{LANG(lang="qz")}{img type="fileId" fileId="581" responsive="y" featured="y"}

__«Menіń qanymnan holesterınnіń 6,5 mmol joǵary deńgeıі anyqtaldy, al dárіgerler bolsa júregіmnіń toqtap qalý qaýpі bar ekenіn aıtty. Buǵan ne deısіz jáne ony azaıtý jáne ınfarktty boldyrmaý úshіn ne іsteýіm kerek?»__

Holesterın - aǵzadaǵy jasýshalar quramynda bolatyn jáne sýda erіmeıtіn balaýyz túrіndegі  zat. Bul qajettі zat, sebebі bul jasýshalar men kóptegen gormondar úshіn mańyzdy qurylys materıaly. Qandy sý erіtіndіsі bolǵandyqtan, holesterın qanmen aralaspaıdy. Holesterınnіń metabolızmі buzylǵan kezde ol qan tamyrlarynyń qabyrǵalarynda jınaqtalyp, aterosklerotıkalyq túıіnshekter bolyp túzіledі. Bul protsess qan tamyrlary sańlaýlarynyń  tarylýyna sebep bolady jáne olardyń serpіmdіlіgіnіń buzylýyna alyp keledі. Eger bul jaǵdaı júrekke  qan jetkіzetіn koronarlyq qan tamyrlarynda oryn alsa, júrek toqtap qalýy múmkіn. Aterosklerotıkalyq túıіnshketerdіń buzylýynan maı bólshekterі men holesterın úlkeıіp, onyń saldarynan  qan ótkіzetіn tamyrlar bіtelіp, júrektіń belgіlі bіr bulshyq etterіnіń qan aınalymy toqtaıdy. Bul protsestіń nátıjesі mıokard ınfarktіsі nemese ınsýlt bolýy múmkіn.

Holesterın bіr lıtrge (mmol) bіr detsıfıkatorǵa (mg) nemese mıllımolge deıіn mıllıgrammen ólshenedі.

• Usynylǵan jalpy holesterın deńgeıі 200 mg dl (5,17 mmol) kem.
• 200-den 239-ǵa deıіn (5.17-ten 6.18-ke deıіn) joǵary deńgeıge jaqyn holesterın deńgeıі bolyp sanalady.
• 240 (6,21) nemese odan joǵary holesterın joǵary dep esepteledі.

Sіzde qandaǵy jalpy holesterın deńgeıіn  kóterіldі deıіk. Alaıda, jalpy holesterındі qospaǵanda, onyń qanmen tasymaldanatyn lıpoproteıdterdіń quramyndaǵy onyń quramyn anyqtaý mańyzdy. Lıpoproteınder az mólsherde aqýyzdy qamtıtyn shaǵyn, maıly kapsýlalar. Olar joǵary tyǵyzdyqty lıpoproteın jáne jamany - tómen tyǵyzdyqty lıpoproteın qamtıtyn ekі túrge bólіnedі.

Holesterol negіzіnen tómen tyǵyzdyqty lıpoproteıdtermen tasymaldanady. Osyǵan baılanysty, jalpy holesterındі qospaǵanda, joǵary tyǵyzdyqty lıpoproteın jáne tómen tyǵyzdyqty lıpoproteın іshіndegі qannyń holesterın deńgeıіn tekserý mańyzdy bolyp tabylady. Durys tamaqtaný, fızıkalyq belsendіlіk, jaman ádetterden aryltý (temekі shegý men alkogol), sondaı-aq holesterın deńgeıіn tómendetetіn arnaıy preparattar arqyly jaman holesterınnіń quramyn azaıtýǵa bolady.

__«Holesterındі tómendetý úshіn qandaı taǵamdardan aýlaq bolýym kerek?»__

Durys tamaqtanbaǵandyqtan  aǵzada  aterosklerozdyń qaýpіn týdyratyn «jaman» holesterіın paıda bolady, al odan júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń qaýpіn edáýіr arttyrady.  Maıy mol  janýarlar etterіn paıdalanýdy toqtatyńyz (sıyr etі, qoı etі, shoshqa etі, taýyq, sút) maılarynyń shamadan tys tutynylýy denede jaman holesterınnіń jınalýyna sebep bolady jáne júrek-qan tamyr aýrýlarynyń damý qaýpіn arttyrady.

{img type="fileId" fileId="582" responsive="y" featured="y"}

Júrek-tamyr aýrýlarynyń damytatyn taǵy bіr sebep - suıyq ósіmdіk maılaryn ónerkásіptіk óńdeý jáne olardy qatty túrge aınaldyrý kezіnde paıda bolatyn jasandy tranzıt maılary. Keıbіr kondıterlіk ónіmderde, margarın ( qabattty bálіshterі jáne t.b.), pіsіrýge arnalǵan maı, jartylaı fabrıkattar, sary maı almastyrǵyshtar, jeńіl sary maı, tez daıyndalatyn tamaq ónіmderі (frantsýz frıderіnіń bіr bólіgіnde 7 gramm tranz) . Gıdrırlengen nemese іshіnara gıdrırlengen maılar (olar kóptegen trans maılary bolýy múmkіn) ónіmderdі satyp alarda syrtynda jazylǵan japsyrma qaǵazdaryn muqııat oqyp shyǵyńyz.  Óndіrýshіler ósіmdіk maıynyń quramynda qandaı maı bar ekenіn kórsetpesten trans maıyn jasyryp qoıatynyn este saqtańyz. Trans maılary qandaǵy jaman holesterın deńgeıіn arttyrady jáne olardyń júrektіń ıshemııalyq aýrýynyń damýyna soqtyrady.

__«Sіz qandaı azyq-túlіkten aýlaq bolý kerektіgі jaıynda aıtyp óttіńіz. Al holesterın deńgeıіn tómendetý úshіn jáne júrek aýrýynyń aldyn alý maqsatynda qandaı aqyl-keńes berer edіńіz?»__

Men  talshyq dep atalatyn, quramynda erıtіn taǵamdyq talshyqtary bar jemіster men kókónіsterdі kóbіrek tutynýdy usynamyn.  Óıtkenі talshyqtar zııandy holesterındі sіńіrіp, ony aǵzadan  shyǵara alady. Sýly, qyryqqabat, alma, almurt, qııar, qyzanaq, japyraqty kókónіster sııaqty taǵamdar talshyqtarǵa baı. Bul ónіmderde talshyqtan basqa da kóptegen basqa paıdaly zattar bar. Qoryta aıtqanda, talshyqtar adam saýlyǵy úshіn asa mańyzdy, óıtkenі júrek bulshyq etі, sondaı-aq júrek qan tamyrlary belgіlі bіr zattarmen qamtamasyz etіlýі kerek, sonyń arqasynda júrek-tamyr júıesі osynyń arqasynda bіrtіndep jumysyn jaqsarta alady jáne bіzdіń aǵzamyzdaǵy  qanmen qamtamassyz ete alady, sondaı-aq, ottegіmen jáne basqa bıologııalyq zattarmen tolyqtyrady. Balǵyn kókónіster men jemіster - bul júrektіń hımııalyq kómekshіlerі, sondaı-aq ony qanmen qamtamasyz etetіn tamshylar.

Máselen, qyzanaqtar lıkopınnіń kómegіmen joǵary qundylyqqa  ıe antıoksıdanttardy ıgeredі, olar agressvtі molekýlalar, sondaı-aq qan-tamyrlar qabyrǵalaryndaǵy talshyqty qurylymdy zaqymdaıtyn tazartylmaǵan erkіn radıkaldardyń aldyna kedergі keltіrіp, júrek-qantamyr aýrýlarynyń aldyn alady. 

Alma antıoksıdanttardan jáne flavonoıdterden basqa, pektındі - qandaǵy «jaman» holesterın deńgeıіn tómendetetіn talshyqtyń erekshe túrі, sondaı-aq іshekte turatyn paıdaly mıkrobtardy tamaqtandyrady. Almanyń quramynda - C, B, P, PP, karotenoıdter (organızmde sıntezdelgen dárýmenі A dárýmenі) bar, mıneraldy kalıı, kaltsıı, fosfor, temіr, mys, marganets, organıkalyq qyshqyldar, tanınder, qabynýǵa qarsy áserі bar. Sonymen qatar, alma koronarlyq qan tamyrlarynyń jumysyna jaǵymdy áser etedі, olardyń іshkі qabatynyń jaı-kúıіn jaqsartady, sondaı-aq gemoglobınnіń qolaıly deńgeıіn saqtaıdy.

Japyraqty kókónіster (salat, aqjelken jáne taǵy basqalar) aterosklerozdyń bastalýyna aıtarlyqtaı qarsy turady, folıanttyń (folıı qyshqyly, V9 vıtamınі) negіzgі tabıǵı kózі bolyp tabylady. Bul folııdіń gomotsısteınnіń qan deńgeıіn tómendetý qabіletіne baılanysty, ol qan tamyrlarynyń qabyrǵalaryna zııanyn tıgіzedі, bul  holesterındі qabattardy álsіretedі.

Qyryqqabattyń barlyq túrlerі (aq qyryqqabat, gúldі qyryqqabat jáne t.b.) endotelııaǵa - qan tamyrlarynyń іshkі qabatyna zııandy áser etetіn aǵzadaǵy toksınderdі tazartý úshіn tamasha kómekshіler retіnde qyzmet etedі.  Sonymen qatar, qyryqqabat - C, B toptary (B1, B2, B3, B5, B6), karotın (provıtamın A), kaltsıı, mys, temіr, marganets jáne júrekke basqa da  hımııalyq kómekshіlerі retіnde yqpal jasaıdy.

{img type="fileId" fileId="583" responsive="y" featured="y"}

__«Mendegі holesterınmen baılanysty másele tuqymyma qatysty sııaqty : menіń ákemde holesterın deńgeıі joǵary  bolǵan jáne  onyń 10 jyl buryn júregіnіń ustamasy oryn aldyǵan,  sodan oǵan tek jatyp kútіný taǵaıyndaldy, qazіrge deıіn ákem óte az qozǵalys jasaıdy. Munysy jón be? __

Onyń turaqty túrde az qozǵalysta  ómіr saltyn ustaný faktіsі durys emes. Fızıkalyq jattyǵýlar belgіlі bіr holesterın deńgeıіn júıelіlіkke keltіredі, bul lıpoproteıdterdіń joǵary tyǵyzdyǵynyń deńgeıіne, ıaǵnı «jaqsy» holesterın deńgeıіnіń ulǵaıýyna yqpal etedі. Dárіger sіzge kúndelіktі jattyǵýlardy usynýy múmkіn, mysaly, aptasyna 5 ret 30 mınýt nemese qarqyndy aerobtyq jattyǵý jasaý (jyldam serýendeý nemese júgіrý) aptasyna úsh ret 20 mınýt.
Teńgerіmdі dıetany ustaný kezіnde jattyǵa bastaıtyn bolsańyz, salmaqty tıіmdі basqara alasyz. Fızıkalyq belsendі bolý - bul qıyn emes. Mysaly, túskі úzіlіste jyldam jarty saǵat jaıaý júrіńіz , amal bolsa ashyq, taza aýada kóbіrek bolýyǵa tyrysyńyz. súıіktі sportyńyzben shuǵyldaný, fıtnes-klýbqa turaqty túrde barý, sondaı-aq jumysqa nemese azyq-túlіk dúkenіne avtokólіkpen barýdyń ornyna velosıpedtі paıdalaný óte paıdaly bolmaq.

__«Júrek ustamasynan keıіn ákeme dárіgerler, holesterındі tómendetetіn – statın degen preparatty usyndy. Ol qanshalyqty durys, sondaı-aq ony men de qabyldaı bereıіn be?»__

Statınder  holesterınnіń sıntezіne qatysatyn molekýlalardy bloktaý arqyly olardy azaıtady. Sonymen qatar, statınder aterosklerotıkalyq túıіnshekterden paıda bolǵan holesterınderdі «joıady», bul júrektіń ustamasyna aparatyn  qan tamyrlardyń bіtelіp qalmaýyna septіgіn tıgіzedі. Alaıda, statınderdіń janama áserlerі de  bolýy múmkіn. Sondyqtan olardy tek dárіgerdіń taǵaıyndaǵany jón.

Sіzdіń holesterın deńgeıіńіz jetkіlіktі deńgeıde joǵary bolǵandyqtan, statınderdі qabyldaý qajettіlіgі týraly dárіgermen keńesý kerek. Alaıda, qandaǵy holesterın deńgeıіnen basqa, bul sheshіm basqa da bіrqatar jaǵdaılarǵa baılanysty bolýy múmkіn. Dárіger júrek soǵysy men ınsýlt úshіn qaýіp faktorlaryn eskerýі kerek. Jas kezeńіnde mundaı qaýіpter salystyrmaly túrde tómen bolyp turady, kóbіnese statınderdі qabyldaýǵa  emes, jattyǵýǵa jáne teńdestіrіlgen tamaqtanýǵa  erekshe den qoıý kerek. Eger júrek ustamasyna joǵary nemese az deńgeıde qaýіp tónіp tursa, dárіger, holesterınnіń qazіrgі ýaqyttaǵy qalypty deıgeıіne jáne jasqa qaramastan statındі qabyldaýdy usynýy múmkіn.

__«Júrek ustamasynyń aldyn alý úshіn statındі taǵaıyndaýdyń belgіlengen erejelerі bar ma?»__

Dárіgerler statınderdі taǵaıyndaý barysynda  adamdardyń keıbіr sanattaryn ajyratady. Olarǵa holesterın deńgeıі joǵary adamdar,  qant dıabetі barlar, arterıalyq qan qysymy joǵarylar jáne temekі shegetіnder jatady. Sonymen qatar statınder ateroskleroz jáne qan tamyrlarynyń qalyńdatýynan týyndaǵan júrek-tamyr aýrýlaryna dıagnoz qoıǵan naýqastarǵa usynylady. Olarǵa buryn júrek-qan tamyrlary, ınsýlt, ótpelі ıshemııalyq shabýyl, perıferııalyq tamyrlardyń aýrýlary, sondaı-aq buryn júrektіń koronarlyq tamyrlarynda operatsııa jasaǵan adamdar kіredі.

Sonymen qatar, bіz, dárіgerler, statınderdіń artyqshylyqtaryn talqylaýǵa daıynbyz, bіraq bіzdі durys túsіnýlerіńіzdі ótіnemіz: bul dárі-dármekter holesterınі joǵary barlyq adamdarǵa arnalmaıdy. Statınderdіń bіrqatar jaǵymsyz áserlerі bar  ekenіn de umytpaǵan jón. Degenmen, holesterın deńgeıіn qalypqa keltіrý jáne júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń aldyn-alýdyń úzdіk ádіsі turaqty dene belsendіlіgіn arttyrý, jaqsy tamaqtaný jáne jaman ádetterden aýlaq bolý bolyp tabylady. Eger statınsterdі qabyldaýǵa týra kelse, jattyǵý men durys tamaqtaný olardyń tıіmdіlіgіn arttyrýǵa kómektesedі.


__Tegter:__
Densaýlyq
Medıtsına
Paıdaly keńester{LANG}
{LANG(lang="kz")}{img type="fileId" fileId="581" responsive="y" featured="y"}

__«Менің қанымнан холестериннің 6,5 ммоль жоғары деңгейі анықталды, ал дәрігерлер болса жүрегімнің тоқтап қалу қаупі бар екенін айтты. Бұған не дейсіз және оны азайту және инфарктты болдырмау үшін не істеуім керек?»__

Холестерин - ағзадағы жасушалар құрамында болатын және суда ерімейтін балауыз түріндегі  зат. Бұл қажетті зат, себебі бұл жасушалар мен көптеген гормондар үшін маңызды құрылыс материалы. Қанды су ерітіндісі болғандықтан, холестерин қанмен араласпайды. Холестериннің метаболизмі бұзылған кезде ол қан тамырларының қабырғаларында жинақталып, атеросклеротикалық түйіншектер болып түзіледі. Бұл процесс қан тамырлары саңлауларының  тарылуына себеп болады және олардың серпімділігінің бұзылуына алып келеді. Егер бұл жағдай жүрекке  қан жеткізетін коронарлық қан тамырларында орын алса, жүрек тоқтап қалуы мүмкін. Атеросклеротикалық түйіншкетердің бұзылуынан май бөлшектері мен холестерин үлкейіп, оның салдарынан  қан өткізетін тамырлар бітеліп, жүректің белгілі бір бұлшық еттерінің қан айналымы тоқтайды. Бұл процестің нәтижесі миокард инфарктісі немесе инсульт болуы мүмкін.

Холестерин бір литрге (ммоль) бір децификаторға (мг) немесе миллимольге дейін миллиграммен өлшенеді.

• Ұсынылған жалпы холестерин деңгейі 200 мг дл (5,17 ммоль) кем.
• 200-ден 239-ға дейін (5.17-тен 6.18-ке дейін) жоғары деңгейге жақын холестерин деңгейі болып саналады.
• 240 (6,21) немесе одан жоғары холестерин жоғары деп есептеледі.

Сізде қандағы жалпы холестерин деңгейін  көтерілді дейік. Алайда, жалпы холестеринді қоспағанда, оның қанмен тасымалданатын липопротеидтердің құрамындағы оның құрамын анықтау маңызды. Липопротеиндер аз мөлшерде ақуызды қамтитын шағын, майлы капсулалар. Олар жоғары тығыздықты липопротеин және жаманы - төмен тығыздықты липопротеин қамтитын екі түрге бөлінеді.

Холестерол негізінен төмен тығыздықты липопротеидтермен тасымалданады. Осыған байланысты, жалпы холестеринді қоспағанда, жоғары тығыздықты липопротеин және төмен тығыздықты липопротеин ішіндегі қанның холестерин деңгейін тексеру маңызды болып табылады. Дұрыс тамақтану, физикалық белсенділік, жаман әдеттерден арылту (темекі шегу мен алкоголь), сондай-ақ холестерин деңгейін төмендететін арнайы препараттар арқылы жаман холестериннің құрамын азайтуға болады.

__«Холестеринді төмендету үшін қандай тағамдардан аулақ болуым керек?»__

Дұрыс тамақтанбағандықтан  ағзада  атеросклероздың қаупін тудыратын «жаман» холестеріин пайда болады, ал одан жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін едәуір арттырады.  Майы мол  жануарлар еттерін пайдалануды тоқтатыңыз (сиыр еті, қой еті, шошқа еті, тауық, сүт) майларының шамадан тыс тұтынылуы денеде жаман холестериннің жиналуына себеп болады және жүрек-қан тамыр ауруларының даму қаупін арттырады.

{img type="fileId" fileId="582" responsive="y" featured="y"}

Жүрек-тамыр ауруларының дамытатын тағы бір себеп - сұйық өсімдік майларын өнеркәсіптік өңдеу және оларды қатты түрге айналдыру кезінде пайда болатын жасанды транзит майлары. Кейбір кондитерлік өнімдерде, маргарин ( қабаттты бәліштері және т.б.), пісіруге арналған май, жартылай фабрикаттар, сары май алмастырғыштар, жеңіл сары май, тез дайындалатын тамақ өнімдері (француз фридерінің бір бөлігінде 7 грамм транз) . Гидрирленген немесе ішінара гидрирленген майлар (олар көптеген транс майлары болуы мүмкін) өнімдерді сатып аларда сыртында жазылған жапсырма қағаздарын мұқият оқып шығыңыз.  Өндірушілер өсімдік майының құрамында қандай май бар екенін көрсетпестен транс майын жасырып қоятынын есте сақтаңыз. Транс майлары қандағы жаман холестерин деңгейін арттырады және олардың жүректің ишемиялық ауруының дамуына соқтырады.

__«Сіз қандай азық-түліктен аулақ болу керектігі жайында айтып өттіңіз. Ал холестерин деңгейін төмендету үшін және жүрек ауруының алдын алу мақсатында қандай ақыл-кеңес берер едіңіз?»__

Мен  талшық деп аталатын, құрамында еритін тағамдық талшықтары бар жемістер мен көкөністерді көбірек тұтынуды ұсынамын.  Өйткені талшықтар зиянды холестеринді сіңіріп, оны ағзадан  шығара алады. Сулы, қырыққабат, алма, алмұрт, қияр, қызанақ, жапырақты көкөністер сияқты тағамдар талшықтарға бай. Бұл өнімдерде талшықтан басқа да көптеген басқа пайдалы заттар бар. Қорыта айтқанда, талшықтар адам саулығы үшін аса маңызды, өйткені жүрек бұлшық еті, сондай-ақ жүрек қан тамырлары белгілі бір заттармен қамтамасыз етілуі керек, соның арқасында жүрек-тамыр жүйесі осының арқасында біртіндеп жұмысын жақсарта алады және біздің ағзамыздағы  қанмен қамтамассыз ете алады, сондай-ақ, оттегімен және басқа биологиялық заттармен толықтырады. Балғын көкөністер мен жемістер - бұл жүректің химиялық көмекшілері, сондай-ақ оны қанмен қамтамасыз ететін тамшылар.

Мәселен, қызанақтар ликопиннің көмегімен жоғары құндылыққа  ие антиоксиданттарды игереді, олар агрессвті молекулалар, сондай-ақ қан-тамырлар қабырғаларындағы талшықты құрылымды зақымдайтын тазартылмаған еркін радикалдардың алдына кедергі келтіріп, жүрек-қантамыр ауруларының алдын алады. 

Алма антиоксиданттардан және флавоноидтерден басқа, пектинді - қандағы «жаман» холестерин деңгейін төмендететін талшықтың ерекше түрі, сондай-ақ ішекте тұратын пайдалы микробтарды тамақтандырады. Алманың құрамында - C, B, P, PP, каротеноидтер (организмде синтезделген дәрумені А дәрумені) бар, минералды калий, кальций, фосфор, темір, мыс, марганец, органикалық қышқылдар, таниндер, қабынуға қарсы әсері бар. Сонымен қатар, алма коронарлық қан тамырларының жұмысына жағымды әсер етеді, олардың ішкі қабатының жай-күйін жақсартады, сондай-ақ гемоглобиннің қолайлы деңгейін сақтайды.

Жапырақты көкөністер (салат, ақжелкен және тағы басқалар) атеросклероздың басталуына айтарлықтай қарсы тұрады, фолианттың (фолий қышқылы, В9 витамині) негізгі табиғи көзі болып табылады. Бұл фолийдің гомоцистеиннің қан деңгейін төмендету қабілетіне байланысты, ол қан тамырларының қабырғаларына зиянын тигізеді, бұл  холестеринді қабаттарды әлсіретеді.

Қырыққабаттың барлық түрлері (ақ қырыққабат, гүлді қырыққабат және т.б.) эндотелияға - қан тамырларының ішкі қабатына зиянды әсер ететін ағзадағы токсиндерді тазарту үшін тамаша көмекшілер ретінде қызмет етеді.  Сонымен қатар, қырыққабат - C, B топтары (B1, B2, B3, B5, B6), каротин (провитамин A), кальций, мыс, темір, марганец және жүрекке басқа да  химиялық көмекшілері ретінде ықпал жасайды.

{img type="fileId" fileId="583" responsive="y" featured="y"}

__«Мендегі холестеринмен байланысты мәселе тұқымыма қатысты сияқты : менің әкемде холестерин деңгейі жоғары  болған және  оның 10 жыл бұрын жүрегінің ұстамасы орын алдыған,  содан оған тек жатып күтіну тағайындалды, қазірге дейін әкем өте аз қозғалыс жасайды. Мұнысы жөн бе? __

Оның тұрақты түрде аз қозғалыста  өмір салтын ұстану фактісі дұрыс емес. Физикалық жаттығулар белгілі бір холестерин деңгейін жүйелілікке келтіреді, бұл липопротеидтердің жоғары тығыздығының деңгейіне, яғни «жақсы» холестерин деңгейінің ұлғаюына ықпал етеді. Дәрігер сізге күнделікті жаттығуларды ұсынуы мүмкін, мысалы, аптасына 5 рет 30 минут немесе қарқынды аэробтық жаттығу жасау (жылдам серуендеу немесе жүгіру) аптасына үш рет 20 минут.
Теңгерімді диетаны ұстану кезінде жаттыға бастайтын болсаңыз, салмақты тиімді басқара аласыз. Физикалық белсенді болу - бұл қиын емес. Мысалы, түскі үзілісте жылдам жарты сағат жаяу жүріңіз , амал болса ашық, таза ауада көбірек болуыға тырысыңыз. сүйікті спортыңызбен шұғылдану, фитнес-клубқа тұрақты түрде бару, сондай-ақ жұмысқа немесе азық-түлік дүкеніне автокөлікпен барудың орнына велосипедті пайдалану өте пайдалы болмақ.

__«Жүрек ұстамасынан кейін әкеме дәрігерлер, холестеринді төмендететін – статин деген препаратты ұсынды. Ол қаншалықты дұрыс, сондай-ақ оны мен де қабылдай берейін бе?»__

Статиндер  холестериннің синтезіне қатысатын молекулаларды блоктау арқылы оларды азайтады. Сонымен қатар, статиндер атеросклеротикалық түйіншектерден пайда болған холестериндерді «жояды», бұл жүректің ұстамасына апаратын  қан тамырлардың бітеліп қалмауына септігін тигізеді. Алайда, статиндердің жанама әсерлері де  болуы мүмкін. Сондықтан оларды тек дәрігердің тағайындағаны жөн.

Сіздің холестерин деңгейіңіз жеткілікті деңгейде жоғары болғандықтан, статиндерді қабылдау қажеттілігі туралы дәрігермен кеңесу керек. Алайда, қандағы холестерин деңгейінен басқа, бұл шешім басқа да бірқатар жағдайларға байланысты болуы мүмкін. Дәрігер жүрек соғысы мен инсульт үшін қауіп факторларын ескеруі керек. Жас кезеңінде мұндай қауіптер салыстырмалы түрде төмен болып тұрады, көбінесе статиндерді қабылдауға  емес, жаттығуға және теңдестірілген тамақтануға  ерекше ден қою керек. Егер жүрек ұстамасына жоғары немесе аз деңгейде қауіп төніп тұрса, дәрігер, холестериннің қазіргі уақыттағы қалыпты дейгейіне және жасқа қарамастан статинді қабылдауды ұсынуы мүмкін.

__«Жүрек ұстамасының алдын алу үшін статинді тағайындаудың белгіленген ережелері бар ма?»__

Дәрігерлер статиндерді тағайындау барысында  адамдардың кейбір санаттарын ажыратады. Оларға холестерин деңгейі жоғары адамдар,  қант диабеті барлар, артериалық қан қысымы жоғарылар және темекі шегетіндер жатады. Сонымен қатар статиндер атеросклероз және қан тамырларының қалыңдатуынан туындаған жүрек-тамыр ауруларына диагноз қойған науқастарға ұсынылады. Оларға бұрын жүрек-қан тамырлары, инсульт, өтпелі ишемиялық шабуыл, перифериялық тамырлардың аурулары, сондай-ақ бұрын жүректің коронарлық тамырларында операция жасаған адамдар кіреді.

Сонымен қатар, біз, дәрігерлер, статиндердің артықшылықтарын талқылауға дайынбыз, бірақ бізді дұрыс түсінулеріңізді өтінеміз: бұл дәрі-дәрмектер холестерині жоғары барлық адамдарға арналмайды. Статиндердің бірқатар жағымсыз әсерлері бар  екенін де ұмытпаған жөн. Дегенмен, холестерин деңгейін қалыпқа келтіру және жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын-алудың үздік әдісі тұрақты дене белсенділігін арттыру, жақсы тамақтану және жаман әдеттерден аулақ болу болып табылады. Егер статинстерді қабылдауға тура келсе, жаттығу мен дұрыс тамақтану олардың тиімділігін арттыруға көмектеседі.


__Тегтер:__
Денсаулық
Медицина
Пайдалы кеңестер{LANG}