитын препараттарды немесе витаминдерді ішпеңіз.\r\n•	Темір ыдыстарын қолданбаңыз.\r\n•	Тағам рационынан теңіз өнімдерін алып тастаңыз.\r\n•	Темірмен байытылған тағамдарды, мысалы, құрамында 100% темірді қамтитын құрқақ таңғы астарын жеуге болмайды.\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nТиісті емсіз темірдің шымадан тыс болуы бүйректің бұзылуына алып келеді. \r\nАртық темір дененің басқа да жерлерінде жинақталуы мүмкін. Атап айтқанда, қалқанша безінде, аталық бездерінде, ұйқы безінде, гпиофизде, жүректе немесе буындарда. Өз уақытында жасалған ем артрит немесе қант диабеті, бүйрек аурулары, жүрек аурулары секілді асқынулардың алдын алуы мүмкін.\r\n\r\nСіздің өзіңізді сезінуіңіз және жағдайыңыз органдардың зақымдану дәрежесіне байланысты болады. Қан шығару көмегімен гемосидерозды ерте анықтау және емдеу арқылы кейбір органдардың зақымдалуын алдын алуға болады.\r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n\r\nАсқынулар келесі жағдайларға әкеледі:\r\n\r\n•	Бауыр циррозы\r\n•	Бүйрек жетіспеушілігі\r\n•	Бауырдың қатерлі ісігі\r\n\r\nАуру төмендегі басқа да аураулардың туындауына әкелуі мүмкін:\r\n\r\n•	Қантты диабет\r\n•	Жүрек аурулары\r\n•	Бактериальды инфекциялардың даму қаупі\r\n•	Аталық бездің атрофиясы\r\n•	Тері түсінің өзгерісі\r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nГемосидероз симптомдары пайда болып жатса дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nЕгер сіздің отбасыңыздағы бір мүшесіне гемосидероз диагнозы орын алған болса, өзіңіздің емдеуші дәрігеріңізге (скрининг мақсатында) хабарласыңыз.\r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nОтбасының бір мүшесінде гемосидероз диагнозы болған жағдайда, скрининг жүргізу бұл ауруды бастапқы сатыларында анықтауға көмегін береді. Сондықтан емді барынша ерте бастау ағзалардың зақымдалуын алдын алады.\r\n\r\n\r\nСинонимдері\r\n\r\nТемірдің шамадан тыс болуы\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\nгемосидероз\r\nгемосидериннің артық жиналуы\r\nэритроциттердің күшті ыдырауы \r\nбастапқы гемосидероз\r\nекіншілік гемосидероз    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(104,'article','818','Гемодиализ ','kz','2018-12-19 10:01:21','2018-12-19 09:57:00','Диализ – бұл бүйректердің өз функцияларын дұрыс атқармаған кезде қолданылатын емдеу әдісі. Бұл процедура арқасында бүйректердің өздігінен атқара алмаған жағдайларда зиянды заттар қаннан алынады.\r\nБүйрек диализінің әр түрлі түрлері бар. Аталмыш мақала гемодиализге арналған.\r\n','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=818',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Гемодиализ','y','   Гемодиализ  Диализ – бұл бүйректердің өз функцияларын дұрыс атқармаған кезде қолданылатын емдеу әдісі. Бұл процедура арқасында бүйректердің өздігінен атқара алмаған жағдайларда зиянды заттар қаннан алынады.\r\nБүйрек диализінің әр түрлі түрлері бар. Аталмыш мақала гемодиализге арналған.\r\n Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nДиализ – бұл бүйректердің өз функцияларын дұрыс атқармаған кезде қолданылатын емдеу әдісі. Бұл процедура арқасында бүйректердің өздігінен атқара алмаған жағдайларда зиянды заттар қаннан алынады.\r\nБүйрек диализінің әр түрлі түрлері бар. Аталмыш мақала гемодиализге арналған.\r\n\r\nГЕМОДИАЛИЗ ДЕГЕН НЕ?\r\n\r\nГемодиализ кезінде қан уақытша ағзадан шығарылып, арнайы мембраналық аппараттан өткізіледі. Қандағы қалдықтар (несепнәр, тұздар және басқа да заттар) мембрана арқылы сыртқа шығып алып тасталынады, ал формалық элементтер, жасушалар және қан ақуыздары ағзаға қайта оралады. \r\n\r\nЕгер сіге гемодиализ жасалатын болса, медицина қызметкерлері сіздің қан тамырларыңызға жету жолын табуы қажет. Бұл процедура қол жеткізуді қамтамасыз ету деп аталады. Ол біраз уақыт (уақытша) немесе ұзақ уақыт (тұрақты) болуы мүмкін.\r\nУақытша қол жеткізуді қамтамасыз ету - үлкен венаға, әдетте мойнын, кеуде немесе шап аймағындағы аяқтың веналарына қуыс түтікті (катетер деп аталады) енгізеді. Бұл көбіне қысқа мерзім ішінде төтенше жағдайларда жасалады. Алайда, кейбір катетерлер бірнеше апта немесе бірнеше ай бойы қолданылуы мүмкін.\r\n\r\nТұрақты қол жеткізу хирургиялық әдіспен артерияны венаға жалғау арқылы жасалады, әдетте қолдағағы тамырларға. Оны қалыптастырудың екі әдісі:\r\n       \r\n•	Артерия мен вена тікелей бір-біріне байланыстырылады. Бірнеше айдан соң олар артериовенозды фистула түзеді (АВФ). Байланыстыру бұл типі инфицирленудің қаупін төммендетеді және ұзақ уақытқа сақталады.\r\n•	Жасанды мост (артериовенозды графт – АВГ) артерия мен венаны бірге байланыстырудың тағы бір әдісі. АВГ диализді бірнеше апта жасау үшін қолданылады.\r\n•	Диализ жасаған кезде, бір немесе екі ине қол жеткізу аймағында орналасады.\r\n\r\n\r\nДИАЛИЗ ҚАЙДА ЖАСАЛАДЫ?\r\n\r\nГемодиализ жиі арнайы диализ орталықтарындаф жасалады. Пациенттер, әдетте аптасына үш процедурадан алып тұрады. Әр процедура 3-4 сағат уақыт жасалынады. Көптеген пациенттер диализден бірнеше сағаттан соң шаршау сезінеді. Кейбір жағдайларда диализ үй жағдайында орындауға болады. Үй жағдайында диализ мына екі схеманын біреуімен жасаланады:\r\n•	Аптасына кем дегенде 5-7 күн өткізетін  қысқа процедуралар (2-3 сағаттан), \r\n•	Аптасына 3-6 түн ұйқы кезінде өткізетін ұзақ, түнгі процедуралар, \r\nДиализ процедурасы артериальды қысымның төмендеуіне септік болады. Көптеген пациенттер артериальды қысымды түсіретін препараттарды, бұл процедурадан кейін қажет етпейтін болады. Түнгі процедуралар кезінде токискалық заттар жақсырақ шығарылады. Олар баяу жасалынады, сол себепті жүрекке және қол жеткізу орнына жүктеме түспейді.\r\nДиализдік мейірбике пациенттерге диализді үй жағдайында жасауға үйрете алады. Пациенттер гемодиализға қажет аппаратты сатып алмауы керек. Ол аппараттар пациенттерге берілуі керек. Егер процедура үй жағлайында орындалатын болса, онда пациент өзі немесе оның бір көмекшісі мына нәрсені үйренуі шарт:\r\n•	Аппаратпен қолдану\r\n•	Қол жеткізу орнына инені сала білу\r\n•	Ем кезіңде аппарат пен артериальды қысымды тексеріп отыру\r\n•	Нәтижелерді сақтау\r\n•	Аппаратты тазалау\r\n•	Шығын материалдарға тапсырыс беру\r\n\r\nГРАФТ ПЕН ФИСТУЛАҒА КҮТІМ\r\n\r\nҚол жеткізу орнынан қысым түсуден аулақ болыңыз. Егер графт пен фистула тромбталса, онда жаңасын орнату қажет болады.\r\n\r\n•	Қол жеткізу аймағы бар қолдан қан қысымын тексеруге ешкімге рұқсат бермеңіз.\r\n•	Қол жеткізу аймағын немесе қолыңызды қысып тұратын киім кимеңіз\r\n•	Ұйқы кезінде қол жеткізу аймағы бар қолды қысып қалмаңыз\r\n•	Қолдарға ауыр заттарды көтеруде артық физикалық жүк түсірмеңіз\r\n•	Қол жеткізу аймағынан қан кетуден сақтаңыңыз\r\n•	Қол жеткізу аймағына крем немесе лосьондар қолданбаңыз\r\n\r\nҚол жеткізу орнында шаншу сезіліп тұру керектігін біліңіз. Ол сол аймақтың дұрыс істеп тұрғанын білдіреді. Егер ол сезім жоқ болып кетсе, міндетті түрде дәрігерге хабарласыңыз.\r\nДиализдің бір де бір сеансын өткізбеңіз. Уақытында келіп тұрғаңдығыңзыды қадағалаңыз. Көптеген орталықтарда жұмыс уақыты тығыз болады. Егер кешігіп қалсаңыз, уақытыңызды қайтара алмайтыңызды ұмытпаңыз.\r\n\r\nҚол жеткізу орнында ісіну, қан кету немесе инфицирлеу белгілеріне мән беріп тұрыңыз. Егер де сізде қызба немесе инфекцияның басқа белгілері болса дәрігерге хабарласыңыз.\r\nБүйректік диализ кезінде міндетті түрде диетаны ұстанып тұрыңыз.\r\n\r\n\r\nПроцедура не үшін жасалады\r\n\r\nБүйректің негізгі қызметі – қандағы токсиндерді шығару болып табылады. Токсиндердің жиналуы өлімге алып келуі мүмкін.\r\n\r\nБүйрек тағы да мынадай қызмет атқарады:\r\n\r\n•	Ағзада су мөлшерін реттейді\r\n•	Натрий, калий, фосфор және басқада минерал мен витаминдердің тұрақтығын реттейді\r\n•	Сілтілі-қышқылды балансты сақтайды\r\n\r\nДиализ бүйректің созылмалы аурулары бар науқастарға қолданылады. Диализ жасау алдында, дәрігеріңіз және мейірбикеңіз сізбен осы процедура тағайындау тұралы сөйлеседі.\r\n\r\nБүйректің жедел жетіспеушілігі кезіңде де диализ қолдану мүмкін.\r\nКейбір жағдайларда гемодиализ организмнен у немесе наркотиктерді тез арада шығару үшін қолдану мүмкін.\r\n\r\n\r\nҚауіп\r\n\r\nГемодиализ жасау қауіптері:\r\n\r\n•	Қанға кішкентай аув көпіршігінің түсуі, ол өз кезегінде ауалық эмболия шақыру мүмкін.\r\n•	Қол жеткізу аймағынан қан кету\r\n•	Тырысу\r\n•	Электролитті дисбаланс\r\n•	Инфекция\r\n•	Жүрек ырғағының бұзылысы\r\n•	Төмен артериалды қысым\r\n•	Құсу және лоқсу\r\n\r\nТізім әлі толық емес.\r\n\r\n\r\nАльтернативті атаулары\r\n\r\nЖасанды бүйрек; Гемодиализ; Алмастырушы бүйректік терапия\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\nгемодиализ\r\nжасанды бүйрек аппараты\r\nқан тазалау\r\nдиализ орталығы\r\nмедициналық процедура \r\nемдеу    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(105,'article','819','Екіншілік паркинсонизм','kz','2018-12-19 10:06:25','2018-12-19 10:01:00','Екіншілік паркинсонизм Паркинсон ауруына ұқсас, бірақ  ол кейбір дәрі-дәрмектер, нерв жүйесінің бұзылыстары және басқа да аурулармен шақырылады.\r\n«Паркинсонизм» термині Паркинсон ауруына тән қимыл қозғалыстың өзгерісі бар барлық ауруларға қолданылады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=819',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Е','Екіншілік','y','   Екіншілік паркинсонизм Екіншілік паркинсонизм Паркинсон ауруына ұқсас, бірақ  ол кейбір дәрі-дәрмектер, нерв жүйесінің бұзылыстары және басқа да аурулармен шақырылады.\r\n«Паркинсонизм» термині Паркинсон ауруына тән қимыл қозғалыстың өзгерісі бар барлық ауруларға қолданылады. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм Паркинсон ауруына ұқсас, бірақ  ол кейбір дәрі-дәрмектер, нерв жүйесінің бұзылыстары және басқа да аурулармен шақырылады.\r\n«Паркинсонизм» термині Паркинсон ауруына тән қимыл қозғалыстың өзгерісі бар барлық ауруларға қолданылады.\r\n\r\n\r\nСебептері\r\n\r\nПаркинсон ауруы - егде жастағы адамдар арасында кездесетін нерв жүйесінің ең көп тараған ауруларының бірі.\r\n\r\nПаркинсон ауруы дофамин синтезінің бұзылысынан туындайды. Дофамин – нейромедиатор (импульстарды бас миына жеткізетін активті зат). Бұл адам қозғалысына жауап беретін ми бөліктеріндегі жасушалардың функцияларын бұзылысына әкеледі. Ол өз кезегінде бұлшықет функциясының жоғалуына алып келеді. Уақыт өте келе ауру өрши бастайды. Бүгінгі күнде ми жасушаларының өлімінің нақты себебі анықталмады.\r\n\r\nЕкінші паркинсонизмге келесі аурулар себеп болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Энцефалит\r\n•	Менингит\r\n•	Инсульт\r\n•	Леви денешіктерінің диффузды ауруы\r\n•	Көптік жүйелі атрофия\r\n•	Прогрессиялаушы супрануклеарлы паралич\r\n\r\nЕкінші паркинсонизм келесі дәрі-дәрмектерді қолданумен байланысты болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Анестетикалық препараттардың әсерінен, бас миының зақымдануы (хирургиялық операция кезінде)\r\n•	Иісті газбен улану\r\n•	Сынап немесе басқа химиялық қосындылармен улану\r\n•	Наркотиктермен артық дозалану\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм даму оқиғалары инъекционды наркомандар, героинның синтетикалық түрін – МРТР атты наркотикалық препарат, қолданатындар арасында кездеседі. Мұндай жағдайлар сирек кездеседі және көбінесе созылмалы нашақорлар арасында кездеседі.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\n•	Мимиканың азаюы\r\n•	Қимыл қозғалыс кезінде қиындық\r\n•	Қимыл қозғалыстардың баяулауы (паралич)\r\n•	Бәсең дауыс, анық емес сөйлеу\r\n•	Денеде, қолдарда немесе аяқтарда кернеулік\r\n•	Қол мен иектің дірілдеуі\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм кезінде есте сақтау қабілеті төмендеу қаупі бар. Өйткені, екіншілік паркинсонизм шақыратын аурулар жиі деменцияға (кем ақылдыққа) алып келеді.\r\n\r\n \r\nДиагностикасы\r\n\r\nДәрігер екіншілік паркинсонизмды пациентті тексеруден және сұрастырудан кейін анықтау мүмкін. Соның өзінде кейбір симптомдарды бағалау оңай емес, әсіресе егде жастағы адамдарды тексеру кезінде.\r\n\r\nТексеру кезінде келісі жайт анықталуы мүмкін:\r\n\r\n•	Қозғалысты бастағанда және тоқтатқанда қиындықты сезіну\r\n•	Бұлшықеттің тонусының жоғарлауы\r\n•	Келбеттің бұзылысы\r\n•	Баяу, сүйретілген жүріс\r\n•	Қол мен иектің дірілдеуі\r\n\r\nРефлекстер әдетте қалыпты болады. Диагностика басқа ауруларды растауға немесе оларды жоққа шығаруға қажет.\r\n\r\n \r\nЕмдеу\r\n\r\nЕгер ауру дәрілік препараттардан туындаған болса, дәрігер емдеу курсын өзгертуді немесе тоқтатуды ұсынуы мүмкін. Дегенмен, емнің пайдасын симптомдар ауырлығымен салыстырып қарау керек. Емді өзгертуге немесе тоқтатуға болады, егер ол денсаулыққа пайдадан гөрі зиян әкелсе. \r\n\r\nИнсульт немесе инфекция секілді себеп факторларын емдеу аурудың симптомдарының ауырлығын төмендетуі мүмкін\r\n\r\nЕгер симптомдар сіздің күнделікті жұмысыңызға кедергі ететін болса, дәрігер сізге ем тағайындай алады. Осы ауруды емдеуде қолданылатын көптеген препараттардың қауіпті жанама әсерлері бар. Сондықтан сізге міндетті түрде медициналық тексеруден өту керек. Екінші паркинсонизм, әдетте, Паркинсон ауруынан гөрі дәрі-дәрмекпен емдеуге қиын келеді. Егер екіншілік паркинсонизмге шақырған себеп емдеуге жатпаса, онда ауруды тікелей емдеу қажет\r\n\r\n\r\nБолжамы\r\n\r\nАнтипсихотикалық немесе басқа да препараттармен шақырылған екіншілік паркинсонизмді ерте себептерін анықтаған жағдайда ауру қайтымды болады. \r\n\r\nМынадай жағдайларды салдары қайтымды болуы мүмкін:\r\n\r\n•	Бас миының наркотикалық заттармен зақымдануы\r\n•	Инфекциялар\r\n•	Токсиндер\r\n\r\nҚалған барлық себептер қайтымсыз және уақыт келе нашарлай береді.\r\n\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\n\r\n•	Күнделікті іс-әрекеттерді орындаудағы орын арлатын қиындықтар\r\n•	Жұтынудың қиындауы (тамақтану кезінде)\r\n•	Инвалидизация (әртүрлі дәрежеде)\r\n•	Құлаудың салдарынан жарақаттар\r\n•	Препараттардың жанама әсерлері\r\n\r\nКүш жоғалтудың (әлсіреудің) жанама әсерлері:\r\n\r\n•	Сілекейдің көп бөлінуі\r\n•	Терең веналардың тромбозы\r\n•	Нашар тамақтану\r\n\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм симптомдары пайда болғанда және жалпы жағдай нашарлағанда дәрігерлік көмекке жүгініңіз.\r\n\r\nСондай-ақ, мына симптомдар байда болғанда:\r\n\r\n•	Көңіл-күйдің өзгеруі\r\n•	Саңдырақтау\r\n•	Бас айналу\r\n•	Галлюцинациялар\r\n•	Еріксіз қимыл-қозғалыстар\r\n•	Ақыл ойдың жоғалуы\r\n•	Құсу неме лоқсу\r\n•	Препараттардың мүмкін жанам әсерлері\r\n•	Сана-сезімнің шатасуы немесе дезориентация\r\n\r\nЕгер найқас адамға үй жағдайында қарай алмасаңыз, онда дәрігерден кеңес алыңыз (ем басталғаннан кейін)\r\n\r\n\r\nАлдын алу\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм шақыратын себептерді емдеу ауру қаупін азайту мүмкін.\r\nҰзақ уақыт антипсхитокалық препараттарды қажет ететін ем алатын науқастарда екіншілік паркинсонизм дамуының алдын алуы ретінде әрқашан бақылауда болу қажет. Заманауи антипсихоктикалық препараттар екіншілік паркинсонизмді сирек шақырады.\r\n\r\n\r\nСинонимдері\r\n\r\nЕкіншілік паркинсонизм; Әдеттегі емес Паркинсон ауруы. \r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nпаркинсонизм\r\nекіншілік\r\nжүйке жүйесі\r\nқарт адамдар\r\nқол немесе аяққа күш салу\r\nқол мен иектің дірілдеуі    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(106,'article','836','Қызылша','kz','2018-12-20 04:45:32','2018-12-20 04:41:00','__Қызылша__ – бұл жұқпалы вирустық ауру. Ол бөртпенің шығуымен, дене қызуының көтерілуімен, жөтелумен, көздің қызаруымен – коньюктивитпен сипатталады. ','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=836',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Қ','Қызылша','y','   Қызылша __Қызылша__ – бұл жұқпалы вирустық ауру. Ол бөртпенің шығуымен, дене қызуының көтерілуімен, жөтелумен, көздің қызаруымен – коньюктивитпен сипатталады.  Қызылша деген не? Қызылша – бұл жұқпалы вирустық ауру. Ол бөртпенің шығуымен, дене қызуының көтерілуімен, жөтелумен, көздің қызаруымен – коньюктивитпен сипатталады. Қызылша балалардың арасында көп таралғанда, бір қуанышымызға орай қызылшаға қарсы екпе қолданылып, бұл індеттің беті қайтарылды. Қызылшаға қарсы  вакцина жеткілікті түрде қауіпсіз болып саналады, және одан кейбіреулер айтып жүргендей, аутизм туындамайды.  \r\n\r\nҚызылшаның себепкері – вирус болып табылады. Инфекция ауа түйіршіктері арқылы таралады. Жұққаны мен симптомдарының пайда болуы уақытының арасы 8 ден, 12 күнге дейін. Бұл кезең – инкубациялық деп аталады.\r\n\r\nСимптомдары. Қызылша кезінде, әдетте, барлық денеге қышымайтын, қызыл бөртпелер қаптайды. Бөртпелер әдетте, аурудың 5-ші күні пайда болады да, 4-7 күнге дейін созылады. Бөртулер бастан басталады да, дененің барлық бөлігіне таралады. Қызылша бөртпелері, әдетте, макулепапулезды болады, нақтырақ айтсақ, олар жалпақ, түссіз бүртік-бүртік болады және айналасы аздаған қатты қою-қызыл түске бөленеді, сондай-ақ, олар бір-біріне құйылуы да мүмкін.\r\n\r\nҚызылшаның басқа симптомдары  тұмауға ұқсайды:  қызу көтеріледі, түшкіреді, мұрыннан су ағады, тамақ ауырады, жөтел пайда болады, бездер үлкейеді, көз қызарып, тітіркеніп тұрады, шаршағыш келеді, тәбет жоғалады. Қалай жоғарылап бара жатса, қызылшаға анықталады да, қуанышқа орай екпе салынады. Вакцина салынбаған жандарда, әсіресе, ересектер арасында, қызылшаның даму қаупі басым. Ондай жас өспірімдер мен студенттер жұқпаның негізгі көзі болып табылады. \r\n\r\nҚызылша  есейген кезде ауыр соғады және түрлі асқынулар туындатуы мүмкін. Егер жүкті әйел қызылшамен ауырса, оның түсік тастау қаупі артады, мерзімінен бұрын босануы мүмкін немесе өлі тууы мүмкін. Бір айта кетерлігі қызылша инфекциясы туа біткен ақаулардың дамуына себеп болмайды.\r\n\r\nДиагноз клиникалық симптомдардың талдамасының негізінде қойылады, сондай-ақ, зертханалық талдамалар арқылы, қызылшаға қарсы антиденені табу үшін бактериологиялық зерттеу және қан талдамасы жүргізіледі. \r\n  \r\nҚызылшаны емдеу үшін тынығу керек, парецетамолды көп мөлшерде ішіп, қабылдау керек немесе симптомдарды түсіру үшін басқа да дәрілік препараттар қолданылады. Қызылшамен ауыратын көптеген аурулар, асқындырмай сауығып жатады. Бірақ, сәбилерде, қарт адамдарда және иммун жүйесі бұзылған жандарда  түрлі асқыну қауіптіліктері бар, олар мысалы құлақ инфекциясы, тамақтың срептококктік зақымдалуы, пневмония немесе мидың қабынуы (энцефалит) сияқты аурулар.\r\n\r\nАлдын алу шарасы – заманауи және дұрыс вакциналау.\r\n\r\n\r\nДене қызуының көтерілуімен бірге шығатын бөртпе (ерлерде / әйелдерде)\r\nЕстудің жоғалуы (ерлерде /әйелдерде)\r\nБалалрдың дене қызуының көтерілуімен бірге шығатын бөртпе (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\n\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(107,'article','839','Көкжөтел ','kz','2018-12-21 03:25:32','2018-12-21 03:23:00','__Көкжөтел__ - бұл жоғары тыныс алу жолдарының жұқпалы инфекциясы  (Борде-Жангу немесе паракоклюш бактериясы ). Ол әсіресе жұтқыншақтың артқы жағына орналасқан мұрын жолдарында пайда болады. Инфекциядан жоғары тыныс алу жолдары тітіркеніп, тыныс алу барысында қатты жөтел қысып, қырылдаған немесе үрген дауыс қоса шығады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=839',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Көкжөтел','y','   Көкжөтел  __Көкжөтел__ - бұл жоғары тыныс алу жолдарының жұқпалы инфекциясы  (Борде-Жангу немесе паракоклюш бактериясы ). Ол әсіресе жұтқыншақтың артқы жағына орналасқан мұрын жолдарында пайда болады. Инфекциядан жоғары тыныс алу жолдары тітіркеніп, тыныс алу барысында қатты жөтел қысып, қырылдаған немесе үрген дауыс қоса шығады. Көкжөтел - бұл жоғары тыныс алу жолдарының жұқпалы инфекциясы  (Борде-Жангу немесе паракоклюш бактериясы ). Ол әсіресе жұтқыншақтың артқы жағына орналасқан мұрын жолдарында пайда болады. Инфекциядан жоғары тыныс алу жолдары тітіркеніп, тыныс алу барысында қатты жөтел қысып, қырылдаған немесе үрген дауыс қоса шығады.\r\n\r\nАдам бұл инфекцияның  көзі болып табылады, яғни инфекцияны көкжөтелмен  ауыратын, немесе бактериясы бар сау адамдар таратады. Инфекция ауа - тамшылары арқылы таралады. Сезімтал адамдарда ауруды жұқтыру қаупі 90% ға дейін артады.\r\n\r\nӘдетте, симтомдар үш түрлі кезеңде байқалады. Барлығын тұтас қарағанда 6-10 күнге созылуы мүмкін. 1 кезеңдегі симптомдар түшкіру, мұрыннан су ағу аздаған жөтел сияқты, кәдімгі суық тию белгілеріне ұқсас келеді. Екінші кезең – құрғақ  жөтел, үзік-үзік жөтел, одан асқынып адам өзін тоқтата алмайтын қатты жөтеледі. Үшінші кезең бұл – қатты дыбыспен шығатын жөтел.  Қатты жөтелден тері және тырнақтың асты көгеріп, адам құсып және әлсіреп кетуі мүмкін.\r\n\r\nКөкжөтел барлық жастағы адамдарда кездеседі. Бірақ көбінесе 4 айдан кіші және 60 жастан асқан ересек адамдарда асқыну қаупі жиі кездеседі. 2 айдан 6 жасқа дейінгі жас аралығында көкжөтелге қарсы вакцинаны егу арқылы бұл аурудың алдын алып немесе ауруды қадағалау мүмкіндігі болады.\r\n\r\nДегенмен, вакцинаның қорғау әсері уақыт өте келе жойылады.\r\n\r\nЕрте кезеңдегі ауру белгілерін антибиотиктер қабылдау арқылы  қолға алуға болады, сондай-ақ аурудың созылып немесе асқынып кетуінен сақтануға да мүмкіндік туады. Көкжөтелмен науқастанған балаларды, әсіресе 4 айдан кіші жастағыларды ауруханаға жатқызу керек болады.\r\n\r\nАуру  асқынғанда пневмонияға, созылған қатты жөтел кезінде жарыққа (грыжа) душар қылуы мүмкін.\r\n\r\nКөкжөтелдің өлімге апаруы сирек жағдайда орын алады.\r\n\r\nКөкжетелмен ауырып жазылған адамдар (сондай- ақ, көкжөтелге қарсы екпеден) өмір бойғы иммунитетпен қамтамасыз етіледі дегенді білдірмейді. Сондықтан ауру қайталануы мүмкін (ересек адамдардың 5% ында көкжөтел кездеседі).\r\n\r\nБалалардағы жөтел (ерлерде / әйелдерде)\r\nБалалардың құсуы (ерлерде / әйелдерде)    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(108,'article','861','Гингивостоматит','kz','2018-12-21 06:39:14','2018-12-21 06:31:00','Гингивостаматит – ауыз қуысы мен қызыл иектің инфекциялық ауруы, ойық жараның түзілуімен, тіндердің ісінуімен сипатталады. Аурудың қоздырушысы вирустар мен бактериялар болуы мүмкін.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=861',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Г','Гингивостоматит','y','   Гингивостоматит Гингивостаматит – ауыз қуысы мен қызыл иектің инфекциялық ауруы, ойық жараның түзілуімен, тіндердің ісінуімен сипатталады. Аурудың қоздырушысы вирустар мен бактериялар болуы мүмкін. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nГингивостаматит – ауыз қуысы мен қызыл иектің инфекциялық ауруы, ойық жараның түзілуімен, тіндердің ісінуімен сипатталады. Аурудың қоздырушысы вирустар мен бактериялар болуы мүмкін.\r\n\r\nСебептері\r\nГингивостоматит балаларда жиі кездеседі. Ол (ВПГ-1) типті қарапайым герпес вирусының жұғуынан туындауы мүмкін. Одан, сондай-ақ герпестикалық жара да пайда болуы ықтимал.\r\nБұл ауру Коксаки вирусын жұқтырған кезде де дауы мүмкін.\r\nНегізінен көп адамдарда, ауыз қуысы гигиенасын дұрыс сақтамағандығынан туындап жатады.\r\n\r\nСимптомдары\r\nБұл аурудың симптомдары жеңіл де, ауыр түрде де көрініс береді:\r\n•	Ауыз қуысында жағымсыз иістің болуы;\r\n•	Қалтырау;\r\n•	Ыңғайсыздықты сезіну, мазасыздану және игерімсіздік орын алуы мүмкін;\r\n•	Таңдайда немесе қызыл иекте ойық жаралар пайда болады;\r\n•	Тәбет жоғалып, ауыз қуысы ауырады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nДәрігер ауыз қуысыңыздан кішкентай жараларды анықтау үшін тексеріс жүргізеді.  Олардың сыртқы түрі басқа аурулардан пайда болған жараға ұқсайды. Жөтел, қалтырау немесе бұлшықеттердің ауруы ауыз қуысындағы басқа да аурулардың пайда болғандыңының дәлілі бола алады.\r\nКөбінесе гигивостоматитпен зақымдануды анықтау үшін басқа тексерулер қажет бола бермейді. Десе де, вирусты немесе бактериялық кезеңдерді сәйкестердіру үшін дәрігер жарадан тіндердің азғантай бөлшегін алуы мүмкін. Ауыз қуысының басқа да жараламен зақымдануына биопсия жүргізіледі.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеудің басты мақсаты ауру симптомдарын тоқтатуға бағытталады. \r\nСіз үй жағдайында өздігіңізден төмендегідей шараларды қолдансаңыз болады:\r\n•	Ауыз қуысының гигиенасын сақтаңыз. Қызыл иекті мүқият тазалап тұрыңыз, сонда ғана сіз басқа инфекциялардың жұқтырудың алдын аласыз.\r\n•	Егер дәрігер ешқандай зиянды жайтты анықтамаса, сіз тек ауыз қуысыңызды шайып, ауруды жеңілдетсеңіз болады;\r\n•	Ауыз қуыссындағы жағымсыз ыңғайссыздықты болдырмау үшін тұзды сумен шайсаңыз болады. (стақандағы суға  бір шай қасық тұз салып) немесе шаюға арналған  сутек тотығымен шайсаңызда құпталады;\r\n•	Денсаулық диетасын сақтаңыз. Жұмсақ, жағымсыз азық-түліктер жеген кезде ыңғайсыздықты туындатуы мүмкін.\r\nСізге антибиотиктер тағайындауы да әбден мүмкін:\r\nТіс дәрігеріне инфицирлерген тіндердің бөлігін жоюға тура келеді. Бұл жараны хирургиялық өңдеуден өткізу деп аталады.\r\n\r\nБолжамы\r\nГингивостоматиттің ауырлығы жеңілден ауыр түрге көтерілуі мүмкін, ауру ақырындап ауырмай дами түседі. Ауру емделсе, жаралар негізінде 2-3 аптаның ішінде өздігінен жазылады.\r\n \r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nГингивостоматит ауыз қуысынан басқа жерді де басып кетуі мүмкін. Ол ауыз қуысы жараларының салмақты түріне ауысуы ықтимал. \r\n \r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nТөмендегідей жайттар туындаса дәрігерге хабарласыңыз: \r\n•	Сіздің ауыз қуысыңызда ойық жара пайда болса, қалтырай бастасыңыз немесе басқа да белгілер орын алса;\r\n•	Ауыз қуысындағы ойық жаралар үлкейіп бара жатса немесе 3 апта бойы дәрілік терапия әсер бермесе; \r\n\r\nБалалардың ауыз қуысындағы мәселелер (ерлерде/әйелдерде)\r\nТегтер: \r\nгингивит\r\nстоматит\r\nтіс ауруы\r\nтіс өңезі\r\nқотыр\r\nстоматология\r\nемі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(109,'article','863','Тіс протездері','kz','2018-12-21 06:43:53','2018-12-21 06:42:00','Тіс протездері – импланттанып, жоғалған тістердің орнына қойылған жасанды тістер. Тіс протездері толық және ішінара болып келеді. Толық протездер астыңғы немесе үстіңгі жаққа  толығымен киіледі. Ішінара протездер бір немесе бірнеше тістің орын жауып туру үшін киіледі. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=863',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тіс','y','   Тіс протездері Тіс протездері – импланттанып, жоғалған тістердің орнына қойылған жасанды тістер. Тіс протездері толық және ішінара болып келеді. Толық протездер астыңғы немесе үстіңгі жаққа  толығымен киіледі. Ішінара протездер бір немесе бірнеше тістің орын жауып туру үшін киіледі.  Тіс протездері – импланттанып, жоғалған тістердің орнына қойылған жасанды тістер. Тіс протездері толық және ішінара болып келеді. Толық протездер астыңғы немесе үстіңгі жаққа  толығымен киіледі. Ішінара протездер бір немесе бірнеше тістің орын жауып туру үшін киіледі. \r\n\r\nЗаманауи дамудың нәтижесінде тіс дәрігерлері протездердің сапасын жақсартуда. Қазір олардың сыртқы түрлері барынша табиғи тіске ұқсатылды, онымен қоймай олар өте ыңғайлы.  Бірақ протездерді салған адамдар өздерін бастапқыда бірүрлі сезінеді.  Алғашында сізге тіс дәрігеріне жиі баруға тура келеді, ал ол жасанды тістердің қалай тұрғандығын, дұрыс орналасқанын қадағалайды. Уақыт өте келе ауыз қуысы да өзгеріке үйреніседі, сол кезде емін-еркін жасанды тістерді салып жүре аласыз. Тіс дәрігерінің өзгерісті қалай игеретініне мән беріңіз. \r\n\r\nПротездерді салғанда сіз бірнеше түрлі өзгерістерді байқайсыз, мысалы сөйлегенде, тамақ ішкенде. Ыстық тамақ пен сусындарды қабылдағанда протезді абайлаңыз, мүмкін болса, алып қойсаңызда болады. Бірақ тамақ арасында кездесіп қалған кішкентай түйіршіктерге мән бермей-ақ қойсаңыз да болады.\r\n \r\nТегтер: \r\nтіс\r\nтістің түсуі\r\nпротез\r\nАлматыдағы тіз протездерін салу орындары, \r\nпротездеу\r\nстоматология\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(110,'article','893','Тырнақ астындағы қанды дренаждау','kz','2018-12-24 07:22:05','2018-12-24 07:20:00','Ескертпе:\r\n•	Егер сіз бұл шараны орындауға сенімсіз болсаңыз, күйіп қалмас үшін, оны қолға алмай-ақ қойғаныңыз жөн. Себебі, бұл амал-шарғы қате жүзеге асатын болса, сіз күйіп қалып, ылғи да тырнақ дреажын қолданып жүруіңізге тура келеді.\r\n•	Егер сізде сусамыр, прейфериялық артерияның ауруы, немесе иммун жүйесінің бұзылысынан туындаған аурулар болса бұл процедураны орндамағаныңыз абзал.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=893',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тырнақ','y','   Тырнақ астындағы қанды дренаждау Ескертпе:\r\n•	Егер сіз бұл шараны орындауға сенімсіз болсаңыз, күйіп қалмас үшін, оны қолға алмай-ақ қойғаныңыз жөн. Себебі, бұл амал-шарғы қате жүзеге асатын болса, сіз күйіп қалып, ылғи да тырнақ дреажын қолданып жүруіңізге тура келеді.\r\n•	Егер сізде сусамыр, прейфериялық артерияның ауруы, немесе иммун жүйесінің бұзылысынан туындаған аурулар болса бұл процедураны орндамағаныңыз абзал.\r\n Ескертпе:\r\n•	Егер сіз бұл шараны орындауға сенімсіз болсаңыз, күйіп қалмас үшін, оны қолға алмай-ақ қойғаныңыз жөн. Себебі, бұл амал-шарғы қате жүзеге асатын болса, сіз күйіп қалып, ылғи да тырнақ дреажын қолданып жүруіңізге тура келеді.\r\n•	Егер сізде сусамыр, прейфериялық артерияның ауруы, немесе иммун жүйесінің бұзылысынан туындаған аурулар болса бұл процедураны орндамағаныңыз абзал.\r\n\r\nТырнақ асты қандарын бұру үшін:\r\n•	Қағаз үшін бекіткішті түзеңіз және оның ұшын отқа қыздырыңыз;\r\n•	Бекітіндінің ұшін тырнақтың үшсіне қойыңыз және оның еруіне мүмкіндік беріңіз. Тыннақта жан болмайды, сондықтан еріген ыстық бекітіндіден ауру сезімі туындамайды.\r\n•	Бекітіндіні баспаңыз.  Тырнақ асты терісінде жан болмайды. Егер сіз тырнақты бассаңыз, сіз жазатайым тырнағыңыздың терісін қозғап алуыңыз мүмкін.\r\n•	Шараны орындауда асықпаңыз, қажет болған жағдайда бекітіндіні қайта қыздырыңыз. Қылың тырнаққа кіргізу үшін бұл әрекетті бірнеше рет қайталлауға тура келеді.\r\n•	Тек толық саңлау пайда болғанда ғана, қан тама бастайды және содан ауруы басылады.\r\n•	 2-3 күннің ішінде түссіз  немесе ашық қан түстес сұйықтық тамады.\r\n•	Саусағыңызбен жылы, сабынды суды басыңыз және 2-3 күн бойы 3 реттен 10 минут ұсстап тұрыңыз.\r\n•	См. инфекция белгілері.\r\n\r\nОсындай саңлаулармен де амал-шарғыны қайталап тұрсаңыз болады. Ауру мен қысым бірден жеңілдеп кетпейді, тіпті бірнеше күннен соң, қайта мазалауы да мүмкін.\r\n\r\nЕгер мұндай шараларды қолданғаннан кейін де ауру жеңілдемесе, оданда салмақты түрін қолданылуы мүмкін және медициналық тексеру қажен болуы ықтимал.\r\n\r\nТегтер: \r\nтырнақ асты  қанын дренаждау\r\nсаусақтардың ауруы\r\nтырнақтың қабынуы\r\nтравматология\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(111,'article','1477','Vagınıt ','qz','2018-11-26 11:53:43','2018-11-26 11:52:00','__Vagınıt__ (kolpıt) -  bul qynaptyń shyryshty qabatynyń qabynýy. Qozdyrǵyshtary ár túrli bakterııalar bolyp tabylady. Onyń alǵashqy belgileri áıeldiń jynys músheleri aımaǵynda ashytý sezimi bolady. Qatysty faktorlarǵa analyq bezdiń gıpofýnktsııasy, jeke gıgıena erejelerin saqtamaý jatady.\r\n\r\nVagınıttiń jedel, jedeldeý jáne sozylmaly túrde bolady..Jedel qabyný kezinde naýqas qynaptaǵy aýyrlyq sezimine, syrtqy jynys aımaǵynyń ashýyna, qyshýyna jáne sol aımaqtan serozdy-irińdi bólindiler bólingendigine shaǵymdanady. Kez kelgen bólindini kórgen sátte, qatty qoryqpaǵan abzal, óıtkeni bul qarapaıym vagınıt bolýy múmkin. Dáriger gınekologqa qaralý qajet. Aýrýdyń paıda bolýy alǵashynda syrtqy jynys aımaǵynda aq tústi bólindilerdiń bólinýimen kórinedi. Bólindiler sý tárizdi nemese irińdi bolady jáne zár shyǵarý kezinde qyshý, ashý sezimi seziledi. Áıel adam árdaıym jynys músheleri aımaǵynda aýyrlyq pen jaǵymsyz sezinýler bolady. Jynystyq qatynas kezinde aýyrsyný bolady. Bul jaǵymsyz áserlerge qaramastan qarapaıym vagınıt áıel aǵzasynda qatty ózgerister týdyrmaıdy. Alaıda mindetti túrde dárigerge qaralý kerek. ótkeni bul aýrýdyń sımptomdary kandıdoz,hlamıdıoz,trıhomanıaz sııaqty aýrýlarmen sáıkes keledi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1477',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','V','Vagınıt','y','   Vagınıt  __Vagınıt__ (kolpıt) -  bul qynaptyń shyryshty qabatynyń qabynýy. Qozdyrǵyshtary ár túrli bakterııalar bolyp tabylady. Onyń alǵashqy belgileri áıeldiń jynys músheleri aımaǵynda ashytý sezimi bolady. Qatysty faktorlarǵa analyq bezdiń gıpofýnktsııasy, jeke gıgıena erejelerin saqtamaý jatady.\r\n\r\nVagınıttiń jedel, jedeldeý jáne sozylmaly túrde bolady..Jedel qabyný kezinde naýqas qynaptaǵy aýyrlyq sezimine, syrtqy jynys aımaǵynyń ashýyna, qyshýyna jáne sol aımaqtan serozdy-irińdi bólindiler bólingendigine shaǵymdanady. Kez kelgen bólindini kórgen sátte, qatty qoryqpaǵan abzal, óıtkeni bul qarapaıym vagınıt bolýy múmkin. Dáriger gınekologqa qaralý qajet. Aýrýdyń paıda bolýy alǵashynda syrtqy jynys aımaǵynda aq tústi bólindilerdiń bólinýimen kórinedi. Bólindiler sý tárizdi nemese irińdi bolady jáne zár shyǵarý kezinde qyshý, ashý sezimi seziledi. Áıel adam árdaıym jynys músheleri aımaǵynda aýyrlyq pen jaǵymsyz sezinýler bolady. Jynystyq qatynas kezinde aýyrsyný bolady. Bul jaǵymsyz áserlerge qaramastan qarapaıym vagınıt áıel aǵzasynda qatty ózgerister týdyrmaıdy. Alaıda mindetti túrde dárigerge qaralý kerek. ótkeni bul aýrýdyń sımptomdary kandıdoz,hlamıdıoz,trıhomanıaz sııaqty aýrýlarmen sáıkes keledi. Vagınıt (kolpıt) -  bul qynaptyń shyryshty qabatynyń qabynýy. Qozdyrǵyshtary ár túrli bakterııalar bolyp tabylady. Onyń alǵashqy belgileri áıeldiń jynys músheleri aımaǵynda ashytý sezimi bolady. Qatysty faktorlarǵa analyq bezdiń gıpofýnktsııasy, jeke gıgıena erejelerin saqtamaý jatady.\r\n\r\nVagınıttiń jedel, jedeldeý jáne sozylmaly túrde bolady..Jedel qabyný kezinde naýqas qynaptaǵy aýyrlyq sezimine, syrtqy jynys aımaǵynyń ashýyna, qyshýyna jáne sol aımaqtan serozdy-irińdi bólindiler bólingendigine shaǵymdanady. Kez kelgen bólindini kórgen sátte, qatty qoryqpaǵan abzal, óıtkeni bul qarapaıym vagınıt bolýy múmkin. Dáriger gınekologqa qaralý qajet. Aýrýdyń paıda bolýy alǵashynda syrtqy jynys aımaǵynda aq tústi bólindilerdiń bólinýimen kórinedi. Bólindiler sý tárizdi nemese irińdi bolady jáne zár shyǵarý kezinde qyshý, ashý sezimi seziledi. Áıel adam árdaıym jynys músheleri aımaǵynda aýyrlyq pen jaǵymsyz sezinýler bolady. Jynystyq qatynas kezinde aýyrsyný bolady. Bul jaǵymsyz áserlerge qaramastan qarapaıym vagınıt áıel aǵzasynda qatty ózgerister týdyrmaıdy. Alaıda mindetti túrde dárigerge qaralý kerek. ótkeni bul aýrýdyń sımptomdary kandıdoz,hlamıdıoz,trıhomanıaz sııaqty aýrýlarmen sáıkes keledi.\r\n\r\nVagınıt mıkroaǵzalardan týyndaıdy. Mıkroaǵzalar qalypty túrde qynyptyń ishinde bolady, biraq az mólsherde. Qabyný kezinde qynyptyń ishindegi patogendi mıkroaǵzalar (stafılokokktar, streptokoktar jáne t.b.) kóbeıedi. Olardyń kóbeıýi júktilik kezinde kúsheıedi. Sondyqtan júktilik kezinde vagınıt bolsa, ony tezirek emdeý qajet. Ótıkeni, ol týý kezinde balaǵa juǵýy múmkin. Vagınıt sonymen qatar týý kezinde jatyrdyń jyrtylýyna sebep bolady.\r\n\r\nVagınıtti týyndatqan mıkrobqa túrine baılanysty jergilikti jáne jalpy emdeıdi. Jazylýyna septik etetin mańyzdy faktordyń biri – em alý kezinde jynystyq qatynasty tolyq toqtatý bolyp tabylady. Irindi jáne shyryshty bólindiler kezinde jatyrdyń ishin antıseptıkalyq eritindilermen jýyp shaıady. Sonymen qatar, bir ýaqytta ımmýnıtetti kóteretin dáriler beriledi. Qozdyrǵyshtardyń sezimtaldyǵyna baılanysty antıbıotıkter taǵaıyndalady. Olardy jaqpa maı túrinde qoldanady.\r\n\r\nJalpy júkti áıelderdiń vagınıtin emdeýge erekshe kóńil bólinedi.Sebebi, bir jaǵynan olardaǵy qabyný protsessin tolyǵymen joıý mańyzdy bolmaq, ekinshi jaǵynan júktilik dárilik preparattardy qoldaný tásilderine jáne dozalaryna shekteý qoıady. Vagınıtti durys emdeý jáne aldyn alý kóp jaǵdaıda jaqsy boljam jasaýǵa múmkindik beredi.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nvagınıt\r\nkolpıt\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(112,'article','1480','Býlbospınaldy saldaný','qz','2018-11-26 11:56:36','2018-11-26 11:55:00','__Býlbospınaldy saldaný__ – bulshyqettiń álsizdigi jáne tózimdiliginiń tómendeýimen sıpattaltyn óte sırek kezdesetin sozylmaly aýrý. Bulshyqettiń álsizdigi aqyryndap damıdy, birinshi kezekte mımıkalyq bulshyqetterdi zaqymdap, adamda qabaqtyń tómen túsýi, qosarlanyp kórý, sóıleý, shaınaý jáne tynys alý qıyndyqtary sekildi sımptomdary paıda bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1480',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Býlbospınaldy','y','   Býlbospınaldy saldaný __Býlbospınaldy saldaný__ – bulshyqettiń álsizdigi jáne tózimdiliginiń tómendeýimen sıpattaltyn óte sırek kezdesetin sozylmaly aýrý. Bulshyqettiń álsizdigi aqyryndap damıdy, birinshi kezekte mımıkalyq bulshyqetterdi zaqymdap, adamda qabaqtyń tómen túsýi, qosarlanyp kórý, sóıleý, shaınaý jáne tynys alý qıyndyqtary sekildi sımptomdary paıda bolady. Bul ne? Býlbospınaldy saldaný – bulshyqettiń álsizdigi jáne tózimdiliginiń tómendeýimen sıpattaltyn óte sırek kezdesetin sozylmaly aýrý. Bulshyqettiń álsizdigi aqyryndap damıdy, birinshi kezekte mımıkalyq bulshyqetterdi zaqymdap, adamda qabaqtyń tómen túsýi, qosarlanyp kórý, sóıleý, shaınaý jáne tynys alý qıyndyqtary sekildi sımptomdary paıda bolady.\r\n\r\nBýlbospınaldy saldanýdyń naqty sebebi áli anyqtalmaǵan. Alaıda, aýrýdyń damýy bulshyqettiń tinderine qarsy baǵyttalǵan aýtoantıdenelerdiń túzilýinen bolady dep esepteledi. Býlbospınaldy saldaný kez kelgen jasta áıelder men erkekterde kezdesedi, ásirese qalqansha bezinde problemasy bar jas áıelderde kóbirek kezdesedi.\r\n\r\nBýlbospınaldy saldanýdy emdeý kezinde bulshyqet álsizdigin joıatyn jáne jumysyn jaqsartatyn dárilik preparattar taǵaıyndalady. Keı jaǵdaılarda qalqansha bezin alyp tastaý kómektesýi múmkin.\r\n \r\n\r\nTegter:\r\n\r\nbýlbospınaldy saldaný\r\nbulshyqettiń álsizdigi \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(113,'article','1551','Qyjyl ','qz','2018-12-20 04:25:03','2018-12-20 04:24:00','Qyjyl - bul jaǵymsyz sezim nemese tóstiń artyndaǵy kúıdiretin aýyrsyný.  Ol tamaqtan keıin, tez arada adam jatqan kezde nemese alǵa eńkeıýinen keıin paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq, qyjyl, keıbir dári-dármekterdi qabyldaǵannan keıin de paıda bolady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1551',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qyjyl','y','   Qyjyl  Qyjyl - bul jaǵymsyz sezim nemese tóstiń artyndaǵy kúıdiretin aýyrsyný.  Ol tamaqtan keıin, tez arada adam jatqan kezde nemese alǵa eńkeıýinen keıin paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq, qyjyl, keıbir dári-dármekterdi qabyldaǵannan keıin de paıda bolady. Qyjyl - bul jaǵymsyz sezim nemese tóstiń artyndaǵy kúıdiretin aýyrsyný.  Ol tamaqtan keıin, tez arada adam jatqan kezde nemese alǵa eńkeıýinen keıin paıda bolýy múmkin. Sondaı-aq, qyjyl, keıbir dári-dármekterdi qabyldaǵannan keıin de paıda bolady.\r\n\r\nQyjyl asqazan shyrynynyń óńeshke keri aǵymy kezinde paıda bolady. Sondaı-aq, ol tóstiń artynda, kókirek qýysynyń otrasynda, al keıde jutqynshaqtyń artqy qabyrǵasynda aýyrsyný nemese yńǵaısyzdyq týdyrady. Bul rette aýyzda qyshqyl nemese ashy dám bolýy múmkin.\r\n\r\nQyjyldy antatsıdter nemese basqada retseptsiz jiberiletin dáriler (qyshqyldardy azaıtatyn nemese baılanystyratyn preparattar) jeńildete alady\r\nQyjyl asqazan-ishek joldary aýrýlarynyń sımptomy bolyp tabylady.\r\n\r\n \r\nTegter: \r\n\r\nqyjyl\r\njaǵymsyz sezim\r\nkekirik\r\ntóstiń artyndaǵy aýyrsyný\r\naýyzdaǵy qyshqyl nemese ashy dám\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(114,'article','1552','Aıaq - qol problemalaryn týdyrýy múmkin dári-dármekter','qz','2018-12-20 04:25:58','2018-12-20 04:25:00','Keıbir dári-dármekterdiń janama áserleri aıaq-qol problemalaryn týdyrýy múmkin. Kóbinese dáriger basqa dári-dármekterdi taǵaıyndaı alady. Sondaı-aq, problemalardyń paıda bolý qaýpin azaıtýǵa kómektesetin preparattardy qabyldaýdaǵy  belgili bir tásilderi bolýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1552',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aıaq','y','   Aıaq - qol problemalaryn týdyrýy múmkin dári-dármekter Keıbir dári-dármekterdiń janama áserleri aıaq-qol problemalaryn týdyrýy múmkin. Kóbinese dáriger basqa dári-dármekterdi taǵaıyndaı alady. Sondaı-aq, problemalardyń paıda bolý qaýpin azaıtýǵa kómektesetin preparattardy qabyldaýdaǵy  belgili bir tásilderi bolýy múmkin. Keıbir dári-dármekterdiń janama áserleri aıaq-qol problemalaryn týdyrýy múmkin. Kóbinese dáriger basqa dári-dármekterdi taǵaıyndaı alady. Sondaı-aq, problemalardyń paıda bolý qaýpin azaıtýǵa kómektesetin preparattardy qabyldaýdaǵy  belgili bir tásilderi bolýy múmkin.\r\n\r\nKeıbir preparattar qannyń uıý qaýpin arttyrady, olarǵa mynalar jatady:\r\n\r\n•	Kontratseptıvti preparattar (oraldy kontratseptıvter). Temeki tartatyn áıelderde shylym shekpeıtinderge qaraǵanda qaýip joǵary.\r\n•	tolyqtyrýshy gormondyq terapııa\r\n\r\nKeıbir dári-dármekterdiń jáne basqa zattardyń janama áseri bulshyqettiń qysylýy bolýy múmkin. Ol preparattarǵa mynalar jatady:\r\n\r\n•	Hlortalıdon (gıbranton), býmetanıd (býmetr) nemese fýrosemıd (lasık) sııaqty nesep aıdatqyshtar.\r\n•	Neıroleptıkalyk dáriler, mysaly, hlorpromazın (torazın) nemese galoperıdol (galdol).\r\n•	Prohlorperazın (kompazın) nemese prometazın (fenergan) sııaqty júrek aınýyn basatyn dáriler.\r\n•	Estrogen.\r\n•	Alkogol.\r\n•	Nıfedıpın (prokardııa), amlodıpın (norvask) nemese nıkardıpın (karden) sııaqty qan qysymyn basatyn dáriler.\r\n•	Lıtıı.\r\n•	Terbýtalın nemese albýterol sııaqty Beta2-agonıst.\r\n•	Sımvastatın (Zokor) nemese atorvastatın (Lıpıtor) sııaqty holesterındi tómendetetin dáriler.\r\n\r\nBulshyqettiń qysylýy belgili bir preparattardy, mysaly, steroıdtar nemese  tynyshtandyratyn dárilerdi qoldanýdy toqtatqan kezde paıda bolýy múmkin. Kelesi dozany qabyldamastan buryn, medıtsınalyq preparatty taǵaıyndaǵan dárigermen habarlasyńyz. Bálkim qabyldap júrgen dárilik preparattyń dozasyn ózgertý kerek nemese ony aýystyrýǵa, toqtata turýǵa týra keledi. Dárini taǵaıyndaý qajet bolmaýy múmkin.\r\n\r\nEger siz dárigerdiń taǵaıyndamaǵan dárilik preparatty qabyldap júrseńiz, ony dereý toqtatý kerek. Eger siz preparat qabyldaýdy jalǵastyrý qajet dep oılasańyz, keńes alý úshin dárigermen habarlasyńyz.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nkontratseptıvter\r\nestrogen\r\nalkogol (ishimdik)\r\ndáriler\r\nsteroıdtar\r\npreparat\r\njanama áserler\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(115,'article','1553','Mastopatııa ','qz','2018-12-20 04:26:48','2018-12-20 04:26:00','__Mastopatııa__ (sút beziniń jappaı túıindelýi – sút bezindegi fıbrozdy-kıstozdy ózgerister) sút beziniń keń taralǵan kúıi bolyp tabylady. Mastopatııa - dáneker tini jáne epıtelıı komponentteriniń ara qatynasynyń buzylýymen, sút bezi tininiń ózgerýimen sıpattalatyn fıbrozdy-kıstozdy aýrý. Mastopatııa túrli gormonaldy buzylýlary (gıperestrogenııa, progesteron jetispeýshiligi jáne t.b.) bar áıelderdiń 30-40% dıagnostıkalanady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1553',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Mastopatııa','y','   Mastopatııa  __Mastopatııa__ (sút beziniń jappaı túıindelýi – sút bezindegi fıbrozdy-kıstozdy ózgerister) sút beziniń keń taralǵan kúıi bolyp tabylady. Mastopatııa - dáneker tini jáne epıtelıı komponentteriniń ara qatynasynyń buzylýymen, sút bezi tininiń ózgerýimen sıpattalatyn fıbrozdy-kıstozdy aýrý. Mastopatııa túrli gormonaldy buzylýlary (gıperestrogenııa, progesteron jetispeýshiligi jáne t.b.) bar áıelderdiń 30-40% dıagnostıkalanady. Mastopatııa (sút beziniń jappaı túıindelýi – sút bezindegi fıbrozdy-kıstozdy ózgerister) sút beziniń keń taralǵan kúıi bolyp tabylady. Mastopatııa - dáneker tini jáne epıtelıı komponentteriniń ara qatynasynyń buzylýymen, sút bezi tininiń ózgerýimen sıpattalatyn fıbrozdy-kıstozdy aýrý. Mastopatııa túrli gormonaldy buzylýlary (gıperestrogenııa, progesteron jetispeýshiligi jáne t.b.) bar áıelderdiń 30-40% dıagnostıkalanady.\r\n\r\nSút beziniń jappaı túıindelýi ádette etekkir aldynda aıqyn baıqalady jáne eki emshekte emshek ushynyń aınalasynda jáne ústińgi bóliginde seziledi.\r\n\r\nSút beziniń jappaı túıindelýi 35 jastan 50 jasqa deıingi áıelderge jıi kezdesedi. Ádette, ol etekkir úzilisi kezinde joǵalady. Gormondar almastyratyn terapııa boıynsha estrogen qabyldaıtyn áıelderde bul aýrý jalǵasýy múmkin. \r\n\r\nDáriger mastopatııany emdeýdi mynalardan soń ǵana taǵaıyndaıdy:\r\n\r\n•	fıbrokıstozdyq aýrý túrin anyqtaǵan soń\r\n•	reprodýktıvti júıesin zerttegennen soń\r\n•	gormonaldy kúıin anyqtaǵannan soń\r\n\r\nMastopatııany aldyn alý. Eger emshekte ózgerister anyqtalǵan jaǵdaıda der kezinde dárigerge qaralý qajet. Áıel adamdarǵa 45 jastan keıin sút bezderiniń ózin-ózi tekserý, sondaı-aq mammolog qaraýyndaǵy profılaktıkalyq zertteýler mańyzdy bolyp tabylady.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nmastopatııa\r\nemshek\r\nemshek ushy\r\nsút bezi\r\ngormondar \r\netekkir\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(116,'article','1567','Kókjótel ','qz','2018-12-21 03:25:32','2018-12-21 03:23:00','__Kókjótel__ - bul joǵary tynys alý joldarynyń juqpaly ınfektsııasy  (Borde-Jangý nemese parakoklıýsh bakterııasy ). Ol ásirese jutqynshaqtyń artqy jaǵyna ornalasqan muryn joldarynda paıda bolady. Infektsııadan joǵary tynys alý joldary titirkenip, tynys alý barysynda qatty jótel qysyp, qyryldaǵan nemese úrgen daýys qosa shyǵady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1567',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kókjótel','y','   Kókjótel  __Kókjótel__ - bul joǵary tynys alý joldarynyń juqpaly ınfektsııasy  (Borde-Jangý nemese parakoklıýsh bakterııasy ). Ol ásirese jutqynshaqtyń artqy jaǵyna ornalasqan muryn joldarynda paıda bolady. Infektsııadan joǵary tynys alý joldary titirkenip, tynys alý barysynda qatty jótel qysyp, qyryldaǵan nemese úrgen daýys qosa shyǵady. Kókjótel - bul joǵary tynys alý joldarynyń juqpaly ınfektsııasy  (Borde-Jangý nemese parakoklıýsh bakterııasy ). Ol ásirese jutqynshaqtyń artqy jaǵyna ornalasqan muryn joldarynda paıda bolady. Infektsııadan joǵary tynys alý joldary titirkenip, tynys alý barysynda qatty jótel qysyp, qyryldaǵan nemese úrgen daýys qosa shyǵady.\r\n\r\nAdam bul ınfektsııanyń  kózi bolyp tabylady, ıaǵnı ınfektsııany kókjótelmen  aýyratyn, nemese bakterııasy bar saý adamdar taratady. Infektsııa aýa - tamshylary arqyly taralady. Sezimtal adamdarda aýrýdy juqtyrý qaýpi 90% ǵa deıin artady.\r\n\r\nÁdette, sımtomdar úsh túrli kezeńde baıqalady. Barlyǵyn tutas qaraǵanda 6-10 kúnge sozylýy múmkin. 1 kezeńdegi sımptomdar túshkirý, murynnan sý aǵý azdaǵan jótel sııaqty, kádimgi sýyq tııý belgilerine uqsas keledi. Ekinshi kezeń – qurǵaq  jótel, úzik-úzik jótel, odan asqynyp adam ózin toqtata almaıtyn qatty jóteledi. Úshinshi kezeń bul – qatty dybyspen shyǵatyn jótel.  Qatty jótelden teri jáne tyrnaqtyń asty kógerip, adam qusyp jáne álsirep ketýi múmkin.\r\n\r\nKókjótel barlyq jastaǵy adamdarda kezdesedi. Biraq kóbinese 4 aıdan kishi jáne 60 jastan asqan eresek adamdarda asqyný qaýpi jıi kezdesedi. 2 aıdan 6 jasqa deıingi jas aralyǵynda kókjótelge qarsy vaktsınany egý arqyly bul aýrýdyń aldyn alyp nemese aýrýdy qadaǵalaý múmkindigi bolady.\r\n\r\nDegenmen, vaktsınanyń qorǵaý áseri ýaqyt óte kele joıylady.\r\n\r\nErte kezeńdegi aýrý belgilerin antıbıotıkter qabyldaý arqyly  qolǵa alýǵa bolady, sondaı-aq aýrýdyń sozylyp nemese asqynyp ketýinen saqtanýǵa da múmkindik týady. Kókjótelmen naýqastanǵan balalardy, ásirese 4 aıdan kishi jastaǵylardy aýrýhanaǵa jatqyzý kerek bolady.\r\n\r\nAýrý  asqynǵanda pnevmonııaǵa, sozylǵan qatty jótel kezinde jaryqqa (gryja) dýshar qylýy múmkin.\r\n\r\nKókjóteldiń ólimge aparýy sırek jaǵdaıda oryn alady.\r\n\r\nKókjetelmen aýyryp jazylǵan adamdar (sondaı- aq, kókjótelge qarsy ekpeden) ómir boıǵy ımmýnıtetpen qamtamasyz etiledi degendi bildirmeıdi. Sondyqtan aýrý qaıtalanýy múmkin (eresek adamdardyń 5% ynda kókjótel kezdesedi).\r\n\r\nBalalardaǵy jótel (erlerde / áıelderde)\r\nBalalardyń qusýy (erlerde / áıelderde)    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(117,'article','1572','Kartsınoma','qz','2018-12-21 03:51:33','2018-12-21 03:49:00','__Kartsınoma __- qaterli isik,  ishki aǵzalar jasýshalarynyń jáne adam terisindegi epıtelıaldy jasýshalardyń ólettenýi.\r\n\r\n__Bazaldy jasýshaly kartsınoma__ – shektelýli  jáne baıaý ósetin bolyp ajyratylady.  Aýrý teri betinde kishkentaı naqty bir kólemdi ǵana, úsińgi jaǵy kúlgin nemese qyzyl tústi, sylyq túıin bolyp bastalady. Bir qaraǵanda jartylaı móldir marjan tas jolaǵyna uqsaıdy. Isik ártúrli melandy pıgmentterdiń bólshekterinen quralǵan, sondyqtan onyń túsi kúlginnen qara-qońyr túske deıin ózgeredi. Túıinniń ósýi barysynda onyń ortańǵy bóligi qabyqshamen orylyp, qaptalǵan. Turaqty belgisi – teleangıetazııamen kórinis beredi.  Metastazdanýy sırek oryn alady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1572',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kartsınoma','y','   Kartsınoma __Kartsınoma __- qaterli isik,  ishki aǵzalar jasýshalarynyń jáne adam terisindegi epıtelıaldy jasýshalardyń ólettenýi.\r\n\r\n__Bazaldy jasýshaly kartsınoma__ – shektelýli  jáne baıaý ósetin bolyp ajyratylady.  Aýrý teri betinde kishkentaı naqty bir kólemdi ǵana, úsińgi jaǵy kúlgin nemese qyzyl tústi, sylyq túıin bolyp bastalady. Bir qaraǵanda jartylaı móldir marjan tas jolaǵyna uqsaıdy. Isik ártúrli melandy pıgmentterdiń bólshekterinen quralǵan, sondyqtan onyń túsi kúlginnen qara-qońyr túske deıin ózgeredi. Túıinniń ósýi barysynda onyń ortańǵy bóligi qabyqshamen orylyp, qaptalǵan. Turaqty belgisi – teleangıetazııamen kórinis beredi.  Metastazdanýy sırek oryn alady. Kartsınoma - qaterli isik,  ishki aǵzalar jasýshalarynyń jáne adam terisindegi epıtelıaldy jasýshalardyń ólettenýi.\r\n\r\nBazaldy jasýshaly kartsınoma – shektelýli  jáne baıaý ósetin bolyp ajyratylady.  Aýrý teri betinde kishkentaı naqty bir kólemdi ǵana, úsińgi jaǵy kúlgin nemese qyzyl tústi, sylyq túıin bolyp bastalady. Bir qaraǵanda jartylaı móldir marjan tas jolaǵyna uqsaıdy. Isik ártúrli melandy pıgmentterdiń bólshekterinen quralǵan, sondyqtan onyń túsi kúlginnen qara-qońyr túske deıin ózgeredi. Túıinniń ósýi barysynda onyń ortańǵy bóligi qabyqshamen orylyp, qaptalǵan. Turaqty belgisi – teleangıetazııamen kórinis beredi.  Metastazdanýy sırek oryn alady.\r\n\r\nJalpaq jasýshaly kartsınoma – kópqabatty jalpaq epıtelııa jassýshalarynan turady. Ol jıi qabyrshyqtanady. Isik jasýshalary desmosomalarmen bekitilgen (jaryq mıkroskopynda jasýshaaralyq kópirlermen).Epıtelııalyq uıashyqtyń ortańǵy bóligi keratınniń kontsentratty agregattarynan quralýy múmkin. (keratınniń merýert tastar). Isik tez ósedi de, metastazdalady (gematogendi jáne lımfogendi). \r\n\r\nÓkpe kartsınomasy. Jalpy alǵashqy ókpelik isik jaǵdaılary (95%-ǵa jýyǵy) 4 basty túrden quralady: epıdermoıdty (skvamoznyı), adenokartsınoma (bronhıoloalveolıarly isik), iri jáne usaq jasýshaly (sýlyjasýshaly isik). Emdik tásil gıstologııalyq klassıfıkatsııaǵa negizdelgen.  Usaqjasýshaly isik aǵzada taralady, sol kezde iri jasýshalysy ornyǵýy múmkin. Epıdermıodty isik er adamdar arasynda jıi kezdesedi; adenokartsınama – áıelder arasynda jıi kezdesedi. Epıdermodty jáne usaqjasýshaly isikter, ádettegi jaǵdaıda, ortalyq jańatúzilimder túrine aýysady; adenokartsınomalar jáne irijasýshaly  qaýipti isik, ádette, perferıkalyq túıinder jáne massa túrinde damıdy. Epıdermıodty jáne iri jasýshaly isikter aýrýlardyń qýysynda 20-30 % túziledi.\r\n\r\nEmdelýi alǵashqy isiktiń tabıǵatyna baılanysty, sebebi olardyń  ár túri dárilik terapııany ártúrli ıgeredi.\r\n\r\nÓkpe kartsınomalaryn emdeý. Aýrýlar isiginiń lokalızatsııalanǵan formasy men ókpesiniń iri jasýshaly qaýipti isigine hırýrgııalyq aralasýlar júrgiziledi.  Iri jasýshaly  ókpeniń qaýipti isigine rezektsııa jasaýǵa bolmaıtyn, metastazdalý protsessinde nemese hırýrgııalyq aralasýlardan bas tartqan jaǵdaıda,  aýrýǵa emdik terapııa nemese qosymsha hımıoterapııa usynylady.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\nqaýipti isik, \r\nkartsınoma, \r\nbazaldy jasýshaly kartsınoma\r\njalpaq jasýshaly kartsınoma\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(118,'article','1574','Kandıdoz ','qz','2018-12-21 03:53:00','2018-12-21 03:52:00','__Kandıdoz__ (aýyzdyń ýylýy) – qabynbaly sańyraýqulaqtyq aýrý, teriniń jáne shyryshty qabyqtyń, nesep-jynysy jáne basqa da adamnyń júıeleri (tynys alý, as qorytý, júıkelik) sańyraýqulaqtyń toqtaýsyz ósý oryndary bolyp esepteledi.  Kandıdoz ashytqyly sańyraýqulaqtyq, kandıda tegindegi\'\' (Candida albicans) \'\'bakterııasynan týyndaıdy. ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1574',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Kandıdoz','y','   Kandıdoz  __Kandıdoz__ (aýyzdyń ýylýy) – qabynbaly sańyraýqulaqtyq aýrý, teriniń jáne shyryshty qabyqtyń, nesep-jynysy jáne basqa da adamnyń júıeleri (tynys alý, as qorytý, júıkelik) sańyraýqulaqtyń toqtaýsyz ósý oryndary bolyp esepteledi.  Kandıdoz ashytqyly sańyraýqulaqtyq, kandıda tegindegi\'\' (Candida albicans) \'\'bakterııasynan týyndaıdy.  Kandıdoz (aýyzdyń ýylýy) – qabynbaly sańyraýqulaqtyq aýrý, teriniń jáne shyryshty qabyqtyń, nesep-jynysy jáne basqa da adamnyń júıeleri (tynys alý, as qorytý, júıkelik) sańyraýqulaqtyń toqtaýsyz ósý oryndary bolyp esepteledi.  Kandıdoz ashytqyly sańyraýqulaqtyq, kandıda tegindegi (Candida albicans) bakterııasynan týyndaıdy. \r\n\r\nCandida albicans – bul birjasýshaly mıkroaǵza. Olar tabıǵatta keńinen taralǵan, ásirese olardyń ishindegi saprofıtter. Kandıdalar – saý adamnyń terisendegi turaqty mekendeýshiler. Sońǵy 20-30 jyldary olardyń aýyz qýysynyń shyryshty qabyǵynda bólinýi jáne dáneginiń ósýi 10 esege, 53-57 %-ǵa jetkendigi teksserildi.\r\n\r\nSańyraýqulaq kandıdasynyń 80-ge jýyq  túrleri belgili. Adamdy aýrtatyndary solardyń tek 10 ǵana túri. Kandıdalar adam úshin shartty-patogendi bolyp tabylady jáne aýrýdyń damý yqtımaldyǵy ımmýnıtet jaǵdaıynyń belgili bir satysyna baılanysty bolady. Álsiz adamdarda generalızdik kandıdoz damýy múmkin, olar basqa ınfektsııalarmen sırek janasady, biraq ol jerden de hımıoterapııa men emdik antıbıotıkterdiń janama áserleri bolýy múmkin. Kandıdoz kezinde kóbinese aýyz qýysy zaqymdanady, biraq keıde aýrý deneniń basqa da bólikterine taralady. \r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nsańyraýqulaqtyq aýrý, \r\nteriniń nesep-jynys shyryshty qabyǵynyń júıesiniń zaqymdalýy\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(119,'article','1579','Tyrnaq pishini men qurylymynyń ózgerýi','qz','2018-12-21 04:12:04','2018-12-21 04:10:00','Tyrnaq pishini men qurylymynyń ózgerýiniń kóptegen sebepteri bar. Keıbir ózgerister, mysaly, tyrnaqtyń ústińgi jaǵynyń oıyqtanýy nemese qartaıýǵa baılanysty tyrnaq betinde tik jolaqtardyń (qatparlardyń) qalyptasýy.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1579',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tyrnaq','y','   Tyrnaq pishini men qurylymynyń ózgerýi Tyrnaq pishini men qurylymynyń ózgerýiniń kóptegen sebepteri bar. Keıbir ózgerister, mysaly, tyrnaqtyń ústińgi jaǵynyń oıyqtanýy nemese qartaıýǵa baılanysty tyrnaq betinde tik jolaqtardyń (qatparlardyń) qalyptasýy. Tyrnaq pishini men qurylymynyń ózgerýiniń kóptegen sebepteri bar. Keıbir ózgerister, mysaly, tyrnaqtyń ústińgi jaǵynyń oıyqtanýy nemese qartaıýǵa baılanysty tyrnaq betinde tik jolaqtardyń (qatparlardyń) qalyptasýy.\r\n\r\nTyrnaq pishini men qurylymynyń basqa da ózgeristeri mynalardy qamtıdy:\r\n\r\n•	Etke batyp ósken tyrnaq – tyrnaqtyń ishke qaraı búgilýi, ádette baqaılarda aıaq kıimniń tar bolýynan týyndaıdy. Aýyrsyný nemese zaqymdalý bolǵan jaǵdaıda tyrnaqty hırýrgııalyq jolmen alyp tastaý nemese tyrnaqty qalpyna keltirý qajet bolady. Eger qolaıly aıaq kıimin kıiletin bolsa, tyrnaq óz qalypty jaǵdaıyna oralady.\r\n•	Qasyq tárizdes tyrnaqtar kóbinese balalarda kezdesedi jáne bul ýaqytsha qubylys. Mundaı tyrnaqtyń túri keıbir aýrýlarmen, atap aıtqanda temirtapshylyqty anemııamen birge paıda bolady. Tyrnaq ádette qalypty jaǵdaıyna keledi.\r\n•	Tyrnaq betindegi shuńqyrlar (oıyqtanýlar). Azdaǵan oıyqtardyń bolýy qalypty jaǵdaı bolyp sanalady. Qatty oıyqtanýlar, ásirese sarǵaıǵan nemese qalyń tyrnaqtardyń, nemese tyrnaq ornynan tyrnaqtyń alynýy teri aýrýlarynan (mysaly, ekzema nemese psorıazdan) paıda bolýy múmkin. \r\n•	Tyrnaqtyń betindegi tik jolaqtar (qatparlar) qartaıýǵa baılanysty qalyptasýy múmkin. Sonymen qatar jaraqattyń, ınfektsııanyń nemese aýrýlardyń saldarynan da paıda bolady.\r\n•	Tyrnaqtyń qalyńdaýy sańyraýqulaq ınfektsııasynan, jaraqattan jáne qannyń álsiz aınalymynan paıda bolady. Tyrnaqtar qalyńdap, sarǵaıýy jáne tyrnaq betine qatparlar shyǵýy múmkin. Jáne de olar synǵysh keledi. Tyrnaq álsiz bolyp, túsip qalýy múmkin. Múıiz tárizdi tyrnaq – bul ádette jas óte paıda bolatyn tyrnaqtyń erekshe qalyńdaýy.\r\n•	Tyrnaqtyń saǵat shynysy sııaqty ózgerýi – bul kóp taralǵan jaǵdaı. Saýsaqtardyń nemese baqaılardyń ushy isip, tyrnaq saǵat shynysy sekildi syrtqa shyǵyp turady. Tyrnaq isingen saýsaqtardy nemese baqaılardy qamtyp, kóterińki, búgilgen jáne ádettegiden jyltyr bolyp kórinedi. Mundaı jaǵdaıǵa ádette sozylmaly júrek, ókpe, baýyr,qalqansha bezi aýrýlary bar adamdar jıi tap bolady.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\nEtke batyp ósken tyrnaq\r\nQasyq tárizdi tyrnaqtar\r\nTyrnaq betinde shuńqyrlardyń qalyptasýy\r\nTyrnaq betindegi tik jolaqtar\r\nTyrnaqtyń qalyńdaýy    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(120,'article','1591','Tis protezderi','qz','2018-12-21 06:43:53','2018-12-21 06:42:00','Tis protezderi – ımplanttanyp, joǵalǵan tisterdiń ornyna qoıylǵan jasandy tister. Tis protezderi tolyq jáne ishinara bolyp keledi. Tolyq protezder astyńǵy nemese ústińgi jaqqa  tolyǵymen kıiledi. Ishinara protezder bir nemese birneshe tistiń oryn jaýyp týrý úshin kıiledi. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1591',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tis','y','   Tis protezderi Tis protezderi – ımplanttanyp, joǵalǵan tisterdiń ornyna qoıylǵan jasandy tister. Tis protezderi tolyq jáne ishinara bolyp keledi. Tolyq protezder astyńǵy nemese ústińgi jaqqa  tolyǵymen kıiledi. Ishinara protezder bir nemese birneshe tistiń oryn jaýyp týrý úshin kıiledi.  Tis protezderi – ımplanttanyp, joǵalǵan tisterdiń ornyna qoıylǵan jasandy tister. Tis protezderi tolyq jáne ishinara bolyp keledi. Tolyq protezder astyńǵy nemese ústińgi jaqqa  tolyǵymen kıiledi. Ishinara protezder bir nemese birneshe tistiń oryn jaýyp týrý úshin kıiledi. \r\n\r\nZamanaýı damýdyń nátıjesinde tis dárigerleri protezderdiń sapasyn jaqsartýda. Qazir olardyń syrtqy túrleri barynsha tabıǵı tiske uqsatyldy, onymen qoımaı olar óte yńǵaıly.  Biraq protezderdi salǵan adamdar ózderin bastapqyda birúrli sezinedi.  Alǵashynda sizge tis dárigerine jıi barýǵa týra keledi, al ol jasandy tisterdiń qalaı turǵandyǵyn, durys ornalasqanyn qadaǵalaıdy. Ýaqyt óte kele aýyz qýysy da ózgerike úırenisedi, sol kezde emin-erkin jasandy tisterdi salyp júre alasyz. Tis dárigeriniń ózgeristi qalaı ıgeretinine mán berińiz. \r\n\r\nProtezderdi salǵanda siz birneshe túrli ózgeristerdi baıqaısyz, mysaly sóılegende, tamaq ishkende. Ystyq tamaq pen sýsyndardy qabyldaǵanda protezdi abaılańyz, múmkin bolsa, alyp qoısańyzda bolady. Biraq tamaq arasynda kezdesip qalǵan kishkentaı túıirshikterge mán bermeı-aq qoısańyz da bolady.\r\n \r\nTegter: \r\ntis\r\ntistiń túsýi\r\nprotez\r\nAlmatydaǵy tiz protezderin salý oryndary, \r\nprotezdeý\r\nstomatologııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(121,'article','1594','Infektsııalyq toksıkalyq shok ','qz','2018-12-21 07:24:10','2018-12-21 07:14:00','Infektsııalyq toksıkalyq shok - kúrdeli aýrý bolyp esepteledi. Bul jaǵdaıda adamda, qaltyraý paıda bolady, ishki organdardyń qyzmeti buzylady.\r\n\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok – ýly stafılokokk (irińdi týǵyzatyn bakterııanyń túri) bakterııasynan týyndaıdy.  Toksıkalyq shok dep atalatyn, osyǵan  uqsas sındrom– streptokokk bakterııasynan týyndaýy múmkin. Barlyq stafılokokktik nemese streptokokktik juqpalar ınfektsııalyq-toksıkalyq shokty týdyra bermeıdi.\r\n\r\nEń alǵashqy ınfektsııalyq toksıkalyq shok oryn alǵan jaǵdaı áıelderden bastaldy, olar etekkir kezinde tampon qoldanyp, aýrý sodan týyndaǵan boltyn. Qazirgi tańda da bul aýrýdyń  jartysyna jýyǵy osyndaı jaǵdaılardan týyndap jatady. \r\n\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok teriniń ınfıtsırlenýi kezinde, kúıgende, nemese otadan keıin mazalaýy múmkin. Jalpy aýrý balalardy da, erlerdi de,  etekkir kezinde áıelderdi de mazalaıdy. \r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1594',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Infektsııalyq','y','   Infektsııalyq toksıkalyq shok  Infektsııalyq toksıkalyq shok - kúrdeli aýrý bolyp esepteledi. Bul jaǵdaıda adamda, qaltyraý paıda bolady, ishki organdardyń qyzmeti buzylady.\r\n\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok – ýly stafılokokk (irińdi týǵyzatyn bakterııanyń túri) bakterııasynan týyndaıdy.  Toksıkalyq shok dep atalatyn, osyǵan  uqsas sındrom– streptokokk bakterııasynan týyndaýy múmkin. Barlyq stafılokokktik nemese streptokokktik juqpalar ınfektsııalyq-toksıkalyq shokty týdyra bermeıdi.\r\n\r\nEń alǵashqy ınfektsııalyq toksıkalyq shok oryn alǵan jaǵdaı áıelderden bastaldy, olar etekkir kezinde tampon qoldanyp, aýrý sodan týyndaǵan boltyn. Qazirgi tańda da bul aýrýdyń  jartysyna jýyǵy osyndaı jaǵdaılardan týyndap jatady. \r\n\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok teriniń ınfıtsırlenýi kezinde, kúıgende, nemese otadan keıin mazalaýy múmkin. Jalpy aýrý balalardy da, erlerdi de,  etekkir kezinde áıelderdi de mazalaıdy. \r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok - kúrdeli aýrý bolyp esepteledi. Bul jaǵdaıda adamda, qaltyraý paıda bolady, ishki organdardyń qyzmeti buzylady.\r\n\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok – ýly stafılokokk (irińdi týǵyzatyn bakterııanyń túri) bakterııasynan týyndaıdy.  Toksıkalyq shok dep atalatyn, osyǵan  uqsas sındrom– streptokokk bakterııasynan týyndaýy múmkin. Barlyq stafılokokktik nemese streptokokktik juqpalar ınfektsııalyq-toksıkalyq shokty týdyra bermeıdi.\r\nEń alǵashqy ınfektsııalyq toksıkalyq shok oryn alǵan jaǵdaı áıelderden bastaldy, olar etekkir kezinde tampon qoldanyp, aýrý sodan týyndaǵan boltyn. Qazirgi tańda da bul aýrýdyń  jartysyna jýyǵy osyndaı jaǵdaılardan týyndap jatady. \r\n\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok teriniń ınfıtsırlenýi kezinde, kúıgende, nemese otadan keıin mazalaýy múmkin. Jalpy aýrý balalardy da, erlerdi de,  etekkir kezinde áıelderdi de mazalaıdy. \r\n\r\nQaýipti faktorlary:\r\n•	Bosanǵannan keıin az ýaqyt ótkende;\r\n•	Altyn stafılokokk bakterııasynan týyndaǵan ınfektsııadan (ony ádette, stafılokokktik ınfektsııa dep ataıdy).\r\n•	Tyǵyndar (mysaly, murynnan qan ketkende toqtatatyn tyǵyndar);\r\n•	Etekkir kezinde;\r\n•	Otadan keıin;\r\n•	Tampon qoldanǵannan keıin (ásirese, uzaq ýaqyt qoldanǵannan);\r\n•	Otadan keıin jaranyń ınfıtsırlenýinen.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Esten taný;\r\n•	Dıareıa;\r\n•	Jalpy ıkemsizdik;\r\n•	Bas aýrýy;\r\n•	Joǵary qaltyraý, dene qyzýy qatty kóteriledi;\r\n•	Arterııalyq qyssymnyń tómendeýi;\r\n•	Bulshyq etterdiń aýrýy;\r\n•	Júrek aıný men qusý;\r\n•	Organdyq jetispeýshilik (baýyr men búırek);\r\n•	Kózdiń, aýyzdyń, tamaqtyń qyzarýy;\r\n•	Tyrysý;\r\n•	Kúnnen kúıgen sııaqty bolyp kórinetin qyzyl bórtpeler;\r\n\r\n•	Teriniń túleýi, ásirese bórtpeler paıda bolǵannan keıin 1-2 apta ótkende bastalady, sondaı-aq alaqan men aıaqtyń tómengi jaǵynyń terilerli túleı basstaıdy.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nBirde-bir tekserý  ádisi ınfektsııalyq toksıkalyq shokty anyqtaı almaıdy.\r\nBirneshe krıterılermen dıagnoz toqtaıdy: qaltyraý, arterııalyq qysymnyń tómendeýi, bótpe, bórtpe shyqqannan keıin 1-2 apta ótkende teriniń túleýi, sondaı-aq, úsh músheniń qyzmetinde másele týyndaǵandyqtan.\r\nKeıbir jaǵdaıda qan tamshysyn tekseri arqyly altyn stafılokokk bakterııasynyń ósýin anyqtaýǵa bolady.\r\n\r\nEmdeý\r\nKez-kelgen tampon, jatyr gýbkalary nemese muryn tampondary sekildi materıaldar alynýy kerek. Infektsııanyń negizgi kózi (hırýrgııalyq jara) tazartylýy kerek.\r\nEmdeý organ qyzmetine tómendegideı joldarmen demeý berý arqyly júzege asady:\r\n•	Kez-kelgen ınfektsııaǵa arnalǵan antıbıotıkter ( ishke engiziletin);\r\n•	Dıalız (búırek jetispeýshiliginiń damýy kezinde qoldanylatyn);\r\n•	Suıyqtyqty ishke engizý;\r\n•	Arterııalyq qysymdy baqylaý úshin beriletin dáriler;\r\n•	Aýyr jaǵdaıda gamma-globýlındi ishke engizý;\r\n•	Jaǵdaıdy monıtorıngten ótkizý úshin ıntensıvti terapııa bóliminde bolý.\r\n\r\nBoljamy\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok 50% jaǵdaıy ólimge ákeledi. Aýrý emdelgennen keıin de qaıta mazalaýy múmkin.\r\nAsqynǵan jaǵdaıda:\r\n•	Aýyr organdyq potologııa oryn alady;\r\n•	Búrek jetispeýshiligi oryn alady;\r\n•	Júrek jetispeýshiligi oryn alady;\r\n•	Baýyr jetispeýshiligi oryn alady;\r\n•	Shok, eseńgireý;\r\n•	Ólim\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shok týyndaǵanda dereý medıtsınalyq kómekti qajet etedi. Eger sizde bórtpeler paıda bolsa, qaltyrasańyz, ózińizdi ıkemsiz sezinseńiz,  ásirese etekkir kezinde tapon qoldanǵanda, nemese siz jaqyn arada operatsııa jasatqan bolsańyz dárigerge ýaqyt kúttirmeı habarlasyńyz.\r\n\r\nAldyn alý \r\nEtekkirlik ınfektsııalyq-toksıkalyq shoktyń aldyn alý úshin qatty tyǵyndalyp turatyn tamponnan bas tartý kerek. Siz bul aýrýdyń qaýpiniń aldyn alý úshin etekkir kezinde tampondy tek bir-aq ret (turaqty túrde emes) qoldanǵanyńyz  abzal.\r\n\r\nSınonımderi:\r\nInfektsııalyq toksıkalyq shoktyń sındromy\r\n\r\nDerekkóz: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000653.htm\r\nTegter:\r\nITSh \r\nınfektsııalyq-toksıkalyq shok\r\nshok\r\nıntoktsıkatsııa\r\nálsireý\r\nınfektsııa\r\nqaýipti jaǵdaı\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(122,'article','1596','Naǵyz polıtsıtemııa','qz','2018-12-21 07:41:19','2018-12-21 07:33:00','Naǵyz polıtsıtemııa – bul súıek kemigi aýrýy, qan quramyndaǵy  jasýshalardyń mólsheri anomaldi túrde úlkeıýimen sıpattalady (eń aldymen erıtrotsıtter).','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1596',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','N','Naǵyz','y','   Naǵyz polıtsıtemııa Naǵyz polıtsıtemııa – bul súıek kemigi aýrýy, qan quramyndaǵy  jasýshalardyń mólsheri anomaldi túrde úlkeıýimen sıpattalady (eń aldymen erıtrotsıtter). Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nNaǵyz polıtsıtemııa – bul súıek kemigi aýrýy, qan quramyndaǵy  jasýshalardyń mólsheri anomaldi túrde úlkeıýimen sıpattalady (eń aldymen erıtrotsıtter).\r\n\r\nSebepteri\r\nNaǵyz polıtsıtemııa – súıek kemigi aýrýy. Ol erıtrotsıtterdiń, leıkotsıtterdiń sondaı-aq trombotsıtterdiń shamadan tys kóp bólinip, sanynyń artýynan týyndaıdy.\r\nBul áıelderde de, erlerde de, kóbinese 40 jasqa deıingi adamdarda paıa bolatyn, asa jıi ushyrasa bermeıtin aýrý. Bul  JAK2V617F  degen ataýmen belgili gendik mýtatsııamen baılanysy bar aýrý. Bul mýtatsııanyń sebebi áli kúnge deıin belgisiz kúıinde kele jatyr.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Jatqanda tynys alýdyń qıyndaýy;\r\n•	Bas aınalý;\r\n•	Teri qanaýǵa beıim bolady;\r\n•	Asqazannyń joǵarǵy sol jaq bóligi aýrlaý sezinip turady (kók baýyrdyń úlkeıý saldarynan);\r\n•	Bas aýrýy;\r\n•	Ystyq vanna qabyldaǵannan keıin qyshý sezimderi mazalaıdy;\r\n•	Teri, ásirese bet terisi qyzarady;\r\n•	Demikpe;\r\n•	Tamyrdyń qabyný sımptomdary kezdesedi.\r\n\r\nEskertý: Keıbir sımptomdar qan aınalymynyń shamadan tys jabysqaqtyǵyna jáne beıimdiligine de baılanysty bolady.\r\n\r\nAýrý kezinde paıda bolatyn basqa da sımptomdar:\r\n•	Teriniń kókshildenýi;\r\n•	Sharshaǵyshtyq;\r\n•	Teride qyshyl daqtardyń paıda bolýy;\r\n•	Kórýdiń qıyndaýy.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger tekserý júrgizedi. Dıagnostıkalaýǵa qajetti ádister:\r\n•	Súıek kemigine bıopsııa jasaý;\r\n•	Aýynalymdaǵy jalpy qannyń taldamasy;\r\n•	Kólemdi metabolıkalyq panel (bul qan (taldamasyn) tekserýdiń nátıjesinde, búırek pen baýyrdyń aǵzadaǵy qyzmeti men sý-elektrolıtti úılesimdiligin anyqtaýǵa múmkindik týady);\r\n•	Erıtropoetın  mólsherin anyqtaý;\r\n•	JAK2V617F mýtatsııasyna genetıkalyq test;\r\n•	Qannyń ottekke qanyqtyǵyn anyqtaý;\r\n•	Erıtrotsıtterdiń  massasyn anyqtaý;\r\n•	V12 vıtamıniniń mólsherin anyqtaý.\r\nBul aýrý sondaı-aq tómendegideı tekserýlerdiń kórsetkishteri arqyly da anyqtalady:\r\n•	SOE;\r\n•	Laktatdegıdrogenaz;\r\n•	Siltili fosfataz;\r\n•	Agregatsııa trombotsıtterine test ótkizý;\r\n•	Qandaǵy neseptik qyshqyl mólsheri.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdelýdiń basty maqsaty qannyń sylyqtyǵynyń tómendeýin jáne qan ketý men trobtúzilimderdiń  toqtaýyn tekserýge baǵyttalady.\r\n\r\nQan jiberý (flebotomııa) dep atalatyn emdeý ádisi  qannyń jabysqaqtyǵynyń tómendeýine paıdalanylady. Qannyń birligi (1 pıntaǵa jýyq) erlerdiń qan quramyndaǵy gematokrıt 45 %-dan, al áıelderdiki 42% -dan tómendegenshe, bir aptanyń ishinde  joıylady. Sodan soń emdeý sharasy qajetine qaraı qaıtalanyp júzege asa beredi.\r\nKeıde hımııalyq preparattar taǵaıyndalýy múmkin, atap aıtqanda, gıdroksımochevın, ol mıda pisip jetilgen erıtrotsıtterdiń sanyn azaıtý úshin qoldanylady. Sondaı-aq ınterferon da taǵaıyndalýy múmkin, ol qandaǵy jasýshalarddyń mólsherin tómendetedi.\r\n\r\nAnagrelıd dep atalatyn dárilik preparat trombotsıtterdiń mólsherin azaıtý úshin qoldanylady. Keıbir naýqastarǵa asperın qoldanýǵa keńes beriledi, biraq ol asqazannan qan ketýin damytýy múmkin. Keıbir naýqastar sezetin qatty qyshýdy ýltrokúlgin sáýle basýy múmkin.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nAýrý ádette aqyryn damıdy. Naýqastardyń kóbisi dıagnoz qoıǵannyń ózinde aýrýmen baılanysty eshqanda máseleni baıqamaıdy. Aýrý tek aýyr sıomtomdar kezdesse ǵana dıagnostıkalanady.\r\n\r\nAsqynǵan jaǵdaıda\r\n•	Jiti mıeloblasty leıkoz;\r\n•	Asqazandyq nemese ishektik qan ketý;\r\n•	Qyzý;\r\n•	Júrek jetispeýshiligi;\r\n•	Mıelofıbroz\r\n•	Tromboz  (qannyń uıýy, ınsýlt, ınfarkt, nemese basqa da zaqymdanýlardy anyqtaıdy)\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nNaǵyz polıtsıtemııa sımptomdarynyń damýyn baıqasańyz dárigerge habarlasyńyz.\r\n\r\nSınonımderi:\r\nAlǵashqy polıtsıtemııa, Qyzyl polıtsıtemııa; Mıeloprolıferatıvti buzylys, Erıtremııa, Splenomegalıkalyq polıtsıtemııa; Vakez aýrýy; Osler Aýrýy; sozylmaly tsıanozdy Polıtsıtemııa – Mıelopatııaly polıtemııa; Splenomegalııalyq erıtrotsıtoz.\r\n\r\nDerekkóz: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000589.htm\r\n\r\nTegter: \r\npolıtsetemııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(123,'article','1599','Ihtıoz','qz','2018-12-21 08:25:21','2018-12-21 08:12:00','Ihtıoz – kóp taralǵan, tuqym qýalaıtyn aýrý. Ol teriniń qurǵaýymen, túleýimen sıpattalady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1599',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','I','Ihtıoz','y','   Ihtıoz Ihtıoz – kóp taralǵan, tuqym qýalaıtyn aýrý. Ol teriniń qurǵaýymen, túleýimen sıpattalady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nIhtıoz – kóp taralǵan, tuqym qýalaıtyn aýrý. Ol teriniń qurǵaýymen, túleýimen sıpattalady.\r\n\r\nSebepteri\r\nIhtıoz teriniń birden-bir eń kóp taralǵan, tuqym qýalaıtyn aýrýy. Ol balalyq kezde bastalýy múmkin. Aýrý urpaqtan-urpaqqa aýtosomdy-domınantty túr arqyly jalǵasady. Demek, bul aýrý bar bolǵany bir ǵana anomaldi ata-ananyń geninnen ósip jetile beredi degen sóz.\r\nAýrý qys kezinde jıi ushyrasady. Ol atopıkalyq dermatıt, follıkýlıarly keratoz (qoldyń ústińgi jaǵyndaǵy kishkentaı qyzyl túıinder) nemese basqa da teri aýrýlarymen qatar mazalaýy múmkin.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Teriniń qurǵaýy;\r\n•	Teriniń túleýi;\r\n•	Teriniń qalyńdaýy;\r\n•	Jeńil qyshý sezimi.\r\n\r\nKóbinese qurǵak, túlegish teri negizinde aıaqta bolady, sondaı-aq patologııalyq protsess bilekte, qolda jáne denede túziledi. Aýrý sondaı-aq alaqanda kóptegen usaq syzyqtar bolyp shyǵýy múmkin.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nDáriger keıde tek terińizge qaraý arqyly da dıagnostıka qoıa alady. Tekserý kezinde teriniń túleýi me qurǵaýynan basqa da sebepteri anyqtalýy múmkin.\r\nDáriger sizden januıańyzda bir adamnyń teri qurǵaǵyshtyǵy bar ma, joq pa dep suraq qoıady.\r\n\r\nEmdeý\r\nDáriger sizge kúshti ylǵalǵandyrǵyshtardy qoldaný kerektigi jaıynda keńes beredi. Losonnan qaraǵanda krem men jaqpa maılar tıimdi. Olardy shomylǵannan keıin dymqyl terige birden jaǵyńyz. Sizge teri qurǵatpaıtyn sabyn qoldaný kerek bolady.\r\n\r\nDáriger sizge dymqyldandyrǵysh kremderdi taǵaıyndaıdy. Olardyń quramynda túrli hımııalyq zattar bolady, mysaly, sút qyshqyly, salıtsıl qyshqyly jáne nesepnár, olar teriniń qalypty jaǵdaıynyń qaıta qalyptasýyna septigin tıgizedi.\r\n\r\nBoljamy\r\nIhtıoz jaǵymsyz aýrý bolyp tabylady, biraq jalpy densaýlyqqa zııanyn tıgize bermeıdi. aýrý ádette eseıgende joǵalyp ketedi, biraq jyldar óte qaıta mazalaýy da ǵajap emes.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\nSyrylǵan jer arqyly deneniń ashylǵan jerine ınfektsııalyq bakterııa túsip ketýi múmkin.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nDárigerińizben aqyldasyńyz, eger:\r\n•	Em qabyldasańyz da sımptomdar saqtalyp turyp alsa;\r\n•	Sımptomdar asqynyp bara jatsa;\r\n•	Teriniń zaqymdanýy deneniń bassqa jerlerine taralyp bara jatsa;\r\n•	Jańa sımptomdar paıda bola bastasa.\r\n\r\nAldyn alý \r\nEger sizde osy aýrý bolsa, eskerińiz balańyzda da osyndaı aýrý bolýy yqtımal.\r\n\r\nSınonımderi\r\nTaralmaly ıhtıoz; balyqsha túleý sındromy.\r\n\r\nTegter: \r\nıhtıoz\r\nteriniń túleýi\r\nteriniń qyshýy\r\nteri túleýiniń sebepteri\r\nteri aýrýy\r\nAlmatyda ıhtıozdy emdetý \r\nıhtıozdyń sımptomdary\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(124,'article','1606','Leıkoplakııa','qz','2018-12-24 05:13:57','2018-12-24 05:07:00','Leıkoplakııa aýrýy tilde, aýyz qýysynda nemese urttyń betki qabatynda qaqtardyń paıda bolýymen sıpattalady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1606',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','L','Leıkoplakııa','y','   Leıkoplakııa Leıkoplakııa aýrýy tilde, aýyz qýysynda nemese urttyń betki qabatynda qaqtardyń paıda bolýymen sıpattalady. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nLeıkoplakııa aýrýy tilde, aýyz qýysynda nemese urttyń betki qabatynda qaqtardyń paıda bolýymen sıpattalady.\r\n\r\nSebepteri\r\nLeıkoplakııa kezinde aýyz qýysynyń shyryshty qabyǵy zaqymdanady. Aýrýdyń týyndaýynyń naqty sebepteri belgisiz.  Dárigerler bul aýrýdy ylǵı bolatyn titirkenýmen baılanystyrady:\r\n•	Tistiń úshkir jaqtarynan;\r\n•	Tis protezderiniń yńǵaısyzdyǵynan, qaptar men plobtardan;\r\n•	Temeki shegý kezinde nemese temeki paıdalanǵan kezde (temeki shegýshiniń keratozy);\r\n•	Aýyz qýysynda ýzaq ýaqyt temeki shaınaǵanda;\r\n•	Kóp mólsherde  alkogol qabyldaǵanda;\r\nBul aýrý qarttardyń arasynda jıi ushyrasady.\r\nAýyz qýysynda paıda bolatyn túkti leıkoplakııanyń qozdyrýshy  Epshteına-Barra vırýsy bolyp tabylady. Bul AITV-ınfektsııasynyń birden-bir alǵashqy belgileri. Túkti leıkoplakııa sondaı-aq, mıyna transplantatsııa júrgizgen, ımmýndyq júıesi álsiregen adamdarda jıi kezdesedi.\r\n\r\nSımptomdary\r\nLeıkoplakııa kezinde, zań boıynsha, qaqtar tilge jabysady (tildiń eki jaǵyna da) jáne urttyń betki qabatyna ornyǵady.\r\nQaqtardy tómendegideı túzilimdermen sıpattaýǵa bolady:\r\n•	Ádette, aq nemese sur túste;\r\n•	Betki jaǵy budyrlanyp turady;\r\n•	Túktenip ketkende (túkti leıkoplakııa)\r\n•	Qabyrshyqtyń qatty shetterin qolmen arshyp alynatyn bolsa;\r\n•	Qaqtar arshylsa;\r\n•	Ashy nemese qyshqyl tamaq jegende aýyrsa;\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nZaqymdalǵan jerge bıopsııa jasaý arqyly dıagnozyn qoıýǵa bolady. Sondaı-aq bıopsııa aýyz qaýsyndaǵy qaýipti iskpen sıpattalatyn ózgerissterdi de kórsetýi múmkin.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeýdiń basty maqsaty qaqtardan aryltý bolyp tabylady. Ol úshin, zań boıynsha, titirkendirgishtiń sebebin joıý  kerek.  Yńǵaısyzdyq týdyratyn tistiń úshkir shetterin, tis protezderiniń  betterin, plombalardy tegisteý arqyly stomotologııalyq sebepterdiń aldyn alýdy erterek júzege asyrý qajet.\r\n•	Shylym shegýden jáne basqa da tabak túrlerinen bas tartý qajet.\r\n•	Alkogol ishimdikterinen  bas tartý usynylady.\r\nEger titirkenýdi týdyryp turǵan sebepterdi joıý kómektespese, dáriger tis qaǵyna dárilik zattardy jaǵýdy usynady nemese hırýrgııalyq jolmen alyp tastaıdy.\r\nÁdette, túkti leıkoplakııa kezindegi tis qaǵy vırýsqa qarsy dári-dármekter arqyly emdeledi. Sondaı-aq dáriger dárilik zatty qaqtyń ústine jaǵýdy usynýy múmkin.\r\n\r\nBoljamy\r\nLeıkoplakııa zııansyz bolyp tabylady. Kóbinese, titirkený sebebi joıylǵan jaǵdaıda aýyz qýysyndaǵy qaq birneshe aptadan keıin nemese aıdan keıin joıylyp ketedi.\r\nKeıbir jaǵdaıda qaqtyń bolýy qaterli isiktiń erte kezdegi belgisi bolýy múmkin.\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nAýyz qýysyńyzdan kádimgi leıkoplakııaǵa nemese túkti leıkopııaǵa uqsas qaqty baıqasańyz, dárigerdiń keńesine jazylǵanyńyz durys.\r\n\r\nAldyn alý\r\nShylym shegýdi jáne basqa da temeki túrlerin qoldanýdy doǵaryńyz. Alkogol ishpeńiz nemese mólsherin azaıtyńyz. Tisińizdi jáne basqa da tiske baılanysty máselelerińizdi ýaqytyly emdeńiz.\r\n\r\nAýyz qýysynyń máseleleri (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nleıkoplakııa\r\naýyz\r\nqaq\r\ntis\r\ntamaq\r\nbórtpe\r\nsańyraýqulaq\r\nmıkoz\r\nınfektsııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(125,'article','1612','Rozatsea (qyzǵylt bezeý)','qz','2018-12-24 06:57:20','2018-12-24 06:51:00','Rozatsea (qyzǵylt bezeý) – bettiń qyzaryp isinýimen sıpattalatyn, teriniń sozylmaly aýrýy. Sondaı-aq, onyń syrtqy túri bezeýge uqsas isiktiń jáne jaranyń paıda bolýymen kórinis beredi.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1612',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','R','Rozatsea','y','   Rozatsea (qyzǵylt bezeý) Rozatsea (qyzǵylt bezeý) – bettiń qyzaryp isinýimen sıpattalatyn, teriniń sozylmaly aýrýy. Sondaı-aq, onyń syrtqy túri bezeýge uqsas isiktiń jáne jaranyń paıda bolýymen kórinis beredi. Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nRozatsea (qyzǵylt bezeý) – bettiń qyzaryp isinýimen sıpattalatyn, teriniń sozylmaly aýrýy. Sondaı-aq, onyń syrtqy túri bezeýge uqsas isiktiń jáne jaranyń paıda bolýymen kórinis beredi.\r\n   \r\nRozatsea – bettiń aınalasy, ıek, mańdaı nemese qabaqtyń qabynýymen sıpattalatyn jaǵdaı. Bul sozylmaly aýrý qyzaryp bastalady, bezeýge uqsap keledi  de qantamyrlar qabynyp, teride bórtpeler men isik paıda bolady. Sondaı-aq bul jaǵdaı tek áıelderge tán bolyp keledi. \r\n\r\nSebepteri\r\nRozatseanyń paıda bolýy sebepteri belgisiz. Biraq, bolýy múmkin faktorlar qatary bar:\r\n•	Jastyń 30-50-diń arasy bolýy;\r\n•	Teride ashyq tústi isiktiń bolýy;\r\n•	Áıel jynystylarda (erlerde bul aýrýdyń sımptomdary aıqyn túrde kórinis beredi).\r\nRozatsea kezinde teriniń astynda  ornalasqan  qantamyrlar qabynady. Bul teriniń basqa aýrýlarymen baılanysty bolýy múkin (bezeý, seboreıa) nemese kóz  (blefart, keratıt).\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Bettiń qyzarýy;\r\n•	Qyzyl shyraıdyń paıda bolýy; \r\n•	Bette kóptegen órmekshitárizdes qan tamyrlaryniń kórinýi \r\n•	Murynnyń qyzarýy\r\n•	Teride beti jaǵy dymqyl qabyrshyqty bezeýli bórtpelerdiń paıda bolýy:, \r\n•	Bettiń terleýi men kúıýi;\r\n•	Titirkený, kózdiń qyzarýy, kózden jas aǵý\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nRozatseany dıagnostıkalý úshi dáriger sizdi tekserip, syrqatyńyz týraly arnaıy suraqtar qoıady.\r\n\r\nEmdeý\r\nRozatseany emdeý úshin qandaıda bir ádis túri anyqtalmaǵan.\r\nEm júrgizýshi dárigerińiz aýrý belgilerin asqyndyratyn faktorlardy anyqtaýǵa kómektesedi. Olardy trıggerler dep ataıdy.  Ár naýqastyń trıggerleri jeke sıpatqa ıe. Trıggerlerdi boldyrmaý arqyly aýrý belgileriniń paıda bolmaýyna, nemese belgilerdi báseńdeýine yqpal etýge bolady.\r\nTómende aýrý belgilerin báseńdetýge nemese aldyn alýǵa arnalǵan keıbir keńester usynylǵan:\r\n•	Kún kózinde júrýden saqtanyńyz. Kúndelikti kúnnen qorǵaıtyn arnaıy krem paıdalanyńyz.\r\n•	Kúnniń ystyq kezinde asa belsenilikpen qımyldamańyz.\r\n•	Stressten saqtanyńyz. Tereń tynys alyp, ıogamen aınalyssańyz bolady nemese basqa relaksatsııa túrimen shuǵyldanyńyz.\r\n•	Tátti taǵamdardy, alkogoldi jáne ystyq sýsyndardy tutynýdan tyıylyńyz.\r\n\r\nAýrýdy asqyndyratyn basqa da faktor túrlerine mynalardy jatqyzýǵa bolady: jel, ystyq vanna, sýyq aýa raıy, kosmetıkalardyń keıbir túrleri, dene shynyqtyrý. \r\n•	Tabletka túrindegi antıbıotıkter(mysaly, tetratsıklın, mınotsıklın, doksıtsıklın) nemese jaqpamaı túri terińizde paıda bolǵan máselelerge kómektese alady.\r\n•	A vıtamınine uqsaıtyn basqa dáriler (Izoretınol jáne Akkýtan) barynsha kúshti dáriler bolyp tabylady, ony tek dárigerdiń taǵaıyndaýymen qoldaný kerek.\r\n•	Rozatsea – bul bezeý emes, sonyqtan bezeýge arnalǵan dárilerdi qoldaný arqyly sizdiń jaǵdaıyńyz jaqsarmaıdy.\r\nAýyr jaǵdaıda qyzarǵanyn basýǵa  lazerlik hırýrgııa kómektesedi.  Sondaı-aq syrtqy túrin jaqsartý úshin hırýrgııalyq ota arqyly murynnyń qabynǵan tinderiniń azǵantaı bóligin joıýǵa bolady.\r\n\r\nBoljamy\r\nRozatsea – negizi zııansyz jaǵdaı bolyp esepteledi, biraq onyń áserinen syrtqy kózden qysylýyńyz múmkin. Atalmysh jaǵdaı emdelmeıdi, ony tek baqylaýda ustaý kerek.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n•	Syrtqy keıipti nasharlatyp kórsetedi (mysaly, murynnyń qyzyl isingen tusyn)\r\n•	Ózin-ózi tómen sanaýǵa yqpal etedi.\r\n\r\nSınonımderi\r\nQyzǵylt bezeý\r\n\r\nBettiń isinýi, bezeýler, allergııalyq serpilis (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\nrozatsea\r\nqyzǵylt bezeý\r\nbezeý\r\nakne\r\nteridegi bórtpe\r\nrozatsea degen ne \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(126,'article','1615','Dıýpıýıtren kontraktýrasy (siresýi)','qz','2018-12-24 07:11:44','2018-12-24 07:09:00','__Ol ne? Dıýpıýıtren aýrýy nemese Dıýpıýıtren kontraktýrasy__ – taban nemese alaqandaǵy teri astynda tinderdiń artyq qalyńdaýy. Qalyńdalǵan teri men sińirler (shandyr) nátıjesinde qozǵalysty shekteıdi nemese saýsaqtardy jazý múmkindiginsiz búgilýine alyp keledi','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1615',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','D','Dıýpıýıtren','y','   Dıýpıýıtren kontraktýrasy (siresýi) __Ol ne? Dıýpıýıtren aýrýy nemese Dıýpıýıtren kontraktýrasy__ – taban nemese alaqandaǵy teri astynda tinderdiń artyq qalyńdaýy. Qalyńdalǵan teri men sińirler (shandyr) nátıjesinde qozǵalysty shekteıdi nemese saýsaqtardy jazý múmkindiginsiz búgilýine alyp keledi Ol ne? Dıýpıýıtren aýrýy nemese Dıýpıýıtren kontraktýrasy – taban nemese alaqandaǵy teri astynda tinderdiń artyq qalyńdaýy. Qalyńdalǵan teri men sińirler (shandyr) nátıjesinde qozǵalysty shekteıdi nemese saýsaqtardy jazý múmkindiginsiz búgilýine alyp keledi.\r\n\r\nDıýpıýıtren aýrýynyń (keıde muny vıkıngterdiń aýrýy dep ataıdy) sebepteri belgisiz. Degenmen sebep faktory retinde tuqym qýalaý bolýy múmkin. Basqa da múmkin faktorlar: maskúnemdik, temeki shegý nemese qant dıabeti. Siresýge júıelik qyzyl jegi men revmatoıdti artrıt sııaqty júıelik aýrýlar ákep soqtyrýy múmkin.\r\n\r\nSımptomdary. Dıýpıýıtren aýrýynyń baıqalatyn alǵashqy belgisi saýsaqtardyń negizindegi tinniń azdap kóterilýi bolyp tabylady. Aýrýdyń asqynýyna oraı, alaqandy saýsaqpen nemese saýsaqtarmen ( ádette shyldyr shúmek), jáne sozylǵan saýsaqty (saýsaqtardy) alaqanǵa jalǵaıtyn, jip tárizdi talshyqty arqan aqyryndap paıda bolýy múmkin. Eger kontraktýra kúshti bolsa, onda kúndelikti jumystardy atqarý (mysaly, zat kóterý, qolǵap kııý nemese qol jýý)  qıynǵa soǵady nemese múldem bolmaýyna ákelýi múmkin.\r\n\r\nEmdeý. Jeńil formada bolsa, qozǵalmalylyqty saqtaýda zaqymdalǵan saýsaqtardy únemi sozý jetkilikti.Aýyr jaǵdaıda bolsa, negizgi em jáne fýnktsııany jaqsartý tásili  operatsııa bolyp tabylady. Tipti sol jergee (nemese qoldyń basqa jerine) sátti operatsııa jasalǵan bolsa da, alaqan tinderiniń qalyńdaýy jańadan paıda bolýy múmkin. Bul jaǵdaıda qaıta operatsııa jasaý qajet bolady.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(127,'article','1616','Aýsyl','qz','2018-12-24 07:17:56','2018-12-24 07:11:00','Aýsyl (ıashýr) – ádette tamaqtyń qabynýynan bastalatyn, keń taralǵan ınfektsııalyq vırýsty aýrý.\r\n\r\nGerpetıkalyq baspa osyǵan uqsas ınfektsııalyq aýrý bolyp tabylady.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1616',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aýsyl','y','   Aýsyl Aýsyl (ıashýr) – ádette tamaqtyń qabynýynan bastalatyn, keń taralǵan ınfektsııalyq vırýsty aýrý.\r\n\r\nGerpetıkalyq baspa osyǵan uqsas ınfektsııalyq aýrý bolyp tabylady.\r\n Mazmuny\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nJalpy aqparat\r\nAýsyl (ıashýr) – ádette tamaqtyń qabynýynan bastalatyn, keń taralǵan ınfektsııalyq vırýsty aýrý.\r\nGerpetıkalyq baspa osyǵan uqsas ınfektsııalyq aýrý bolyp tabylady.\r\n\r\nSebepteri\r\nAýsyldyń qozdyrýshysy – enterovırýstyq Koksakı A16  vırýy.\r\nAýrý úı janýarlarynan berilmeıdi, biraq adamnan adamǵa taralýy múmkin. Bul aýrý aýa túıirshikteri arqyly (jótelgende, túshkirgende), silekeı arqyly, kópirshik suıyqtyqtarymen, sondaı-aq aýrýlar qoldanǵan  zattar arqyly juǵady. Aýrý alǵashqy aptasynda kóbinese juqpaly bolyp keledi.\r\n\r\nJuqqannan keıin, sımptomdar 3-7 kúnge jaqyn ýaqyt aralyǵynda damyp, biline bastaıdy. \r\nEń qaýipti faktory adamnyń jasy bolyp tabylady. Infektsııa 10 jasqa deıingi balalardy kóbirek zaqymdaıdy, jas ópirimder de kezdesedi, al keıde eresekterde de ushyrasqan jerleri bolǵan. Aýrý kóbinese jazda jáne kúzdiń basynda órshı  túsedi.\r\n    \r\nAýsyl Koksakı vırýsynan týyndaǵan vırýstyq ınfektsııa bolyp tabylady, ol tamaqtyń qabynýymen bastalady. Aýrýdyń sımptomy bolyp: qaltyraý, tamaqtyń aýrýy, tamaqta oıyq jaranyń paıda bolýy, bas aýrýy jáne alaqan men tabanda kóldireýdi bórtpeler shyǵady.\r\n\r\nSımptomdary\r\n•	Qaltyraý;\r\n•	Bas aýrýy;\r\n•	Tábettiń joǵalýy;\r\n•	Qolda jáne tabanda kishkentaı kópirshikteri bar bórtpeler, olardy bassa aýyrady;\r\n•	Tamaqtyń aýrýy; \r\n•	Tamaqta oıyq jaranyń (mendalınderge) aýyz qýyssyna jaranyń shyǵýy.\r\n\r\nDıagnostıkasy\r\nÁdette bul aýrý burynǵy aǵymyna qaraı, jetkilikti túrde dıagnostıkalanady, ol kezde qolda jáne tabanda  kópirshikter tolǵan bórtpe kórinis beredi.\r\n\r\nEmdeý\r\nEmdeý aýrý sımptomdaryn jeńildetýge ǵana baǵyttarlady, odan artyq, bul ınfektsııanyń arnaıy emi joq.\r\nBul aýrýdy emdeý úshin antıbıotıkter taǵaıyndalmaıdy, sebebi olar áser bere almaıdy. Qaltyraýdy tómendetý úshin, atsetamınofn (Taılenol) nemese ıbýprofen sekildi dáriler qoldnalady. Juqpaly aýrý kezinde 12 jaqa deıingi balalarǵa asperın berilmeıdi.\r\n\r\nShaıýǵa arnalǵan tuzdy ertindi (1 staqan sýǵa ½ sháı qasyq tuz salynady) tynyshtandyrýǵa áser etýi múmkin, árıne eger bala jutyp almaı shaıaalatyn bolsa. Balańyzdyń jetkilikti túrde suıyqtyq ishýin qadaǵalańyz. Qaltyraý kezinde balaǵa kóp mólsherde suıyqtyq ishýi kerek. Eń tıimdisi, salqyn sútti sýsyndardy ishkeni abzal. Kóptegen balalardy shyrynnan jáne gazdy sýsyndardan bas tartqyzý kerek, sebebi olardyń quramynda qyshqyl bar, odan kúıý sezimi men jara paıda bolady. \r\n\r\nBoljamy\r\nÁdette, naýqas emdelse 5-7 kúnniń ishinde  saýǵyp ketedi.\r\n\r\nMúmkin bolatyn asqynýlar\r\n•	Qurǵaý;\r\n•	Febrıldi tyrysý;\r\n\r\nDárigerge qashan qaralý kerek\r\nMoıynnyń aýrýy nemese aıaq-qoldyń aýrýy sekildi asqyný belgileri baıqalsa, dárigerge qaralyńyz. Tyrysý sekilti sımptomdarǵa dereý arada medıtsınalyq kómek kerek.\r\nSondaı-aq siz tómendegideı jaǵdaılarda dárigerińizben keńeseńiz bolady:\r\n•	Dárilik preparattar dene qyzýyn túsirmese;\r\n•	Aǵzanyń sýsyzdaný belgileri baıqalsa;\r\no	Teli qurǵap, shyryshty qabyqtar paıda bolssa;\r\no	Salmaq tússe;\r\no	Titirkense;\r\no	Del-sal bolyp qalsa;\r\no	Neseptiń bólinýi azaısa, nemese nesep kúńgirttenip shyqsa.\r\n\r\nAldyn alý\r\nAýrý adamdarmen baılanysty shekteńiz. Árqashan, muqııat túrde qoldaryńyzdy jýyńyz, ásirese aýrý adamdarmen baılanysqannan keıin.\r\n\r\nSınonımderi\r\nKoksakı vırýsy\r\n\r\nJas balalardyń aýyz qýysyndaǵy máseleleri (erlerde / áıelderde)\r\n\r\nTegter: \r\naýsyl\r\naýsyldyń sımptomdary\r\naýsyl degen ne\r\ndenedegi bórtpe\r\nKoksakı vırýsy\r\nvırýstyq juqpa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(128,'article','1617','Tyrnaq astyndaǵy qandy drenajdaý','qz','2018-12-24 07:22:05','2018-12-24 07:20:00','Eskertpe:\r\n•	Eger siz bul sharany oryndaýǵa senimsiz bolsańyz, kúıip qalmas úshin, ony qolǵa almaı-aq qoıǵanyńyz jón. Sebebi, bul amal-sharǵy qate júzege asatyn bolsa, siz kúıip qalyp, ylǵı da tyrnaq dreajyn qoldanyp júrýińizge týra keledi.\r\n•	Eger sizde sýsamyr, preıferııalyq arterııanyń aýrýy, nemese ımmýn júıesiniń buzylysynan týyndaǵan aýrýlar bolsa bul protsedýrany orndamaǵanyńyz abzal.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1617',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','T','Tyrnaq','y','   Tyrnaq astyndaǵy qandy drenajdaý Eskertpe:\r\n•	Eger siz bul sharany oryndaýǵa senimsiz bolsańyz, kúıip qalmas úshin, ony qolǵa almaı-aq qoıǵanyńyz jón. Sebebi, bul amal-sharǵy qate júzege asatyn bolsa, siz kúıip qalyp, ylǵı da tyrnaq dreajyn qoldanyp júrýińizge týra keledi.\r\n•	Eger sizde sýsamyr, preıferııalyq arterııanyń aýrýy, nemese ımmýn júıesiniń buzylysynan týyndaǵan aýrýlar bolsa bul protsedýrany orndamaǵanyńyz abzal.\r\n Eskertpe:\r\n•	Eger siz bul sharany oryndaýǵa senimsiz bolsańyz, kúıip qalmas úshin, ony qolǵa almaı-aq qoıǵanyńyz jón. Sebebi, bul amal-sharǵy qate júzege asatyn bolsa, siz kúıip qalyp, ylǵı da tyrnaq dreajyn qoldanyp júrýińizge týra keledi.\r\n•	Eger sizde sýsamyr, preıferııalyq arterııanyń aýrýy, nemese ımmýn júıesiniń buzylysynan týyndaǵan aýrýlar bolsa bul protsedýrany orndamaǵanyńyz abzal.\r\n\r\nTyrnaq asty qandaryn burý úshin:\r\n•	Qaǵaz úshin bekitkishti túzeńiz jáne onyń ushyn otqa qyzdyryńyz;\r\n•	Bekitindiniń ushin tyrnaqtyń úshsine qoıyńyz jáne onyń erýine múmkindik berińiz. Tynnaqta jan bolmaıdy, sondyqtan erigen ystyq bekitindiden aýrý sezimi týyndamaıdy.\r\n•	Bekitindini baspańyz.  Tyrnaq asty terisinde jan bolmaıdy. Eger siz tyrnaqty bassańyz, siz jazataıym tyrnaǵyńyzdyń terisin qozǵap alýyńyz múmkin.\r\n•	Sharany oryndaýda asyqpańyz, qajet bolǵan jaǵdaıda bekitindini qaıta qyzdyryńyz. Qylyń tyrnaqqa kirgizý úshin bul áreketti birneshe ret qaıtallaýǵa týra keledi.\r\n•	Tek tolyq sańlaý paıda bolǵanda ǵana, qan tama bastaıdy jáne sodan aýrýy basylady.\r\n•	 2-3 kúnniń ishinde tússiz  nemese ashyq qan tústes suıyqtyq tamady.\r\n•	Saýsaǵyńyzben jyly, sabyndy sýdy basyńyz jáne 2-3 kún boıy 3 retten 10 mınýt usstap turyńyz.\r\n•	Sm. ınfektsııa belgileri.\r\n\r\nOsyndaı sańlaýlarmen de amal-sharǵyny qaıtalap tursańyz bolady. Aýrý men qysym birden jeńildep ketpeıdi, tipti birneshe kúnnen soń, qaıta mazalaýy da múmkin.\r\n\r\nEger mundaı sharalardy qoldanǵannan keıin de aýrý jeńildemese, odanda salmaqty túrin qoldanylýy múmkin jáne medıtsınalyq tekserý qajen bolýy yqtımal.\r\n\r\nTegter: \r\ntyrnaq asty  qanyn drenajdaý\r\nsaýsaqtardyń aýrýy\r\ntyrnaqtyń qabynýy\r\ntravmatologııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(129,'article','1627','Balalardyń tynys alýynyń qıyndaýy','qz','2018-12-24 07:51:37','2018-12-24 07:49:00','Balalardyń tynys alýynyń qıyndaýy ókpeniń nemese balanyń júrek qyzymetiniń buzylýynan paıda bolady.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1627',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Balalardyń','y','   Balalardyń tynys alýynyń qıyndaýy Balalardyń tynys alýynyń qıyndaýy ókpeniń nemese balanyń júrek qyzymetiniń buzylýynan paıda bolady. Balalardyń tynys alýynyń qıyndaýy ókpeniń nemese balanyń júrek qyzymetiniń buzylýynan paıda bolady.\r\n\r\nTynys alý qıyndyǵynyń jeńil formasynyń sımptomdary:\r\n\r\nBala:\r\n•	Ádettegisinen jıirek tynys alady. Deni saý balalardyń kópshiligi mınýtyna 40 ret dem alady.\r\n•	Dem alýǵa yńǵaı jasaý úshin jambas bulshyqetterin iske qosady\r\n•	Qol jáne aıaqtarynyń, bet terisiniń tústeri qalypty bolady.\r\n\r\nTynys alý qındyǵynyń ortasha formasynyń sımptomdary\r\n\r\nBala:\r\n•	Jıi tynys alady\r\n•	Tamaq ishý barysynda álsirep qalady jáne demin alý úshin jıi toqtaıdy. Budan balanyń tamaqqa degen áýesi joǵalyp, asty qabyldaý mólsheri azaıyp ketýi múmkin.\r\n•	Dem alý úshin jambas bulshyqetterin iske qosýy kerek.\r\n•	Ádette qol men aıaqtary, bet terisiniń túsi bozǵylt tartyp, surlanyp, teńbildenip turady. Tili, qyzyl ıekteri, jáne erinderi qyzǵylt túrde qalady.\r\n\r\nTynys alý qıyndyǵynyń asqynǵan formasynyń sımptomdary\r\n\r\nBala:\r\n•	Jıi tynys alady nemese ár tynys alýy kezinde qyryldaǵan dybys shyǵarady.\r\n•	Astaný kezinde mazasyzdanyp, nemese sharshańqy keıipte kórinedi, ne bolmasa tamaqtana almaıdy.\r\n•	Tynys alý úshin, moıynyn, keýdesin jáne jambas bulshyqetterin paıdalanady. Bul qabyrǵa aralarynda nemese astynda «sorylý» sezimderin týdyrady.\r\n•	Tynys alý kezinde muryn qýystary kerilýi múmkin.\r\n•	Dem alǵanda denesin kóteredi nemese aldyǵa qaraı eńkeıtedi, nemese murnymen aýany jutqandaı, murnyn joǵary kóteredi.\r\n•	Kez kelgen ádis arqyly onyń qalpyn ózgertken kezde, qarsylasýy múmkin.\r\n•	Terisi bozǵylttanyp, surlanyp, kógerip turady (ásirese, tili, erinderi, qulaqtarynyń ushtary jáne tyrnaq astylary), nemese terisinde teńbilder paıda bolady. (aqshyl teńbil jáne kókshil- bozǵylt)\r\n\r\nTegter:\r\nbalalardyń tynys alýynyń qıyndaýy\r\njıi tynystaý\r\njótel\r\nqaqyryq\r\ndemikpe\r\nteriniń bozǵylttanýy\r\nálsizdik\r\nuıqyshyldyq\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(130,'article','204','Несептің жүрмеуі','kz','2018-07-28 15:28:54','2018-07-28 15:24:00','Несептің жүрмеуі – несепқапта несеп болғанымен, оны шығаруға қабілеттің болмауы. Несептің жүрмеуінде несеп шығаруды бастай алмайсыз немесе несепқапты толығымен босата алмайсыз. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=204',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Н','Несептің','y','   Несептің жүрмеуі Несептің жүрмеуі – несепқапта несеп болғанымен, оны шығаруға қабілеттің болмауы. Несептің жүрмеуінде несеп шығаруды бастай алмайсыз немесе несепқапты толығымен босата алмайсыз.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nНесептің жүрмеуі – несепқапта несеп болғанымен, оны шығаруға қабілеттің болмауы. Несептің жүрмеуінде несеп шығаруды бастай алмайсыз немесе несепқапты толығымен босата алмайсыз.  \r\n\r\n\r\n\r\nНесептің өндірілуі\r\n\r\nНесеп бүйректе өндіріледі және несепағар арқылы несепқапқа түсіп, жинақталады. Несеп қап – қуыс, бұлшық еттік ағза, несеп шығару каналы (несепқапты сыртқы ортамен жалғайтын түтік) арқылы  шығарылғанға дейін несептің жинақтауышы болады.\r\n\r\n \r\nНесептің жүрмеуінің симптомдары\r\n\r\n* Несеп шығаруды бастаудағы қиындықтар\r\n* Несеп қапты толығымен босата алмау\r\n* Несептің әлсіз ағыны\r\n* Күн барысында несептің сәл ұстамауы\r\n* Несепқаптың толықтығын сезбеу\r\n* Іш қуысының қысымының артуы\r\n* Несеп шығарғысы келмеу\r\n* Несепқаптан несептің жылжуы үшін күш салу\r\n* Несеп жүруінің жиілеуі\r\n* Никтурия (түніне екі реттен артық несеп шығару)\r\n \r\n\r\nСебептері\r\n\r\nНесептің жүрмеуінің екі негізгі себебі бар: обструктивті және обструктивті емес. Обструкция - кедергі болуында (мысалы, бүйректегі тас) несеп  - несеп шығару жолымен еркін жылжи алмайды. Несептің обструктивті емес жүрмеуі несепқаптың бұлшық етінің әлсіздігінде және жұлыннан несепқапқа сигнал беруге жауапты нервтердің зақымдануында пайда болуы мүмкін. Егер бұл нервтер дұрыс жұмыс істемейтін болса, ми несепқаптың толықтығы туралы ақпарат алмайды.\r\n\r\nНесептің обструктивті емес жүрмеуінің пайда болуының жиі себептері:\r\n\r\n* Инсульт\r\n* Табиғи босану жолдары арқылы босану\r\n* Жамбас қуысының жарақаты\r\n* Кейбір дәрілерді қабылдаудан немесе анестезиядан кейін бұлшық еттердің немесе нервтердің қызметінің бұзылысы\r\n* Мидың немесе жұлынның зақымдануымен сәтсіздік оқиғалары\r\n​\r\nНесептің обструктивті емес жүрмеуі байланысты болуы мүмкін:\r\n\r\n* Ісікпен\r\n* Бүйректегі немесе несепқаптағы тастар\r\n* Ерлердегі қуық асты безінің ұлғаюы     ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(131,'article','288','Терінің құрғақтығы және оны ылғалдандыру құралдары','kz','2018-08-05 04:20:38','2018-08-05 04:15:00','Терінің құрғақтығы терідегі судың және майдың мол мөлшері жоғалғанда пайда болады. Терінің құрғақтығы әр жастағы адамдарда кездеседі.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=288',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Терінің','y','   Терінің құрғақтығы және оны ылғалдандыру құралдары Терінің құрғақтығы терідегі судың және майдың мол мөлшері жоғалғанда пайда болады. Терінің құрғақтығы әр жастағы адамдарда кездеседі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\nЖалпы ақпарат\r\n\r\nТерінің құрғақтығы терідегі судың және майдың мол мөлшері жоғалғанда пайда болады. Терінің құрғақтығы әр жастағы адамдарда кездеседі.\r\n\r\nСимптомдары:\r\n\r\n* Терінің қабыршақтануы\r\n* Тері қатайып, кедір-бұдырлануы\r\n* Терінің тартылуы, әсіресе, шомылғаннан кейін\r\n* Қышу  \r\n* Қанталаған сызаттардың пайда болуы.\r\n \r\nТерінің құрғақтығы дененің кез келген бөлігінде пайда болуы мүмкін. Бірақ, көбінесе, алақанда, табанда, қолда және сирақта кездеседі.\r\n\r\n\r\nСинонимдары\r\n\r\nҚұрғақ тері; терінің қысқы қышуы; Ксероз\r\n\r\n \r\nСебептері\r\n\r\nТерінің құрғақтығының пайда болу себептері:\r\n\r\n* Салқын, құрғақ қысқы ауа\r\n* Ауаны қыздыру және құрғату пештері\r\n* Шөлейт жерлердегі ыстық, құрғақ ауа\r\n* Ауаны салқындататын және ылғалдықты азайтатын кондиционерлер\r\n* Ыстық ванна мен душты ұзақ, жиі қабылдау\r\n* Қолды жиі жуу\r\n* Сабын мен жуу құралдарының кейбір түрлері\r\n* экзема және псориаз секілді аурулар\r\n* кейбір дәрілік препараттар (жергілікті қолданатын немесе ішетін түрлері)\r\n* қартаю, бұл кезде тері жұқарады.\r\n \r\n\r\nҮйдегі күтім\r\n\r\nТерінің құрғақтығының симптомдарын терінің ылғалдылығын қалпына келтіру арқылы жеңілдете аласыз.\r\n\r\n* Теріні креммен немесе лосьонмен күніне 2-3 рет немесе қажеттілігіне қарай ылғалдандыру қажет.\r\n* Ылғалдандыратын құралдар ылғалды сақтауға көмектеседі, сондықтан, оларды ылғал теріге жағу қажет. Шомылғаннан кейін теріні құрғатып сүртіп, содан кейін ылғалдандыратын кремді жағу қажет.\r\n* Құрамында спирт, хош иістендіргіштер, бояғыштар немесе басқа химиялық заттектер бар сабындарды, теріге күтім жасайтын құралдарды қолданудан алшақ болу қажет.\r\n* ванна немесе душты ыстық емес, жылы сумен қабылдаңыз, 5-10 минут бойы.\r\n* Күніне бір рет қана шомылыңыз.\r\n* Қарапайым сабынның орнына нәзік тазартатын құралдарды немесе ылғалдандыратын бөліктері бар сабынды қолданып көріңіз.\r\n* Сабынды тек бетті, қолтық астын, жыныстық мүшелерді, қол-аяқты тазарту үшін ғана қолданыңыз.\r\n* Скрабты қолданбаңыз.\r\n* Шомылғаннан кейін ғана қырыну қажет, түктер жұмсақ болған кезде.\r\n* Жұмсақ, ыңғайлы киім киіңіз. Жүн матадан киім кимеуге тырысыңыз.\r\n* Киімді жууға арналған бояғыштары немесе хош иістендіргіштері жоқ құралдармен жуыңыз.\r\n* Суды көп ішіңіз.\r\n* Қышуды азайту үшін тітіркенген тұстарға суық компресс басыңыз.\r\n* Терінің қабынуында құрамында кортизон бар кремді немесе лосьонды қолданыңыз.\r\n* Құрамында керамидтер бар ылғалдандыратын кремдерді қолдануға тырысыңыз.\r\n \r\n\r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* Ұдайы қышуды сезіну, бөріткендер көрінбегенімен\r\n* Терінің құрғақтығы ұйқыны бұзады\r\n* Қышудан ашық жаралар немесе ойық жаралар пайда болған\r\n* Өздігіңізше терінің құрғақтығын және қышуын баса алмағанда.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(132,'article','689','Дабыл жарғағының жарылуы ','kz','2018-11-20 04:06:05','2018-11-20 04:05:00','__Дабыл жарғағының жарылуы__ - бұл жарақаттану нәтижесінде ішкі құлақтың мембранасында пайда болатын тесіктер немесе жарылу. Ортаңғы құлақта сұйықтықтың пайда болуының нәтижесінде дабыл жарғағы жарылуы мүмкін.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=689',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Д','Дабыл','y','   Дабыл жарғағының жарылуы  __Дабыл жарғағының жарылуы__ - бұл жарақаттану нәтижесінде ішкі құлақтың мембранасында пайда болатын тесіктер немесе жарылу. Ортаңғы құлақта сұйықтықтың пайда болуының нәтижесінде дабыл жарғағы жарылуы мүмкін. Дабыл жарғағының жарылуы - бұл жарақаттану нәтижесінде ішкі құлақтың мембранасында пайда болатын тесіктер немесе жарылу. Ортаңғы құлақта сұйықтықтың пайда болуының нәтижесінде дабыл жарғағы жарылуы мүмкін.\r\n\r\nДабыл жарғағы зақымдалған адам өткір ауырсынуды сезіну мүмкін, ол тек құлақтағы қысымның төмендеуінен және  жарылған жердің кішіреюінен ауырғаны бәсеңдейді. Мембрананың жарылуы әдетте күтпеген жерден және ірің сияқты жағымсыз иісі бар сұйықтықты босатуымен көрінеді.\r\n\r\nДабыл жарғағының қалпына келуі әдетте 1-2 аптаға дейін созылады және бұл есту қабілетін жоғалтусыз өтеді. Дегенмен, бұған себеп болған жарақат немесе инфекция емдеуді және дәрігерге баруды қажет етеді.\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(133,'article','696','Аяқ-қол веналарында туындайтын проблемалар','kz','2018-11-20 04:26:14','2018-11-20 04:25:00','Терінің беткейінде орналасқан вена қабынуы мүмкін. Аталмыш жағдай кез келген венада болуы мүмкін, бірақ көбінесе балтыр веналарында орын алып жатады. Бұл жағдай беткей тромбофлебит деп аталады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=696',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аяқ-қол','y','   Аяқ-қол веналарында туындайтын проблемалар Терінің беткейінде орналасқан вена қабынуы мүмкін. Аталмыш жағдай кез келген венада болуы мүмкін, бірақ көбінесе балтыр веналарында орын алып жатады. Бұл жағдай беткей тромбофлебит деп аталады. Терінің беткейінде орналасқан вена қабынуы мүмкін. Аталмыш жағдай кез келген венада болуы мүмкін, бірақ көбінесе балтыр веналарында орын алып жатады. Бұл жағдай беткей тромбофлебит деп аталады.\r\n\r\n•	Лимфаны, жылулықты, аймақтың сезімталдығын сезуге немесе вена бойында қызаруды көруге болады.\r\n•	Тікелей тері беткейіндегі қан ұйындылары сирек жағдайларда қиындықтар туғызып жатады. Өйткені олар сирек ажырап, қанағысымен жылжиды. Бұл жағдайдың балтырдың терең веналарының қабынуына қарағанда қаупі аз болғанымен, тексерісті қажет етуі мүмкін.\r\n•	Беткей тромбофлебит – жиі тынығу мен қабынуға қарсы препараттармен емдейді.\r\n\r\nАяқтың терең веналарындағы тромб қауіпті болып табылады, себебі ол босап қанағысымен өкпеге қарай жылжып (өкпе тамырларының эмболиясы), адам өміріне қауіп төндіруі мүмкін.\r\n\r\nТерең веналардың тромбоз симптомдары мыналар:\r\n\r\n•	Аяқ-қолда ісіну, ауырсыну, қызару немесе аяқ-қол формасының айқын ерекшелігінің болуы .\r\n•	Жүргенде немесе аяқ жоғары көтерілген қалыпта балтырда ауырсыну сезімінің болуы.\r\n\r\nКөптеген варикозды веналар қауіпті медициналық проблема болып саналмайды. Әлсіреген веналардағы қысым асқынуларға әкелуі мүмкін, мысалы, ойық жараға, қансырауға, беткейде ұйындылардың түзілуіне. Өз кезегінде бұл жағдай медициналық тексеруді қажет етеді.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nтромбофлебит\r\nтромбоз\r\nэмболия\r\nВарикоз\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(134,'article','707','Көзге желімнің түсуі','kz','2018-11-21 04:57:16','2018-11-21 04:56:00','Көзіңізге желім түскен жағдайда ол сізге қиындық тудырады, ал оны кетіру үшін жасалған емдер көзіңіздің зақымдалуына әкеп соқтыруы мүмкін. Көптеген желімдерді сумен жуып кетіруге болады. Супер желімді медициналық жолмен кетіру қажет. Көздегі желімді кетіру үшін офтальмологқа қаралуға болады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=707',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','К','Көзге','y','   Көзге желімнің түсуі Көзіңізге желім түскен жағдайда ол сізге қиындық тудырады, ал оны кетіру үшін жасалған емдер көзіңіздің зақымдалуына әкеп соқтыруы мүмкін. Көптеген желімдерді сумен жуып кетіруге болады. Супер желімді медициналық жолмен кетіру қажет. Көздегі желімді кетіру үшін офтальмологқа қаралуға болады. Көзіңізге желім түскен жағдайда ол сізге қиындық тудырады, ал оны кетіру үшін жасалған емдер көзіңіздің зақымдалуына әкеп соқтыруы мүмкін. Көптеген желімдерді сумен жуып кетіруге болады. Супер желімді медициналық жолмен кетіру қажет. Көздегі желімді кетіру үшін офтальмологқа қаралуға болады.\r\n \r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nауырсынулар\r\nшырышты қабықтың зақымдалуы\r\nжайсыздық\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(135,'article','753','Булимия ','kz','2018-11-26 11:57:43','2018-11-26 11:56:00','Булимия ( син. ашқарақтық, кинорексия) - аш ішектің жалпы әлсіздігі мен асқазанның ауырсынуымен бірге жүретін патологиялық жағдай, аштық сезімінің күрт күшейе түсуімен сипатталады; гиперинсулинизм, мидың зақымдануы кезінде байқалады. \r\n\r\nЕкі түрі бар.\r\n\r\nБірінші - жүйкелік булимия –  25-30 жас аралығында пайда болады. Ондай адам ауыр сезімтал, ашушаң болып тұрады да бір нәрсені жеп алғаннан кейін ғана тынышталады. Бастапқы уақытта күйзеліс кезінде тамақ жеп жүреді, кейін кез-келген ыңғайсыздық туындаса тамаққа деген аңсары ауып тұрады. Ол үшін тамақ «өмірінің мәрі» болып қалыптаса бастайды. Бұл ауру – жүйкелік булимия деп аталады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=753',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Б','Булимия','y','   Булимия  Булимия ( син. ашқарақтық, кинорексия) - аш ішектің жалпы әлсіздігі мен асқазанның ауырсынуымен бірге жүретін патологиялық жағдай, аштық сезімінің күрт күшейе түсуімен сипатталады; гиперинсулинизм, мидың зақымдануы кезінде байқалады. \r\n\r\nЕкі түрі бар.\r\n\r\nБірінші - жүйкелік булимия –  25-30 жас аралығында пайда болады. Ондай адам ауыр сезімтал, ашушаң болып тұрады да бір нәрсені жеп алғаннан кейін ғана тынышталады. Бастапқы уақытта күйзеліс кезінде тамақ жеп жүреді, кейін кез-келген ыңғайсыздық туындаса тамаққа деген аңсары ауып тұрады. Ол үшін тамақ «өмірінің мәрі» болып қалыптаса бастайды. Бұл ауру – жүйкелік булимия деп аталады. Булимия ( син. ашқарақтық, кинорексия) - аш ішектің жалпы әлсіздігі мен асқазанның ауырсынуымен бірге жүретін патологиялық жағдай, аштық сезімінің күрт күшейе түсуімен сипатталады; гиперинсулинизм, мидың зақымдануы кезінде байқалады. \r\n\r\nЕкі түрі бар.\r\n\r\nБірінші - жүйкелік булимия –  25-30 жас аралығында пайда болады. Ондай адам ауыр сезімтал, ашушаң болып тұрады да бір нәрсені жеп алғаннан кейін ғана тынышталады. Бастапқы уақытта күйзеліс кезінде тамақ жеп жүреді, кейін кез-келген ыңғайсыздық туындаса тамаққа деген аңсары ауып тұрады. Ол үшін тамақ «өмірінің мәрі» болып қалыптаса бастайды. Бұл ауру – жүйкелік булимия деп аталады.\r\n\r\nӘрине, әрдайым күйзеліс жағдайында, тамақ жегісі келсе оның бәрін булимия деп айта беруге болмайды.  Бірақ, егер бұл симптом  ерекше бір тұрақтылықпен орындалатын болса, жұмысқа кедергі келтірсе, өмірге кедергі келтірсе, сіз оған көңіл бөлуге тиіссіз және дәрігерге қаралғаныңыз абзал.\r\n\r\nБулимия өте қинайтын жағдай. Ол кезде қанықтылық сезімі жоғалып кетеді, азық-түлік мөлшерінің бақылауы жоғалады: тамақ ішкеннен кейін адам тояттай алмай қалады. Асқазаны ауырғанша ас ішеді, содан кейін оны құсып, немесе тез арада басталуы мүмкін. Бірдеңе дұрыс емес екенін түсінгенде-ақ, науқас, өзін артық тамақтан тиылса, мысалы, дүйсенбіден бастап ол жаңа өмір бастай алады. Әрине, бұл дүйсенбісі ешқашан қайтып келмейді.\r\n\r\nБулимияның екінші түрі әдетте жасөспірім қыздарда туындайды. Әдетте, қыздардың бұл жасы  кез-келген аштықты сезінбейтіндігімен, сондай-ақ кенеттен салмақтағы өзгерістермен, сұмдық тәбетпен сипаттлатын ауыспалы кезеңдері болып табылады. Міне, бұл кезеңдегі салмақты жылдам жинап, жылдам түсіруі аталмыш мәселеге деген қауіпті жасырын күйінде қалдырады: қыздың тәбеті күшті болған кезде алаңдамайды, себебі салмағын жоғалту оңай. Ол өзі қалағанынша тамақ жеп, қалаған кезде тәбетін баса да алады. Оның өз уақыты келмейінше, оның тәбетінің күштілігі де басылмайды, салмағы тұрақты түрде өсе береді.\r\n\r\nЕмдеу. Ең алдымен, емдеу ерте басталғанын, оның тиімділігін жоғарылатуын және шығындарды төмендететінін түсіну керек (тек тәжірибелі психотерапиямен ғана аласыз). Үздік нәтиже психотерапия (жеке және отбасылық), диеталық терапия және препаратты емдеу комбинациясы арқылы алынады.\r\n\r\nБулимияны емдеу ауруханада жүргізілсе, өте тиімді болады. Түсіндірмелі психотерапия шеңберінде емдеу жүргізіледі, тиісті шаралар қолға алынады, диета және тұру тәртібі талқыланады. Талаптарды орындау бойынша күш-жігер әртүрлі сыйақылармен бірге жүреді.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n\r\nбулимия \r\nжүйкелік булимия\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(136,'article','769','Аспирин және Рей синдромы ','kz','2018-11-26 12:30:02','2018-11-26 12:29:00','__ Рей синдромы__ – 5 жасқа дейінгі балалардың бауырлаpында май тінінің жиналып қалуы мен мидың ісінуімен жүретін өте сирек кездесетін бұзылыс. Бұл синдром тұмау және желшешек сияқты вирустық инфекцияны өткергеннен кейін пайда болады. Шамасы, аспиринді қабылдау осы синдромның болуын едәуір арттырады, сондықтан \'\'__20 жасқа дейінгі жастарға инфекция кезінде аспирин қолданбау керек__\'\'. Тек қана дәрігер рұқсатымен ғана қабылдағаны дұрыс болады.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=769',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аспирин','y','   Аспирин және Рей синдромы  __ Рей синдромы__ – 5 жасқа дейінгі балалардың бауырлаpында май тінінің жиналып қалуы мен мидың ісінуімен жүретін өте сирек кездесетін бұзылыс. Бұл синдром тұмау және желшешек сияқты вирустық инфекцияны өткергеннен кейін пайда болады. Шамасы, аспиринді қабылдау осы синдромның болуын едәуір арттырады, сондықтан \'\'__20 жасқа дейінгі жастарға инфекция кезінде аспирин қолданбау керек__\'\'. Тек қана дәрігер рұқсатымен ғана қабылдағаны дұрыс болады. Бұл не?  Рей синдромы – 5 жасқа дейінгі балалардың бауырларында май тінінің жиналып қалуы мен мидың ісінуімен жүретін өте сирек кездесетін бұзылыс. Бұл синдром тұмау және желшешек сияқты вирустық инфекцияны өткергеннен кейін пайда болады. Шамасы, аспиринді қабылдау осы синдромның болуын едәуір арттырады, сондықтан 20 жасқа дейінгі жастарға инфекция кезінде аспирин қолданбау керек. Тек қана дәрігер рұқсатымен ғана қабылдағаны дұрыс болады.\r\n\r\nРей синдромының себебі әлі белгісіз, бірақ ол мидағы зат алмасуға қатысатын митохондрий жасушасын вируспен зақымдау арқылы болады деп есептеледі. Рей синдромының белгілеріне құсу, әлсіздік, ұйқышылдық, есте сақтаудың жоғалуы,естің адасуы және комаға түсу жатады.\r\n\r\nЕмдеу. Емдеуге арналған нақты хаттамалар болмағанмен, бұл жағдайда антибиотиктерді, инсулинді, кортикостероидтарды, глюкозаны, зәр айдағыш дәрілерді және т.б қолданады. 70% науқастарда жағдайы қалпына келеді, кейбіреулерінде мидың зақымдалуы өмір бойына қалады.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nРей синдромы\r\nаспирин\r\nбалалар\r\nмидың ісінуі\r\nРей синдромын емдеу\r\nантибиотиктер\r\nкортикостероидтар\r\nинсулин    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(137,'article','770','Аспергиллез','kz','2018-11-26 12:31:15','2018-11-26 12:30:00','__Аспергиллез__ – саңырауқұлaқтық инфекциялық ауру, әсіресе теріні зақымдайды, сондай-ақ, құлaқты, мұрын құысын және иммун жүйесі әлсіреген адамдардың өкпeсіне зардабын тигізеді. ','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=770',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Аспергиллез','y','   Аспергиллез __Аспергиллез__ – саңырауқұлaқтық инфекциялық ауру, әсіресе теріні зақымдайды, сондай-ақ, құлaқты, мұрын құысын және иммун жүйесі әлсіреген адамдардың өкпeсіне зардабын тигізеді.  Аспергиллез – саңырауқұлақтық инфекциялық ауру, әсіресе теріні зақымдайды, сондай-ақ, құлақты, мұрын құысын және иммун жүйесі әлсіреген адамдардың өкпесіне зардабын тигізеді. \r\n\r\nБронхөкпелік аспергиллез бастапқыда бронхит немесе трахеобронхит симптомдарымен білінуі мүмкін. Ауру ағымы созылмалы болып келеді, науқастар көбінесе жалпы әсіздігі, көк түсті қақырық бөлініп жөтелетіні, кейде қан аралас жолақтар шығатыны жайында айтып жатады.\r\n\r\nЛОР-мүшелерінің аспергиллезі сыртқы және ортаңғы отиттің дамуымен,мұрын қуысының шырышты қабаты және көмей қосалқыларының зақымдалуымен сипатталды.Сонымен қатар терінің және тырнақтың аспергиллезі пайда болады.\r\n\r\nИммундық жүйесінде ақауы бар (АИТВ жұқтырғандар) немесе иммундық жүйені басатын дәрілерді (иммунодепресанттар, ісікке қарсы химиотерапия ) қабылдап жүрген науқастарда аспергиллез ауыр ағымда өтеді.\r\n\r\nЕмдеу. Терінің зақымдалуы немесе шырышты қабаттың аспергиллезі кезінде науқас жергілікті қабынуға қарсы және антимикотикалық препараттарды қабылдайды.Ал өкпелік және жайылған аспергиллездер ауруханада жатқызылып емделеді.\r\n \r\n \r\nТегтер:\r\n\r\nаспергиллез\r\nсаңырауқұлақтар\r\nзақымдалған тері\r\nинфекция\r\nаспергиллездің емі\r\nАИТВ жұқтырғандар    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(138,'article','771','Инфекциялық артрит','kz','2018-11-26 12:32:14','2018-11-26 12:31:00','__Инфекциялық артрит (син. іріңді артрит,септикалық артрит)__ – бір немесе бірнеше буынның ауыр түрде қабынуы. Егер оны тез арада емдемесе буынның қайтымсыз бұзылыстарына алып келуі мүмкін.','tokenqpqrqfqywauwauawtrxytazetaxzpfcr',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=771',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','И','Инфекциялық','y','   Инфекциялық артрит __Инфекциялық артрит (син. іріңді артрит,септикалық артрит)__ – бір немесе бірнеше буынның ауыр түрде қабынуы. Егер оны тез арада емдемесе буынның қайтымсыз бұзылыстарына алып келуі мүмкін. Инфекциялық артрит (син. іріңді артрит,септикалық артрит) – бір немесе бірнеше буынның ауыр түрде қабынуы. Егер оны тез арада емдемесе буынның қайтымсыз бұзылыстарына алып келуі мүмкін.\r\n\r\nСебебі. Инфекциялық артрит әр түрлі микроағзалардан туындайды. Бұл буынның саңырауқұлақты инфекциясы немесе вирустық, не болмаса бактериялық болуы мүмкін. Әдетте, буында пайда болатын инфекциялар жарақаттанған кезде немесе хирургиляқ операциялар жасалғанда ағзаның басқа бөліктерінен қантамырлар жүйесі арқылы  келіп түсуі мүмкін.\r\n\r\nСимптомдары. Инфекциялық артриттің симтомдары қызару, ісіну, басқан кезде ауру сезімдерімен білінеді, барлық инфекциялық аурулардың симптомдары  секілді – дене қызуы көтеріледі, терлейді, бүкіл дененің ауырсынуы  байқалады. Активті және пассивті қимылдағанда науқас ауырсынуды сезеді. Көбінесе тізе, иық, мықын аралық және ұсақ буындардан білезік,табан буындары зақымдалады. Нашақорларда ерекшелігі сегізкөз-мықын буындарының зақымдалуы болады.\r\n\r\nЕмдеу.  Емдеу шарасы тек ауруханада жүргізіледі. Ең алдымен режим қойылады. Қысқа мезімге зақымдалған аймақта қимылды шектеу үшін (иммобилизация) шина тағылады; ауру синдромдары басылғанша буындарды пассивті түрде қозғау керек, одан кейін активті қозғалыстарды жалғастыра беруге болады. Ақуыз бен витаминге бай диета тағайындалады. Инфекцияның түріне байланысты антибиотиктер қарастырылған.\r\n\r\n\r\nТегтер:\r\n \r\nартрит\r\nинфекциялық артрит\r\nартриттің емі\r\nиммобилизация\r\nантибиотиктер\r\nбуындардағы ауырсыну\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(139,'article','772','Пресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік)','kz','2018-11-27 09:11:22','2018-11-27 08:35:00','Пресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік) – бұл адам ағзасындағы жас өзгерістеріне байланысты көздің көру қабілетінің нашарлауының табиғи процесі.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=772',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','П','Пресбиопия','y','   Пресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік) Пресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік) – бұл адам ағзасындағы жас өзгерістеріне байланысты көздің көру қабілетінің нашарлауының табиғи процесі. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nЖалпы ақпарат \r\nПресбиопия (егде жастағы адамдардағы алыстан көргіштік) – бұл адам ағзасындағы жас өзгерістеріне байланысты көздің көру қабілетінің нашарлауының табиғи процесі.\r\n   \r\n \r\n \r\nКөздің қасаң қабығы мен көзбұршағы көру қабілетін айқындау процессіне қатысады. Рефракция - көздің жарықты сындыру қабілеті. Ал аномальді рефракция - көздің пішіні өзгеріп, сол жағдайдың салдарынан  адам қараған нысанасын дәл анықтай алмауынан туындайтын мәселе. Рефракцияның себебіне көз алмасының пішіні (ұзын немесе қысқа), қасаң қабықтың пішінінің өзгеруі немесе жас өзгерістеріне байланысты көз бұршағының эластикалығының өзгеруі және назар аударуға жауап беретін кірпікті бұлшықеттердің әлсіреуі жатады.\r\n\r\nСебептері\r\nАғза қартайған сайын көздің жанары өзгерістерге ұшырайды: ол қалыңданады және өзінің эластикалық қасиетін жоғалтады. Көзбұршақтың эластикалық қабілеті кескінге назар аударуды қамтамасыз етеді. Бұл мүмкіндіктің жоғалуынан көру қабілеті нашарлайды, нәтижесінде (қырақтық) – пресбиопия  пайда болады.\r\nӘдетте мұндай жағдай 45 жастан кейін орын алады.\r\n\r\nСимптомдары\r\n•	Жақын объектілерді көруде және ұсақ жазуларды оқу кезінде көру қабілетінің төмендеуі білінеді\r\n•	Әлсіз жарықтандыру кезінде көру қабілетінің төмендейді\r\n•	Көзге артық күш түседі\r\n•	Бас ауырады.\r\n\r\nДиагностикасы\r\nКөз дәрігері көруді және рефракцияны (көздің жарықты сындыру қабілеті) тексеру кезінде пресбиопияны анықтайды.\r\n\r\nЕмдеу\r\nКөздің көру қабілетінің бұзылу дәрежесіне қарай сізге көзілдірік тағу қажет болуы мүмкін. Қазіргі таңда көруді түзету үшін бірқатар хирургиялық және лазерлік әдістер жетілдіре түсті. Дәрігер егер көру қабілетіңізді түзетуге көмектесетін болса және асқынуға жол ашпаса операция жасауға кеңес береді.\r\n \r\nБолжамы\r\nКөру қабілетін көзілдірік немесе линза көмегімен түзетуге болады.\r\n \r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nЕгер көру қабілеті түзетілмесе, көру қабілетінің әлсіздігі күшейіп, көлік жүргізу, оқу, жұмыс және басқа да күнделікті жағдайлар кезінде қиындықтар туындайды.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nКөру қабілетіңіздің нашарлағанын сезінген сәтте офтальмологқа (көз дәрігеріне) тексеріліңіз.\r\n \r\nАлдын алу \r\nПресбиопияның алдын алу шаралары болмайды.\r\n \r\nТегтер: \r\nКөру қабілетінің бұзылуы\r\nКөзбұршақ                                                                                                                         \r\nАлыстан көргіштік, қырақтық\r\nкөзілдірік\r\nкөру фокусі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(140,'article','803','Асқынған  панкреатит ','kz','2018-12-13 10:30:00','2018-12-13 10:14:00','Асқынған  панкреатит – қабынып, асқынған ұйқы безі ауруы. \r\n \r\nБұл сурет – іш қуысының жоғарғы бөлігінің компьютерлік томографиясы. Суретте асқынған қабынудан туындаған (панкреатит) ұйқы безі тіндерінің қабынуы және ісінуі  айқын көрінеді.\r\n','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=803',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Асқынған','y','   Асқынған  панкреатит  Асқынған  панкреатит – қабынып, асқынған ұйқы безі ауруы. \r\n \r\nБұл сурет – іш қуысының жоғарғы бөлігінің компьютерлік томографиясы. Суретте асқынған қабынудан туындаған (панкреатит) ұйқы безі тіндерінің қабынуы және ісінуі  айқын көрінеді.\r\n Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nАсқынған  панкреатит – қабынып, асқынған ұйқы безі ауруы. \r\n  \r\nБұл сурет – іш қуысының жоғарғы бөлігінің компьютерлік томографиясы. Суретте асқынған қабынудан туындаған (панкреатит) ұйқы безі тіндерінің қабынуы және ісінуі  айқын көрінеді.\r\n \r\nСебептері\r\nҰйқы безі асқазанның артында орналасқан. Ол ас қорыту ферменттерін (энзимдерді) және инсулин, глюкагон секілді гормондық ферменттерді өндіреді.  Ас  қорыту ферменттері аш ішектің саңылауына түседі, ол жерде жанданып, ас қорыту үрдісінде маңызды буынға айналады.\r\n \r\n \r\n\r\nАдамның ас қорыту жүйесінің ағзалары\r\nЕгер ферменттер ұйқы безінде жандандырылса, онда ұйқы безінің тіндері өзін-өзі қорыта бастайды. Оның салдарынан ұйқыбезінің және оның қантамырлары ісінеді, сондай-ақ қанталау, зақымдану секілдір жайттар орын алуы ықтимал.\r\nАсқынған панкреатит әйелдерге қарағанда ерлерде жиі пайда болады. Жекелеген аурулар, оперативтік шешімдер, зиянды әдеттер мен дұрыс тамақтанбау бұл аурудың даму қаупін арттырады.\r\nАуру көбінесе, алкоголизмнен және алкогольді шамадан тыс тұтынудан (АҚШ-та -70% жағдайда) туындайды. Генетикалық факторлар да аурудың дамуына әсер етеді. Басқа жағдайларда себебі белгісіз.\r\nПанкреатитті туындататын басқа аурулар:\r\n• Аутоиммундық мәселелер (егер иммундық жүйе өзіндік организмді зақымдайтын болса)\r\n• Ұйқы безінің немесе ұйқы безі ферменттері бөлінетін жалпы өт түтіктерінің бітелуі,\r\n• Хирургиялық араласу кезінде түтіктердің немесе ұйқы безінің зақымдануы\r\n• Қандағы үшглицеридтер (май қышқылдарының) деңгейінің артуы (қандағы үшглицеридтердің көбеюі)\r\n• Күтпеген жерден ұйқы безінің зақымдануы\r\nҚосымша себептері:\r\n• Муковисцидоз асқынулары\r\n• Гемолитикалық-уремиялық синдром\r\n• Гиперпаратиреоз\r\n• Кавасаки ауруы  \r\n• Рей синдромы\r\n• Қандай да бір дәрілік препараттарды тұтыну (әсіресе, эстрогендерді, кортикостероидтарды, несеп айдайтын препараттарды, мысалы, тиазид және имуран)\r\n• Вирустық инфекциялар, паротит (борықтану), Коксаки вирустары, микоплазмалық пневмониялар және кампилобактериялар.\r\n \r\nСимптомдары\r\nПанкреатиттің басты және негізгі симптомы – сол жақ қабырғаның астында  немесе іштің ортасындағы ауыр ауырсынудың болуымен сипатталады.\r\nАуырсыну:\r\n• Майлы тамақты немесе сусындарды тұтынып, бірнеше минуттен кейін аурудың күшейуі.\r\n• ұдайы және бірнеше күн ішінде жалғасады.\r\n• арқамен жатқанда күшейеді\r\n• Арқаға немесе сол жауырыннан төмен тұсқа қарай ауырсыну  сезімі беріледі.\r\n \r\nАсқынған панкреатитке шалдыққан адамдарда қызба, жүрек айнуы, құсу және тершеңдік байқалуы мүмкін.\r\nБұл ауруда пайда болатын қосымша симптомдар:\r\n• жер түсті нәжіс\r\n• желденудің артуы\r\n• кекіру\r\n• ас қорытудың бұзылысы\r\n• тері мен көздің ағының аздап сарғаюы (сары ауру)\r\n• терінің бөріткені немесе ойықжара\r\n• іштің кебуі\r\n \r\nДиагностика\r\nТексергенде дәрігер мыналарды анықтайды:\r\n• іш қуысындағы ауырсыну сезімі немесе ісіну\r\n• қызба\r\n• төмен қысым\r\n• жүректің жиі соғуы\r\n• жиі тыныс алу\r\nЗертхана талдаулары ұйқы безі бөлетін ферменттердің деңгейінің келесі өзгерістерін көрсетеді:\r\n• қандағы амилаза деңгейінің артуы\r\n• қан сарысуындағы липаза деңгейінің артуы\r\n• несептегі амилаза деңгейінің артуы\r\n \r\nҚосымша зертханалық талдаулар панкреатиттің асқынуларын анықтауға көмектеседі:\r\n• қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n• қанның толық ферменттік панелі\r\n \r\nҰйқы безінің қабынуын көрсететін басқа тексеру әдістері:\r\n• іш қуысының компьютерлік томографиясы\r\n• іш қуысының МРТ-сы\r\n• іш қуысының ультрадыбыстық зерттеуі.\r\n \r\nЕмдеу\r\nКөбінесе, емдеуді жүргізу үшін ауруханаға жатқызу қажет болады:\r\n• ауырсыну ұстамасын басатын дәрілік препараттар қолдану;\r\n• вена арқылы ерітінділер құйылуы керек\r\n• ұйқы безіне жүктемені азайту үшін тамақты  шектеп тұтыну керек \r\n \r\nКейде мұрын немесе ауыз арқылы назогастральдық зонд (түтік) орнатылады, ол арқылы асқазанның ішіндегісі алынады. Бұл әдіс құсу немесе күшті ауырсыну басылмайтын болса немесе ішек парезінің (салдануы) дамуы мүмкін болса қолданылады. Зонд 1-2 күннен 1-2 аптаға дейін қойылады.\r\nАуруды емдеу қайталанған ауырсыну ұстамасының пайда болуының алдын алады.\r\nКейбір жағдайда қажет болатын кеңестер:\r\n• ұйқы безінің айналасындағы немесе оның ішіндегі сұйықтықты сорып алу\r\n• өт тастарын алып тастау\r\n• ұйқы безінің түтігін босату.\r\n \r\nАса ауыр жағдайларда ота жасау қажет болады, ұйқы безінің беріштенген немесе зақымданған тінінің бөлігін алып тастау үшін.\r\nПанкреатит ұстамаларына шалдыққан науқастар үшін алкогольді сусындар, майлы тамақ тұтынуға, темекі шегуге болмайды.\r\n \r\nБолжамы\r\nАурудың симптомдары апта ішінде басылады. Бірақ, аурудың өмірге қауіп төндіретін сатыға өтуі де мүмкін.\r\nӨлім-жітім қаупі артады, егер:\r\n• Геморрагиялық панкреатитте – ұстама қан кетуімен қосарланғанда\r\n• бауырдың, жүректің немесе бүйректің жұмысының бұзылысында\r\n• беріштенген панкреатитте\r\n \r\nПанкреатиттің қайталану қаупінің ықтималдығы аурудың пайда болу себебіне және емдеудің тиімділігіне байланысты.\r\n \r\nМүмкін болатн асқынулар\r\n• Асқынған бүйрек жеткіліксіздігі\r\n• Асқынған респираторлық дистресс-синдром (ОРДС)\r\n• іш қуысында сұйықтық жиналуы (асцит)\r\n•  ұйқыбезінің абсцесі және кистасы\r\n• жүрек жеткіліксіздігі\r\n• артериалдық қысымның төмендеуі.\r\nАсқынған панкреатиттің қайталанған көріністері созылмалы түріне апарады.\r\n \r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nДәрігерге хабарлаңыз, егер:\r\n• ішіңізді күшті, ұдайы ауру мазаласа;\r\n• Асқынған панкреатиттің басқа симптомдары пайда болса.\r\n \r\nАлдын алу \r\nПанкреатиттің жаңа немесе қайталанған көріністерінің даму қаупін азайтуға болады, ол үшін аурудың алдын алатын ережелерді ұстану қажет:\r\n• Алкогольді шектеңіз.\r\n• Балалардағы қызбаны емдеу үшін аспирин қолданбаған жөн, әсіресе, егер оларда вирустық ауру болса. Бұл Рей синдромы дамуының алдын алу үшін маңызды.\r\n• Балаларды паротиттен (борықтану) және басқа балалар ауруларынан вакциналауды өткізіңіз («Иммунизация – жалпы шолуды» қараңыз).\r\nҚұсу (әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nқатты ауырсыну\r\nқұсу\r\nіштің өтуі\r\nіштің қатуы\r\nқызудың көтерілуі\r\nіштің кебуі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(141,'article','808','Лактаза тапшылығы ','kz','2018-12-19 05:53:46','2018-12-19 05:50:00','Лактаза – бұл лактозаны (сүт және сүн өнімдерінде бар қантты) сіңіретін фермент.\r\n\r\nЛактаза тапшылығы сіздің ағзаңыздың сүт өңімдерін сіңіре алмайтындығын хабардар етеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=808',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Л','Лактаза','y','   Лактаза тапшылығы  Лактаза – бұл лактозаны (сүт және сүн өнімдерінде бар қантты) сіңіретін фермент.\r\n\r\nЛактаза тапшылығы сіздің ағзаңыздың сүт өңімдерін сіңіре алмайтындығын хабардар етеді. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\n \r\n \r\n\r\nСинонимдері: Сүт өнімдеріне төзбеушілік, лактаза тапшылығы, сүтке төзімсіздік\r\n\r\nЛактаза – бұл лактозаны (сүт және сүн өнімдерінде бар қантты) сіңіретін фермент.\r\n\r\nЛактаза тапшылығы сіздің ағзаңыздың сүт өңімдерін сіңіре алмайтындығын хабардар етеді.\r\n\r\n\r\nСимптомдары\r\n\r\nЛактозасы бар тағамдарды қабылдағаннан кейін, сізде асқазанда жайсыздық пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, келесі симтомдар болуы ықтимал:\r\n\r\n•	Іштің кебуі\r\n•	Іштің өтуі\r\n•	Асқазанның шырышты қабығының қабынуы\r\n\r\n \r\nДиагностикасы\r\n\r\nСіздің проблемаларыңыз лактозаның төзімсіздігіне байланыстылығын анықтау үшін, дәрігер сізге қан және нәжісті тексеруге анализ тағайындайды\r\n\r\n\r\nЕмдеу\r\n\r\nЛактоза төзімсіздігі ауыр дерт емес. Лактоза бар тағамдарды тұтынуды шектеу немесе дәрілерді қабылдау денеңіздің лактозаны сіңіруіне көмектесуі мүмкін. Егер сүт тағамдары жеткілікті мөлшерде қабылданбаса, онда ағзаға қальций мөлшері төмендейді. Мұндай жағдайда сізге кальций препараттарын қабылдау қажет болады. Өйткені, сүт және сүт өнімдері кальцийдің негізгі көзі болып табылады.\r\n\r\n \r\nТегтер: \r\n\r\nіштің кебуі\r\nіштің өтуі\r\nасқазанның шырышты қабығының қабынуы\r\nкальций препараттары\r\nлактаза тапшылығы\r\nсүтке төзімсіздік\r\nлактаза\r\nфермент\r\nқант\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(142,'article','820','Акне','kz','2018-12-19 10:42:17','2018-12-19 10:06:00','Акне – тері ауры. Ол терінің түкті фолликуласынның өлі клеткалар мен тері майлармен бітелген кезде пайда болады. Бітелген фолликулдарда бактериялар көбейіп, терінің тітіркенуін шақырады.\r\n\r\nАкне терінің кез келген аймағында пайда болуы мүмкін. Көбінесе ол бет, мойын, кеуде және арқада кездеседі. Көптеген жағдайларда май бездері көп тері майын бөлетін ерте жасөспірімдік жаста пайда болады. Бірақ кейде олар есейген шақта да болуы мүмкін.\r\n','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=820',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','А','Акне','y','   Акне Акне – тері ауры. Ол терінің түкті фолликуласынның өлі клеткалар мен тері майлармен бітелген кезде пайда болады. Бітелген фолликулдарда бактериялар көбейіп, терінің тітіркенуін шақырады.\r\n\r\nАкне терінің кез келген аймағында пайда болуы мүмкін. Көбінесе ол бет, мойын, кеуде және арқада кездеседі. Көптеген жағдайларда май бездері көп тері майын бөлетін ерте жасөспірімдік жаста пайда болады. Бірақ кейде олар есейген шақта да болуы мүмкін.\r\n Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nАкне дегеніміз не?\r\n\r\nАкне – тері ауры. Ол терінің түкті фолликуласынның өлі клеткалар мен тері майлармен бітелген кезде пайда болады. Бітелген фолликулдарда бактериялар көбейіп, терінің тітіркенуін шақырады.\r\n\r\nАкне терінің кез келген аймағында пайда болуы мүмкін. Көбінесе ол бет, мойын, кеуде және арқада кездеседі. Көптеген жағдайларда май бездері көп тері майын бөлетін ерте жасөспірімдік жаста пайда болады. Бірақ кейде олар есейген шақта да болуы мүмкін.\r\n\r\n\r\nАкненің пайда болу себебі қандай?\r\n\r\nАкне терінің түкті фолликулдарының өлі клеткалармен және тері майымен бітелуінен пайда болады. Акненің бірнеше түрі бар:\r\n\r\n•	Ақ безеулер ерінің түкті фолликулдарының өлі клеткалармен және тері майымен бітелуінен пайда болады\r\n•	Егер түтікті фолликулының бітелуі тері бетіне жақын орналасса және ол ауамен байланыста болса, онда оның түсі қараяды. Мұны қара безеулер деп атайды. Бұл атау оның үстіне кір түсуімен байланысты емес.\r\n•	Егер бітелген түтікті фолликулдың қабырғасы зақымдалса, онда сол аймақ ісініп қызыл түйінге айналады. Мұндай зақымдану тері бетінде пайда болса, онда түйін безеуге айналады.\r\n•	Егер фолликул қабырғасы тері түбінде зақымдалса, онда түйіншектер немесе жылауықтар (кисталар) пайда болу мүмкін. Мұны кистозды акне деп атайды.\r\n\r\n\r\nАкне кімде пайда болады?\r\n\r\nАкне ер балаларда да, қыз балаларда да пайда болады. Әдетте ұл балаларда айқындау жүреді, себебі олардың май бездері көбірек май бөледі. Көптеген адамдарда акне симптомдары 25 жасында кетіп қалады. Сондай-ақ, ол есейген шақта да пайда болу мүмкін.\r\n\r\nБұл жерде тұқымқуалаушылық үлкен рөл атқарады. Егер сіздің анаңызда немесе әкеңізде акне болса, онда сізде акне пайда болу қаупі жоғарлайды.\r\n\r\nБасты көңілде сіздің иммундық жүйеңіздің жағдайы болмақ. Кейбір адамдар фолликулға түскен бактерияларға өте сезімтал болып келеді.\r\n \r\n\r\n\r\nАкненің дамуына алып келетін факторлар\r\n\r\n•	Гормональды бұзылыстар. Әсіресе жыныстық жетілу, менструация алдында (әйелдерде) немесе жүктілік кезінде\r\n•	Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау\r\n•	Теріге күтім және тотыққа арналған майлар, құрамында май бар косметикалық заттар\r\n•	Стресс\r\n•	Қандай да бір тері дефектілерін сығу\r\n•	Теріні қатты тазалау\r\n \r\n\r\nАкне шақырмайтын факторлар\r\n\r\n•	Балшық\r\n•	Шоколад немесе майлы тағамдар\r\n•	Сексуальды активтілік немесе мастурбация\r\n \r\n\r\nАкне қалай емделеді?\r\n\r\nАкне емінде көптеген препараттар қолданылады. Олар дәрігердің рецептімен немесе рецептісіз де жіберіледі.\r\n\r\nБензоил асқын тотығы және салицил қышқылы ең тиімді препараттар болып табылады. Олар дәрігердің рецептінсіз жіберіледі. Бұл препараттар бактерияларды өлтіріп, майлы теріні құрғатады және қабыршақтануды болдырмайды. Олар гел, лосьон, крем және сабын түрінде шығарылады. Теріні акнеден тазалау 8 аптадай уақыт кетеді, тек содан кейін ғана тірінің жақсаруын байқайсыз. Егер 2 айдан кейін дәрігердің рецептісіз жіберілетін препараттар әсер бермесе, онда дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nБұл препараттарды қолдану кезінде жанама әсерлер болу мүмкін. Мысалы, тітіркену, күйдіру сезімі немесе тері қызаруы. Жанама әсерлері қатан болса, онда дәрігерге сол туралы айтыңыз.\r\n\r\nБұл препараттардаң басқа тағайындалатын дәрілік заттар:\r\n\r\n•	Ретин майы немесе кремі: Ретиноидтар (мысалы третиноин және адапален) теріге күніне бір рет жағылады. Көз, ауыз, мұрын жақтарға жағуға болмайды. Ретиноидтарды қолданған кезде күнге күю қаупі жоғалрайды. Жүкті әйелдерге және жүктілікті ұйымдастырып жатқан әйелдерге ретиноид тазаротен тағайындаламйды, себебі ол туа пайда болған дефекттерді шақыру мүмкін.\r\n•	Антибиотиктер: Акненің ауыр түрінде дәрігер сізге антибиотиктер тағайындайды. Бұндай антибиотиктер: миноциклин, доксициклин, тетрациклин. Антибиотиктер басқа препараттармен қосылыс ретінде тағайындалуы мүмкін. Олар таблетка, май және гел түрінде болады. Акне емінде жиі эритромицин және клиндамицин антибиотиктері бар гельдер қолданылады.\r\n•	Изотретиноин: Изотретиноин – қатты әсер ететін дәрілік зат. Акненің ауыр формаларында қолданылады. Бұл препараттың жанама әсерлері көп. Сізге дәрігердің тағайындауын қатан түрде сақтау қажет болады.\r\n•	Жүктілікке қарсы таблеткалар: жүктілікке қарсы таблеткалар әйелдерде акне емдеуінде қолданылады. Дәрігермен акне кезінде жүктілікке қарсы таблеткалардың артықшылығы мен кемшіліктері туралы ақылдасыңыз.\r\n\r\n\r\nБасқа емдеу әдістері бар ма?\r\n\r\nҚосымша әдістер ретінде косметикалық процедураларды жатқызуға болады. Мысалы, пилинг, тері абразиясы (дермабразия немесе микродермальды абразия), лазер немесе жарықпен емдеу. Бұл процедуралар безеуден болған тыртықтардың кетуіне көмектеседі. Жекеленген кистозды акнені аздаған мөлшерде стероидты препараттарды қабылдау арқылы емдеуге болады. Ол препаратты сізге отбасылық дәрігер немесе дерматолог тағайындап береді.\r\n\r\n\r\nАкнеден кейін тыртықтар қала ма?\r\n\r\nАкнеден кейін, әсіресе олардың кистозды формасынан кейін кейбір адамдарда тыртықтар қалады. Егер сіз акнені сықпасаңыз, онда тыртықтар аз болады немесе мүлдем болмайды. Оған қоса теріні қатаң тазалауға болмайды. Егер сізде тыртық пайда болса, қазіргі таңда көптеген емдеу әдістері бар.\r\n \r\nДереккөз: АҚШ-тың  Ұлттық денсаулық сақтау институттарының дерекқорынан алынды:  http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/acne.printerview.all.html\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nакне\r\nбезеулер\r\nбезеулік бөртпе\r\nбезеулік бөртпені емдеу\r\nтерілік бөртпе    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(143,'article','826','Маниакалды-депрессивті синдром ','kz','2018-12-20 04:28:36','2018-12-20 04:26:00','\'\'__Бұл не?__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром қозу кезеңдерімен, сондай-ақ депрессия кезеңдеріне ауысуымен сипатталады. Күтпеген жерден көңіл-күй өзгерістері пайда болады.\r\n\r\n\'\'__Себептері, жиілігі және қауіп факторлары.__\'\' Маниакалды-депрессивтік синдром көңіл-күйді реттеуге жауап беретін ми аумағының зақымдану нәтижесі болып табылады. Маниакалды күйде маниакалды-депрессивтік синдромы бар адам импульсивті және белсенді болады. Депрессияның фазасы мазасыздықпен, өзін-өзі төмен бағалау және өзіне-өзі қол жұмсау сезімімен сипатталады.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=826',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','М','Маниакалды-депрессивті','y','   Маниакалды-депрессивті синдром  \'\'__Бұл не?__\'\' Маниакалды-депрессивті синдром қозу кезеңдерімен, сондай-ақ депрессия кезеңдеріне ауысуымен сипатталады. Күтпеген жерден көңіл-күй өзгерістері пайда болады.\r\n\r\n\'\'__Себептері, жиілігі және қауіп факторлары.__\'\' Маниакалды-депрессивтік синдром көңіл-күйді реттеуге жауап беретін ми аумағының зақымдану нәтижесі болып табылады. Маниакалды күйде маниакалды-депрессивтік синдромы бар адам импульсивті және белсенді болады. Депрессияның фазасы мазасыздықпен, өзін-өзі төмен бағалау және өзіне-өзі қол жұмсау сезімімен сипатталады. Бұл не? Маниакалды-депрессивті синдром қозу кезеңдерімен, сондай-ақ депрессия кезеңдеріне ауысуымен сипатталады. Күтпеген жерден көңіл-күй өзгерістері пайда болады.\r\n\r\nСебептері, жиілігі және қауіп факторлары. Маниакалды-депрессивтік синдром көңіл-күйді реттеуге жауап беретін ми аумағының зақымдану нәтижесі болып табылады. Маниакалды күйде маниакалды-депрессивтік синдромы бар адам импульсивті және белсенді болады. Депрессияның фазасы мазасыздықпен, өзін-өзі төмен бағалау және өзіне-өзі қол жұмсау сезімімен сипатталады.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивтік синдромның екі негізгі типі бар. Бірінші типте депрессияның анық байқалуымен, кем дегенде маниакалды күйдегі бір толық эпизодтың болуы байқалады.Екінші типте адамда маниакалды күйдегі толық эпизоды сирек байқалады. Оның орнына синдромның бірінші формасындағы адамдарда байқалатын, жеткіліксіз шамада байқалатын энергияның және импульсивтіліктің өсуі – гипомания жағдайы болады.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті  синдромының аз білінетін формасы – циклотимия деп аталады. Ол аз білінетін депрессиямен гипомания кезеңдерін қамтиды.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдром бір деңгейде ерлер мен әйелдерге  әсер етеді және 15 жастан 25 жасқа дейін болатындығы байқалады. Синдромның себебі анық емес, бірақ нақты бір тұқымқуалайтын бейімділіктің бар екені белгілі.\r\n\r\nСимптомдары  \r\n\r\nМаниакалды фаза бірнеше күннен бірнеше айға дейін созылуы мүмкін және төмендегі белгілермен сипатталады:\r\n\r\n•	Көңіл-күйдің қозуы\r\n•	Ақыл-естің ауытқуы\r\n•	Жоғары белсенділік\r\n•	Адамда энергияның мол болуы\r\n•	Өзін-өзі ұстай алмау\r\n•	Өзін-өзі алдау, өзінің тым маңызды сезінудегі жалған пікір\r\n•	Белсенділік пен құштарлықтың күрт артуы\r\n•	Ретсіз, ойсыз жүріп тұру\r\n•	Рәсуасыздық\r\n•	Шектен тыс тамақтану, ішімдік ішу және наркотикті қолдану\r\n•	Ретсіз жыныстық қатынаста болу\r\n•	Мұқияттылықтың бұзылуы\r\n•	Ұйқыға қажеттіліктің азаюы\r\n•	Қозғыштық және тітіркену\r\n•	Өзіне-өзі ие болмау\r\n\r\nБұл белгілер бірінші типті маниакалды-депрессивті синдромда байқалады. Екінші типтегі адамдарда гипоманиялық эпизодтар жоғарыда көрсетілген белгілермен сипатталады, бірақ олар аз қарқындылыққа ие.\r\n\r\nДепрессивті фаза депрессияның бірқатар белгілерін қамтиды:\r\n\r\n•	Тұрақты қайғылы күй\r\n•	Шаршау және енжарлы\r\n•	Ұйқының бұзылуы\r\n•	Ұйқышылдық\r\n•	Ұйқысыздық \r\n•	Тамақтанудың бұзылуы: артық тамақтану немесе тойып жей алмау\r\n•	Тәбеттің жоғалуы және салмақ жоғалту\r\n•	Артық тамақтану\r\n•	Өзін-өзі бағалаудың жеткіліксіздігі\r\n•	Үмітсіздік сезімі, өзін кінәлау\r\n•	Мұқияттылықтың, есте сақтау қабілетінің бұзылуы, шешім қабылдауда қиындықтардың болуы\r\n•	Достардың жоқтығы\r\n•	Бұрындары рақаттана жасайтын әлеуметтік белсенділіктің болмауы\r\n•	Үнемі өлім туралы ойлар\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдромы бар адамдар өз-өзіне қол жұмсау қаупіне жиі ұшырайды. Екі фазада жағдайды ушықтыруға әкелетін спиртті шамадан тыс тұтынумен сипатталады,. Кейде екі фазаның араласып кетуі бар, яғни бір мезгілде маниакалды және депрессивті симптомдар байқалады. Мұны аралас күй деп атайды.\r\n\r\nСимптомдар және тесттер. Маниакалды-депрессивті синдром диагнозын қою көптеген факторларды қажет етеді. Диагнозды қою кезінде келесі әрекеттер маңызды рөл атқарады:\r\n\r\n•	Мінез-құлық пен көңіл-күйді бақылау\r\n•	Сырқатнаманы талдау, оның ішінде байқалған симптомдар және оның алдында қандай дәрі-дәрмектердің тағайындалғандығын қарау.\r\n•	Көңіл-күйдің бұзылу ұзақтығын бағалау\r\n•	Отбасылық бейімділікке мүмкіндігін талдау\r\n•	Симптомдардың физикалық себептерін мұқият физикалды  тексеру\r\n•	Қалқанша безінің бұзылуы мен есірткіні пайдалану мүмкіншілігін зертханалық зерттеулер арқылы қарау\r\n•	Отбасылық бейімділік мүмкіндігін зерттеу (бұл отбасы мүшелерімен және туыстарымен жеке сөйлесуді талап етеді).\r\n\r\nЕмдеу. Маниакалды-депрессивті синдром жиі литий және карбамазепин сияқты көңіл-күйді тұрақтандыратын дәрі-дәрмектермен емделеді. Бұл маниакалды және депрессивті фазаларды өте тиімді емдеуге және болашақ симптомдарын алдын алудың әдісі ретінде қарастырыруға болады.\r\n\r\nАнтидепрессанттар аурудың депрессивті фазасында тиімді, әсіресе көңіл-күйді тұрақтандырғыштармен бірге қолданған кезде. Соңғысы маниакалды-депрессивті синдромды емдеуде маңызды рөл атқарады. Көңіл күй тұрақтандырғыштарынсыз антидепрессанттар маниакалды симптомдарды тудыруы мүмкін. Антипсихотикалық препараттар шындықты қабылдаудың бұзылуы сиптомдары бар пациенттерге тиімді. Бензодиаземиндер пайдалы болуы мүмкін. Кейде маниакалды-депрессивті синдромы бар пациенттер ауруханаға жатқызуды және ол жақта жағдайдың тұрақтандырылғанына дейін тұруды қажет етеді.\r\n\r\nЭлектротүйілу емдеу әдісі - психиатрияда емделудің ерекше түрі, ол анестезияның аясында сіңір тартылуын тудыратын электр тогын пайдаланады. Бірқатар зерттеулер дәрілер тиімсіз болған жағдайларда электротүйілуі емдеу әдісі депрессияны емдеуде ең тиімдісі болып табылатынын көрсетті.\r\n\r\nЖиі жеткілікті ұйқы көмегі арқылы көптеген науқастарды тұрақтандыруға қол жеткізуге болады. Психотерапия маниакалды-депрессивті синдромы бар науқастарға және олардың туыстарында пайдалы болуы мүмкін.\r\n\r\nБолжамы. Көңіл-күйді тұрақтандыратын дәрі-дәрмектер симптомдарды бақылауда тиімді болуы мүмкін. Дегенмен, науқастар дұрыс ем алуда, маниакалды күй және депрессияның эпизодтарының уақтылы ескертуде басқа адамдардың көмегіне мұқтаж болады.\r\n\r\nЖақсаруды сезінгенде немесе маниакалды күймен байланысты белсенділікке ниет пайда болған кезде, кейбір адамдар ем алуды тоқтатады. Бұл симптомдар жақсаруымен түсіндірілгенімен, олар бірқатар теріс салдарларға ие болуы мүмкін.\r\n\r\nМаниакалды-депрессивті синдромының зардаптарынан ең қауіптісі өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар. Маниакалды-депрессивті синдромы бар науқастарда өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар дереу түрде араласуды қажет етеді.\r\n\r\n\r\nТегтер: \r\n\r\nдепрессия\r\nөзіне қол жұмсау\r\nантидепрессанттар\r\nмазасыздану\r\nкөңіл-күй\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(144,'article','829','Түбірлік каналды емдеу ','kz','2018-12-20 04:32:45','2018-12-20 04:32:00','Түбірлік каналды емдеу (тіс ұлпасының түбірлік каналы деп те аталады) – бұл тістің инфекцияланған ядросын (ұлпасын) жою процедурасы. Ол тіс ауруын азайтуға жағдай жасайды, инфекцияның таралуын тоқтатады және емдеуді жеделдетеді.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=829',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Түбірлік','y','   Түбірлік каналды емдеу  Түбірлік каналды емдеу (тіс ұлпасының түбірлік каналы деп те аталады) – бұл тістің инфекцияланған ядросын (ұлпасын) жою процедурасы. Ол тіс ауруын азайтуға жағдай жасайды, инфекцияның таралуын тоқтатады және емдеуді жеделдетеді. Түбірлік каналды емдеу (тіс ұлпасының түбірлік каналы деп те аталады) – бұл тістің инфекцияланған ядросын (ұлпасын) жою процедурасы. Ол тіс ауруын азайтуға жағдай жасайды, инфекцияның таралуын тоқтатады және емдеуді жеделдетеді.\r\n\r\nТістің сау ұлпасы тісті қоректендіреді және инфекциямен күреседі. Қуыстың кеңеюі немесе сызаттардың пайда болуы салдарынан ұлпа зақымданса, инфекция жұқтыру мүмкін. Инфекция ауырсынуды тудырып, сондай-ақ іріңнің пайда болуына әкелуі мүмкін.\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(145,'article','885','Терінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігі','kz','2018-12-24 05:38:30','2018-12-24 05:30:00','Жалпақ жасушалы қатерлі ісік – бұл жиі кездесетін терінің қауіпті ісігі.\r\n\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік зақымданбаған теріде де пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ ол терінің жарақат алған жерінен де, қабынған бөлігінен де дамиды. Жалпақ жасушалы карциномалар көбінесе күннің жарығына немесе басқа да ультракүлгін сәулелердің әсеріне ұшыраған терілерде пайда болады екен. ','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=885',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Терінің','y','   Терінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігі Жалпақ жасушалы қатерлі ісік – бұл жиі кездесетін терінің қауіпті ісігі.\r\n\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік зақымданбаған теріде де пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ ол терінің жарақат алған жерінен де, қабынған бөлігінен де дамиды. Жалпақ жасушалы карциномалар көбінесе күннің жарығына немесе басқа да ультракүлгін сәулелердің әсеріне ұшыраған терілерде пайда болады екен.  Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік – бұл жиі кездесетін терінің қауіпті ісігі.\r\nТері қауіпті ісігінің басқа түрлері:\r\n•	Базальды жасушалы;\r\n•	Меланомдық;\r\n\r\nСебептері\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік зақымданбаған теріде де пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ ол терінің жарақат алған жерінен де, қабынған бөлігінен де дамиды. Жалпақ жасушалы карциномалар көбінесе күннің жарығына немесе басқа да ультракүлгін сәулелердің әсеріне ұшыраған терілерде пайда болады екен. \r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісіктің ерте формасы Боуэн ауруы деп аталады (жалпақ жасушалы карцинома in situ). Ісіктің бұл түрі жақын тіндерге тарамайды. \r\nЖарықссезгіш кератоз – бұл терінің ісікалды зақымдануы, бұл асқынған кезде жалпақжасушалы ісікке айналады.\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісіктің туындауының қауіпті факторы болып:\r\n•	Терінің ашық түсте ісінуі, көз көкшілденеді немесе жасыл түсске енеді не болмаса, шаш сарғыштанады;\r\n•	Ұзақ уақыт, күні бойы күннің астында жүру (мысалы; ашық аспан астында жұмыс істейтіндер);\r\n•	Бала кезде қатты күнге күйю;\r\n•	Қарттық шақ;\r\n•	Жаппай рентгендік сәулелендіру;\r\n•	Химиялық заттардың әсері; \r\n\r\nСимптомдары\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік көбінесе бетте, құлақта, мойында, қолда және жіліншікте пайда болады, десе де ол дененің басқа бөлігіндде де туындауы мүмкін.\r\nНегізгі симптомы үлкендеу көлемде бетінде бұдырлары бар, үсті қабықпен қапталған, айналасында қызыл дақтары бар жалпақ қызыл дөңестің пайда болуымен сипатталады.\r\nІсіктің ерте формасы  (жалпақ жасушалы карцинома in situ), 2,5 см диаметрдегі  сырты қабықпен қапталған қызыл даққа ұқсайды. \r\nҰзақ уақыт бойы жазылмай қойған ойық жара жалпақ жасушалы қатерлі ісіктің белгісі болуы мүмкін. Кез-келген сүйелдің, меңнің немесе басқа да терінің зақымданулары тері ісігінің алғашқы белглері болуы ықтимал. \r\n\r\nДиагностикасы\r\nДәрігер сіздің теріңізге қарайды да, кез-келген күмәнді зақымданулардың көлемін, түсін, құрылымын анықтайды.\r\nЕгер сізде қандай да бір тері ісігінің туындау қаупі орын алса, оның зақымдданған тінінен аздаған бөлік алынады. Оны тері биопсиясы деп адайды. Алынған үлгі зертханаға жөнелтіледі де, микроскоппен тексеріледі.\r\nТері биопсиясы тек жалпақжасушалы ісік не болмаса терінің басқа да ісігі анықталған кезде ғана жасалады.\r\n\r\nЕмдеу\r\nЕмдеу тәсілі зақымданған жердің көлеміне, орналасу орнына қарай, олардың таралу аймағы мен ағзаның жалпы жағдайына қарасты жүзеге асады. Жалпақ жасушалы қатерлі ісіктің кейбір түрлеріне емнің қонуы қиынға соғады.\r\nТерінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігінің емделу түрі:\r\n•	Тексеру: ісікті жасушалар бөлігін және терінің бүлінген жерін жою;\r\n•	Кюретаж (қырып тазалау) және электродиссекция: Ісікті жасушаларды электрдің көмегімен жою; бұл әдіс кішкентай және ісіктің болар-болмас формасына қолданылады;\r\n•	Криохирургия: Қатқан және бұзылған ісік жасушаларына қолданылады. Ісіктің азғантай көлемді, жеңіл формасына қолданылады;\r\n•	Дәрілік препарттар: құрамында имиквимод немесе фторурацил-5 бар крем, терінің беткі жағын зақымдаған (терең емес) жалпақжасушалы ісікке қолданылады. \r\n•	Мооса техникасы бойынша жедел емдеу: терінің қабаттарын ақырындап жояды және көзге ісік жасушаларының көзге көрінбейтін белгілерін жоя бастайды, ол процессті микроскоппен көруге болады; бұл тәсіл тері ісігінің  мұрынға, құлаққа және беттің басқа жерлеріне орналасқанда қолданылады.\r\n•	Фотодинамикалық терапия: Жарықтың көмегімен емделеді; ісіктің терең емес формасын емдеуге қолданылуы мүмкін. \r\n•	Сәуле терапиясы жалпақжасушалы ісіктің ағзаға таралуында немесе лимфатикалық түйіндерді зақымдағанда, сондай-ақ, ісікті ота арқылы ала алмайтын жағдайда қолданылады.  \r\n\r\nБолжамы\r\nНауқастың өзін-өзі сезінуі көптеген факторларға байланысты, әрине ісікті ерте анықтағаны ұтымдырақ. Бұл ісіктерді, көбінесе, ерте анықтап, ақырындап ем қолдана берсе емделмей қалмайды. \r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісіктің кейбір түрлері қайталап пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nМүмкін болатын асқынулар\r\nЖалпақ жасушалы қатерлі ісік негізді-жасушалыға қарағанда тез өседі, ал ол кейде ақырын өседі. Ісік дененің басқа бөліктеріне, әсіресе, ішкі ағзаларға таралуға бейім келеді.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nЕгер сізде ойық жара не болмаса теріңізде үлкен дақ болса, және ол өздігінен өзгере бастаса дәрігерге қаралыңыз. Олардың:\r\n•	Сыртқы беті өзгерсе;\r\n•	Түсі өзгерсе;\r\n•	Көлемі өзгерсе;\r\n•	Тестурасы\r\nЕгер қалыңыз ауыратын болып бара жатса, немесе ісісе, қанай басстаса, не болмаса қышыса дереу дәрігерге қаралыңыз.\r\n\r\nАлдын алу \r\nЕмдеуші дәрігеріңіздің назарында болыңыз және 40 жасстан ассаңыз жылына бір рет тері дәрігеріне тексеріліп тұрыңыз, ал егер 20 дан 40 жасқа дейінгі аралықта болсаңыз 3 жылда бір рет тексеріліңіз. Өзіңіз теріңізді кем дегенде айына бір рет қарап тұрыңыз.\r\nЕгер сізде тері ісігі пайда болса, тұрақты түрде дәрігерге хабарласып тұрыңыз. Сондай-ақ айына бір рет теріңізді өздігіңізден тексеріп шығыңыз. Көрінбейтін жерлеріңізді айна арқылы қараңыз. Егер қандайда бір нәрсе көзге қораш көрінсе, дәрігерге қаралыңыз.\r\nІсіктің пайда болуынан сақтанатын ең тиімді жол, күн сәулесінен ақтану керек. Күннен қорғағыш жақпаны қолданып жүріңіз:\r\n•	күн сәулесіне қарсы SPF 30  факторы бар күннен қорғайтын жақпаны өзіңізбен бірге алып жүріңіз, тіпті күн астындағы аз уақыттық демалысқа да оны қолдансаңыз артық етпейді;\r\n•	Теріңіздің ашық  жүретін жерлеріне көп мөлшерінде күннен қорғағыш жақпа жағып алыңыз, мысалы, құлаққа, аяққа.\r\n•	Күннен қорғайтын жақпаны таңдағанда UVA, сол сияқты UVB сәулесі жақпаларын алуға тырысыңыз. \r\n•	Суға шыдамды күннен қорғайтын жақпаны жағыңыз;\r\n•	Күннен қорғайтын жақпаны үйден шығардан 30 минут бұрын жағып алыңыз. Жапсырмада жазылған қолдану тәсілін мұқият оқып алыңыз. Терлегеннен кейін немесе шомылғаннан соң жақпаны қайта жағып алыңыз.\r\n•	Күннен қорғайтын жақпаны қыстың күнгі бұлтты күндер де жағып жүріңіз.\r\nКүннің астында шамадан тыс көп жүрмеу үшін мынадай басқа жолдарын қарастырып көруге болады:\r\n•	Ультракүлгін сәулесінде ең көп дегенде 10-нан 16 сағатқа дейін болу керек. Сондықтан осыншалық уақыттарда күннің астында болудан сақтаныңыз.\r\n•	Теріңізді үлкен қалпақтың көмегімен, жеңі ұзын жейде, етегі ұзын  көйлек, немесе балағы ұзын шалбар кию арқылы қорғаңыз.\r\n•	Үсті шағылышатын, қатты қызатын күнді өзіне жақсы сіңіретін жерлерде көп жүрмеуге тырысыңыз, мысалы ондай жерлерге: су, құм, бетон және т.б. жарыққа шағылысатын заттар жатады.\r\n•	Теріңіз қаншалықты күтімсіз қаралса, соншалқты зақымдауын өршиді;\r\n•	Күн шамдарын көп қолданбаңыз және сояриде көп болмаңыз. Күні бойы ашық күннің астында жүргенше, соляриде бар болғаны тек 15-20 минут болсаңыз жеткілікті, одан асып кете, қауіпті ол да.  \r\n \r\nСинонимдері\r\nТерінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігі; Меланомдық емес тері ісігі – жалпақ жасушалы қатерлі ісік; НМРК – жалпақ жасушалы қатерлі ісік\r\n\r\nАуыз қуысындағы мәселелер (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер:\r\nтерінің жалпақ жасушалы қатерлі ісігі\r\nмеланодық емес тері ісігі\r\nжалпақ жасушалы қатерлі ісік\r\nНМРК\r\nқатерлі ісік\r\nонкология\r\nқатерлі ісік деген не\r\nтері\r\nмең, қал\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(146,'article','886','Тістің сынуы немесе түсуі','kz','2018-12-24 06:35:36','2018-12-24 05:43:00','Қандайда бір себептермен түскен тұрақты тістерді, кей жағдайда орнына қайта салуға болады. Негізінде қайта қойылатыны тек тұрақты тістер, сүтті тістер қайта қалпына келмейді.','tokenwzycettxtyrwrdqbdqvbbxeducpbqyer',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=886',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Т','Тістің','y','   Тістің сынуы немесе түсуі Қандайда бір себептермен түскен тұрақты тістерді, кей жағдайда орнына қайта салуға болады. Негізінде қайта қойылатыны тек тұрақты тістер, сүтті тістер қайта қалпына келмейді. Мазмұны\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nЖалпы ақпарат\r\nҚандайда бір себептермен түскен тұрақты тістерді, кей жағдайда орнына қайта салуға болады. Негізінде қайта қойылатыны тек тұрақты тістер, сүтті тістер қайта қалпына келмейді.\r\n\r\nСебептері\r\nТістің түсуіне себеп болатын күтпеген сәтсіз жағдайлар, әдетте мынадай болуы мүмкін:\r\n•	Байқаусызда құлап қалғаннан;\r\n•	Спорттық жарақаттан;\r\n•	Күрескенде;\r\n•	Жол-көлік оқиғаларынан;\r\n•	Қатты затты  байқаусызда тістеп алғаннан.\r\n\r\nАлғашқы көмек\r\nТүскен тісті сақтау керек. Оны мүмкіндігінше тіс дәрігеріңізге апарыңыз. Сіз оны тіс дәрігеріне қанша кеш жеткізссеңіз, соншалықты тісіңізді қайта орнына салу мүмкінлігі азаяды. Тісті қаптамасының сыртынан ұстаңыз (азу тіс жақтан).\r\nСіз тісіңізді тіс дәрігеріне, мына кеңестердің біріне сүйене отырып жеткізсеңіз болады:\r\n•	Тісіңізді ауыз қуысыңыздағы басқа тістермен бір деңгейде қатар ұстап тұрыңыз. Тісті орнында ұстап тұру үшін дәкені не болмаса дымқыл шәй қалташасын ақырын ғанан тістеп тұрыңыз. Байқаңыз, тісіңізді жұтып қоймаңыз.\r\n•	Егер сіз мұндай алғашқы қадамды жасай алмасаңыз тісті қаймағы алынбаған сүт немесе сілекей толтырылған қорапшаға салып алыңыз.\r\n•	Тісті таңдайдың астына салып, алып келуге де болады.\r\n•	Тіс дәрігерінде тіс сақтайтын арнайы құрылғысы болуы мүмкін. Бұл құрылғы  қозғалмалы футляр және сұық ертіндіден тұрады.  Ойланыңыз аталмыш құрылғыны сатып алсаңыз, ол сіздің алғашқы көмек беретін дәрі салғыш қорабыңызда тұруы шарт.\r\n\r\nСондай-ақ төмендегідей әрекет те пайдасын тигізуі мүмкін:\r\n•	Ауызыңызға және қызыл иегіңізге суық компресс басыңыз, ауруы басылуы мүмкін;\r\n•	Қан кетуін тоқтату үшін зақымдалған жерге дәкені басыңыз;\r\n•	Дереу арада тіс дәрігеріне қаралыңыз.\r\n\r\nТіс сынған кезде жүйке жалғаушалары зақымдануы мүмкін. Инфицирлену мен аурудың асқынуының алдын алу үшін тез арада тіс дәрігеріне  қаралыңыз.\r\n\r\nТісіңіз жай ғана кетілсе немесе сынсса, сізге одан аса бір қатты жайссыздық сезілмесе жедел жәрдем шақырудың қажеті шамалы. Алайда, кейіннен тіс дәрігеріне барып тістің сынған бөлігін бекіттіріп алғаныңыз жөн, себебі өткірленген тіс ерін мен тілді кесіп зақымдап жіберуі ықтимал. \r\n\r\nҚажет емес шаралар:\r\n•	Тістің тамырына тиспеңіз. Тек азу тіс жақтан тістің қаптамасынан ғана ұстап тұрсаңыз жеткілікті;\r\n•	Тістің тамырын, кірін сүртемін деп сүртіп жүрмеңіз;\r\n•	Түскен тістің орнын шеткамен не алькогольмен не болмаса сутек сілтісімен тазаламаңыз.\r\n\r\nДәрігерге қашан қаралу керек\r\nТіс түскенде немесе жұлынып қалса, уақыт күттірмей тіс дәрігеріне барып, қаралыңыз. Егер түскен тісіңізді таба алсаңыз, оны өзіңізбен берге тіс дәрігеріне апарыңыз. \r\nЕгер сіз ауызыңызды жаба алмай қалсаңыз, онда жағыңыз да зақымданды деген сөз. Бұл жағдайда жедел медициналық көмекке жүгіну керек.\r\n\r\nАлдын алу \r\n•	Кез-келген соқтығысатын спорт түрімен шұғылданғанда аузыңызға тіссауыт (капа) киіңіз.\r\n•	Төбелестен аулақ жүріңіз; \r\n•	Қатты тағамдарды көп қабылдай бермеңіз. Мысалы қатты нан, сүйек секілді азықтар.\r\n•	Әрқашан қауіпсіздік үшін ремень тағып жүріңіз.\r\n\r\nСинонимдері\r\nСынған тіс; Ұрылған тіс\r\n\r\nТіс мәселесі (ерлерде / әйелдерде)\r\n\r\nТегтер: \r\nтіс дәрігері\r\nтіс\r\nұрылған тіс\r\nсынған тіс\r\nауырсыну\r\nтістің түсуі\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(147,'article','1440','Jalpaq temiretki ','qz','2018-11-21 05:02:04','2018-11-21 05:01:00','Jalpaq temiretki - bul sırek, qaıtalanatyn teri aýrýy. Ol qyshıtyn, jyltyr, teridegi qyzyl-kúlgin daqty aımaq, aýyzda aq-sur tústi daqty aımaq jáne azdaǵan daqty shash túsken aımaq retinde kórinedi (atrofııalyq tyrtyqty alopetsııa).\r\n\r\nJalpaq temiretkiniń sımptomdary kenetten jáne birtindep paıda bolady. Eń alǵash paıda bolǵan temiretki birneshe aptaǵa nemese aıǵa, al onyń qaıtalanýy birneshe jylǵa sozylýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1440',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','J','Jalpaq','y','   Jalpaq temiretki  Jalpaq temiretki - bul sırek, qaıtalanatyn teri aýrýy. Ol qyshıtyn, jyltyr, teridegi qyzyl-kúlgin daqty aımaq, aýyzda aq-sur tústi daqty aımaq jáne azdaǵan daqty shash túsken aımaq retinde kórinedi (atrofııalyq tyrtyqty alopetsııa).\r\n\r\nJalpaq temiretkiniń sımptomdary kenetten jáne birtindep paıda bolady. Eń alǵash paıda bolǵan temiretki birneshe aptaǵa nemese aıǵa, al onyń qaıtalanýy birneshe jylǵa sozylýy múmkin. Jalpaq temiretki - bul sırek, qaıtalanatyn teri aýrýy. Ol qyshıtyn, jyltyr, teridegi qyzyl-kúlgin daqty aımaq, aýyzda aq-sur tústi daqty aımaq jáne azdaǵan daqty shash túsken aımaq retinde kórinedi (atrofııalyq tyrtyqty alopetsııa).\r\n\r\nJalpaq temiretkiniń sımptomdary kenetten jáne birtindep paıda bolady. Eń alǵash paıda bolǵan temiretki birneshe aptaǵa nemese aıǵa, al onyń qaıtalanýy birneshe jylǵa sozylýy múmkin.\r\n\r\nJalpaq temiretki juqpaly emes. Naqty paıda bolý sebebi belgisiz bolsa da, jıi stresste, sharshaǵanda, medıkamentter nemese hımıkattarmen baılanysqanda paıda bolýy múmkin. Erlerge qaraǵanda áıelderde jıi kezdesedi.\r\n\r\nJalpaq temiretkiniń emi dárilik kremder arqyly qyshýdy jeńildetýge baǵyttalǵan. Qatty qyshý kezinde retsept boıynsha ishke dári-dármek qabyldaýy múmkin nemese jeńil terapııa taǵaıyndaıdy.\r\n \r\n\r\nTegter: \r\n\r\nteri aýrýy\r\nqyshý\r\nqyzyl-kúlgin daq\r\nshashtyń túsýi\r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(148,'article','1475','Vegeto-tamyrlyq dıstonııa ','qz','2018-11-26 11:49:06','2018-11-26 11:48:00','','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1475',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','V','Vegeto-tamyrlyq','y','   Vegeto-tamyrlyq dıstonııa   Vegeto-tamyrlyq dıstonııany ózdiginen bolatyn aýrý nemese ony sındrom retinde qarastyrýǵa bolady. Biraq, eki jaǵdaıda da birinshi kezekte júrek-qan tamyr júıesi zaqymdalady.\r\n\r\nVegeto-tamyrlyq dıstonııa kezinde aǵzanyń barlyq júıelerinde organıkalyq ózgerister bolmaıdy, atap aıtqanda: nerv júıesinde, júrekte, endrokındi bezderde jáne t.b. Degenmen fýnktsıonaldyq buzylystar anyqtalyp jatady, ásirese ustama ýaqyty kezinde júrek-qan tamyr júıesiniń jáne vegatıvti nerv júıesiniń zaqymdalýy sekildi. \r\n\r\nVegato-tamyrlyq dıstonııa aýrýy damýyna kelesi faktorlar áser etedi, olardy bylaı toptstyrýǵa bolady: jaǵymsyz aýa-raıy, aǵzada endokrındi bezderdiń qaıta qalyptasýy, vıstseraldyq múshelerdiń birinshi ret zaqymdalýy, shetkeri endokrındi bezderdiń birinshe ret aýrýy,allergııa. úlken mı qyrtysynyń nasharlaýy jáne júıkeniń tozýy.\r\n\r\nÁdette vegato-tamyrlyq dıstonııa nerv júıesine, mıǵa emotsııalyq artyq júkteme túsirgennen keıin, al keıde basynan ótkergen ınfektsııadan keıin paıda bolady.\r\n\r\nAýrýǵa qatysty bolatyn shaǵymdar: tez sharshaý, uıqynyń buzylýy,emotsııalyq turaqsyzdyq, júrek soǵysynyń ustamasy, júrek aımaǵyndaǵy shanshyp aýyrsynýy,keıde qan qysymynyń sál kóterilýi nemese tómendeýi,bastyń aınalýy,aıaq-qol qımylynyń shektelýi, tobyq jáne bilezik súıek aımaqtarynyń sýyqtanýy, sonymen qosa tynys alǵan kezde aýanyń jetispeýi,«respıratorlyq sındrom», entigý jáne betkeı tynys alý bolady.\r\n\r\nEmi: eń aldymen aýrýdyń sebebin anyqtap, ony joıý kerek, naýqasty tynyshtyq jaǵdaıyna keltirip, jumysy men demalysyn kezektep qalyptastyrý, emdik jattyǵýlar jasaý, qarsy kórsetkishter bolmasa birqalypty fızıkalyq júkteme tıimdirek bolady (aýtogendi jattyǵý ádisi, óz-ózine massaj jasaý, psıhofızıkalyq jattyǵý), fızıoterapııalar (qylqandy vannalar,dýsh jáne t.b. ) jáne taza aýada serýendeý. Qajet jaǵdaıda jeke dáriger terapevt nemese nevrolog dáriler taǵaıyndaıdy (mysaly:bromıdter, trankvılızatorlar, sedatıvti preparattar jáne t.b.).\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n \r\nvegato-tamyrlyq dıstonııa\r\nporoksızm\r\nVTD\r\nvegato-tamyrlyq dıstonııany almatyda emdeý\r\nnerv júıesi\r\nnerv júıesiniń buzylystary\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(149,'article','1481','Býlımııa ','qz','2018-11-26 11:57:43','2018-11-26 11:56:00','Býlımııa ( sın. ashqaraqtyq, kınoreksııa) - ash ishektiń jalpy álsizdigi men asqazannyń aýyrsynýymen birge júretin patologııalyq jaǵdaı, ashtyq seziminiń kúrt kúsheıe túsýimen sıpattalady; gıperınsýlınızm, mıdyń zaqymdanýy kezinde baıqalady. \r\n\r\nEki túri bar.\r\n\r\nBirinshi - júıkelik býlımııa –  25-30 jas aralyǵynda paıda bolady. Ondaı adam aýyr sezimtal, ashýshań bolyp turady da bir nárseni jep alǵannan keıin ǵana tynyshtalady. Bastapqy ýaqytta kúızelis kezinde tamaq jep júredi, keıin kez-kelgen yńǵaısyzdyq týyndasa tamaqqa degen ańsary aýyp turady. Ol úshin tamaq «ómiriniń mári» bolyp qalyptasa bastaıdy. Bul aýrý – júıkelik býlımııa dep atalady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1481',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','B','Býlımııa','y','   Býlımııa  Býlımııa ( sın. ashqaraqtyq, kınoreksııa) - ash ishektiń jalpy álsizdigi men asqazannyń aýyrsynýymen birge júretin patologııalyq jaǵdaı, ashtyq seziminiń kúrt kúsheıe túsýimen sıpattalady; gıperınsýlınızm, mıdyń zaqymdanýy kezinde baıqalady. \r\n\r\nEki túri bar.\r\n\r\nBirinshi - júıkelik býlımııa –  25-30 jas aralyǵynda paıda bolady. Ondaı adam aýyr sezimtal, ashýshań bolyp turady da bir nárseni jep alǵannan keıin ǵana tynyshtalady. Bastapqy ýaqytta kúızelis kezinde tamaq jep júredi, keıin kez-kelgen yńǵaısyzdyq týyndasa tamaqqa degen ańsary aýyp turady. Ol úshin tamaq «ómiriniń mári» bolyp qalyptasa bastaıdy. Bul aýrý – júıkelik býlımııa dep atalady. Býlımııa ( sın. ashqaraqtyq, kınoreksııa) - ash ishektiń jalpy álsizdigi men asqazannyń aýyrsynýymen birge júretin patologııalyq jaǵdaı, ashtyq seziminiń kúrt kúsheıe túsýimen sıpattalady; gıperınsýlınızm, mıdyń zaqymdanýy kezinde baıqalady. \r\n\r\nEki túri bar.\r\n\r\nBirinshi - júıkelik býlımııa –  25-30 jas aralyǵynda paıda bolady. Ondaı adam aýyr sezimtal, ashýshań bolyp turady da bir nárseni jep alǵannan keıin ǵana tynyshtalady. Bastapqy ýaqytta kúızelis kezinde tamaq jep júredi, keıin kez-kelgen yńǵaısyzdyq týyndasa tamaqqa degen ańsary aýyp turady. Ol úshin tamaq «ómiriniń mári» bolyp qalyptasa bastaıdy. Bul aýrý – júıkelik býlımııa dep atalady.\r\n\r\nÁrıne, árdaıym kúızelis jaǵdaıynda, tamaq jegisi kelse onyń bárin býlımııa dep aıta berýge bolmaıdy.  Biraq, eger bul sımptom  erekshe bir turaqtylyqpen oryndalatyn bolsa, jumysqa kedergi keltirse, ómirge kedergi keltirse, siz oǵan kóńil bólýge tıissiz jáne dárigerge qaralǵanyńyz abzal.\r\n\r\nBýlımııa óte qınaıtyn jaǵdaı. Ol kezde qanyqtylyq sezimi joǵalyp ketedi, azyq-túlik mólsheriniń baqylaýy joǵalady: tamaq ishkennen keıin adam toıattaı almaı qalady. Asqazany aýyrǵansha as ishedi, sodan keıin ony qusyp, nemese tez arada bastalýy múmkin. Birdeńe durys emes ekenin túsingende-aq, naýqas, ózin artyq tamaqtan tıylsa, mysaly, dúısenbiden bastap ol jańa ómir bastaı alady. Árıne, bul dúısenbisi eshqashan qaıtyp kelmeıdi.\r\n\r\nBýlımııanyń ekinshi túri ádette jasóspirim qyzdarda týyndaıdy. Ádette, qyzdardyń bul jasy  kez-kelgen ashtyqty sezinbeıtindigimen, sondaı-aq kenetten salmaqtaǵy ózgeristermen, sumdyq tábetpen sıpattlatyn aýyspaly kezeńderi bolyp tabylady. Mine, bul kezeńdegi salmaqty jyldam jınap, jyldam túsirýi atalmysh máselege degen qaýipti jasyryn kúıinde qaldyrady: qyzdyń tábeti kúshti bolǵan kezde alańdamaıdy, sebebi salmaǵyn joǵaltý ońaı. Ol ózi qalaǵanynsha tamaq jep, qalaǵan kezde tábetin basa da alady. Onyń óz ýaqyty kelmeıinshe, onyń tábetiniń kúshtiligi de basylmaıdy, salmaǵy turaqty túrde óse beredi.\r\n\r\nEmdeý. Eń aldymen, emdeý erte bastalǵanyn, onyń tıimdiligin joǵarylatýyn jáne shyǵyndardy tómendetetinin túsiný kerek (tek tájirıbeli psıhoterapııamen ǵana alasyz). Úzdik nátıje psıhoterapııa (jeke jáne otbasylyq), dıetalyq terapııa jáne preparatty emdeý kombınatsııasy arqyly alynady.\r\n\r\nBýlımııany emdeý aýrýhanada júrgizilse, óte tıimdi bolady. Túsindirmeli psıhoterapııa sheńberinde emdeý júrgiziledi, tıisti sharalar qolǵa alynady, dıeta jáne turý tártibi talqylanady. Talaptardy oryndaý boıynsha kúsh-jiger ártúrli syıaqylarmen birge júredi.\r\n\r\n\r\nTegter:\r\n\r\nbýlımııa \r\njúıkelik býlımııa\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(150,'article','1487','Qoldyń, saýsaqtyń  aýyrsynýy nemese siresýi, sondaı-aq bileziktegi máseleler','qz','2018-11-26 12:08:33','2018-11-26 12:07:00','Keıbir is áreketterdi qaıtalaǵanda, mysaly, úıdi áktegende qolǵa, saýsaqtarǵa jáne bilezikke artyq kúsh túsip, sonyń áserinen ýaqytsha aýyrsyný sezimi, isiný nemese siresýi paıda bolady. Eger siz jumys barysynda qalypty ózgertip nemese úzilis jasaıtyn bolsańyz, sımptomdary aqyryndap ketedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1487',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qoldyń,','y','   Qoldyń, saýsaqtyń  aýyrsynýy nemese siresýi, sondaı-aq bileziktegi máseleler Keıbir is áreketterdi qaıtalaǵanda, mysaly, úıdi áktegende qolǵa, saýsaqtarǵa jáne bilezikke artyq kúsh túsip, sonyń áserinen ýaqytsha aýyrsyný sezimi, isiný nemese siresýi paıda bolady. Eger siz jumys barysynda qalypty ózgertip nemese úzilis jasaıtyn bolsańyz, sımptomdary aqyryndap ketedi. Keıbir is áreketterdi qaıtalaǵanda, mysaly, úıdi áktegende qolǵa, saýsaqtarǵa jáne bilezikke artyq kúsh túsip, sonyń áserinen ýaqytsha aýyrsyný sezimi, isiný nemese siresýi paıda bolady. Eger siz jumys barysynda qalypty ózgertip nemese úzilis jasaıtyn bolsańyz, sımptomdary aqyryndap ketedi. Eger artyq júkteme úzilissiz bolsa, onyń saldary mynadaı asqynýlarǵa alyp kelýi múmkin:\r\n\r\n•	Bileziktegi ortańǵy nervtiń qysylýynan bilezik kanaly sındromy paıda bolady. Sımptomdaryna qoldaǵy nemese saýsaqtardaǵy shanshyp aýyrsyný sezimi, saýsaqtardyń bir-birine baılanýy, álsiz qımyldaýy jatady.\r\n•	Qol sińirińiń aımaǵyndaǵy tinderdiń jyrtylýynan aýyrsyný sezimi bolady (negizgde bul tendınıt sımtomy bolyp sanalady). Aýyrsyný jáne sezimtaldyqpen qosa, sińirdiń shaǵyn jaraqatynyń sımptomdaryna zardap shekken aımaqtyń álsireýi men qozǵalysynyń shektelýi jatady.\r\n•	Bir qımyldy qaıtalaı berý sındromy paıda bolady (atalmysh termın aýyrsynýdy, isýnýdi jáne sezimtaldyqty sıpattaýda qoldanylady).\r\n•	Jazý kezinde qoldyń qurysýy (qoldyń, saýsaqtyń, bileziktiń bir kımyldy qaıtalaı berýinen paıda bolady, mysaly, jazǵanda nemese arnaıy qurylǵymen tergende).\r\n\r\nQoldaǵy,saýsaqtaǵy, bileziktegi aýyrsyný sezimderi mynanyń áserinen bolýy múmkin.\r\n\r\n•	Dıýpıýıtren aýrýy  – qoldyń, alaqannyń keı jaǵdaıda aıaqtyń teri asty qabaty qalyptan tys qalyńdap ketýi. Qalyńdaǵan teri men sińir qolda, saýsaqtarda aýyrsyný sezimi jáne qımyldyń shektelýine sebep bolýy múmkin.\r\n•	Syrtyldaq saýsaq nemese baqaı. Saýsaq búkkishiniń sińiri isingende nemese qalyńdaǵanda bolady. \r\n•	Ganglıozdy tsıstıt. Ganglıı – saýsaqta, bilezik súıekte,tizede, ıyqta paıda bolatyn syrty qabyqpen qaptalǵan, ishi móldir suıyqtyqqa toly kısta.\r\n•	Osteoartrıt – býyndy qorǵaıtyn jáne amortızatsııalyq qyzmet atqaratyn tinniń órshimeli túrde zaqymdalýy. Osynyń saldarynan qımyldyń shektelýi, aýyrsyný bolýy múmkin.\r\n•	Revmatoıdty artrıt – qoldaǵy qımyldyń shektelýine áser etedi,ýaqyt óte kele qol saýsaqtarynyń deformatsııasyna alyp keledi.\r\n•	Júıeli qyzyl jegi – ımmýndyq júıe qalypty tindi qarsy dene retinde kórip zaqymdaıtyn aýtoımmýndy aýrý.Kóbinese býyndarda aýyrsyný seziledi.\r\n•	Podagra –aýyrsyný sezimi jáne isinýmen sıpattalatyn býynnyń qabynýlyq aýrýy. Bul aýrý kezinde zár qyshqylynyń krıstaloıdtary býynnyń aımaǵynda jınalyp kalady, kóbinese aıaqtaǵy bas barmaq zaqymdalady.\r\n•	Vıbratsııalyq aýrý (diril aýrýy) – saýsaq pen baqaıdyń sýyqqa nemese stresske baılanysty aýyrsyný seziminiń bolýy .Osy kezde zaqymdalǵan aımaqtarda qan men qamtamasyz etilý buzylady,isiný,shanshý bolady.\r\n•	Bilezik aımaǵyndaǵy tinderdiń ıntsektsııalanýy qyzarý men isinýdi, ol óz kezeginde dene qyzýynyń kóterilýine, onymen janasqan kezde sezimtaldyqtyń joǵarlaýy nemese aýyrsynýdyń órshýine ákep soqtyrady.\r\n\r\n\r\nTegter \r\n\r\nsaýsaqtyń aýyrsynýy nemese siresýi\r\nsiresý\r\nbileziktegi máseleler\r\nsińirlerdegi aýyrsyný sezimi\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(151,'article','1488','Keýde qýysynyń aýyrsynýy','qz','2018-11-26 12:09:21','2018-11-26 12:08:00','__Keýde qýysynyń aýyrsynýy__ – keýde qýysyn quraıtyn bulshyqetterde, súıekterde jáne shemirshekterde bolatyn aýyrsyný sezimin aıtady. Bul aýyrsyný keýdeniń arnaıy bir bóliginde bolady jáne sol jerge qysym túskende arta túsedi.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1488',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','K','Keýde','y','   Keýde qýysynyń aýyrsynýy __Keýde qýysynyń aýyrsynýy__ – keýde qýysyn quraıtyn bulshyqetterde, súıekterde jáne shemirshekterde bolatyn aýyrsyný sezimin aıtady. Bul aýyrsyný keýdeniń arnaıy bir bóliginde bolady jáne sol jerge qysym túskende arta túsedi. Keýde qýysynyń aýyrsynýy – keýde qýysyn quraıtyn bulshyqetterde, súıekterde jáne shemirshekterde bolatyn aýyrsyný sezimin aıtady. Bul aýyrsyný keýdeniń arnaıy bir bóliginde bolady jáne sol jerge qysym túskende arta túsedi.\r\n\r\nKeýde qýsynyń aýyrsynýy  kóptegen sebepterden bolady, sonyń ishinde:\r\n\r\n•	Jaraqattan (mysaly, tóske qatty soqqy alǵanda). \r\n•	Keýde bulshyqetteri men sińirlerin sozylýyna ákelýi múmkin uzaqqa sozylǵan  qatty jótel.\r\n•	Pnevmonııa nemese ókpede trombtyń túzilýi\r\n\r\nKeýde qýysyndaǵy aýyrsyný, aýyrsynǵan jerde jatsa nemese qozǵalys barysynda (mysaly, ózge qyryna aýnaý nemese qoldy kóterý) nasharlaıdy.\r\n\r\nEmdeý. Aýyrsyný sezimin týyndatqan sebebine baılanysty emi qarastyrylady. Álsiz aýyrsynǵan kezinde jaı ǵana tynyshtyq qalpynda jatyp, aýyrǵan aımaqqa muz basylady jáne steroıdty emes qabynýǵa qarsy preparattar qoldanylady.Eger aýyrsyný sezimi jóteldiń nátıjesinde bolsa, onda jótel basylǵan soń aýyrsynǵany qoıý kerek. \r\n\r\nEger aýyrsynǵany qaıtpasa, onda mindetti túrde dárigerge qaralǵan jón.\r\n \r\n\r\nTegter:\r\n\r\nkeýde qýysynyń aýyrsynýy \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(152,'article','1554','Manıakaldy-depressıvti sındrom ','qz','2018-12-20 04:28:36','2018-12-20 04:26:00','\'\'__Bul ne?__\'\' Manıakaldy-depressıvti sındrom qozý kezeńderimen, sondaı-aq depressııa kezeńderine aýysýymen sıpattalady. Kútpegen jerden kóńil-kúı ózgeristeri paıda bolady.\r\n\r\n\'\'__Sebepteri, jıiligi jáne qaýip faktorlary.__\'\' Manıakaldy-depressıvtik sındrom kóńil-kúıdi retteýge jaýap beretin mı aýmaǵynyń zaqymdaný nátıjesi bolyp tabylady. Manıakaldy kúıde manıakaldy-depressıvtik sındromy bar adam ımpýlsıvti jáne belsendi bolady. Depressııanyń fazasy mazasyzdyqpen, ózin-ózi tómen baǵalaý jáne ózine-ózi qol jumsaý sezimimen sıpattalady.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1554',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','M','Manıakaldy-depressıvti','y','   Manıakaldy-depressıvti sındrom  \'\'__Bul ne?__\'\' Manıakaldy-depressıvti sındrom qozý kezeńderimen, sondaı-aq depressııa kezeńderine aýysýymen sıpattalady. Kútpegen jerden kóńil-kúı ózgeristeri paıda bolady.\r\n\r\n\'\'__Sebepteri, jıiligi jáne qaýip faktorlary.__\'\' Manıakaldy-depressıvtik sındrom kóńil-kúıdi retteýge jaýap beretin mı aýmaǵynyń zaqymdaný nátıjesi bolyp tabylady. Manıakaldy kúıde manıakaldy-depressıvtik sındromy bar adam ımpýlsıvti jáne belsendi bolady. Depressııanyń fazasy mazasyzdyqpen, ózin-ózi tómen baǵalaý jáne ózine-ózi qol jumsaý sezimimen sıpattalady. Bul ne? Manıakaldy-depressıvti sındrom qozý kezeńderimen, sondaı-aq depressııa kezeńderine aýysýymen sıpattalady. Kútpegen jerden kóńil-kúı ózgeristeri paıda bolady.\r\n\r\nSebepteri, jıiligi jáne qaýip faktorlary. Manıakaldy-depressıvtik sındrom kóńil-kúıdi retteýge jaýap beretin mı aýmaǵynyń zaqymdaný nátıjesi bolyp tabylady. Manıakaldy kúıde manıakaldy-depressıvtik sındromy bar adam ımpýlsıvti jáne belsendi bolady. Depressııanyń fazasy mazasyzdyqpen, ózin-ózi tómen baǵalaý jáne ózine-ózi qol jumsaý sezimimen sıpattalady.\r\n\r\nManıakaldy-depressıvtik sındromnyń eki negizgi tıpi bar. Birinshi tıpte depressııanyń anyq baıqalýymen, kem degende manıakaldy kúıdegi bir tolyq epızodtyń bolýy baıqalady.Ekinshi tıpte adamda manıakaldy kúıdegi tolyq epızody sırek baıqalady. Onyń ornyna sındromnyń birinshi formasyndaǵy adamdarda baıqalatyn, jetkiliksiz shamada baıqalatyn energııanyń jáne ımpýlsıvtiliktiń ósýi – gıpomanııa jaǵdaıy bolady.\r\n\r\nManıakaldy-depressıvti  sındromynyń az bilinetin formasy – tsıklotımııa dep atalady. Ol az bilinetin depressııamen gıpomanııa kezeńderin qamtıdy.\r\n\r\nManıakaldy-depressıvti sındrom bir deńgeıde erler men áıelderge  áser etedi jáne 15 jastan 25 jasqa deıin bolatyndyǵy baıqalady. Sındromnyń sebebi anyq emes, biraq naqty bir tuqymqýalaıtyn beıimdiliktiń bar ekeni belgili.\r\n\r\nSımptomdary  \r\n\r\nManıakaldy faza birneshe kúnnen birneshe aıǵa deıin sozylýy múmkin jáne tómendegi belgilermen sıpattalady:\r\n\r\n•	Kóńil-kúıdiń qozýy\r\n•	Aqyl-estiń aýytqýy\r\n•	Joǵary belsendilik\r\n•	Adamda energııanyń mol bolýy\r\n•	Ózin-ózi ustaı almaý\r\n•	Ózin-ózi aldaý, óziniń tym mańyzdy sezinýdegi jalǵan pikir\r\n•	Belsendilik pen qushtarlyqtyń kúrt artýy\r\n•	Retsiz, oısyz júrip turý\r\n•	Rásýasyzdyq\r\n•	Shekten tys tamaqtaný, ishimdik ishý jáne narkotıkti qoldaný\r\n•	Retsiz jynystyq qatynasta bolý\r\n•	Muqııattylyqtyń buzylýy\r\n•	Uıqyǵa qajettiliktiń azaıýy\r\n•	Qozǵyshtyq jáne titirkený\r\n•	Ózine-ózi ıe bolmaý\r\n\r\nBul belgiler birinshi tıpti manıakaldy-depressıvti sındromda baıqalady. Ekinshi tıptegi adamdarda gıpomanııalyq epızodtar joǵaryda kórsetilgen belgilermen sıpattalady, biraq olar az qarqyndylyqqa ıe.\r\n\r\nDepressıvti faza depressııanyń birqatar belgilerin qamtıdy:\r\n\r\n•	Turaqty qaıǵyly kúı\r\n•	Sharshaý jáne enjarly\r\n•	Uıqynyń buzylýy\r\n•	Uıqyshyldyq\r\n•	Uıqysyzdyq \r\n•	Tamaqtanýdyń buzylýy: artyq tamaqtaný nemese toıyp jeı almaý\r\n•	Tábettiń joǵalýy jáne salmaq joǵaltý\r\n•	Artyq tamaqtaný\r\n•	Ózin-ózi baǵalaýdyń jetkiliksizdigi\r\n•	Úmitsizdik sezimi, ózin kinálaý\r\n•	Muqııattylyqtyń, este saqtaý qabiletiniń buzylýy, sheshim qabyldaýda qıyndyqtardyń bolýy\r\n•	Dostardyń joqtyǵy\r\n•	Buryndary raqattana jasaıtyn áleýmettik belsendiliktiń bolmaýy\r\n•	Únemi ólim týraly oılar\r\n\r\nManıakaldy-depressıvti sındromy bar adamdar óz-ózine qol jumsaý qaýpine jıi ushyraıdy. Eki fazada jaǵdaıdy ýshyqtyrýǵa ákeletin spırtti shamadan tys tutynýmen sıpattalady,. Keıde eki fazanyń aralasyp ketýi bar, ıaǵnı bir mezgilde manıakaldy jáne depressıvti sımptomdar baıqalady. Muny aralas kúı dep ataıdy.\r\n\r\nSımptomdar jáne testter. Manıakaldy-depressıvti sındrom dıagnozyn qoıý kóptegen faktorlardy qajet etedi. Dıagnozdy qoıý kezinde kelesi áreketter mańyzdy ról atqarady:\r\n\r\n•	Minez-qulyq pen kóńil-kúıdi baqylaý\r\n•	Syrqatnamany taldaý, onyń ishinde baıqalǵan sımptomdar jáne onyń aldynda qandaı dári-dármekterdiń taǵaıyndalǵandyǵyn qaraý.\r\n•	Kóńil-kúıdiń buzylý uzaqtyǵyn baǵalaý\r\n•	Otbasylyq beıimdilikke múmkindigin taldaý\r\n•	Sımptomdardyń fızıkalyq sebepterin muqııat fızıkaldy  tekserý\r\n•	Qalqansha beziniń buzylýy men esirtkini paıdalaný múmkinshiligin zerthanalyq zertteýler arqyly qaraý\r\n•	Otbasylyq beıimdilik múmkindigin zertteý (bul otbasy múshelerimen jáne týystarymen jeke sóılesýdi talap etedi).\r\n\r\nEmdeý. Manıakaldy-depressıvti sındrom jıi lıtıı jáne karbamazepın sııaqty kóńil-kúıdi turaqtandyratyn dári-dármektermen emdeledi. Bul manıakaldy jáne depressıvti fazalardy óte tıimdi emdeýge jáne bolashaq sımptomdaryn aldyn alýdyń ádisi retinde qarastyryrýǵa bolady.\r\n\r\nAntıdepressanttar aýrýdyń depressıvti fazasynda tıimdi, ásirese kóńil-kúıdi turaqtandyrǵyshtarmen birge qoldanǵan kezde. Sońǵysy manıakaldy-depressıvti sındromdy emdeýde mańyzdy ról atqarady. Kóńil kúı turaqtandyrǵyshtarynsyz antıdepressanttar manıakaldy sımptomdardy týdyrýy múmkin. Antıpsıhotıkalyq preparattar shyndyqty qabyldaýdyń buzylýy sıptomdary bar patsıentterge tıimdi. Benzodıazemınder paıdaly bolýy múmkin. Keıde manıakaldy-depressıvti sındromy bar patsıentter aýrýhanaǵa jatqyzýdy jáne ol jaqta jaǵdaıdyń turaqtandyrylǵanyna deıin turýdy qajet etedi.\r\n\r\nElektrotúıilý emdeý ádisi - psıhıatrııada emdelýdiń erekshe túri, ol anestezııanyń aıasynda sińir tartylýyn týdyratyn elektr togyn paıdalanady. Birqatar zertteýler dáriler tıimsiz bolǵan jaǵdaılarda elektrotúıilýi emdeý ádisi depressııany emdeýde eń tıimdisi bolyp tabylatynyn kórsetti.\r\n\r\nJıi jetkilikti uıqy kómegi arqyly kóptegen naýqastardy turaqtandyrýǵa qol jetkizýge bolady. Psıhoterapııa manıakaldy-depressıvti sındromy bar naýqastarǵa jáne olardyń týystarynda paıdaly bolýy múmkin.\r\n\r\nBoljamy. Kóńil-kúıdi turaqtandyratyn dári-dármekter sımptomdardy baqylaýda tıimdi bolýy múmkin. Degenmen, naýqastar durys em alýda, manıakaldy kúı jáne depressııanyń epızodtarynyń ýaqtyly eskertýde basqa adamdardyń kómegine muqtaj bolady.\r\n\r\nJaqsarýdy sezingende nemese manıakaldy kúımen baılanysty belsendilikke nıet paıda bolǵan kezde, keıbir adamdar em alýdy toqtatady. Bul sımptomdar jaqsarýymen túsindirilgenimen, olar birqatar teris saldarlarǵa ıe bolýy múmkin.\r\n\r\nManıakaldy-depressıvti sındromynyń zardaptarynan eń qaýiptisi óz-ózine qol jumsaý týraly oılar. Manıakaldy-depressıvti sındromy bar naýqastarda óz-ózine qol jumsaý týraly oılar dereý túrde aralasýdy qajet etedi.\r\n\r\n\r\nTegter: \r\n\r\ndepressııa\r\nózine qol jumsaý\r\nantıdepressanttar\r\nmazasyzdaný\r\nkóńil-kúı\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(153,'article','1558','Demikpeni bronhodılıatatorlardyń kómegimen emdeý ','qz','2018-12-20 04:33:37','2018-12-20 04:32:00','__Bronhodılıatatorlar__ tynys-alý joldary sańylaýyn taryltatyn bulshyqet saqınasyn álsiretý arqyly demikpe sımptomdaryn jeńildetedi. Olardyń bul áreketi tynys alý joldarynyń jyldam ashylýyna ákelip, úlken kólemdegi aýanyń ókpege kirip shyǵýyna múmkindik beredi. Nátıjesinde tynys alý jaqsarady. Bronhodılıatatorlar, sondaı-aq, ókpeni  shyryshtan tazartýǵa kómektesedi. Tynys-alý joldary ashylýymen, shyryshtyń ilgerilenýi úshin bos oryn ashylady. Óz kezeginde shyrysh jótelmen birge shyǵýy múmkin.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1558',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','D','Demikpeni','y','   Demikpeni bronhodılıatatorlardyń kómegimen emdeý  __Bronhodılıatatorlar__ tynys-alý joldary sańylaýyn taryltatyn bulshyqet saqınasyn álsiretý arqyly demikpe sımptomdaryn jeńildetedi. Olardyń bul áreketi tynys alý joldarynyń jyldam ashylýyna ákelip, úlken kólemdegi aýanyń ókpege kirip shyǵýyna múmkindik beredi. Nátıjesinde tynys alý jaqsarady. Bronhodılıatatorlar, sondaı-aq, ókpeni  shyryshtan tazartýǵa kómektesedi. Tynys-alý joldary ashylýymen, shyryshtyń ilgerilenýi úshin bos oryn ashylady. Óz kezeginde shyrysh jótelmen birge shyǵýy múmkin. Bronhodılıatatorlar tynys-alý joldary sańylaýyn taryltatyn bulshyqet saqınasyn álsiretý arqyly demikpe sımptomdaryn jeńildetedi. Olardyń bul áreketi tynys alý joldarynyń jyldam ashylýyna ákelip, úlken kólemdegi aýanyń ókpege kirip shyǵýyna múmkindik beredi. Nátıjesinde tynys alý jaqsarady. Bronhodılıatatorlar, sondaı-aq, ókpeni  shyryshtan tazartýǵa kómektesedi. Tynys-alý joldary ashylýymen, shyryshtyń ilgerilenýi úshin bos oryn ashylady. Óz kezeginde shyrysh jótelmen birge shyǵýy múmkin.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(154,'article','1562','Qantalaý (kógerý nemese gematoma túzilý)','qz','2018-12-20 04:40:21','2018-12-20 04:39:00','__Qantalaý nemese kógerý (gematoma)__ – bul deneniń jaraqat alýynyń saldarynan týyndaıtyn jaǵdaı.  Ol qantamyrlarynyń jarylǵandyǵynyń jáne teri asty jınalǵan tinderiniń zaqymdanýynyń nátıjesiniń kórinisi. ','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1562',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','Q','Qantalaý','y','   Qantalaý (kógerý nemese gematoma túzilý) __Qantalaý nemese kógerý (gematoma)__ – bul deneniń jaraqat alýynyń saldarynan týyndaıtyn jaǵdaı.  Ol qantamyrlarynyń jarylǵandyǵynyń jáne teri asty jınalǵan tinderiniń zaqymdanýynyń nátıjesiniń kórinisi.  Bul ne? Qantalaý nemese kógerý (gematoma) – bul deneniń jaraqat alýynyń saldarynan týyndaıtyn jaǵdaı.  Ol qantamyrlarynyń jarylǵandyǵynyń jáne teri asty jınalǵan tinderiniń zaqymdanýynyń nátıjesiniń kórinisi. \r\n\r\nSebepteri. Azǵantaı  túzilgen qantalaýlar baıqamaı jaraqattanyp qalǵanda jıi bolyp turady.  Osyndaı kezde azdaǵan isinýler de kezedesedi. Qantalaýlar azdap úlkeıýi de múmkin, onyń birneshe sebepteri bar. Mysaly, sizdiń qanaınalymyńyz buzylýy múmkin nemese siz artyq trombtúzilimderdi joıý úshin qan suıyltqysh dári-dármekterdi  qoldanyp júrýińiz múmkin. Ondaı dárilerge asperın jatady, jáne ony  eresek jastaǵy adamdardyń qoldanbaı-aq qoıǵany abzal, sebebi ol dári júrek qantamyrlary aýrýynyń qaýpin arttyrady.\r\n\r\nQantalaýdyń (gematomalardyń) úsh negizgi túri bar, olar jaraqattyń tereńdeýine baılanysty ajyratylady.\r\n\r\n1.	Teri ústilik;\r\n2.	Bulshyqet ishilik;\r\n3.	Súıektik\r\n\r\nSımptomdary. Basty sımptomy – ol aýyrsynýy, isinýi jáne jaraqat alǵan jerdiń terisiniń túsi – qyzyl-kúlgin túske enýi, jáne aqyryndap kógerip, artynan jasyl, jasyl-sary túske enýi jatady. \r\n\r\nQantalaýlar birneshe kúnnen aı jýyq ýaqytqa deıin saqtalady. Qantalaýlardyń kópshiligi qaýiptilikke uryndyrmaıdy. Keıde qantalaǵan jerler barlyq denege taralady. Aıaqtaǵy qantalaýlar, bet pen qolǵa qaraǵanda uzaq ýaqyt boıy keıpeı júredi. Bul aýrýdyń eń aýyry jáne qatty aýyrtatyny súıektik gematoma  bolyp sanalady.\r\n\r\nAlǵashqy kómek:\r\n\r\n•	5-10 mınýt muz basyńyz. Bul isiktiń basylýyna  jáne kantalaǵan jerdiń tez qalpyna kelýine septigin tıgizedi. Eń durysy muzdy plastıkalyq qaltasha men nemese qaǵaz ne, matamen orap alyp ustaǵan durys. Bir eskerterligi, muzdy deneniń zaqymdanǵan jerine basyp júrmeńiz.\r\n•	Aýrýyn basý úshin, aýrýyn basatyn dárilerdi qoldanýǵa bolady.\r\n•	Amal bolsa, zaqymdalǵan jerdi, júrek tusynan joǵary kóterip usstaý kerek. Sonda, jaraqattarǵan jerdegi isiktiń tez basylýyna jaǵdaı týady.\r\n\r\nEmdeý. Azǵantaı qantalaý kezinde, ádette, úı jaǵdaıyndaǵy em-sharalar jetkilikti bolady. Eń bastysy jaraqat alǵannan keıin salmaq túsirýden saqtaný kerek. Ineniń kómegimen qantalaǵan jerdi sorýǵa tyryspańyz. Jaraqattan keıin 30 mınýttyń ishinde túzilgen, úlken aýyrtatyn isingen qantalaýlar, qaýipti jaraqat boýy múmkin, olar mysaly: \r\n\r\n•	Baılamdardyń qatty sozylýynan;\r\n•	Synyqtan;\r\n•	Shyǵýdan;\r\n•	Ortasha nemese úlken qantamyrlardyń zaqymdanýynan;\r\n•	Qanaınalymynyń buzylýynan.\r\n\r\nShuǵyl em qoldaný arqyly asqynýdyń aldyn alyp, kógerýdiń tez qalypqa kelýine yqpal jasalady. Eger siz jaraqat alǵan jerden nemese qantalaýdyń paıda bolǵan orynnan qatty aýyrsyný men qysymdy sezinseńiz, dereý dárigerge qaralyńyz, sebebi bul qandanýdyń azǵantaı  buzylýynyń dáleli bolýy múmkin. Sondaı-aq, bul densaýlyqqa tónip turǵan qaýiptiliktiń dáp ózi bolýy da ǵajap emes. \r\n\r\nSondaı-aq, siz ınfektsııanyń túskenin sezseńiz, terińiz qyzaryp jáne jaraqat alǵan jerińizdiń qysymy kóterilip bara jatsa, irindi bólindiler paıda bolsa, jalpy qaltyraý nemese basqa da belgiler bilinse, dereý dárigerge qaralyńyz. \r\n\r\n    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),(155,'article','1566','Aıaq-qoldyń kógerýi men aǵarýy','qz','2018-12-21 03:23:27','2018-12-21 03:22:00','__Aıaq-qoldyń óńsiz aǵarýy nemese kógerýi__\r\n\r\nQol nemese aıaq terisiniń túsi ózgerýi temperatýraǵa balanysty jáne qol-aıaqtyń uzaq ýaqyt belgili bir kúıde bolǵanynan bolýy múmkin.\r\n\r\nQanaǵymnyń tómendeýinen nemese toqtatylýynan, sýyqtan da aıaq-qoldyń aǵarýy, kógerýi, surlanýy baıqalady. Bul jaǵdaı tez arada medıtsınalyq aralasýdy talap etedi. Ásirese aıaq-qoldar uıyp, salqyn tartyp, jaısyzdyq sezý sekildi sımptomdar kenetten paıda bolǵan bolsa jáne ol uzaq ýaqyt boıy saqtalsa.','tokenvzwfqfrzyyfqartwbrqwcaawzezbetbq',NULL,'tiki_p_read_article','tiki-read_article.php?articleId=1566',NULL,'','',0,'tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','tokenucxadpytbzfzrzqfuaxaqcrbfuzqdcbq','n',NULL,'tokenrpqtevrqrpatuytyuxdxwwwpbtaafzvt tokenwzwycwqcqptpuprpwwtvqubapdvtftbz tokenucptqabxwtufvwybcxuqfrfvccuarwzx tokenabazvtfxyvdcrebpvurcrbvxbyutxefp','','','','','A','Aıaq-qoldyń','y','   Aıaq-qoldyń kógerýi men aǵarýy __Aıaq-qoldyń óńsiz aǵarýy nemese kógerýi__\r\n\r\nQol nemese aıaq terisiniń túsi ózgerýi temperatýraǵa balanysty jáne qol-aıaqtyń uzaq ýaqyt belgili bir kúıde bolǵanynan bolýy múmkin.\r\n\r\nQanaǵymnyń tómendeýinen nemese toqtatylýynan, sýyqtan da aıaq-qoldyń aǵarýy, kógerýi, surlanýy baıqalady. Bul jaǵdaı tez arada medıtsınalyq aralasýdy talap etedi. Ásirese aıaq-qoldar uıyp, salqyn tartyp, jaısyzdyq sezý sekildi sımptomdar kenetten paıda bolǵan bolsa jáne ol uzaq ýaqyt boıy saqtalsa. Aıaq-qoldyń óńsiz aǵarýy nemese kógerýi\r\n\r\nQol nemese aıaq terisiniń túsi ózgerýi temperatýraǵa balanysty jáne qol-aıaqtyń uzaq ýaqyt belgili bir kúıde bolǵanynan bolýy múmkin.\r\n\r\nQanaǵymnyń tómendeýinen nemese toqtatylýynan, sýyqtan da aıaq-qoldyń aǵarýy, kógerýi, surlanýy baıqalady. Bul jaǵdaı tez arada medıtsınalyq aralasýdy talap etedi. Ásirese aıaq-qoldar uıyp, salqyn tartyp, jaısyzdyq sezý sekildi sımptomdar kenetten paıda bolǵan bolsa jáne ol uzaq ýaqyt boıy saqtalsa.    ',NULL,'topic','0','tiki_p_read_topic','','','0','','Article','','y',NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL,NULL),