(146,'','Гидроцеле','','','kz','s','',0,'',3506,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1531990860,1563526860,1531991254,'Гидроцеле – бұл ұманың қуысында сұйықтық жиналуы\r\n\r\nГидроцеле жаңа туған сәбилерде жиі кездеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГидроцеле – бұл ұманың қуысында сұйықтық жиналуы.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГидроцеле жаңа туған сәбилерде жиі кездеседі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"96\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nЕрлердің репродуктивтік жүйесіне жыныстық мүше, ұма, ұрықтық түтіктер және қуық асты безі жатады.\r\n\r\nСәбидің ананың құрсағында дамуы кезінде аталық бездер ұрықтың іш қуысынан түтік арқылы ұмаға түседі. Осы түтік жабылмаса, гидроцеле пайда болады. Ол арқылы сұйықтық іш қуысынан ұмаға ағады. Бұл оның ісінуіне апарады.\r\n\r\nКөбінесе, гидроцеле туғаннан кейін бірнеше айдан кейін өтеді. Кейде ауру шаптың жарығымен қоса пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, гидроцеле келесілермен байланысты болуы мүмкін:  \r\n\r\n* Аталық бездің маңында қалыпты сұйықтықтың жиналуымен. Бұл организмде сұйықтықтың іркілуінде пайда болуы мүмкін. Гидроцеленің мұндай түрі егде жастағы ерлерде жиі кездеседі.\r\n* Аталық бездің немесе оның қосалқыларының қабынуымен немесе жарақатымен.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНегізгі симптомы – аталық бездердің ауырсынбай ісінуі, олар сулы шар секілді көрінеді. Гидроцеле біржақты немесе екіжақты да болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеру жүргізгенде, ісінген, бірақ, басқанда ауырмайтын ұманы байқайды. Көпшілік жағдайда сұйықтық жиналуына байланысты дәрігердің аталық безді басып байқауына мүмкіндік болмайды. Ұманың сұйықтыққа толы өлшемі ішті немесе ұманы басқанда үлкейіп, азаюы мүмкін.  Егер осы кезде ұманың өлшемі өзгеретін болса, бұл шаптың жарығы болуы мүмкін.\r\n\r\nГидроцелені ісінге аумаққа фонарьдың жарығын түсіріп жеңіл анықтауға болады. Егер ұма мөлдір сұйықтыққа толы болса, ол жарықты өткізеді. Аурудың диагнозын нақтылау үшін УДТ (УЗИ) жасау қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда гидроцеле –қауіпсіз. Ол тек инфекция қосарланса немесе жайсыздық пайда болса ғана емделеді. Шаптың жарығы кезіндегі гидроцелені тезірек оперативтік жолмен емдеу қажет. Егер ауру бірнеше айдан кейін өтпесе, хирургиялық емдеу қажет болуы мүмкін.  Мәселені жою үшін гидроцелеэктомия (ұманың қабықшасын алып тастау) атты операция жасалады. Дренаж жасау тиімсіз, себебі, сұйықтық қайтадан жиналады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГидроцеле балаларда хирургиялық араласуды қажет етпейді. Ересектерде гидроцеле өздігінше өтпейді. Қажет болса, жақсы болжамды және қарапайым операция жасалады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nОперативтік араласу кезінде келесі асқынулар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* Тромбылардың (қан ұйындыларының) пайда болуы\r\n* Инфекциялар\r\n* Ұманың жарақаты\r\n \r\n{aname }\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nГидроцеле симптомы болса, дәрігерге көріну қажет. Бұл аталық бездердің ісінуін туындататын басқа ауруларды ескеру үшін қажет.\r\n\r\nҰмадағы немесе аталық бездегі ауырсыну шұғыл медициналық көмекті қажет етеді. Егер Сізде ауырсыну болса және ұманың өлшемі ұлғайса, аталық безді жоғалтуды болдырмас үшін, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nАталық бездің шемені. ','student_k',50,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(147,'','Гипертиреоз','','','kz','s','',0,'',5546,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532312400,1563848400,1532313080,'Гипертиреоз – қалқанша без гормондарының шамадан тыс көп өндірілуімен сипатталатын ауру. Бұл ауруды, сондай-ақ, қалқанша бездің гиперфункциясы деп те атайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГипертиреоз – қалқанша без гормондарының шамадан тыс көп өндірілуімен сипатталатын ауру. Бұл ауруды, сондай-ақ, қалқанша бездің гиперфункциясы деп те атайды.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚалқанша без эндокриндік жүйенің маңызды ағзасы. Ол мойынның алдыңғы бетінде, бұғаналардың қосылған жерінен сәл жоғарыда орналасқан. Без организмнің әр жасушасының энергиясын  қолдану үрдісін реттейтін гормондарды өндіреді. Бұл үрдіс метаболизм аталады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"100\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Қалқанша без – эндокриндік (гормондық) жүйенің бөлігі – организмдегі метаболизмді реттеуде үлкен роль атқарады.\'\'  \r\n\r\nГипертиреоздың пайда болу себебі келесідей:\r\n\r\n* Тағамға құрамында йодтың мөлшері көп өнімдерді тұтыну\r\n* Грейвс ауруы (гипертиреоздың жиі кездесетін себебі)\r\n* Қалқанша бездің вирустық инфекцияларда, кейбір дәрілік препараттарды қабылдауда немесе жүктілік кезінде қабынуының пайда болуы (тиреоидит)\r\n* Қалқанша бездің немесе гипофиздің қатерсіз ісігі\r\n* Аталық немесе аналық бездердің кейбір ісіктері\r\n* Қалқанша без гормондарының үлкен мөлшерін қабылдау\r\n* Йод құрамдас контрасттық заттекті қолданумен көрнекілік анықтау әдістерін жүргізу\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың аса жиі кездесетін симптомдары:\r\n\r\n* Зейінді шоғырландырудағы қиындықтар\r\n* Шаршау  \r\n* Ішектің қимылының күшеюі\r\n* Зоб (қалқанша бездің көрінетін ұлғаюы) немесе қалқанша бездің түйіндері\r\n* Қолдың дірілі\r\n* Күннің ыстығын көтере алмау\r\n* Тәбеттің жоғары болуы\r\n* Тершеңдік\r\n* Әйелдерде етеккір айналымының бұзылысы\r\n* Ашушаңдық\r\n* Мазасыздық  \r\n* Ұйқыдағы мәселелер\r\n* Салмақ жоғалту (кейбір жағдайда салмақтың  артуы болады)\r\n\r\nОсы ауру кезінде кездесетін басқа симптомдар:\r\n\r\n* Ерлерде емшек безінің ұлғаюы\r\n* Терінің жабысқақтығы\r\n* Диарея (іш өтуі)\r\n* Шаштың түсуі\r\n* Жоғары артериалдық қысым\r\n* Көздің қышуы немесе тітіркенуі\r\n* Терінің қышуы\r\n* Әйелдерде етеккір айналымының болмауы немесе бұзылысы\r\n* Жүрек айнуы немесе құсу\r\n* Көздің ұясынан дөңестеніп шығып тұруы (экзофтальм)\r\n* Жүрек соғуының жиілеу немесе жүрек ырғағының бұзылысы \r\n* Терінің қызаруы\r\n* Жамбас пен иықтың бұлшық еттерінің әлсіздігі\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді өткізеді, ол кезде анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Систолиялық артериалдық қысымның артуы\r\n* Жүрек  ырғағының бұзылысы \r\n* Қолдың дірілдеуі\r\n* Көздің маңайының қабынуы немесе тітіркенуі\r\n\r\nҚалқанша  без гормондарының деңгейін зерттеу үшін тағайындалатын қан талдаулары: \r\n\r\nТТГ, Т3 және Т4.\r\n\r\nСондай-ақ, келесілерді анықтау үшін талдаулар тағайындалады:\r\n\r\n* Холестерин деңгейі\r\n* Глюкоза\r\n* Радиоактивті  йодтың жұтылуы\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің бағыты симптомдардың себебі мен ауырлығына байланысты. Гипертиреоз әдетте, келесі бірнеше әдістемелердің көмегімен емделеді:\r\n\r\n* Антитиреоидтық дәрілік препараттар\r\n* Қалқанша  бездің тінін бұзу және гормондардың артық өндірілуін тоқтату үшін радиоактивтік  йод\r\n\r\n·         Қалқанша  безді алып тастау үшін хирургиялық операция\r\n\r\nЕгер қалқанша без хирургиялық жолмен алынып тасталатын болса, науқас өмір бойы қалқанша бездің препараттармен алмастыру емдеуін қабылдауы тиіс.\r\n\r\nТамырдың соғуының жиілеуі, тершеңдік және мазасыздық сезімі секілді симптомдарды емдеу үшін  бета-тежеу тобының препараттары тағайындалады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГипертиреоз емдеуге келеді. Кейбір жағдайларда емдеусіз де өтеді.\r\n\r\nГрейвс ауруы салдарынан болған гипертиреоз әдетте, біртіндеп күшейеді. Оның көптеген асқынулары бар, олардың кейбірі күрделі және өмірдің сапасына әсер етуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__ \r\n\r\nКриз – инфекцияға немесе күйзеліске байланысты гипертиреоз симптомдарының күрт нашарлауы. Бұл кезде қызба, назар қоюдың төмендеуі және іштің ауырсынуы байқалады. Науқастар ауруханада емделуі тиіс.\r\n\r\nАурудың басқа асқынуына жататындар:\r\n\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі, аритмия немесе жүрек жеткіліксіздігі секілді аурулар \r\n* Остеопороз\r\n\r\n Хирургиялық араласуға байланысты асқынуға жататындар:\r\n\r\n* Мойындағы тыртық\r\n* Дауыс байламдарының зақымдануына сай қарлығу\r\n* Қалқансерік бездердің (қалқанша бездің қасында орналасқан) зақымдануына сай қандағы кальцийдің төмен деңгейі\r\n* Гипотиреоз (қалқанша бездің гипофункциясы)\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nГипертиреоздың симптомдары болса, дәрігерге көріну қажет. Келесі симптомдар болса, «103» телефоны арқылы шұғыл медициналық жәрдем қызметіне хабарласыңыз:\r\n\r\n* Естің бұзылысы\r\n* Бас айналуы\r\n* Жүрек соғуының жиілеуі немесе ұдайы соқпауы\r\n\r\nГипертиреозды емдеуде қалқанша  без гипофункциясының симптомдары пайда болса, дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Депрессия\r\n* Мінез-құлықтық және денелік баяулық\r\n* Салмақ қосу\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nТиреотоксикоз.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000356.htm\r\n\r\n__Аудармашы__: Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа__:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(148,'','Глаукома','','','kz','s','',0,'',7451,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532313120,1563849120,1532315203,'Глаукома –  көру нервісінің зақымдануы. Глаукома тұқым қуалау бойынша берілуі мүмкін, бірақ, ұзақ уақыт бойы білінбеуі мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Неліктен глаукоманың алдында көз ішілік қысым артады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Глаукоманың қандай түрлері бар?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Глаукома көбінесе, кімде болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГлаукома – ұзақ уақыт бойы көз ішілік қысымның артуы есебінен көру нервісінің зақымдануынан орын алады. Глаукома тұқым қуалау бойынша берілуі мүмкін, бірақ, ұзақ уақыт бойы білінбеуі мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"101\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көз ішілік қысымның артуы көру нервісінің қысылуын туындатады, бұл көруді жоғалтуға апарады.\'\'\r\n\r\nКөз ішілік қысымның артуы миға бейнені беруді жүзеге асыратын көру нервісін зақымдайды. Емдеу болмаған жағдайда бірнеше жыл ішінде глаукома көруді толығымен жоғалтуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nКөптеген адамдарда глаукома бастапқы кезеңінде симпотомсыз өтетіндіктен, уақытылы анықтау және емдеу қажет. Мысалы көз ішілік қысымның артуы кезінде ауырсыну сезімі болмауы мүмкін. Сондықтан, көруді толығымен жоғалтудың алдын алу үшін ұдайы окулист-дәрігерге көрініп тұру маңызды.\r\n\r\n40 жастан асқан немесе тұқым қуалауы арқылы глаукомадан зардап шегетін адамдар әр 1-2 жыл сайын окулист-дәрігерден терең тексеруден өтуі қажет. Егер қант диабеті, тұқым қуалайтын глаукома, немесе көздің басқа ауруларының даму ықтималдығы секілді денсаулықтың мәселелері болса, окулист-дәрігерге көріну жиірек болуы қажет.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Неліктен глаукоманың алдында көз ішілік қысым артады?__\r\n\r\nГлаукома көз ішілік қысымның артуында дамиды. Бұл көздің алдыңғы камерасында көз ішілік сұйықтықтың айналымы бұзылғанда орын алады.\r\n\r\nҚалыпты жағдайда, «көздің ылғалы» аталатын сұйықтық шлемдік канал арқылы көздің алдыңғы камерасынан ағып шығады. Егер бұл канал жабылып қалса, сұйықтық жинақталып, глаукома дамиды. Каналдың жабылуының айқын себебі белгісіз, медицина қызметкерлері бұл тұқым қуалау салдарынан болады деп санайды.\r\n\r\nГлаукоманың дамитын сирек себептері: көздің тікелей немесе химиялық зақымдануы, көздің ауыр инфекциялары, көздің қантамырының бітелуі, көздің қабыну аурулары, кейде көздің басқа ауруларын емдеу үшін көзге жасалатын операциялар. Әдетте, глаукома екі көзді де зақымдайды, бірақ, зақымдау дәрежесі әр түрлі болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Глаукоманың қандай түрлері бар?__\r\n\r\nГлаукоманың екі негізгі түрі бар:\r\n\r\n1. ашық бұрышты глаукома (кең бұрышты глаукома) – бұл кең таралған түрі. Тексеріп қарағанда көздің құрылысы өзгермеген, бірақ, көз ішілік сұйықтық көздің трабекулярлық жүйесі аталатын каналдары арқылы тиісті түрде ағып шықпайды.\r\n\r\n2. жабық бұрышты глаукома. Жіті немесе созылмалы жабық бұрышты немесе тар бұрышты глаукома деп те аталады. Глаукоманың бұл түрі кең таралмаған, бірақ, көз ішілік қысым күрт көтерілгенде пайда болуы мүмкін. Нұрлы қабық пен мөлдір қабықтың арасындағы (сұйықтықтың ағатын түтіктері орналасқан жерде) бұрыш кішірейгенде дренаждық қызмет бұзылады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Глаукома көбінесе, кімде болады?__\r\n\r\nГлаукома көбінесе, 40 жастан асқан адамдарда дамиды, бірақ, жас кезде де, тіпті, жас сәбилерде де болуы мүмкін.\r\n\r\nГлаукома даму қаупі аратады, егер сізде:\r\n\r\n* Жасыңыз 40-тан асқан болса\r\n* Тұқым қуалау бейімділігі болса\r\n* Көру нашар болса\r\n* Қант диабеті болса\r\n\r\nСондай-ақ, гормоналдық дәрілік препараттарды қабылдайтын болсаңыз, мысалы, преднизолонды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКейбір адамдарда глаукома симптомсыз өтеді. Бірінші және жиі симптомы – шеткері көруді жоғалту, ол ұзақ уақыт бойы байқалмайды. Глаукоманы ерте кезеңінде анықтау үшін окулист-дәрігерде жылына 1 немесе 2 рет тексеруде болу қажет. Кейде көз ішілік қысым жоғары көрсеткіштеріне дейін артуы мүмкін. Бұл жағдайда көзде кенеттен ауырсыну пайда болып, көру бұлдырайды және жарық көзінің маңында түрлі түсті шеңберлер көрінеді.\r\n\r\nТөменде келтірілген симптомдардың қандай да бірі пайда болса, медициналық көмекке жүгініңіз:\r\n\r\n•        жарық көзінің маңында түрлі-түсті шеңберлердің көрінуі\r\n\r\n•        көруді жоғалту\r\n\r\n•        көздің қызаруы\r\n\r\n•        көрудің бұлдырауы (әсіресе, сәбилерде)\r\n\r\n•        жүрек айнуы немесе құсу\r\n\r\n•        көз аумағындағы ауырсыну\r\n\r\n•        көру аумағының тарылуы\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nГлаукоманы анықтау үшін окулист-дәрігер көзді мұқият тексеруі қажет. Көзді тексеру глаукома кезінде зақымданатын көру нервісін зерттеуге бағытталады. Көру нервісінің бейнесі өзгерістерді және глаукоманың асқынуын анықтауға көмектеседі. Көз ішілік қысымды анықтауға арналған тонометрия және шеткері көруді анықтау үшін көру аумағын зерттеу секілді медициналық шаралар жүргізіледі. Глаукома кезіндегі тексерулер ауырсыну бермейді және тез уақытта орындалады. \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nГлаукоманы емдеуге көз тамшылары, лазерлік немесе микрохирургия жатады.\r\n\r\n• Глаукома кезіндегі көз тамшылары. Олар көздің камерасындағы сұйықтықтың пайда болуын азайтады және оның ағып шығуын жақсартады. Жанама әсерлері: аллергия, көздің қызаруы, қысқа уақыттық күйдіру сезімі, көрудің бұлдырауы және көздің тітіркенуі. Глаукома кезінде кейбір дәрілік препараттар жүректің және өкпенің жұмысына әсер етуі мүмкін. Басқа қабылдайтын дәрілер немесе аллергиялық серпін туралы дәрігерге міндетті түрде хабарлау қажет.\r\n\r\n• Глаукома кезіндегі лазерлік хирургия. Глаукома кезіндегі лазерлік хирургия ашық бұрыштық глаукомада сұйықтықтың ағып шығуын жақсартады немесе жабық бұрышты глаукомада сұйықтықтың бітелуін жояды. Глаукома кезіндегі лазерлік хирургияның түрлеріне жататындар: трабекулопластика, бұл кезде лазердің көмегімен дренаж жасалатын аумақтың трабекулярлық жүйесі ашылады; нұрлы қабықтың бөлігі алынып тасталады, нәтижесінде, кішкене ойық саңылау пайда болады, ол арқылы сұйықтық еркін ағатын болады; циклофотокоагуляция, бұл кезде лазер сәулесімен көздің ортаңғы қабаттары өңделеді, осылайша сұйықтықтың өндірілуі азаяды.\r\n\r\n• глаукома кезіндегі микрохирургия. Трабекулотомия аталатын операцияда сұйықтық ағып шығуы үшін жаңа канал жасалады, осылайша, глаукомаға апаратын көз ішілік қысым азаяды. Кейбір жағдайда қайтадан операциялық араласу қажет болады. Глаукома кезіндегі микрохирургияның басқа асқынулары: уақытша немесе ұдайы көруді жоғалту, сондай-ақ, қан кетуі немесе инфекциялар.\r\n\r\nАшық бұрыштық глаукоманы біріктірілген емдеу – көз тамшылары, лазерлік трабекулопластика және микрохирургия. Әдетте, глаукоманы бастапқы кезеңінде емдеу – медикаментоздық түрде, бірақ, бастапқы кезеңінде лазерлік хирургияны немесе микрохирургияны қолданудың пайдасы туралы дәлелдемелер бар.\r\n\r\nСәбилердің немесе іштен туа біткен глаукома бұл аурудың туған кезде анықталуын білдіреді. Бұл жағдайларда алдымен, хирургиялық араласу қарастырылады, себебі, аурудың себебі – дренаждық жүйенің дұрыс дамымауы. \r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nГлаукоманың алдын алу мүмкін емес, бірақ, ерте анықтау арқылы ауруды бақылауға алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nГлаукома салдарынан көруді жоғалту – қайтымсыз және қалпына келмейді. Бірақ, көз ішілік қысымды төмендетуге бағытталған шаралар көруді әрі қарай жоғалтудың алдын алуға көмектеседі. Глаукома бар адамдар дәрігердің тағайындауын қадағаласа, ұдайы тексеріліп отырса, көбінесе, көруді жоғалтпайды.','admin',38,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(149,'','Глоссит','','','kz','s','',0,'',4634,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532315160,1563851160,1532316445,'Глоссит – тілді ісіндіріп және түсін өзгертетін, көбінесе, тілдің бетін тым тегіс ететін қабыну.\r\n\r\nТіл дәмді сезуге, асты жұтуға және шайнауға көмектеседі. Сөйлеу кезінде қолданамыз. Тіл көптеген бұлшық еттерден тұрады. Тілдің жоғарғы бетінде дәмдік рецепторлар бар.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\nГлоссит – тілді ісіндіріп және түсін өзгертетін, көбінесе, тілдің бетін тым тегіс ететін қабыну.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"102\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Тіл дәмді сезуге, асты жұтуға және шайнауға көмектеседі. Сөйлеу кезінде қолданамыз. Тіл көптеген бұлшық еттерден тұрады. Тілдің жоғарғы бетінде дәмдік рецепторлар бар.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Себептері__\r\n\r\nГлоссит келесі себептерден пайда болады:\r\n\r\n* Тіс пастасына, ауызды шаятын сұйықтыққа, тыныс алуды сергіткішке, кәмпиттің бояғышына, тіс протезінің пластигіне немесе артериалдық қысымнан қабылдайтын кейбір дәрілерге аллергиялық серпін\r\n* Сілемей бөлінуінің бұзылысында ауыздағы құрғақтық\r\n* Бактериялардан немесе вирустардан туындайтын инфекциялар  \r\n* Күйіктен, тістің кедір-бұдырлығынан, стоматологиялық шаралардан кейінгі зақымдану немесе басқа жарақаттардан кейін\r\n* Қандағы темірдің (темір тапшылығы) немесе кейбір В тобы дәрумендерінің (мысалы, В12) төмен деңгейі\r\n* Темекіден, алкогольден, татымдықтан тітіркеніс\r\n* Ауыз қуысының зеңдік инфекциясы.\r\n \r\n\r\nГлоссит келесі тері ауруларында пайда болады, мысалы:\r\n\r\n* Қызыл тегіс теміреткі (бөріткенмен сипатталатын созылмалы қышитын тері ауруы)\r\n* Көп түрлі эритема (инфекциялық-аллергиялық сипаттағы ауру, температураның көтерілуімен, дімкәстанумен басталады, және біраз уақыт өткеннен кейін ғана бөріткен пайда болады)\r\n* Афтоздық ойықжаралар (шағын терең емес ойық жаралар, ауызда пайда болады және тамақ ішуді, сөйлеуді қиындатады)\r\n* Қарапайым күлдіреуік (теріде және сілемей қабатта күлдіреудің пайда болуымен көрінетін ауру, күлдіреу таралып, қосылуы мүмкін)\r\n* Мерез, т.б.\r\n \r\nГлоссит тұқым қуалауы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГлосситте симптомдар алуан түрлі, көбінесе, аурудың себебіне және даму сатысына байланысты болады. Бірақ, әрдайым келесі белгілері болады:\r\n\r\n* Тілдегі біркелкі емес, дақты өңез\r\n* Ауыз қуысындағы түрлі тереңдікті және аумақты алатын ойықжаралар\r\n* Түсінің өзгеруі (жалпы немесе жергілікті дақтар түрінде)\r\n* Тілдің ісінуі, оның бүйір бетінде тістердің «ізінің» қалуы\r\n* Тілдің қозғалғыштығының шектелуі\r\n* Ауыздан иіс шығуы\r\n* Сілемей бөлінуінің бұзылуы\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚарау нәтижесінде дәрігер (жалпы тәжірибе дәрігері, стоматолог, терапевт) тілдің немесе оның бөлігінің ісінуін анықтайды, оның бетінде тілдің бүртіктерінің болмауы мүмкін, науқасты басқа аурулары және өмір салты туралы сұрайды, диагнозды анықтау үшін қан талдауын тағайындайды.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nСырқаттың алғашқы белгілерінде дәрігерге көріну қажет. Ол аурудың себебін анықтап, сәйкес емдеуді тағайындайды. Емдеудің мақсаты – қабынуды азайту.\r\n\r\nМеханикалық жарақат кезінде стоматологта емделу қажет, сынған тістің өткір ұшы егеледі немесе протез дұрысталады. Ауыз қуысының жақсы гигиенасының маңызы зор. Тісті мұқият тазалау қажет, күніне, кемінде екі рет, күніне, кемінде, бір рет стоматологиялық жіпті қолданумен. Ауыз қуысын антисептикалық ерітінділермен шаю ұсынылады. Егер глоссит инфекциялық сипатта болса, антибиотиктер және зеңге қарсы препараттар тағайындалады.  Емдәмді өзгерту анемияны және қоректік заттектердің тапшылығын емдеу үшін қолданылады.  Тілдің тітіркенісін азайту үшін тітіркендіргіштерден алшақ болу қажет (мысалы, ыстық немесе ащы тағамды, алкоголь мен темекіні).\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nГлоссит әдетте, емдеуге жақсы көнеді, егер қабыну себебі анықталып, уақытылы емдеу басталса. Кейбір жағдайда глоссит күрделі ісінуге апарып, тыныс алу жолдарын тежеуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* тыныс алу жолдарының тежелуі\r\n* сөйлеу, шайнау немесе жұту кезіндегі қиындықтар\r\n* жайсыздық\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n* глосситтің симптомдары 10 күннен артық созылады\r\n* тілдің күшті ісінуі\r\n* тыныс алу және сөйлеу аса қиындайды.\r\n* Тыныс алу жолдарының бітелуі – төтенше жағдай, шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАуыз қуысының жақсы гигиенасы (Тісті мұқият тазалау, стоматологиялық жіпті қолданумен, ұдайы стоматологта кәсіптік тазалау) глосситтің алдын алуға көмектеседі.   глоссит.','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(150,'','Гонорея (соз ауруы)','','','kz','s','',0,'',7509,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532316420,1563852420,1532317266,'Гонорея (соз ауруы) – жыныстық жолмен берілетін инфекция (ИПП).\r\n\r\nГонореяның (соз ауруы) қоздырғышы - Neisseria gonorrhoeae бактериясы. Бұл ауру жыныстық қатынастың кез келген  түрінде берілуі мүмкін. Ауыз қуысымен, іншекпен, жыныстық мүшемен немесе айналшықпен жанасуда жұғады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n \r\nГонорея (соз ауруы) – жыныстық жолмен берілетін инфекция (ИПП).\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nГонореяның (соз ауруы) қоздырғышы - Neisseria gonorrhoeae бактериясы. Бұл ауру жыныстық қатынастың кез келген  түрінде берілуі мүмкін. Ауыз қуысымен, іншекпен, жыныстық мүшемен немесе айналшықпен жанасуда жұғады. \r\n\r\nБактерия организмнің жылы, ылғал ортасында мекендейді. Бұл организмнен несепті шығаратын түтікке де (үрпі) қатысты. Әйелдерде бактерияның мекендейтін ортасы – репродуктивті жүйенің ағзалары (жатыр түтіктері, жатыр мен жатыр мойны) болуы мүмкін. сондай-ақ, бактерия көзде де болуы мүмкін.\r\n\r\nЗаңға сай дәрігерлер гонореяның (соз ауруы) анықталуы жайында денсаулық сақтаудың сәйкес мекмелеріне хабарлауы тиіс. Бұл заңның мақсаты – науқастың тиісті көмек алуына көз жеткізу. Сондай-ақ, жыныстық серіктестерді тауып, тексеру қажет. \r\n\r\nКелесі қауіп факторлары болғанда жұқпалануға бейімділік болады:\r\n\r\n·        жыныстық серіктесер көп болса\r\n\r\n·        серіктесте жыныстық жолмен берілетін инфекция (ИПП) болса.\r\n\r\n·        жыныстық қатынаста презерватив қолданбағанда\r\n\r\n·        алкоголь, есірткі немесе басқа тыйым салынған заттектерді шамасынан көп тұтынғанда.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГонореяның (соз ауруы) симптомдары жұққаннан кейін 2-5 күн ішінде пайда болады. кейбір ерлерде бір айдың ішінде дамиды. Кейбір адамдарда ауру симптомсыз өтеді. Олар жұқпалануы жайында білмейді және емделмейді. Мұндайда асқыну қаупі және басқаларға берілуі артады.\r\n\r\nЕрлерде ауру келесі симптомдармен көрініс береді:\r\n\r\n·        несеп шығару кезінде күйдіру және ауырсыну сезімі\r\n\r\n·        жиі және жедел несеп шығарудың қажеттігі\r\n\r\n·        жыныстық мүшеден бөліністер (ақ, сары немесе жасыл түсті)\r\n\r\n·        аталық бездің ауырсыну және ісінуі\r\n\r\n·        көмейдің ауырсынуы (гонококкты фарингит)\r\n\r\nӘйелдерде ауру жеңіл түрде өтуі мүмкін. Сондықтан, ол басқа кез келген инфекцияға ұқсас болады. әйелдерде кездесетін симптомдары:\r\n\r\n·        іншектен бөлінді\r\n\r\n·        несеп шығару кезінде күйдіру және ауырсыну сезімі\r\n\r\n·        несеп шығарудың жиілеуі\r\n\r\n·        көмейдің ауырсынуы\r\n\r\n·        жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну\r\n\r\n·        іштің төменгі бөлігіндегі күшті ауырсыну (жұқпа жатыр түтігіне және іш қуысына тарағанда)\r\n\r\n·        Қызба (күшті ауырсыну (жұқпа жатыр түтігіне және іш қуысына тарағанда)\r\n\r\nЖұқпа қан ағымына түскенде келесі симптомдар пайда болады:\r\n\r\n·        Қызба\r\n\r\n·        Бөріткен\r\n\r\n·        Артрит тәрізді симптомдар\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nГонорея (соз ауруы) бөліністердің үлгілерін немесе тінді микроскоппен зерттеуде жеңіл анықталады. Бұл Грам бойынша боялу аталады. Бұл жылдам, бірақ, аса дәл емес әдіс.\r\n\r\nӨсінділердің үлгілері (зертханалық жағдайда өсірілген) Гонорея (соз ауруы) диагнозын растайды.\r\n\r\n·        өсінділердің қоздырғышын анықтау үшін үлгілер әдетте жатыр мойнынан, іншектен, үрпіден, айналшықтан немесе көмейден алынады.    \r\n\r\n·        қан үлгілері немесе буын сұйықтығы сирек тексеріледі.\r\n\r\n·        өсінді үлгісі бойынша болжамды диагнозы 24 сағат ішінде қойылады,  түпкілікті диагноз –  72 сағаттан кейін қойылады.\r\n\r\nСкрининг ретінде ДНҚ тестілері өткізіледі. Олардың бірі – лигазды тізбекті реакция (ЛЦР). ДНҚ талдаулары өсіндіні зерттеуге қарағанда тезірек өткізіледі. Бұл тестілер үшін зерттеу үлгісі ретінде несеп алынады, жыныстық ағзалардан бөліндіге қарағанда несепті алу оңай. \r\n\r\nГонорея (соз ауруы) анықталса, жыныстық жолмен берілетін басқа инфекцияларға тексерілу қажет, оның ішінде, хламидиоз, мерез және АИТВ. 21 жастан асқан әйелдер Папаниколау бойынша жұғындыны қоса тапсырғаны жөн.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЖұқпаның бұл түрін емдеу үшін көптеген антибиотиктер бар.\r\n\r\n·       ішуге арналған  антибиотик  бір жоғары мөлшерімен, немесе 7 күн бойы қабылдау қажет болатын препараттың аздаған мөлшері тағайындалады.  \r\n\r\n·        антибиотиктің инъекциясы тағайындалады, одан кейін үйде қабылдау үшін препараттың таблеткадағы түрі тағайындалады.\r\n\r\n·        жамбас қуысы ағзаларының қабыну ауруларының ауыр түрлерінде ауруханаға жатқызу қажет болады, мұнда антибиотиктер, әдетте, көктамыр арқылы енгізіледі.\r\n\r\n·        өздігінше емделуге болмайды, дәрігермен кеңесу қажет. Дәрігер емдеудің оңтайлы түрін таңдауға көмектеседі.\r\n\r\nГонореяға (соз ауруына) шалдыққан әйелдердің жартысынан астамында хламидиоз кездеседі. Хламидоз гонореямен (соз ауруы) қатар емделеді.\r\n\r\nЕгер ауру буындағы ауырсыну, тері бөріткені, іштің немесе жамбас қуысы ағзаларының жоғары бөлігінде күшті ауырсыну секілді симптомдармен көрініс берген болса, 7 күннен кейін дәрігерге қайта көріну қажет. Жұқпаның жазылуына көз жеткізу үшін талдаулар өткізіледі.\r\n\r\nЖұқпаның әрі қарай таралуының алдын алу үшін жыныстық қатынастағы серіктестер тексерілуі және емделуі қажет. Жыныстық  қатынастағы серіктесіңізбен қоса антибактериалдық емдеудің толық курсынан өтуіңіз қажет. Емдеу аяқталғанға дейін презервативтерді қолданыңыз.\r\n\r\nГонореяға (соз ауруына) шалдыққан науқастың барлық жыныстық қатынастағы серіктестері анықталып, тексерілуі қажет. Бұл жұқпаның әрі қарай таралуының алдына алуға көмектеседі.\r\n\r\n·        кейбір жағдайда жыныстық қатынастағы серіктесіңізге өзіңіз ақпарат беріп, дәрілік препараттарды ұсынуыңызға болады.\r\n\r\n·        басқа жағдайларда серіктесіңізбен денсаулық сақтау бөлімшесінің өкілдері хабарласады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nГонорея (соз ауруы) организмге таралмаса, антибиотиктерді қабылдау арқылы емделіп, жазылады. Таралған гонорея (соз ауруы) аса ауыр инфекция саналады. Көпшілік жағдайда тиісті емдеуде жағдайдың жақсаруы орын алады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nӘйелдерде келесі асқынулар болады:\r\n\r\n·        инфекцияның жатыр түтіктеріне таралуы нәтижесінде тыртықтар пайда болуы мүмкін. Бұл әрі қарай жүктілікте мәселелерге апаруы мүмкін.\r\n\r\n·        Жүкті әйелдер ауыр гонореяға шалдыққан болса, құрсақ ішінде немесе босану кезінде  нәрестеге ауруды беруі мүмкін.\r\n\r\nЕрлердегі мүмкін асқынулары:\r\n\r\n·        Үрпінің тыртықтануы немесе саңылауының тарылуы  (организмнен несеп шығарылатын түтіктер)\r\n\r\n·        Абсцесс (үрпінің маңында ірің жиналуы)\r\n\r\nЕрлер ме әйелдерде болатын басқа асқынулар:\r\n\r\n·        инфекцияның буынға енуі\r\n\r\n·        жүрек қақпақшаларының жұқпалануы\r\n\r\n·        мидың қабығының жұқпалануы (менингит)\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nГонорея  симптомдары болса, дереу дәрігерге көріну қажет. Көптеген мемлекеттік клиникаларда жыныстық жолмен берілетін инфекциялар (ИПП) ақысыз анықталып, емделеді.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық қатынасқа түспеу – гонореяның алдын алудың кепілді жолы. Егер жыныстық қатынастағы серіктесіңіз, өзіңіз басқа адамдармен жыныстық қатынасқа түспейтін болсаңыздар, жұқпалану қаупі айтарлықтай азаяды.\r\n\r\nқауіпсіз жыныстық қатынас жыныстық қатынас кезінде немесе оған дейін жұқпаланудың алдын алуға немесе инфекцияны басқа адамға берілуінің алдын алуға бағытталған шараларды қабылдауды білдіреді.\r\n\r\nДәрігерден сұрау қажет: сізге В гепатиті немесе АПВ вакцинасының қажеттігі туралы. \r\n\r\nАқпарат көзі: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007267.htm','admin',69,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(151,'','Гормондық бұзылыстар','','','kz','s','',0,'',1470,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532317260,1563853260,1532317520,'Эндокриндік жүйе  негізгі сегіз безден тұрады. Бұл бездер гормондарды өндіреді. Гормондар – бүкіл организмнің жұмысына әсер ететін химиялық заттектер.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Гормондардың қызметі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Гормондық бұзылыстардың себептері__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЭндокриндік жүйе  негізгі сегіз безден тұрады. Бұл бездер гормондарды өндіреді. Гормондар – бүкіл организмнің жұмысына әсер ететін химиялық заттектер.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Гормондардың қызметі__\r\n\r\nҚан ағымы жүйесі бойынша гормондар тіндерге немесе ағзаларға тасымалданады. Гормондар баяу жұмыс істейді, олар организмде өтетін барлық үрдістердің жұмысын реттейді. Мысалы:\r\n\r\nӨсу және даму\r\n\r\nМетаболизм – ас қорыту, шығарылу, тыныс алу, қан айналымы және дене температурасын қолдау\r\n\r\nЖыныстық қызмет\r\n\r\nРепродуктивтік қызмет\r\n\r\nКөңіл-күй\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Гормондық бұзылыстардың себептері__\r\n\r\nЕгер Сіздің гормондарыңыздың деңгейі тым жоғары немесе төмен болса, Сізде гормондық бұзылыс орын алуы мүмкін. Сондай-ақ, гормондық аурулар организмнің гормондарға қалыпты жағдай кезіндегідей емес серпіні кезінде де пайда болады. Күйзеліс, инфекция, қан құрамының өзгеруі, электролиттер балансының бұзылысы да гормондардың деңгейіне әсер етуі мүмкін.\r\n\r\nЭндокриндік аурулардың көптеген түрлері бар, ең кең таралған түрі – қант диабеті. Ол әдетте, организмде өндірілетін гормондар деңгейін бақылау арқылы емделеді. Егер мәселе қандағы гормондардың төмен деңгейінде болса, гормондық препараттармен алмастыру емдеуін тағайындау көмектесуі мүмкін.','student_k',32,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(152,'','Холецистит','','','kz','s','',0,'',4160,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532317860,1563853860,1532318491,'Созылмалы  холецистит – ұзақ уақыт бойы сақталатын өт қабының ісінуі және тітіркенуі.\r\n\r\nІш қуысындағы ағзалар: өңеш, асқазан, тоқ және аш ішектер, бауыр, өт қабы және ұйқыбезі тағамның қоректік заттектерін энергияға айналдырады және тағамның қоректік емес бөліктерін қоқыстарға ыдыратады, кейіннен олар организмнен сыртқа шығарылады.\r\n\r\nБауыр  - адам организміндегі ең үлкен ағза. Ол іштің оң жақ қабырға аумағында орналасқан. Бауыр екі бөліктен тұрады – үлкен өлшемді оң бөлігі және кіші сол бөлігі. Бауыр бірқатар маңызды қызметті атқарады. Ол қаннан зиянды заттектерді сыртқа шығарады. Сондай-ақ, бауыр асты қорытуға көмектесетін ферменттер мен өтті өндіреді. Бауыр тағамдық заттектерді зат алмасуында, организмнің өсуі мен дамуында қатысатын ұсақ қосылыстарға дейін ыдыратады. Бауыр қанды екі қантамыры арқылы алады. Негізгі тамыр – бауырдың қақпа венасы. Екіншісі – бауыр артериясы.\r\n\r\nӨт қабы бауырдың астында орналасқан шағын қапшық тәрізді ағза. Ол бауырда өндірілетін өтке толады. Өт ішекке майларды қорытуға көмектеседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nСозылмалы  холецистит – ұзақ уақыт бойы сақталатын өт қабының ісінуі және тітіркенуі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"103\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n\'\'Іш қуысындағы ағзалар: өңеш, асқазан, тоқ және аш ішектер, бауыр, өт қабы және ұйқыбезі тағамның қоректік заттектерін энергияға айналдырады және тағамның қоректік емес бөліктерін қоқыстарға ыдыратады, кейіннен олар организмнен сыртқа шығарылады.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"104\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бауыр  - адам организміндегі ең үлкен ағза. Ол іштің оң жақ қабырға аумағында орналасқан. Бауыр екі бөліктен тұрады – үлкен өлшемді оң бөлігі және кіші сол бөлігі. Бауыр бірқатар маңызды қызметті атқарады. Ол қаннан зиянды заттектерді сыртқа шығарады. Сондай-ақ, бауыр асты қорытуға көмектесетін ферменттер мен өтті өндіреді. Бауыр тағамдық заттектерді зат алмасуында, организмнің өсуі мен дамуында қатысатын ұсақ қосылыстарға дейін ыдыратады. Бауыр қанды екі қантамыры арқылы алады. Негізгі тамыр – бауырдың қақпа венасы. Екіншісі – бауыр артериясы.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"105\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nӨт қабы бауырдың астында орналасқан шағын қапшық тәрізді ағза. Ол бауырда өндірілетін өтке толады. Өт ішекке майларды қорытуға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nСозылмалы холецистит, әдетте, жіті (кенеттен) холециститтің ұдайы ұстамаларының салдарынан пайда болады. Бұл ұстамалардың көпшілігі өт қабындағы тастарға байланысты.\r\n\r\nБұл ұстамалар өт қабы қабырғасының қалыңдауын туындатады. Өт қабы жиырыла бастайды. Уақыт өте келе өт қабының өтті шоғырландыру, сақтау және бөлу қабілеті төмендейді.\r\n\r\nАуру ерлерге қарағанда әйелдерде жиі кездеседі, әсіресе, 40 жастан асқандарда.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖіті холециститтің симптомдарымен мына жерден танысуға болады: қараңыз: жіті холецистит.\r\n\r\nЖіті холецистит – сырқаттық жағдай, ол созылмалы холециститке апарады. Созылмалы  холециститтің қосымша симптомдары белгісіз.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME} \r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер келесі қан талдауын тағайындайды:\r\n\r\n* Амилаза және липаза – ұйқыбезі ауруларын анықтау үшін\r\n* Қанның жалпы талдауы (ОАК)\r\n* Бауырдың функционалдық сынамалары – бауырдың қаншалықты жақсы жұмыс істейтіндігін білу үшін.\r\n\r\nӨт қабындағы тастың немесе қабынудың болуын анықтайтын тексерулер:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n* Іш қуысы ағзаларының УДТ (УЗИ)\r\n* Өт қабының сцинтиграфиясы\r\n* Ауыздан жасалатын холецистография\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөбінесе, ауру хирургиялық жолмен емделеді. Өт қабын алып тастайтын операция холецистэктомия аталады.\r\n\r\nКөбінесе, лапароскопиялық холецистэктомия қолданылады. Бұл  операция кезінде хирург кішкене тіліктерді жасайды, бұл кейіннен тез қалыпқа келуге ықпал етеді. Науқастарды операция жасалған күні немесе ертеңіне үйге жібереді.\r\nАшық холецистэктомия іштің жоғарғы оң бөлігінде үлкен тілікті жасауды қажет етеді.\r\nСырқаты ауыр және басқа аурулар салдарынан операцияны көтере алмайтын науқастарда өт тастары дәрілік препараттармен ерітіледі. Алайда, бұл 2 жылға дейін созылуы мүмкін, ал тастар қайта түзілуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nХолецистэктомия – қаупі аз, кең таралған шара.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Несепқаптың қатерлі ісігі (сирек)\r\n* Сары ауру\r\n* Панкреатит\r\n* Жағдайдың нашарлауы\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nХолециститтің симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАурудың алдын алу әрдайым мүмкін бола бермейді. Майлы тамақ тұтынуды шектеу жіті холециститке шалдыққан және өт қабы алынбаған адамдарда симптомдарды жеңілдетеді. Дегенмен, майлардың мөлшері төмен емдәмнің пайдасы дәлелденбеген.','student_k',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(153,'','Ингаляция (булау)','','','kz','s','',0,'',466,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532318820,1563854820,1532318901,'Булауды өткізу үшін адам ыстық суы бар ыдысқа басын еңкейтіп отырады. ','Булауды өткізу үшін адам ыстық суы бар ыдысқа басын еңкейтіп отырады. Басты сүлгімен жауып, көзді жұмып, терең тыныс алу қажет. Көзге ыстық буды түсірмеу қажет.\r\n\r\nБу мұрын сілемейін қопсытып, оның шығарылуын жақсартып, тыныс алуды жеңілдетеді. Суға ментол, эвкалипт, камфора, тимол, қылқан жапырақтылардың майын қосу мұрын жолдарын тазартуға көмектеседі.\r\n\r\nБалаларға күйік қаупі болғандықтан, булау ұсынылмайды. Оның орнына баланы ыстық ваннаға отырғызуға болады. ','admin',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(154,'','Іншек кандидозы','','','kz','s','',0,'',6008,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532318880,1563854880,1532319489,'Іншек кандидозы  көбінесе, Candida Albicans ашытқы зеңінен туындайтын іншек инфекциясы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nІншек кандидозы  көбінесе, Candida Albicans ашытқы зеңінен туындайтын іншек инфекциясы.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nІншек ашытқы инфекциясы көпшілік әйелдерде кездеседі. Candida Albicans – кең таралған зең. Ол көбінесе, аз мөлшерде іншекте, ауызда, асқазан-ішек жолдарында және теріде кездеседі. Әдетте, бұл симптомдардың пайда болуын және аурудың дамуын туындатпайды.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"106\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте Кандида шоғырының флуоресценттік микроскопиясы көрсетілген.\'\' Кандида  - ашытқы инфекциясы, аурудың жеңіл түрін туындатады, бірақ, әлсіреген адамдарда өмір үшін қауіпті ауруларға апаруы мүмкін.\r\n\r\nКандидалар және көптеген басқа микроорганизмдер әдетте, іншекті мекендейді, бірі-бірінің тепе-теңдігін қолдайды.\r\n\r\nДегенмен, кейде Candida Albicans саны артады, бұл ашытқы инфекциясының пайда болуына апарады.\r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"107\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'зеңдік инфекциялар басқа мақсатпен тағайындалған антибиотиктеді қабылдау курсынан кейін пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАнтибиотиктер іншектегі  микроорганизмдердің қалыпты үйлесімін өзгертеді, олар қалыпты жағдайда зеңдік флораны басатын бактериялардың өсуін тежейді. \'\' \r\n\r\nБұл келесі жағдайларда орын алады:\r\n\r\n·         Инфекциялардың басқа түрлерін емдеу үшін антибиотиктер қабылдау Антибиотиктер іншектегі  микроорганизмдердің қалыпты үйлесімін өзгертеді және қорғанысты бактериялардың санының азаюына апарады.\r\n\r\n·         Жүктілік\r\n\r\n·         Семіздік                                                                \r\n\r\n·         Қант диабеті.\r\n\r\nАшытқы инфекциясы жыныстық жолмен берілмейді. Дегенмен, кейбір ерлерде жұқпаланған серіктеспен жыныстық қатынастан кейін жыныстық мүшесінде қышу және бөріткен секілді симптомдар пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nІншектік ашытқы инфекциялары денсаулықта басқа мәселенің болуының белгісі болуы мүмкін. Басқа  іншектік инфекциялар қате түрде іншектік кандидоз саналуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n·         Іншектен аукытқулы бөліністер\r\n\r\n·         Сулы, ақ, қою, көпіршікті бөліністер\r\n\r\n·         Жыныстық қатынас кезіндегі ауырсыну\r\n\r\n·         несеп шығарудың ауырсынуы\r\n\r\n·         вульваның қызаруы және ісінуі  \r\n\r\n·         іншектің қышуы, күйдіру сезімі.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\nДиагностика\r\n\r\nГинекологиялық қарау кезінде вульваның, іншектің, оның мойнының қызаруы және ісінуі анықталуы мүмкін.  Дәрігер іншектің қабырғасында құрғақ, ақ дақтарды, вульвадағы сызаттарды анықтайды.\r\n\r\nІншектен шығатын бөліністің аздаған мөлшерін микроскоптың көмегімен қарастырады. Кейде өткізген емдеуге қарамастан немесе инфекцияның симптомдары жақсармағанда немесе қайталанатын болса, өсінді алынады. Емдеуші дәрігер симптомдардың басқа себептерін ескеру үшін талдау тағайындайды.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nІншектік ашытқы инфекцияларын емдеу үшін крем немесе суппозитарий (іншекке салынатын) түріндегі дәрілер қол жетімді. Олардың көпшілігін рецептісіз сатып алуға болады.\r\n\r\nҮй жағдайында емделуге болады, егер:\r\n\r\n·         симптомдар әлсіз көрінсе, жамбас қуысында ауырсыну болмаса немесе температура жоғары болмаса,\r\n\r\n·         бұл алғашқы ашытқылық инфекция емес және және өткенде ашытқылық инфекциялардың үлкен көлемі болмаған.\r\n\r\n·         Жүктілік жоқ\r\n\r\n·         Соңғы жыныстық қатынастан кейін басқа венерологиялық ауруларға шалдығу мүмкіндігі туралы мазасыздық болмаса.\r\n\r\nІншек кандидозын емдеу үшін түрлі зеңдерге қарсы дәрілер қолданылады, оларды дәрігер тағайындайды.\r\n\r\nНұсқаулықпен мұқият танысып, препаратты тағайындалуы бойынша қолдану қажет. Жағдайыңыз жақсарса да, препаратты қабылдауды белгіленген мерзімінен бұрын тоқтатпаңыз. Сізге дәріні 3-7 күн бойы қабылдау қажет болады, алған дәріге байланысты. Инфекция қайталанбаса, бір күндік емдеу курсы тағайындалады, дәрігер әдетте «флуконазол» аталатын дәріні тағайындайды. Бұл капсуланы бір рет қана ішесіз. Егер симптомдар күрделі болса, немесе іншек кандидозы қайталанса, сізге қажет:\r\n\r\n·         Емдеу курсы - 14 күн,\r\n\r\n·         Іншек суппозиторийі Клотримазол немесе Флуконазол таблеткалары – әр апта сайын,  жаңадан жұқпалану жағдайларының алдын алу үшін.\r\n\r\nІншектен бөлініс шығуының алдын алу және емдеу шаралары:\r\n\r\nЖыныстық ағзалар аумағын құрғақ және таза ұстаңыз. Сабын қолданбаңыз және сумен ғана шайыныңыз. Жылы, бірақ, ыстық емес ваннада отыру симптомдарыңызды жеңілдетуі мүмкін.\r\nБүркуді (спринцтеу) қолданбауға тырысыңыз. Көпшілік әйелдер етеккірден кейін немесе жыныстық қатынастан кейін бүрку арқылы өздерін таза сезінетін болғанымен, бұл іншектен бөліндіні ұлғайтуы мүмкін, себебі, бүрку кезінде инфекциядан қорғайтын пайдалы бактериялар да іншектен жойылып кетеді.\r\nАнтибиотик қабылдауда ашытқылық инфекцияның пайда болуының алдын алу үшін тірі өсінділі йогурт немесе ацидофильді лактобактерияларды қабылдаңыз.\r\nЖыныстық жолмен берілетін инфекцияларға шалдығу немесе инфекцияның таралуын болдырмас үшін презервативтер қолданыңыз.\r\nЖыныстық ағзалар аумағына гигиеналық спрейлерді, парфюмерия немесе опа-далапты қолданбаңыз.\r\nТітіркенуді туындататын тар шалбар, қысатын іш киім кимеуге тырысыңыз.\r\nМақта матадан іш киім немесе мақта жіпті колготки киіңіз. Жібек пен нейлоннан іш киім кимеңіз, себебі, бұл маталар ауа ағынын жібермейді. Осыдан жыныстық ағзалар аумағында тер бөлінуі көбейіп, тітіркену пайда болады.\r\nГигиеналық төсемшелер қолданған жөн. Тампондарды қолданбаңыз.\r\nҚант диабеті болса, қандағы қант деңгейін бақылауға алыңыз. \r\n \r\n\r\nАқпарат көзі: АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001511.htm\r\n\r\nАудармашы: Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nРедакциялық алқа:\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(155,'','Инсульт және миға қан құйылуы','','','kz','s','',0,'',34337,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532344680,1563880680,1532345710,'Ми – жұмсақ, кеуекті тін массасы. Ол бассүйекпен және мидың қабығы аталатын үш жұқа мембраналармен қорғалған. «Ми-жұлын сарысуы» аталатын сұйықтық миды қоршайды. Сұйықтық мидың қабығы арасындағы кеңістікте және қарынша аталатын мидың өзінің қуыстарында болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Мидың құрылысы қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Инсульт туралы жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Инсульттің түрлері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Инсульт ненің салдарынан болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Инсульт пайда болу қаупіне кім ұшырайды?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Инсульттің белгілері мен симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Инсульт қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Инсульт қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Қалай инсульттің алдын алуға болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Инсульттен кейінгі өмір__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Мидың құрылыс қандай?__\r\n\r\nМи – жұмсақ, кеуекті тін массасы. Ол бассүйекпен және мидың қабығы аталатын үш жұқа мембраналармен қорғалған. «Ми-жұлын сарысуы» аталатын сұйықтық миды қоршайды. Сұйықтық мидың қабығы арасындағы кеңістікте және қарынша аталатын мидың өзінің қуыстарында болады.\r\n\r\nЖүйке жасушалары жүйесі бойынша ақпарат мидан дененің қалған ағзаларына және одан кері беріледі. Кейбір нервтер мидан көзге, құлаққа және бастың басқа ағзаларына барады. Басқа нервтер жұлын арқылы өтеді, миды дененің басқа бөліктерімен байланыстырады. \r\n\r\nМидың және жұлынның шеңберінде глиалдық жасушалар (тірек және қорғаныс қызметін орындайтын) жүйке жасушаларын қоршайды және орнында ұстайды.\r\n\r\nМи біздің саналы әрекетімізді (мысалы, жүру, сөйлеу), сондай-ақ, организмнің ойлауға тәуелді емес қызметін (мысалы, тыныс алу) басқарады.  Ми сезім ағзаларын (көрудің, естудің, түйсінудің, иіс, дәм сезудің), есте сақтауды, көңіл-күйді, және мінез ерекшеліктерін де басқарады.\r\n\r\nМидың үш негізгі бөлігі түрлі қызметтер түрін бақылайды:\r\n\r\n* __Мидың жарты шарлары__— Мидың жарты шарлары мидың ең үлкен бөлігі. Олар үстінде орналасқан. Олар бізге жан-жақта не болып жатқандығын хабарлау үшін, ал денемізге – өтіп жатқан әрекетке серпін қайтару үшін біздің сезім ағзаларымыздан ақпаратты қолданады. Жарты шарлар оқуға, ойлауға, үйренуге, сөйлеуге және көңіл-күйге қабілетті бақылайды. Ми екі жарты шарға бөлінеді – сол және оң, олардың әрқайсысы қызметтің жеке түрлерін бақылайды. Оң жарты шар дененің сол жақ бұлшық етінің қызметін, сол жарты шар дененің оң жақ бұлшық етінің қызметін бақылайды.\r\n* __Мишық__ —Мишық жарты шарлардың астында мидың артқы жағында болады. Ол тепе-теңдік сезімін және жүру, сөйлеу секілді күрделі әрекетті бақылайды.\r\n* __Ми діңгегі__—Ми діңгегі миды жұлынмен жалғастырады. Ол ашығу сезімін және шөлдеуді бақылайды. Сонымен қатар, ол тыныс алу үрдісін, дене температурасын, артериалдық қысымды және организмнің басқа негізгі қызметін бақылайды. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"108\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Инсульт туралы жалпы ақпарат__\r\n\r\nИнсульт – шұғыл медициналық көмекті қажет ететін ауру. Инсульт миға қан келуі тоқтаған кезде пайда болады. Миға қан келуі тоқтаған бірнеше минуттен кейін ми жасушалары тіршілігін жоя бастайды. \r\n\r\nИнсульттің екі түрі бар. Жиі кездесетін түрі – ишемиялық инсульт, мидың қантамырының тромбымен бітелуіне байланысты. Басқа түрі – геморрагиялық инсульт – қан тамырының жарылуымен және миға қан құйылуымен байланысты. «Мини-инсульттер» немесе транзиторлық ишемиялық шабуылдар мидың қанмен қамтамасыз етілуінің  қысқа мерзімдік тоқтауында болады.\r\n\r\nИнсульттің симптомдары:\r\n\r\n* Беттің, қолдың немесе аяқтың кенеттен жансызданып, ұйып қалуы немесе әлсіздігі (әсіресе, дененің бір жағында)\r\n* Кенеттен тежелу, сөйлеуде немесе сөзді түсінуде мәселе пайда болуы  \r\n* Бір немесе екі көздің кенеттен көруінің нашарлауы\r\n* Кенеттен жүрудегі мәселе пайда болуы, бас айналуы, тепе-теңдікті немесе қимыл үйлесімін жоғалту  \r\n* Кенеттен себепсіз күшті бас ауырсынуы\r\nЕгер осы симптомдардың бірі байқалса, ауруханаға шұғыл емдеуді бастау үшін көріну қажет. Инсульттің шұғыл емдеуі оның дамуын тромбты тез еріту арқылы немесе қан кетуін тоқтату арқылы тоқтатуға тырысу. Реабилитациялық емдеу адамдарға инсульттің нәтижесі – мүгедектікті жеңуге көмектеседі. Қанды сұйылтуға бағытталған дәрілік емдеу инсульттің жиі қолданылатын әдісі.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Инсульттің түрлері__\r\n\r\n__Ишемиялық инсульт__\r\n\r\nИшемиялық инсульт миға оттегіге қаныққан қанды жеткізетін артерияның бітелуінде пайда болады. Бітелу ишемиялық инсульттің де себебі - тромбы салдарынан болады.\r\n\r\nИшемиялық инсульттің екі түрі бар: тромболиялық және эмболиялық. Тромболиялық инсультте қан ұйындысы (тромб) миға қан жеткізетін артерияда түзіледі.\r\n\r\nЭмболиялық инсультте қан ұйындысы немесе басқа заттек (мысалы түйіндақ немесе май материалы) қан ағымымен мидың артериясына түседі. (қан ағымымен қозғалатын тромб немесе түйіндақтың бөлікшесі эмбол аталады).\r\n\r\nИнсульттің екі түрінде де тромб немесе түйіндақ оттегімен қаныққан қанның миға баруын тежейді.\r\n\r\n__Геморрагиялық инсульт__\r\n\r\nГеморрагиялық инсульт артерияның жарылуында және миға қан құйылуында пайда болады. Аққан қан жағынан қысым мидың жасушаларын зақымдайды.\r\n\r\nГеморрагиялық инсульттің екі түрі болады: ми ішілік және субарахноидалдық.\r\n\r\nМи ішілік түрінде қантамырының жарылуы және қан құйылуы мидың өзінде болады.\r\n\r\nСубарахноидалдық түрінде қантамырының жарылуы және қан құйылуы мидың бетінде болады. Бұл кезде қан құйылуы мидың ішкі және ортаңғы қабығының арасында болады.\r\n\r\nЕкі түрінде де қан құйылуы салдарынан мидың ісінуі және бассүйек ішілік қысымның артуы пайда болады. Ісіну және қысым мидағы жасушалар мен тіндерді зақымдайды.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Инсульт ненің салдарынан болады?__\r\n\r\n__Ишемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуыл__\r\n\r\nИшемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) миға оттегімен қаныққан қанды жеткізетін артерияның бітелуінде пайда болады. Ишемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуылдың пайда болу қаупі көптеген ауруларда артады.\r\n\r\nМысалы, атеросклероз кезінде түйіндақ аталатын майлы заттектер артериялардың ішкі қабырғасында жинақталады. Біртіндеп түйіндақ қатаяды және артерияның саңылауын тарылтады, бұл кезде тіндер мен ағзаларға (мысалы, миға және жүрекке) қан баруы шектеледі.\r\n\r\nАртериядағы түйіндақ жарылуы мүмкін. Тромбоциттер түйіндақтың зақымданған жерінде жинақталады және тромб түзіп, жабысады. Бұл тромбылар артерияны ішінара немесе толығымен бітеуі мүмкін.\r\n\r\nТүйіндақтар организмнің кез келген артериясында түзілуі мүмкін, оның ішінде, жүректің, мидың және мойынның артерияларында.\r\n\r\nМойынның екі жағындағы екі негізгі артериялар ұйқы артериясы аталады. Бұл артериялар оттегіге қаныққан қанды миға, бетке, шаш түбіне және мойынға жеткізеді.\r\n\r\nТүйіндақтар ұйқы артериясында жинақталғанда ұйқы артериясының ауруы аталатын жағдай пайда болады. Ұйқы артериясының ауруы көптеген ишемиялық инсульттің және  ТИШ себебі болады.\r\n\r\nАртерияның қабырғасынан тромбы немесе түйіндақтың бөлігі ажырағанда эмболиялық инсульт (ишемиялық инсульттің түрі) немесе ТИШ дамуы мүмкін.\r\n\r\nТромб немесе түйіндақ қан ағымымен қозғалып, мидың артериясының бірінде тұрып қалуы мүмкін. Бұл артериядағы қан ағымының тоқтауын және мидың жасушаларының зақымдануын туындатады.\r\n\r\nЖүрек және қан аурулары да тромбының және инсульттің немесе ТИШ пайда болуының себебі болуы мүмкін.  Мысалы, жүрекшенің фибрилляциясы (ЖФ) эмболиялық инсульттің жиі себебі.\r\n\r\nЖФ кезінде жүректің жоғарғы камералары тым тез және ұдайы емес ырғақпен жиырылады. Нәтижесінде, қанның аз көлемі жүректе қалады. Қан іркілуінде жүректің камераларында тромбы түзілуінің қаупі артады.\r\n\r\nИшемиялық  инсульт және  ТИШ артериялардың атеросклерозбен зақымдануы салдарынан дамуы мүмкін. Бұл зақымданулар шағын артерияларда кездеседі және қанның миға баруын тежейді.\r\n\r\n__Геморрагиялық инсульт__\r\n\r\nМидағы кенеттен қан кетуі геморрагиялық инсультті туындатады. Қан құйылуы нәтижесінде мидың ісінуі пайда болады және бассүйек ішілік қысым артады. Ісіну және бассүйек ішілік қысым мидың жасушаларын және тіндерін зақымдайды.\r\n\r\nГеморрагиялық инсульт жоғары артериалдық қысымның, аневризманың және артериялық-веналық мальформациялардың (АВМ) салдарынан пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n\"Артериалдық қысым \" – бұл жүрек қанды айдайтын кезде қанның артериялардың қабырғасына түсіретін күші. Егер артериалдық қысым артатын болса, және ұзақ уақыт бойы жоғары болып қалса, бұл организмдегі түрлі бұзылыстарға апарады.\r\n\r\nАневризма – бұл артерияның қабырғасының шар тәрізді дөңестігі, ол созылуы және жарылуы мүмкін. АВМ – бұл зақымданған артериялар мен веналардың өрімі, ол да мида жарылуы мүмкін. Жоғары артериалдық қысым аневризмасы немесе АВМ бар адамдарда геморрагиялық инсульт пайда болу қаупін арттырады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Инсульт пайда болу қаупіне кім ұшырайды?__\r\n\r\nОрганизмнің кейбір ерекшеліктері, аурулар, дағдылар инсульттің немесе транзиторлық ишемиялық шабуылдың пайда болу қаупін арттыруы мүмкін. Оларды қауіп факторлары атайды.\r\n\r\nҚауіп факторлары көп болған сайын, инсульттің пайда болу қаупі де жоғары. Жоғары артериалдық қысым және темекі шегу секлді қауіп факторларын емдеуге немесе бақылауға болады. Жас пен жыныс секілді басқа қауіп факторлары бақылауға келмейді.\r\n\r\nИнсульттің пайда болуының негізгі факторлары:\r\n\r\n* __Жоғары  артериалдық қысым.__ Жоғары  артериалдық қысым – инсульттің дамуының негізгі қауіп факторы. Артериалдық қысым жоғары саналады, егер ұзақ уақыт бойы 140/90 мм.сын.бағ.деңгейінде немесе одан асатын болса. Егер қант диабеті болса немесе бүйректің созылмалы ауруы болса, 130/80 мм.сын.бағ. және одан асатын деңгей жоғары саналады. (мм.сын.бағ. - миллиметр сынап бағаны - артериалдық қысымды өлшеуде қолданылатын бірлік).\r\n* __Темекі шегу.__ Темекі шегу қантамырларын зақымдауға және артериалдық қысымды арттыруға қабілетті. Темекі шегу нәтижесінде оттегінің қажетті көлемін организмнің барлық тіндеріне жеткізу төмендейді. Пассивті темекі шегу де қантамырларын зақымдауы мүмкін.\r\n* __Диабет.__ Диабет организмнің инсулинді сіңіруінің бұзылысында немесе жеткіліксіз өндірілуінің салдарынан қандағы қанттың жоғары деңгейімен сипатталатын ауру. Инсулин – қантты организмнің жасушаларына жеткізуді қамтамасыз ететін гормон, жасушаларда энергия алу үшін қолданылады.\r\n* __Жүрек аурулары.__ Жүректің ишемиялық ауруы (коронарлық артериялардың ауруы), кардиомиопатия, жүректің жеткіліксіздігі және жүрекшенің фибрилляциясы да тромбының түзілуіне ықпал етеді, тромбылар инсультке апаруы мүмкін.\r\n* __Мидың аневризмалары немесе артериялық-веналық мальформациялар (АВМ).__ Аневризма – бұл артерияның қабырғасының шар тәрізді дөңестігі, ол созылуы және жарылуы мүмкін. АВМ – бұл зақымданған артериялар мен веналардың өрімі, ол да мида жарылуы мүмкін. АВМ туғаннан болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, олар жарылғанға дейін анықталмайды.\r\n* __Жасы және жынысы.__ Инсульттің пайда болу қаупі жас ұлғайған сайын артады. Жас кезде инсульт әйелдерге қарағанда ерлерде жиі кездеседі. Бірақ, инсульттен әйелдер өлім-жітімге жиі ұшырайды. Ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдаған әйелдерде инсульттің пайда болу қаупі біршама жоғары .\r\n* __Инсультке немесе ТИШ шалдығудың жеке немесе отбасылық тарихы.__ Егер сізде инсульт болса, оның қайталану қаупі өте жоғары. ТИШ кезінде, аурудың отбасылық тарихы болуында инсульттің пайда болу қаупі жоғары.\r\n\r\nИнсульттің пайда болуының басқа да қауіп факторлары бар, олардың көпшілігін бақылауға алуға болады:\r\n\r\n* Алкоголь және наркотик тұтыну, кокаин, амфетамин және басқасын қоса.\r\n* Қандағы зиянды холестериннің жоғары деңгейі\r\n* Дене белсенділігінің болмауы\r\n* Дұрыс тамақтанбау\r\n* Семіздік\r\n* Күйзеліс және депрессия\r\n* Васкулит (қантамырларының қабынуы) және қанның ұюының бұзылысы секілді кейбір аурулар\r\n \r\n\r\nСалауатты өмір салтын ұстану инсульттің қаупін азайтуы мүмкін. Кейбір адамдарға инсульттің пайда болу қаупін азайту үшін дәрілік препараттарды қабылдау қажет.\r\n\r\nКейде инсульт қандай да бір белгілі қауіп факторларынсыз да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Инсульттің белгілері мен симптомдары қандай?__\r\n\r\nКөбінесе, инсульттің симптомдары тез дамиды. Бірақ, кейде олардың дамуы бірнеше сағатта немесе күнде болады.\r\n\r\nСимптомдары инсульттің түріне және мидың зақымданған бөлігінің орналасуына байланысты болады. Әр науқаста симптомдардың ұзақтығы мен айқындығы әр түрлі болуы мүмкін.\r\n\r\nИнсульттің симптомдары:\r\n\r\n__Кенет әлсіздік\r\nПаралич (салдану) немесе беттің, қолдың, аяқтың жансызданып, ұйып қалуы, әсіресе, дененің бір жағында\r\nЕстің қалыпты болмауы\r\nСөйлеу мен түсінудегі мәселелер\r\nБір немесе екі көздің де көруіндегі бұзылыстар\r\nТыныс алудағы мәселелер\r\nБас айналуы, жүрудегі қиындықтар, тепе-теңдікті немесе қимыл үйлесімін жоғалту және түсініксіз құлаулар\r\nЕстен тану\r\nКенет және күшті бас ауырсынуы__\r\n \r\nТранзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) кезінде инсульт кезіндегідей симптомдар пайда болады. Бірақ, ТИШ симптомдары әдетте, 1-2 сағаттан аз созылады (кейде 24 сағатқа дейін болуы да мүмкін).ТИШ өмірде бір рет, сондай-ақ, бірнеше рет пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nБастапқыда ТИШ инсульттен айырмашылығын байқау қиын. Барлық инсультке ұқсайтын симптомдар шұғыл медициналық жәрдем көрсетуді қажет етеді.\r\n\r\nЕгер өзіңізде немесе қасыңыздағы адамда ТИШ немесе инсульт симптомы пайда болуын байқасаңыз, дереу «103» телефоны арқылы шұғыл медициналық жәрдем қызметіне хабарласыңыз. Өздігінше ауруханаға жетуге немесе басқа біреудің апаруына жол бермеңіз. Шұғыл медициналық жәрдем ауруханаға жетер жолда қажетті емдеуді жасай алады. Инсульт кезінде әр минут қымбат.\r\n\r\n__Инсульттің асқынулары__\r\n\r\nИнсульттен кейін сізде келесі асқынулар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* __Тромбы және бұлшық ет әлсіздігі.__ Ұзақ төсекте болу аяқтың терең көктамырында (венада) тромбы даму қаупін арттырады. Сондай-ақ, бұл бұлшық етінің әлсіздігіне және икемділігінің азаюына апаруы мүмкін.\r\n* __Жұтудағы мәселелер және пневмония.__ Егер инсультте жұту кезінде қатысатын бұлшық еттер зақымданса, тағам тұтыну және ішуде қиындықтар пайда болуы мүмкін. Сондай-ақ, өкпеге тағамның және сусынның бөліктері түсу қаупіне ұшырауыңыз мүмкін. Осылай болғанда пневмония дамуы мүмкін.\r\n* __Несеп қабын бақылай алмау.__ Кейде инсульт кезінде несеп шығару актісіне жауапты бұлшық еттер зақымданады. Өздігінше несеп шығара алатын болғанға дейін несеп катетерін (несепқапқа қойылатын түтік) қою қажет болуы мүмкін. Бұл катетерлерді қолдану несеп жолдарының инфекциясына апаруы мүмкін. Сондай-ақ, инсульттен кейін ішекті бақылауды жоғалту немесе іштің қатуы пайда болуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Инсульт қалай анықталады?__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер науқастағы симптомдардың, аурудың медициналық тарихының, тексеру мәліметтерінің және зерттеулер нәтижелерінің негізінде инсульт диагнозын қояды.\r\n\r\nДәрігер инсульттің пайда болу түрін, себебін, мидың зақымданған аумағының орналасуын, қан құйылуы болуын анықтап, нақтылауы қажет.\r\n\r\nЕгер дәрігер науқаста транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) болуын анықтаса, инсульттің алдын алу үшін оның себебін іздейді.\r\n\r\n__Аурудың тарихы және медициналық тексеру__\r\n\r\nДәрігер сізді немесе отбасының мүшелерінен сізде инсульт пайда болуының қауіп факторлары болуы жөнінде сұрастырады. Мұндай факторларға жататындар: жоғары артериялық қысым, темекі шегу, инсультпен ауырудың жеке немесе отбасылық тарихы. Дәрігер сіздегі симптомдар және олардың пайда болу уақыты туралы да сұрайды.   \r\n\r\nМедициналық тексеруде дәрігер сіздің менталдық (тәрбие және өмірлік тәжірибе нәтижесінде қалыптасқан) қызметіңізді, қимыл үйлесімін және тепе-теңдікті тексереді. Сонымен қатар, ол беттің, қол-аяқтың ұйып, жансыздануын, естің қалыпты болмауын, сөйлеу мен көрудегі мәселелерді тексереді.\r\n\r\nДәрігер ұйқы артериясының ауруларының белгілерін іздейді – бұл ишемиялық инсульттің жиі себебі. Стетоскоп арқылы ұйқы артериясын тыңдайды. Ысқыратын дыбыс – шудың болуы ұйқы артериясындағы түйіндақтың болуы салдарынан қан ағымының келуінің өзгеруін немесе азаюын куәландырады.\r\n\r\n__Диагностикалық тексерулер және процедуралар__\r\n\r\nИнсульт пен ТИШ анықтау үшін дәрігер келесі тексерулерді ұсынады:\r\n\r\n__Мидың компьютерлік томографиясы (КТ)__\r\n\r\nМидың компьютерлік томографиясы (КТ) – рентген сәулелерінің көмегімен мидың айқын, толық суретін алуға мүмкіндік беретін, ауырсынусыз тексеріс. Тексерудің бұл түрі, көбінесе, инсульт болғаннан кейін бірден өткізіледі.\r\n\r\nКТ инсульт кезіндегі қан кетуін немесе ми жасушаларының зақымдануын көрсетеді. Сондай-ақ, тексеру симптомдардың себебін құрайтын басқа да мидың ауруларын анықтауға мүмкіндік береді.\r\n\r\n__Мидың магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ)__\r\n\r\nАғзалар мен дененің құрылымының айқын суретін алу үшін МРТ кезінде радиотолқындар және магниттер қолданылады. Бұл тексеріс кезінде ми тінінің өзгерістері және ми жасушаларының зақымдануы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nМРТ тексерісі КТорнына немесе оған қосымша түрде тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n__Компьютерлік томографиялық ангиография және магниттік-резонанстық ангиография__\r\n\r\nКТ-ангиографияда (КТА) және магниттік-резонанстық ангиографияда (МРА) мидағы ірі қан тамырларын көруге болады. Бұл тексерулер дәрігерге тромбының орналасуы және мидағы қан ағымы туралы ақпарат береді.\r\n\r\n__Каротидтік сонография__\r\n\r\nКаротидтік сонография – ауырсынусыз және зиянсыз тексеру, бұл кезде ұйқы артериясының қабырғасын ішінен тексеру үшін ультрадыбыс қолданылады. Бұл артериялар миға оттегімен қаныққан қанды жеткізеді.\r\n\r\nКаротидтік сонографияда ұйқы артериясындағы атеросклероздық түйіндақтар және тарылулар болуын көруге болады.\r\n\r\nБұл тексеруге ультрадыбыстық допплерография жатады. Ультрадыбыстық допплерография – арнайы тест, ол арқылы тамырлардағы қан ағымының жылдамдығы мен бағыты туралы айтуға болады.\r\n\r\n__Каротидтік ангиография__\r\n\r\nКаротидтік ангиография – бұл ұйқы артериясын көрнекі ету үшін бояғыш және арнайы рентген сәулелері қолданылатын әдіс.\r\n\r\nБұл тексерудің барысында катетер аталатын түтік шаптың аумағында (жамбастың жоғары тұсында) орналасқан артерияға орнатылады. Осыдан кейін түтік жоғары қарай ұйқы артериясының біреуіне жылжиды. Дәрігер контрастылық заттекті осы арқылы ұйқы артериясына енгізеді.\r\n\r\nБояғыш артерияларды рентген суреттерінде көрінетіндей етуге көмектеседі.\r\n\r\n__Жүрек тексерулері__\r\n\r\n__Электрокардиография (ЭКГ)__\r\n\r\nЭКГ – қарапайым, ауырсынусыз тексеру, ол жүректің электрлік белсенділігін тіркейді. Тексеру жүректің жиырылуының жиілігін және ырғағын көрсетеді (ұдайылығын). ЭКГ кезінде жүректің әр бөлігі арқылы өткен кездегі электр сигналдарының күші мен синхрондығы да тіркеледі.\r\n\r\nЭКГ жүрек мәселелерін анықтауға көмектеседі, олардың инсультке апаруы мүмкін. Мысалы, тексеру барысында жүрекшенің фибрилляциясы немесе жүрек талмасы анықталуы мүмкін.\r\n\r\n__Эхокардиография__\r\n\r\nЭхокардиография (ЭхоКГ) - ауырсынусыз тексеру, бұл кезде дыбыс толқындары жүректің бейнесін алу үшін қолданылады.\r\n\r\nТексеру жүректің өлшемі мен пішіні, жүрек камерасы мен қақпақшалары туралы ақпарат алуға көмектеседі.\r\n\r\nЭхоКГ жүректегі тромбы және аорта мәселесін анықтауға мүмкіндік береді. Аорта – басты артерия, ол оттегімен қаныққан қанды жүректен дененің барлық бөліктеріне таратады.\r\n\r\n__Қан талдауы__\r\n\r\nДәрігер қан талдауын инсультті анықтау үшін қолданады.\r\n\r\n\'\'Қандағы қант деңгейін анықтау (глюкоза).\'\' Қандағы глюкозаның төмен деңгейінде инсультке ұқсайтын симптомдар болуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'Қандағы тромбоциттер мөлшерін анықтау.\'\' Тромбоциттер –қанның ұюына көмектесетін қан жасушалары. Тромбоциттердің ауытқылы деңгейі – қан ұюының бұзылысының немесе тромбоздық бұзылыстардың (ұюдың жеткіліксіздігі) белгісі болуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер қан талдауын қанның ұюының уақытын өлшеу үшін қолданады. Екі тексеру  –протромбинге (ПТ) және протромбиндік уақытқа (ПТУ) – қанның қалыпты ұюының жағдайын көрсетеді.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Инсульт қалай емделеді?__\r\n\r\nИнсультті емдеу оның түріне байланысты (ишемиялық немесе геморрагиялық). Транзиторлық  ишемиялық шабуылды емдеу (ТИШ) оның себебіне, басталғаннан өткен уақытына, симптомдарына, басқа аурулардың болуына байланысты.\r\n\r\nИнсульт және ТИШ шұғыл медициналық жәрдемді қажет етеді. Егер Сізде инсульт симптомдары болса, шұғыл медициналық жәрдем көрсету қызметіне хабарласыңыз. Өздігінше ауруханаға жетуге немесе басқа біреудің апаруына жол бермеңіз. Шұғыл медициналық жәрдем ауруханаға жетер жолда қажетті емдеуді жасай алады. Инсульт кезінде әр минут қымбат.\r\n\r\nБастапқы емдеуді алғаннан кейін дәрігер инсульттің қауіп факторларын емдеуге және асқынуының алдын алуға тырысады.\r\n\r\n__Ишемиялық инсультті және транзиторлық ишемиялық шабуылды емдеу__\r\n\r\nИшемиялық инсульт және транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) миға оттегімен қаныққан қанды жеткізетін артерияның бітелуінде пайда болады. Қан тамырларының бітелуі көбінесе, ишемиялық инсультқа және транзиторлық ишемиялық шабуылға апаратын тромбыларға байланысты.\r\n\r\nИшемиялық инсультті және транзиторлық ишемиялық шабуылды емдеу үшін дәрілік препараттар және медициналық ем-шаралар қолданылады.\r\n\r\n__Дәрілік препараттар__\r\n\r\nПлазминогенді тіндік белсендіргіш (ПТБ) аталатын дәрілік препарат мидағы артериялардың тромбысын еріте алады. ПТБ көктамыр арқылы енгізіледі. Қажетті әсерді алу үшін бұл дәрілік препарат симптомдар басталған 4 сағат ішінде қолданылуы қажет, Оңтайлысы, симптомдардың басынан неғұрлым тезірек енгізілуі қажет.\r\n\r\nЕгер қандай да бір себептермен дәрігер науқасқа ПТБ тағайындай алмаса, антиагреганттық дәрілік препараттарды қабылдауға болады. Мысалы, инсульт басталғаннан 48 сағат ішінде аспирин берілуі тиіс. Антиагреганттық дәрілік құралдар тромбоциттердің жабысуын және тромбылардың қалыптасуының алдын алады.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер антикоагулянттарды (қанды сұйылтатын препараттар) тағайындайды. Бұл дәрілер жаңа тромбылардың өсуін және қалыптасуының алдын алады.\r\n\r\n__Медициналық ем-шаралар__\r\n\r\nҰйқы артерияларының аурулары болуында дәрігер каротидтік эндартерэктомияны немесе ұйқы артериясындағы тері арқылы коронарлық араласуды жасайды. Кейде бұл ем-шара ангиопластика аталады. Бұл ем-шаралар бітелген ұйқы безінің саңылауын кеңейтуге бағытталған.\r\n\r\nҒалым-медиктер ишемиялық инсультті емдеудің басқа ем-шараларының тиімділігін зерттейді, мысалы, артерия ішілік тромболизис және церебралдық ишемия кезіндегі механикалық эмболэктомия.\r\n\r\nАртерия  ішілік тромболизисте катетер аталатын ұзын икемді түтік шаптың аумағында (жамбастың жоғары тұсында) орналасқан артерияға орнатылады. Осыдан кейін түтік жоғары қарай ұсақ ұйқы артериясына жылжиды. Ол арқылы дәрігер мидағы тромбыны бұзатын дәрілік препараттарды енгізе алады.\r\n\r\nЦеребралдық  ишемия кезіндегі механикалық эмболэктомия барысында артериядан тромбылар алып тасталынады. Бұл кезде катетер ұйқы артериясы арқылы мидың зақымдалған бөлігіне өткізіледі. Осыдан кейін тромб артериядан катетер арқылы алынады.\r\n\r\n__Геморрагиялық инсультті емдеу__\r\n\r\nГеморрагиялық инсульт артерияның жарылуында және миға қан құйылуында пайда болады. Оны емдеудің бірінші қадамы мидағы қан кетуін іздеуге және себебін жоюға бағытталған.\r\n\r\nИшемиялық инсульттен айырмашылығы - геморрагиялық инсультті емдеуде антиагреганттар және қанды сұйылтатын препараттар қолданылмайды, себебі, олар қан кетуін күшейтуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер сіз антиагреганттар және қанды сұйылтатын препараттар қабылдайтын болсаңыз және осы кезде сізде геморрагиялық инсульт пайда болса, бұл дәрілерді қабылдауды дереу тоқтату қажет.\r\n\r\nЕгер жоғары артериалдық қысым миға қан құйылуының себебі болса, дәрігер оны төмендету үшін дәрі тағайындайды. Бұл қанның әрі қарай кетуінің алдын алады.\r\n\r\nХирургиялық емдеу геморрагиялық инсультті емдеуде қажет болуы мүмкін. Операциялардың бірнеше түрі бар - аневризманы клиптеу (қысқыш салу), спиралдық эмболизация және артериялық-веналық мальформацияны (АВМ) қалпына келтіру.\r\n\r\n__Аневризманы  клиптеу және спиралдық эмболизация__\r\n\r\nЕгер аневризма (артерияның қабырғасындағы шар тәрізді дөңестік) инсульттің себебі болса, дәрігер аневризманы  клиптеуді және спиралдық эмболизацияны ұсынуы мүмкін.\r\n\r\nАневризманы   клиптеу аневризманы мидың қан тамырларынан оқшаулау мақсатында жасалады. Бұл операция аневризма аумағындағы қан кетуін тоқтатуға көмектеседі, сондай-ақ, оның қайта жарылуының алдын алады.\r\n\r\nЕм-шара кезінде хирург мида тілік жасайды және аневризманың түбінде кішкентай қысқыш орналастырады. Операция жалпы наркозбен жасалады. Операциядан кейін бірнеше күн бойы қарқынды емдеу бөлімшесінде бақылауда болу қажет.\r\n\r\nСпиралдық эмболизация - аневризманы емдеудің аса күрделі емесе ем-шарасы. Хирург катетер аталатын түтікті шаптың аумағындағы артерияға орналастырады. Әрі қарай түтік жоғарыға аневризма орналасқан жерге жылжиды.\r\n\r\nОсыдан кейін түтік арқылы аневризмаға кішкентай спираль енгізіледі. Спираль тромбының қалыптасуына ықпал етеді, ол аневризмадағы қан ағымын тежейді және оның қайта жарылуының алдын алады.\r\n\r\nСпиралдық эмболизация жалпы наркозбен, ауруханада жасалады.\r\n\r\n__Артериялық-веналық мальформацияны (АВМ) қалпына келтіру__\r\n\r\nЕгер АВМ  инсульттің себебі болса, дәрігер оны қалпына келтіруді ұсынуы мүмкін (АВМ – мидағы ақаулы, жарылуы мүмкін артериялар мен веналардың өрімі). АВМ қалпына келтіру  мидағы қайта қан кетуінің пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nАВМ қалпына келтірудің бірнеше әдістемесі бар:\r\n\r\n* АВМ алып тастау операциясы\r\n* АВМ қан тамырларына қан ағымын тежейтін арнайы заттектерді енгізу\r\n* Қантамырларын склероздау үшін радиация қолдану\r\n \r\n__Инсульттің  факторларын емдеу__\r\n\r\nИнсультті немесе ТИШ негізгі емдеуден кейін дәрігер қауіп факторларын емдейді. Қауіп факторларын емдеу үшін дәрігер өмір салтын өзгертуді ұсынады.\r\n\r\nӨмір салтын өзгерту – темекі шегуден бас тарту, дұрыс тамақтану, салауатты салмақты және дене белсенділігін қолдау.\r\n\r\nЕгер өмір салтын өзгерту жеткіліксіз болса, дәрілік препараттар тағайындалады.  \r\n\r\n__Темекі  шегуден бас тарту__\r\n\r\nЕгер темекі шегетін болсаңыз, қойыңыз. Темекі қан тамырларын зақымдайды және инсульттің, денсаулыққа қатысты басқа мәселелердің қаупін арттырады. Дәрігермен темекіні қоюға көмектесетін бағдарламалар және өнімдер туралы сөйлесіңіз. Сонымен қатар, пассивті темекі әсерінен алшақ болыңыз, ол да қантамырларын зақымдайды.\r\n\r\nТемекі шегуді қою туралы қосымша ақпаратты осы тұстан оқыңыз. Бұл ресурстар жүректің денсаулығына шоғырланғанымен, темекіні қою туралы ақпараты да бар.\r\n\r\n__Дұрыс тамақтану__\r\n\r\nДұрыс тағам – салауатты өмір салтының маңызды бөлігі. Түрлі көкөніс-жемістерді, дәндерді таңдаңыз; тұтас дәнді өнімдерді тұтынуға тырысыңыз.\r\n\r\nҚаныққан майлары, транс-майлары  және холестерині аз өнімдерді таңдаңыз. Салауатты таңдау: майсыз ет, терісіз құс, балық, бұршақ тұқымдастар, майсыз сүт және сүт өнімдері.\r\n\r\nНатрийдің (тұздың) мөлшері аз өнімдерді таңдаңыз және дайындаңыз. Тұздың жоғары мөлшерінің артериалдық қысымды арттыру қаупі бар.\r\n\r\nҚанттың мөлшері төмен өнімдерді және сусындарды таңдаңыз. Егер алкогольді сусындар тұтынатын болсаңыз, шектеңіз.\r\n\r\nСалауатты емдәм ұстану туралы қосымша ақпаратты осы тұстан оқыңыз.\r\n\r\nБұл ресурстарда дұрыс тамақтану туралы жалпы ақпарат бар.\r\n\r\nСалауатты салмақты қолдау\r\n\r\nСалауатты салмақты қолдау инсульттің пайда болу қаупін азайта алады. Мақсаты – ДСИ дене салмағының индексін < 25 күйінде ұстау.\r\n\r\nДСИ салмақтың бойға қатынасы, индекс организмдегі жалпы майдың  пайызын анықтайды. __zdrav.kz - ДСИ, тағамдық пирамида ресурстарын т.б__. пайдаланып, ДСИ өлшеуге болады, немесе дәрігер ДСИ өлшейді.\r\n\r\nДСИ 25-29,9 аралығында болса, артық салмақ бар. ДСИ >30 болса, семіздік орын алған. ДСИ < 25 болуы инсульттің алдын алу үшін қажет.\r\n\r\n __zdrav.kz – Артық салмақ және семіздік ресурсын қолданып,__ салауатты салмақты қолдау туралы   қосымша ақпаратты алуға болады.\r\n\r\n__Дене белсенділігі__\r\n\r\nҰдайы дене белсенділігі инсульттің көптеген факторларын бақылауға мүмкіндік береді, мысалы, жоғары артериалдық қысымды, зиянды холестерин деңгейін және артық салмақты.\r\n\r\nЖаңа бағдарламаны бастар алдында дәрігермен кеңесіңіз. Сіз үшін қандай дене белсенділігі қауіпсіз екендігін біліңіз.\r\n\r\nАдамдар аптасына 60 минуттық аэробтық белсенділіктен-ақ денсаулық үшін пайда алады. Белсенді болған сайын көбірек пайдасын көресіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Қалай инсульттің алдын алуға болады?__\r\n\r\nҚауіп факторларымен күрес инсульттің алдын алуға көмектесуі мүмкін. Егер сіз инсультті бастан кешірсеңіз, келесі әрекеттер оның қайта пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\n* __Темекі шекпеңіз__. Егер темекі шегетін болсаңыз, қойыңыз. Темекі қан тамырларын зақымдайды және инсульттің қаупін арттырады. Дәрігермен темекіні қоюға көмектесетін бағдарламалар және өнімдер туралы сөйлесіңіз. Сонымен қатар, пассивті темекі әсерінен алшақ болыңыз, ол да қантамырларын зақымдайды.\r\n* __Салауатты тағамды таңдаңыз. __салауатты емдәм тамаққа түрлі көкөніс-жемістерді, тұтас дәндерді тұтыну; сондай-ақ, оған майсыз ет, құс еті, балық, бұршақ тұқымдастар, майсыз сүт және сүт өнімдері кіреді. Салауатты саналатын емдәм: қаныққан майлары, транс-майлары  және холестерині,  натрийі (тұзы) және қанты аз өнімдерді таңдау.\r\n* __Салауатты салмақты қолдаңыз.__ Егер сізде артық салмақ болса немесе семіздіктен зардап шексеңіз, дәрігермен кеңесіңіз және салмақ азайту бойынша дұрыс жоспар жасаңыз. Салмақты реттеу инсульт қаупінің факторларының алдын алады.\r\n* __Дене белсенділігін қолдаңыз.__ Дене белсенділігі фитнес-деңгейді жақсартып, денсаулыққа оңтайлы әсер етеді. Дәрігермен кеңесіп, өзіңіз үшін жаттығулардың қандай түрі және көлемі қауіпсіз екендігін кеңесіңіз.  \r\n* __Отбасылық инсульт тарихын біліңіз.__ Егер өзіңізде немесе отбасының мүшелерінде инсульт бұрын болса, бұл туралы дәрігерге міндетті түрде хабарлаңыз.  \r\n \r\n\r\nӨмір салтын өзгерту туралы қосымша ақпаратты алдыңғы «Инсульт қалай емделеді» бөлімінен оқыңыз. Егер өмір салтын өзгерту жеткіліксіз болса, инсульттің даму қауіптері факторларын бақылау үшін дәрілік препараттар тағайындалады. Дәрілерді дәрігердің нұсқаулығына сай қабылдаңыз.\r\n\r\nЕгер сізде транзиторлық ишемиялық шабуыл (ТИШ) болса,оған назар аударыңыз. Инсульттің алдын алу үшін ТИШ себебін табу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Инсульттен кейінгі өмір__\r\n\r\nИнсульттен кейін қалпына келу үшін бірнеше апталар, айлар немесе жылдар қажет болуы мүмкін. Кейбір адамдар толығымен сауығады, кейбірі мүгедек болып қалуы да мүмкін.\r\n\r\nҰдайы күтім, реабилитация және эмоционалдық қолдау қалыпқа келуге және инсульттің қайта пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nЕгер сізде инсульт болса, оның қайталану қаупі бар. Инсульттің және транзиторлық ишемиялық шабуылдың (ТИШ) үрейлі белгілерін және олар пайда болғанда не істеу керектігін білу маңызды.\r\n\r\nЕгер Сізде инсульт симптомдары болса, шұғыл медициналық жәрдем көрсету қызметіне хабарласыңыз. Өздігінше ауруханаға жетуге немесе басқа біреудің апаруына жол бермеңіз. Шұғыл медициналық жәрдем ауруханаға жетер жолда қажетті емдеуді жасай алады. Инсульт кезінде әр минут қымбат.\r\n\r\n__Күнделікті күтім__\r\n\r\nӨмір  салтын өзгерту инсульттен кейін қалпына келуге және оның қайтадан пайда болуының алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\nӨмір салтын өзгерту – темекі шегуден бас тарту, дұрыс тамақтану, салауатты салмақты және дене белсенділігін қолдау. Дәрігермен кеңесіп, өзіңіз үшін жаттығулардың қандай түрі және көлемі қауіпсіз екендігін кеңесіңіз.\r\n\r\nЕгер өмір салтын өзгерту жеткіліксіз болса, инсульттен қалпына келу немесе даму қауіптері факторларын бақылау үшін дәрілік препараттар тағайындалады. Дәрілерді дәрігердің нұсқаулығына сай қабылдаңыз.\r\n\r\nЕгер науқас ишемиялық инсультті басынан кешірсе, оған антикоагулянттар (қанды сұйылтатын препараттар) тағайындалуы мүмкін. Бұл дәрілер тромбының қалыптасуының алдын алады. Бұл препараттар қаншалықты жақсы әсер етуін тексеру үшін талдау тапсыру қажет болады.\r\n\r\nҚанды сұйылтудың жиі кездесетін жанама әсері – қан кетуі. Бұл дәрілік препараттың қанды күшті сұйылтуында болады. Бұл жанама әсер өмір үшін қауіпті болуы мүмкін. Қан кетуі дене қуыстарында (ішкі қан кетуі) немесе терінің бетінде (сыртқы қан кетуі) пайда болуы мүмкін.   \r\n\r\nҚан кетуінің үрейлі белгілерін білу шұғыл көмекке уақытылы жүгіну үшін қажет. Бұл белгілер:\r\n\r\n* Терідегі түсініксіз көгерулер және/немесе кішкене қызыл немесе күлгін нүктелер\r\n* Қызыл иектен және мұрыннан түсініксіз қан кетуі\r\n* Етеккірдің күшеюі\r\n* Ашық қызыл немесе кофе түсті құсық\r\n* Несептегі қан, нәжістегі ашық қызыл қан немесе қара шайырлы нәжіс\r\n* Іштің ауырсынуы немесе күшті бас ауыруы\r\n \r\n\r\nҚұлағаннан, жарақаттан немесе жеңіл соғылудан кейінгі күшті қан кетуі де қанның сұйылуын білдіреді. Осы симптомдар болса, дереу дәрігерге көрініңіз. Егер сізде күшті қан кетуі болса, «жедел жәрдемді» шақырыңыз.\r\n\r\nДәрігермен әрі қарай көрінудің жиілігі және қажетті тексерулерді өту туралы кеңесіңіз. Бұл көрінулер дәрігерге инсульттің қауіп факторларын бақылауға және қажетіне қарай емдеуді түзетуге мүмкіндік береді.\r\n\r\n__Реабилитация__\r\n\r\nИнсульттен кейін қалпына келу (реабилитация) қажет болуы мүмкін. Реабилитацияға сөзбен жұмыс істеу, физио- және еңбекпен емдеу кіреді.\r\n\r\n__Тіл, сөйлеу және есте сақтау__\r\n\r\nИнсульттен кейін тілдесуде мәселе пайда болуы мүмкін. Дұрыс сөздерді таңдау, сөйлем құру немесе оларды мағынасымен байланыстыру қиынға түсуі мүмкін. Есте сақтаумен және ойлау айқындығымен мәселелер де болуы мүмкін. Бұл мәселелер қынжылтуы мүмкін.\r\n\r\nСөйлеу және тіл мамандары науқасты қайтадан тілдесуге және есте сақтауды жақсартуға қайтадан үйретуі мүмкін.  \r\n\r\nБұлшық ет және нервтердің мәселелері\r\n\r\nИнсульт дененің бір жағын немесе бір жағының бөлігін зақымдауы мүмкін. Бұл кезде паралич (салдану, қимылдай алмау) немесе бұлшық ет әлсіздігі пайда болуы мүмкін, құлау қауіптері болады.\r\n\r\nРеабилитация мамандары бұлшық етін нығайтуға және созуға көмектеседі. Олар сондай-ақ, күнделікті киіну, тамақтану және шомылу секілді шараларды қайта үйренуге көмектеседі.\r\n\r\n__Несеп қап және ішек мәселелері__\r\n\r\nИнсультте несепқаптың және ішектің жұмысын бақылау қабілетіне жауап беретін нервтер зақымдануы мүмкін. Бұл жағдайда несеп қап толмаса да, ұдайы несеп шығатындай сезім болады. Кейде тіпті дәретханаға жетпей қалу да мүмкін. Дәрілік препараттар және мамандар бұл мәселелерді шешуге көмектеседі. \r\n\r\n__Жұтудағы және тамақтанудағы мәселелер__\r\n\r\nИнсульттен кейін жұтуда мәселелер болуы мүмкін. Бұл мәселенің белгілері – жөтелу немесе тамақтану кезінде қақалу.\r\n\r\nЛогопед бұл сұраққа көмектесе алады. Ол тамақтану рационын өзгертуді ұсынады, мысалы, езбе жеу немесе қою сусындарды ішу.\r\n\r\n__Эмоционалдық мәселелер және қолдау__\r\n\r\nИнсульттен кейін мінезде өзгерістер болады. Мысалы, көңіл-күй тез өзгеруі мүмкін. Осы немесе басқа өзгерістерден науқас үрейлену, мазасыздану немесе депрессияға шалдығуы мүмкін. Инсульттен кейін қалпына келу баяу өтеді.\r\n\r\nӨзіңізді сезіну туралы дәрігермен талқылаңыз. Кәсіптік кеңесшімен әңгімелесу де пайдалы болады. Егер тым басыңқы болсаңыз, дәрігер дәрілік препараттарды және басқа шараларды ұсынады, олар өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.','admin',36,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(156,'','Іш өтуі мен құсудан болатын сусыздануды емдеуде қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер','','','kz','s','',0,'',1904,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532345820,1563881820,1532346009,'Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер – құсу мен іш өтуі кезінде жоғалтылатын сұйықтық пен қоректік заттектерді толықтырудың оңтайлы құралы. \r\n','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Іш өтуі кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Қайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер дегеніміз не?__\r\n\r\nҚайта суландыру үшін ішілетін ерітінділер – құсу мен іш өтуі кезінде жоғалтылатын сұйықтық пен қоректік заттектерді толықтырудың оңтайлы құралы. Бұл ерітінділер сәбилерге де, балалар мен ересектерге де қауіпсіз. Олар бірнеше түрде шығарылады:\r\n\r\n* Ұнтақ, оларды сумен езу қажет;\r\n* Сұйықтық, тұтынуға дайын ерітінді;\r\n* Мұздатылған жеміс балмұздағы.\r\n \r\nДәріханадан Регидрон және басқа ерітінділерді сатып алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Құсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__      \r\n    \r\nҚұсу кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру үшін ерітіндінің аздаған мөлшерін жиі қабылдаудан бастау қажет, мысалы, әр минут сайын 1 шәй қасықтан. Егер науқас сұйықтықты сіңіре алатын болса, біртіндеп, баяу түрде оның мөлшерін арттыру қажет. Егер қайта суландыратын сұйықтықты қабылдағаннан кейін құсу пайда болса, 30-60 минут күтіңіз, содан кейін бірнеше рет жұтып көріңіз. Сұйықтықтың шағын үлестерін қабылдау бір мәрте үлкен үлесін ішкенге қарағанда жақсы сіңіріледі. Құсу тоқтағанда ішілетін қайта суландыру ерітіндісінің мөлшерін арттыруға болады, және оған қайнатпаларды немесе газдалған сусындарды қосуға болады.  Қабылданатын сұйықтықтың шағын үлестері асқазанның бұзылысын аз туындатады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Іш өтуі кезінде жоғалтылған сұйықтықты толықтыру__\r\n\r\nЕгер науқаста іш өтуі болса, ол қажет болса, қайта суландыру ерітінділерімен қатар басқа да сусындарды қабылдауына болады. Дәрігер баланың немесе ересектің ішкен сұйықтығының мөлшерін қадағалауды сұрайды. Сұйықтықтың мөлшерін қасық немесе өлшем стақаны арқылы өлшеуге болады.','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(157,'','Ішек инфекциялары','','','kz','s','',0,'',5443,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532406840,1563942840,1532407227,'Бактериялық гастроэнтерит – бактериялардан туындаған асқазан мен ұлтабардың қабынуы.\r\n\r\nЖіңішке ішек ас қорыту жүйесінің ең ұзын бөлігі – ұзындығы 6 метрге дейін жетеді! Ол асқазанды жуан (тоқ) ішекпен жалғастырады, көптеген қатпарлары бар (іш қуысында орналасуы үшін). Тұтынатын тағамның көпшілік бөлігі жіңішке ішекте қорытылады. Ол үш бөліктен тұрады: ұлтабар, мықынішек, аш ішек.','\r\n__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБактериялық гастроэнтерит – бактериялардан туындаған асқазан мен ұлтабардың қабынуы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"109\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\n\'\'Жіңішке ішек ас қорыту жүйесінің ең ұзын бөлігі – ұзындығы 6 метрге дейін жетеді! Ол асқазанды жуан (тоқ) ішекпен жалғастырады, көптеген қатпарлары бар (іш қуысында орналасуы үшін). Тұтынатын тағамның көпшілік бөлігі жіңішке ішекте қорытылады. Ол үш бөліктен тұрады: ұлтабар, мықынішек, аш ішек.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБактериялық гастроэнтерит белгілі бір тамақты тұтынған бір адамды немесе тұтас топты зақымдауы мүмкін. Бұл жорықтарда, мектеп асханасында, кафе, мейрамханада болуы мүмкін.\r\n\r\nМикробтар тамаққа көптеген жолмен түсуі (тұқымын себуі) мүмкін:\r\n\r\n• Бактериялар малды сойғанда жануардың немесе құстың ішегінен етіне түсуі мүмкін  \r\n\r\n• Суаруға немесе жууға арналған суда адамның немесе жануарлардың тіршілігінің қалдықтары болуы мүмкін.\r\n\r\n• дүкендерде, мейрамханада немесе үй жағдайында өнімдерді дұрыс сақтамау салдарынан.\r\n\r\nТағамдық улану көбінесе, тамақ пен сусындарды тұтынуда жиі пайда болады:\r\n\r\n• қолын жумаған адамның тамақты дайындауында\r\n\r\n• ас үй жабдығының, кесетін тақтайлардың және басқа аспаптардың лас болуында тамақ дайындалуы\r\n\r\n• тоңазытқышта сақталмаған, майонез қосылған тағам (қырыққабаттан, сәбізден, пияз бен картоптан жасалған түрлі салаттар)  \r\n\r\n• дұрыс сақталмаған және мұздатылған, салқындатылған өнімдерді тиісті түрде дайындамастан тұтыну\r\n\r\n• жуылмаған немесе нашар жуылған көкөністер мен жемістерді тұтыну\r\n\r\n•шикі көкөністік немесе жемістік шырындарды, сүт өнімдерін (пастерленбеген) тұтыну  \r\n\r\n• толық пісірілмеген етті немесе жұмыртқаны тұтыну\r\n\r\n• қайнатылмаған құдық суын немесе қаладағы су көзінен суды қайнатпай тұтыну\r\n\r\nБактериялық гастроэнтерит түрлі бактериялардан туындайды, мысалы:\r\n\r\n• Кампилобактер еюни (кампилобактериоз)\r\n\r\n• ішек таяқшасы (эшерихиоз)\r\n\r\n• Сальмонелла (сальмонеллез)\r\n\r\n• Шигелла (шигеллез)\r\n\r\n• Стафилококк (стафилококкты энтерит)\r\n\r\n• Иерсиния (иерсиниоз)\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдары аурудың қоздырғышына байланысты. Сұйық және жиі нәжіс тағамдық уланудың барлық түріне тән. Қосымша симптомдарына жататындар:\r\n\r\n• іштегі түйілу\r\n\r\n• іштегі ауырсыну\r\n\r\n• Нәжісте қан болуы\r\n\r\n• тәбетті жоғалту\r\n\r\n• жүрек айнуы және құсу\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер тағамдық уланудың симптомдарын анықтайды, мысалы, іштің ауырсынуы және сусыздану (организмдегі сұйықтықтың қалыпты мөлшерін жоғалту).\r\n\r\nАурудың қоздырғышын анықтау үшін тағамның немесе нәжістің талдауын өткізеді. Дегенмен, бұл зерттеулер іш өтуінің нақты себебін анықтай алмауы да мүмкін.\r\n\r\nНәжісте лейкоциттер болуына да талдау жүргізіледі.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nӘдетте, ауру басталғаннан кейін бірнеше күн өткенде жағдай жақсарады. Емдеудің мақсаты – науқастың жағдайын жақсарту және организмнің сусыздануымен күресу.\r\n\r\nСұйықтықты жеткілікті мөлшерде тұтыну және дұрыс тамақтану жағдайды жақсартады. Қажет шаралар:\r\n\r\n• іш өтуін емдеу\r\n\r\n• жүрек айнуын және құсуды бақылау\r\n\r\n• көбірек демалу.\r\n\r\nЕгер іш өтсе және ұдайы жүрек айну мен құсудан организмде сұйықтықты ұстау мүмкін болмаса, көктамыр арқылы сұйықтық енгізу қажет болуы мүмкін. Көбінесе, бұл кішкентай балаларды емдеуде қолданылады.\r\n\r\nНесеп айдайтын препараттар қолданатын болсаңыз, дәрігермен кеңесіңіз. Іш өтуі болса, бұл препараттарды қолдануды тоқтату қажет болуы мүмкін. Емдеуші дәрігердің кеңесін алып қана емдеуді өзгертуге немесе тоқтатуға болады. \r\n\r\nГастроэнтериттің жеңіл немесе орташа өтуінде антибиотикпен емдеу, әдетте, тағайындалмайды.\r\n\r\nДәріханадан іштің өтуін емдеу үшін дәрілік препараттарды сатып алуға болады.  \r\n\r\n• қанмен іш өтуі, қызба немесе іш өтуінің ауыр түрінде дәрілік препараттарды міндетті түрде дәрігердің кеңесімен қабылдау қажет.\r\n\r\n• бұл дәрілік препараттарды балаларға бермеңіз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nБірнеше күн ішінде жағдай емдеусіз де жақсаруы мүмкін.\r\n\r\nІшек таяқшасының кейбір сирек түрлері ауыр анемияға, тіпті, бүйрек жеткіліксіздігіне де апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда медициналық жәрдемге жүгініңіз:\r\n\r\n• нәжісте қан немесе ірің болса, және «қара» нәжісте\r\n\r\n• іш өтуі және дене температурасы 38°C-тан жоғары болса\r\n\r\n• жақында шетелден іш өтуімен келсеңіз, \r\n\r\n• іштің ауырсынуы, нәжіс шыққанда басылмайтын болса\r\n\r\n• сусыздану симптомдары (шөлдеу, бас айналуы, естің қалыпты болмауы)\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n• іш өтуі жиілесе және балаларда – 2 күннен кейін, ересектерде – 5 күннен кейін жағдай жақсармаса\r\n\r\n• 3 айлықтан асқан балаларда 12 сағаттан артық құсу болса.\r\n\r\nКішкентай балаларда құсу және іш өтуі болса, шұғыл түрде дәрігерге хабарласыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҚараңыз: (тағам өнімдерінің қауіпсіздігі): http://www.zdrav.kz/node/9222\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nИнфекциялық бактериялық диарея; Жіті гастроэнтерит; Бактериялық гастроэнтерит.','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(158,'','Ішектің түйнелісі (бітелуі)','','','kz','s','',0,'',4629,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532407260,1563943260,1532407822,'Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыp, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады. Ішектің түйнелісі – ішектің бойымен тағамның өтуінің толықтай немесе ішінара тоқтауы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Профилактика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"110\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}{img type=\"fileId\" fileId=\"111\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өңеш, асқазан, аш және тоқ ішек, бауыр, өтқабы және ұйқыбезі тағамның қоректік бөліктерін энергияға айналдырады және қоректік емес бөліктерін қалдықтарға ыдыратады, қалдықтар организмнен сыртқа шығарылады. Ішектің түйнелісі – ішектің бойымен тағамның өтуінің толықтай немесе ішінара тоқтауы.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nІшек түйнелісінің пайда болу себептері:\r\n\r\n* Механикалық себептер, бұл кезде ішектің белгілі бір бөлігінде кедергі тұрады\r\n* Динамикалық себептер – бұл кезде ішек дұрыс жұмыс істемейді, бірақ, оның механикалық себептері болмайды.\r\n \r\nІшектің динамикалық түйнелісі – жалған бітеліс деп те аталады, бұл балаларда кездесетін түйнелістің негізгі түрі. Бұл жағдайдың даму себептері:\r\n\r\n* Ішек инфекциясын туындататын бактериялар немесе вирустар (гастроэнтерит)\r\n* Химиялық, электролиттік, немесе минералдық үйлесімсіздік (мысалы, калий деңгейінің төмендеуі)\r\n* Іш қуысы ағзаларындағы оперативтік араласудан кейінгі асқынулар\r\n* Ішектің қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылуы (шажырқайдың ишемиясы)\r\n* Іш қуысы ағзаларындағы инфекциялық аурулар, мысалы, аппендицит\r\n* Бүйректің немесе өкпенің аурулары\r\n* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау, әсіресе, есірткілік.\r\n \r\nІшектің механикалық түйнелісінің себептері:\r\n\r\n* Операциялық араласудан кейін пайда болатын жабыспалар немесе тыртықтар.\r\n* Бөгде заттектер (ішекті бітейтін түрлі жұтып қойған заттар)\r\n* Өт тастары (сирек)\r\n* Жарықтар\r\n* Қатты нәжіс\r\n* Инвагинация (ішектің бір бөлігінің басқасына енуі)\r\n* Ішекті бітейтін ісіктер\r\n* Ішектің қайырылуы\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Іштің кебуі\r\n* Толып кету сезімі, желденудің артуы\r\n* Іштің ауырсынуы және түйілуі\r\n* Ауыздан жағымсыз иіс шығуы\r\n* Іштің қатуы\r\n* Диарея\r\n* Жел шығара алмау\r\n* Құсу  \r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nІш аумағын тексергенде дәрігер іштің кебуін, ауырсынуын немесе жарықтарды анықтайды.\r\n\r\nІшектің түйнелісін анықтайтын тексерістер:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n* Іш қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы\r\n* Барийлік заттекпен клизма жасау\r\n* Өңешті, асқазанды және аш ішекті зерттеу үшін рентгенологиялық суреттердің топтамасы\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nІштің кебуінің симптомдарының алдын алу және құсықты жою үшін арнайы түтік (зондты) мұрын арқылы асқазанға немесе ішекке енгізіледі.  \r\n\r\nТоқ ішектің қайырылуында тік ішекке түтікті енгізу арқылы көмек көрсетіледі.\r\n\r\nЗонд енгізу симптомдарды жеңілдетпеген жағдайда немесе тіндердің жойылуының белгілері пайда болса, ішектің түйнелісін туындататын кедергілерді жою үшін оперативтік араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nІшектің түйнелісінің пайда болу себебіне баланысты. Көпшілік жағдайда бұл себептер жеңіл емделеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАсқынулар апаруы мүмкін:\r\n\r\n* Электролиттік (химиялық және минералдық) үйлесімсіздікке\r\n* Сусыздануға\r\n* Ішектегі саңылаудың пайда пайда болуына (перфорация)\r\n* Жұқпалануға\r\n* Сары ауруға (тері мен көздің ағының сарғаюы).\r\n \r\nЕгер кедергі ішектің қанмен қамтамасыз етілуін бітесе, бұл жұқпаланса және тіндердің тіршілігін жоюға (гангренаға) апарады. Тіндердің жойылу қаупі оның бітелуінің себебімен және бітелу ұзақтығымен байланысты. Жарықта, ішектің қайырылуында, қынапталуында гангренаның даму қаупі жоғары.\r\n\r\nЖаңа туған сәбилердегі ішектің қабырғасын бұзатын ішек түйнелісі (некроздық энтероколит) өмірге қауіп  төндіреді және қан мен өкпенің жұқпалануына апарады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* Ішекті босатып, желін шығара алмайсыз\r\n* Ұзақ уақыт бойы кетпейтін іштің кебуі\r\n* Құсу сақталады\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлдын алу ауруды туындатқан себептерге байланысты. Ісік және жарық секілді ауруларды емдеу бітелістің пайда болу қаупін азайтады.\r\n\r\nБітелістің кейбір себептерінің алдын алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nПараличтік түйнек; Ішектің қайырлуы; ішектің түйнелісі; ішектің жалған бітелісі.','admin',22,0,0,'Article',7.00,'n','y');
INSERT INTO `tiki_articles` VALUES (159,'','Иықтың адгезивті капсулиті','','','kz','s','',0,'',6001,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532408040,1563944040,1532408505,'Иықтың  адгезивті  капсулиті  -  адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Иықтың адгезивті капсулиті дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Иықтың адгезивті капсулитінің симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Иықтың «қатып қалуы» қалай болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Иықтың адгезивті капсулитінің пайда болу себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Иықтың адгезивті капсулиті қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Иықтың адгезивті капсулиті қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Жаттығудың 3 түрі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулиті дегеніміз не?__\r\n\r\nИықтың  адгезивті  капсулиті  -  адам иығын қандай да бір бағытта ауырсынбай қозғалта алмайтын ауру. Дәрігерлер кейде бұл ауруды «иықтың қатып қалуы» деп атайды, себебі, иықтың буыны бұрылу икемділігін жоғалтады, оны қозғалту қиынға түседі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулитінің симптомдары қандай?__\r\n\r\nҚалыпты жағдайда иық кез келген бағытта, ауырсынбай қозғалуы тиіс. Иықтың қозғалғыштығын тексеру үшін келесі жаттығуларды жасаңыз:\r\n\r\n* Екі қолыңызды аспанға көтеріңіз\r\n* Екі қолыңызды алдыңызға созыңыз\r\n* Қолдарыңызды денеңіздің екі жағына қарай созыңыз\r\n* Көйлегіңіздің артқы жағын жөндеуге тырысқандай немесе шалбарыңыздың артқы қалтасынан бірдеңе алғандай қимылдаңыз.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Иықтың «қатып қалуы» қалай болады?__\r\n\r\nАдгезивті капсулит кезінде кейде адам иығын толық көлемде қозғалта алмайды. Бұл иықтың жеткіліксіз немесе дұрыс жұмыс істемеуінен болады (қозғалғанда ауырсынатын болғандықтан). Буынның маңайында дәнекер тіні ұлғайып, өсе бастайды, ол буындағы қозғалысты қиындатады. Дәнекер тінінің қалыптасуының бірнеше сатысы бар, ол кезде ауру ушығуы немесе өздігінше сауығу да орын алуы мүмкін.\r\n\r\n# __Ауырсыну сатысы.__ Алдымен иықта ауырсыну және ширығу пайда болуы сезіледі. Біртіндеп ауырсыну күшейеді. Бұл саты 3-8 ай аралығында созылады.\r\n#__ Адгезивтік саты.__ Бұл кезде ауырсыну біртіндеп басылады, бірақ буынның қозғалмауы күшейе түседі. Бұл саты, әдетте, 4-6 ай аралығында созылады.\r\n# __Сауығу сатысы__. Қорытынды саты, 1-3 ай аралығында созылады, ол кезде, әдетте, ауырсыну болмайды. Иықты аздап қозғалтудың өзі қиындайды. Біраз уақыттан кейін бұл ширығу біртіндеп өтеді. Қайтадан иық қозғалтуға келеді. Иығыңызды толығымен артқа бұра алмасаңыз да, көптеген істерді өздігіңізше орындай аласыз. Кейде қимылдың көлемі артқан сайын буында ауырсыну пайда болуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулитінің пайда болу себептері қандай?__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"112\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nАдгезивті капсулит иық буынының маңайындағы дәнекер тіні тартылып, қозғалысын шектегенде пайда болады. Бұл көбінесе, мысалы, иықтың бұралу манжетінің зақымы, қолдың сынуы немесе операциядан кейінгі қалпына келу секілді  буынның жарақаттардан кейін қозғалмауының салдарынан пайда болады.\r\n\r\n40 жастан асқан адамдарда, әсіресе, әйелдерде иықтың адгезивтік капсулитінің пайда болу қаупі жоғары болады. Қант диабеті секілді кейбір аурулар кезінде қауіп артады. \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулиті қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер Сіздегі симптомдардың негізінде және буынның қозғалуының шектелуіне сай Сізде иықтың адгезивті капсулиті бар екендігін анықтайды. Ауырсынудың себебін анықтау үшін дәрігер буынның түрлі бөліктерін басып көреді. Сондай-ақ, басқа мәселелердің болуын анықтау үшін дәрігер Сізге буынның рентгенографиясын немесе магниттік-резонанстық томографиясын (МРТ) өткізуді ұсынуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Иықтың адгезивті капсулиті қалай емделеді?__\r\n\r\nДәрігер Сізге буындағы дәнекер тіннің бұзылуына ықпал ететін жаттығулар туралы айтады. Бұл жаттығуларды орындау үшін физиотерапевттің кеңесі қажет болуы мүмкін. Сіз бұл жаттығуларды үйде орындай аласыз, бірақ, үнемі дәрігердің нұсқауларын қадағалау қажет.\r\n\r\nКейде жаттығуларды орындау кезінде ауырсыну пайда болады, сондықтан, дәрігер сіздерге ауырсынуды басатын немесе бұлшық еттің босаңсуына ықпал ететін препараттарды тағайындауы мүмкін. Иыққа жаттығуға дейін бірнеше минут бұрын жылытқы немесе мұзы бар пакетті қою да ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Әрдайым жаттығуды бастар алдында 5-10 минут дайындық жасау қажет, ол үшін иықты аздап қимылдату немесе  бірқалыпты  жаттығулар жасау қажет. Денеңіздің басқа бөліктерін де (мойын, арқа, қол, шынтақ) дайындау және созу қажеттігін есте ұстаңыз.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Жаттығудың 3 түрі__\r\n\r\n__Қабырғаға өрмелеу:__ Қолыңызды алдыңызға қабырғаға қойыңыз. Саусақтың көмегімен қабырғаның бойымен жоғары қарай «өрмелеңіз». Бірнеше сантиметр өткеннен кейін тоқтаңыз және осы жағдайда 30 секунд бойы қалыңыз. Қабырғаның бойымен жоғары қарай үнемі «өрмелеуге» тырысыңыз.  \r\n\r\n__Кодман жаттығуы:__ Орындыққа бір бүйіріңізбен отырыңыз. Қолтығыңызбен орындықтың қабырғасына тіреліңіз, қолыңызды бос, ілінгендей етіп ұстаңыз. Қолыңызды баяу түрде айналдыра бастаңыз. Алдымен қолыңызды кіші, одан кейін үлкен шеңбер жасап айналдырыңыз. Бұл жаттығуды екі бағытта да жасаңыз.\r\n\r\n__Заттарға қол жеткізу:__ Күнделікті қолданатын заттарыңызды (аяқ киім, шыныаяқ, тіс щеткасы сияқты) жоғарыдағы сөреге қойыңыз. Осылайша, оларды алу үшін жиі қолыңызды созатын боласыз. Бұл иық үшін жақсы созылу жаттығуы болады.\r\n\r\nБұл жаттығуларды күніне бір немесе екі рет орындаңыз, өзіңізді жақсы сезінгеннен кейін де жалғастырыңыз. Қимылдау көлемі азаймас үшін сау иығыңызды да жаттықтыруды ұмытпаңыз.\r\n\r\nАдгезивті капсулитке шалдыққан кейбір науқастарда буынның қызметі толығымен қалпына келеді. Басқалар буында ұдайы әлсіз ауырсынуды немесе ширығуды сезінуі мүмкін. Адгезивті капсулитке дейін айналысқан күнделікті қызмет түрлерін орындай беруіңіз қажет.  \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге қоя алатын сұрақтарыңыз__\r\n \r\n* Адгезивті капсулиттің пайда болу себебі қандай?\r\n* Емдеудің қандай нұсқасын таңдау қажет?\r\n* Симптомдар қашан жақсарады?\r\n* Симптомдар қайталануы мүмкін бе?\r\n* Жаттығуларды орындау қауіпсіз бе? Қандай жаттығуларды жасау қажет?','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(160,'','Қабақтың қабынуы – халязион','','','kz','s','',0,'',3889,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532408820,1563944820,1532409299,'Халязион – қабақтың ауруы, мейбоми безінің шығу каналының бітелуімен сипатталады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nХалязион – қабақтың ауруы, мейбоми безінің шығу каналының бітелуімен сипатталады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"113\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nХалязион  мейбоми бездерінің бірінің шығу жолы бітелгенде пайда болады. Бұл бездер қабақтың шетінде кірпіктің астында орналасқан; олар көзді шаятын майлы сұйықтықты өндіреді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nХалязион көбінесе, теріскеннен (ішкі гордеолумнан) кейін пайда болады. Бұл кезде әдетте, қабақ қызарып, ісініп, ыстық болады. Кейде теріскеннің салдарынан без босатылмайды, бірақ, қызару және ісік басылады. Без қабақтағы мықты, серпімді түйінге айналады, бұл халязион аталады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚабақты қарау диагнозды нақтылайды.\r\n\r\nСирек жағдайда терінің қатерлі ісігі халязион секілді көрінеді. Егер мұндай күдіктер болса, биопсия қажет болады.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nХалязион көбінесе, бір айға жуық уақыт ішінде емдеусіз өтеді.\r\n\r\n* Емдеуде қабаққа күніне төрт рет, 10-15 минуттан жылы компресс қойылады. Ыстық емес суды қолдану қажет. Бұл бездің каналды бітеген қатайған бөліндісін жібітеді және босатылуына көмектеседі, сондықтан сауығуға апарады.\r\n* Халязионды басуға тырыспаңыз.\r\nЕгер халязионның өлшемі ұлғайса, оны хирургиялық жолмен алып тастау қажет. Тілік теріде тыртық болмас үшін, көбінесе, қабақтың ішкі жағынан жасалады.\r\n\r\nИнъекциялық стероидтық препараттар – емдеудің басқа нұсқасы.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nХалязион, әдетте, өздігінше жазылады. Емдеу оң нәтиже береді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nХалязион өздігінше жазылғанмен, қабақта тыртық қалады. Бұл мәселе көбінесе, халязионды оперативтік емдеуде кездеседі, бірақ, сирек болады. Бірнеше кірпіктен айырылу, немесе  қабақтың шетінде шағын науашық қалуы мүмкін. Жиі кездесетін асқынуы – аурудың қайталануы.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕмдеуге қарамастан, қабақтағы түйін өсетін болса, немесе кірпік жоғалтылған бөлік бар болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nХалязионның немесе теріскеннің алдын алу үшін қабаққа және кірпік өсетін сызыққа түнге қарай жұмсақ скрабты (өңезді жоятын құрал) жағу көмектеседі. Көзді тазарту үшін арнайы губканы (спонджды), езілген балалар сусабынын қолдану қажет.\r\n\r\nТазалағаннан кейін дәрігер тағайындаған антиобитігі бар жақпа майды қолдану қажет.\r\n\r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nМейбоми безінің липогранулемасы.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001006.htm\r\n\r\n__Аудармашы:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','admin',155,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(161,'','Қажу (қатты шаршау)','','','kz','s','',0,'',5348,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532409420,1563945420,1532409590,'Қажу – шаршауды, әлсіздікті, күштің болмауын сезіну.\r\n\r\nҚажуды ұйқы басудан айыра білу қажет. Ұйқы басуы – ұйқыға арналмаған уақытта ұйқысы келуді сезіну.\r\n\r\nҚажу – энергия мен күштің болмауы. Ұйқы басуы және апатия (айналаға көңіл бөлмеу) қажудың белгілері болуы мүмкін.\r\n\r\nҚажу – организмнің денелік, көңіл-күйлік ширығуына, зерігуге немесе ұйқысыздыққа қалыпты және негізгі жауапты серпіні болуы мүмкін. Алайда, бұл күрделі психикалық немесе денелік жағдайдың белгісі де болуы мүмкін. Егер қажу жеткілікті ұйқыдан, жақсы тамақтанудан немесе тыныштану жағдайынан кейін де басылмаса, дәрігерге көріну қажет. Қажу – жалпы симптом және күрделі аурудың себебі емес.\r\n\r\nҚажуды толық сипаттау – дәрігерге оның себебін анықтауға көмектесуі мүмкін. Мысалы, егер таңертең қалыпты жағдайда оянсаңыз, бірақ, қажу жүктемеден кейін тез орнайтын болса, оның себебі қалқанша бездің қызметімен байланысты болуы мүмкін. Ал басқа жағынан, егер күні бойына созылатын қажу және энергия жетіспеу сезімімен оянатын болсаңыз, бұл депрессиялық жағдай болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Қашан медициналық көмекке жүгіну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚажу – шаршауды, әлсіздікті, күштің болмауын сезіну.\r\n\r\nҚажуды ұйқы басудан айыра білу қажет. Ұйқы басуы – ұйқыға арналмаған уақытта ұйқысы келуді сезіну.\r\n\r\nҚажу – энергия мен күштің болмауы. Ұйқы басуы және апатия (айналаға көңіл бөлмеу) қажудың белгілері болуы мүмкін.\r\n\r\nҚажу – организмнің денелік, көңіл-күйлік ширығуына, зерігуге немесе ұйқысыздыққа қалыпты және негізгі жауапты серпіні болуы мүмкін. Алайда, бұл күрделі психикалық немесе денелік жағдайдың белгісі де болуы мүмкін. Егер қажу жеткілікті ұйқыдан, жақсы тамақтанудан немесе тыныштану жағдайынан кейін де басылмаса, дәрігерге көріну қажет. Қажу – жалпы симптом және күрделі аурудың себебі емес.\r\n\r\nҚажуды толық сипаттау – дәрігерге оның себебін анықтауға көмектесуі мүмкін. Мысалы, егер таңертең қалыпты жағдайда оянсаңыз, бірақ, қажу жүктемеден кейін тез орнайтын болса, оның себебі қалқанша бездің қызметімен байланысты болуы мүмкін. Ал басқа жағынан, егер күні бойына созылатын қажу және энергия жетіспеу сезімімен оянатын болсаңыз, бұл депрессиялық жағдай болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚажудың көптеген себептері болады:\r\n\r\n•        Анемия (теміртапшылықты анемияны қоса)\r\n\r\n•        Депрессия немесе қайғы\r\n\r\n•        Дәрілік препараттар, мысалы, тыныштандыратын құралдар немесе антидепрессанттар\r\n\r\n•        Ұдайы мазалайтын ауырсыну\r\n\r\n•        Ұйқының бұзылысы, мысалы, ұйқысыздық, ұйқы кезінде тыныс алудың кенеттен тоқтауы немесе нарколепсия\r\n\r\n•        Гипотиреоз немесе гипертиреоз (қалқанша бездің белсенділігінің төмендеуі немесе артуы, сәйкесінше)\r\n\r\n•        Алкоголь немесе есірткі тұтыну. Мысалы, кокаин немесе басқа есірткілік препараттарды тұтыну, әсіресе, оларды ұдайы тұтынуда.\r\n\r\nСондай-ақ, қажу келесі аурулар кезінде пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n•        Аддисон ауруы (бүйрек үсті бездері гормондарының өндірілуінің бұзылысы)\r\n\r\n•        Анорексия немесе ас қорыту жолдарының басқа бұзылыстары\r\n\r\n•        Артрит, жасөспірімдік ревматоидтық артритті қоса\r\n\r\n•        Аутоиммунндық аурулар, жүйелік қызылжегі секілді\r\n\r\n•        Қатерлі ісік\r\n\r\n•        Жүректің іркілісті жеткіліксіздігі\r\n\r\n•        Диабет\r\n\r\n•        Фибромиалгия (қарқындылығы және орналасуы әр түрлі болатын бұлшық ет-қаңқалық ауырсыну сезімі)\r\n\r\n•        Реабилитациясы (қалпына келуі) ұзақ болатын инфекциялар, мысалы, бактериалдық эндокардит (жүректің бұлшық етінің және/немесе клапандарының инфекциялық зақымдануы), паразитарлық инфекциялар, СПИД, туберкулез, мононуклеоз\r\n\r\n•        Бүйрек аурулары\r\n\r\n•        Бауыр аурулары\r\n\r\n•        Қоректік заттектердің жеткіліксіздігі\r\n\r\nКейбір дәрілік препараттар ұйқы басуын, немесе қажуды туындатуы мүмкін, мысалы, аллергияны емдейтін дәрілер (антигистаминдік), жоғары артериалдық қысымды емдейтін дәрілер, сондай-ақ, стероидтар және несеп айдайтын препараттар.\r\n\r\nСозылмалы шаршау синдромы – тұмау секілді симптомдардан басталып, 6 ай немесе одан ұзақ уақытқа созылатын жағдай. Бұл диагноз басқа мүмкін себептерді ескергеннен кейін қойылады. Көпшілікте бұл синдром демалғанда да жеңілдеуі болмайды.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nҚажумен күрес бойынша кеңестер:\r\n\r\n•        Күнделікті жеткілікті уақыт бойы ұйқтаңыз.\r\n\r\n•        Салауатты, жақсы үйлесімді тағамды тұтыныңыз және күні бойы суды мол тұтыныңыз.  \r\n\r\n•        Дене жаттығуларын ұдайы орындаңыз.\r\n\r\n•        Басқа босаңсып, жайбарақаттану тәсілдерін қолданыңыз. Мысалы, йога немесе медитацияны.\r\n\r\n•        Жұмыс уақытын дұрыс бөлу.\r\n\r\n•        Күйзелісті, шиеленісті жағдайлардан алшақ болыңыз. Мүмкіндігінше, жұмыста демалыс алып, немесе қатынастарды реттеңіз.\r\n\r\n•        Көп дәрумендік кешендерді қабылдаңыз, алдын ала дәрігермен кеңесіп.\r\n\r\n•        Алкогольді, никотинді және есірткілік заттектерді тұтынуды қойыңыз.\r\n\r\nЕгер созылмалы ауырсынудан немесе депрессиядан зардап шегетін болсаңыз, бұл жағдайларды емдеу қажуды жеңуге көмектеседі. Алайда, кейбір антидепрессиялық дәрілік препараттар қажу жағдайын туындатуы немесе ушықтыруы мүмкін. Бұл жағдайда емдеу көмектеседі. Дәрігермен ақылдаспай дәрілік препараттарды қабылдауды тоқтатпаңыз және өзгертпеңіз.\r\n\r\nЫнталандырғыштар (мысалы, кофеин секілді) қажуды емдеуде тиімді емес. Оларды қолдануды тоқтатуда жағдай ушығуы мүмкін. Тыныштандыратын құралдар да жағдайды нашарлатады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Қашан медициналық көмекке жүгіну қажет__\r\n\r\nШұғыл дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n•        Естің қалыпсыздығы немесе бас айналуы байқалса\r\n\r\n•        Көрудің бұлдырауы болса\r\n\r\n•        Несеп аз мөлшерде бөлінсе, немесе жүрмесе және ісіну мен салмақ қосу болса.\r\n\r\nДәрігерге  көрініңіз, егер:\r\n\r\n•        Түсініксіз әлсіздік немесе шаршау пайда болса, әсіресе, егер қызба немесе салмақ жоғалту болса\r\n\r\n•        Іш қатуы, терінің құрғақтығы, салмақтың артуы байқалса, немесе суықты көтере алмайтын бослсаңыз.\r\n\r\n•        Түнде жиі оянсаңыз\r\n\r\n•        Бас ауруынан зардап шегесіз\r\n\r\n•        Тағайындалған/тағайындалмаған дәрілік препараттарын қабылдайсыз немесе есірткі қабылдайсыз, олар шаршау немесе ұйқы басу сезімін туындатады\r\n\r\n•        Депрессия немесе басыңқы көңіл-күй байқалады\r\n\r\n•        Ұйқысыздық мазалайды.','student_k',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(162,'','Кегель жаттығулары','','','kz','s','',0,'',4127,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532409960,1563945960,1532410157,'Кегель жаттығулары – несепқаптың, жатыр мен тоқ ішектің астындағы бұлшық еттерін нығайтуға арналған жаттығулар кешені. Олар ерлерге де, әйелдерге де несеп шығуы және ішекті босату мәселелерінде көмектесе алады.\r\n\r\nМұндай мәселелер қартайғанда, салмақ артқанда, жүктілік пен босанудан кейін, қуық асты безіне операциядан кейін (ерлерде) немесе гинекологиялық хирургиядан кейін (әйелдерде) пайда болуы мүмкін. Несеп шығару және ішекті босату мәселелері мидың аурулары немесе жүйкелік бұзылыстары бар адамдарда да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКегель жаттығуларын кез келген уақытта, отырғанда немесе жатқанда жасай аласыз. Тамақ ішіп отырғанда, үстел басында отырғанда, көлік жүргізуде, теледидар алдында демалып отырғанда жасай аласыз.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Жаттықтыратын бұлшық етті тауып алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Кегель жаттығуларын қалай орындауға болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКегель жаттығулары – несепқаптың, жатыр мен тоқ ішектің астындағы бұлшық еттерін нығайтуға арналған жаттығулар кешені. Олар ерлерге де, әйелдерге де несеп шығуы және ішекті босату мәселелерінде көмектесе алады.\r\n\r\nМұндай мәселелер қартайғанда, салмақ артқанда, жүктілік пен босанудан кейін, қуық асты безіне операциядан кейін (ерлерде) немесе гинекологиялық хирургиядан кейін (әйелдерде) пайда болуы мүмкін. Несеп шығару және ішекті босату мәселелері мидың аурулары немесе жүйкелік бұзылыстары бар адамдарда да пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКегель жаттығуларын кез келген уақытта, отырғанда немесе жатқанда жасай аласыз. Тамақ ішіп отырғанда, үстел басында отырғанда, көлік жүргізуде, теледидар алдында демалып отырғанда жасай аласыз.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Жаттықтыратын бұлшық етті тауып алу__\r\n\r\nКегель жаттығуларын орындау үшін несеп шығаруға ыңғайланып, оны ұстай тұру қажет. Несеп шығаруға қатысатын бұлшық еттерді босаңсытып, одан кейін шиырықтыру қажет. Ширықтыру  қажет болатын бұлшық еттерін дұрыс табу маңызды.\r\n\r\nКелесі жолы несеп шығару кезінде бұл үрдісті тежеп көріңіз. Әйелдерде – іншектің (қынаптың), несепқап пен айналшықтың бұлшық еттерінің ширығып, жиырылғандығын сезіну қажет.  Бұл - жамбас қуысы түбінің бұлшық еттері. Егер олардың ширығуын сезінсеңіз, жаттығуды дұрыс орындағансыз.  \r\n\r\nЕгер қажетті бұлшық еттерді ширықтыратындығыңызға сенімді болмасаңыз:\r\n\r\n·         әйелдер: саусақты іншекке (қынапқа) енгізу қажет. Несеп шығаруды тоқтатқыңыз келгендей бұлшық еттерді ширықтырыңыз, одан кейін босаңсытыңыз. Бұлшық еттердің ширығып, жоғары жиырылуын, одан кейін төмен түсуін сезінуіңіз керек.\r\n\r\n·         ерлер: саусақты тік ішекке енгізу қажет. Несеп шығаруды тоқтатқыңыз келгендей бұлшық еттерді ширықтырыңыз, одан кейін босаңсытыңыз. Бұлшық еттердің ширығып, жоғары жиырылуын, одан кейін төмен түсуін сезінуіңіз керек.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Кегель жаттығуларын қалай орындауға болады__\r\n\r\nДұрыс техникасын үйреніп алғаннан кейін Кегель жаттығуларын күніне үш рет орындаңыз:\r\n\r\n·         несепқаптың бос екендігіне көз жеткізу қажет, одан кейін отырыңыз немесе жатыңыз.  \r\n\r\n·         Жамбас қуысы түбінің бұлшық еттерін ширықтырыңыз. 6 немесе 8-ге дейін санаңыз.\r\n\r\n·         Бұлшық еттерді босаңсытып, 10-ға дейін санаңыз.\r\n\r\n·         10 реттен, күніне 3 рет қайталаңыз (таңертең, күндіз және түнде).\r\n\r\nЖаттығуларды орындау кезінде терең тыныс алып, жайбарақттаныңыз. Іштің, бөксенің немесе кеуденің бұлшық еттерінің ширықпауына көз жеткізіңіз.\r\n\r\n4-6 аптадан кейін өзіңізді жақсы сезінесіз, ал симптомдар азаяды. Жаттығуларды орындауды жалғастырыңыз, бірақ, жүктемені арттырмаңыз. Тым көп күш түсірмеңіз, себебі, онда несеп шығаруда тым ширығуға немесе ішектің орамдарының жылжып кетуіне апаруы мүмкін.\r\n\r\nБірнеше ескерту:\r\n\r\n·         Кегель жаттығуларын несеп шығару кезінде айына екі рет қана орындауға болады. Себебі, жаттығуларды несеп шығарумен қатар орындау ұзақ уақытқа жамбас түбі бұлшық еттерін босаңсытуы мүмкін.\r\n\r\n·         Кегель жаттығуларын әйелдердің дұрыс орындамауы немесе тым күшпен орындауы іншектік (қынаптық) бұлшық еттердің күшті ширығуына апаруы мүмкін. Бұл жыныстық қатынас кезінде ауырсыну әкелуі мүмкін.\r\n\r\n·         Жаттығуларды орындауды тоқтатқанда қайтадан несеп ұстамауы болуы мүмкін. Сондықтан, бастағаннан кейін бұл жаттығуларды өмір бойы ұдайы орындау қажет.\r\n\r\n·         Жаттығуларды орындай бастағаннан несеп ұстамау симптомдарының азаюына дейін бірнеше ай өтуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nКегель жаттығуларын  дұрыс орындауыңызға сенімсіз болсаңыз, дәрігердің көмегіне жүгініңіз. Дәрігер олардың дұрыс орындалуын тексере алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\nЖамбас қуысы бұлшық еттерін нығайтуға арналған жаттығулар; Жамбас қуысы бұлшық еттеріне жаттығулар.','student_k',39,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(163,'','Кластерлік бас ауыруы','','','kz','s','',0,'',3222,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532429580,1563965580,1532429740,'Кластерлік бас ауыруы – бастың бір жағын зақымдайтын, қайталанатын ауырсыну. ','\'\'__Бұл дегеніміз не?__\'\'\r\n\r\n__Кластерлік бас ауыруы__ – бастың бір жағын зақымдайтын, қайталанатын ауырсыну. Олар айналып келіп, кенеттен пайда болады және күшті, қажытатын ауырсынуды туындатады, көз жасы ағуымен, мұрын ағуымен қосарлануы мүмкін (ринореямен) бастың зақымданған жағында. Олар күнделікті бір уақытта, біренше апта бойы қайталанады, содан кейін басылып, бірнеше аптадан, айдан, тіпті, жылдан кейін қайтадан пайда болуы ықтимал.\r\n\r\nКластерлік бас ауыруының \'\'__себебі__\'\' белгісіз, алайда, олардың пайда болуы гистаминнің және серотониннің босатылуымен қосарлануы анықталған. Сондай-ақ, кластерлік ауырсыну көбінесе, темекі шегетін адамдарда байқалатындығы белгілі. Сақинадан  айырмашылығы – олар көбінесе, әйелдерге қарағанда ерлерде жиі байқалады. Кластерлік ауырсынулар кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, жасөспірімдік және орта жастың арасында. Отбасылық бейімділік анықталмаған.  Алкоголь ішу, күйзеліс және белгілі тағам өнімдерін тұтыну кластерлік ауырсынудың пайда болуына ықпал етуі мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары__\'\'   \r\n\r\n·         Бас ауыруы: \r\n   - ұдайы және жіті, \r\n   - күшті және қажытатын, \r\n   - кенеттен басталады, әдетте, ұйқыға кеткеннен кейін 2-3 сағат өткенде.\r\n   - ушығып,  5-10 минут ішінде шыңына жетеді, бұл жарты сағаттан 2 сағатқа дейін жалғасады.\r\n   - әдетте, бастың бір жағын зақымдайды, негізінен, беттің мойыннан самайға дейінгі бөлігін зақымдайды.\r\n   - көздің ішінде немесе айналасында сезіледі. \r\n\r\n·         Беттің қызаруы.\r\n\r\n·         Көздің алдындағы және маңайындағы ісіну (әдетте, бір көздің астында).\r\n\r\n·         Бас ауыруы шоғырланған жақтағы көзден жас ағуы.\r\n\r\n·         Көздің қызаруы (бас ауыруы шоғырланған жақтағы) \r\n\r\n·         Бастың зақымданған жағындағы мұрынның бітелуі немесе ағуы.\r\n\r\n\'\'__Диагностика.__\'\' Әдетте, диагноз симптомдарды талдау негізінде қойылады. Кластерлік бас ауыруын басқа күрделі аурулардан айыру маңызды, мысалы, мидың ісіктері. Бұл жағдайда компьютерлік томография және ядерлік-магниттік резонанс секілді әдістер көмектеседі.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Кластерлік бас ауыруын емдеу құралы болмағанымен, дәрілердің көмегімен ауырсынудың жиілігін және ұзақтығын азайтуға болады. Емдеудің мақсаты – симптомдарды жеңілдету. Кейде ауырсыну өздігінше өтеді. Ауырсынуды басатын дәрілер әдетте көмектеспейді, немесе баяу әсер етеді. Оттегіні қабылдау ауырсыну сезімін жеңілдетеді, әсіресе, түнде байқалатын ауырсынуды.\r\n\r\nДәрлік препараттардан эрготамин тобы препараттарының тиімділігі көрсетілген. Алайда, олар күрделі жанама әсерді туындатуы мүмкін. Сондай-ақ, антигистаминділер,  индометацин (диклофенак), амитриптилин, верапамил, пропранолол, т.б. препараттар тиімді болуы мүмкін.\r\n\r\nАлкоголь ішуді және темекі шегуді қою маңызды. Сондай-ақ, кластерлік ауырсынуды туындататын тағам өнімдерін тұтынбау қажет. хирургиялық емдеу ұсынылмайды.\r\n\r\n\'\'__Мүмкін асқынулары.__\'\' Кластерлік бас ауыруы өмірге қауіп төндірмейді, алайда, олар созылмалы болады, ыңғайсыздық туындатып, жұмысқа қабілетке және өмір салтына теріс әсер етуі мүмкін. Кейде кластерлік бас ауыруы күшті болатыны соншалық, өзіне қол жұмсау ойларын туындатуы мүмкін. Сондай-ақ, науқастар қабылдауға мәжбүр болатын дәрілік препараттардың жанама әсерін де атау қажет.','admin',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(164,'','Көктамырдың (венаның) варикоздық кеңеюі (варикоз)','','','kz','s','',0,'',6228,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532429760,1563965760,1532430168,'Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі – тері астында көрінетін, ісінген, кедір-бұдырланған және ұлғайған веналар. Көбінесе, олар қызыл немесе көк түсті болады. Олар әдетте, аяқта пайда болады, бірақ, дененің басқа бөліктерінде де пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы.__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}                    \r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі – тері астында көрінетін, ісінген, кедір-бұдырланған және ұлғайған веналар. Көбінесе, олар қызыл немесе көк түсті болады. Олар әдетте, аяқта пайда болады, бірақ, дененің басқа бөліктерінде де пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАяқтың сау веналарында қанды ұстап тұратын және оның жүрекке қарай жоғары жылжуына ықпал ететін қақпақшалары болады. Қақпақшалар дұрыс жұмыс істемесе, қан венада іркіледі. Олар жиналған қаннан ісініп, венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі пайда болады. Тері үстінде көруге болатын венаның (көктамырдың ) аздаған варикоздық кеңеюі «тамырлық жұлдызшалар» аталады.\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі кең таралған ауру және ерлерге қарағанда, әйелдерде жиі пайда болады. Әдетте, ауру көпшілік адамдарда көп мәселе туындатпайды. Дегенмен, кейбір адамдарда аяқтағы ісіну және ауырсыну, тромбы түзілуі және терінің өзгеру секілді күрделі симптомдардың дамуына апаруы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"114\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі – беткі веналардың қақпақшаларының дұрыс қызмет етпеуіне байланысты ұлғаюы, ауырсынуы, кедір-бұдырлануы. Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі әдетте, аяқта болады, бірақ, басқа жерде де болуы ықтимал. Бұл кең таралған ауру, көбінесе, әйелдерде кездеседі.\'\'\r\n\r\nАурудың даму қаупінің факторлары:\r\n\r\n* Егде жас\r\n* Әйел жынысы (жыныстық жетілуде, жүктілікте, етеккір тоқтау шағында пайда болатын гормондық өзгерістер венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюіне апаруы мүмкін). Ұрықтануға қарсы дәрілерді немесе гормондарды қабылдау да қауіпті арттырады.\r\n\r\n* Вена қақпақшаларының туа біткен ақауы\r\n\r\n* семіздік\r\n\r\n* жүктілік\r\n\r\n* бұрын аяқ венасында тромб түзілуінің болуы\r\n\r\n* ұзақ уақыт бойы тұру немесе отыру\r\n\r\n* Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюінің отбасылық тарихының болуы.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Аяқта ауырлық, жарылатындай сезімнің, кейде ауырсынудың болуы.\r\n\r\n* Көрінетін, ісінген веналар\r\n\r\n* Аяқтың немесе тобықтың жеңіл ісінуі\r\n\r\n* Қышу\r\n\r\nАурудың ауыр түрінің симптомдары:\r\n\r\n* Аяқтың ісінуі\r\n\r\n* Аяқтың немесе сирақтың ауырсынуы – ұзақ тұрғанда немесе ұзақ отырғанда\r\n\r\n* Аяқ немесе тобық терісінің түсін өзгертуі\r\n\r\n* Құрғақ, тітіркенген, қабыршақтанған тері, жеңіл сызаттанып, жарылады\r\n\r\n* Ұзаққа созылатын, жазылмайтын терінің ойық жаралары\r\n\r\n* Аяқ пен тобықтағы терінің қалыңдауы және нығыздауы (бұл ұзақ уақыт бойы орын алуы мүмкін).\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер аяқтан ісіну, терінің түсінің өзгеруін, ойықжараны табу үшін ға қарайды, сондай-ақ, дәрігер тексереді:\r\n\r\n* Веналардағы қан ағынын\r\n\r\n* Аяқтың басқа мәселелерін ескеру (мысалы, тромб түзілуін).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюінің симптомдарының көрінісін азаайту үшін дәрігер өзіне-өзі көмектесу бойынша келесі қадамдарды ұсынады:\r\n\r\n* Ісінуді азайту үшін компрессиялық шұлық киіңіз. Олар аяқты аздап қысып, аяқта қанның жылжуына ықпал етеді.\r\n\r\n* Ұзақ уақыт бойы тұрмаңыз немесе ұзақ отырмаңыз. Аяқты аздап қозғалтудың өзі қан ағынын жақсартады.\r\n\r\n* Аяқты күніне 3-4 рет, әр жолы 15 минуттен, жүрек деңгейінен жоғары көтеріп қойыңыз.\r\n\r\n* Ашық жаралар немесе инфекциялар болса, оларға мұқият күтім жасаңыз. Емдеуші дәрігер оны қалай жасау қажеттігін көрсетеді.\r\n\r\n* Артық салмақтан арылыңыз.\r\n\r\n* Дене жаттығуларының санын арттырыңыз. Бұл салмақтан арылуға және аяқта қан ағымын жақсартуға көмектеседі. Жүру және жүзу дене белсенділігінің жақсы үлгілері.\r\n\r\n* Егер аяғыңыздың терісі құрғақ және жарылған болса, ылғалдандырыңыз. Дегенмен, теріні емдеудің кейбір түрлері мәселені ушықтыруы мүмкін. Кез келген лосьон, крем немесе антибиотигі бар жақпа майларды қолдану алдында дәрігермен кеңесу қажет. Дәрігер сізге жарамды лосьондарды ұсынуы мүмкін.\r\n\r\nАурудың ауыр өтуінде емдеудің келесі нұсқалары ұсынылады:\r\n\r\n* Лазермен емдеу. Жарық сәулесі шағын варикозды веналарға бағытталады, олар кейіннен көрінбейтін болады.\r\n\r\n* Склеротерапия. Тұзды суды немесе химиялық ерітіндіні венаға енгізеді. Вена қатаяды және көрінбейтін болады.\r\n\r\n* Абляция. Венаны жауып, көрінбеуі үшін жылу қолданылады. Вена кейіннен көрінбейтін болады.\r\n\r\n* Веналарды тазалау (ісінуін жою): аяқта, зақымданған вена тұсында шағын хирургиялық тіліктер жасалады. Вена бір тілік арқылы тазартылады.\r\n\r\n* Қақпақшаны қалпына келтіру: аяқта шағын тілік жасалады және зақымданған қақпақша қалпына келтіріледі.\r\n\r\n* Шунтирлеу: бұл тежелген вена маңындағы қан ағымын қайта бағыттау үшін жасалатын хирургиялық операция. Түтік немесе денеден алынған қантамыры зақымданған вена маңында қан ағымының айналып өту жолын жасау үшін қолданылады.\r\n\r\n* Ангиопластика және стенттеу. Бұл процедура тарылған немесе бітелген венаның саңылауын ашады. Ангиопластика кезінде тежелген венаның саңылауын кеңейту үшін шағын медициналық баллон қолданылады. Баллон венаның ішкі қабырғасына жабысып, оның қан ағымын жақсартады. Шағын металл түтік (стент) вена ішіне қойылады, оның қайтадан тарылуын болдырмас үшін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nВенаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі әдетте, уақыт өте келе ушығады. Өзіне-өзі көмектесу шараларын орындау ауырсынуды азайтуға, аурудың ушығуының алдын алуға, күрделі мәселелерге ұласпауына көмектеседі.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\n* Дәрігермен кеңесіңіз, егер:\r\n\r\n* Венаның (көктамырдың ) варикоздық кеңеюі ауырсынатын болса\r\n\r\n* Симптомдар өзіне-өзі көмектесу шараларын орындағанда, мысалы, компрессиялық шұлық кигенде немесе ұзақ отырмауға, ұзақ тұрмауға тырысқанда да өтпейтін болса немесе ушықса.\r\n\r\n* Кенеттен ісіну немесе ауырсыну күшейсе, қызба, аяқтың қызаруы немесе ойықжаралар пайда болса.\r\n\r\n* Аяқтың ойықжаралары ұзақ уақыт бойы жазылмайтын болса.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nВарикоз','student_k',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(165,'','Көмейдің стрептококктық қабынуы','','','kz','s','',0,'',2440,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532430180,1563966180,1532430241,'Көпшілік фарингиттердің себебі – вирус. Фарингит өздігінше, медициналық жәрдемсіз өтеді. Алайда, фарингит көмейдің стрептококктық қабынуының - бактериядан туындаған – бактериалдық жұқпаланудың симптомы болуы мүмкін.','Көпшілік фарингиттердің себебі – вирус. Фарингит өздігінше, медициналық жәрдемсіз өтеді. Алайда, фарингит көмейдің стрептококктық қабынуының - бактериядан туындаған – бактериалдық жұқпаланудың симптомы болуы мүмкін.\r\n\r\nФарингит 3-15 жас аралығындағы балаларда жиі кездеседі, дегенмен, кез келген жаста пайда болуы мүмкін. Көмейдің  стрептококктық қабынуының симптомдары – фарингит, келесілердің қосарлануымен:\r\n\r\n·         Қызба 38.3°C және одан жоғары.\r\n\r\n·         Жұтуда күшейетін ауырсыну.\r\n\r\n·         Жұтудағы қиындық.\r\n\r\n·         Көмейдің артқы жағындағы және бадамшабездегі ақ немесе сары дақ немесе өзең.\r\n\r\n·         Мойынның лимфа түйіндерінің ісінуі.\r\n\r\nКөмейдің стрептококктық қабынуының басқа симптомдары - әсіресе, балаларда, дененің жалпы ауырсынуы, бас ауыруы, асқазандағы ауырсыну, жүрек айнуы, құсу немесе енжарлық. Әдетте, көмейдің стрептококктық қабынуы суық тию симптомдарында пайда болмайды, мысалы, түшкіруде, мұрын ағуында немесе бітелуінде, немесе жөтелде. Жалпы, суық тию симптомдары көп болған сайын бұл фарингит көмейдің стрептококктық қабынуы екендігінің ықтималдығы азырақ. Көмейдің стрептококктық қабынуы экспресс-тестінің көмегімен немесе көмейден алынған жұғындының зерттеумен ғана сенімді анықталады.   \r\n\r\nКөпшілік жағдайларда көмейдің стрептококктық қабынуы онымен зақымданған адаммен қатынаста берілмейді. Алайда, оның симптомдарын бақылау маңызды. Фарингит пайда болса, оның стрептококктық ауруы бар адаммен қатынастан кейін көмейдің стрептококктық қабынуына өту ықтималдығы болады.   \r\n\r\nСтрептококктық қабыну бөріткенмен болғанда скарлатина (жәншау) аталады. Байқалатын симптомдары кедір-бұдырлы, қызыл бөріткен, қырғыш қағазға ұқсас келеді. бөріткен кеуде мен іште пайда болады, содан кейін 24 сағат ішінде дененің басқа бөлігіне таралады. Бөріткен және қызару тері қыртысында жақсы көрінеді, әсірес, шаптың аумағында, қолтық астында және шынтақ бүгілісінде. Қызба мен фарингит әдетте, бөріткеннің пайда болуының алдында пайда болады. Бөріткен біртіндеп аптаның ішінде жойылады, тері қабыршақтана бастайды.\r\n\r\nКөмейдің стрептококктық қабынуын анықтағанда әдетте, ревматизмнің алдын алу мақсатында антибиотиктер тағайындалады, ол көмейдің стрептококктық қабынуының асқынуы болуы мүмкін.  Ревматизм жүректің, буынның, ми мен терінің мәселелерінің себебі болуы мүмкін. Антибиотиктер  ревматизмнің алдын алуы мүмкін, оларды көмейдің стрептококктық қабынуы басталғаннан 9 күн ішінде қолданған жағдайда.','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(166,'','Контрацепция және отбасын жоспарлау','','','kz','s','',0,'',7927,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532430240,1563966240,1532430826,'Қандай контрацепция түрін таңдау түрлі факторларға байланысты, оның ішінде, денсаулыққа, жыныстық қатынастың жиілігіне, бала өрбітуге тілектің болуына.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Барьерлік (кедергілеу) әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Гормондық әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__ЖІС (ВМС)__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ұдайы контрацепция әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Сенімді емес әдістер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚандай контрацепция түрін таңдау түрлі факторларға байланысты, оның ішінде, денсаулыққа, жыныстық қатынастың жиілігіне, бала өрбітуге тілектің болуына.\r\n\r\nКонтрацепция  түрін таңдауда ескеру қажет түрлі факторлар:\r\n\r\n* __Тиімділігі__  - бұл әдістің жүктіліктен қорғауы қаншалықты жақсы? 1 жыл ішінде осы әдісті қолданған 100 әйелдегі жүктілік санына қараңыз. Егер жоспарланбаған жүктілік жеке тұлға немесе қос тұлға үшін қарымды бұзылысты ретінде қарастырылатын болса, аса тиімді әдіс таңдалуы тиіс. Керісінше, егер қос тұлға жүктілікті кейінге қалдырса, бірақ, жүктіліктің жоспарланудан ерте орнауына  жалпы қарсы болмаса, тиімділігі төмен әдісті таңдаған жөн.\r\n* __Құны__  – әдістің қол жетімділігі?\r\n* __Денсаулыққа қаупі__ – денсаулыққа қарымды қаупі қандай? Мысалы, ұрықтануға қарсы таблеткалар, әдетте, 35 жастан асқан әйелдерге ұсынылмайды, және темекі шегетін болса.\r\n* __Серіктесінің қатысуы__ – серіктесінің таңдалған контрацепция әдісін қолдауға дайындығы. Алайда, сіз белсенді және көмектесетін рольді таңдамайтын серіктеспен жыныстық қатынасыңызды қайта қарастыруыңызға болады.\r\n* __Ұдайылық__  - Уақытша әдісті қолданғыңыз келеді (тиімділігі төмен), немесе ұзақ мерзімді немесе ұдайы әдісті таңдайсыз (тиімділігі жоғары)?\r\n* __ЖЖБИ (ИППП)__ жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың және АИТ (ВИЧ)  алдын алу – көптеген әдістер ЖЖБИ  ешқандай қорғаныс бермейді. Жалпы, презервативтер ЖЖБИ алдын алуда жақсы таңдау, әсіресе, спермицидтермен бірге.\r\n* __Қол жетімдік__ – Әдіс рецептісіз, дәрігерге бармастан, немесе кәмелеттік жасқа жетпегендерде – ата-анасының келісімінсіз  қолданылады ма?\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Барьерлік (кедергілеу) әдістер__\r\n\r\nПРЕЗЕРВАТИВТЕР\r\n\r\n* Презерватив - жұқа латекстік немесе полиуретан қабықша. Ерлердің презервативі қозған (эрекциялы) пениске (жыныстық мүшеге) кигізіледі.\r\n* Презерватив жүктілікті болдырмас үшін жыныстық қатынастың барлық уақыты бойы кигізілуі тиіс.\r\n* Презервативтер көпшілік дәріханаларда және көптеген дүкендерде қол жетімді. Оларды сатып алу үшін рецептінің қажеті жоқ. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"115\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Әйелдер презервативі, ерлер презервативі секілді, латекстен немесе полиуретаннан жасалған барьерлік контрацепция әдісі. Презервативтің әр ұшында сақина бар. Қынаптың (іншектің) ішіне орналастырылған сақина жатырдың мойнына кигізіледі, ал басқа ашық тұрған сақина, іншектен тыс жатады және вульваны қамтиды. Әйелдер презервативтері бөлшек саудада сатылады.\'\'\r\n\r\n\r\nДИАФРАГМА ЖӘНЕ ЦЕРВИКАЛДЫҚ ҚАҚПАҚША\r\n\r\n* Диафрагма – икемді резеңкеден кішкене ыдыс, ол спермицидті кремге немесе желеге толтырылған.\r\n* Оны іншекке, сперматозоидтар жатырға өтпес үшін жыныстық қатынастың алдында жатыр мойнына орналастырады.\r\n* Оны жыныстық қатынастан кейін орнында 6-8 сағат өткенге дейін қалдырған жөн.\r\n* Мембраналарды әйелге дәрігер тағайындайды, ол әйел үшін диафрагманың дұрыс түрін анықтайды.\r\n* Дұрыс қолдануына байланысты, 1 жылда осы әдісті таңдайтын 100 әйелде 5-20 жуық жүктілік орын алады.\r\n* Ұқсас, кішірек өлшемді жабдық цервикалдық қақпақша аталады.\r\n* Қаупі – диафрагмаға немесе спермицидтерге тітіркеніс, аллергиялық серпін және несеп шығару жолдарының инфекциясының пайда болуы жиілігінің артуы.  Сирек жағдайда, әйелдерде уытты шок синдромы дамуы мүмкін. Бұл диафрагманы іншекте ұзақ уақыт қалдырғанда орын алады. Цервикалдық қақпақша Пап-тестінің қалыпсыз мәнін туындатуы мүмкін (Папаниколау бойынша жұғынды– жатыр мойнының қатерлі ісігін анықтаудың жұғындысы).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"116\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Диафрагма - икемді резеңкеден жасалған кішкене ыдыс, ол спермицидті кремге толтырылған, жыныстық қатынастың алдында жатыр мойнына қойылады. Жабдық жыныстық қатынастан кейін орнында бірнеше сағатқа қалдырылады. Диафрагма – дәрігер тағайындайтын және орнататын  жабдық, басқа барьерлік әдістерге, мысалы, презервативтерге қарағанда бағасы қымбатырақ..\'\'\r\n\r\nҚЫНАПТЫҚ (ІНШЕКТІК) ГУБКАЛАР\r\n\r\nІншектік контрацептивтік губкалар – бұл жұмсақ, синтетикалық, спермицидтер сіңірілген губкалар. Жыныстық қатынасқа дейін губка ылғалдандырылып, іншекке енгізіледі және жатыр мойнының үстінен қойылады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Гормондық әдістер__\r\n\r\nГормондық әдістер – бұл эстроген мен прогестерон, немесе тек  прогестерон гормоны қолданылатын контрацептивтік әдіс.\r\n\r\n Екі  гормон да етеккір айналымы кезінде ұрық жасушасының әйелдің аналық безінен шығуына (овуляцияға) кедергі келтіруге бағытталады. Оған организмнің басқа гормондарының деңгейіне әсер ету арқылы қол жеткізіледі.\r\nПрогестиндер сперманың (шәуеттің) жатырға түсіуіне кедергі келтіреді, ол үшін әйелдің жатырының маңайындағы сілемейді қою және жабысқақ етеді.\r\n \r\n\'\'Таблеткалар жүктілікті болдырмас үшін бірнеше бағытта жұмыс істейді. Ұрықтануға қарсы таблеткалар овуляцияны тежейді, ұрық жасушасының аналық безден шықпауына ықпал етеді. Сондай-ақ, олар цервикалдық сілемейдің жағдайын өзгертіп, қоюырақ етеді, бұл сперманың (шәуеттің)жатырға жету үрдісін қиындатады. Ұрықтануға қарсы таблеткалар сондай-ақ, эндометрийдің жеткілікті дамуына – ұрықтанған ұрық жасушасын қабылдап, өсіруге мүмкіндік бермейді.\r\n\r\nБұл контрацепция әдісі жыныстық жолмен берілетін аурулардан қорғаныс бермейді.\'\'\r\n\r\nГормондық  контрацепцияның түрлері:\r\n\r\n* Эстроген  мен прогестерон гормондары біріктірілген ұрықтануға қарсы,  овуляцияны тежейтін таблеткалар.\r\n* Прогестерон гормоны бар ұрықтануға қарсы таблеткалар, «мини-пили» деп аталады.\r\n* Импланттар – шағын стерженьдер, хирургиялық жолмен тері астына орнатылады, олар овуляцияға қарсы үздіксіз  прогестерон мөлшерлемесін шығарады.\r\n* Тері  пластырьлары (ОртоЭвра) иықта, бөкседе, немесе басқа ыңғайлы жерде орналастырылады. Олар ұдайы прогестерон мен эстроген шығарады. Басқа гормондық әдістер секілді оларды қолдану үшін рецептінің қажеті жоқ.\r\n* Іншек сақинасы (НоваРинг) – икемді сақина, ені 2 см жуық, іншектің ішіне орналастырылады. Ол  прогестерон мен эстроген шығарады.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__ЖІС (ВМС)__\r\n\r\n* ЖІС (ВМС) – шағын, пластиктен немесе мыстан жасалған құрал, оны жатырдың ішіне гинеколог дәрігер орнатады. Кейбір ЖІС прогестеронның аз мөлшерін бөледі. ЖІС орнында 5-10 жыл бойы қалдыруға болады, бұл оның түріне байланысты.\r\n* ЖІС кез келген уақытта орнатуға болады.\r\n* ЖІС – қауіпсіз және қызметін жақсы атқарады. Жылына ЖІС қолданған 100 әйелдің бірінен азы ғана жүкті болады.\r\n* Мүмкін қаупі мен асқынулары - құрысу, қан кетуі (кейде, ауыр), сондай-ақ, жатырдың перфорациясы.\r\n* Прогестеронды ЖІС алғашқы бірнеше айда жиі пигментацияны туындатуы мүмкін. Әйелдердің 50% бірінші жолдың соңында етеккір тоқтауы мүмкін. ЖІС алып тастағаннан кейін бұл әсер жойылады.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ұдайы контрацепция әдістері__\r\n\r\nБұл әдістер болашақта бала өрбітуді ешқашан жоспарламайтын адамдарға арналған. Ұдайы әдіс саналғанымен, кейінірек бала өрбітуге шешім пайда болса, кейде бұл операцияларды қайтаруға болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Сенімді емес әдістер__\r\n\r\n* __Үзілген жыныстық қатынас__ - шәует шашу алдында пенисті (жыныстық мүшені) іншектен шығару. Бірақ, шәуеттің азғантай бөлігі шәует шашуға дейін бөлінуі мүмкін, осы арқылы жүктілік болуы да мүмкін.\r\n* __Бүрку (спермицидтер қолдану)__  - жыныстық қатынастан бұл әдісті кейін қолдану тиімсіз, себебі, шәует жатыр мойнынан дейінгі өзінің жолын 90 секунда жетеді. \r\n* __Емшек емізу.__ Ана сүтін емізу жүктіліктің алдын алады, дегенмен, тәжірибе жүзінде кейде емізетін әйелдерде жүктілік болған жағдайлар кездседі.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nКонтрацепция; отбасын жоспарлау және контрацепция','student_k',34,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(167,'','Контузия немесе «мидың шайқалуы»','','','kz','s','',0,'',7095,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532431260,1563967260,1532431604,'Мидың шайқалуы – күрделі ауру, бұл кезде шайқалуды туындатқан жарақаттан кейін соңғы бірнеше апта, ал кейде бірнеше ай  өткенде бас ауруы немесе бас айналуы секілді симптомдар пайда болады.\r\n\r\nМидың шайқалуы дегеніміз – жеңіл бассүйек-ми жарақаты, көбінесе, бастың соққысынан кейін пайда болады. Есті жоғалту мұндай диагнозды қою үшін міндетті шарт емес. Шын мәнісінде, мидың шайқалуының даму қаупі бастапқы жарақаттың ауырлығымен байланысты емес.\r\n\r\nКөптеген адамдарда аурудың симптомдары алғашқы 7-10 күнде пайда болады және жарақаттан кейін үш ай ішінде өтеді, бірақ, кейде бір жыл бойы немесе одан ұзақ уақыт бойы сақталады.  Мидың шайқалуын емдеу аурудың симптомдарын жеңілдетуге бағытталған.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Анықтамасы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қауіп факторлары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Анықтамасы__\r\n\r\nМидың шайқалуы – күрделі ауру, бұл кезде шайқалуды туындатқан жарақаттан кейін соңғы бірнеше апта, ал кейде бірнеше ай  өткенде бас ауруы немесе бас айналуы секілді симптомдар пайда болады.\r\n\r\nМидың шайқалуы дегеніміз – жеңіл бассүйек-ми жарақаты, көбінесе, бастың соққысынан кейін пайда болады. Есті жоғалту мұндай диагнозды қою үшін міндетті шарт емес. Шын мәнісінде, мидың шайқалуының даму қаупі бастапқы жарақаттың ауырлығымен байланысты емес.\r\n\r\nКөптеген адамдарда аурудың симптомдары алғашқы 7-10 күнде пайда болады және жарақаттан кейін үш ай ішінде өтеді, бірақ, кейде бір жыл бойы немесе одан ұзақ уақыт бойы сақталады.  Мидың шайқалуын емдеу аурудың симптомдарын жеңілдетуге бағытталған.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nМидың шайқалуының симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Бас ауыруы\r\n* Бас айналуы\r\n* Шаршау\r\n* Ашушаңдық\r\n* Үрейлену сезімі\r\n* Ұйқысыздық\r\n* Зейінді шоғырландыру және есте сақтаудың төмендеуі\r\n* Шу мен жарыққа асқан сезімталдық\r\n \r\n\r\nМидың шайқалуынан кейінгі бас ауыруы өзгеруі мүмкін және ширығу ауырсынуы немесе сақина секілді болады. Көпшілік жағдайда ширығу ауырсынуы кездеседі, ол бастың жарақаты кезінде болған мойынның зақымымен байланысты болуы мүмкін. Кейбір жағдайда жеңіл бассүйек-ми жарақатынан кейін адамдар түрлі мінез-құлықтық немесе көңіл-күйлік бұзылыстарға ұшырайды. Отбасының мүшелері адамның ашушаң, күмәншіл болатынын, жиі таласу немесе қырсығу әдетін байқайды. \r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер бастың жарақаты естің қалыпсыздығын немесе амнезияны (болғанды ұмыту) туындатса, естен танбасаңыз да, дәрігерге көріну қажет.  Егер мидың шайқалуы спортпен айналысу кезінде пайда болса, дене жаттығуын тоқтатыңыз. Алынған жарақаттың асқынуының пайда болу қаупін азайту үшін дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКейбір сарапшылардың ойынша, мидың шайқалуының симптомдары мидың құрылымдық зақымдануына байланысты туындайды. Басқалары аурудың симптомдары психологиялық факторларға байланысты санайды, себебі, бас ауыруы, бас айналуы және ұйқы мәселелері секілді симптомдар депрессия, үрейлену немесе жарақаттан кейінгі күйзелістік бұзылыс  кезіндегі симптомдарға ұқсас. Көптеген жағдайларда  мидың жарақатының физиологиялық салдары және оларға көңіл-күй серпіні симптомдардың дамуында роль атқарады. \r\n\r\nЗерттеушілер неліктен кейбір адамдарда жарақаттан кейін тұрақты симптомдар болатындығы, кейбірінде – болмайтындығы туралы нақты айта алмайды. Жарақаттың ауырлығы және мидың шайқалуының тұрақты симптомдарының даму ықтималдығы арасында дәлелденген байланыс жоқ.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қауіп факторлары__\r\n\r\nМидың шайқалуының қауіп факторларына жататындар:\r\n\r\n* Адамның жасы. Зерттеулерге сай, адамның жасы мидың шайқалуының дамуы үшін қауіп факторы болады.\r\n* Жынысы. Әйелдерде мидың шайқалуы жиі анықталады, бірақ, бұл әйелдердің медициналық көмекке жиі жүгінуне байланысты болуы мүмкін.\r\n* Жарақат. Автокөліктегі апат, спортпен айналысу, құлау салдарынан болатын жарақаттар әдетте осы аурудың пайда болуына апарады.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЕшқандай тексеру мидың шайқалуын дәлелдей алмайды. Дәрігер осыған ұқсас симптомдарды туындататын басқа әлеуетті мәселелер болуын тексеру үшін миды тексерістен өткізеді. Әдетте, мидың ауытқуларын анықтау үшін компьютерлік томографияны (КТ) өткізген жөн.\r\n\r\nЕгер сізде жиі бас айналуы болса, сізді құлақ, мұрын және көмей ауруларына маманданған дәрігерге бағыттайды. Мазасыздық пен депрессияға шалдықсаңыз, немесе есте сақтау мен күнделікті тіршілік мәселелерін шешуде  қиналатын болсаңыз, психологқа немесе психиатрға бағыттау қажет болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМидың шайқалуының арнайы емі жоқ. Оның орнына дәрігер сізде пайда болған симптомдарды емдейді. Түрлі симптомдар мен олардың кездесу жиілігі әр адам үшін ерекше болады.\r\n\r\n__Бас ауыруы__\r\n\r\nБастың сақина ауруын немесе шируғыдан болатын бас ауруын емдеу үшін қолданылатын препараттар, оның ішінде, кейбір антидепрессанттар мидың шайқалуына байланысты бас ауруында тиімді болуы мүмкін.   Мысалы:\r\n\r\n* Амитриптилин. Бұл препарат сондай-ақ, жарақаттан кейінгі зақымдануды емдеу үшін, сондай-ақ, мидың шайқалуына байланысты ашушаңдық, бас айналуы және депрессия секілді симптомдарды емдеу үшін кеңінен қолданылады.\r\n* Дигидроэрготамин(DHE 45) – метоклопрамидпен (​​Реглан) бірге. Бұл препараттар созылмалы бас ауруын жеңілдетеді, бірақ, олар көктамыр арқылы аурухана жағдайында қолданылуы тиіс.\r\n* Мидың  шайқалуы кезінде ауырсынуды басатын препраттарды шамадан тыс қолдану тұрақты бас ауруының пайда болуына апаруы мүмкін.\r\n\r\n__Есте сақтау және ойлау мәселелері__\r\n\r\nҚазіргі кезде жеңіл бассүйек-ми жарақатынан кейін когнитивтік (танымдық) мәселелерді емдеу үшін ешқандай дәрілік препараттарды қабылдау ұсынылмайды.  Ми шайқалуы кезінде когнитивтік  (танымдық) мәселелер болуында уақыт – оңтайлы емдеу, себебі, симптомдардың көпшілігі жарақаттан кейін бірнеше апта немесе ай өткенде өздігінше өтеді.\r\n\r\nКогнитивтік емдеудің кейбір түрлері пайдалы болады, мысалы, қалта күнтізбесін, электрондық органайзерді қолданудағы немесе есте сақтау мен назар қоюдағы олқылықтарды жою үшін, басқа әдістерді  қолданудағы дағдыларды жаттықтыру жүргізілетін реабилитация.\r\n\r\n__Депрессия және мазасыздық__\r\n\r\nМидың шайқалуының симптомдары зақымданушы симптомдарының себебін және уақыт өткенде өздерін жақсы сезінетіндігін білгенде, жиі жақсарады. Ауру жайлы білу адамның үрейін азайтады және тыныштануына көмектеседі.  Депрессия және мазасыздық симптомдары күшейгенде емдеудің бірнеше нұсқалары бар:\r\n\r\nПсихотерапия. Мәселелерді психологпен немесе психиатрмен талқылау, олардың бассүйек-ми жарақатына ұшыраған адамдарды емдеу тәжірибесі аса пайдалы.\r\nДәрілік препараттар. Үрейге немесе депрессияға ұшырағанда антидепрессанттар немесе тыныштандыратын препараттар ұсынылуы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nМидың шайқалуын алдын алудың жалғыз белгілі тәсілі – бастың жарақатын болдырмау.\r\n\r\n__Бастың жарақатына қалай ұшырамауға болады__\r\n\r\nӘрбір әлеуетті қауіпті жағдайға дайын болу мүмкін болмаса да, бастың жарақатының жиі кездесетін себебінен алшақ болу үшін кеңестер беріледі:\r\n\r\n* Автокөлікте келе жатқанда қауіпсіздік белдігін салыңыз және балалардың жасына сәйкес қауіпсіз орындықта отыруын қадағалаңыз. 13 жасқа дейінгі балалар артқы орында отырғаны қауіпсіз, әсіресе, егер автокөлікте қауіпсіздік «жастықтары» болмаса.\r\n* Өзіңіз және балаңыз велосипедте, роликті конькиде, шаңғыда, сноубордта болғанда,  футбол ойнағанда, скейтбордингте, атқа мінгенде, мотоциклде бастың арнайы киімін (шлемін) киіп жүру қажет.\r\n* Үйде құлаудың алдын алыңыз,мысалы, шағын кілемшелерді төсемеңіз, жарықты жақсартыңыз, саты болса, сүйенетін жақтау қойыңыз.','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(168,'','Конъюктивит','','','kz','s','',0,'',2385,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532431740,1563967740,1532431902,'Конъюнктива және конъюнктивит дегеніміз не? Конъюнктива – көздің сілемей қабатын, қабақтың ішкі бетін және көз ұясының алдыңғы бөлігін жауып тұрады. Ол көзді бактериялар мен түрлі химиялық тітіркендіргіштерден қорғайды. бактериялар мен химиялық заттектер түскенде көз жасының бездері сұйықтықты – көз жасын бөледі, олар бактериялар мен химиялық заттектерді ерітіп, шаяды. Сонымен қатар, көз жасында бактерияларды жоюға қабілетті ферменттер мен антиденелер болады.','\'\'__Конъюнктива және конъюнктивит дегеніміз не?__\'\' Конъюнктива – көздің сілемей қабатын, қабақтың ішкі бетін және көз ұясының алдыңғы бөлігін жауып тұрады. Ол көзді бактериялар мен түрлі химиялық тітіркендіргіштерден қорғайды. бактериялар мен химиялық заттектер түскенде көз жасының бездері сұйықтықты – көз жасын бөледі, олар бактериялар мен химиялық заттектерді ерітіп, шаяды. Сонымен қатар, көз жасында бактерияларды жоюға қабілетті ферменттер мен антиденелер болады.\r\n\r\n__Конъюнктивит__ – конъюнктиваның инфекциясы және тітіркенуі. Конъюнктивит көздің қызаруын туындатуы мүмкін, және әдетте, көзден сары немесе жасыл түсті бөлінді шығуымен сипатталады. Конъюнктивиттің көптеген себебі болады. Көбінесе, конъюнктивит вирустардан туындайды. Сонымен қатар, себебі түрлі бактериялар, зеңдер, сирек  - паразиттер болуы ықтимал. Контактілік линзаларды дұрыс қолданбау да конъюнктивиттің себебі болуы ықтимал.  Жаңа туған сәбилердің конъюнктивиті атты түсінік бар, себебі -  ұрықтың босану жолдары арқылы өтуінде жұқпалануы. Сонымен қатар, конъюнктивит аллергиялық серпінді болуы мүмкін, немесе химиялық тітіркендіргіштерден туындауы мүмкін.\r\n\r\nКонъюнктивиттің __\'\'симптомдары\'\'__  - көздің қызаруы, көз жасының көп ағуы, көздің ауырсынуы мен тітіркенуі, жарыққа асқан сезімталдық, сары түсті бөлінді және таңертең қабықша түзілуі.\r\n\r\n__\'\'Диагностика\'\'__ үшін әдетте, көзден жұғынды алып, зертханаға талдауға жібереді.\r\n\r\n\'\'__Емдеу__\'\'  конъюнктивиттің себебіне байланысты. Вирустық конъюнктивит әдетте, өздігінше өтеді. Егер ол 3-4 күн ішінде өтпесе – дәрігерге көріну қажет, ол конъюнктивиттің бактериалдық себебін анықтап, антибиотикті тамшылар тағайындайды. Жағымсыз сезінуді азайту үшін көзге жылы компресс (таза матаны жылы суға малып) қоюға болады. Аллергиялық конъюнктивит аллергияны емдеуді талап етеді. Аллергиялық конъюнктивиттің симптомдары көзге салқын компресс қойғанда басылуы мүмкін.\r\n\r\n\'\'__Алдын алу.__\'\' Вирустық конъюнктивит – жұқпалы және әсіресе, мектепке дейінгі балалар мекемелерінде жеңіл таралады. Жұқпаланбау үшін қолды мұқият жуу қажет.\r\n\r\nБактериалдық асқынудың алдын алу үшін дәрігерлер кейде көзге антибиотикті тамшылар тағайындайды.\r\n\r\nКонъюнктивиттің алдын алу үшін тазалық ережелерін қадағалау қажет: қолды жиі жуу, жастыққапты ұдайы алмастыру, косметикалық құралдарды ұдайы алмастыру, оларды басқа адамдарға бермеу, контактілік линзаларды дұрыс қолдану.','tair',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(169,'','Кортикостероидтар','','','kz','s','',0,'',1125,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532431860,1563967860,1532432053,'Кортикостероидтар –бірқатар ауруларды емдеуде қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл препараттар күйзеліске,жарақатқа байланысты туындаған ауруларға жауап ретінде бүйрек үсті безінде өндірілетін гормондарға ұқсайды. Олардың әсер ету механизмі қабынуды азайтуымен және иммундық жүйеге әсер етуімен байланысты.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Кортикостероидтарды тағайындауға көрсетімдер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Жанама әсерлері__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКортикостероидтар –бірқатар ауруларды емдеуде қолданылатын дәрілік препараттар. Бұл препараттар күйзеліске,жарақатқа байланысты туындаған ауруларға жауап ретінде бүйрек үсті безінде өндірілетін гормондарға ұқсайды. Олардың әсер ету механизмі қабынуды азайтуымен және иммундық жүйеге әсер етуімен байланысты.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Кортикостероидтарды тағайындауға көрсетімдер__\r\n\r\nКортикостероид келесі ауруларды емдеуде қолданылады:\r\n\r\n* Артрит\r\n* Бронхы демікпесі (астма)\r\n* Аутоиммундық аурулар, мысалы, жүйелі қызылжегі және шашыраңқы склероз\r\n* Тері аурулары, мысалы, экзема және бөріткен\r\n* Қатерлі ісіктің кейбір түрлері\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Жанама әсерлері__\r\n\r\nКортикостероидтар –бұл күшті дәрілік препараттар, оларды қабылдағанда жанама әсерлері пайда болуы мүмкін, мысалы, остеопороз (сүйектің әлсіздігі) және катаракта. Сондықтан, мүмкіндігінше, олар қысқа мерзімге тағайындалады. ','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(170,'','Ас қорыту жолдарының инфекциялары','','','kz','s','',0,'',1062,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532432040,1563968040,1532432224,'Гастроэнтерит – бұл вирустардың, бактериялардың немесе паразиттердің салдарынан ішектің сілемей қабатының қабынуы. Вирусты гастроэнтерит көптеген елдерде аталған аурулардың ішінде екінші орында. Жиі себебі - норовирустық инфекция. Ауру вируспен ластанған тамақ немесе су арқылы, сондай-ақ, жұқпаланған адаммен қатынаста таралады. Ең жақсы алдын алу – қолды жиі жуу.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n {ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nГастроэнтерит – бұл вирустардың, бактериялардың немесе паразиттердің салдарынан ішектің сілемей қабатының қабынуы. Вирусты гастроэнтерит көптеген елдерде аталған аурулардың ішінде екінші орында. Жиі себебі - норовирустық инфекция. Ауру вируспен ластанған тамақ немесе су арқылы, сондай-ақ, жұқпаланған адаммен қатынаста таралады. Ең жақсы алдын алу – қолды жиі жуу.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"117\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ас қорыту жолдарының ағзалары\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nГастроэнтериттің симптомдары – іштегі ауырсыну, құсу, бас ауыруы, қызба және қалтырау. Көпшілік жағдайларда сауығу емдеусіз өтіп жатады.\r\n\r\nГастроэнтеритте кең таралған мәселе – сусыздану. Ол құсу мен іш өтуінде жоғалтылған сұйықтықтың орнын толықтыру үшін сұйықтықты жеткілікті ішпеуде пайда болады.  Сусыздану кішкентай балалардың, егде жастағы және иммундық жүйесі әлсіз адамдардың арасында кең тараған.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(171,'','Көз қимылының бұзылыстары','','','kz','s','',0,'',2262,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532432220,1563968220,1532432455,'Нысанға қараған кезде  екі көзді тігу үшін бірнеше бұлшық еті әрекет етеді.  Бұлшық етте мәселелер пайда болса, көздің үйлесімді жұмысы бұзылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Көздің құрылысы және қызметі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Көз қимылы бұзылыстарының түрлері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНысанға қараған кезде  екі көзді тігу үшін бірнеше бұлшық еті әрекет етеді.  Бұлшық етте мәселелер пайда болса, көздің үйлесімді жұмысы бұзылады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Көздің құрылысы және қызметі__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"118\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n \r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.\r\n\r\nЖарық көзге мөлдірқабық арқылы өтеді. Көз арқылы жарықтың өтуінде мөлдірқабық қарашықтың пішіні өзгеру есебінен кеңейіп, көзге көбірек жарықты өткізеді немесе тарылып, оны шектейді. Одан кейін линзалар жарықтың торқабыққа тура шоғырланып түсуі үшін  өздерінің пішінін өзгертеді. Жарық көру нервісі арқылы миға нерв сигналдарын берудің химиялық үрдісін іске қосатын фоторецепторларды қоздырады.\r\n\r\nМида осы нерв импульстарын өңдеу және тұтас бейне қалыптастыру жүреді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Көз қимылы бұзылыстарының түрлері__\r\n\r\nКөз қимылы бұзылыстарының түрлері көп. Жиі кездесетіндері:\r\n\r\n* Қылилық – көздің қимылы үйлесімсіз болатын ауру, бұл кезде көру осьтері бір нысанға түйіспейді.\r\n* Нистагм – көздің тез, бақылауға келмейтін қимылы, бұлар кейде «билеп тұрғандай» көз аталады.\r\n Көз қимылы бұзылыстарының кейбірі туғаннан болады. Басқалары өмір бойында дамиды және жарақат секілді мәселелерге байланысты болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеуге көзәйнек киіп жүру, көздің бұлшық етін жаттықтыру үшін жаттығу жасау және оперативтік араласу жатады. Көз қимылы бұзылыстарының кейбірі, мысалы, нистагм емделмейді.','student_k',44,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(172,'','Көз ұясындағы сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы','','','kz','s','',0,'',8715,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532432460,1563968460,1532432909,'Сары дақтың бұзылысы – орталық көрудің біртіндеп баяу түрде нашарлауына апаратын көз ауруы.  Нәтижесінде, ұсақ бөліктерді ажырату және оқу қиынға түседі.\r\n\r\nАуру 60 жастан асқан аламдарда жиі кездеседі, сондықтан, оны сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы атайды. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nСары дақтың бұзылысы – орталық көрудің біртіндеп баяу түрде нашарлауына апаратын көз ауруы.  Нәтижесінде, ұсақ бөліктерді ажырату және оқу қиынға түседі.\r\n\r\nАуру 60 жастан асқан аламдарда жиі кездеседі, сондықтан, оны сары дақтың жасқа байланысты бұзылысы атайды. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"119\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nСары дақтың бұзылысы – торқабықтың ауруы, ол кезде көздің артқы бетінде орналасқан макула (сары дақ) зақымданады. Макула орталық көрудің айқындылығы үшін жауапты және адамға ұсақ бөліктерді ажыратуға мүмкіндік береді. Сары дақтың бұзылысының екі түрі бар: құрғақ және ылғалды. Сары дақтың бұзылысының құрғақ түрі жиі кездеседі және торқабықтың жұқаруымен, сондай-ақ, «друз» аталатын – торқабықта түзілетін, бұзылатын тіннен тұратын шағын ақ-сары дақтардың пайда болуымен сипатталады. Бұзылыстың құрғақ түрі әдетте, жеңіл өтеді. Бұзылыстың ауыр түрі тезірек және ауыр өтеді. Бұл дерттік жағдай қантамырлардың қанталауының пайда болуымен және орталық көрудің өзгерісімен, ақ дақтардың түзілуімен, торқабық жасушаларының тіршілігін жоюымен сипатталады. Ауру 50 жастан асқан адамдардың арасында кең таралған.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТорқабық – көздің ішкі қабықшасы. Ол жарықты және біз көретін заттардың бейнесін миға жіберетін нерв сигналдарына түрлендіреді. Торқабықтың сары дақ аталатын бөлігі бейнелеуді айқын және толық етеді.\r\n\r\nСары дақтың жасқа байланысты бұзылысы  оны қамтамасыз ететін қантамырларының зақымдануында пайда болады. Осы өзгерістердің нәтижесінде макула зақымданады.\r\n\r\nСары дақтың жасқа байланысты бұзылысының екі түрі болады:\r\n\r\n* \'\'Құрғақ түрі\'\' макуланың астындағы қантамырларының жұқаруы мен сынғыштығы кезінде пайда болады. Бұл кезде «друз» аталатын шағын сары түзілістер қалыптасады. Барлық адамдарда сары дақтың бұзылысы құрғақ түрінен басталады.\r\n* \'\'Ылғалды түрі\'\' осы ауруға шалдыққан адамдардың шамамен, 10%-да болады. Макуланың астында жаңа, ауытқулы және аса нәзік, сынғыш тамырлардың өсуі басталады. Осы тамырлар бойынша қан және сұйықтық ағады. Көруді жоғалтудың көпшілік жағдайлары сарық дақтың бұзылысының осы түрімен байланысты.\r\n \r\n\r\nОсы уақытқа дейін ғалымдарға сары дақтың жасқа байланысты бұзылысының нақты себебі белгісіз. Аурудың 55 жасқа дейін дамуы сирек. Көбінесе, 75 жастан асқанда жиі кездеседі.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының қауіп факторлары:\r\n\r\n* Отбасы мүшелерінде аурудың даму жағдайлары болса\r\n* Еуропалық нәсіл\r\n* Темекі шегу\r\n* Майлы тағамнан тұратын емдәм ұстану\r\n* Әйел жыныстылар.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың басында симптомдар болмауы мүмкін. Ауру асқынған кезде орталық көрудің бұзылысының белгілері пайда болады.\r\n\r\n__Сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінің симптомдары__\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің жиі кездесетін симптомы – көрудің бұлдырауы. Нысандар бұлдырап, түстер –солғын болып көрінеді. Ұсақ бөліктерді қарағанда және оқығанда қиындықтар пайда болады. Бірақ, күнделікті басқа жұмыстардың көпшілігін орындағанда көру қалыпты болады.\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің симптомдарының ушығуында оқу немесе күнделікті тіршілікті орындау үшін көбірек жарық қажет болуы мүмкін. Торқабықтың ортасындағы бұлдыр дақ біртіндеп артады және қошқыл түске ие болады.\r\n\r\nБұзылыстың құрғақ түрінің кейінгі сатыларында алыстан бет пішінді ажырату қиынға түседі.\r\n\r\n__Сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының ылғалды түрінің симптомдары__\r\n\r\nБұзылыстың ылғалды түрінің кең таралған симптомы – тік сызықтардың қисайып, немесе толқынданып көрінуі.\r\n\r\nКөру аумағының ортасында шағын қошқыл дақ пайда болып, уақыт өте үлкейеді.\r\n\r\nОрталық көруді жоғалту сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының екі түрінде  де тез пайда болуы мүмкін.  Осылай болған жағдайда дереу офтальмологқа көріну қажет. Дәрігердің торқабық ауруларын емдеудегі тәжірибесі болуы шарт.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНауқастың көзінің түбі тексеріледі. Қарашықты кеңейту үшін көзге тамшы тамызылады. Торқабықты, қантамырларын және көру нервісін  тексеру үшін офтальмолог арнайы линзаларды қолданады.\r\n\r\nДәрігер макуланың, қантамырларының, друздың телімді өзгерістерін іздейді.\r\n\r\nНауқасқа бір көзін жауып, Амслер торы арқылы тік сызықтардың бейнесіне қарау ұсынылады. Егер олар толқынды болып көрінсе, бұл сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының белгісі саналады.\r\n\r\nТексерудің басқа әдістері:\r\n\r\n* Торқабықтағы қан ағымын зерттеу үшін арнайы бояғыштар мен камераларды қолдану (флуоресценттік ангиография)\r\n* Көздің ішкі қабықшасын фотоға түсіру (көзің түбін фотоға түсіру)\r\n* Торқабықты тексеру үшін жарық толықындарын қолдану (оптикалық когеренттік томография)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөптеген жағдайларда сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрін емдеудің қажеті жоқ.\r\n\r\nСары   дақтың жасқа байланысты бұзылысының бастапқы сатысында темекі шегу секілді зиянды әдет болмаса, белгілі бір дәрумендерді, антиоксидант пен мырышты бірге қолдану аурудың асқынуының алдын алады, бірақ, көруді қалпына келтірмейді.\r\n\r\nКейде AREDS емдік дәрумендік формуласы ұсынылады, оған кіретіндер:\r\n\r\n* С дәруменінің 500 мг\r\n* бета-каротиннің 400 МЕ\r\n* мырыштың 80 мг\r\n* мыстың 2 мг\r\n \r\nДәрумендердің осы бірігуін дәрігердің ұсынысы бойынша қабылдау қажет. Дәрігер науқастың қабылдап жүрген басқа дәрумендері немесе қоспалары туралы білуі тиіс. Темекі шегетіндерге бұл қоспаны қабылдаудың қажеті жоқ.  \r\n\r\nAREDS отбасында бұл аурудың болуы жағдайында көмектесе алады.\r\n\r\nAREDS формуласына кірмесе де, лютеиннің және зеаксантиннің қоспалары да пайдалы болады.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының ылғалды түрінде дәрігер ұсынады:\r\n\r\n* Лазерлік хирургияны (лазерлік коагуляция) – жарықтың шағын лазерлік сәулесінің әсер етуімен дертті тамырларды бұзу және олардағы қан кетуін тежеу.\r\n* Фотодинамикалық емдеу – қанталайтын тамырларды бұзу үшін организмге енгізілетін және жарықпен белсендірілетін арнайы препаратты қолдану.\r\n* Жаңа қантамырларының қалыптасуының алдын алу үшін көзге енгізілетін арнайы дәрілік препараттарды қолдану (бұл ауырсынбайтын үрдіс).\r\n \r\nКөруі нашарлаған адамдар үшін арнайы оптикалық жабдықтар (линза секілді) көруді тиімді қолдануға және өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.\r\n\r\nҰдайы офтальмолог-дәрігерге көріну аса маңызды.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінде офтальмолог-дәрігерге жылына бір рет көзді толық тексеру үшін бару қажет.\r\n Ылғалды түрінде дәрігерге ай сайын бару қажет болуы мүмкін. \r\nКөрудің бұзылыстарын ерте анықтау аса маңызды, себебі, емдеуді ерте бастау жақсы нәтижелерге апарады.\r\n\r\nӨзгерістерді анықтаудың жақсы тәсілі – үйде Амслер торының көмегімен өздігінше тестілеу. Офтальмолог тордың бейнесінің көшірмесін береді немесе ғаламтордан алуға болады. Оқуға арналған көзәйнекті киіп, әр көзді бөлек тексеру қажет. Егер сызықтар толқын болып көрінсе, дереу дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысы шеткері көруге әсер етпейді. Бұл дегеніміз, көру толығымен жойылмайды. Ауру тек орталық көруді жоғалтуға апарады.\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының құрғақ түрінің жеңіл өтуі әдетте, орталық көруді жоғалтуға апармайды.\r\n\r\nБұзылыстың ылғалды түрі көруді айтарлықтай жоғалтуға апарады.\r\n\r\nӘдетте, сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысында науқас оқу, автокөлік жүргізу, қашықтан бет пішінді ажырату қабілеттерін жоғалтуы мүмкін. Бірақ, бұл ауруға шалдыққан көптеген адамдар күнделікті қызметін қиындықсыз орындай алады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер науқаста сары  дақтың жасқа байланысты бұзылысы болса, дәрігер күнделікті көруді Амслер торы арқылы тексеріп отыруды ұсынады. Сызықтар толқынды болып көрінсе, немесе көруде басқа өзгерістер байқалса, дереу дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСары  дақтың жасқа байланысты бұзылысының алдын алу тәсілі болмағанымен, салауатты өмір салтын ұстану аурудың даму қаупін азайтуға көмектеседі:\r\n\r\n* Темекі шегуге болмайды\r\n* Көкөністер мен жемістердің мөлшері жоғары, жануар майларының мөлшері төмен емдәмді ұстану қажет\r\n* Ұдайы дене жаттығуларын орындау қажет\r\n* Салауатты салмақты қолдау қажет.\r\n \r\nДәрігерге барып, ұдайы көздің түбін тексеріп отыру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЖасқа  байланысты макулалық бұзылыс; жасқа байланысты макулодистрофия. ','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(173,'','Көздің жарақатын емдеу','','','kz','s','',0,'',1333,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532532360,1564068360,1532532674,'Қандай да бір нысан, мысалы, әйнектің немесе металдың сынығы көзден шығып тұрса.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__«103» телефоны бойынша жедел әрдемді шақырыңыз, егер__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Көзге химиялық заттектер түсуі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Көзге соққы тиюі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Көзге бөгде заттар түсуі__{ALINK}\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__«103» телефоны бойынша жедел әрдемді шақырыңыз, егер:__\r\n\r\n* Қандай да бір нысан, мысалы, әйнектің немесе металдың сынығы көзден шығып тұрса.\r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Көзге химиялық заттектер түсуі__\r\n\r\n*  Көзді уқаламаңыз.\r\n* Дереу көзді судың мол мөлшерімен шайыңыз. Қолда бар кез келген су көзін қолданыңыз: - фонтан, душ, бақша шлангы.\r\n* Көзді шайып жатқанда, немесе 15-20 минут бойы шайғаннан кейін, жедел жәрдемді шақырыңыз.\r\n* Көзге таңғыш салмаңыз.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Көзге соққы тиюі__\r\n\r\n* Суық компресс қойыңыз, бірақ, көзді қатты баспаңыз.\r\n* Ауырсынуды басатын дәрілерді қабылдаңыз - ацетаминофен  немесе ибупрофен, ауырсынуды азайту үшін.\r\n* Көгеру, қан кету, көрудің бұзылысы немесе көзді қозғалтқанда ауырсыну болса, шұғыл түрде дәрігерге көрініңіз.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Көзге бөгде заттар түсуі__\r\n\r\n* Көзді уқаламаңыз.\r\n* Жоғарғы қабақты төмен тартып, жиі кірпік қағыңыз.\r\n* Егер бөгде зат кетпесе, көзді сумен шайыңыз.\r\n* Сумен шаю да көмектеспесе, көзді жабыңыз, мұқият түрде таңғыш салып, дәрігерге көрініңіз. ','student_k',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(174,'','Көзге бөгде заттың түсуі','','','kz','s','',0,'',1551,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532532720,1564068720,1532532819,'Көзге түсетін бөгде заттардың көпшілігі (нысандар) – топырақ, кірпік немесе киімнің қылдары секілді шағын бөлшектер. Қауіптісі – металдың бөлшектері немесе басқа нысандар, көзге үлкен жылдамдықпен түсетін. Олар механикалық аспаптардан, газоншапқыштан немесе қарудан ұшқан заттар болуы мүмкін. Олар күрделі жарақат туындатуы мүмкін.\r\n\r\nКөздің жарақаты қан кетуін, қарашықтың өлшемінің өзгеруін, көзбұршақтың бұлыңғырлануын, көрудің нашарлауын немесе көрудің өзгеруін туындатуы мүмкін. Бөгде заттар көзге терең енуі мүмкін. Мұндайда оларды қозғамау қажет. Оларды көз маманы алуы тиіс (офтальмолог).','Көзге түсетін бөгде заттардың көпшілігі (нысандар) – топырақ, кірпік немесе киімнің қылдары секілді шағын бөлшектер. Қауіптісі – металдың бөлшектері немесе басқа нысандар, көзге үлкен жылдамдықпен түсетін. Олар механикалық аспаптардан, газоншапқыштан немесе қарудан ұшқан заттар болуы мүмкін. Олар күрделі жарақат туындатуы мүмкін.\r\n\r\nКөздің жарақаты қан кетуін, қарашықтың өлшемінің өзгеруін, көзбұршақтың бұлыңғырлануын, көрудің нашарлауын немесе көрудің өзгеруін туындатуы мүмкін. Бөгде заттар көзге терең енуі мүмкін. Мұндайда оларды қозғамау қажет. Оларды көз маманы алуы тиіс (офтальмолог).\r\n\r\n\'\'__Шағын өлшемді нысандарды алып тастау үшін не істеу қажет?__\'\' Алдымен, көзді сүртуге болмайды. Қолды мұқият жуу қажет. Жақсы жарықта көзді мұқият қарау қажет. Егер нысан көзде көрінсе, оны сумен шаюға болады. нысан жоғарғы немесе төменгі қабақта болуы мүмкін. Мұндайда қабақты ашып тұрып, мақта тығынды қолданумен қабақ астынан затты абайлап алып тастауға болады. көздің үстінен заттарды алып тастауға мақта тығынды қолдануға болмайды.\r\n\r\nЕгер бөгде затты көзден үй жағдайында алып тастауға келмесе, көзді таза таңғышпен жауып (көзді қыспаңыз), дәрігерге көріну қажет. Егер бөгде затты алып тастасаңыз, бірақ, біраздан кейін көзде бірнәрсе қалғандай сезім пайда болса, мөлдірқабық зақымдануы мүмкін. Бұл жағдайда дәрігерге міндетті түрде бару қажет.\r\n\r\n\'\'__Көзге енген заттарды алып тастау үшін не істеу қажет?__\'\'  Затты көзде қалдыру қажет, оны ҚОЗҒАУҒА БОЛМАЙДЫ. Көзді  таза таңғышпен жауып (көзді қыспаңыз), шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет.','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(175,'','Крон ауруы','','','kz','s','',0,'',4604,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532532780,1564068780,1532533274,'Крон ауруы  –  асқазан-ішек жолдарының барлық бөлігінде – ауыз қуысынан бастап айналшыққа дейін ойық жара пайда болуымен сипатталатын ішектің қабыну ауруы. Қрон ауруы кезінде ішектің сау бөліктері мен зақымданған тұстары кезектесіп тұрады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Крон ауруы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Крон ауруының симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Крон ауруының себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Крон ауруы қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Крон ауруы қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың симптомдарын қалай жеңілдетуге болады?__{ALINK}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"120\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Крон ауруы дегеніміз не?__\r\n\r\nКрон ауруы  –  асқазан-ішек жолдарының барлық бөлігінде – ауыз қуысынан бастап айналшыққа дейін ойық жара пайда болуымен сипатталатын ішектің қабыну ауруы. Қрон ауруы кезінде ішектің сау бөліктері мен зақымданған тұстары кезектесіп тұрады. Кейбір адамдарда аурудың ауыр симптомдары байқалады, ал басқаларда жеңіл түрде немесе емделмеген жағдайда симптомдарсыз өтеді. Аурудың ауыр барысында ұзақ уақыт бойы емделу, тіпті, хирургиялық араласу қажет болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Крон ауруының симптомдары қандай?__\r\n\r\nКрон ауруының симптомдары асқазан-ішек жолдарының зақымданған бөлігіне қарай әр түрлі болады. Аурудың жиі симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Диарея\r\n\r\n* Асқазанның түйіліп, ауырсынуы\r\n\r\n* Іште  қайталанып, пайда болатын ауырсыну\r\n\r\n* Нәжістегі қан\r\n\r\n* Тәбеттің төмендеуі\r\n\r\n* Жоспарланбаған салмақ жоғалту\r\n\r\nБасқа да қосалқы симптомдарына қалтырау, буындағы ауырсыну, көрудегі және терідегі мәселелер, шаршау сезімі жатады. \r\n\r\nКрон ауруының симптомдары жеңіл немесе ауыр болуы мүмкін. Әр уақытта қайталанып, жойылып, күрт немесе біртіндеп басталуы мүмкін.  \r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Крон ауруының себептері қандай?__\r\n\r\nІшектің осы қабыну ауруының пайда болу себептері осы уақытқа дейін белгісіз. Бір отбасының мүшелерінде кездесуі мүмкін, яғни, тұқым қуалау да белгілі бір роль атқарады. Көптеген зерттеушілер ішектің қабыну аурулары организмнің иммундық жүйесіндегі мәселелерге байланысты деп санайды. Қалыпты жағдайда иммундық жүйе организмді инфекциялардан қорғайды. Ішектің қабыну аурулары бар адамдардың иммундық жүйесі тамақты, пайдалы бактериялар мен басқа да заттектерді инфекция көзі деп қате қабылдайды. Осының салдарынан иммундық жүйе ішектің жасушаларын шабуылға алып,  оның қабынуына апарады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Крон ауруы қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер медициналық тексеруді жүргізіп, аурудың сипатталған симптомдарын нақтылайды. Анықтау үшін дәрігер қанның бірқатар талдауын және нәжістің үлгілерін зерттеуді тағайындайды. Сондай-ақ, дәрігер тоқ немесе тік ішекті көрнекі түрде қарау бойынша бір немесе бірнеше процедураларды, мысалы, асқазан-ішек жолдарының эндоскопиясы – тоқ ішектің саңылауына иілетін жіңішке түтік енгізу арқылы жасалатын колоноскопияны және ректороманоскопияны тағайындауы мүмкін.\r\n\r\nАсқазан-ішек жолдарының жоғары бөлімдерін зерттеу әдісі – фиброгастродуоденоскопия, ол арқылы дәрігер науқастың асқазанының және аш ішегінің жағдайын ойық жара болуына тексереді. Мұндай  эндоскопия екі түрлі болады. Бірінші жағдайда, шағын камераны жұту арқылы (капсулалық эндоскопия), немесе дәрігер иілетін эндоскопты ауыз қуысы арқылы енгізеді.\r\n\r\nАуруды анықтау үшін көрнекі түрде қарауға мүмкіндік беретін тексерулер, мысалы, рентген, компьютерлік томография немесе іш қуысының МРТ тағайындалуы мүмкін. \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Крон ауруы қалай емделеді?__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты  - аурудың симптомдарын туындататын қабынуды басу. Мұндай дәрілік препараттарға қабынуға қарсы құралдар және иммундық жүйені басатын  препараттар жатады. Аурудың қандай да бір симптомдарының болуына сай дәрігер антибиотиктерді, диареяға қарсы, іш жүргізетін, ауырсынуды басатын препараттарды немесе дәрумендерді қабылдауды ұсынады. Аурудың ауыр түрде өтуінде көктамыр (вена) арқылы сұйықтық енгізу немесе оперативтік араласуды жүргізу үшін науқасты ауруханаға жатқызу қажет болады.\r\n\r\nЕмдеу барысында науқас отбасылық дәрігер, гастроэнтеролог (асқазан-ішек жолдарының маманы), қажет болса, хирург қатысатын дәрігерлер тобының бақылауында болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың симптомдарын қалай жеңілдетуге болады?__\r\n\r\nӨзіңізге қамқорлық жасауды қолыңызға алыңыз. Емдәм ұстану қажет. Қандай да бір симптомдардың болуына байланысты дәрігер тамақтану рационындағы талшығы мол тағамды азайтуды немесе сүт өнімдерін тұтынбауды ұсынуы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, құрамында кофеин, алкоголь бар және газдалған сусындарды тұтынуды шектеу немесе тұтынбау қажет болуы мүмкін. Емдәм ұстанумен қатар, демалу, ұдайы спортпен шұғылдану қажет.  Күйзелісті бақылауға алу қажет, себебі, үйдегі немесе жұмыстағы мәселелерге байланысты күйзелісті жағдайлар ауруды қоздыруы мүмкін.','admin',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(176,'','Ксерофтальмия','','','kz','s','',0,'',5055,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532533260,1564069260,1532533959,'Көз жасы көздің ылғалдануы және көзден бөгде заттарды шаю үшін қажет. Көздің сау пленкасы көрудің жақсы болуы үшін қажет.\r\n\r\nЕгер көзде көз жасының өндірілуі қалыпты болмаса,  ксерофтальмия дамиды.\r\n\r\nМөлдірқабық  – бұл көздің алдыңғы бөлігін жауып тұратын мөлдір қабықша. Мөлдірқабық торқабықта бейнені фокустау үшін көзбұршақпен бірге қызмет етеді. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКөз жасы көздің ылғалдануы және көзден бөгде заттарды шаю үшін қажет. Көздің сау пленкасы көрудің жақсы болуы үшін қажет.\r\n\r\nЕгер көзде көз жасының өндірілуі қалыпты болмаса,  ксерофтальмия дамиды.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"121\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Мөлдірқабық  – бұл көздің алдыңғы бөлігін жауып тұратын мөлдір қабықша. Мөлдірқабық торқабықта бейнені фокустау үшін көзбұршақпен бірге қызмет етеді.\'\' \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКсерофтальмия әдетте, сау адамдарда кездеседі. Жас өскенде жиі кездеседі. Гормондық өзгерістердің салдарынан көз жасының өндірілуі азайғанда пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nКсерофтальмияның таралуының басқа себептері:\r\n\r\n* Қоршаған ортаның немесе жұмыс орнының ауасының құрғақтығы (жел, кондиционер)\r\n* Күн сәулесінің әсері\r\n* Темекі шегудің немесе темекі түтінімен тыныс алу әсері\r\n* Суық тиюден немесе аллергиядан препараттар\r\n\r\nСондай-ақ, аурудың пайда болуының шартталуы:\r\n\r\n* Қызу немесе химиялық күйіктен\r\n* Алдындағы көздің хирургиялық емдеуі\r\n* Сирек аутоиммундық ауру – Шегрен синдромы, бұл кезде көз жасын өндіретін бездер бұзылысқа ұшырайды.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Көрудің бұлдырауы\r\n* Көздің қышуы, қызаруы, ашу сезімі\r\n* Көздегі шаншу немесе құм түсу сезімі\r\n* Жарыққа сезімталдық\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАуруды анықтау әдістеріне жататындар:\r\n\r\n* Көргіштікті өлшеу (кестелердің көмегімен)\r\n* Саңылаулы лампаның (көздің көрінетін бөліктері – қабақты, аққабықты, конъюнктиваны, нұрлы қабықты, көзбұршақты, мөлдірқабықты – микроскопиялық талдаудан өткізетін аппарат) көмегімен көзді тексеру\r\n* Мөлдірқабықты және көз жасының пленкасын диагностикалық бояу\r\n* Көз жасы пленкасының жарылу уақытын анықтауға тест (ВРСП)\r\n* Көз жасының өндірілу деңгейін анықтау (Ширмер тесті)\r\n* Көз сұйықтығының концентрациясын өлшеу (осмолярлықты)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКсерофтальмияны емдеуде, алдымен, көз тамшысы секілді «Жасанды көз жасы» қолданылады. «Жасанды көз жасы» тамшылары сақтауыштармен болуы/болмауы мүмкін. Сақтауыштары бар тамшылар ыңғайлырақ, бірақ, кейбір науқастарда оларға сезімталдық байқалады. Тамшылардың көптеген түрлері бар, олар дәріханада рецептісіз босатылады.\r\n\r\nТамшыларды кемінде, аптасына 2-4 рет қолданыңыз. Егер  тамшыны ұдайы қолданудан бірнеше апта өткенде  симптомдар өтпесе:\r\n\r\n* Тамшыларды жиі қолдануға тырысыңыз (әр 2 сағат сайын)\r\n* Басқа препаратты қолданып көрініңз\r\n* Егер өзіңізге жарамды препраратты таңдай алмасаңыз, дәрігермен кеңесіңіз.\r\n \r\nЕмдеудің басқа әдістеріне жататындары:\r\n\r\n* Балық майын күніне 2-3 рет қабылдау\r\n* Көзде ылғалды сақтайтын, күн сәулесінен қорғайтын көзәйнекті немесе контактілік линзаларды киіп жүру\r\n* Рестазис, жергілікті кортикостероидтар, тетрациклин және доксициклин секілді дәрілік препараттарды қабылдау\r\n* Көз жасы түтіктерінде болатын микроскопиялық тығындар, олар көз жасының ағуын және көзді тежейді.\r\n \r\nБасқа пайдалы кеңестер\r\n\r\n* Темекі шекпеңіз және темекі түтінін жұтудан, жел мен желдеткіштің тіке ағынынан алшақ болыңыз.\r\n* Ылғалдандырғыш қолданыңыз, әсіресе, қысқы уақытта.\r\n* Аллергия мен суық тиюден препараттар қабылдауды шектеңіз, олар құрғақтық пен симптомдарды нашарлатуы мүмкін.\r\n* Әдейілеп кірпігіңізді жиі қағыңыз. Көзге демалыс бермеңіз.\r\n* Ұдайы кірпікті тазалап, жылы компрессті қолданыңыз.\r\n \r\nКсерофтальмияның кейбір симптомдары салдарынан ұйқы кезінде көздер сәл ашылып тұруы мүмкін. Бұл жағдайда жақпа май қолданған дұрыс. Оларды аз мөлшерде қолдану қажет, себебі, көруді нашарлатуы мүмкін. Дұрысында, ұйқы алдында қолданған жөн.\r\n\r\nХирургиялық араласу көмектесе алады, егер симптомдары қабақтың құрылысының дұрыс болмауынан пайда болса.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКсерофтальмияға шалдыққан адамдардың көпшілігі көруді жоғалтпайды, тек жайсыздықты сезінеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАуыр жағдайларда көздің мөлдірқабығы зақымдануы немесе жұқпалануы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДереу дәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n* Көзіңіз қызарса немесе көзде ауырсыну сезімі болса\r\n* Қабақ қабыршақтанса, көзден бөліністер шықса, немесе көздің немесе қабақтың жаралануы болса\r\n* Көздің жарақаты, немесе көздің дөңестігі немесе қабақтың түсуі болса.\r\n* Ксерофтальмия  симптомдарымен бірге буын ауырса, ісіну немесе ауызда құрғақтық сезімі болса.\r\n* Көздің жағдайы өздігінше емделгеннен кейін бірнеше күн ішінде көздің жағдайы жақсармаса.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАурудың симптомдарының алдын алу үшін құрғақ жерде болудан және көзді тітіркендіретін заттардан алшақ болу қажет. ','student_k',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(177,'','Құлақтың баро-жарақаты','','','kz','s','',0,'',5969,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532533980,1564069980,1532534609,'Құлақтың баро-жарақаты – дыбыс жарғағының сыртқы және ішкі жағындағы қысым деңгейлерінің күрт айырмашылығы нәтижесінде ортаңғы құлақтың зақымдануы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚұлақтың баро-жарақаты – дыбыс жарғағының сыртқы және ішкі жағындағы қысым деңгейлерінің күрт айырмашылығы нәтижесінде ортаңғы құлақтың зақымдануы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"122\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Сыртқы құлақ қалқанынан (оның төменгі бөлігі - сырғалық) және сыртқы есту каналынан тұрады. Ортаңғы құлақ дыбыс жарғағынан және үш кішкентай сүйектен тұрады. Ішкі құлақ иірімнен, жартылай шеңберлі түтіктерден және есту нервісінен тұрады. Евстахиев түтігі – ортаңғы құлақты және мұрын-жұтқыншақты (мұрынның артқы бөлігі және жұтқыншақтың артқы қабырғасы) қосатын шағын түтік. \'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nОртаңғы құлақтағы қысым әдетте, сыртқы ортадағы қысымның деңгейімен бірдей. Бұл қызметті евстахиев түтігі реттейді.\r\n\r\nӘдетте, евстахиев түтігі жабық, оның қабырғасы біріне бірі жақын орналасқан. Жұтынғанда немесе есінегенде евстахиев түтігі ашылады, дыбыс жарғағының екі жағындағы ауаның қысымын бірдей етіп сақтап, ауа мұрыннан ортаңғы құлаққа өтеді. Сыртқы қысымның күрт өзгеруінде (артуында немесе сирек - төмендеуінде) евстахиев түтігі ортаңғы құлақ қуысына қысылатын ауаның жеткілікті көлемін тез енгізе алмайды (анатомиялық ерекшеліктерінің салдарынан),  қуыстағы қысым артады немесе қажет болатыннан едәуір баяу төмендейді. Сыртқы және қуыс ішіндегі қысымдардың арасында теңсіздік орын алады, осыдан баро-жарақат пайда болады.\r\n\r\nКөптеген адамдар өмірінде кем дегенде, бір рет баро-жарақатқа байланысты сезімге ұшырап көрген. Бұл әдетте, биіктіктің күрт өзгеруінде, мысалы, ұшу кезінде, аквалангпен сүңгуде немесе тауда автокөлік жүргізуде. Баро-жарақаттың даму қаупі, сондай-ақ, аллергия кезінде, суық тию және тыныс алу жолдарының инфекциясында, евстахиев түтігінің функционалдық өзгерістерімен байланысты артады.\r\n\r\nСонымен қатар, евстахиев түтігінің бітелуі туа біткен болуы да мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Бас айналуы\r\n* Жайсыздық немесе/және құлақтың «бітіп қалу» сезімі\r\n* Бір немесе екі құлақтағы ауырсыну\r\n* Естудің төмендеуі (аздаған)\r\n\r\nКүшті немесе ұзақ уақыт бойғы баро-жарақат кезінде:\r\n\r\n* Құлақтағы күшті ауырсыну\r\n* Құлақтағы қысым сезімі (судың астында болатындай сезім)\r\n* Естуді ішінара немесе толықтай жоғалту\r\n* Мұрыннан және/немесе құлақтан қан кетуі\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚұлақты қарағанда (отоскопия) дәрігер дыбыс жарғағының аздаған дөңестігін немесе ішіне тартылуын анықтайды.  Ауыр жағдайда дыбыс жарғағы қуысындағы қантамырлардың жарылуы есебінен дыбыс жарғағының артында қан ағуы байқалуы мүмкін.\r\n\r\nБаро-жарақаттың ауыр түрін кейде құлақ инфекциясынан ажырату қиын.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҚұлақтағы жайсыздықты немесе ауырсынуды жеңілдету үшін евстахиев түтігінің өтімділігін қалпына келтіру және қысымды келесі тәсілдермен азайту қажет:\r\n* Сағыз шайнап көріңіз\r\n*  Деміңізді ішке тартып, одан кейін баяу түрде, мұрын ұшы мен ауызды көлбеулеп тұрып, деміңізді шығарыңыз.\r\n* Кәмпит сорыңыз.\r\n*  Есінеңіз.\r\n \r\nЕгер өздігіңізше жағдайды реттей алмасаңыз, жайсыздық сезімі бірнеше сағат бойы сақталса, немесе ауыр түрдегі баро-жарақат жағдайында сізге медициналық жәрдем қажет болады.\r\n\r\nБаро-жарақатты дәрілік құралдармен емдеуге келесілер кіреді:\r\n\r\n* Антигистаминдық препараттар (аллергияға қарсы препараттар)\r\n* Деконгестанттар (тамырды тарылтатын препараттар, мұрынның бітелу сезімін азайтады) препараттар немесе мұрынға спрейлер түрінде\r\n* Стероидтық препараттар (гормондық препараттар)\r\n \r\nБұл препараттар мұрынның бітелу сезімін жояды және евстахиев түтігінің өтімділігін қалпына келтіреді.\r\n\r\nАуыр  түрдегі баро-жарақат жағдайында құлақтың инфекциясының алдын алу үшін антибиотиктер қолданылады.\r\n\r\nЕвстахиев  түтігі жоғарыда аталған әдістермен ашылмаса, хирургиялық операция – миринготомия жасалуы мүмкін. Хирург ортаңғы құлақта қысымды реттеу үшін және сұйықтықтың ағуын қамтамасыз ету үшін дыбыс жарғағында тілік жасайды. Мұндай операция өте сирек жасалады.\r\n\r\nЕгер ұдайы қысымның өзгеруіне ұшырайтын болсаңыз, баро-жарақатқа бейім боласыз, мұндайда қысымды реттеу үшін дыбыс жарғағына арнайы түтік орнату мүмкіндігі бар.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nҚұлақтың баро-жарақаты әдетте, дұрыс күтім жасауда және уақытылы емдеуде оң болжамды. Әдетте, естуді жоғалту қысқа мерзімді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* құлақтың  жіті инфекциясы\r\n* Естуді жоғалту\r\n* Дыбыс жарғағының жарылуы немесе тесілуі\r\n* Вертиго (айналадағы заттар айналып тұрғандай сезім)\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\n\r\nАлдымен, өздігіңізше симптомдарды жою шараларын қабылдаңыз. Егер баро-жарақаттан болған жайсыздық бірнеше сағат бойы өтпесе, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nКелесі жағдайларда медициналық көмекке жүгіну қажет:\r\n\r\n* Құлақтан қан ақса\r\n* жоғары температура\r\n* құлақтағы күшті ауырсыну.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖоғарғы тыныс алу жолдарының қабынуында немесе аллергия ұстамасында қысымның өзгеруіне және биіктіктің күрт өзгеруінен алшақ болыңыз.\r\n\r\nҰшу кезінде ұшақ төмендей бастағанда ұйқтамаңыз. евстахиев түтігін ашу үшін «Емдеу» бөліміндегі ұсыныстарды қолданыңыз. Сондай-ақ, антигистаминдік (аллергияға қарсы) препараттарды және деконгестанттарды (тамырды тарылтатын) ұшу алдында қолдануға болады. Сәбилер мен балаларға ұшақ төмендей бастағанда беруге болады.\r\n\r\nСуға сүңгуде тереңге  баяу бойлау және қайта баяу көтерілу қажет. Жоғарғы тыныс  алу жолдарының қабынуында немесе аллергия кезінде дайвингпен (су астында жүзу) айналысу қауіпті, себебі, баро-жарақат мұндай белсенділік нәтижесінде күрделі түрге айналуы мүмкін.','admin',29,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(178,'','Құлақтың құлығы','','','kz','s','',0,'',3801,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532534880,1564070880,1532535567,'Есту каналы түкті фолликулдардан және құлақтың құлығын өндіретін бездерден тұрады. Құлық әдетте, сыртқа қарай жылжиды және құлақты шайғанда оны тазалауға болады.\r\n\r\nБірақ, құлық жиналып, тығын пайда болуы және есту каналын бітеуі мүмкін. Құлық – естімей қалудың жиі кездесетін себептерінің бірі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЕсту каналы түкті фолликулдардан және құлақтың құлығын өндіретін бездерден тұрады. Құлық әдетте, сыртқа қарай жылжиды және құлақты шайғанда оны тазалауға болады.\r\n\r\nБірақ, құлық жиналып, тығын пайда болуы және есту каналын бітеуі мүмкін. Құлық – естімей қалудың жиі кездесетін себептерінің бірі.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME} \r\n__Себептері__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"123\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Сыртқы құлақ қалқанынан және сыртқы есту каналынан тұрады.\'\'\r\n\r\nҚұлық құлақты қорғайды:\r\n\r\n\'\'Ол құлақты шаң, бактериялар, басқа да микробтар мен ұсақ заттардың түсуінен қорғайды.\r\n\r\nҚұлақ каналының нәзік терісін құлақ каналының сұйықтығынан тітіркенуінен қорғайды.\'\'\r\n\r\nКейбір адамдарда бездер құлықты көп өндіреді, және ол құлақтан оңай алынбайды.  Осыдан, құлық құлақ каналында қатайып, оны бітейді. Құлақты тазалау кезінде құлық әрі қарай өтіп, есту каналы тежелуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Құлақтағы ауырсыну\r\n* Құлақтың толып кетуі немесе естімей қалатындай, бітелу сезімі\r\n* Құлақтағы шудың естілуі\r\n* Естуді ішінара жоғалту, ол нашарлауы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКөптеген жағдайларда құлықтан үй жағдайында арылуға болады. Оны жұмсарту үшін келесі заттектерді қолдануға болады:\r\n\r\n* Балалар майы\r\n* Сатылатын тамшылар\r\n* Глицерин\r\n* Минералдық май\r\n* Су\r\n \r\nҚұлықтан арылудың басқа тәсілдері:\r\n\r\n* Дене температурасындағы суды қолданыңыз (суық немесе ыстық су қысқа мерзімдік, бірақ, күшті бас айналуына апаруы мүмкін).\r\n\r\n* Есту каналын түзету үшін басты тік ұстап, құлақтың қалқанын жоғары созыңыз.\r\n\r\n* Шприцті қолданып, судың аздаған ағынын құлақ каналына құлықтың қасына мұқият бағыттау қажет.\r\n\r\n* Су ағуы үшін басты бір жаққа қисайту, оны бірнеше рет орындау қажет.\r\n\r\nҚұлақтың зақымдануын немесе инфекциясын болдырмау үшін:\r\n\r\n* Дыбыс жарғағында саңылау болса, құлақты ешқашан шаймаңыз.\r\n*  Ауыз қуысын тазалайтын ирригатормен құлақты шаймаңыз.\r\n \r\nҚұлықты алғаннан кейін құлақты мұқият кептіріңіз. Құлақты кептіру үшін шашты кептіретін фенді қолдануға болады, аз қуатын пайдаланып, немесе құлаққа бірнеше тамшы спирт тамызуға болады.\r\n\r\nҚұлақ каналын саусаққа оралған шүберекпен немесе қағаз салфеткамен тазалауға болады. Құлақты ылғалдандыру және құлықтың кеуіп кетуінің алдын алу үшін минералды май қолданылуы мүмкін.\r\n\r\n* Құлақты тым жиі және қатты тазалауға болмайды. Құлық құлақты қорғайды.\r\n* Есту каналын қандай да бір затпен, мысалы, мақталы таяқшамен тазалауға тырыспаңыз.\r\n \r\nЕгер құлықты алып тастай алмасаңыз, немесе жайсыздық сезінсеңіз, дәрігерге көрініңіз, ол келесі тәсілдермен құлықты алып тастайды:\r\n\r\n* Ирригациялық (ылғалды) жолмен\r\n* Есту каналының ішіндегісін сору арқылы\r\n* Кюретка аталатын аспаппен.\r\n* Микроскоптың көмегімен.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nҚұлықтар қайтадан пайда болуы мүмкін. Естімеу бұл кезде уақытша болады, әдетте, құлықты алғаннан кейін орнына келеді.\r\n\r\nСирек жағдайда құлықты өздігінше алып тастауға тырысу есту каналындағы инфекцияға немесе дыбыс жарғағының зақымдануына апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nҚұлақтағы құлықты алып тастай алмағанда дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nҚұлық болғанда келесі симптомдар орын алса, дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* Құлақтан бөлінді шығуы\r\n* Құлақтың ауырсынуы\r\n* Қызба  \r\n* Құлықты алып тастағаннан кейінгі естімей қалу.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҚұлық; құлақтың бітелуі.','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(179,'','Қуық асты безінің аденомасы (қуық асты безінің қатерсіз гиперплазиясы)','','','kz','s','',0,'',4401,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532535660,1564071660,1532536105,'Қуық асты безінің аденомасы  немесе қуық асты безінің қатерсіз гиперплазиясы- қатерсіз ісік, қуық асты безінің безді эпителийінен немесе стромалық құрамбөлігінен дамиды.','__Қуық асты безінің аденомасы  немесе қуық асты безінің қатерсіз гиперплазиясы__- қатерсіз ісік, қуық асты безінің безді эпителийінен немесе стромалық құрамбөлігінен дамиды.\r\n\r\n__Пайда болу себебі__\r\n\r\nҚуық асты безінің аденомасының нақты себебі  белгісіз. Пайда болуының аса ықтимал себебі – қартаю. Сондай-ақ, безді эпителийінің өсуіне аталық бездің гипербелсенділігі ықпал етеді. Жас кезінде аталық без алынып тасталған (мысалы, қатерлі ісіктен) ерлер қуық асты безінің аденомасына шалдықпайтындығы белгілі. Сонымен қатар, қуық асты безінің аденомасына шалдыққаннан кейін аталық без алынып тасталса, қуық асты безінің өлшемі азая бастайды.\r\n\r\nҚуық асты безінің гиперплазиясы туралы жайттар:\r\n\r\nАуруға шалдығу мүмкіндігі жасқа сай артады.\r\n\r\nҚуық асты безінің аденомасы – кең таралған ауру, ұзақ өмір сүрген кез келген ер адам ертелі-кеш бұл ауруға шалдығады деген пікір бар.\r\n\r\n40 жастан асқан ер адамдардың көпшілігінде және 80 жастан асқан ер адамдардың 90 пайызынан астамында қуық асты безінің аздаған ұлғаюы байқалады.\r\n\r\nАурудың пайда болуының қауіп факторлары анықталмаған, аталық бездің қалыпты қызметінен басқа.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"124\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"125\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nқуық асты безінің аденомасына шалдыққан ерлердің жартысына жуығы аурудың симптомдарын сезінеді, оған кіретіндер:\r\n\r\n·         Несеп шығару соңындағы несептің тамшылап бөлінуі\r\n\r\n·         Несеп шығара алмау\r\n\r\n·         Несеп шығару кезінде қуықтың толық босамауы\r\n\r\n·         Несеп ұстамау\r\n\r\n·         Түн ішінде бірнеше рет дәретханаға бару қажеттігі\r\n\r\n·         Несеп шығарудағы ауырсыну, қанмен несеп (инфекцияны көрсетуі мүмкін)\r\n\r\n·         Несеп шығару ағынының баяу басталуы немесе кідіруі\r\n\r\n·         Несеп шығарудың қиындауы\r\n\r\n·         Кенеттен және күшті несеп шығарғысы келу сезімі\r\n\r\n·         Несептің әлсіз ағыны.\r\n\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАурудың сырқатнамасын мұқият зерттегеннен кейін дәрігер тік ішек арқылы саусақпен зерттеуді жүргізеді,   қуық асты безінің жағдайын, өлшемін бағалау үшін. Сондай-ақ, келесі тестілер жүргізілуі мүмкін:\r\n\r\n·         Несеп ағынының жылдамдығын өлшеу\r\n\r\n·         Несеп шығарудан кейін несептің қалдық мөлшеріне тест\r\n\r\n·         Қуықтағы қысымды өлшеу\r\n\r\n·         Мүмкін жұқпаларға несепті талдау\r\n\r\n·         қуық асты безінің спецификалық антигеніне  (PSA) талдау, қуық асты безінің қатерлі ісігін анықтау үшін\r\n\r\n·         Цистоскопия\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер науқасқа анкета толтыруды өтінеді, анкетада симптомдардың ауырлығын және өмірге әсерін бағлау қажет болады. мұндай тестіде алынған ұпайлар саны алдыңғы нәтижелемен салыстырылады, науқастың жағдайы ушығуын анықтау үшін.\r\n\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу тәсілі симптомдардың ауырлығына және олардың адам өміріне әсеріне, қандай да бір басқа аурудың болуына байланысты. Емдеу нұсқаларына «күту тактикасы», өмір салтын өзгерту, медициналық препараттарды тағайындау немесе хирургиялық араласу кіреді.  \r\n\r\nЕгер ер адам 60 жастан асқан болса, симптомдардың болуының ықтималдығы жоғары. Бірақ, қуық асты безі ұлғайған көптеген ерлерде аздаған симптомдар ғана байқалады, көбінесе, өздігінше күтім жасаумен шектеледі.\r\n\r\nБірақ, егер науқаста қуық асты безінің аденомасы болса, оған жыл сайын диагностикадан өтіп, симптомдардың әрі қарай ушығуын бақылау және қажет болса, емдеуге қажетті өзгерістер енгізу қажет.\r\n\r\n__Өздігінше күтім жасау__\r\n\r\nЖеңіл  симптомдар кезінде:\r\n\r\n·         Алғашқы сезіммен қуықты босату қажет. Дәретханаға жиі бару қажет, күшті сезім болмаса да.\r\n\r\n·         Алкоголь немесе кофеинді тұтынудан алшақ болу (әсіресе, кешкі астан кейін).\r\n\r\n·         Бір ішкенде сұйықтықты көп ішпеу. Сұйықтық қабылдауды күн барысында бөліп ішу. Ұйқыға дейін 2 сағат бұрын сұйықтық ішуді тоқтату.\r\n\r\n·         суық тию және синусит кезінде ісінуге қарсы құралдарды немесе антигистаминдік препараттарды  қабылдамауға тырысу. Мұндай дәрілер қуық асты безінің аденомасының симптомдарын күшейтуі мүмкін.\r\n\r\n·         Жылы жерде болуға, белсенді өмір салтын ұстануға тырысу қажет. Суық ауа райы мен дене жүктемелерінің болмауы симптомдарды ушықтыруы мүмкін.\r\n\r\n·         Кегель жаттығуларын орындау (жамбас бұлшық еттерін нығайту үшін жаттығулар).\r\n\r\n·         Күйзелісті азайту, себебі, күйгелектік пен ширығу несеп шығарудың жиі қажеттілігіне апаруы мүмкін.\r\n\r\nSource: https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000381.htm','student_k',37,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(180,'','Қыликөздік','','','kz','s','',0,'',6206,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532536140,1564072140,1532536546,'Страбизм – көздер қозғалысының үйлесімсіздігі болатын ауру, бұл кезде көздер бір нысанға түйісе алмайды. Ауру «қыликөздік» деген атауымен белгілі. \r\nАдамдар сөйлесетін адамының көзінің орналасуын бақылауға бейім. Басқа адамның көздерінің бағытын бақылай отырып, оның қайда қарағандығын білуге болады. Адамдарға  әр жаққа қарау үйреншікті емес. Бұл қыликөздік аталады. Медициналық терминологияда бұл құбылыс көзді ішіне келтіру, сыртына шығару, көз ротациясының дұрыс болмауы аталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\nСтрабизм – көздер қозғалысының үйлесімсіздігі болатын ауру, бұл кезде көздер бір нысанға түйісе алмайды. Ауру «қыликөздік» деген атауымен белгілі. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"126\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Адамдар сөйлесетін адамының көзінің орналасуын бақылауға бейім. Басқа адамның көздерінің бағытын бақылай отырып, оның қайда қарағандығын білуге болады. Адамдарға  әр жаққа қарау үйреншікті емес. Бұл қыликөздік аталады. Медициналық терминологияда бұл құбылыс көзді ішіне келтіру, сыртына шығару, көз ротациясының дұрыс болмауы аталады. Қыликөздіктің кішкентай балаларда кездесуі шұғыл түрде анықталуы шарт, бұл ересек жастағы ауыр бұзылыстың алдын алады.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nӘр көз алты түрлі бұлшық етпен қоршалған, олар «бір команда секілді» көздің жұмысын бақылайды. Олар екі көздің бір нысанға қарауын қамтамасыз етеді.\r\n\r\nҚыликөздік бар адамдарда осы бұлшық еттердің жұмысы үйлеспеген. Нәтижесінде, бір көз нысанға қарағанда, екіншісі басқа бағытқа бұрылады.\r\n\r\nБұл кезде миға екі түрлі бейне түседі – әр көзден біреуден. Бұл миды жаңылыстырады. Балалардың миы әлсіз көзден бейнені қабылдамауға үйренуі мүмкін.\r\n\r\nЕгер қыликөздікті емдемесе, бейнесін ми қабылдамайтын көз ешқашан жақсы көрмейтін болады. Көруді бұлай жоғалтуды __амблиопия__ атайды. Басқа атауы - «көздің жалқаулығы». Кейде амблиопия қыликөздікке апаратын бастапқы ауру.\r\n\r\nКөптеген балаларда қыликөздіктің себебі белгісіз. Мұндай балалардың көпшілігінде ауру туғаннан болады немесе туғаннан соң аз уақыттан кейін пайда болады. Бұл – туа біткен қыликөздік аталады.\r\n\r\nБұлшық ет күшін емес, аппаратын дұрыс бақылаумен байланысты мәселелер көп уақыт алады.\r\n\r\nБалалардың қыликөздігімен байланысты басқа аурулар:\r\n\r\n•        Аперт синдромы\r\n\r\n•        Церебралдық паралич\r\n\r\n•        Туа болған қызамық\r\n\r\n•        Көздің қасындағы гемангиома\r\n\r\n•        Пигменттік  дерматоз синдромы\r\n\r\n•        Нунан синдромы\r\n\r\n•        Прадер - Вилли синдромы\r\n\r\n•        Мезгілінен бұрынғы ретинопатия\r\n\r\n•        Ретинобластома\r\n\r\n•        Мидың жарақаттық зақымдануы\r\n\r\n•        Трисомия 18\r\n\r\nЕресек жаста болатын қыликөздіктің себептері:\r\n\r\n•        Ботулизм\r\n\r\n•        Диабет (жүре пайда болған салдану қыликөздігі)\r\n\r\n•        Гийен-Барре синдромы\r\n\r\n•        Көздің зақымдануы\r\n\r\n•        Моллюскілермен улану\r\n\r\n•        Инсульт\r\n\r\n•        Мидың жарақаттық зақымдануы\r\n\r\n•        Көздің кез келген ауруынан немесе жаралануынан көруді жоғалту\r\n\r\nТұқым қуалайтын қыликөздік – қауіп факторы. Алыстан көргіштік – ықпал ететін фактор, әсіресе, балаларда. Көруді жоғалтуға апаратын кез келген ауру да қыликөздікке апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nҚыликөздіктің симптомдары ұдайы болуы немесе пайда болып, жойылып тұруы мүмкін. Оларға жататындар:\r\n\r\n•        Диплопия (бейненің қосарлана көрінуі)\r\n\r\n•        Әр жаққа қарайтын көздер\r\n\r\n•        Көздердің қозғалысының үйлеспеуі (көздер бірге қозғалмайды),\r\n\r\n•        Көруді жоғалту немесе терең көруді қабылдаудың бұзылыстары\r\n\r\nБалалар амблиопияға тез ұшырайды, сондықтан, оларда диплопия болмайды.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМедициналық тексеру кезінде дәрігер көздерді мұқият қарайды. Қыликөздікті анықтау үшін бірнеше тестілер өткізіледі:\r\n\r\n•        Сәуленің мөлдірқабықта шағылуы\r\n\r\n•        Көздің жабылуымен/ашылуымен тест\r\n\r\n•        Көздің торқабығын қарау\r\n\r\n•        Стандарттық офтальмологиялық қарау\r\n\r\n•        Көздің көруін тексеру\r\n\r\nСондай-ақ, бастың және жүйке жүйесінің тексерілуі өткізіледі (неврологиялық тексеру).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБалаларда қыликөздікті емдеудің бірінші қадамы – көзәйнек киіп жүру.\r\n\r\nАлдымен амблиопияны емдеу қажет. Сау көз таңғышпен жабылады. Бұл әлсіз көздің күштірек жұмыс істеуіне ықпал етеді.\r\n\r\nБала таңғышты немесе көзәйнекті киіп жүргісі келмеуі мүмкін. Таңғыш баланы әлсіз көзбен көруге мәжбүр етеді. Бірақ, таңғыш пен көзәйнекті киіп жүру аса маңызды.  \r\n\r\nОсыдан кейін де көздер дұрыс қозғалмайтын болса, хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін. Операция кезінде белгілі бір бұлшық еттерді күштірек етіп немесе тартылуын азайтады.\r\n\r\nКөздің бұлшық еттеріне хирургиялық операция жасау «жалқау көздің» нашар көруін жоймайды. Балаға операциядан кейін көзәйнек киіп жүру қажет болуы мүмкін. Балаға ерте операция жасалғанына сай нәтижесі де жақсырақ болады.\r\n\r\nПайда болып, жойылатын қыликөздіктің жеңіл түрі бар ересектер өздерінің жағдайын көзәйнек киіп жүрумен және көздің бұлшық еттеріне арналған жаттығулармен жақсарта алады. Қыликөздіктің күрделі түрлері операциялық араласуды талап етеді. Егер қыликөздік көруді жоғалтудан пайда болса, хирургиялық жолмен жоюдың алдында көруді жақсарту қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nОперациядан кейін көздер бір бағытқа қарайды, бірақ көрудегі мәселелер қалады.\r\n\r\nМектепте балада кітап оқу кезінде, ересектерде – көлік жүргізуде мәселелер болады. Нашар көру баланың кейбір спорттық ойындарды ойнау қабілетін шектеуі мүмкін.\r\n\r\nЕрте анықтау кезінде және уақытылы емдеуде болжамы - оң. Медициналық көмекке кеш жүгіну бір көздің толық көрмеуіне апаруы мүмкін. Қыликөздігі бар балалардың үштен бір бөлігі амблиопияға ұшыраған.\r\n\r\nКөптеген балаларда қыликөздік немесе амблиопия кездесетіндіктен, олар мұқият тексерілуі тиіс.\r\n\r\n__Дәрігердің көмегіне қашан жүгіну қажет__\r\n\r\nҚыликөздік неғұрлым  тезірек медициналық көмекті қажет етеді. Дәрігермен немесе көз дәрігерімен келесі жағдайларда кеңесіңіз:\r\n\r\n·         Балада қыликөздік бар болып көрінсе\r\n\r\n·         Бала көзіне заттар қос болып көрінуіне шағым айтса\r\n\r\n·         Бірнәрсені бақылау кезінде қиындықтар болса\r\n\r\nЕскерту: баланың тақтаны жақсы көрмеуі немесе оқи алмауы салдарынан кейде мектепте мәселелер немесе оқуында қиындықтар болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҚиылысқан көздер; Эзотропия; Экзотропия; Гипотропия; Гипертропия; Қыликөздік; Шелдену.','admin',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(181,'','Қырма теміреткі','','','kz','s','',0,'',4222,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532536560,1564072560,1532537046,'Қырма теміреткі (микроспория) – терінің жұқпалы ауруы, паразитарлық зеңдерден (адам организмінде паразитарлық мекендейтін микробтар) туындайды.\r\nҚырма теміреткі шаштың тазданып түсуіне апарады. Таздану ошақтары біртіндеп қосылып, шаш түбінің едәуір аумағын алуы мүмкін.\r\nТеміреткінің бұл түрі дененің кез келген бөлігін зақымдауы мүмкін: қолдың, білектің, алақанның, аяқ ұшының терісін, аяқ-қолдағы тырнақты, шап қыртысын, қолтық асты ойысын, шаштың түбін, бет пен дене терісін.\r\nҚырма теміреткі кез келген жаста жұғуы мүмкін; әйелдер де, ерлер де шалдығады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚырма теміреткі (микроспория) – терінің жұқпалы ауруы, паразитарлық зеңдерден (адам организмінде паразитарлық мекендейтін микробтар) туындайды.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"127\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Қырма теміреткі шаштың тазданып түсуіне апарады. Таздану ошақтары біртіндеп қосылып, шаш түбінің едәуір аумағын алуы мүмкін.\'\'\r\n__________________________________________________________________________\r\n\r\nТеміреткінің бұл түрі дененің кез келген бөлігін зақымдауы мүмкін: қолдың, білектің, алақанның, аяқ ұшының терісін, аяқ-қолдағы тырнақты, шап қыртысын, қолтық асты ойысын, шаштың түбін, бет пен дене терісін.\r\n\r\nҚырма теміреткі кез келген жаста жұғуы мүмкін; әйелдер де, ерлер де шалдығады.\r\n\r\nДегенмен, ауру 3-7 жас аралығындағы балаларда, қыздарға қарағанда ұлдарда жиі кездеседі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚырма теміреткіні туындататын паразитарлық зеңдер – бұл Microsporumcanis,Trichophytontonsurans. Зеңдердің бұл түрі споралар түзеді (зеңнің қолайсыз жағдайға тұрақты болатын күйі).\r\n\r\nЗеңдердің жұғуына терінің ұсақ  зақымдануларында, иммунитеттің бұзылысында  бейімділік болады.\r\n\r\nАуру жұқпалы жануармен (әдетте, мысық немесе ит) тікелей қатынаста беріледі.\r\n\r\nАдамнан жұқтыру онымен тікелей қатынаста және оның заттарын (тарағын, бас киімін, сүлгісін, т.б.) пайдалануда болуы мүмкін.\r\n\r\nБалалар көбінесе, теріге жұқпаланған шаштың, тері қабыршағының түсуінде жұқтырады, сондай-ақ, үйдегі тұрмыс заттары арқылы да жұқтыруы мүмкін.\r\n\r\nЖалғыз ошақ пайда болғанда дерттену үрдісінің тері бойымен таралуы зеңнің спорасы бар ысқышпен, губкамен ысқылауда орын алады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nТырнақтың қырма теміреткімен зақымдануында олар бұлыңғырланып, сынғыштанып, үгетіле бастайды.\r\n\r\nШаштың түбінде қызыл дөңгелек дақтар пайда болады, ол жерде шаштар тері деңгейінде сынады, бірдей етіп кесілгендей болып көрінеді. таздану пайда болады.\r\n\r\nДенеде зақымданған тұстардың пішіні сопақ қызылдау дақ тәрізді болады, осы жерлерде қабыршақтану, қышу пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\n·         Дәрігердің қарауы\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы (қажет болса, 10 күнде 1 рет қайталау қажет)\r\n\r\n·         Дертті материалды зеңдерге микроскопиялық зерттеу (зақымданған тұстан қырынды диагнозды нақтылау және емдеуді бақылау үшін жасалады).\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nҚырма теміреткіні емдеудің мақсаты – дерматомикозды (зеңнен туындаған тері ауруы).\r\n\r\nЗеңге қарсы препараттарды қабылдау, емдеу ұзақтығы 6-8 апта.\r\n\r\nСондай-ақ, дәрігер ошақтың әрі қарай теріге таралуының алдын алу үшін зеңге қарсы құрамбөлігі бар сусабынды қосымша тағайындауы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nҚырма теміреткіден толық арылу - күрделі мәселе. Ауру толық емдеу курсынан кейін де пайда болуы мүмкін. Көптеген жағдайларда жасөспірімдерде қырма теміреткі жыныстық жетілуге жеткенде өздігінше өтуі мүмкін.\r\n\r\nСауыққаннан кейін де адам дәрігердің бақылауында болады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nӨзіңізде немесе балаңызда қырма теміреткінің симптомдары пайда болса, дәрігерге көрініңіз. Үй жағдайында емделу көптеген жағдайда жеткіліксіз болады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКезбе жануарлармен қатынастан алшақ болу қажет, ал үй жануарларын ветеринарға ұдайы көрсетіп тұру қажет. Қырма теміреткіге шалдыққан адамдарға жеке гигиена қағидаларын аса мұқият қадағалау қажет.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nlm/nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар: __СымбатТажиева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  АкмаралКуланбаева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері','admin',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(182,'','Қызамық','','','kz','s','',0,'',4270,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532537040,1564073040,1532537579,'Қызамық  – теріде бөріткен пайда болуымен сипатталатын  инфекциялық ауру.\r\n\r\nНауқас ананың құрсағында нәрестеге берілген қызамық – туа біткен саналады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nҚызамық  – теріде бөріткен пайда болуымен сипатталатын  инфекциялық ауру.\r\n\r\nНауқас ананың құрсағында нәрестеге берілген қызамық – туа біткен саналады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚызамықтың қоздырғышы – ауа-тамшылық немесе қатынас арқылы таралатын вирус.\r\n\r\nБөріткен пайда болғанға дейінгі 1 апта және бөріткен жойылғаннан кейінгі 1-2 апта ішінде қызамығы бар адам жұқпалы болуы мүмкін.\r\n\r\nҚазіргі уақытта көптеген балалар қызылшаға, паротит пен қызамыққа қарсы біріктірілген вакцинадан өтеді, сондықтан, ауру сиреген. Барлық вакцина алғандарда қызамыққа иммунитет дамиды. Бұл дегеніміз, бұл вирустан организмде қорғаныс бар.\r\n\r\nКейде ересектерде бұл қорғаныс әлсіреуі мүмкін. Жүктілікті жоспарлаған әйелдер, сондай-ақ, кез келген ересек адам қайта вакцинадан өтуіне болады.\r\n\r\nҚызамыққа қарсы егілмеген балалар мен ересектер осы инфекцияға шалдығуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nБалаларда ауру әдетте, аз симптоммен өтеді. Бөріткен пайда болғанға дейін ересектерде қызу, бас ауруы, жалпы нашар сезіну және мұрынның бітелуі болуы мүмкін. Олар бұл симптомдарды байқамауы мүмкін.\r\n\r\nАурудың басқа симптомдары:\r\n\r\n* Көгерудің пайда болуы (сирек)\r\n\r\n* Көздің қабынуы (қызаруы)\r\n\r\n* Бұлшық еттегі немесе буындағы ауырсыну\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"128\" responsive=\"y\" featured=\"y\"} \r\n\r\n\'\'Қызамықты көбінесе, үшкүндік қызылша атайды. Тиімді вакцинацияға байланысты қызамық қазір сирек кездеседі. Қызамыққа қарсы вакцина қызылшаға және эпидемиялық паротитке қарсы біріктірілген вакцинаның құрамына кіреді.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚоздырғыштың өсіндісін зерттеу үшін мұрыннан немесе аңқадан жұғынды алынады.\r\n\r\nҚызамыққа иммунитет болуын тексеру үшін қан талдауы алынуы мүмкін. Жүктілікті жоспарлайтын әйелдердің бәрі осы тексерістен өтуі қажет. Нәтижесі теріс болса, оларға егілу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБұл ауруды емдеудің әдістері жоқ.\r\n\r\nДене температурасын түсіру үшін науқастар ацетаминофен қабылдауы қажет.\r\n\r\nТуа біткен қызамықта пайда болатын ақауларды емдеуге болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӘдетте, қызамық жеңіл өтеді.\r\n\r\nСауыққаннан кейін науқастарда өмір бойы осы ауруға иммунитет сақталады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nЕгер ана жүкті кезінде жұқтырса, балада туа біткен ақаулары болады. Сондай-ақ, түсік тастау немесе өлі туу орын алауы ықтимал.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігермен кеңесіңіз:\r\n\r\n* Бала өрбіту жасындағы әйел қызамыққа егілгендігіне сенімсіз болса.\r\n\r\n* Ауру кезінде немесе сауыққаннан кейін ересекте немесе балада күшті бас ауыруы, мойын бұлшық еттерінің сіресуі, құлақта ауырсыну немесе көруде мәселелер пайда болса.\r\n\r\n* Ересекке немесе балаға біріктірлген вакцинадан өту қажет болса.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҚызамықтың алдын алу үшін қауіпсіз және тиімді вакцина бар. Қызамыққа қарсы вакцина барлық балаларға ұсынылады. Егу бала 12-15 айлық жасқа жеткенде жасалады, бірақ, кейде эпидемия кезінде ертерек жасалады. Екінші вакцина балаларға 4-9 жасында жасалады. Бұл біріктірлген вакцина қызылшадан, эпидемиялық паротиттен және қызамықтан қорғайды.\r\n\r\nБала өрбіту жасындағы әйелдер әдетте, қызамыққа иммунитеттің болуын анықтау үшін қан талдауын тапсырады. Егер әйел егілмесе, вакцина алғаннан кейін 28 күн бойы жүктіліктен сақтануы тиіс.\r\n\r\nКелесі адамдар вакцинациядан өтпейді:\r\n\r\n* Жүкті әйелдер\r\n\r\n* Иммундық жүйесі қатерлі ісіктен, кортикостероидтар қабылдаудан, немесе сәулемен емдеуден әлсіреген науқастар.\r\n\r\nЖүкті әйелге вакцинация жасауға тыйым салынады. Дегенмен, кейбір сирек жағдайларда жүкті әйелдер егілгенде, жаңа туған сәбилерде ешқандай мәселелер анықталмаған.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҮшкүндік қызылша; Германия қызылшасы','student_k',30,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(183,'','Лабиринтит','','','kz','s','',0,'',3873,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532537580,1564073580,1532538346,'Лабиринтит – ішкі құлақтың іріңді немесес іріңсіз қабынуымен сипатталатын ауру. \r\n\r\nҚұлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Дыбыс жарғақ және үш кішкене сүйектер дыбысты  дыбыс жарғақтан құлақ иірімінің алдыңғы жағына өткізеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛабиринтит – ішкі құлақтың іріңді немесес іріңсіз қабынуымен сипатталатын ауру. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"129\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Дыбыс жарғақ және үш кішкене сүйектер дыбысты  дыбыс жарғақтан құлақ иірімінің алдыңғы жағына өткізеді.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЛабиринтит ортаңғы құлақтың жіті немесе көбінесе, созылмалы ауруларында, ортаңғы құлақтың туберкулезінде, жарақат кезінде пайда болады.\r\n\r\nДаму жолдарына байланысты ішкі құлақтың қабыну ауруларын тимпаногендік (ортаңғы құлақтан өтетін), менингогендік (менингитте) және гематогендік (басқа ауруларда қабыну ішкі құлаққа қан арқылы беріледі) түрлеріне бөлуге болады.\r\n\r\nСондай-ақ, иірімнің іріңді және іріңсіз зақымдануы болады, ал таралуы бойынша диффуздық (таралған) және шектелген болады.\r\n\r\nКелесі факторлар лабиринтиттің пайда болу қаупін арттырады:\r\n\r\n* Алкогольдің үлкен мөлшерін қабылдау\r\n* Шаршау\r\n* Аллергия болу тарихы\r\n* Вирустық аурудың, респираторлық инфекциядан кейін\r\n* Құлақтың инфекциясы\r\n* Темекі шегу\r\n* Күйзеліс\r\n* Рецептімен немесе рецептісіз берілетін белгілі бір дәрілерді қолдану (әсіресе,  аспирин)\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Бас айналуы\r\n* Көздің еріксіз қозғалуынан фокустеу қиындығы\r\n* Бір құлақтың естімей қалуы\r\n* Тепе-теңдікті жоғалту, мысалы, бір жағына құлау\r\n* Жүрек айну және құсу\r\n* Құлақтың шыңылдауы\r\n​\r\nІріңді  лабиринтитте температура артуы мүмкін. Диффуздық іріңді лабиринтитте  толық естімей қалу орнайды.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер науқастың лабиринтиттің симптомдарына нұсқайтын шағымдарын тыңдап, ауруды анықтайды.\r\n\r\nӘдетте, бұл ауруды анықтау үшін арнайы тестілер қажет емес, бірақ, дәрігер келесі науқастан диагностикалық шараларды өтуін сұрауы мүмкін:\r\n\r\n* ЭЭГ (электроэнцефалограмма – мидың электрлік белсенділігін зерттеу)\r\n* Электронистагмография (көздің бұлшық еттерінің электрлік белсенділігін зерттеу)\r\n* бастың КТ (компьютерлік томографиясы)\r\n* есту тестілері (аудиология / аудиометрия)\r\n* бастың МРТ (магниттік-резонанстық томографиясы)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛабиринтит әдетте, емдеу басталғаннан кейін бірнеше аптада өтеді. Емдеу бас айналуы секілді симптомдарды жеңілдетуге көмектеседі.\r\n\r\nЕмдеу үшін қолданылатын дәрілік препараттар:\r\n\r\n* Антигистаминдік (аллергияға қарсы) препараттар\r\n* Жүрек айну мен құсуға қарсы дәрілер\r\n* Бас айналуын жоятын дәрілер\r\n*  Ұйқы шақыратын және тыныштандыратын құралдар\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nУақытылы дәрігерге көрінгенде және дұрыс емделгенде болжамы – оң. Ауыр симптомдары аптаның ішінде өтеді. Науқастардың көпшілігі 2-3 ай барысында сауығады. Егде науқастарда бас ауыруы және бас айналуы байқалуы мүмкін. Егер асқынуға жол беріліп, естімей қалу орын алса, есту қалпына келмеуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Естімей қалу (аса сирек)\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге хабарласыңыз, егер:\r\n\r\n* Бас айналуы, тепе-теңдікті жоғалту немесе лабиринтиттің басқа симптомдары болса\r\n* Естімей қалсаңыз\r\n\r\nЖедел жәрдемді шақырыңыз, егер:\r\n\r\n* құрысу болса\r\n* заттар қос болып көрінсе\r\n* естен тану болса\r\n* ұдай қусу болса\r\n* сөйлеу түсініксіз болса\r\n* бас айналуында, әсіресе, 38 ° C-тан асатын температура болса\r\n* әлсіздік немесес салдануда\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАурудың алдына алудың белгілі әдістері жоқ. ','student_k',101,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(184,'','Ларингит','','','kz','s','',0,'',3410,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532538360,1564074360,1532539305,'Ларингит – көмейдің ісінуі және тітіркенуі (қабынуы). Ларингит әдетте, дауыстың қарлығуымен немесе дауысты жоғалтумен қосарланады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛарингит – көмейдің ісінуі және тітіркенуі (қабынуы). Ларингит әдетте, дауыстың қарлығуымен немесе дауысты жоғалтумен қосарланады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"130\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Көмейдің (тамақтың) құрылысына өңеш, кеңірдек, көмекей қақпашығы және бадамшабез кіреді.\'\'\r\n\r\nКөмей кеңірдектің үстіндегі тыныс алу жолдарының жоғарғы бөлігінде орналасқан. Дауыс байламдары көмейдің құрамдас бөлігі. Егер дауыс байламдары қабынса немесе жұқпаланса, олар ісінеді. Бұл дауыстың қарлығуына апаруы мүмкін. Кейде дауыс байламдары тыныс жолдарына ауа ағынын жабуы мүмкін. \r\n\r\nЛарингиттің жиі себебі - суық тию немесе тұмаудан болған инфекция. Ол келесі жағдайларман шартталуы мүмкін:\r\n\r\n* Аллергия\r\n\r\n* Бактериалдық инфекция\r\n\r\n* Бронхит\r\n\r\n* Гастроэзофагеалдық рефлюкс ауруы (ГЭРБ)\r\n\r\n* Жарақат\r\n\r\n* Тітіркендіргіштер және химиялық заттектер\r\n\r\n* Пневмония\r\n\r\nЛарингит көбінесе, жоғары тыныс алу жолдарының инфекциясымен бірге пайда болады.\r\n\r\nБалаларда кездесетін ларингиттің түрлері тыныс алу жолдарының қатерлі –өлім-жітімді бітелуіне апаруы мүмкін. Оған жататандар:\r\n\r\n* қыспақ\r\n\r\n* Эпиглоттит (көмекей қақпашығының қабынуы)\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Қызба  \r\n\r\n* Дауыстың қарлығуы\r\n\r\n* Мойындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМедициналық тексеру кезінде респираторлық инфекциядан болатын дауыстың қарлығуы анықталуы мүмкін.\r\n\r\nБір ай бойы дауысы қарлыққан науқастар (әсіресе, темекі шегушілер) ЛОР-дәрігерге (отоларингологқа) көмейді және жоғарғы тыныс алу жолдарын тексеру үшін көрінуі қажет.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛарингит вирустан болғандықтан, антибиотиктер көмектеспейді. Емдеуші дәрігер ауруды емдеу әдісі туралы шешім қабылдайды.\r\n\r\nДауысқа демалыс беру дауыс байламдарының қабынуын азайтуға көмектеседі. Ылғалдандырғыштар ларингитте болатын күйдіру сезімін басуға көмектеседі. Ісінуге қарсы және ауырсынуды басатын дәрілік препараттар жоғарғы тыныс алу жолдары инфекциясының симптомдарын жеңілдетеді.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nКүрделі себептері болмайтын ларингит, көбінесе, өздігінше өтеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nСирек жағдайда ауыр тыныс алу жеткіліксіздігі дамуы мүмкін, мұндайда шұғыл медициналық жәрдем қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге келесі жағдайларда көрініңіз:\r\n\r\n* Тісі шықпаған кішкентай сәбиде тыныс алудың қиындауы және жұтудың бұзылысы, сілекей ағуы байқалады\r\n* 3 айлықтан кіші балада дауысының қарлығуы байқалады\r\n* Қарлығу сәбиде – 1 аптадан артық, ересекте – 2 аптадан артық болса.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\n* Суық тию және тұмау маусымында жоғарғы тыныс алу жолдарының инфекциясына шалдыққан адамдардан алшақ жүріңіз\r\n\r\n* Қолды жиі жуыңыз\r\n\r\n* Дауысқа жүктеме түсірмеңіз\r\n\r\nТемекі шегуді қою қарлығуға апаратын бастың, мойынның немесе өкпенің ісіктерінің пайда болуының алдын алуға көмектесуі мүмкін.','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(185,'','Лайм немесе боррелиоз ауруы','','','kz','s','',0,'',8241,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532539320,1564075320,1532540106,'Лайм ауруы – кенелердің кейбір түрінің шағуы арқылы берілетін бактериалдық инфекция.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛайм ауруы – кенелердің кейбір түрінің шағуы арқылы берілетін бактериалдық инфекция.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЛайм ауруының қоздырғышы - Borrelia burgdorferi (B. burgdorferi) атты бактерия. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"131\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Borrelia burgdorferi  Лайм ауруын туындататын спирохета. Пішіні жағынан соқпасүзек және мерез секілді басқа ауруларды  туындататын спирохеталарға ұқсас.\'\'\r\n\r\nБактериялар адамға  бірнеше Ixodes тектес топқа жататын,  жұқпаланған иксодтық кенелердің шағуы арқылы беріледі. Кенелер  B. burgdorferi  жұқтырған кеміргіштерді және ірі қара малды шаққанда  жұқтырады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"132\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ауыспалы сақина тәрізді эритема (қызару) Лайм ауруының бірінші белгісі және көбінесе, кененің шаққан жерінде пайда болады. Бұл – қызыл, жалпақ немесе терінің үстінен сәл шығып тұратын, ұлғаятын бөріткен, оның диаметрі 10-50 см-ге дейін болады. \'\'\r\n\r\nЛайм ауруының 3 сатысы бар:\r\n\r\n* 1- саты, ерте шоғырлану сатысы. 1- сатыда инфекция организмге таралмаған.\r\n* 2- саты бактериялардың организмге таралуының басталуымен сипатталады.\r\n* 3- саты, кеш (кейінгі) саты, бактериялардың организмге таралуымен және кейбір ағзалар мен жүйелерді зақымдауымен сипатталады.\r\n \r\nЛайм ауруының пайда болуының қауіп факторларға жататындар:\r\n\r\n* Ашық ауада өткізілетін іс-шаралар (мысалы, бағбандық, аңшылық немесе  жорықтар)\r\n* Үй жануарлары, олар кенелерді үйге әкелуі мүмкін\r\n* Биік шөпте серуендеу\r\n \r\nКенелердің шағуы және Лайм ауруы туралы  маңызды ақпарат:\r\n\r\n* Көпшілік жағдайларда кене денеде 36 сағат барысында жабысып тұрғанда бактериялар қан ағымына таралады.\r\n* Кенелердің өлшемі аса шағын, көзге көрінбейтіндей. Лайм ауруына шалдыққан көптеген адамдар кененің шағуын байқамайды немесе сезбейді.\r\n* Кененің шағуына ұшыраған көптеген адамдар Лайм ауруына шалдыға бермейді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЛайм ауруының ерте сатысының симптомдары (1- саты) жұқпаланғаннан кейін бірнеше күн немесе апта өткенде пайда болады. Ол тұмаудың симптомдарына ұқсайды, мысалы:\r\n\r\n* қалтырау\r\n* температураның жоғарылауы\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* бастың ауырсынуы\r\n* буынның ауырсынуы\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* мойын бұлшық етінің сіресуі\r\n \r\nКененің шаққан жерінде пішіні жағынан «Бұқаның көзі» секілді көрінетін, және жалпақ немесе сәл шығып тұратын бөріткен пайда болуы мүмкін. Көбінесе, бөріткеннің ортасында айқын шектелген аумақ болады. Бұл бөріткенді «жылжымалы эритема» деп атайды. Емделмеген жағдайда 4 апта немесе одан көп уақыт бойы орын алады.\r\n\r\nСимптомдар пайда болып, жойылып кетуі мүмкін. Уақытылы емдеу болмаған жағдайда Лайм ауруы миды, жүректі, буындарды зақымдауы мүмкін.\r\n\r\nБактериялардың организмге таралу сатысының симптомдары (2-саты) кене шақаннан кейін бірнеше апталар немесе айлар өткенде пайда болуы мүмкін, оған жататындар:\r\n\r\n* Нервтердің бойымен ұйып қалу немесе ауырсыну\r\n\r\n* Бет бұлшық етінің салдануы немесе әлсіздігі\r\n\r\n* Жүректің ырғағының бұзылысы (жүректің жиі соғуы), төстің астындағы ауырсыну немесе ентігу\r\n\r\nЛаймның кеш (кейінгі) сатысының симптомдары жұқпаланғаннан кейін айлар мен жылдар өткенде пайда болуы мүмкін. Аса жиі симптомы бұлшық ет пен буындағы ауырсыну. Басқа симптомдарына жататындар:\r\n\r\n* Бұлшық еттің әдеттегідей емес қимылы\r\n* Буындардың ісінуі\r\n* Бұлшық ет әлсіздігі\r\n* Ұйып қалу, шаншу сезімі\r\n* Сөйлеудегі мәселелер\r\n* Ойлаудағы мәселелер\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЛайм ауруының қоздырғыштарына антиденелерді анықтау үшін қанның талдау өткізіледі. Көбінесе, иммундық-ферменттік (ELISA) талдау (ИФТ) қолданылады. ИФТ нәтижелерін растау үшін «иммуноблоттинг» аталатын зерттеу әдісі қолданылады. Аурудың ерте сатысында қанның талдауы қалыпты болуы мүмкін.\r\n\r\nЛайм ауруы кең таралған географиялық өңірлерде дәрігер ауруды таралу сатысында (2- саты) зертханалық зерттеулерді жүргізбей-ақ анықтайды.\r\n\r\nАурудың таралу сатысындағы зерттеу әдістеріне жататындар: \r\n\r\n* Электрокардиограмма\r\n* Эхокардиограмма\r\n* Мидың МРТ\r\n* Жұлынның пункциясы (жұлынның сарысуын зерттеу үшін белден алынатын пункция)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nКене шаққан адамды бөріткен немесе басқа симптомдарды анықтау үшін, кемінде, 30 күн бойы мұқият бақылау қажет.\r\n\r\nКелесі шарттардың болуына сәйкес   доксициклиннің (антибиотик) бір реттік мөлшерлемесі тағайындалуы мүмкін:\r\n\r\n* Адамның денесінде Лайм ауруының тасымалдағышы болатын кене табылса. Әдетте, науқасты қарау үстінде кенені дәрігер немесе медбикелер анықтайды.\r\n* Кене адамның денесінде, кемінде, 36 сағат бойы жабысып тұрса.\r\n* Науқас кенені алып тастағаннан кейін 72 сағаттан кейін антибиотиктер қабылдай бастауына болады.\r\n* Науқас 8 жастан асқан болуы, жүкті емес немесе бала емізбейтін болуы тиіс.\r\n* Кенелердің 20 %  B. Burgdorferi  тасымалдағыштары.\r\n \r\nАнтибиотикпен емдеудің 4 аптасының 10 күні антибиотикті дұрыс таңдауға кететіндігін айту қажет:\r\n\r\n* Антибиотикті таңдау аурудың сатысына және симптомдарына тәуелді\r\n* Негізгі препараттарға жататындар: доксициклин, амоксициллин, азитромицин, цефуроксим және цефтриаксон.\r\n \r\nБуынның қозғалуының қиындауында  ибупрофен секілді ауырсынуды басатын препарат тағайындалады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nЛайм ауруы ерте анықталса, антибиотиктермен тиімді емделеді. Емделмеген жағдайда буындардың, жүректің және жүйке жүйесінің жағынан асқынулар пайда болуы мүмкін. Дегенмен, асқынуларды да емдеуге болады.\r\n\r\nСирек жағдайда антибиотиктермен емделгеннен кейін де күнделікті өмірге кедергі келтіретін симптомдар қалуы мүмкін. Бұл Лайм ауруының пост-синдромы ретінде белгілі. Бұл синдромның себебі белгісіз.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\nАурудың 3-сатысы немесе таралу сатысы буындардың созылмалы қабыну ауруын (Лайм артриті) және жүрек ырғағының бұзылысын туындатуы мүмкін. Сондай-ақ, мидың және нерв жүйесінің зақымдануы мүмкін, келесідей түрде:\r\n\r\n* Назарды шоғырландырудың төмендеуі\r\n* Есте сақтаудың бұзылысы\r\n* Нервтердің зақымдануы\r\n* Ұйып қалу\r\n* Ауырсыну\r\n* Беттің бұлшық еттерінің салдануы\r\n* Ұйқының  бұзылысы\r\n* Көрудегі мәселелер\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда медициналық көмекке жүгіну қажет:\r\n\r\n* Үлкен, ұлғаятын, қызыл, түрі «бұқаның көзіне» ұқсайтын бөріткеннің болуы\r\n* Кене шаққанда, одан кейін әлсіздік, ұйып қалу, шаншу сезімі немесе жүрек мәселелері пайда болғанда.\r\n* Лайм ауруының симптомдарының болуы, әсіресе, кене шаққан болса.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКененің шағуының алдын алу үшін сақтық шараларын қабылдаңыз. Әсіресе, жылдың жылы уақытында абай болыңыз. Мүмкіндігінше, орманға жорыққа барудан және биік шөпте серуендеуден алшақ болу қажет.\r\n\r\nЖорықтарда және жаяу қауіпті саналатын жерде серуендеуде кененің шағуының алдын алу шараларын қабылдаңыз:\r\n\r\n* Ашық түсті киім кию қажет, сонда кенені байқау оңай болады.\r\n\r\n* Жеңі ұзын киім кию қажет, шалбардың шетін шұлыққа салған жөн.\r\n\r\n* Дененің ашық бөліктеріне жәндіктерге қарсы спрейді себу қажет.\r\n\r\n* Үйге келгеннен кейін денеңізды мұқият қараңыз, оның ішінде, бастың терісін де. Байқалмаған кене болса, шайып тастау үшін тезірек душ астында шомылыңыз.   \r\n\r\nДенеңізге кене жабысса, оны алып тастау үшін келесі шараларды қабылдау қажет:\r\n\r\n* Кенені қысқышпен басына немесе құйрықшасына қарай ұстаңыз. Жалаңаш қолмен ұстамаңыз, мата немесе қағаз сүлгіні қолданыңыз.\r\n\r\n* Баяу түрде айналдыра отырып, кенені мұқият шығарып алыңыз. Оны қыспаңыз және жармаңыз.  Теріде кененің басын немесе құйрықшасын қалдырмаңыз. \r\n\r\n* Зақымданған тұсты сабынды сумен жуыңыз. Қолыңызды да мұқият жуыңыз.\r\n\r\n* Кенені банкеге салыңыз.\r\n\r\n* Келесі бірнеше апта бойы Лайм ауруының симптомдарының пайда болуын бақылау қажет. \r\n\r\n* Кененің барлық бөліктерін алып тастмаған жағдайда, дәрігерге көрініңіз. Емдеуші дәрігерге кене салынған банкені беріңіз. ','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(186,'','Легга-Кальве-Пертес ауруы','','','kz','s','',0,'',8838,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532540100,1564076100,1532540670,'Легга-Кальве-Пертес ауруы балалық жаста пайда болады және ұршықбуынның аумағында (жамбастағы буын) және ортан жіліктің (жамбас сүйегінің буыны) басының зақымдануымен сипатталады.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы ортан жіліктің басындағы қан айналымының уақытша бұзылысында пайда болады. Қан ағымы бұзылған кезде тіндердің тіршілігі жойылады, бұл ортан жіліктің басының сынуына және нашар жазылуына апаруы мүмкін.\r\n\r\nОртан жіліктің басын буынның аумағында ұстап тұру үшін дәрігерлер емдеудің әр түрлі әдістерін қолданады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Науқас не істей алады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Тексерудің көрнекілік әдістері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Оперативтік емдеу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы балалық жаста пайда болады және ұршықбуынның аумағында (жамбастағы буын) және ортан жіліктің (жамбас сүйегінің буыны) басының зақымдануымен сипатталады.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы ортан жіліктің басындағы қан айналымының уақытша бұзылысында пайда болады. Қан ағымы бұзылған кезде тіндердің тіршілігі жойылады, бұл ортан жіліктің басының сынуына және нашар жазылуына апаруы мүмкін.\r\n\r\nОртан жіліктің басын буынның аумағында ұстап тұру үшін дәрігерлер емдеудің әр түрлі әдістерін қолданады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\nСимптомдары\r\n\r\n* Ақсау\r\n\r\n* Санның, шаптың немесе тізенің аумағындағы ауырсыну немесе қозғалмауы\r\n\r\n* Ұршықбуынның қимылының ауқымының шектелуі\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы әдетте тек бір жамбасты зақымдайды. Кейбір балаларда екі жамбасы да зақымдануы мүмкін, бірақ, бұл әр түрлі уақытта болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЕгер бала ақсайтын болса немесе жамбасындағы, шаптың аумағындағы немесе тізесіндегі ауырсынуға шағым айтса, дәрігерге көрсету қажет. Егер балада қалтырау болса немесе аяғына тұра алмаса, шұғыл түрде медициналық көмекке жүгініңіз.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы ортан жіліктің басындағы қан айналымының шектелуінде пайда болады. Қанмен қамтамасыз ету сәйкес болмаса, сүйек морт сынғыш болып, жеңіл сынады. Мұндай сынықтар нашар жазылады. Ортан жіліктің басындағы қан айналымының уақытша төмендеуінің себебі белгісіз.\r\n\r\nАурудың пайда болуының қауіпті факторлары:\r\n\r\n* Жас. Легга-Кальве-Пертес ауруы кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, 4-8 жастағы балалардың арасында жиі кездеседі.\r\n\r\n* Баланың жынысы. Легга-Кальве-Пертес ауруы қыздарға қарағанда ұлдарда бес есе жиі кездеседі.\r\n\r\n* Нәсіл. Басқа нәсілдерге қарағанда ақ нәсілді балалар осы аурудың дамуына бейім.\r\n\r\n* Отбасылық анамнез. Аздаған жағдайда ауру бір отбасының мүшелерінде кездесуі мүмкін.\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруына шалдыққан балалар ересек шақта артриттің дамуының жоғары қаупіне ұшырайды, әсіресе, егер ұршықбуын қалыпты түрде жазылмаған болса. Егер жазылғаннан кейін жамбас сүйектері бір-бірімен дұрыс буындаспаса, бұл ұршықбуынның ерте тозуына апаруы мүмкін. Түбінде мұндай науқастардың ұршықбуынына эндопротез жасау қажет болуы мүмкін.  \r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруы 6 жастан кейін анықталған балалар ұршықбуынның мәселелерінің дамуына бейім. Баланың жасы кіші болған сайын ұршықбуынның қызметін қалпына келтіру мүмкіндігі жоғары келеді.\r\n\r\nАуру жөнінде алдымен педиатрға шағымдануыңыз мүмкін. Ауруды алғаш байқап, қарағаннан кейін баланы балалардың сүйегінің мәселелеріне маманданған дәрігерге (педиатр - ортопед) бағыттайды.\r\n\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Науқас не істей алады__\r\n\r\nДәрігерге көрінудің алдында келесі сұрақтарға жауап беру қажет:\r\n\r\n* Аурудың симптомдары қашан пайда болған?\r\n* Орналасуын өзгерткенде немесе аяқты қозғағанда ауырсыну күшейеді ме?\r\n* Баланың туыстарының балалық жасында осындай симптомдар болған ба?\r\n* Баланың басқа аурулары бар ма?\r\n* Бала қандай дәрілерді немесе тағамдық қоспаларды ұдайы қабылдайды?\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Дәрігерге барудан нені күтуге болады__\r\n\r\nДәрігер келесі бірнеше сұрақты қояды:\r\n\r\n* Бала не нәрсеге шағымданады?\r\n* Бұл симптомдар соңғы кезде күшейген бе?\r\n* Аурудың симптомдарының уақытша жақсарғанын байқайсыз ба?\r\n* Баланың белсенділігі қандай?\r\n* Бала жамбастағы ауырсынуды жарақатпен байланыстыра алады ма?\r\n* Ауырсыну бар болса, қай тұста көбірек сезіледі?\r\n* Қозғалғанда ауырсыну күшейеді ме?\r\n* Қозғалмаса, жайсыздық жеңілдейді ме?\r\n \r\nМедициналық тексеру кезінде дәрігер баланың аяқтарын түрлі бағытта қозғайды, бұл қимылдың ауқымын тексеру және аяқтың қандай орналасуында ауырсыну пайда болатындығын білу үшін қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Тексерудің көрнекілік әдістері__\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруын тексерудің аса маңызды әдістеріне  жататындар:\r\n\r\n* Рентген. Бастапқыда рентгенде ешқендай өзгеріс байқалмайды, себебі, Легга-Кальве-Пертес ауруы кезінде рентгенде сүйекті зақымдануы байқалуы үшін аурудың симптомдары пайда болғаннан кейін, кемінде, 1-2 ай өтуі тиіс. Дәрігер белгілі бір уақыт аралығында рентген суреттерінің топтамасын жасауды ұсынуы мүмкін. Осы арқылы дәрігер аурудың дамуын қадағалай алады.\r\n* Магниттік-резонанстық томография (МРТ). Бұл тексерістің барысында организмнің сүйектерінің және жұмсақ тіндерінің толық бейнеленуін алу үшін радиотолқындар және күшті магниттік өріс қолданылады. МРТ рентгенмен салыстырғанда Легга-Кальве-Пертес ауруының салдарынан болған сүйектердің зақымдануын айқынырақ көрсетеді.\r\n* Остеосцинтиграфия. Бұл тексеріс үшін радиоактивтік заттектің шағын көлемін көктамырға (венаға) енгізеді. Бұл заттек сүйектің бұзылған және өздігінше қалпына келе бастаған тұстарында жинақталады.\r\n \r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруының ушығуына қарай ортан жіліктің басы морт сынғыш болады және өзінің домалақ пішінін жоғалтуы мүмкін. Емдеудің мақсаты, мүмкіндігінше, оның домалақ пішінін сақтау.  \r\n\r\nХирургиялық емдеу 6 жасқа дейінгі балаларға ұсынылмайды. Олардың қарқынды өсуіне байланысты Легга-Кальве-Пертес ауруының салдарынан пайда болған ортан жіліктің басының зақымдануының өздігінше қалпына келуі мүмкіндігі ескеріледі. Бұл жастағы топтағы науқастардың көпшілігі консервативтік жолмен емделеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕгер бала 6-7 жастан кіші болса, дәрігер қадағалауды және созу арқылы симптоматикалық емдеуді, жүгіру мен секіруді шектеуді, қажет болса, дәрілік препараттарды қабылдауды ұсынады. Консервативтік емдеудің басқа әдістеріне жататындар:\r\n\r\n* Физио-емдеу. Ұршықбуынның зақымдануында оның маңайындағы бұлшық еттер мен байламдар қысқаруы мүмкін. Созуға арналған жаттығулар икемділікті, сондай-ақ, ортан жіліктің басының буынның қуысында орналасуын сақтауға көмектеседі.\r\n* Балдақтар. Кейбір жағдайда балаға зақымданған аяғына күш түсірмеу қажет болады. Балдақты қолдану буынды қорғауға көмектеседі.\r\n* Тартып, созу. Егер балада күшті ауырсыну болса, оған төсек режимі және арнайы құралдың көмегімен зақымданған аяқты тартып, созу көмектеседі.\r\n*  Функционалдық шина. Ортан жіліктің басы буынның ішінде орналасуы үшін дәрігер 4-6 апта бойы арнайы функционалдық шинаны киіп жүруді ұсынуы мүмкін, оның ішінде екі аяқ алшақтату жағдайында бекітіледі. Осыдан кейін жамбастың икемділігін қолдау үшін бұл шинаны тек түнгі уақытта қолдануға болады.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Оперативтік емдеу__\r\n\r\nЛегга-Кальве-Пертес ауруын емдеудің ортопедиялық әдістерінің көпшілігі ұршық буынның пішінін жақсартуға және артриттің дамуының алдын алуға бағытталған.\r\n\r\n* Сіресуді жою. Легга-Кальве-Пертес ауруына шалдыққан балалар жиі аяқтарын айқастырады. Бұл жақын орналасқан бұлшық еттердің, сіңірлердің қысқаруына және сіресудің пайда болуына апаруы мүмкін. Бұл тіндерді ұзартудағы хирургиялық емдеу аурудың симптомдарын жеңілдетуге көмектеседі.\r\n* Буынның реконструкциясы. 6-8 жастан асқан балалардың ұршық буынының қалыпты пішінін қалпына келтіру үшін буынға реконструктивтік операция жасалады. Бұл үшін жамбастың аумағында хирургиялық тілік жасалады. Сүйектер пластинаның көмегімен сүйектердің бітіп кетуіне дейін ұсталып тұрады.\r\n* Сүйектің сынықтарын алып тастау. Үлкен жастағы балаларда ауырсыну және қимылдың шектелуі буынның шеміршегінің зақымдануымен және буынның маңайында сүйектердің сынықтарының жинақталуымен байланысты болуы мүмкін. Аурудың симптомдарын жеңілдету үшін оперативтік емдеудің барысында сүйектердің сынықтары және шеміршек тіндерінің бөліктері алып тасталынады.\r\n* Буынды алмастыру. Ересек шақта Легга-Кальве-Пертес ауруына шалдыққан науқастарға ұршықбуынды алмастыру қажет болуы мүмкін. Бұл операция аса ауыр, және сүйектердің сыну және нервтердің зақымдану қауіптерімен қосарлануы мүмкін.\r\n \r\nАуырсынуды азайту және буынның зақымдануының алдын алу үшін үйдегі күтім бойынша ұсыныстар:\r\n\r\n* Белсенділікті өзгерту. Бала жүгіру немесе секіру секілді үлкен дене жүктемесінен алшақ болуы тиіс, себебі, бұл әлсіреген сүйектің зақымдануына және аурудың симптомдарының нашарлауына ықпал етуі мүмкін.\r\n* Ауырсынуды басатын құралдар. Ацетаминофен секілді дәрілік препараттар ауырсынуды жеңілдетуге көмектесуі мүмкін. Балаға аспирин беруге болмайды, себебі, бұл Рейе аталынатын, сирек, ауыр аурудың пайда болуына апрауы мүмкін.\r\n* Жылу немесе суық басу. Жылу немесе мұз басу Легга-Кальве-Пертес ауруына байланысты жамбастағы ауырсынуды жеңілдетуге көмектеседі. Созуға арналған жаттығулардың алдында жылу басу бұлшық еттерді босаңсытуға көмектеседі. ','student_k',57,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(187,'','Лимфаденит','','','kz','s','',0,'',3235,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532540640,1564076640,1532541111,'Лимфаденит – лимфалық түйіндердің инфекциясы (лимфа бездерінің). Ол кейбір бактериалдық инфекциялардың жиі асқынуы. ','__Мазмұны __\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nЛимфаденит – лимфалық түйіндердің инфекциясы (лимфа бездерінің). Ол кейбір бактериалдық инфекциялардың жиі асқынуы. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"133\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nЛимфа жүйесі – лимфа түйіндерінің, лимфа аталатын сұйықтықты өндіретін және тіндерден қанға тасымалдайтын, түтіктердің, тамырлар мен ағзалардың жүйесі.\r\n\r\nЛимфа бездері немесе түйіндері лимфаны сүзетін шағын құрылымдар. Лимфа түйіндерінде инфекциямен күресетін лейкоциттердің үлкен мөлшері болады.\r\n\r\nЛимфаденит - лимфа түйіндерінің бактерияларға, вирустарға және зеңдерге жауапты серпініндегі ұлғаюымен көрініс береді (қабыну ісінуі). Әдетте, қабыну тұсына жақын лимфа түйіндері ұлғаяды.\r\n\r\nЛимфаденит тері инфекциясынан немесе стрептококк, стафилококк секілді бактериялардан туындайтын инфекциялардың басқа түрлерінен  кейін пайда болуы мүмкін. Кейбір жағдайда лимфадениттің себебі - туберкулез немесе мысық тырнауы ауруы (бартонелла) секілді сирек  инфекциялар болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n• Лимфа түйіндерінің үстіндегі терінің қызаруы және ауырсынуы\r\n\r\n• Лимфа түйіндерінің ұлғаюы, ауырсынуы, ширығуы және қатаюы.\r\n\r\nЛимфа түйіндері қабынғанда немесе абсцесс қалыптасқанда жұмсақ болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер лимфа түйіндерін тексеріп, лимфадениттің себебін анықтайды (ұлғайған лимфа түйіндерінің қасында жара немесе инфекция болуын).\r\n\r\nЛимфа түйінінің ішіндегісін бактерияға себу және биопсия қабынудың себебін анықтайды. Қанды себу арқылы тексеру инфекцияның қан ағымына таралуын анықтауы мүмкін.   \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЛимфаденит бірнеше сағат ішінде дамуы мүмкін. Емдеуді шұғыл түрде бастау қажет.\r\n\r\nЕмдеуге кіреді:\r\n\r\n• Антибиотиктер, инфекциямен күрес үшін\r\n\r\n• Анальгетиктер (ауырсынуды басатын), ауырсынуды азайту үшін\r\n\r\n• қабынуға қарсы препараттар, қабынудың белгілерін азайту үшін\r\n\r\n• суық компрестер, қабыну мен азайтуды азайту үшін.\r\n\r\nАбсцесс болғанда оған хиургиялық араласу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nУақытылы антибиотикпен емдеу әдетте, толық сауығуға апарады. Ісіну бірнеше аптада немесе айда өтеді.  \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n• абсцестің қалыптасуы\r\n\r\n• Целлюлит (тері инфекциясы)\r\n\r\n• жарықтар (туберкулезден болатын лимфаденитте)\r\n\r\n• Сепсис (қанның зарарлануы)\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЛимфадениттің симптомдарында дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСалауатты өмір салты, гигиенаны сақтау – кез келген инфекцияның алдын алудың негізі.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЛимфа  түйіндерінің инфекциясы;  лимфа бездерінің инфекциясы; шоғырланған лимфаденопатия.','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(188,'','Лимфома','','','kz','s','',0,'',6359,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532541360,1564077360,1532541925,' Лимфома – лимфа жүйесінің қатерлі ісік ауруы.\r\n\r\nЛимфа жүйесі – ағзалардың, тіндер мен жасушалардың кешені, олардың жұмысы организмді түрлі аурулардан қорғауға бағытталған. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n Лимфома – лимфа жүйесінің қатерлі ісік ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"134\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Лимфа жүйесі – ағзалардың, тіндер мен жасушалардың кешені, олардың жұмысы организмді түрлі аурулардан қорғауға бағытталған. Бұл жүйеге айыршабез, көк бауыр, бадамша бездер, лимфа түйіндері кіреді.  Айыршабез балаларда қызмет ете бастайды, 40 жасқа таман өзінің белсенділігін жоғалтады. Лимфа жүйесінде 2 түрлі жасушалар болады: Т және В-лимфоциттері, олар бөгде организмдерді жоюға жауап береді. Олардың шексіз бөлінуінде лимфома пайда болады.\'\'\r\n\r\nКөбінесе, лимфомалар лимфа жүйесіндегі немесе ішкі ағзалардағы қаттылау ісіктер, ауырсынбайтын, ұлғайған лимфа түйіндері секілді көрініс береді. Лимфома жасушалары бүкіл организмге өтіп, таралуы мүмкін.\r\n\r\nЛимфомалардың ішінде лимфогранулематозды (Ходжкин лимфомасы) бөледі, лимфомалардың басқа түрлері – ходжкиндік емес лимфомалар.\r\n\r\nЛимфома төмен (баяу өсетін), орташа және жоғары дәрежелі болады. мысалы, Буркитт лимфомасы – ауыр дәрежелі,  фолликулярлық лимфома – төмен дәрежелі.\r\n\r\nХОДЖКИН ЛИМФОМАСЫ\r\n\r\nХоджкин Лимфомасы, немесе лимфогранулематоз, лимфа түйіндерінде, көк бауырда, бауырда, сүйек кемігінде ісік жасушаларының болуымен сипатталады. Пайда болу себебі белгісіз.\r\n\r\nХОДЖКИНДІК ЕМЕС ЛИМФОМА\r\n\r\nХоджкиндік емес лимфомалардың көпшілігі лимфа түйіндерінде немесе лимфа ағзаларында (көкбауыр, тимус (айыршабез), бадамшабез) пайда болады. лимфа түйіндері мен жасушалары бүкіл организм бойында орналасады, сондықтан, лимфома бауырда, асқазанда, жүйке жүйесінде немесе басқа ішкі ағзаларда дамуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКөбінесе, лимфоманың себептері белгісіз. \r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nЖалпы  симптомдары:\r\n\r\n·         Мойын аумағындағы, қолтық астында немесе шаптың аумағында лимфа түйіндерінің ауырсынбайтын ісінуі\r\n\r\n·         Қызба (температураның артуы) және қалтырау\r\n\r\n·         Түнгі терлеу\r\n\r\n·         Салмақ жоғалту\r\n\r\n·         Тәбет жоғалту\r\n\r\n·         Терінің қышуы\r\n\r\nБасқа  симптомдары:\r\n\r\n·         Терідегі қызыл дақтар\r\n\r\n·         Жүрек айнуы, құсу, іштегі ауырсыну\r\n\r\n·         Жөтел немесе ентігу.\r\n\r\nКейбір адамдарда B-симптомдары пайда болады, олар:\r\n\r\n·         Түнгі терлеу\r\n\r\n·         Салмақты кенет жоғалту, әдетте, дене салмағынан 10%-дан астам\r\n\r\n·         Дене температурасының артуы, пайда болып, жойылады, әсіресе, кешкі уақытта\r\n\r\n·         Терінің қышуы, әдетте, бөріткенсіз\r\n\r\n·         Әдеттен тыс, күшті шаршау.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНауқас лимфа түйіндерінің ұлғаюын немесе лимфоманың басқа симптомдарын байқаса, дәрігер толық медициналық тексеру өткізуі тиіс. Оған мойынның, қолтық асты мен шаптың аумағындағы  лимфа түйіндерін қарау жатады. Сондай-ақ, бауыр мен көкбауырдың ұлғаюын тексеру қажет. Дәрігерге жақында болған инфекциялық және басқа аурулар туралы, денсаулық жағдайы туралы айту қажет.\r\n\r\nДәрігер ауруды келесі тексерулерден кейін анықтай алады:\r\n\r\n·         Лимфа түйіндерінің биопсиясы – лимфа түйіндерін тесу және тіннің бөліктерін  микроскоппен зерттеу\r\n\r\n·         Сүйек кемігінің биопсиясы.\r\n\r\nБасқа талдауларға жататындар:\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы\r\n\r\n·         Қанның биохимиялық талдауы – ақуыз, несеп қышқылының және басқа зерттеулер, бауыр мен бүйрек қызметін тексеру үшін\r\n\r\n·         Кеуде қуысының, іш қуысы мен жамбас қуысының компьютерлік томографиясы\r\n\r\n·         Галлиймен сканерлеу (өкпенің немесе лимфа түйіндерінің қабыну ауруларын анықтау үшін)\r\n\r\n·         ПЭТ (позитрондық-эмиссиялық томография) сканерлеу – адамның ішкі  ағзаларының зерттеудің радионуклидтік томографиялық әдісі.\r\n\r\nТалдаулар лимфоманың болуын анықтаса, қосымша тестілер арқылы оның таралуын білуге болады. бұл үрдіс лимфоманың сатысын анықтау аталады, бұл әрі қарай емдеуді анықтауға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу келесілерге байланысты:\r\n\r\n·         Лимфоманың түріне\r\n\r\n·         Лимфоманың сатысына, қашан алған анықталуына\r\n\r\n·         Науқастың жасы мен денсаулық жағдайына\r\n\r\n·         Симптомдардың болуына, оның ішінде, салмақ жоғалтуға, қызбаға және түнгі терлеуге.\r\n\r\nЕмдеу түрлері:\r\n\r\n·         Химиялық емдеу –емдеудің негізгі түрі. Көбінесе, бірнеше препараттың бірігуі қолданылады. В-жасушалық ходжкиндік емес лимфомада жиі қолданылатын препараттың әрекет етуші заттегі - ритуксимаб (Rituxan).\r\n\r\n·         Сәулемен емдеу сәулеленуге қол жетімді лимфомада қолданылады. Радио- иммундық емдеу сирек қолданылады. Бұл ісік жасушаларын жою үшін радиоактивті заттектерді антиденелермен бірге қолдану.\r\n\r\n·         Сүйек кемігін алмастыру.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nБолжамы әр науқас үшін жеке, лимфоманың түріне және таралуына байланысты.\r\n\r\nБірақ кейбір жалпы жайттар лимфоманың барлық түріне қатысы:\r\n\r\n·         Ерте сатыдағы лимфомалар (I немесе II) жазылуға ықтималдығы жоғары, кеш сатысына қарағанда (III немесе IV).\r\n\r\n·         Баяу өтетін лимфомалардың көпшілігі көрініс бермейді, сондықтан, көп жылдар бойы емделмейді. Бұл түрлері емге көне бермейді, оларды емдегеннен кейін симптомдары қайта оралады. Қайта емдеу курсы ауруды тоқтатқанымен, симптомдары қайта оралуы мүмкін.\r\n\r\n·         Лимфоманың жойқын түрлері кеш сатысында өлім-жітімге апаруы мүмкін болғанымен, олар дұрыс емдеуде емге көнуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·         Аутоиммундық гемолитикалық анемия\r\n\r\n·         Иммунитеттің төмендеуі және жұқпаларға бейімділік.\r\n\r\n·         Химиялық емдеу препараттарының жанама әсерлері.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер лимфоманың симптомдары анықталса, дәрігерге көрініңіз. Науқаста жоғарыда аталған симптомдар  болса, ол ұдайы дене температурасының құбылуын немесе жұқпаның басқа белгілерін сезінеді, бұл туралы емдеуші дәрігерге дереу хабарлау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЛимфоманың алдын алу бойынша қазіргі кезеңге дейін әдістер анықталмаған.','admin',97,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(189,'','Лямблиоз (Лямблиялар)','','','kz','s','',0,'',797,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532541900,1564077900,1532542054,'Лямблиоз (лямблиялар) – Giardia lamblia, кейде Giardia intestinalis аталатын паразиттік инфекциядан туындайтын ауру. Лямблиоз әдетте, паразитпен залалданған суды ішуден пайда болады.; G. lamblia  көбінесе, өңделмеген бұлақтарда, өзен-көлдерде болады.','\'\'__Лямблиоз__\'\' (лямблиялар) – Giardia lamblia, кейде Giardia intestinalis аталатын паразиттік инфекциядан туындайтын ауру. Лямблиоз әдетте, паразитпен залалданған суды ішуден пайда болады.; G. lamblia  көбінесе, өңделмеген бұлақтарда, өзен-көлдерде болады.\r\n\r\nЛямблиоздың \'\'__симптомдары__\'\'  – диарея, желдену, іштің түйіліп ауыруы және жүрек айнуы. Кейбір адамдарда лямблиоз ешқандай симптомдарды туындатпайды. Басқаларда симптомдар кейде ушығады.\r\n\r\nПаразитті \'\'__жұқтырудың__\'\' алдын алу үшін: қолды жуу, және құбыр емес су көздерінен алған суды қолдану алдында немесе тамақ пісіруге, ыдыс жууға немесе тіс тазалауға қолдану алдында өңдеу қажет.   \r\n\r\nЛямблиоздың симптомдары өздігінше өтеді. Алайда, жайсыздықты басу және аурудың таралуының алдын алу үшін дәрі қолдану қажет (метронидазол).','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(190,'','Мастит','','','kz','s','',0,'',3869,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532780340,1564316340,1532781025,'Сүт безінің инфекциясы – сүт безі тіндерінің жұқпалануы.\r\n\r\nЕмізетін әйелдерде көптеген инфекциялар бактериялардың емшек ұшы арқылы енуінде пайда болады. Ауыр инфекцияларда абсцестер (іріңді қабыну) пайда болады. Емдеу үшін антибактериалдық препараттар қолданылады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"1\")}Жалпы ақпарат{ALINK}__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nСүт безінің инфекциясы – сүт безі тіндерінің жұқпалануы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"137\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"138\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте сау сүт безінің анатомиялық құрылысы көрсетілген. \r\n\r\nЕмізетін әйелдерде көптеген инфекциялар бактериялардың емшек ұшы арқылы енуінде пайда болады. Ауыр инфекцияларда абсцестер (іріңді қабыну) пайда болады. Емдеу үшін антибактериалдық препараттар қолданылады. \'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nСүт безінің қабыну ауруларын сау адамның терісінде болатын алтын түсті стафилококк секілді кең таралған бактериялар туындатады. Бактериялардың енетін тұсы – емшек ұшындағы жарылу немесе сызаттар.\r\n\r\nИнфекция сүт безінің теріастылық-майлық жасушасында шоғырланады, бұл оның қабынуына апарады. Қабыну үрдісі сүт безінің түтіктері бойынша таралады. Нәтижесінде ісіну және ауырсыну пайда болады.\r\n\r\nӘдетте,  бұл ауру емізетін әйелдерде пайда болады. Бала емізуге байланысты емес емшек инфекциялары сүт безінің қатерлі ісігінің сирек түрі болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n \r\n•        Бір емшек безінің ғана ұлғаюы\r\n\r\n•        Емшектегі қатаюлар\r\n\r\n•        Емшектегі ауырсыну\r\n\r\n•        Қызба немесе тұмаудың симптомдары, жүрек айнуы және құсу\r\n\r\n•        қышу\r\n\r\n•        емшек ұшынан бөлініс (іріңді болуы мүмкін)\r\n\r\n•        емшек ұштарының сезімталдығының өзгерістері\r\n\r\n•        сүт бездерінің тіндерінің ісінуі, ауырсынуы, қызаруы және температурасының артуы\r\n\r\n•        зақымдану жағындағы лимфа түйіндерінің ауырсынуы немесе ұлғаюы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nЕмізетін әйелдер әдетте, тексерілмейді. Алайда, жиі тексеру ауруды анықтауға көмектеседі және абсцесс (іріңді қабыну) секілді асқынуларының алдын алады.\r\n\r\nҰзақ уақыт бойы өтетін инфекциялық үрдісте емшек сүтін бактериологиялық себу арқылы тексеріс өткізіледі. Емізбейтін әйелдерде сүт безінің биопсиясы немесе  маммография өткізілуі мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME} \r\n__Емдеу__\r\n\r\nҮйде жасалатын күтім: сүт безінің зақымданған аумағына спиртті ылғалды компресс қолдану, күніне төрт рет, 15-20 минуттен.\r\n\r\nБұл ауруды емдеуде антибиотикпен емдеу пайдалы. Емдеу уақытына емшек емізуде зақымданған жақта міндетті түрде сүт сауғыш қолдану ұсынылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nБактерияға қарсы препараттарды уақытылы қолдануда ауру тез өтеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАуру ауыр өткенде абсцесс (іріңді қабыну) дамуы мүмкін. Абсцесс хирургиялық жолмен босатылуы тиіс. Абсцеске шалдыққан әйелдер уақытша емізуді тоқтатуы тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n•        сүт безінің бір тұсында қызару, ауырсыну, ісіну немесе жергілікті температурасының артуы пайда болса\r\n\r\n•        емізгенде дене температурасының артуы байқалады\r\n\r\n•        қолтық асты лимфа түйіндері ауырсынып, ұлғайған.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКелесі ұсыныстар сүт безінің жұқпасының қаупін азайтуға көмектеседі:\r\n\r\n•        қабыну және сызаттардың алдын алу үшін емшек ұшына қамқорлық жасау қажет\r\n\r\n•        сүт безінің қатаюының алдын алу үшін жиі емізу және сауып отыру\r\n\r\n•        емізгенде балаға емшекті дұрыс беру\r\n\r\n•        емшек емізуді күрт үзбеу, сәбиді емшектен біртіндеп айыру\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nСүт безі тінінің инфекциясы; емшек абсцесі.','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(191,'','Мастоидит','','','kz','s','',0,'',3479,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532781240,1564317240,1532781722,'Мастоидит – бассүйектің құлақтың артында орналасқан емізік тәрізді өсіндісі - ауаға толтырылған сүйек қуыстарының инфекциялық зақымдануы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМастоидит – бассүйектің құлақтың артында орналасқан емізік тәрізді өсіндісі - ауаға толтырылған сүйек қуыстарының инфекциялық зақымдануы.\r\n\r\nМастоидит әдетте, балаларда дамиды. Антибиотиктерді қолданғанға дейін мастоидит бала өлім-жітімінің басты себептерінің бірі болды. Бүгінде бұл ауру – салыстырмалы түрде сирек және аса қауіпті емес ауру, себебі, құлақ инфекцияларын емдеу үшін антибиотиктер қолданыла бастады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"139\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Суретте құлағынан бөлінді және құлағының артында орналасқан емізік тәрізді өсіндінің қызаруы  (эритема) байқалатын бала келтірілген.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nКөбінесе, мастоидит ортаңғы құлақтың қабынуының емделмеуінен болатын асқыну (жіті ортаңғы отиттің). Инфекция ортаңғы құлақтан самай сүйегінің емізік тәрізді өсіндісіне таралуы мүмкін. Самай сүйегінің емізік тәрізді өсіндісінің ұяшықтары инфекцияға толып, оның бұзылысына апарады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n• құлақтан бөлінділер (сыртқы есту түтігінен)\r\n\r\n• құлақтағы ауырсыну немесе жайсыздық (жағымсыз сезіну)\r\n\r\n• қызбалы жағдай, температура жоғары болуы немесе күрт артуы мүмкін\r\n\r\n• бас ауыруы\r\n\r\n• естуді жоғалту\r\n\r\n• құлақ аумағындағы немесе артындағы қызару\r\n\r\n• құлақ қалқанының ісінуден қалқайып тұруы.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nБасты қарағанда мастоидиттің белгілерін көруге болады. Келесі тексерулер самай сүйегінің емшек тәрізді өсіндісінің бұзылыстарын анықтауы мүмкін:\r\n\r\nҚұлақтың компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n Бастың жалпы компьютерлік томографиясы\r\nҚұлақтың бөліндісінен бактериологиялық себу алу – бактерияны анықтау үшін.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМастоидитті емдеу дәрілік препараттардың емізік тәрізді өсіндіге терең ене алмауынан қиындауы мүмкін. Сондықтан ұзақ, немесе қайта емдеу қажет болады. Антибиотиктерді қабылдау алдымен инъекция, одан кейін таблетка түрінде тағайындалады.\r\n\r\nЕгер антибиотикпен емдеу тиімді болмаса, хирургиялық араласу қажет болады, емізік тәрізді өсіндінің зақымданған тұстарын ішінара алып тастау үшін (мастоидэктомия).\r\n\r\nОртаңғы құлақтың қабынуында хирургиялық араласу дыбысжарғақ арқылы жасалады (мирингэктомия).\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nМастоидит дұрыс емделгенде жазылады. Бірақ, ауру қайталануы және емдеуде кейбір қиындықтар болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n• Самай сүйегінің емізік тәрізді өсіндісінің бұзылысы\r\n\r\n• бас айналуы\r\n\r\n• Эпидуралдық абсцесс (ми қабығы аумағындағы іріңді қабыну)\r\n\r\n• бет нервісінің параличі (салдануы)\r\n\r\n• Менингит (мидың қабығының және жұлынның қабынуы)\r\n\r\n• естуді ішінара немесе толық жоғалту\r\n\r\n• инфекцияның миға немесе бүкіл организмге таралуы\r\n\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nМастоидит болуында дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\nДәрігермен емделу жоспарын талқылаңыз, егер:\r\n\r\n• емделмейтін немесе жаңа симптомдармен қосарланатын құлақ инфекциясы болуында\r\n\r\n• симптомдар емделмейтін болса.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nҚұлақ инфекциясын уақытылы және толыққанды емдеу мастоидиттің пайда болу қаупін азайта алады.','admin',142,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(192,'','Меньер ауруы','','','kz','s','',0,'',5750,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532781720,1564317720,1532782213,'Меньер ауруы – ішкі құлақтың ауруы, қуыстағы сұйықтық мөлшерінің ұлғаюына апарады және тепе-теңдік сезіміне және естуге әсер етеді.  ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМеньер ауруы – ішкі құлақтың ауруы, қуыстағы сұйықтық мөлшерінің ұлғаюына апарады және тепе-теңдік сезіміне және естуге әсер етеді.  \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"140\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Дыбыс жарғақ және үш кішкене сүйектер дыбысты  дыбыс жарғақтан құлақ иірімінің алдыңғы жағына өткізеді. ішкі құлақ – есту және тепе-теңдік ағзасының үш бөлімдерінің бірі. Есту ағзасының аса күрделі бөлімі, өзінің иірімді пішініне байланысты лабиринт аталады.\'\'\r\n \r\n\'\'Дыбыс жарғағы сыртқы құлақты ортаңғы құлақтан бөліп тұрады. Дыбыс толқындары дыбыс жарғағына жеткенде оны вибрацияға ұшыратады. Вибрациялар одан кейін ортаңғы құлақтағы кішкентай сүйектерге беріледі, одан әрі ішкі құлаққа беріледі. дыбыс жарғағы сыртқы жағында тері жарғағымен жабылған және ішкі жағында сілемей қабатымен жұқа дәнекер тінінен тұрады.\'\'\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"141\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМеньер ауруының пайда болуының нақты себептері белгісіз. Ол ішкі құлақтағы сұйықтықтың қысымының күрт артуы салдарынан пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nАуру кейде бастың жарақатымен немесе ортаңғы, ішкі құлақтың инфекциясынан туындайды.\r\n\r\nБасқа қауіп факторлары:\r\n\r\n* Аллергия\r\n\r\n* Алкоголь тұтыну\r\n\r\n* Отбасылық тарихы\r\n\r\n* Шаршау\r\n\r\n* Вирустық аурудан кейін\r\n\r\n* Респираторлық инфекциялар\r\n\r\n* Темекі шегу\r\n\r\n* Күйзеліс\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nМеньер ауруының келесі  симптомдары бар:\r\n\r\n* Бас айналу ұстамалары, жүрек айнуымен және құсумен қосарланады;\r\n\r\n* Бір немесе екі құлақтағы шуыл;\r\n\r\n* Естудің төмендеуі (бір жақты немесе екі жақты)\r\n\r\n​Ауру үшін ең ауыры – бас айналу ұстамасы. Бұл ұстамалар жиі (аптасына 1-2 рет), сирек (жылына 1-2 рет) және аса сирек (бірнеше жылда 1 рет) болуы мүмкін. Бас айналу ұстамасы бірнеше минуттен бірнеше аптаға дейін созылады. Көбінесе, 2-6 сағатқа созылады. Ұстамалар кез келген уақытта пайда болады, көбінесе, таңертең және түнде. Бас айналу ұстамасын психологиялық және дене ширығуы туындатуы мүмкін. Науқас қоршаған заттар айналатындай немесе қозғалатындай көрінеді. Бұл симптомдар науқасқа орасан жайсыздық әкеледі.\r\n\r\nҰстама кезінде ауру құлақта естімей қалу сезімі пайда болады. Ұстама кезінде тепе-теңдік бұзылатыны соншалық, науқас аяғына тұра алмайды.\r\n\r\nОрналасуды  өзгертуде немесе басты бұрғанда жағдай нашарлайды және жүрек айнуы пайда болады. Ұстама өткеннен кейін 6-48 сағат бойы адам әлсіздік сезінеді.  \r\n\r\nРемиссия кезінде науқастың жағдайы қанағаттанарлық болып қалады. Егер сізде Меньер ауруының симптомдары болса, шұғыл медициналық жәрдемге жүгіну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМеньер ауруын анықтау үшін жүргізіледі:\r\n \r\n* отоскопия (сыртқы есту жолын қарау);\r\n\r\n* аудиометрия (естуді өлшеу);\r\n\r\n* вестибулярлық аппаратты зерттеу;\r\n\r\n* магниттік-резонанстық томография (МРТ);\r\n\r\n* қанды гормонға талдау;\r\n\r\n* қалқанша бездің УДТ (УЗИ);\r\n\r\n* бактериологиялық зерттеулер.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМеньер ауруын толық емдеп жазу мүмкін емес, емдеу тек ұстама жиілігін азайтуға көмектеседі. Меньер ауруы асқыну сатысында болғанда дәрі-дәрмек препараттары кенеттен болатын ұстаманың көрінісін басуға, сондай-ақ, жүрек айну симптомдарын азайтуға мүмкіндік береді.\r\n\r\nМеньер ауруын емдеу естудің төмендеуінің алдын алуға көмектесе алмайды. Емдеу симптомдарды бақылауға, сондай-ақ, ұстамалардың жиілігін азайтуға бағытталады.\r\n\r\nМеньер ауруын емдеу келесіге бағытталған:\r\n\r\n* несеп айдайтын құралдарды қабылдау, олар ішкі құлақтағы сұйықтықтың жинақталуын азайтуға мүмкіндік береді;\r\n\r\n* вестибулярлық аппаратқа басатын және ішкі құлаққа тыныштандыратын   әсер ететін дәрі-дәрмектерді қабылдау;\r\n\r\n* тұзды шектейтін арнайы емдәмді қадағалау, бұл ішкі құлақтағы сұйықтықтың жиналуын азайтуға ықпал етеді;\r\n\r\n* темекі шегуден, алкоголь мен кофеинді тұтынудан алшақ болу.\r\n\r\nНауқас ұстамалардың дамуын туындататын күйзелістерден алшақ болуы қажет. Емдеудің барысында ми қан айналымын жақсартатын препараттар тағайындалады.\r\n\r\nЕгер Меньер ауруын емдеудің консервативтік әдістері көмектеспесе, хиургиялық араласуға жүгіну қажет.  \r\n\r\nХиургиялық емдеудің негізгі мақсаты – құлақтың құрылысын зақымдамастан, аурудың көрінісін жою. Операция кезінде ішкі құлақтың вестибулярлық аппаратын хиургиялық бұзу орындалады. Сондай-ақ, вестибулярлық аппаратты антибиотик енгізумен бұзу жүзеге асырылуы мүмкін, бұл ем-шара химиялық абляция аталады. Бірақ, мұндай әдістер естімеуге апарады, сондықтан, олар аса сирек қолданылады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулар__\r\n\r\n* бақылауға келмейтін бас айналуынан жүре алмау\r\n* зақымданған жақта естуді жоғалту\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕстуді жоғалту, құлақтағы шуыл немесе бас айналуы секілді Меньер ауруының симптомдары пайда болса немесе ушықса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда аурудың алдын алу мүмкін емес, бірақ, кейде аурудың туындауы бас сүйек-ми жарақатынан болатындықтан, сақтық шараларын қадағалау қажет: мотоцикл,  велосипед немесе роликтерді тепкенде басқа шлем кию қажет. Сонымен қатар, тұзы аз емдәм ұстану ұстамалардың санын азайтуға көмектеседі, сондықтан, тұзды тұтынуды шектеуді алдын алу әдісі ретінде айтуға болады. Күйзелістен, аллергендік факторлардан, темекі шегуден, алкоголь мен кофе тұтынудан алшақ болу қажет.','admin',32,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(193,'','Менингит','','','kz','s','',0,'',5677,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532782260,1564318260,1532782965,'Менингит – бұл миды және жұлынды жауып тұратын қабықшаның бактериалдық қабынуы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМенингит – бұл миды және жұлынды жауып тұратын қабықшаның бактериалдық қабынуы.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМенингиттің жиі себебі әдетте, емдеусіз өтетін вирустық инфекциялар. Бірақ, бактериалдық инфекциядан болған  менингит – аса күрделі ауру және сәйкес емдегеннің өзінде өлім-жітімге немесе мидың зақымдануына апаруы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, менингитің себептері:\r\n\r\n* Химиялық заттектер\r\n* дәрілік аллергия\r\n* зеңдер\r\n* Паразиттер\r\n* Ісіктер.\r\nвирустық менингиттің көпшілігі энтеровирустан болады, бұл ішектің зақымдану себебі де болуы мүмкін.\r\n\r\nМенингиттің пайда болуы себебі басқа да вирустар болуы мүмкін.\r\n\r\n* Менингит герпес вирусынан болуы мүмкін. Бірақ, герпес ойық жарасы немесе гениталдық герпесі бар адамдар менингиттің даму қаупі бар топқа жатпайды.\r\n* Борықтану (свинка) немесе АИТ (ВИЧ) қоздыратын вирустар - асептикалық менингиттің пайда болуы себебін құрауы мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nВирустық менингит бактериалдықтан жиі кездеседі және жеңіл өтеді. Әдетте, ол жаздың соңында және күздің басында кездеседі. Көбінесе, балалар және 30 жасқа дейінгі ересектер шалдығады.\r\n\r\nБактериалдық менингит – шұғыл медициналық жәрдемді қажет ететін ауру. Бұл жағдайда науқасты дереу ауруханаға жатқызу қажет. Аурудың симптомдары тез дамуы мүмкін және оған кіретіндер:\r\n\r\n* Қызба және қалтырау\r\n* Психикалық жағдайдың өзгеруі\r\n* Жүрек айнуы және құсу\r\n* Жарыққа сезімталдық\r\n* Күшті бас ауыруы\r\n* Бұлшық еттің сіресуі (менингизм)\r\n\r\nОсы ауру кезінде кездесетін басқа симптомдар:\r\n\r\n* Жүйкелік қозу\r\n* Балалардың еңбегінің (балалардың қатпаған еңбегі)  ісінуі\r\n* Назар қоюдың төмендеуі\r\n* Баланың емшекті нашар емуі немесе тітіркенгіштігі\r\n* Тыныс алудың жиілеуі\r\n* Әдеттегідей емес орналасу, бұл кезде басы мен мойны артқа шалқайған (опистотонус)\r\n\r\nМенингит жаңа туған сәбилер мен балаларда қызбаның себебі болуы мүмкін.\r\n\r\nӨзін сезіну жағдайы бойынша балада бактериалдық немесе вирустық менингит болуын анықтауға болады. Бұл емдеуші дәрігердің міндеті. Менингиттің симптомдарына тиісті назар аударыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер немесе медбике науқасты қарап, тексеріс өткізеді. Тексеру барысында байқалуы мүмкін:\r\n\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі (тахикардия)\r\n* Қызба  \r\n* Психикалық жағдайдың өзгеруі\r\n* Мойын бұлшық етінің сіресуі \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"142\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Менингиттің көрнекі симптомдарының бірі - Брудзинский симптомы. Мойын бұлшық етінің айқындалған сіресуінен басты төмен еңкейткенде тізе және жамбас буындары бүгіледі. \'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"143\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Менингиттің көрнекі симптомдарының бірі - Керниг симптомы. Тізе астылық сіңірдің ширығуы салдарынан науқас 90 градусқа бүгілген  аяғын тікейтіп, жаза алмайды.\'\'  \r\n\r\nЕгер дәрігер Сізде немесе балаңызда менигит бар деп санаса, әрі қарай зерттеу үшін жұлын сарысуының (ликвордың) үлгісін алу үшін жұлын пункциясын өткізу қажет. \r\n\r\nМенингитке күмән болса, сондай-ақ, келесі зерттеу әдістері де жүргізіледі:\r\n\r\n* Қан талдауы\r\n* Кеуде қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы\r\n* Мидың компьютерлік томографиясы (КТ).\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБактериалдық менингитті емдеу үшін антибиотиктер тағайындалады. Нақты бактерияға қарсы препаратты таңдау инфекцияны туындатқан бактерияның түріне байланысты. Антибиотиктер вирустық менингитті емдемейді.\r\n\r\nГерпестік менингиті бар науқастарға вирусқа қарсы препараттар тағайындалады.  \r\n\r\nЕмдеудің басқа түрлері:\r\n\r\n* Сұйықтықтарды тамыр арқылы енгізу\r\n* Мидың ісінуі, шок немесе құрысу секілді симптомдарды емдеу үшін дәрілік препараттарды қабылдау.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nНеврологиялық асқынулардың алдын алу үшін бактериалдық менингитті ерте анықтау және сәйкес емдеу қажет. Вирустық менингит әдетте, жеңіл түрде өтеді. Ал симптомдары 2 аптадан кейін қандай да бір асқынуы болмастан жойылуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Мидың зақымдануы\r\n* Бассүйек пен мидың арасында сұйықтық жиналуы (субдуралдық бөлініс)\r\n* Естімей қалу\r\n* Гидроцефалия\r\n* Құрысу\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер өзіңізде немесе балаңызда менингиттің симптомдары болса, шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз. Емдеуді ерте бастау жақсы болжамды береді.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nКейбір вакциналар менингиттің түрлерінің алдын алуға көмектеседі.\r\n\r\n* Антигемофильдік вакцина (вакцина ХИБ) балалардағы бактериалдық менингиттің сәйкес түрінің алдын алуға көмектеседі.\r\n*  Пневмококтық конъюгирленген вакцина қазір балаларды міндетті түрде иммунизациялау бағдарламасына кіреді. Пневмококкты  менингиттің алдын алуда аса тиімді.\r\n \r\nМенингококты  менингитке шалдыққан науқаспен тығыз қарым-қатынаста болған адамдарға жұқпаланудың алдын алу үшін антибиотиктер тағайындалады.\r\n\r\nМенингококты вакцинация ұсынылады:\r\n\r\n* 11 – 12 жастағы жасөспірімдерге және вакцинациядан өтпеген жоғары сыныпты бітірушілерге (15-18 жастағы).\r\n* Вакцинациядан  өтпеген және жатақханада тұратын колледждің бірінші курс студенттеріне.\r\n* Көкбауыры жоқ немесе иммундық жүйесінде басқа мәселелер бар 2 жастағы немесе одан асқан балаларға.\r\n*  Менингококқа байланысты аурулар кең таралған елге шығатын адамдарға (дәрігермен кеңесіңіз). \r\n ','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(194,'','Менопауза (етеккір тоқтау шағы)','','','kz','s','',0,'',11289,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532783040,1564319040,1532784329,'Менопауза – әйелдерде етеккірдің толығымен тоқтауы. Ол аналық бездің қызметінің өшуінде және әйелдердің жыныстық гормондары - эстроген мен прогестеронның өндірілуінің азаюында пайда болады. Бұлар етеккір айналымын реттейтін гормондар. Менопауза орнауының уақыты әр түрлі, қалыпты жағдайда 40-59 жаста болды. Менопауза – бірнеше жылға созылатын, біртіндеп өтетін үрдіс.\r\n\r\nПременопауза – менопаузаға дейін 3-5 жыл уақыт кезеңін сипаттайтын термин.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Менопауза дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Менопаузаның жиі кездесетін симптомдары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Келесі симптомдар болса, дәрігерге көрініңіз__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Менопауза қашан пайда болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Гормондық алмастыру емдеуі дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Басқа емдеу әдістері бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Фитоэстрогендер дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Емдәм ұстану ұйқының сапасына әсер етеді ме?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__«Ысыну» кезіндегі жәрдем__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Менопауза сүйектің саулығына қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"11\")}__Менопауза жүректің саулығына қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"12\")}__Менопауза қандағы темірдің деңгейіне қалай әсер етеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"13\")}__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Менопауза дегеніміз не?__\r\nМенопауза – әйелдерде етеккірдің толығымен тоқтауы. Ол аналық бездің қызметінің өшуінде және әйелдердің жыныстық гормондары - эстроген мен прогестеронның өндірілуінің азаюында пайда болады. Бұлар етеккір айналымын реттейтін гормондар. Менопауза орнауының уақыты әр түрлі, қалыпты жағдайда 40-59 жаста болды. Менопауза – бірнеше жылға созылатын, біртіндеп өтетін үрдіс.\r\n\r\nПременопауза – менопаузаға дейін 3-5 жыл уақыт кезеңін сипаттайтын термин.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Менопаузаның жиі кездесетін симптомдары қандай?__\r\n\r\nКейбір әйелдерде етеккір тоқтауында симптомдар болмайды. Ал әйелдердің көпшілігінде кейбір келесідей симптомдар болады:\r\n\r\n__Етеккір айналымының бұзылысы.__ Бұл менопауза симптомдарының алғашқыларының бірі. Етеккір жиірек болып немесе бір мезгіл болмауы мүмкін. Етеккірлік қан кетуі әдеттегіден көп немесе аз болуы мүмкін.\r\n\r\n__Ысынулар.__ Ысынулар - менопаузаның жиі кездесетін симптомы. Ысынулар дененің жоғарғы жартысында және баста кейде пайда болатын қызыну сезімі. Бұл кезде тері қызарып, тершеңдік пайда болады. Жүрек айнуы және бас айналуы, бас ауыруы және жүрек соғуының жиілеуі сезілуі мүмкін.\r\n\r\n__Қынап ішінің құрғақтығы.__ Менопауза кезінде және одан кейін қынаптың (іншектің) және жыныстық ағзалардың терісі жұқарады. Қынап (іншек) жыныстық қозу кезінде бөлінді өндіру қабілетін жоғалтады. Бұл өзгерістер жыныстық қатынас кезіндегі ауырсынудың пайда болуына апаруы мүмкін. Жыныстық қатынас кезіндегі ауырсынуды азайту үшін  су негізіндегі лубрикант (ылғалдандырғыш) немесе қынап аумағына ылғалдандыратын крем қолдануға болады.\r\n\r\nСондай-ақ, құрамында эстроген бар қынаптық кремді қолданудың артықшылығы мен қауіптері туралы дәрігермен кеңесуге болады.\r\n\r\n__Несеп шығару жолдарының аурулары.__ Менопауза кезінде және одан кейін әйелдер несепқап пен несеп шығару жолдарының инфекциясына бейім болады. Несеп шығару жиілесе, немесе несеп шығаруда немесе несеп кешігуінде күйдіру сезімі болса, дәрігерге көрініңіз.  \r\n\r\n__Бас ауыруы, түнгі тершеңдік, ұйқыдағы мәселелер, шаршау және басқа симптомдар__. Менопауза кезінде ұйқыға кетуде немесе ұйқыда мәселелер болады. Түнгі тершеңдіктен оянуыңыз мүмкін. Ұйқының тез фазасы бұзылуы немесе болмауы мүмкін, сондықтан шаршау және күйгелектену сезімі пайда болады.\r\n__Салмақтың артуы.__ Көптеген әйелдер менопауза кезінде салмақ қосады. Салауатты емдәм және ұдайы дене жүктемесі сымбатты сақтауға көмектеседі.    \r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Келесі симптомдар болса, дәрігерге көрініңіз:__\r\n\r\n* Етеккір айналымының бұзылыстары\r\n* Көп қан кетуі \r\n* Етеккірдегі қан кетуінің ұзаруы  \r\n* Етеккір 3 аптадан жиірек болады\r\n* Жыныстық қатынастан кейін қан кетуі\r\n* Етеккір аралық кезеңдегі кез келген қанды бөліністер\r\n\r\n__Менопауза кезінде көңіл-күй симптомдары пайда болады ма?__\r\n\r\nКөптеген әйелдерде менопауза кезінде көңіл-күй симптомдары болады. Оларға түңілу, үрейлену және көңіл-күй өзгерісі жатады. Кейбір әйелдерде симптомдар күрделі болуы мүмкін. Егер көңіл-күй симптомдары пайда болса, дәрігермен кеңесу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Менопауза қашан пайда болады?__\r\n\r\nМенопауза орнауының уақыты әр әйелдерде әр түрлі болады. Шамамен алғанда, пенопауза 51 жаста орын алады. Қалыпты саналатыны 49-59 жас аралығында. Әйелдерде менопауза көбінесе, анасында болған жасында болады. Егер етеккір ерте тоқтаса (40 жасқа дейін), дәрігер қан талдауын тағайындайды, бұл етеккір айналымының бұзылысымен өтетін басқа ауру еместігін, менопауза екендігін анықтау үшін қажет.\r\n\r\nМенопауза – бірнеше жылға созылатын, біртіндеп өтетін үрдіс. Егер етеккір қатарынан 12 ай бойы болмаса ғана менопауза туралы айтуға болады. (Осы кезде жүктілікті қаламаған жағдайда контрацепция әдістерін қолдану қажет).\r\n\r\nАналық безді оперативтік алып тастаған жағдайда әйелдерде «хирургиялық» менопауза орын алады. Жатыр алып тасталса, аналық без сақталса, әйелде етеккір тоқтайды, бірақ, «хирургиялық» менопауза болмайды.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Гормондық алмастыру емдеуі дегеніміз не?__\r\n\r\nГормондық алмастыру емдеуі (ГАЕ) – менопауза симптомдарын емдеуге арналған синтетикалық гормондарды тағайындау арқылы өтетін емдеу әдісі. ГАЕ кезінде эстроген жеке немесе прогестерон гормонымен бірге тағайындалады. Кейбір әйелдердің айтуынша,  ГАЕ кезінде ысыну, қынаптың құрғақтығы, несеп шығаруға қатысты басқа мәселелер секілді симптомдар жеңілдейді. Бірақ, бұл емдеу барлық әйелдерге жарамды емес. Жаңа зерттеулерге сай, кейде ГАЕ кезіндегі қауіптер оның артықшылығынан асады. ГАЕ артықшылығы мен қауіптері туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Басқа емдеу әдістері бар ма?__\r\n\r\nИә. Эстрогені бар крем, антидепрессанттардың аз мөлшері, соя өнімдері және кейбір өсімдік тектес қоспалар менопауза симптомдарын жеңілдетеді. Бұл нұсқалар туралы дәрігермен кеңесіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Фитоэстрогендер дегеніміз не?__\r\n\r\nФитоэстрогендер –кейбір дәнді дақылдарда, көкөністерде, аскөгінде, үрме бұршақта және басқа бұршақ тұқымдастарда болатын өсімдік тектес заттектер. Олар организмде эстрогеннің ролін атқарады. Ғалымдар кейбір менопауза симптомдарын жеңілдету үшін фитоэстрогендер қолданылуы мүмкіндігін зерттеуде. Сондай-ақ, осы заттектерден болатын жанама әсерлер де зерттелуде.\r\n\r\nКөптеген соя өнімдері, мысалы, тофу, темпе және соя жаңғақтары – фитоэстрогеннің көзі. Кейбір зерттеулерге сай, соя өнімдері әйелдерде менопаузадан кейін ысынуды азайтуы мүмкін. Дегенмен, бұл зерттеулердің нәтижелері нақты болмауы мүмкін.\r\n\r\nҚазіргі кезде менопауза симптомдарын жеңілдету үшін фитоэстрогені бар шөптерді, олардың негізіндегі таблеткалар мен кремдерді қолдану үшін ғылыми деректер жеткіліксіз. Сондай-ақ, осы өнімдерді қолданумен байланысты қауіптер де толық зерттелмеген. Кейбір шөптер және қоспалар дәрілік препараттармен бірге зиянды болуы мүмкін. Кез келген табиғи және шөп өнімдерін симптомдарды жеңілдету үшін қолдануды жоспарлауда алдын ала дәрігермен кеңесу қажет. \r\n\r\n__Менопауза кезінде белгілі бір өнімдерді немесе сусындарды қабылдауды шектеу қажет пе?__\r\n\r\nЕгер ысыну орын алса, ащы немесе ыстық тағамды, сусынды тұтынуды шектеу қажет. Алкоголь қабылдау да ысынуды туындатады. Одан басқа, алкоголь сүйектің өсуі мен кальцийдің сіңірілуіне кедергі келтіреді. Менопаузадағы әйелдерге алкогольді тұтынбау немесе шектеу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Емдәм ұстану ұйқының сапасына әсер етеді ме?__\r\n\r\nКелесі кеңестер ұйқыға қатысты мәселелерді жоюға көмектеседі:\r\n\r\n* Тағам қабылдау ұдайы және белгіленген уақытында болуы тиіс.\r\n* Түнге қарай тамақ ішуден және түнгі бір асардан алшақ болу қажет.\r\n* Кофеде, шәйда, шоколадта және колада болатын кофеинді шектеңіз. Кофеин қанда 6 сағат бойы сақталады және ұйқыдағы мәселеге апарады.\r\n* Алкоголь тұтынудан алшақ болыңыз. Алкогольден ұйқы басуы сезіледі, бірақ, ол ұйқының тез және баяу фазасына әсер етеді. Бұл түнде оянуға апарады.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__«Ысыну» кезіндегі жәрдем__\r\n\r\n* Салқын бөлмеде ұйқтаңыз.\r\n* Ыстықтаған кезде киімді жеңіл шешетіндей етіп киіну қажет.\r\n* «Тыныс алатындай» мақта матадан немесе табиғи матадан киім кию қажет, осылайша, қызынудан алшақ боласыз. Төсекке мақта маталы жабынды салыңыз.\r\n* «Ысынуда» салқын су немесе басқа сусынды ішіңіз.\r\n* Дене жүктемесін арттырыңыз.\r\n* Ысынудың себебін анықтап, осы факторлардан алшақ болыңыз. Ащы тамақ, алкоголь, тар киім және ыстық ылғал ауа райы осыларға жатады.\r\n \r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Менопауза сүйектің саулығына қалай әсер етеді?__\r\n\r\nӘйелдің жасы артқан сайын остеопороз даму қаупі артады. Бұл қауіп менопауза кезінде артады. Менопауза кезінде эстроген деңгейінің азаюында сүйек тінінің ыдырауы оның қалпына келуінен артық болады. Бұл сүйекті әлсіз етеді, сынық қаупі артады. Сүйектің мықтылығын қолдау үшін тамақпен кальций мен Д дәруменінің мол мөлшерін тұтыну маңызды. Д дәрумені организмге кальцийді сіңіруге көмектеседі.\r\n\r\nДәрігер тамаққа құрамында кальций бар өнімді немесе кальций препарарттарын қабылдауды ұсынуы мүмкін. Сондай-ақ, организмде кальций жақсы сіңуі үшін Д дәруменін тағайындайды. Өзіңізге кальций мен Д дәруменінің қандай мөлшерін қабылдау қажеттігін дәрігерден сұраңыз.\r\n\r\n30-50 жас аралығындағы әйелдер үшін кальцийдің тәуліктік нормасы  -  1000 мг. 50 жастан асқан әйелдер үшін күніне 1200 мг кальций қажет. Сүт, йогурт, басқа сүт өнімдері - кальцийдің жақсы көзі. Соя бұршақтары, брокколи және тофу да оған жатады.   \r\n\r\n30-70 жас аралығындағы әйелдер үшін Д дәруменіне тәуліктік қажеттілік, кемінде, 600 халықралық бірлікті (МЕ) құрайды. 70 жастан асқан әйелдер күніне Д дәруменін 800 МЕ мөлшерінде қабылдауы қажет. Майлы балық, албырт және тунец секілді,  - Д дәруменінің жақсы көзі.\r\n\r\n {ANAME()}11{ANAME}\r\n__Менопауза жүректің саулығына қалай әсер етеді?__\r\n\r\nМенопаузадан кейін әйелдер жүрек ауруларының дамуына бейім келеді. Организмде эстрогендер деңгейінің төмендеуімен қатар денсаулыққа қатысты басқа да мәселелер пайда болуы мүмкін. Оған жататындар – дене салмағының артуы, аз қимылды өмір салты, артериялық қысымның артуы немесе қант диабеті. Денсаулыққа қатысты осы мәселелердің даму қаупін азайту үшін тамаққа қоректік заттектерге бай, алуан түрлі тағам өнімдерін тұтынып, белсенділік пен салауатты салмақты қадағалау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}12{ANAME}\r\n__Менопауза қандағы темірдің деңгейіне қалай әсер етеді?__\r\n\r\nЕгер етеккір сақталса, олар мол келетін болса, немесе етеккір арасында қан кетуі болса, сіз организмде темір деңгейінің төмендеуіне бейім боласыз. Бұл анемияға апаруы мүмкін. Тамаққа кемінде, 3 өнімді тұтыну арқылы осы микроэлементтің жеткілікті мөлшерін жеткізуге болады. Темірдің мол мөлшері саумалдықта, үрме бұршақта және етте болады. Сондай-ақ, дәрігер темір препараттарын тағайындайды.\r\n\r\n {ANAME()}13{ANAME}\r\n__Дәрігерге қойылатын сұрақтар__\r\n\r\n* Симптомдар менопауза келуін куәландырады ма?\r\n*  Етеккір айналымы ұдайы емес. Қандай симптомдар ұдайы еместіктің басқа ауру емес, менопауза екендігін  көрсетеді?\r\n* Ыңғайсыздық және/немесе нашар сезіну орын алған. Симптомдарды  қауіпсіз емдеудің тәсілі бар ма?\r\n* Соя өнімдері және өсімдік тектес қоспалар симптомдарды жоюға көмектеседі деген пікір бар. Олар тиімді ме? Маған жарамды ма?\r\n* Мен гормондық алмастыру емдеуін өте аламын ба?\r\n* Гормондық  алмастыру емдеуінің қауіптері мен артықшылықтары қандай?\r\n* Менде жүрек ауруы мен остеопороздың даму қаупі бар ма?\r\n* Тексеруден өту қажет пе, мысалы, сүйектің денситометриясын?\r\n* Емдәмге және жаттығулар жоспарына қандай өзгерістер енгізу қажет?','student_k',34,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(195,'','Мерез','','','kz','s','',0,'',6563,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532784960,1564320960,1532785786,'Мерез - бактериалдық инфекция, көбінесе, жыныстық қатынас арқылы тарайды.\r\nМерез  - инфекциялық ауру, жыныстық жол арқылы, Treponema pallidum спирохеті арқылы туындайды. Бұл бактериямен жұқпалану тері немесе сілемей қабығы арқылы өтеді, әдетте, жыныстық мүшелер аумағында. Мерез жыныстық жол арқылы жиі беріледі, бірақ, басқа берілу жолдары да бар.  ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМерез - бактериалдық инфекция, көбінесе, жыныстық қатынас арқылы тарайды.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМерез  - инфекциялық ауру, жыныстық жол арқылы, Treponema pallidum спирохеті арқылы туындайды. Бұл бактериямен жұқпалану тері немесе сілемей қабығы арқылы өтеді, әдетте, жыныстық мүшелер аумағында. Мерез жыныстық жол арқылы жиі беріледі, бірақ, басқа берілу жолдары да бар.  \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"144\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nМерез бүкіл әлемде кездеседі. Ол көбінесе, қалаларда көп таралған, ерлермен жыныстық қатынаста болатын ерлер арасында аурудың таралуы артуда. Адамдарда мерезге табиғи төтеп беру қасиеті жоқ. 15-25 жас аралығындағы жастар жоғары қауіп тобында.\r\n\r\nКөптеген мемлекеттерде некеге тұру алдында мерезге тексеруден өтеді. Барлық жүкті әйелдер босану алдындағы көмекті алу алдында мерезге тексеріледі, анадан балаға жұқпаның берілуін болдырмас үшін (туа біткен мерезді).\r\n\r\nАурудың үш сатысы бар:\r\n\r\n* Алғашқы мерез\r\n* Екінші мерез\r\n* Үшінші мерез (аурудың кеш сатысы).\r\n \r\nЕкінші, үшінші және туа біткен мерез қазір бұрынғыдай емес, сирек кездеседі. Оның себебі:\r\n\r\n* Жыныстық жолмен берілетін жұқпаларды емдейтін ақысыз мемлекеттік клиника/диспансерлердің болуы\r\n* Мерезге тексерудің скринингтік әдісі\r\n* Жыныстық жолмен берілетін жұқпалар туралы қоғамды ақпараттандыру\r\n* Пренатальдық скрининг\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАлғашқы мерездің симптомдары:\r\n\r\n* Жыныстық ағзаларда, ауызда, теріде немесе тік ішекте шағын, ауырмайтын ашық жаралар немесе ойықжаралар (шанкр) пайда болуы; олар өздігінше 3-6 аптада өтеді\r\n* Ойықжара маңындағы лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n \r\n\r\nБактериялар организмде өсуін жалғастырады, бірақ, екінші сатыға дейін ауру аз симптоммен өтеді.\r\n\r\nЕкінші мерездің симптомдары:\r\n\r\n* Бөріткен, әдетте, алақанда, табанда пайда болады.\r\n* ойықжаралар ауыздың маңында немесе ішінде, іншекте (қынапта) немесе жыныстық мүшеде\r\n* жыныстық мүшенің аумағында немесе тері қыртысындағы ылғалды, сүйелді түзілістер (кондилома аталатын)\r\n* қызба\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* тәбетті жоғалту\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* буындардың ауырсынуы\r\n* лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n* көрудің бұзылысы\r\n* шаштың түсуі.\r\n \r\nҮшінші мерездің симптомдары қандай ағза зақымдалғанына байланысты. Олар бір-бірінен ерекшеленеді және оларды анықтау қиын. Үшінші мерездің симптомдары:\r\n\r\n* жүректің зақымдануы (аневризма қалыптасуы немесе қақпақшалардың зақымдануы)\r\n* орталық жүйке жүйесінің бұзылысы (нейромерез)\r\n* терінің, сүйектің, немесе бауырдың ісіктері\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер немесе медбике науқасты қарайды. Өткізілетін тексерулердің түрлері:\r\n\r\n* ойықжарадан шығатын бөліндіні зерттеу\r\n* ЭхоКГ, аортальдық ангиография немесе жүректің катетеризациясы арқылы ірі қантамырларын зерттеу\r\n* Мерезді туындататын бактерияларды анықтау үшін қан талдауы (антикардиолипиндік тест RPR немесе VDRL) – бұл талдаулар оң болса, диагнозды нақтылау үшін келесі тексерулердің бірін өткізу қажет:\r\n* РИФ-АБС (солғын трепонемалардың иммунофлуоресценция реакциясы, абсорбциялаумен)\r\n* МГА-TP (T. Pallidum микрогемагглютинация әдісі)\r\n* Люмбальдық пункция және жұлын сарысуын зерттеу.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nМерезді пенициллин, бензатин, доксициклин, тетрациклин (пенициллинге аллергия болса) секілді антибиотиктермен емдеуге болады. Емдеудің ұзақтығы мерездің ауырлығына және науқастың жалпы жағдайына байланысты. \r\n\r\nПенициллин – жүктілік кезінде мерезді емдеуде таңдалатын препарат. Тетрациклинді жүктілікте қолдануға болмайды, ол болашақ баланың денсаулығына зиянды. Эритромицин балада туа біткен мерездің болуын жоя алмайды. Жалпы, пеницилинге аллергиясы бар адамдар, аллергияға сезімталдығын азайтып, одан кейін пеницилинмен емделуі тиіс.\r\n\r\nМерездің ерте сатысын емдей бастаған алғашқы бірнеше сағатта науқастарда Яриш – Герксгеймер аллергиялық серпіні пайда болуы мүмкін. Ол организмнің жұқпаның ыдырау өнімдеріне жауабы ретінде пайда болады.\r\n\r\nАллергиялық  серпіннің симптомдары:\r\n\r\n* қалтырау\r\n* қызба\r\n* жалпы әлсіздік\r\n* бас ауыруы\r\n* буынның ауырсынуы\r\n* бұлшық еттің ауырсынуы\r\n* жүрек айнуы\r\n* бөріткен.\r\n \r\nБұл  симптомдар әдетте, 24 сағат ішінде жойылады.\r\n\r\nКелесі қан талдаулары 3, 6, 12, 24 ай барысында жасалуы тиіс, жұқпаның жойылуына көз жеткізу үшін. Шанкр болуында жыныстық қатынастан алшақ болу қажет, жұқпаның жойылуы туралы екі теріс талдау алғанға дейін презерватив қолданыңыз.\r\n\r\nМерезге шалдыққан науқастың барлық жыныстық қатынастағы серіктестері емделуі тиіс. Мерез алғашқы және екінші сатысында аса жұқпалы.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nМерезді емдеп, жазуға болады, ол үшін ерте сатысында анықтап, емдеу қажет.\r\n\r\nЕкінші мерезді емдеуге болады, ол үшін ерте анықтап, тиімді емдеу қажет. Әдетте, ауру бірнеше апта ішінде өтеді, бірақ, кейбір жағдайда 1 жылға дейін созылуы мүмкін. Тиісті емдеу болмаса, науқастардың 1/3 мерездің кеш асқынулары дамуы мүмкін.\r\n\r\nКеш мерез мүгедектікке, және өлім-жітімге апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* жүрек-қантамыр асқынулары (аортит және аневризмалар)\r\n* терідегі және сүйектегі құрылымсыз ойықжаралары (гуммы)\r\n* Нейромерез\r\n* мерездік миелопатия – бұлшық еттің әлсіздігі және жағымсыз сезіну пайда болатын асқынуы\r\n* мерездік менингит\r\n \r\nсондай-ақ, емдеу болмаса, екінші мерез жүктілік кезінде даму үстіндегі балаға беріледі. Бұл туа біткен мерез аталады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nМерездің симптомдары болса, шұғыл дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\nМерезге шалдыққан адаммен немесе басқа жыныстық жол арқылы берілетін жұқпаға шалдыққан адаммен, немесе бірнеше/ таныс емес серіктестермен жыныстық қатынас болса, немесе көктамырлық есірткілер қабылдасаңыз, дәрігерге көрініңіз, немесе жыныстық жол арқылы берілетін жұқпаны емдейтін клиникада скринингтік тексеруден өтіңіз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖыныстық белсенділікте қауіпсіздікті сақтау қажет, әрдайым презерватив қолдану қажет.\r\n\r\nБарлық жүкті әйелдер мерезге тексерілуі тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nБірінші мерез; екінші мерез; кеш мерез; үшінші мерез.','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(196,'','Мононуклеоз','','','kz','s','',0,'',5897,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532785800,1564321800,1532786376,'Мононуклеоз - вирустық инфекция, қызба, баспа (ангина) пайда болуымен, лимфалық түйіндердің ұлғаюымен, әсіресе, мойын аумағындағы, сипатталатын ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМононуклеоз - вирустық инфекция, қызба, баспа (ангина) пайда болуымен, лимфалық түйіндердің ұлғаюымен, әсіресе, мойын аумағындағы, сипатталатын ауру.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМононуклеоз (немесе моно) сілекей арқылы тығыз қатынаста беріледі. Ауру «сүйісу ауруы» атымен де белгілі, кез келген жаста пайда болуы мүмкін, бірақ, көбінесе, 15-17 жас аралығында жиі кездеседі.\r\nМононуклеоз, Эпштейн-Барр вирусымен байланысты, біақ, цитомегаловирус (ЦМВ) секілді басқа да микрорганизмдерден болуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"145\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бұл -  \"жалған жасуша\", инфекциялық мононуклеозда кездеседі, ВЭБ (Эпштейн-Барр вирусымен) немесе ЦМВ (цитомегаловируспен) жұқпаланатын лимфоцит. Мононуклеозда лимфоциттердің үш түрін бөлуге болады. Бұл лимфоцит II типті жасушаға жатады.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nМононуклеоз, біртіндеп, шаршау симптомдарынан, жалпы нашар сезінуден, бас ауруынан және тамақта (көмейде) ауырсыну пайда болуынан басталады.  Тамақтағы ауырсыну біртіндеп күшейеді. Бадамшабездер ісінеді және ақшыл-сары өңезбен жабылады. Көпшілік жағдайда мойын лимфа түйіндерінің ұлғаюы пайда болады, біртіндеп ісініп, ауырсына бастайды.\r\n\r\nАуру қызылша тәрізді бөріткеннің пайда болуымен сипатталады. Оның пайда болуы тамақтың қабынуын емдеу үшін ампициллин немесе амоксициллин секілді антибиотиктерді қабылдауда пайда болуы ықтимал (Антибиотиктерді  стрептококкқа тексерудің нәтижесі оң болмаса, тағайындауға болмайды).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"146\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Лимфа түйіндерінің ұлғаюы, тамақтың ауырсынуы, шаршау және бас ауыруы - Эпштейн-Барр вирусынан болған мононкулеоздың жиі кездесетін симптомдары. Әдетте, науқастардың көпшілігінде ауру өздігінше 4-6 апта ішінде емдеусіз де өтуі мүмкін.\'\'\r\n\r\nМононуклеоздың  симптомдары:\r\n\r\n* Ұйқы басуы\r\n* Қызба  \r\n* Жайсыздық, мазасыздану сезімі немесе жалпы нашар сезіну\r\n* Тәбетті жоғалту\r\n* Бұлшық еттің ауырсынуы немесе бұлшық еттің қимылының нашарлауы\r\n* Бөріткен\r\n* Тамақтағы ауырсыну\r\n* Лимфа түйіндерінің ұлғаюы, әсіресе, мойын және қолтық аумағында\r\n* Көкбауырдың ұлғаюы\r\n \r\nСирек кездесетін симптомдары:\r\n\r\n* Кеудедегі ауырсыну\r\n* Жөтел\r\n* Шаршау\r\n* Бастың ауыруы\r\n* Есекжем (терінің күлдіректенуі)\r\n* Сары ауру (терінің сарғаюынан көрінеді)\r\n* Мойын бұлшық етінің сіресуі\r\n* Мұрыннан қан кетуі\r\n* Жүрек ырғағының жиілеуі\r\n* Жарықты көтере алмау\r\n* Ентігу\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер немесе медбике қарағанда анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Мойынның алдыңғы және артқы лимфа түйіндерінің ұлғаюы\r\n* Ісінген бадамшабездер, ақшыл-сары өңезденген\r\n* Бауырдың немесе көкбауырдың ұлғаюы\r\n* Бөріткен\r\n \r\nҚажетті қан талдаулары:\r\n\r\n* Лейкоциттер көлемі әдеттегіден жоғары болады\r\n* ауру анықталғанда мононуклеозға талдау оң болады.\r\n* Антиденелер титрін анықтау – ағымдағы және өткен инфекцияны ажыратады.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты – аурудың симптомдарын жеңілдету. Ауру ауыр өткенде глюкокортикостероидтер (преднизолон) тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nАцикловир секілді вирус\r\n\r\nқа қарсы препараттар тиімсіз.\r\n\r\nАурудың телімді симптомдарын жеңілдету  бойынша кеңестер:\r\n\r\n* Сұйықтықты көп ішу қажет.\r\n* Тамақтағы ауырсынуды жеңілдету үшін тұзды жылы сумен шаю қажет.\r\n* Көбірек демалыңыз.\r\n* Қызу және ауырсыну болса, ацетаминофен немесе ибупрофен  қабылдаңыз.\r\nКөкбауырдың жарылуының алдын алу үшін спорттың тығыз жанасу түрлерінен алшақ болу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nҚызба әдетте, 10 күннен кейін өтеді, ал ұлғайған лимфа түйіндері мен көкбауыр 4 аптадан кейін бұрынғы қалпына келеді. Шаршау бірнеше апта ішінде өтеді, бірақ, 2-3 бойы сақталуы да мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nМононуклеоздың асқынулары:\r\n\r\n* Тамақтың (көмейдің) бактериалдық инфекциясы\r\n* Гемолитикалық анемия\r\n* Гепатит сары аурумен (35 жастан асқан науқастарда жиі кездеседі)\r\n* Аталық бездің қабынуы (орхит)\r\n* Сирек жағдайда келесі неврологиялық бұзылыстар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* Гийен-Барре  синдромы\r\n* Менингит\r\n* Құрысу\r\n* Бет нервісінің уақытша салдануы (Белл параличі)\r\n* Бақылауға келмейтін қимылдар (атаксия)\r\n\r\n* Көкбауырдың жарылуы (сирек; көкбауырға қысымнан алшақ болу қажет)\r\n* бөріткен (балалық акродерматит)\r\n \r\nИммундық жүйенің әлсіреуінде өлім-жітімге апаруы ықтимал.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nМононуклеоздың бастапқы симптомдары вирустық ауруға ұқсайды. Ауру 10 күннен ұзақ болса немесе келесі симптомдар болса дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* іштің ауырсынуы\r\n* тыныс алу жеткіліксіздігі\r\n* ұдайы жоғары температура (380С артық)\r\n* бастың күшті ауырсынуы\r\n* тамақтың күшті ауырсынуы немесе бадамшабездің ұлғаюы\r\n* Қолдағы немесе аяқтағы әлсіздік\r\n* Көздің ағының және терінің сарғыштануы\r\n \r\nКелесі симптомдар болса «103» телефоны бойынша шұғыл медициналық жәрдем қызметіне хабарласыңыз:\r\n\r\n* Іштегі кенеттен, жіті, күшті ауырсыну\r\n* Жұтудың немесе тыныс алудың қиындауы\r\n* Мойын бұлшық етінің ширығуы немесе айқын әлсіздік\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nМононуклеоз ауруына шалыққан науқастар симптомдар болуында және осыдан кейін бірнеше ай бойы жұқпалы болуы мүмкін. Жұқпалы кезеңнің ұзақтығы әр түрлі болады. Организмнен тыс вирус бірнеше сағат бойы тіршілік етеді. Қоршаған ортаңызда мононуклеозға шалдыққан адам болса, ыдысты ортақ қолданудан және сүйісуден алшақ болыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nМоно; сүйісу ауруы.','student_k',72,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(197,'','Мойын артриті (спондиллез)','','','kz','s','',0,'',6690,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532786340,1564322340,1532786984,'Мойын спондилезі  - мойын шеміршегі мен сүйегінің (мойын омыртқалардың) тозуымен сипатталатын ауру. Бұл көбінесе, мойындағы созылмалы ауырсынудың себебі болады.\r\nОмыртқа бірнеше бөлімнен тұрады. Мойын омыртқалары мойынды құрайды. Кеуде омыртқалары кеуде бөлімін құрайды, оларға қабырғалар бекітілген. Бел омыртқалары соңғы кеуде омыртқасы мен сегізкөздің жоғарғы бөлігінің арасында орналасқан. Сегізкөздік омыртқалар жамбастың жамбас сүйегіне бекітілген, құйымшақ – соңғы омыртқа немесе рудиментарлық (организмнің эволюциялық дамуы үрдісінде негізгі мәнін жоғалтқан) құйрық.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулар__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы аппарат__\r\n\r\nМойын спондилезі  - мойын шеміршегі мен сүйегінің (мойын омыртқалардың) тозуымен сипатталатын ауру. Бұл көбінесе, мойындағы созылмалы ауырсынудың себебі болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"147\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Омыртқа бірнеше бөлімнен тұрады. Мойын омыртқалары мойынды құрайды. Кеуде омыртқалары кеуде бөлімін құрайды, оларға қабырғалар бекітілген. Бел омыртқалары соңғы кеуде омыртқасы мен сегізкөздің жоғарғы бөлігінің арасында орналасқан. Сегізкөздік омыртқалар жамбастың жамбас сүйегіне бекітілген, құйымшақ – соңғы омыртқа немесе рудиментарлық (организмнің эволюциялық дамуы үрдісінде негізгі мәнін жоғалтқан) құйрық.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nМойын спондилезі омыртқаның мойын бөлімінің созылмалы тозуымен байланысты орын алады. Бұл кезде мойын омыртқаның арасында орналасқан дискілер немесе жастықшалар және омыртқаның мойын бөлімінің сүйектерінің арасындағы буындар зақымданады. Омыртқаның сүйектерінде (омыртқаларда) сүйек сүйелі (шеткі өсінділер) қалыптасуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"148\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nУақыт өте келе бұл өзгерістер нерв түбіртектерінің бірін немесе бірнешеуін қысуы мүмкін. Ауыр жағдайларда дерттік үрдіске жұлын да тартылуы мүмкін. Мұндай үрдіс қолмен қатар аяқты да қамтиды.\r\n\r\nБұл өзгерістер күнделікті тозудың салдарынан пайда болады. Олар жұмыста немесе спортта белсенді адамдарда көбірек пайда болуы ықтимал.\r\n\r\nНегізгі қауіп факторы – қартаю. Көптеген адамдарда 60 жасқа таман мойын спондилезін рентгеннен көруге болады. Басқа да пайда бейімділік факторлары:\r\n\r\n* Артық салмақ және дене жүктемелерінің болмауы\r\n* Ауыр заттарды көтеруді, тым көп иілуді талап ететін жұмыс\r\n* Бұрын мойын жарақатының болуы (көбінесе, мойын спондилезінің пайда болуына дейін бірнеше жыл бұрын)\r\n* Бұрын омыртқада операциялардың болуы\r\n* Омыртқа аралық дискілердің зақымдануы\r\n* Ауыр артрит\r\n* Остеопороздан омыртқаның шағын сынықтары (сүйектің жұқаруы)\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдары көбінесе, ұзақ уақыт бойы баяу дамиды. Олар кенеттен пайда болуы немесе бірден нашарлауы мүмкін. Ауырсыну жеңіл немесе қозғалтпауға дейін апаратын, терең және қарқынды болуы мүмкін.\r\n\r\nАуырсыну жауырынның үстінде сезілуі мүмкін. Сирек жағдайда ауырсыну иыққа, иықтан төмен немесе саусақтарға таралуы мүмкін.\r\n\r\nАуырсыну келесі жағдайларда ушығады:\r\n\r\n*  ұзақ тұрғанда немесе отырғанда\r\n* түнде\r\n* түшкіргенде, жөтелгенде немесе күлгенде\r\n*  мойынды артқа шалқайтқанда немесе ұзақ уақыт бойы ұзын қашықтыққа жаяу жүргенде.\r\n \r\nСондай-ақ, белгілі бір бұлшық еттерінде әлсіздік сезілуі мүмкін. Кейде бұл дәрігер қарағанға дейін сезілмейді. Басқа жағдайларда қолды көтерудің немесе бір нәрсені қатты қысудың қиындығы байқалады.\r\n\r\nБасқа жиі кездесетін симптомдары:\r\n\r\n*  мойынның қиын қозғалуы, уақыт өте келе ушығады.\r\n* Иықтағы, қол-аяқтағы ұйып қалу немесе әдеттен тыс сезінулер (сирек)\r\n*  Бас ауыруы, әсіресе, желке тұсында.\r\n \r\nСирек симптомдары:\r\n\r\n*   Тепе-теңдікті жоғалту\r\n*  Қуықты немесе ішекті бақылауды жоғалту (жұлынның қысылуында). \r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nМедициналық қарау кезінде басты бұруда қиындықтар анықталуы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер басты алға және жан-жаққа еңкейтуді сұрайды, бұл кезде басты ақырындап басады. Бұл тексерудің басында ауырсынудың күшеюі немесе ұйып қалудың пайда болуы - әдетте, омыртқаның нервісіне қысым көрсетілуінің белгісі.\r\n\r\nӘлсіздік немесе сезімталдықты жоғалту – белгілі нерв түбіршектерінің немесе жұлынның зақымдануының белгісі .\r\n\r\nМойынның немесе омыртқаның рентгені әдетте, артриттің немесе омыртқаның басқа өзгерістерін іздеу үшін өткізіледі.\r\n\r\nМойынның магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ) келесі жағдайларда тағайындалады:\r\n\r\n*   Дәрілік препараттарды қабылдауда басылмайтын мойындағы немесе қолдағы күшті ауырсыну\r\n*  Әлсіздікте немесе қолдың ұйып, жансыздануында\r\n \r\nТүбіртектік нервтердің қызметін зерттеу үшін электромиография (ЭМГ) және нерв өткізгіштігін өлшеу жүргізіледі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігеріңіз немесе басқа мамандар ауырсынуды жеңуге көмектеседі, сондықтан белсенділікті сақтай аласыз.\r\n\r\n* Дәрігер физиоемдеуге бағыттайды. Физиотерапевт созу арқылы ауырсынуды азайтуға көмектеседі. Мойынның бұлшық етін нығайтатын жаттығуларды орындауды үйретеді.\r\n* Терапевт мойынға қысымды азайту үшін созып, тарту(тракция) әдістемесін может қолдануы мүмкін.\r\n* Массажист, ине салушы немесе омыртқа манипуляциясын жасайтын маманға баруыңыз мүмкін (мануалдық терапевт, остеопат немесе физиотерапевт). Кейде бірнеше рет барғаннан кейін мойындағы ауырсыну өтуі мүмкін.\r\n* Ауырсыну ұстамасын жеңілдету үшін салқын немесе жылы пакетті қоюға болады.\r\n \r\nЕгер ауырсыну өмірге әсер ететін болса, когнитивтік –мінез-құлықтық емдеу пайдалы болады. Бұл техника ауырсынуды жақсырақ түсініп, меңгеруге көмектеседі.\r\n\r\nДәрілік препараттарды қабылдау ауырсынуды жеңуге көмектесуі мүмкін. Дәрігер ауырсынуды ұзақ уақыт бақылауға алу үшін стероидты емес қабынуға қарсы заттектерді тағайындайды. Есірткілік анальгетиктер күшті ауырсынуда ғана, алдыңғылар көмектеспесе, тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nБұл ем-шаралардан кейін де ауырсыну өтпесе, немесе сезімталдық пен қозғалысты жоғалту орын алса, хирургиялық емдеу ұсынылады. Операция нервтердің және жұлынның қысылуын жою үшін жасалады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nМойын спондилезіне шалдыққан науқастардың көпшілігінде ұзақ уақыт бойы созылатын симптомдар болады. Бұл симптомдар әдетте, дәрімен емдеу арқылы жеңілдейді, бұл кезде ешқандай операция қажет болмайды.\r\n\r\nБұл ауруға шалдыққан көптеген адамдар белсенді өмір салтын қолдауға қабілетті. Кейбір науқастар созылмалы ауырсынумен өмір сүреді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Нәжістің немесе несептің ұстамауы\r\n* Бұлшық ет қызметін жоғалту\r\n* Мүгедектік (кейде)\r\n* Тепе-теңдікті жоғалту\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Ауру ушығатын болса\r\n* Асқыну белгілері болса\r\n* Жаңа симптомдар пайда болса (дененің белгілі бір бөлігінде қозғалыстың бұзылуы немесе сезімталдықты жоғалту)\r\n* Қуықты немесе ішекті бақылай алмау (шұғыл дәрігерге көріну қажет).\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nМойын остеоартриті; Мойын артриті; Мойындағы созылмалы ауру.','student_k',36,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(198,'','Мойынның қисаюы','','','kz','s','',0,'',4688,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532786940,1564322940,1532787425,'Мойынның қисаюы – мойынның жұмсақ тіндерінің, қаңқасының және нервтерінің өзгерісінен туындаған ауру, ол бастың еңкеюімен және қарсы жағына бұрылуымен көрініс береді.\r\n\r\nҚисық мойын- дистонияның түрі (бұлшық еттің ұзақ уақыт бойы жиырылуы), бұл кезде мойынның бұлшық еті, әсіресе, басты иетін бұлшық ет, еріксіз жиырылады, осыдан бастың бір жағына қарай бұрылуы орын алады. Мойынның қисаюы белгісіз себепті пайда болуы мүмкін, тұқым қуалау салдарынан немесе бұлшық ет жүйесінің зақымдануы нәтижесінде жүре пайда болуы мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nМойынның қисаюы – мойынның жұмсақ тіндерінің, қаңқасының және нервтерінің өзгерісінен туындаған ауру, ол бастың еңкеюімен және қарсы жағына бұрылуымен көрініс береді.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"149\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Қисық мойын- дистонияның түрі (бұлшық еттің ұзақ уақыт бойы жиырылуы), бұл кезде мойынның бұлшық еті, әсіресе, басты иетін бұлшық ет, еріксіз жиырылады, осыдан бастың бір жағына қарай бұрылуы орын алады. Мойынның қисаюы белгісіз себепті пайда болуы мүмкін, тұқым қуалау салдарынан немесе бұлшық ет жүйесінің зақымдануы нәтижесінде жүре пайда болуы мүмкін.\'\'   \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nҚисық мойын болуы мүмкін:\r\n\r\n* Гендік туа біткен ауытқудан\r\n* Жүре пайда болуы – жүйке жүйесінің, омыртқаның жоғарғы бөлігінің немесе бұлшық етінің зақымдануы нәтижесінде дамиды.\r\n \r\nЕгер аурудың себебі белгісіз болса, бұл идиопаттық (түсініксіз себепті) қисық мойын аталады.\r\n\r\nҚисық мойын балалық шақта немесе ересек жаста да болады.\r\n\r\nТуа біткен қисық мойын (туғанда болатын) пайда болады, егер сәби құрсақ ішінде дұрыс орналаспаған болса, немесе мойынның бұлшық еті зақымданса және қанмен қамтамасыз етілуі бұзылысқа ұшыраған болса.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__ \r\n\r\n* Бастың қозғалу ауқымы шектелген\r\n*  Бастың ауыруы\r\n* Бастың дірілдеуі\r\n* Мойынның ауыруы\r\n* Бір иықтың көтеріліп тұруы\r\n* Мойын бұлшық етінің сіресуі\r\n* Мойын бұлшық етінің ісінуі (туғаннан болуы мүмкін)\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nБастың және мойынның ауыруының басқа мүмкін себептерін ескеру үшін түрлі тексерулер жүргізілуі мүмкін. Медициналық тексерістің барысында анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Бастың бұзылыс жағына қарай еңкеюі, бұл кезде иек қарсы жағына қарай бұрылған\r\n* Мойын бұлшық етінің қысқаруы\r\n* Мойын еңкейген және бір жағына бұрылған (ауыр жағдайларда)\r\n \r\nАуруды анықтау әдістері:\r\n\r\n* Мойынның компьютерлік томографиясы\r\n* Аса зақымданған бұлшық етті анықтау үшін электромиография (ЭМГ)\r\n* Мидың магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nТуа біткен қисық мойынды емдеуге қысқарған бұлшық еттің созу жатады. Аздап созу және бекіту жас сәбилер және кішкентай балаларда қолданылады. Бұл емдік шаралар көбінесе табысты, әсіресе, егер олар өмірінің алғашқы 3 айында басталса.\r\n\r\nМойынның бұлшық етін түзету бойынша хирургиялық операция мектепке дейінгі жаста жүргізілуі мүмкін, егер емдеудің басқа әдістері тиімсіз болса.\r\n\r\nЖүйке жүйесінің, омыртқаның немесе бұлшық еттің зақымдануына байланысты болған қисық мойын бұзылыстың себебін анықтау және түзету арқылы емделеді.\r\n\r\nЖылуды қолдану, омыртқаның мойын бөлімін созу, массаж мойындағы және бастағы ауырсынуды жеңілдетуге көмектеседі.\r\n\r\nСозуға жаттығулар және мойын корсеттері бұлшық ет түйілуін азайта алады.\r\n\r\nДәрілік препараттар қолданылуы мүмкін, оның ішінде, антихолинергиялық препарат баклофен.\r\n\r\nБотулиндік  токсин инъекциялары жағдайды уақытша жеңілдетеді, бірақ, инъекцияларды әр 3 ай сайын қайталау қажет болады.\r\n\r\nОмыртқадағы хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін, бұл кезде қисық мойын омыртқаның жылжуымен байланысты. Кейбір жағдайда, хирургиялық емдеуге мойын бұлшық етіндегі кейбір нервтерді бұзу немесе миды ынталандыру жатады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nАуруды жас сәбилерде және балаларда емдеу оңайырақ. Қисық мойынның созылмалы түрге көшуінде мойын аумағындағы жүйке түбіршектерінің қысылуынан ұйып қалу, шаншу сезімі пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nҰдайы стимуляция және дене жаттығуларына байланысты бұлшық еттің өзі үлкеюі мүмкін (гипертрофиясы).\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nАсқынуына жататындар:\r\n\r\n* Ұдайы ширығудан бұлшық еттің ісінуі\r\n*  Мойын аумағындағы жүйке түбіршектерінің қысылу симптомдары\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер аурудың симптомдары емдеуде жақсармаса, немесе жаңа симптомдар пайда болса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\nАуыр қисық мойын жарақаттан кейін немесе аурудан кейін пайда болуы мүмкін. Бұлай болғанда, дереу дәрігерге көріну қажет.  \r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nБұл аурудың алдын алудың ешқандай белгілі тәсілі болмаса да, ерте емдеу арқылы ушығуының алдын алуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nҚисық мойын; Локсия.','student_k',35,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(199,'','Нефротикалық синдром','','','kz','s','',0,'',7221,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532788860,1564324860,1532789420,'Нефротикалық синдром — күнделікті несеппен ақуыздың көп мөлшерінің жоғалтылуымен, бүйрек шумақшаларының қызметінің бұзылуы салдарынан организмде үшглицеридтер және холестерин деңгейінің жоғары болуымен сипатталатын жағдай.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME} \r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНефротикалық синдром — күнделікті несеппен ақуыздың көп мөлшерінің жоғалтылуымен, бүйрек шумақшаларының қызметінің бұзылуы салдарынан организмде үшглицеридтер және холестерин деңгейінің жоғары болуымен сипатталатын жағдай.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"150\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Несеп бөлу жүйесі бүйректен, несепағардан, үрпіден және несепқаптан (қуық) тұрады.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"151\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бүйрек –жұпты ағза. Әр бүйректің тостақшасы, түбекшесі, өзектік және қабықтық заттегі бар. Бүйректің қан айналымы бүйрек арериясымен қамтамасыз етіледі, ал бүйрек венасы бүйректен веналық қанды шығарады. Бүйректе қан сүзіледі және организм қоқыстардан тазартылып, несеппен несепағар арқылы шығарылады. Сүзілудің бұзылысында нефротикалық синдром байқалуы мүмкін.\'\'\r\n\r\nНефротикалық синдром кез келген жаста пайда болады. Балаларда ауру 2-6 жас аралығында ке таралған. Бұл бұзылыс әйелдерге қарағанда ерлерде жиірек кездеседі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nӘрқашан дерлік нефротикалық синдромның негізінде нефриттің (стрептококктан (микроб түрі) туындаған бүйрек ауруы) қандай да бір түрі жатады.\r\n\r\nСиндромның жіті түрінің өзі біртіндеп басталады, алайда, синдромның дамуы туындатушы факторлардың бірінің әсер етуінде үдейді, мысалы, стрептококты баспада немесе басқа ауруда.  Нефротикалық  синдромның нақты осындай дамуын жіті атайды, себебі, барлық симптомдары тез көрініс береді.\r\n\r\nАлайда, ауру көрінетін алғашқы белгілерінен біраз уақыт  бұрын дами бастайды. Егер ауру біртіндеп ушығатын болса, бұл түрі жітілеу аталады.\r\n\r\nНефротикалық  синдромның созылмалы барысы кезеңді қайталанбалы ауру саналады.\r\n\r\nАуру келесі аурулардың нәтижесінде пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n·         Қант диабеті\r\n\r\n·         Генетикалық бұзылыстар\r\n\r\n·         Иммундық жүйенің бұзылыстары\r\n\r\n·         Инфекциялар (мысалы, жіті фарингит, гепатит немесе мононуклеоз)\r\n\r\n·         Қатерлі ісік.\r\n\r\nСондай-ақ, ауру дәрілердің кейбір түрін қолдану нәтижесінде пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nНефротикалық  синдром бүйректің келесі ауруларымен қатар пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n·         Фокустық және сегменттік гломерулосклероз (бүйректің зақымдануы)\r\n\r\n·         Гломерулонефрит (гломерулалардың қабынуымен сипатталатын бүйрек ауруы)\r\n\r\n·         Мезангиокапиллярлық гломерулонефрит (гломерулонефриттің түрі)\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНефротикалық  синдромға шалдыққа науқастарға беттің және қабақтың ісінуі тән.\r\n\r\nАлдымен қабақ, бет, бел аумағы мен жыныстық ағзалардың ісінуі пайда болды, одан кейін барлық тері астылық талшықтарға (тері астындағы май қабаты) тарайды, көбінесе, бүкіл дененің тері астылық талшығына тарайды.\r\n\r\nДене қуысында сұйықтық жиналуының маңызды белгісі:\r\n\r\n·         асцит (іш қуысында сұйықтық жиналуы);\r\n\r\n·         гидроторакс (плевра қуысында – өкпе мен қабырға арасындағы кеңістікте сұйықтық жиналуы);\r\n\r\n·         гидроперикард (перикард – жүрек орналасатын қоржында сұйықтық жиналуы).\r\n\r\nДистрофиялық (тіндердің қоректенуі бұзылысының салдарынан) терінің өзгерісі ұзақ уақыт болатын ісінуде пайда болады: құрғақтық, қабыршақтану, сызаттар, олар арқылы сұйықтық ағады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nНефротикалық  синдромға күмән болса, нефрологқа (бүйрек ауруларымен айналысатын маман) көріну қажет. Ол келесі талдауларды тағайындайды:\r\n\r\n·         қанның жалпы талдауы;\r\n\r\n·         қанның биохимиялық талдауы;\r\n\r\n·         тәуліктік несептегі ақуыз мөлшеріне талдау;\r\n\r\n·         бүйрек биопсиясы (бір немесе екі бүйректен тін бөлігін алу);\r\n\r\n·         бүйрек тінін цитологиялық зерттеу (жасушаларды зерттеу);\r\n\r\n·         бүйрек тінін морфологиялық зерттеу (тінді зерттеу).\r\n\r\nСондай-ақ, келесі зерттеулерді жүргізу қажет:\r\n\r\n·         электрокардиография;\r\n\r\n·         өкпе рентгенографиясы;\r\n\r\n·         ішкі ағзалардың кешенді ультрадыбыстық зерттеуі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nНефротикалық  синдромды емдеу мақсаты – аурудың ауырлығын азайту және бүйректі зақымдауға апаруы мүмкін асқынуының алдын алу.\r\n\r\nБұл кезде әдетте, ауруды туындатқан алғашқы себебін емдейді. Көбінесе, науқастарға өмір бойы емделуіне тура келеді.\r\n\r\nАуруды емдеу әдістері:\r\n\r\n·         бүйрек зақымдануы болмас үшін, артериалдық қысымды қалыпты деңгейде ұстау (130/80 мм рт. ст.) немесе одан төмен. Көбінесе, артериалдық қысымды азайту үшін ангиотензин-айналдырушы ферментті тежеушілер және ангиотензин-II рецепторларын басушылар қолданылады.\r\n\r\n·         Науқасқа иммундық жауапты басатын және азайтатын гормондар (кортикостероидтар)  және басқа препараттар тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n·         Қандағы холестерин деңгейін азайту жүректе және жүрек тамырларында мәселелер пайда болу ықтималдығын азайтады. Кейбір науқастарға қандағы холестерин және үшглицеридтер деңгейін азайту үшін дәрі қабылдау қажет болады.\r\n\r\n·         Тұзы аз емдәм қол-аяқтың ісінуін азайтуға көмектеседі. Несеп айдайтын құралдарды (диуретик) қабылдау да ісінуді азайтуға ықпал етеді.\r\n\r\n·         Ақуыздың мөлшері аз емдәмді тұтыну да науқастың жағдайын жақсартуға ықпал етеді.\r\n\r\n·         Науқасқа Д дәрумені тағайындалуы мүмкін, егер нефротикалық  синдром ұзақ уақыт байқалса және емдеуге көнбейтін болса.  \r\n\r\n·         Тромбы түзілуінің алдын алу үшін науқасқа қан ұюына қарсы препараттар (антикоагулянттар) тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nЕмдеу нәтижелері әр науқаста әр түрлі болады. Ауру жіті және қысқа мерзімді болуы мүмкін, немесе созылмалы және емдеуге көнбеуі мүмкін. Емдеу барысында пайда болуы мүмкін асқынулар да оның тиімділігіне әсер етеді.\r\n\r\nКейбір жағдайда науқастарға диализ (қаннан қоқыстарды шығаратын жасанды бүйрек аппараты) және бүйрек алмастыру қажет болады\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME} \r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·            Бүйректің жітілеу жеткіліксіздігі\r\n\r\n·            Атеросклероз және онымен байланысты жүрек аурулары\r\n\r\n·            Бүйректің созылмалы ауруы\r\n\r\n·       Сұйықтық мөлшерінің артуы, жүректің іркілісті жеткіліксіздігі, өкпенің ісінуі \r\n\r\n·       Инфекциялар, оның ішінде, пневмококктық пневмония\r\n\r\n·       Тамақтанудың бұзылысы\r\n\r\n·       Бүйрек венасының тромбозы.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nНефротикалық  синдромның симптомдары байқалса, дәрігерге көрініңіз.\r\n\r\nКелесі жаңа симптомдар пайда болса, дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n·       жөтел\r\n\r\n·       неептің сирек жүруі\r\n\r\n·       несеп жүргендегі жайсыздық\r\n\r\n·       ысыну\r\n\r\n·       күшті бас ауруы\r\n\r\n·       бөріткен.\r\n\r\nЖаңа симптомдар пайда болса, жедел жәрдемді шақырыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nНефротикалық  синдромға ықпал еткен ауруларды емдеу аурудың қайталануының алдын алады.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:   http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000490.htm','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(200,'','Нервтің тартылуы','','','kz','s','',0,'',3910,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532789400,1564325400,1532789867,'Нервтің тартылуы – бұл бұлшық еттің біреуінің немесе тобының күрт қайталанатын және еріксіз жиырылуы. Нервтің тартылуы көбінесе, қабақтың, жақтың немесе ауыздың шетінің тартылуымен немесе жыбырлауымен, көздің жыпылықтауымен, бет бұлшық етінің жиырылуымен көрініс береді. Кейбір жағдайда мұндай тартылулар таңдайдың дыбысымен, жөтеліңкіреумен, дыбыстарды немесе сөздерді айтумен (вокалды) қосарланады.   ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\n__Нервтің тартылуы__ – бұл бұлшық еттің біреуінің немесе тобының күрт қайталанатын және еріксіз жиырылуы. Нервтің тартылуы көбінесе, қабақтың, жақтың немесе ауыздың шетінің тартылуымен немесе жыбырлауымен, көздің жыпылықтауымен, бет бұлшық етінің жиырылуымен көрініс береді. Кейбір жағдайда мұндай тартылулар таңдайдың дыбысымен, жөтеліңкіреумен, дыбыстарды немесе сөздерді айтумен (вокалды) қосарланады.   \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"152\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Адамның жүйке жүйесі орталық және перифериялық жүйелерден тұрады.\'\'\r\n\r\nДәрігердің диагнозы қажет, себебі, нервтің тартылуы, әсіресе, вокалдық түрі, көбінесе, түсініксіз мінез-құлық болып көрінуі мүмкін. Бұл қоршаған ортаның терістеуін туындатуы мүмкін, бұл баланың жағдайында теріс ықпалын тигізіп, нервтік тартылу ушығуы мүмкін. \r\n\r\nСондай-ақ, диагностика басқа келесі ауруларды ескеру үшін де қажет: үрейлену бұзылысы, обсессивтік-компульсивтік бұзылыс, зейіннің жетіспеу синдромы.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__ Себептері__\r\n\r\nНервтің тартылуы көбінесе, балаларда кездеседі. Нервтің тартылуы екі түрде болады: алғашқы – жүйке жүйесінің бұзылысынан кейін пайда болатын, екінші – мидың ауруларынан кейін пайда болатын. Сондай-ақ, нервтің тартылуының тұқым қуалайтын тобы бар, мысалы, Торрет синдромы (бақылауға келмейтін вокалдық тартылуымен көрініс беретін бұзылыс (дыбыспен қосарланатын)).\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n __Симптомдары__\r\n\r\nНервтің тартылуының негізгі симптомдары – бұлшық еттің күрт жиырылуы, қимылдар немесе қимылдардың күрделі кешені. Нервтің тартылуы түрлі күшпен болуы мүмкін. Науқас нервтің тартылуын басуға тырысқанда, ширығу артады, тартылу күшейеді.\r\n\r\nҚимылдық тартылуға жататындар:\r\n\r\n·         Көздің жыпылықтауы\r\n\r\n·         Жұдырықтың түйілуі\r\n\r\n·         Саусақтың бүгілуі\r\n\r\n·         Танаудың тартылуы\r\n\r\n·         Бет қимылдың пайда болуы\r\n\r\n·         Қолды сермеу\r\n\r\n·         Аяқты сермеу\r\n\r\n·         ауыздың ашылуы\r\n\r\n·         қабақтың түйілуі\r\n\r\n·         иықты қозғау\r\n\r\n·         тілді шығару.\r\n\r\n Дыбыстық тартылуға жататындар:\r\n\r\n·         таңдай қағу\r\n\r\n·         уһілеу\r\n\r\n·         ысылдау\r\n\r\n·         мұрынды тарту\r\n\r\n·         Демді ішке тарту\r\n\r\n·         ыңқылдау\r\n\r\n·         жөтеліңкіреу\r\n\r\n·         тамақтың қырнауы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер ауруды неврологиялық және психиатриялық тексеруден кейін қояды. Зерттеу кезінде мидың зақымдануынан болатын ауруларды, психикалық бұзылыстарды ескеру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nНервтің тартылуы арнайы емдеуді қажет етпейді. Егер баладағы нервтің тартылуы көңіл-күй мәселесінен туындаса, қоршаған ортасы мен отбасындағы көңіл-күй жағдайын реттеу қажет. егер ауру асқынған болса, психотерапияны қолданады. Сеанс кезінде мәселе талқыланады, баланы ойын түрінде күйзеліспен күресуге үйретеді. Мұндай жағдайда психотерапевтің кеңесі баланың ата-анасына да қажет. екінші нервтің тартылуын емдеу оның пайда болуының түпкілікті себебін жоюға бағытталған.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nӘдетте, нервтің тартылуы бала жаста көрініс береді, әдетте, ересек бола бастағанда, жойылады.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nНервтің айқын асқынуында қоғамдағы бейімделуде мәселелер болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКейде нервтің тартылуы өздігінше өтеді. Егер жалғасатын болса, тартылудың жиілігі мен қарқындылығын азайту үшін дәрігердің араласуы қажет.\r\n\r\n__Source:__ http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000745.htm','student_k',18,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(201,'','Несеп шығару жолдарының инфекциялары','','','kz','s','',0,'',2290,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532789880,1564325880,1532790252,'Несеп шығару жолдарының жүйесі – организмнен алмасу заттектері және артық сұйықтық шығарылатын жүйе. Несеп шығару жүйесіне жататындар: бүйректер, несепағарлар, несепқап және үрпі. Несеп шығару жолдарының инфекциясы (НШЖИ), мысалы, цистит және уретрит, организмнің инфекцияларының ішінде кездесу жиілігі бойынша екінші орында.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Дәрігерге қашан көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНесеп шығару жолдарының жүйесі – организмнен алмасу заттектері және артық сұйықтық шығарылатын жүйе. Несеп шығару жүйесіне жататындар: бүйректер, несепағарлар, несепқап және үрпі. Несеп шығару жолдарының инфекциясы (НШЖИ), мысалы, цистит және уретрит, организмнің инфекцияларының ішінде кездесу жиілігі бойынша екінші орында.\r\n\r\n   {img type=\"fileId\" fileId=\"154\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}                                      \r\n\r\n    \'\'Әйелдердің несеп-жыныс жүйесі\'\'                                 \r\n\r\n {img type=\"fileId\" fileId=\"153\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Ерлердің несеп-жыныс жүйесі\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНШЖИ келесі симптомдармен сипатталады:\r\n\r\n* Несеп шығару кезіндегі ауырсыну және күйдіру\r\n* Қызба, шаршау немесе тершеңдік\r\n* Несепті жиі шығарғысы келу\r\n* Іштің төменгі бөлігіндегі ауырлық сезімі\r\n* Несептің сасықтығы, тұнба немесе түсінің қызылдау болуы\r\n* Арқадағы  немесе қабырға астындағы ауырсыну\r\n \r\nКез келген жастағы адам НШЖИ ауруларына шалдығуы мүмкін. Бірақ, әйелдер ерлерден төрт еседей жиі ауырады. Сондай-ақ, диабет, жұлынның зақымы, немесе несеп катетері болғанда аурудың жоғары қаупі орын алады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Дәрігерге қашан көріну қажет__\r\n\r\nЕгер НШЖИ барына күмәніңіз болса, дәрігерге көріну қажет. Диагнозды растау үшін дәрігер несеп талдауларын зерттеуі қажет.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nНШЖИ емдеу үшін бактерияға қарсы препараттар тағайындалады.\r\n\r\n\'\'Бұл сайтта берілген ақпарат Сізді қызықтыратын мәселемен жалпы танысуға арналғандықтан ауруларды немесе денсаулыққа байланысты қандай да бір мәселелерді анықтау және емдеу үшін қорытынды негіздеме болмайды.\'\'\r\n\r\n\'\'Шұғыл жағдайларда «Жедел жәрдем» қызметіне хабарласыңыз.\'\'\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/urinarytractinfections.html\r\n\r\n__Аудармашы:__ Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(202,'','Несеп тас ауруы','','','kz','s','',0,'',7514,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532790240,1564326240,1532790858,'Бүйрек тастары -  ұсақ кристалдардан тұратын қатты масса. Бүйректе немесе несепағарда бір немесе бірнеше тас болуы мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"10\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nБүйрек тастары -  ұсақ кристалдардан тұратын қатты масса. Бүйректе немесе несепағарда бір немесе бірнеше тас болуы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"155\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Несеп тым қою болған кезде оның құрамында түрлі заттектер кристалдана бастайды, кейіннен олардан тастар түзіледі. Несепағар бойымен тас жүргенде күшті ауырсыну пайда болады. Бүйрек тастары бүйрек түбекшелерінде, тостақшаларында немесе несепағарда түзілуі мүмкін.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nБүйрек тас ауруы жиі кездесетін ауру. Отбасы мүшелерінде қайталану бейімдігі байқалады. Бүйрек тастары шала туған сәбилерде жиі кездеседі.\r\n\r\nТастар әр түрлі болады. Аурудың барысы тастың түріне байланысты.\r\n\r\nНесепте кристалдануға қабілетті заттектер көп болғанда тастар түзіледі. Осы кристалдар бірнеше апта немесе ай ішінде тасқа айналады.\r\n\r\n* Кальцийлі тастар жиі кездеседі.  Олар көбінесе, 20-30 жас арасындағы ерлерде пайда болады. Кальций басқа заттектермен бірігіп, тас түзеді.\r\n* Оксалаттар - кальцийлі тастардың жиі кездесетін түрлері. Оксалаттар саумалдық секілді кейбір өнімдерде болады. Сондай-ақ, олар С дәруменді тағамдық қоспаларда кездеседі. Жіңішке (аш) ішектің ауруларында осы тастардың түзілу қаупі артады.\r\n Кальцийлі тастар сондай-ақ, кальцийдің фосфатпен немесе карбонатпен қосылуында түзілуі мүмкін.\r\n\r\nТастардың басқа түрлері:\r\n\r\n* Цистинді тастар цистинурияға шалдыққан адамдарда түзіледі. Бұл тұқым қуалайтын ауру. Оның  ерлерде және әйелдерде кездесу жиілігі бірдей.\r\n* Струвитті тастар, негізінен, несеп шығару жолдарының инфекциясына шалдыққан әйелдерде кездеседі. Бұл тастар үлкен өлшемге жетіп, бүйректі, несепағарды немесе несеп қапты бітеуі мүмкін.\r\n* Несеп қышқылының тастары әйелдерге қарағанда ерлерде жиі кездеседі. Олар подаграда немесе химиялық емдеуде пайда болуы мүмкін.\r\n* Дәрілік препараттар секілді басқа заттектер де тастың түзілуіне ықпал етуі мүмкін.\r\nБүйрек тасының пайда болуының басты қауіп факторы – сұйықтықты жеткіліксіз тұтыну. Бүйректе тас түзілуі несептің тәулігіне 1 литрден аз бөлінуінде ықтимал. \r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНесепті несепқапқа апаратын несепағар бойымен тастар жылжығанға дейін, бүйректен несептің ағуы тежелгенге дейін аурудың симптомдары сезілмейді. \r\n\r\nНегізгі симптомы – күшті ауырсыну, ол кенет басталып, кенет аяқталады.\r\n\r\n* Ауырсыну іштің аумағында немесе бел аумағында сезілуі мүмкін.\r\n* Ауырсыну шап аумағына немесе аталық безге ауысуы мүмкін.\r\n \r\nАурудың басқа симптомдары:\r\n\r\n* Несептің ауытқулы түсі\r\n* Несепте қан болуы\r\n* Қалтырау\r\n* Қызба  \r\n* Жүрек айнуы\r\n* Құсу\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер науқасты қарап, тексеріс өткізеді. Іш немесе арқа аумағында ауырсыну сезілуі мүмкін.\r\n\r\nАуруды анықтау әдістері:\r\n\r\n* Қан талдауы:  кальций, фосфор, несеп қышқылы және электролиттер деңгейін.\r\n* Бауыр қызметінің сынамаларын өткізу\r\n* Несеп талдауы: несептегі кристалдар мен эритроциттерді анықтау\r\n* Тасты зерттеу: оның түрін анықтау үшін.\r\n \r\nТастар немесе несеп ағуының жолындағы кедергі келесі тәсілдермен анықталуы мүмкін:\r\n\r\n* Іш қуысы ағзаларының компьютерлік томографиясы (КТ)\r\n* Іш қуысы ағзаларының/бүйректің магниттік - резонанстық томографиясы (МРТ) \r\n* Іш қуысы ағзаларының шолу рентгенографиясы\r\n* Көктамыр  пиелографиясы (көктамырға контрастылық заттекті енгізу арқылы рентгенологиялық зерттеу)\r\n* Бүйректің УДТ (УЗИ)\r\n* Ретроградтық пиелография.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің бағыты тастың түріне және симптомдарының ауырлығына байланысты.\r\n\r\nБүйректің кішкентай тастары әдетте, несеппен өздігінше шығуға қабілетті.\r\n\r\n* Шыққан тасты анықтау және зерттеу үшін несепті сүзу қажет.\r\n* Шығатын несептің мөлшерін арттыру үшін күніне 6-8 стақан су ішу қажет. Бұл тасты шығаруға көмектеседі.\r\n* Ауырсыну аса қарқынды болуы мүмкін. Ол кейде өздігінше өтеді, немесе анальгетикалық (ибупрофен, напроксен) және есірткілік дәрілік препараттарды қолданумен басылады.\r\nКүшті ауырсынуы бар кейбір науқастарға ауруханада емделу қажет. Оларға көктамыр арқылы сұйықтық енгізу қажет болады.\r\n\r\nТастардың кейбір түрлерінде дәрігер тас түзілуіне кедергі келтіретін немесе организмнен тас түзілетін заттектерді шығаруға қабілетті дәрілік препараттарды тағайындайды.  \r\n\r\nБұл препараттарға жататындар:\r\n\r\n* Аллопуринол (бүйрек қышқылының тастары үшін)\r\n* Антибиотиктер (струвитті тастар үшін)\r\n* Несеп айдайтындар\r\n* Фосфаттық ерітінділер\r\n* Натрий  бикарбонаты немесе натрий цитраты\r\n* Тиазидті диуретиктер.\r\n \r\nСондай-ақ, келесі жағдайларда ауруды оперативтік емдеу қажет:\r\n\r\n* Тас тым үлкен және өздігінше шыға алмайды\r\n* Тас ұлғаюда\r\n* Тас несептің ағуын тежейді және бүйректің жұқпалануына немесе зақымдануына ықпал етеді.\r\n* Ауырсыну дәрілік препараттарды қабылдаумен басылмайды.\r\n\r\nҚазіргі уақытта көптеген ем-шаралар бұрынғыға қарағанда аз инвазивті.\r\n\r\n* Литотрипсия  бүйректе немесе несепағарда орналасатын 1 см және одан кіші тастарды жою үшін қолданылады. Ем-шара тастарды жарықшақтарға бөлу үшін дыбыстық немесе соққылық толқындарды қолдануға негізделеді. Бұл жарықшақтар организмнен несеппен шығарылады. Ем-шара дистанциялық соққылық-толқындық литотрипсия (ДУВЛТ) аталады.\r\n* Бүйректе ірі тас болуында, сондай-ақ, бүйректің және қоршайтын тіндердің ауыртқулы түрінде жасалатын ем-шара кезінде терідегі шағын хирургиялық тілік арқылы арнайы аспап енгізіледі. Тас түтік (эндоскоп) арқылы алынады.\r\n* Тастардың төменгі несеп жолдарында шоғырлануында уретероскопия қолданылуы мүмкін.\r\n* Сирек жағдайларда әдістер көмектеспегенде немесе мүмкін болмаса, ашық оперативтік араласу (нефролитотомия)қолданылады.\r\nДәрігермен кеңесіп, нақты жағдайда қандай тәсіл оңтайлы екендігін анықтау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nБүйректегі тастар ауырсыну береді, бірақ, көптеген жағдайларда олар организмнен зақымдану келтірместен шығарылады.\r\n\r\nНесеп тас ауруы қайталануы мүмкін. Бұл - аурудың себебі анықталмаса және емделмесе орын алады.\r\n\r\nБұл кезде келесілердің пайда болу қаупі бар:\r\n\r\n* Несеп шығару жолдарының инфекциясы\r\n* Емдеу ұзаққа созылғанда бүйректің зақымдануы.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nНесепағардың бітелуі  (біржақтылық, жіті обструктивтік уропатия)\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nНесеп тас ауруының симптомдары болса, дәрігерге көрініңіз:\r\n\r\n* Арқадағы немесе бүйірдегі өтпейтін, қарқынды ауырсыну\r\n* Несептегі қан\r\n* Қызу және қалтырау\r\n* Құсу  \r\n* Несеп сасық иісті және бұлыңғыр түсті\r\n* Несеп шыққанда күйдіру сезімі.\r\n \r\nЕгер несеп шығару жолдарының бітелісі болса, өтуді қалпына келтіру несеп шығарудағы тастың пайда болуымен немесе рентгендік тексерумен расталады.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nНесеп тас ауруы болса:\r\n\r\n* Несеп жеткілікті мөлшерде түзілуі үшін сұйықтықты көп ішіңіз (күніне 6 - 8 стақан).\r\n* Тастардың кейбір түрінде дәрілік препараттарды қабылдау немесе рационға өзгерістер енгізу қажет болады.\r\n* Алдын алудың қажетті шараларын анықтау үшін дәрігер қанның және несептің талдауын тағайындайды.\r\n \r\n{ANAME()}10{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nБүйрек тастары; Нефролитиаз;','student_k',19,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(203,'','Несеп ұстамауы','','','kz','s','',0,'',7540,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532790840,1564326840,1532791476,'Несеп ұстамауы дегеніміз несепқаптың жұмысын бақылай алмау, яғни, несеп шығару үрдісі кейде бақылауға келмейді. Ауру несептің азғантай мөлшерін ұстамаумен (мысалы, жөтелде және күлгенде) және несеп шығарғысы келген күшті сезімді бақылаудағы қиындықтармен де сипатталуы мүмкін. Бұл жайсыздық әкелуі мүмкін, сізге бұл жайында дәрігермен кеңесу қажет. Несеп ұстамауын емдеуге болады.',' __Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Несеп ұстамауы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Несеп ұстамауының түрлері бар ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Несеп ұстамау қартаю үрдісінің құраушысы ма?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Несеп ұстамаудың себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Ауру қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Кегель жаттығулары дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Кегель жаттығулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Несеп қабын жаттықтыру дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Дәрілер немесе операция ауруды жеңуге көмектеседі ме?__{ALINK}\r\n \r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Несеп ұстамауы дегеніміз не?__\r\n\r\nНесеп ұстамауы дегеніміз несепқаптың жұмысын бақылай алмау, яғни, несеп шығару үрдісі кейде бақылауға келмейді. Ауру несептің азғантай мөлшерін ұстамаумен (мысалы, жөтелде және күлгенде) және несеп шығарғысы келген күшті сезімді бақылаудағы қиындықтармен де сипатталуы мүмкін. Бұл жайсыздық әкелуі мүмкін, сізге бұл жайында дәрігермен кеңесу қажет. Несеп ұстамауын емдеуге болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"154\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n         \'\'Әйелдердің несеп-жыныс жүйесі\'\'                         \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"156\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n        \'\'Ерлердің несеп-жыныс жүйесі\'\'\r\n\r\nНесеп ұстамауы миллиондаған ересек адамдардың арасында кездеседі. Көбінесе, 50 жастан асқан адамдар, әсіресе, әйелдер жиі ауырады. Бірақ, ауру жас адамдарда да, әсіресе, әйелдердің босанған кезінде пайда болуы мүмкін. \r\n\r\nДәрігермен осы мәселе уралы кеңесу қажет. Несеп ұстамауы кезінде бөріткен, ойық жара, тері инфекциялары және несеп жолдарының инфекцияларының пайда болу қаупі артады. Дәрігерге көрініп, мәселені шешіп, достарыңыз бен отбасының мүшелері арасында сезінетін ыңғайсыздықтан құтылуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Несеп ұстамауының түрлері бар ма?__\r\n\r\nИә. Несеп ұстамауының 5 түрі бар. Төменде олардың әрқайсысының сипаттамасы  келтірілген.\r\n\r\n__Күйзелістік  несеп ұстамауы__\r\n\r\nКүйзелістік  несеп ұстамауы іштің төменгі бөлігінің бұлшық еттерінің кенеттен ширығуында пайда болуы мүмкін, мысалы, жөтелде, күлгенде, ауыр көтергенде немесе дене жаттығуларын орындауда. Күйзелістік  несеп ұстамауы, әдетте, босанудан кейін немесе оперативтік араласудан кейін пайда болатын жамбас түбі бұлшық еттерінің әлсіздігіне байланысты. Күйзелістік  несеп ұстамауы әйелдерде жиі кездеседі.\r\n\r\n__Ургенттік (кенеттен) несеп ұстамауы__\r\n\r\nБұл кенеттен, күтпеген жерден несеп шығарғысы келудің пайда болуымен сипатталады. Организм несеп шығаруға сигналды оның пайда болуына дейін бірнеше секунд немесе минут қалғанда ғана береді. Несеп  ұстамаудың бұл түрі егде адамдар арасында жиі кездеседі және несеп шығару жолдары инфекциясының немесе аса белсенді несепқаптың белгісі болуы мүмкін.\r\n\r\n__Несепқаптың толып кетуіндегі несеп ұстамауы__\r\n\r\nНесеп  ұстамауының бұл түрі несептің шағын мөлшерінің бақыланбай ағуымен сипатталады. Ауру несепқаптың толып кетуінде пайда болады. Несепқапты толығымен босата алмайтындай болып көрінеді, бұл үшін несеп шығаруда ширығуға тура келеді. Бұл ерлерге көбірек тән және ұлғайған қуық асты безімен немесе ісікпен несептің ағуының тежелуінен туындауы мүмкін. Диабет және кейбір дәрілік препараттар осы мәселенің себебі болуы мүмкін.\r\n\r\n__Функционалдық несеп ұстамауы__\r\n\r\nБұл түрі несепқаптың жұмысы қалыпты бақыланғанымен, бірақ, оның уақытылы босатылуындағы қиындықтардың болуымен сипатталады. Дәретханаға уақытылы жете алмаудың себебі артрит немесе қозғалу қиындайтын басқа аурулар болуы мүмкін.\r\n\r\n__Аралас несеп ұстамауы__\r\n\r\nБұл түрі несеп ұстамауының жоғарыда келтірілген бірнеше түрлерінің қатар болуымен сипатталады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Несеп ұстамау қартаю үрдісінің құраушысы ма?__\r\n\r\nЖоқ, бірақ, жасқа байланысты өзгерістерге байланысты несепқаптың сыйымдылығы азаюы мүмкін. Қартаю несептің ағынының азаюына және несеп шығарудың жиілеуіне апаруы мүмкін. Бірақ, бұл қартаюға байланысты несеп ұстамауы пайда болады дегенді білдірмейді. Дұрыс емдеуде ауруды бақылауға немесе емдеп, жазуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Несеп ұстамаудың себептері қандай?__\r\n\r\nНесеп  ұстамауы түрлі аурулардан, оның ішінде, жамбас түбінің бұлшық еттерінің әлсіздігінен немесе диабеттен туындауы мүмкін. Төменде несеп ұстамауының жиі кездесетін себептерінің тізімі келтіріледі:\r\n\r\n__Несеп ұстамаудың себептері__\r\n\r\n* Әйелдер үшін: іншектің немесе үрпінің сілемей қабатының құрғақтығы және жұқаруы, әсіресе, менопаузада.\r\n* Ерлер үшін: қуық асты безінің ұлғаюы немесе операциясы\r\n* Босанудан кейінгі жамбас түбі бұлшық еттерінің әлсіреуі және созылуы\r\n* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау\r\n* Тоқ ішектегі нәжістің жиналуы\r\n* Артық салмақ және семіздік, оның салдарынан несепқапқа және оның жұмысын бақылайтын бұлшық еттерге қысым артады.\r\n* Несеп шығару жолдарының инфекциясы\r\n* Қантамыр аурулары.\r\n* Диабет, Альцгеймер ауру және шашыраңқы склероз секілді аурулар.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Ауру қалай емделеді?__\r\n\r\nЕмдеу мәселені тудырған себептен және несеп ұстамаудың түріне байланысты. Егер несеп ұстамау ауруға байланысты болса, сауыққанда жойылады. Кегель жаттығулары және несепқапты жаттықтыру жамбас түбінің бұлшық еттерін нығайтуда көмектеседі. Сондай-ақ, несеп ұстамауды емдеу үшін дәрілік препараттар тағайындалуы және оперативтік араласу өткізілуі ұсынылуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Кегель жаттығулары дегеніміз не?__\r\n\r\nКүйзелістік несеп ұстамауын Кегель жаттығулары аталатын арнайы жаттығулардың көмегімен емдеуге болады. Бұл жаттығулар несепқапты бақылайтын бұлшық еттерді нығайтуға көмектеседі. Жаттығуларды кез келген жерде және кез келген уақытта орындауға болады. Алғашқыда Кегель жаттығулары әйелдер үшін әзірленгенімен, олар ерлерге де көмектесе алады. Жағдайдың жақсаруы 3-6 ай бойы ұдайы жаттығудан кейін орын алады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Кегель жаттығулары__\r\n\r\n* Дұрыс бұлшық етін табу үшін асқазанды, аяқты немесе бөксенің бұлшық еттерін қоспастан несеп ағуын сәл тоқтатып немесе бәсеңдетіп көріңіз. Осыны жасай алатын болғанда, дұрыс бұлшық еттерін табасыз.\r\n* Осы бұлшық еттерін ширықтыру қажет. Осы жағдайда қалып, 10-ға дейін санаңыз, одан кейін босаңсытып, тағы да 10-ға дейін санаңыз.\r\n* Осы жаттығуды 10-20 реттен, күніне 3 рет қайталау қажет.\r\n* Жаттығулардың жеңілдетілген нұсқасынан бастауға тура келуі мүмкін, бұл үшін бұлшық еттерін 4 секунд ішінде жиырып, босаңсыту қажет және осы жаттығуда 10 реттен, күніне 2 рет орындаңыз.  Біртіндеп жүктемені арттыруға болады.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Несеп қабын жаттықтыру дегеніміз не?__\r\n\r\nНесепқапты  жаттықтыру – бұл несеп ұстамауын бақылау тәсілі. Бұл жаттығу әдетте, күйзелістік, кенеттен несеп ұстамауы үшін, сондай-ақ, аралас несеп ұстамауы үшін жарамды.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Дәрілер немесе операция ауруды жеңуге көмектеседі ме?__\r\n\r\nНесеп  ұстамауының кейбір түрін емдеу үшін дәрілік преапараттарды тағайындау ұсынылуы мүмкін. Мысалы, жеңіл күйзелістік несеп ұстамауын емдеу үшін кейбір әйелдерге іншекті ылғалдандыратын эстрогенді кремдер тағайындалады. Ерлерге қуық асты безінің өлшемін кішірейтетін және несеп ағуын жақсартатын дәрілік препараттар тағайындалуы мүмкін. Несеп  ұстамауының түрін емдеу үшін препараттарды тағайындау мүмкіндігі туралы дәрігермен кеңесу қажет.\r\n\r\nКейде ауруды емдеу үшін оперативтік емдеу ұсынылады;операция әйелдердегі күйзелістік несеп ұстамауын емдеу үшін және ерлердегі несепқаптың толып кетуімен байланысты несеп ұстамауын емдеу үшін қолайлы, әсіресе, қуық асты безінің ұлғаюымен байланысты болса. Оперативтік емдеу басқа емдеу әдістері көмектеспеген жағдайда орындалады. ','student_k',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(204,'','Несептің жүрмеуі','','','kz','s','',0,'',2101,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532791440,1564327440,1532791734,'Несептің жүрмеуі – несепқапта несеп болғанымен, оны шығаруға қабілеттің болмауы. Несептің жүрмеуінде несеп шығаруды бастай алмайсыз немесе несепқапты толығымен босата алмайсыз. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Несептің жүрмеуінің симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНесептің жүрмеуі – несепқапта несеп болғанымен, оны шығаруға қабілеттің болмауы. Несептің жүрмеуінде несеп шығаруды бастай алмайсыз немесе несепқапты толығымен босата алмайсыз.  \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"157\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Несептің өндірілуі\'\'\r\n\r\n\'\'Несеп бүйректе өндіріледі және несепағар арқылы несепқапқа түсіп, жинақталады. Несеп қап – қуыс, бұлшық еттік ағза, несеп шығару каналы (несепқапты сыртқы ортамен жалғайтын түтік) арқылы  шығарылғанға дейін несептің жинақтауышы болады.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Несептің жүрмеуінің симптомдары__\r\n\r\n* Несеп шығаруды бастаудағы қиындықтар\r\n* Несеп қапты толығымен босата алмау\r\n* Несептің әлсіз ағыны\r\n* Күн барысында несептің сәл ұстамауы\r\n* Несепқаптың толықтығын сезбеу\r\n* Іш қуысының қысымының артуы\r\n* Несеп шығарғысы келмеу\r\n* Несепқаптан несептің жылжуы үшін күш салу\r\n* Несеп жүруінің жиілеуі\r\n* Никтурия (түніне екі реттен артық несеп шығару)\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nНесептің жүрмеуінің екі негізгі себебі бар: обструктивті және обструктивті емес. Обструкция - кедергі болуында (мысалы, бүйректегі тас) несеп  - несеп шығару жолымен еркін жылжи алмайды. Несептің обструктивті емес жүрмеуі несепқаптың бұлшық етінің әлсіздігінде және жұлыннан несепқапқа сигнал беруге жауапты нервтердің зақымдануында пайда болуы мүмкін. Егер бұл нервтер дұрыс жұмыс істемейтін болса, ми несепқаптың толықтығы туралы ақпарат алмайды.\r\n\r\nНесептің обструктивті емес жүрмеуінің пайда болуының жиі себептері:\r\n\r\n* Инсульт\r\n* Табиғи босану жолдары арқылы босану\r\n* Жамбас қуысының жарақаты\r\n* Кейбір дәрілерді қабылдаудан немесе анестезиядан кейін бұлшық еттердің немесе нервтердің қызметінің бұзылысы\r\n* Мидың немесе жұлынның зақымдануымен сәтсіздік оқиғалары\r\n​\r\nНесептің обструктивті емес жүрмеуі байланысты болуы мүмкін:\r\n\r\n* Ісікпен\r\n* Бүйректегі немесе несепқаптағы тастар\r\n* Ерлердегі қуық асты безінің ұлғаюы ','student_k',16,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(205,'','Нейрогендік несепқап','','','kz','s','',0,'',4889,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532791740,1564327740,1532792216,'Нейрогендік несепқап  – мидың, жұлынның қызметінің реттелуіндегі немесе жүйке жүйесі ауруларындағы бұзылысқа байланысты несеп шығарудың ауытқу бұзылысы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНейрогендік несепқап  – мидың, жұлынның қызметінің реттелуіндегі немесе жүйке жүйесі ауруларындағы бұзылысқа байланысты несеп шығарудың ауытқу бұзылысы.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nНесепқаптың қалыпты босатылуы бұлшық еттердің бірнеше тобы мен нервтердің өзара әрекеттесуімен жүзеге асырылады. Несепқаптың қызметінің реттелуі мидан несепқаптың бұлшық еттеріне берілетін  жүйкелік импульстерге сай өтеді. Егер нерв ұштары қандай да бір ауруға немесе жарақатқа ұшыраған болса, бұлшық еттер уақытылы жиырылып, немесе босаңси алмайды.\r\n\r\nОрталық жүйке жүйесінің кейбір аурулары нейрогендік несепқаптың пайда болуына апаруы мүмкін. Мысалы:\r\n\r\n* Альцгеймер ауруы\r\n* жұлынның туа біткен ақауы\r\n* мидың немесе жұлынның ісіктері\r\n* Церебралдық паралич\r\n* Энцефалит\r\n* ақыл-ой кешеуілдеуі, мысалы, назар қою тапшылығы және гипербелсенділік синдромы (СДВГ)\r\n* шашыраңқы  склероз\r\n* Паркинсон ауруы \r\n* жұлынның зақымдануы\r\n* инсульттің салдары\r\n \r\nНесепқапты  реттейтін жүйке жүйесінің зақымдануы немесе аурулары да осы ауруды туындатады, мысалы:\r\n\r\n* Алкогольдік невропатия (алкогольді ұзақ тұтынғанда нервтердің зақымдануы)\r\n* Диабеттік невропатия (ұзақ уақыт бойы болатын қант диабеті кезіндегі нервтердің зақымдануы)\r\n* Жамбас аумағындағы оперативтік араласу кезіндегі нервтердің зақымдануы\r\n* Омыртқа арасындағы дискінің қысылуындағы нервтердің зақымдануы\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың симптомдары  оның пайда болу себебіне байланысты. Жиі кездесетін симптомдарының бірі – несеп ұстамауы.\r\n\r\nБелсенділігі жоғары несепқаптың симптомдары:\r\n\r\n* аз-аздан, жиі несеп шығарғысы келу сезімі\r\n* толық несепқапты босатудағы қиындықтар\r\n* бақылауға келмейтін несеп шығару\r\n \r\nБелсенділігі төмен несепқаптың симптомдары:\r\n\r\n* толып кеткен несепқап кезінде несептің бақыланбай бөлінуі\r\n* адам несепқаптың толғандығын сезінбейді\r\n* несеп шығаруда немесе несепқаптың толық босатылуында мәселелер пайда болады\r\n* несеп шығарудың кешігуі\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"158\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Несепқаптың қызметін анықтау үшін рентгендік зерттеу  қолданылады, бұл кезде катетер (түтік)арқылы несепқапты контрастылық заттекпен толтырады. Рентгендік суреттерді толық несепқапта және несепқаптың босатылған кезінде түсіреді, бұл бүйректен үрпі және/немесе несепағар арқылы бөлінетін сұйықтықтың мөлшерін анықтау үшін қажет (қуық –несепағар рефлюксі). Бұл әдісті науқасты  үстелде жатқызып жасайды.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nДәрілік препараттар  симптомдармды жеңуге көмектеседі. Дәрігер ұсынуы мүмкін:\r\n\r\n* несепқаптың қабырғасын босаңсыту үшін дәрлік препараттар\r\n* нерв ұштарын ынталандыратын дәрілік препараттар\r\n* Ботулотоксин (Ботокс)\r\n* Гамма- амин – май қышқылы\r\n* эпилепсияға қарсы препараттар.\r\n \r\nҚазіргі кезде медицина ғалымдары жаңа препараттар шығаруда.\r\n\r\nЖалпы тәжірибе дәрігері Сізге урологқа көрінуді ұсынады. Ал сіз кейбір машықтарды үйренуіңіз қажет:\r\n\r\n* жамбас түбі бұлшық еттерін нығайтуға жаттығулар (Кегель жаттығулары)\r\n* сұйықтықты тұтыну және бөлінуін бақылау. Бұл несеп шығару үрдісін бақылауға көмектеседі.\r\n \r\nНесеп шығару кезіндегі күйдіру сезіміне, қызбаға, бел аумағындағы ауырсынуға (бір немесе екі жағынан) және жиі несеп шығару симптомдарына көңіл аударыңыз. Олар несеп шығару жолдарының инфекциясының көріністері болуы мүмкін. Олардың алдын алу үшін мүкжидекті немесе оның ББҚ қабылдау ұсынылады.\r\n\r\nКейбір науқастарға несептік катетерді қолдану ұсынылады. Бұл несепқапқа қойылатын жіңішке түтік. Кейде өмір бойы катетер қолдану қажет болады (ұдайы катетер). Несепқапты толық босату үшін күніне катетерді 4-6 рет енгізу мүмкін болады (зондтау).        \r\n\r\nКейбір жағдайда оперативтік араласу қажет. Нейрогендік несепқаптағы хирургиялық операциялар:\r\n\r\n* Жасанды қысқышты орналастыру\r\n* Несепқаптың бұлшық еттерін ынталандыру үшін қасына электр жабдығын орналастыру\r\n* слинг хирургия\r\n* арнайы қалташаға несеп ағуы үшін саңылау (стома) жасау\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* несептің ұдайы бөлінуі теріні тітіркендіріп, төсек жараларын туындатады.\r\n* Несепқап толып кетсе, нәтижесінде несепағарда қысым артады, бүйрек зақымдануы пайда болуы мүмкін.\r\n* Несеп шығару жолдарының инфекциясы.\r\n \r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n* Несепқаптың босатылуы  қиындаса\r\n* Несепқап инфекциясының симптомдары байқалса (температураның артуы, несеп жүргенде күйдіру сезімі, жиі несеп шығарғысы келу сезімі)\r\n* Аз-аздан, жиі несеп шығару байқалса','student_k',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(206,'','Нистагм','','','kz','s','',0,'',6067,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532792220,1564328220,1532792939,'Нистагм – бұл көздің жылдам, бақылауға алынбайтын қозғалысын сипаттайтын термин:  \r\nБір жақстан екінші жаққа қарай (көлденең нистагм)\r\nЖоғары және төмен (тік нистагм)\r\nШеңбер бойымен (айналмалы немесе торсиялық нистагм)\r\nСебебіне байланысты нистагм бір немесе екі жақты болады. Сондай-ақ, ауруды сипаттау үшін «билеп тұрған көз» термині де қолданылады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Көздің құрылысы және қызметі__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Талқылау__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Үйдегі күтім__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nНистагм – бұл көздің жылдам, бақылауға алынбайтын қозғалысын сипаттайтын термин:  \r\n\r\n* Бір жақстан екінші жаққа қарай (көлденең нистагм)\r\n\r\n* Жоғары және төмен (тік нистагм)\r\n\r\n* Шеңбер бойымен (айналмалы немесе торсиялық нистагм)\r\n\r\nСебебіне байланысты нистагм бір немесе екі жақты болады. Сондай-ақ, ауруды сипаттау үшін «билеп тұрған көз» термині де қолданылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Көздің құрылысы және қызметі__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"159\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКөз – сфера тәрізді көру ағзасы. Ол сұйықтыққа толы. Аққабықтан, мөлдірқабықтан тұратын көздің сыртқы қабаты қорғаныс қызметін атқарады. Көздің ортаңғы қабаты тамырлардан тұрады. Ішкі қабаты (торқабық) нервтерден және жарық-түске сезімтал жалғамдардан тұрады. Сондай-ақ, мөлдірқабықтың артында орналасқан нұрлы қабық бар, ол –жұқа қозғалмалы пластина, ортасында қарашық аталатын дөңгелек ойығы бар. Оның артында қарақ (көз бұршағы) орналасқан, ол – линза түріндегі мөлдір созылмалы дене, оның басты қызметі – жарықты сындыру. Конъюнктива – қабақтың ішкі бөлігін жауып тұратын сілемей қабығы.\r\n\r\nЖарық көзге мөлдірқабық арқылы өтеді. Көз арқылы жарықтың өтуінде мөлдірқабық қарашықтың пішіні өзгеру есебінен кеңейіп, көзге көбірек жарықты өткізеді немесе тарылып, оны шектейді. Одан кейін линзалар жарықтың торқабыққа тура шоғырланып түсуі үшін  өздерінің пішінін өзгертеді. Жарық көру нервісі арқылы миға нерв сигналдарын берудің химиялық үрдісін іске қосатын фоторецепторларды қоздырады.\r\n\r\nМида осы нерв импульстарын өңдеу және тұтас бейне қалыптастыру жүреді.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nКөздің еріксіз қозғалысы немесе нистагм мидың көз қозғалысын бақылайтын аумағы қызметінің бұзылысынан туындайды. Ішкі  құлақтың дене қимылына және орналасу өзгерісіне сезімтал бөлігі (лабиринт) көздің қозғалысын бақылауға көмектеседі.\r\n\r\nНистагмның екі түрі бар:\r\n\r\n* Туа біткен, балалық нистагм синдромы.\r\n\r\n* Жүре пайда болған нистагм, өмір бойында жарақаттан пайда болған.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТУА ПАЙДА БОЛҒАН НИСТАГМ (балалық нистагм синдромы)\r\n\r\nТуа біткен нистагм, әдетте, жеңіл өтеді. Ол ушықпайды және басқа да аурулармен байланысты емес.\r\n\r\nБұл ауруға шалдыққан адамдар өздері көзінің бұлай қозғалуын байқамайды, тек қоршаған адамдар байқайды. Егер қозғалыстың көлемі үлкен болса, көргіштік нашарлауы мүмкін. Көруді хирургиялық араласу арқылы жақсартуға болады.\r\n\r\nНистагм көздің туа біткен ауруымен байланысты болуы мүмкін. Мұндай құбылыстың сирек болуына қарамастан, офтальмолог нистагм бар әр баланы көз ауруы болуына тексеруі қажет.\r\n\r\nЖҮРЕ ПАЙДА БОЛҒАН НИСТАГМ\r\n\r\nЖүре пайда болған нистагмның жиі себебі – есірткі немесе кейбір дәрілік препараттарды қабылдау. Фенитоин (Дилантин) – құрысуға қарсы препарат, алкогольді немесе кез келген тыныштандыратын препаратты шамадан тыс көп тұтыну құлақ лабиринтінің қызметін бұзуы мүмкін.\r\n\r\nАурудың пайда болуының басқа себептері:\r\n\r\n* ЖОЛ-көлік апатындағы бас жарақаты\r\n\r\n* Ішкі құлақ аурулары, мысалы, лабиринтит немесе Меньер ауруы\r\n\r\n* Инсульт\r\n\r\n* Организмдегі тиаминнің немесе В12 дәруменінің тапшылығы\r\n\r\nКөздің қозғалысын бақылайтын мидың аумақтарының зақымдануындағы мидың кез келген ауруы (мысалы, шашыраңқы склероз немесе ісік) нистагмды туындатуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Үйдегі күтім__\r\n\r\nКөрудің бұзылысын немесе жүйке жүйесінің ауруларын, бас айналуын жою үшін үй-жайдың жағдайына өзгеріс енгізу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nНистагм симптомдары болса немесе оған күмән пайда болса, дәрігерге көріну қажет.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Дәрігерге көрінуден нені күтуге болады__\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер сырқатнаманы мұқият зерттеп, медициналық тексеруді өткізеді, жүйке жүйесі мен ішкі құлаққа көңіл бөледі. Тексеріп, қарау кезінде дәрігер көзәйнек киюді өтінуі мүмкін, бұл көзді үлкейтіп көретуге мүмкіндік береді.\r\n\r\nНистагмды тексеру үшін дәрігер келесі ем-шараны жүргізуі мүмкін:\r\n\r\n* 30 секунд бойы айналуды, одан кейін тоқтап, нысанға қарауға тырысуды өтінеді.\r\n\r\n* Алдында көз баяу, бір бағытта қимылдап, одан кейін тезірек, қарама қарсы бағытта қимылдайды.\r\n\r\nЕгер нистагм басқа аурумен байланысты болса, көздің қимылы аурудың себебіне байланысты болады.\r\n\r\nСырқатнаманы толтыруда жиі қойылатын сұрақтардың мысалдары:\r\n\r\n* Көздің мұндай қозғалысын қашан алғаш рет байқадыңыз?\r\n\r\n* Қаншалықты жиі болады?\r\n\r\n* Көздің еріксіз қозғалысы пайда болғанға дейін не болды ?\r\n\r\n* Аурудың барысы жақсарды ма, нашарлады ма, немесе басындағыдай ма?\r\n\r\n* Көздің қозғалысы бір жақтан екінші жаққа қарай бағытталған ба?\r\n\r\n* Көздің қозғалысы жоғары –төмен бағытталған ба?\r\n\r\n* Қандай дәрілік препараттарды қабылдап жүрсіз?\r\n\r\n* Басқа симптомдар байқалады ма ?\r\n\r\nНауқасқа келесі тексеру түрлері тағайындалады:\r\n\r\n* Мидың КТ\r\n\r\n* Электроокулография: көздің қозғалысын шағын электродтардың көмегімен бағалаудың электр әдісі\r\n\r\n* Мидың МРТ\r\n\r\n* Көздің қозғалысын тіркеу арқылы вестибулярлық тексеру.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда туа біткен нистагм емделмейді. Жүре пайда болған нистагмның емдеуі оны туындатқан аурудың себебіне байланысты. Кейбір жағдайда нистагмды жоюға келмейді. Егер нистагм дәрілерді қабылдаумен немесе инфекциямен байланысты болса, ол әдетте, себебі жойылғанда өтеді, мысалы, дәріні қабылдауды тоқтатқанда.\r\n\r\nБалалық нистагм синдромы бар науқастарда көру қызметін жақсарту үшін келесі емдеу әдістері көмектесуі мүмкін:\r\n\r\n* Призмалар\r\n\r\n* Тенотомия секілді операциялар\r\n\r\n* Балалық нистагмды дәрі-дәрмекпен емдеу.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nКөздің еріксіз қозғалысы; көздің бір жақтан екінші жаққа тез қозғалысы; Көздің бақылауға келмейтін қозғалысы. ','student_k',145,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(207,'','Обсессиялық-компульсиялық бұзылыс','','','kz','s','',0,'',3635,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532793000,1564329000,1532793359,'Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс –  психикалық бұзылыс, мезі қылатын ойлармен, естеліктермен, қимыл-әрекеттермен, сондай-ақ, түрлі патологиялық үрейлермен сипатталады (фобиялармен).\r\nӘр адам қандай да бір нәрсені кейде тексереді. Мысалы, үйден кетерде газды өшіргендігіңізді екі рет тексеруіңіз мүмкін. Алайда бұл бұзылысқа ұшыраған адамдардың әр нәрсені қысқа уақыт ішінде бірнеше рет тексеруге немесе белгілі бір әрекеттерді қайталауға қажеттілігі болады, бұл әдеттегі өміріне зиян әкелуі мүмкін. \r\n\r\nҰдайы қайталанатын ойлар – обсессия аталады. Мұндай ойларды бақылау үшін адам белгілі бір әрекеттерді орындағысы келеді – бұл компульсия аталады. Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыстан зардап шегетін адамдар өздерінің ойлары (обсессия) мен әрекеттерін (компульсия) бақылай алмайды. Бұл қылықтар адамды бақылайтындай күйге апарады. \r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс ерлер мен әйелдерді бірдей зақымдайды және көбінесе, балалық, жасөспірімдік және ерсек шақтың басында көрініс береді. Әдетте, бұл ауру адамның жасы толысқан шағында анықталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс –  психикалық бұзылыс, мезі қылатын ойлармен, естеліктермен, қимыл-әрекеттермен, сондай-ақ, түрлі патологиялық үрейлермен сипатталады (фобиялармен).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"160\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Қолды жиі жуу — мезілегіш-компульсиялық бұзылыстан зардап шегетін адамдарда жиі кездесетін әрекет.\'\'\r\n\r\nӘр адам қандай да бір нәрсені кейде тексереді. Мысалы, үйден кетерде газды өшіргендігіңізді екі рет тексеруіңіз мүмкін. Алайда бұл бұзылысқа ұшыраған адамдардың әр нәрсені қысқа уақыт ішінде бірнеше рет тексеруге немесе белгілі бір әрекеттерді қайталауға қажеттілігі болады, бұл әдеттегі өміріне зиян әкелуі мүмкін. \r\n\r\nҰдайы қайталанатын ойлар – обсессия аталады. Мұндай ойларды бақылау үшін адам белгілі бір әрекеттерді орындағысы келеді – бұл компульсия аталады. Обсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыстан зардап шегетін адамдар өздерінің ойлары (обсессия) мен әрекеттерін (компульсия) бақылай алмайды. Бұл қылықтар адамды бақылайтындай күйге апарады. \r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс ерлер мен әйелдерді бірдей зақымдайды және көбінесе, балалық, жасөспірімдік және ерсек шақтың басында көрініс береді. Әдетте, бұл ауру адамның жасы толысқан шағында анықталады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс отбасының бірнеше мүшелерінде болады және тұқым қуалайды. Алайда, кейбір адамдарда болу/болмауының себебі белгісіз. Зерттеушілер анықтағандай, ауру мидың үрей және толқу сезімдері үшін жауапты кейбір аумақтарында туындайды.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nСимптомдары :\r\n\r\n* Қайталанатын ойлар, олар үрейленуге душар етеді– «мезілеуді» немесе «обсессияны». Бұл жағымсыз сөздер немесе суреттер. Күдіктер болуы мүмкін.\r\n* Әрекеттер, қайта-қайта жасалып, үрейленуді азайтатындай - «компульсиялар». Арнайы сөзді айтып, немесе белгілі бір қылықты жасап, ойларды «бейтараптандыруға» тырысу мүмкін.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс диагнозын обсессиялардың (мезілегіш ойлар, идеялар, түсініктер) және компульсиялардың (мезілегіш әрекеттер) болуы негізінде психиатр қояды.\r\n\r\nДиагностика әдістері: сыртқы қарау және сұрастыру.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу __ \r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылысты емдеуге психикалық емдеудің түрлері кіреді, олар науқасты өзінің мінез-құлығын және үрейлену сезімін бақылау тәсілдеріне үйретуге бағытталған.\r\n\r\nПсихикалық  емдеуден басқа антидепрессантарды – көңіл-күй жағдайын жақсартатын дәрілік препараттарды қолдану кең таралған, олар жеке немесе психикалық емдеумен бірге қолданылады. Үш айдың ішінде тиімсіз болса, дәрігер препаратты алмастыруды ұсынады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыс көбінесе, оң болжамды өтеді, уақыт өте келе науқастар ауруға байланысты болған мезілегіш жағдайды бақылай алады. алайда, кейбір науқастарда ауыр депрессиялық бұзылыстар байқалады, олар өзіне қол жұмсауға итермелеуге дейін апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nОбсессиялық(мезілегіш)-компульсиялық бұзылыстан туындаған симптомдар өмірге, жұмысқа және адамдармен қарым-қатынасқа қолайсыз әсер ететін болса, дәрігерге көріну қажет.','student_k',52,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(208,'','Өкпе артериясының тромбоэмболиясы','','','kz','s','',0,'',6280,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532793360,1564329360,1532793931,'Өкпе  эмболиясы – өкпедегі артериялардың бітелуінде пайда болатын ауру. Аурудың кең таралған себебі - тромбылар.\r\nӨкпе  - қос ағза, кеуде қуысын түгелдей дерлік алады. Өкпе – тыныс алу жүйесінің басты ағзасы. Оның өлшемі мен пішіні тыныс алу фазасына (тынысты ішке алу, сыртқа шығару) қарай өзгеруге қабілетті. \r\n\r\nӨкпе  эмболиясы көбінесе, көктамырдың тромбымен бітелуінен туындайды. Тромбылардың көп шоғырланатын жері бөксе-санның немесе жамбас қуысының терең көктамырлары. Бұл терең көктамырдың тромбозы аталады (ТКТ). Осындай тромбының бөлігі ажырап, қан ағымы бойымен өкпеге түсуі мүмкін. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nӨкпе  эмболиясы – өкпедегі артериялардың бітелуінде пайда болатын ауру. Аурудың кең таралған себебі - тромбылар.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__ \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"161\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'__Өкпе__  - қос ағза, кеуде қуысын түгелдей дерлік алады. Өкпе – тыныс алу жүйесінің басты ағзасы. Оның өлшемі мен пішіні тыныс алу фазасына (тынысты ішке алу, сыртқа шығару) қарай өзгеруге қабілетті. \'\'\r\n\r\nӨкпе  эмболиясы көбінесе, көктамырдың тромбымен бітелуінен туындайды. Тромбылардың көп шоғырланатын жері бөксе-санның немесе жамбас қуысының терең көктамырлары. Бұл терең көктамырдың тромбозы аталады (ТКТ). Осындай тромбының бөлігі ажырап, қан ағымы бойымен өкпеге түсуі мүмкін. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"162\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Эмболия – өкпедегі артерияның майдың бөліктерімен, ауамен, ісік тінімен немесе тромбымен бітелуі.\'\'\r\n\r\nЭмболияның басқа да себептері – ауаның көпіршіктері, май тамшылары, қағанақ суының бөлігі немесе паразиттер және ісік жасушалары.\r\n\r\nОтбасының мүшелерінде тромбы түзілуімен немесе қан ұюының бұзылыстарымен сипатталатын аурулар болса, адам осы ауруға бейім келеді.\r\n\r\nӨкпе эмболиясы келесі жағдайларда пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* Босанудан кейін\r\n* Жүрек талмасынан, жүрекке операциядан, инсульттен кейін\r\n* Ауыр жарақаттан, күйіктен немесе жамбас сынығынан кейін\r\n* Сүйекке, буынға немесе миға операциядан кейін\r\n* Ұзақ ұшу, автокөлікте ұзақ сапар шегуде\r\n* Қатерлі ісік болуында\r\n* Ұрықтануға қарсы таблеткаларды немесе эстрогендерді қолдануда\r\n* Ұзақ төсек тарту немесе бір жағдайда ұзақ уақыт болу\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nНегізгі  симптомдары – кеудедегі ауырсыну, келесі сипаттағы:\r\n\r\n* Ауырсыну төссүйектің астында немесе кеуде қуысының бір жағында болады\r\n* Күшті немесе кескендей ауырсыну\r\n* Күйдіретін, сыздайтын, немесе батып ауырсыну, кеудеде ауырлық сезімі\r\n* Әдетте, терең тыныс алғанда ауырсыну күшейеді\r\n* Ауырсынуға жауап ретінде еңкейесіз немесе кеудені қолыңызбен айқарып, ұстайсыз\r\n \r\nБасқа симптомдары:\r\n\r\n* Терінің көгерген реңкі (цианоз)\r\n\r\n* Бас айналуы, жарыққа сезімталдық немесе естен тану\r\n\r\n* Жиілеген немесе қиындаған тыныс алу\r\n\r\n* Жүрек жиырылуының жиілеуі\r\n\r\n* Алаңдау сезімі\r\n\r\n* Аяқтағы ауырсыну, қызару немесе ісіну\r\n\r\n* төмен артериалдық қысым\r\n\r\n* кенеттен жөтелу, қанмен қақырық шығару\r\n\r\n* кенеттен ентігу\r\n\r\n* тершеңдік, терінің жабысқақтығы.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер науқасты қарап, аурудың симптомдары және тарихы туралы сұрайды.\r\n\r\nӨкпенің қызметтік жағдайын бағалау үшін келесі тексерулер жүргізіледі:\r\n\r\n* артериалдық қанның газдары\r\n* Пульсоксиметрия\r\n \r\nКелесі көрнекілік әдістер тромбының орналасуын анықтауға көмектеседі:\r\n\r\n* Өкпе қуысының шолу рентгенографиясы\r\n* Кеуде қуысының КТ - ангиографиясы\r\n* Өкпенің вентиляциялық-перфузиялық сканерленуі\r\n* өкпенің ангиографиясы.\r\n \r\nТаға басқа тексерулер:\r\n\r\n* Кеуде қуысының компьютерлік томографиясы\r\n* Электрокардиография (ЭКГ)\r\n* D – димер деңгейін анықтау\r\n* Аяқтың тамырларының ультрадыбыстық допплерографиясы\r\n* Эхокардиография (ЭхоКГ)\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nӨкпе эмболиясы шұғыл емдеуді бастауды талап етеді. Аурухана жағдайында емдеу қажет болады:\r\n\r\n* Қанды сұйылту үшін дәрілік препаратта тағайындалады (әрі қарай тромбының түзілуінің алдын алу үшін).\r\n* Өкпенің артериясының тромбоэмболиясының ауыр, өмірге қауіпті түрде өтуінде емдеуге тромбыны еріту жатады. Бұл - тромболитиялық емдеу. Науқасқа тромбыны еріту үшін дәрілер тағайындалады.\r\n \r\nЕгер ауруханада қалу қажет болмаса, дәрігер үйде қабылдау үшін қанды сұйылтатаын дәрілерді ұсынады:\r\n\r\n* Ішуге таблеткалар немесе инъекциялар тағайындалады.\r\n* Кейбір препараттарды қабылдауда қажетті мөлшерлемесін таңдау үшін қан талдауын жасау қажет болады.\r\n* Аталған препараттардың қабылдау ұзақтығы тромбының түзілу себебіне және өлшеміне байланысты.\r\n* Емдеуші дәрігер бұл препараттарды қабылдау кезіндегі қан кету қаупі туралы айтады.  \r\n \r\nЕгер науқас қанды сұйылтатын препараттарды қабылдай алмаса, дәрігер төменгі қуыс көктамырда кава-сүзгіні орнату бойынша операцияны ұсынуы мүмкін. Бұл құрал іштегі басты көктамырда орналастырылады. Ол үлкен тромбылардың өкпенің қантамырларына түсуінің алдын алады. Кейде уақытша сүзгі қою ұсынылады, ол кейіннен алынып тасталынады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nӨкпенің артериясының тромбоэмболиясынан кейін қалпына келу үрдісінің өтуі туралы болжау қиын, ол келесілерге тәуелді:\r\n\r\n* Ауруды туындатқан себептер (мысалы, қатерлі ісік, үлкен операция немесе жарақат)\r\n\r\n* Тромбының өлшемі\r\n\r\n* Тромбының уақытылы еруіне\r\n\r\nКейбір  адамдарда жүректің және өкпенің созылмалы аурулары дамуы мүмкін.\r\n\r\nӨкпе эмболиясының ауыр өтуінде өлім-жітімге апаруы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nӨкпенің артериясының тромбоэмболиясының симптомдары пайда болса, 103 телефоны арқылы шұғыл медициналық жәрдемді шақыру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nТКТ пайда болуының жоғары қаупінде, сондай-ақ, үлкен операция кезінде тромбы түзілуінің алдын алу үшін қанды сұйылтатын препараттар тағайындалуы мүмкін.\r\n\r\nТКТ кезінде компрессиялық шұлықты киіп жүру ұсынылады. Нұсқаулығына сай киіп жүру қажет. Олар аяқтағы қан ағымын жақсартуға ықпал етеді және тромбы түзілу қаупін азайтады.  \r\n\r\nҰзақ ұшу, автокөліктегі сапарлар және ұзақ уақыт бойы отыруға немесе жатуға тура келетін  басқа жағдайларда аяқты жиі алмастырып отыру ТКТ алдын алуға көмектеседі. Тромбы түзілу қаупі жоғары болатын адамдарға ұзақ ұшу (4 сағаттан артық) кезінде тромбы түзілуінің алдын алу үшін гепарин (қанды сұйылтатын препарат) инъекциясы қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nТемекі шекпеңіз. Шегетін болсаңыз, қойыңыз. Эстроген қабылдайтын әйелдер темекі шегуді қоюы қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nКөктамыр  тромбоэмболиясы; өкпедегі тромб; Эмболия; ісік эмболиясы; өкпе эмболиясы. ','student_k',36,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(209,'','Өкпедегі іркіліс','','','kz','s','',0,'',4972,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532793900,1564329900,1532794430,'Өкпедегі іркіліс өкпедегі ауа қалталарында сұйықтықтың ауытқулы жинақталуымен сипатталады, бұл ентігуге апарады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nӨкпедегі іркіліс өкпедегі ауа қалталарында сұйықтықтың ауытқулы жинақталуымен сипатталады, бұл ентігуге апарады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"161\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'__Өкпе__  - кеуде қуысын толығымен алып жатқан қос ағза. Өкпе – тыныс алу жүйесінің басты ағзасы. Оның өлшемі мен пішімі тыныс алу фазасына (дем алу, дем шығару) байланысты өзгереді.\'\'    \r\n\r\nӨкпедегі іркіліс көбінесе, жүрек жеткіліксіздігіне байланысты. Жүрек қанды тиімді айдай алмаса, жүректің сол жартысынан қанды жинайтын өкпенің көктамырында іркіледі.\r\n\r\nОсы қантамырында қысымның артуына байланысты қанның сұйық бөлігі өкпедегі ауа кеңістігіне (альвеолаға) өтеді. Бұл сұйықтық өкпедегі газ алмасуын азайтуға ықпал етеді, бұл кейіннен ентігудің пайда болуына апарады.\r\n\r\nЖүректің іркілісті жеткіліксіздігі өкпедегі іркіліске апарады, оның себептері:\r\n\r\n* ​Жүрек ұстамасы немесе жүректің бұлшық етін әлсірететін (кардиомиопатия) жүректің кез келген ауруы,\r\n* Жүректің қақпақтарының жеткіліксіздігі немесе тарылуы (митралдық немесе аорталық қақпақтар)\r\n* Артериалдық қысымның кенеттен, ауыр көтерілуі (гипертония)\r\n \r\nӨкпедегі іркілістің пайда болуының басқа себептері:\r\n\r\n* Кейбір дәрілік препараттарды қабылдау\r\n* Биіктікте ұзақ уақыт болу\r\n* Бүйрек жеткіліксіздігі\r\n* Бүйрекке қан әкелетін артериялардың тарылуы\r\n* Өкпенің тіндерін улы газбен немесе ауыр инфекциямен зақымдау\r\n* Үлкен жарақаттар\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nӨкпедегі іркілістің симптомдары:\r\n\r\n* Қанмен жөтелу, немесе қанды көпірік\r\n* Жатқан кезде тыныс алудың қиындауы (ортопноэ) – бірнеше жастықта ұйқтау ыңғайлы болуын байқайсыз\r\n* «оттегілік ашығу» немесе «суға бату» сезімі  (бұл сезімнен оянсаңыз, отырып, тыныс алуға тырысатын болсаңыз, бұл \"түнгі пароксизмалдық ентігу \" аталады\r\n* Тыныс алғанда естілетін бүлкілдеген дыбыстар, сырыл\r\n* Толық сөйлеммен сөйлей алмау, себебі, ентігу пайда болады.\r\n \r\nБасқа симптомдары:\r\n\r\n* Үрей немесе мазасыздық\r\n* Сақтық деңгейінің төмендеуі (сананың)\r\n* Аяқтың ісінуі\r\n* Терінің солғындығы\r\n* Тершеңдік\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер тексеріп, стетоскоппен өкпені және жүректі тыңдайды. Тексеру барысында келесі анықталады:\r\n\r\n* Жүректің ауытқулы дыбыстары\r\n* Өкпенің сырылдауы\r\n* Жүрек жиырылуының жиілігінің артуы (тахикардия)\r\n* Терінің солғындығы немесе көгеруі\r\n*  Тыныс алудың жиілеуі (тахипноэ)\r\n \r\nҚажетті тексеріс әдістеріне жататындар:\r\n\r\n* Қанның биохимиялық талдауы\r\n* Қандағы оттегі деңгейін анықтау (оксиметрия немесе артериялдық қанның газдары)\r\n* Кеуде қуысының рентгені\r\n* Қанның жалпы талдауы (ҚЖТ)\r\n* ЭхоКГ (жүректің УДТ (УЗИ)) – жүрек бұлшық етінің мәселесін анықтау үшін (мысалы, әлсіздігі, қабырғасының қалыңдауы, жүрек бұлшық етінің тиісті түрде босаңси алмауы, жүрек қақпақтарының жеткіліксіздігі немесе тарылуы, жүрек маңында сұйықтық жиналуы)\r\n* Электрокардиография (ЭКГ) – жүрек ұстамасын немесе жүрек ырғағындағы мәселелерді анықтау үшін.\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nӨкпедегі іркіліс әрқашан шұғыл жағдай және ауруханада емделуі тиіс, кейде қарқынды емдеу бөлімшесінде.\r\n\r\n* Оттегі мұрынға қойылған оттегі маскасы немесе кішкентай пластик түтік арқылы беріледі.\r\n* Науқастарды өкпенің жасанды вентиляциясы аппаратына қосуда тыныс алатын көмейге  (кеңірдекке) арнайы тыныс алу түтігі енгізіледі.\r\n \r\nӨкпедегі іркілістің себебін тез анықтап, емдеуді бастау қажет. Мысалы, бұл жағдайдың себебі жүрек ұстамасы болса, оны шұғыл тежеу қажет.\r\n\r\nӨкпедегі іркіліс кезінде тағайындалатын дәрілік препараттарға жататындар:\r\n\r\n* Несеп айдайтын препараттар, олар организмдегі сұйықтықтың артығын жояды\r\n* Жүректің бұлшық етін нығайтуға, жүрек соғуының жиілігін бақылауға немесе жүрекке түсетін қысымды әлсіретуге арналған дәрілер.\r\n \r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nБолжамы себебіне байланысты. Науқастың жағдайы тез немесе баяу жақсаруы мүмкін. Кейбір науқастарға ұзақ уақыт бойы  өкпенің жасанды вентиляциясы аппаратына қосылу қажет болуы мүмкін. Емделмеген жағдайда ауру өмір үшін қауіпті.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nТыныс алу мәселесі болғанда дереу «103» телефоны арқылы «жедел жәрдемге» хабарласу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЕгер сізде өкпедегі іркіліске немесе жүректің бұлшық етінің әлсіреуіне апаратын ауру болса, барлық дәрілік препараттарды дәрігердің нұсқауына сай қатаң қабылдау қажет. Тұздың және майдың мөлшері аз емдәмді қадағалау бұл жағдайдың даму қаупінің алдын алуға айтарлықтай көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\nӨкпенің ісінуі.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(210,'','Өкпенің интерстицийлік аурулары','','','kz','s','',0,'',1494,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532794380,1564330380,1532795094,'Өкпенің интерстицийлік ауруы – бұл дәнекер тінінің өсуі арқылы (фиброздану) өкпенің анатомиялық құрылысының бұзылуымен және қабынумен көрінетін аурулардың үлкен тобы. Қабыну және фиброздану үрдістерінің нәтижесінде қанға қажетті оттегінің жеткізілуі нашарлайды. Өкпедегі дәнекер тіннің өсу үрдісі өкпе фиброзы аталады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nӨкпенің интерстицийлік ауруы – бұл дәнекер тінінің өсуі арқылы (фиброздану) өкпенің анатомиялық құрылысының бұзылуымен және қабынумен көрінетін аурулардың үлкен тобы. Қабыну және фиброздану үрдістерінің нәтижесінде қанға қажетті оттегінің жеткізілуі нашарлайды. Өкпедегі дәнекер тіннің өсу үрдісі өкпе фиброзы аталады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"163\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nШаңды немесе ауадан басқа бөліктерді тыныс алумен ішке жұту өкпенің интерстицийлік ауруларының кейбірінің дамуына апаруы мүмкін. Өкпенің телімді зақымдануына жататындар:\r\n\r\n·         Шахтерлардағы өкпенің қара ауруы – көмірдің шаңын жұтудан\r\n\r\n·         Фермердің өкпесі – топырақ шаңын жұтудан\r\n\r\n·         Асбестоз – асбест талшықтарының бөліктерін жұтудан\r\n\r\n·         Сидероз – шахтадан темірді немесе құйма аэрозолін жұтудан\r\n\r\n·         Силикоз – шаңды немесе кремний диоксидінен.\r\n\r\nӨкпенің  интерстицийлік ауруларының басқа себептері: аутоиммундық зақымданулар немесе  сәуленің, газдың, будың кәсіптік әсері. Өкпенің  интерстицийлік ауруларының кейбірінің пайда болу себептері белгісіз.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу тактикасы өкпенің тінінің зақымдануының түріне байланысты. Емдеуге дәрілік препараттар, оттегімен емдеу немесе ауыр жағдайларда өкпені алмастыру жатады.','student_k',36,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(211,'','Өкпенің ішінара коллапсы - Пневмоторакc','','','kz','s','',0,'',6223,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532795100,1564331100,1532795877,'Өкпенің  ішінара коллапсы - пневмоторакс  – өкпенің плевралық қуысында ауаның немесе газдың жиналуы (оттегі, көмір қышқыл газы). Ауаның мұндай жиналуы өкпеге қысым түсіруге апарады, нәтижесінде ағза тыныс алған кезде қалыпты жағдайда болатындай кеңейе алмайды.\r\n\r\nӨкпе – кеуде қуысында орналасқан жұп ағза. Өкпе тыныс алғанда енетін ауадан оттегіні алып, қанға жеткізеді. Өкпенің маңайында плевра қуысы аталатын өте жұқа кеңістік бар. Плевра қуысы – өкпенің сыртқы бетінің және кеуде қуысының ішкі бетінің арасындағы кеңістік. Әдетте, бұл өте жұқа қуыстар, оларда сұйықтықтың аздаған мөлшері бар.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nӨкпенің  ішінара коллапсы - пневмоторакс  – өкпенің плевралық қуысында ауаның немесе газдың жиналуы (оттегі, көмір қышқыл газы). Ауаның мұндай жиналуы өкпеге қысым түсіруге апарады, нәтижесінде ағза тыныс алған кезде қалыпты жағдайда болатындай кеңейе алмайды.\r\n\r\nӨкпе – кеуде қуысында орналасқан жұп ағза. Өкпе тыныс алғанда енетін ауадан оттегіні алып, қанға жеткізеді. Өкпенің маңайында плевра қуысы аталатын өте жұқа кеңістік бар. Плевра қуысы – өкпенің сыртқы бетінің және кеуде қуысының ішкі бетінің арасындағы кеңістік. Әдетте, бұл өте жұқа қуыстар, оларда сұйықтықтың аздаған мөлшері бар.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПневмоторакс – бұл өкпе мен кеуде қабырғасының арасындағы плевра қуысында ауаның болуы.  Бұл кезде өкпенің ішкі бөлігінен өкпе мен кеуде қуысы арасындағы кеңістікке ауаның өтуі орын алады, ол өкпенің немесе кеуде қабырғасының зақымдануы нәтижесінде пайда болады.  Мұндай үрдіс өкпенің коллапсына (түсуіне) апаруы мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"164\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nСуретте кеуденің оң жағы өкпе тінінен тыс орналасқан ауаға толған. Осыған байланысты зақымданған жақтағы өкпенің суреті сау жаққа қарағанда ашық түсті.\r\n\r\nБұл жағдай адамның кеуде қуысына оқ немесе пышақ тигенде, қабырға зақымданғанда немесе хирургиялық араласу кезінде байқалады. \r\n\r\nӨкпе коллапсының пайда болу қаупі өкпенің келесі ауруларында артады:\r\n\r\n·         Астма\r\n\r\n·         ХОБЛ (өкпенің созылмалы обструктивті ауруы)\r\n\r\n·         Муковисцидоз (тұқым қуалайтын ауру)\r\n\r\n·         Туберкулез\r\n\r\n·         Көкжөтел\r\n\r\nСирек жағдайда өкпенің ішінара коллапсы себепсіз өтеді, мұндай жағдай өздігінше коллапс аталады.  Бұл жағдайда плевраның және өкпенің тұтастығының кенеттен бұзылуы, ауаның өкпеден плевра қуысына өтуі байқалады. Бойы ұзын, арық адамдарда, сондай-ақ, темекі шегетін адамдарда өкпенің ішінара коллапсы жиірек кездеседі.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың жиі кездесетін симптомдары:\r\n\r\n·         Кеудедегі жіті ауырсыну, терең тыныс алғанда немесе жөтелгенде күшейеді\r\n\r\n·         Ентігу\r\n\r\nТаралған  пневмоторакстың (өкпенің маңындағы үлкен бөлікті қамтитын пневмоторакс) күрделі симптомдары болады:\r\n\r\n·         Қандағы оттегінің жеткіліксіздігі салдарынан терінің көкшілденуі (цианоз)\r\n\r\n·         Кеуденің қысылу сезімі\r\n\r\n·         Шаршау\r\n\r\n·         Жүрек соғуының жиілеуі\r\n\r\nөкпенің ішінара коллапсы кезінде пайда болуы мүмкін басқа симптомдар:\r\n\r\n·         Мұрын ұшының кеңеюі\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАускультациия кезінде (фонендоскоптың көмегімен өкпені тыңдау) пневмоторакс жағында тыныс алудың болмауы немесе әлсіреуі анықталады. Сондай-ақ, науқаста төмен артериалдық қысым байқалуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер келесі зерттеулерді өткізеді:\r\n\r\n• артериялық қанның газдық құрамын талдау – қандағы газдың мөлшерін анықтау арқылы тыныс алу қызметін бағалаудың аса дәл әдісі (оттегіні, көмір қышқыл газын). Әдістің мәні – организмнің оттегімен қанығуын және тыныс алу жеткіліксіздігін анықтау. Пневмотораксқа шалдыққан адамдарда әдетте, оттегінің деңгейі төмен, ал көмірқышқыл  газының деңгейі – жоғары.\r\n\r\n• кеуде қуысының рентгенографиясы\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"165\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКеуде қуысының рентген суретінде оң өкпенің ішінара түсуі (ішінара коллапс)байқалады. Зақымданған оң жақтағы өкпенің суреті сау жаққа қарағанда ашық түсті және кішірек.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\n__Алғашқы жәрдем:__\r\n\r\nПневмоторакс кезінде жедел жәрдем келгенге дейін кеуде қуысының ашық жарасына өтпейтін, герметикалық таңғышты тарту қажет. Ол үшін клеенканы, полиэтилен пленканы, қалың мақта-дәке таңғышты қолдануға болады.\r\n\r\n__Медицина қызметкерлеріне білікті көмек:__\r\n\r\nШағын пневмоторакс кезінде оттегі және демалыс қажет болады.\r\n\r\nКүрделі  жағдайда өкпе жеңіл жайылып, жазылуы үшін дәрігер пункция жасайды (өкпе маңайындағы ауаны жою үшін инемен тесу).\r\n\r\nНауқаста өкпенің ауыр ішінара коллапсы байқалса, қабырға мен өкпе арасындағы аумаққа арнайы өкпе түтігі енгізіледі, ол артық ауаны шығарып, ағзаның жайылып, жазылуына мүмкіндік береді, бұл жағдайда ауруханаға жату қажет болады.  Өкпе түтігін науқастың организмінде бірнеше жылға қалдыруға болады.\r\n\r\nКейбір жағдайда пневмотораксты емдеу және аурудың қайталануының алдын алу үшін  хирургиялық көмек қажет болады. Ауасы шығатын аумақты бітеу қажет, бұл жағдайда қуысты арнайы химиялық заттекпен толтырады, бұл тіннің тыртықтануын үдетеді. Бұл процедура плевродез аталады.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАурудың қайта пайда болу ықтималдығы артады, егер:\r\n\r\n·         Адам ұзын және арық болса\r\n\r\n·         Темекі шегетін болса\r\n\r\n·         Бұрын қос өкпенің (оң және сол) ішінара коллапсы болса\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·         өкпенің қайталанған коллапсы\r\n\r\n·         Шок (қан айналым, тыныс алу, жүйке жүйесінің өмірлік маңызды ағзаларының қызметтерінің күрт бұзылуы)\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер өкпенің ішінара коллапсының симптомдары байқалса немесе бұрын осы аурумен ауырсаңыз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nПневмоторакстың алдын алудың арнайы әдістері жоқ. Өкпе ауруларында заманауи емдік-профилактикалық іс-шараларды өткізу ұсынылады, сондай-ақ, аурудың пайда болу қаупін азайту үшін темекі шегуді қою қажет.\r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000087.htm\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__\r\n\r\nЗейнаб Махмудова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\nАльфия Абдрахманова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nСәлім Смайылов, б.ғ.к.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz  порталының контент-менеджері.','student_k',21,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(212,'','Өкпенің ішінара коллапсы - пневмоторакс','','','kz','s','',0,'',5485,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532795880,1564331880,1532796366,'Өкпенің  ішінара коллапсы - пневмоторакс  – өкпенің плевралық қуысында ауаның немесе газдың жиналуы (оттегі, көмір қышқыл газы). Ауаның мұндай жиналуы өкпеге қысым түсіруге апарады, нәтижесінде ағза тыныс алған кезде қалыпты жағдайда болатындай кеңейе алмайды.\r\n\r\nӨкпе – кеуде қуысында орналасқан жұп ағза. Өкпе тыныс алғанда енетін ауадан оттегіні алып, қанға жеткізеді. Өкпенің маңайында плевра қуысы аталатын өте жұқа кеңістік бар. Плевра қуысы – өкпенің сыртқы бетінің және кеуде қуысының ішкі бетінің арасындағы кеңістік. Әдетте, бұл өте жұқа қуыстар, оларда сұйықтықтың аздаған мөлшері бар.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nӨкпенің  ішінара коллапсы - пневмоторакс  – өкпенің плевралық қуысында ауаның немесе газдың жиналуы (оттегі, көмір қышқыл газы). Ауаның мұндай жиналуы өкпеге қысым түсіруге апарады, нәтижесінде ағза тыныс алған кезде қалыпты жағдайда болатындай кеңейе алмайды.\r\n\r\n\'\'Өкпе – кеуде қуысында орналасқан жұп ағза. Өкпе тыныс алғанда енетін ауадан оттегіні алып, қанға жеткізеді. Өкпенің маңайында плевра қуысы аталатын өте жұқа кеңістік бар. Плевра қуысы – өкпенің сыртқы бетінің және кеуде қуысының ішкі бетінің арасындағы кеңістік. Әдетте, бұл өте жұқа қуыстар, оларда сұйықтықтың аздаған мөлшері бар.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПневмоторакс – бұл өкпе мен кеуде қабырғасының арасындағы плевра қуысында ауаның болуы.  Бұл кезде өкпенің ішкі бөлігінен өкпе мен кеуде қуысы арасындағы кеңістікке ауаның өтуі орын алады, ол өкпенің немесе кеуде қабырғасының зақымдануы нәтижесінде пайда болады.  Мұндай үрдіс өкпенің коллапсына (түсуіне) апаруы мүмкін.\r\n\r\n\'\'Суретте кеуденің оң жағы өкпе тінінен тыс орналасқан ауаға толған. Осыған байланысты зақымданған жақтағы өкпенің суреті сау жаққа қарағанда ашық түсті.\'\'\r\n\r\nБұл жағдай адамның кеуде қуысына оқ немесе пышақ тигенде, қабырға зақымданғанда немесе хирургиялық араласу кезінде байқалады. \r\n\r\nӨкпе коллапсының пайда болу қаупі өкпенің келесі ауруларында артады:\r\n\r\n* Астма\r\n* ХОБЛ (өкпенің созылмалы обструктивті ауруы)\r\n* Муковисцидоз (тұқым қуалайтын ауру)\r\n* Туберкулез\r\n* Көкжөтел\r\n \r\nСирек жағдайда өкпенің ішінара коллапсы себепсіз өтеді, мұндай жағдай өздігінше коллапс аталады.  Бұл жағдайда плевраның және өкпенің тұтастығының кенеттен бұзылуы, ауаның өкпеден плевра қуысына өтуі байқалады. Бойы ұзын, арық адамдарда, сондай-ақ, темекі шегетін адамдарда өкпенің ішінара коллапсы жиірек кездеседі.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың жиі кездесетін симптомдары:\r\n\r\n* Кеудедегі жіті ауырсыну, терең тыныс алғанда немесе жөтелгенде күшейеді\r\n* Ентігу\r\n \r\nТаралған  пневмоторакстың (өкпенің маңындағы үлкен бөлікті қамтитын пневмоторакс) күрделі симптомдары болады:\r\n\r\n* Қандағы оттегінің жеткіліксіздігі салдарынан терінің көкшілденуі (цианоз)\r\n* Кеуденің қысылу сезімі\r\n* Шаршау\r\n* Жүрек соғуының жиілеуі\r\n \r\nөкпенің ішінара коллапсы кезінде пайда болуы мүмкін басқа симптомдар:\r\n\r\n* Мұрын ұшының кеңеюі\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАускультациия кезінде (фонендоскоптың көмегімен өкпені тыңдау) пневмоторакс жағында тыныс алудың болмауы немесе әлсіреуі анықталады. Сондай-ақ, науқаста төмен артериалдық қысым байқалуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер келесі зерттеулерді өткізеді:\r\n\r\n• артериялық қанның газдық құрамын талдау – қандағы газдың мөлшерін анықтау арқылы тыныс алу қызметін бағалаудың аса дәл әдісі (оттегіні, көмір қышқыл газын). Әдістің мәні – организмнің оттегімен қанығуын және тыныс алу жеткіліксіздігін анықтау. Пневмотораксқа шалдыққан адамдарда әдетте, оттегінің деңгейі төмен, ал көмірқышқыл  газының деңгейі – жоғары.\r\n\r\n• кеуде қуысының рентгенографиясы\r\n\r\n\'\'Кеуде қуысының рентген суретінде оң өкпенің ішінара түсуі (ішінара коллапс)байқалады. Зақымданған оң жақтағы өкпенің суреті сау жаққа қарағанда ашық түсті және кішірек.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\n__Алғашқы жәрдем__:\r\n\r\nПневмоторакс кезінде жедел жәрдем келгенге дейін кеуде қуысының ашық жарасына өтпейтін, герметикалық таңғышты тарту қажет. Ол үшін клеенканы, полиэтилен пленканы, қалың мақта-дәке таңғышты қолдануға болады.\r\n\r\n__Медицина қызметкерлеріне білікті көмек:__\r\n\r\nШағын пневмоторакс кезінде оттегі және демалыс қажет болады.\r\n\r\nКүрделі  жағдайда өкпе жеңіл жайылып, жазылуы үшін дәрігер пункция жасайды (өкпе маңайындағы ауаны жою үшін инемен тесу).\r\n\r\nНауқаста өкпенің ауыр ішінара коллапсы байқалса, қабырға мен өкпе арасындағы аумаққа арнайы өкпе түтігі енгізіледі, ол артық ауаны шығарып, ағзаның жайылып, жазылуына мүмкіндік береді, бұл жағдайда ауруханаға жату қажет болады.  Өкпе түтігін науқастың организмінде бірнеше жылға қалдыруға болады.\r\n\r\nКейбір жағдайда пневмотораксты емдеу және аурудың қайталануының алдын алу үшін  хирургиялық көмек қажет болады. Ауасы шығатын аумақты бітеу қажет, бұл жағдайда қуысты арнайы химиялық заттекпен толтырады, бұл тіннің тыртықтануын үдетеді. Бұл процедура плевродез аталады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nАурудың қайта пайда болу ықтималдығы артады, егер:\r\n\r\n* Адам ұзын және арық болса\r\n* Темекі шегетін болса\r\n* Бұрын қос өкпенің (оң және сол) ішінара коллапсы болса\r\n​\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* өкпенің қайталанған коллапсы\r\n* Шок (қан айналым, тыныс алу, жүйке жүйесінің өмірлік маңызды ағзаларының қызметтерінің күрт бұзылуы)\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер өкпенің ішінара коллапсының симптомдары байқалса немесе бұрын осы аурумен ауырсаңыз.\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nПневмоторакстың алдын алудың арнайы әдістері жоқ. Өкпе ауруларында заманауи емдік-профилактикалық іс-шараларды өткізу ұсынылады, сондай-ақ, аурудың пайда болу қаупін азайту үшін темекі шегуді қою қажет.','student_k',37,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(213,'','Өкпенің қабынуы','','','kz','s','',0,'',15844,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532796360,1564332360,1532797360,'Пневмония немесе өкпенің қабынуы – өкпенің инфекциялық ауруы.\r\n\r\nПневмония кезіндегі өлім-жітім 1-9% жетеді (100 адамнан пневмониядан 1-9 адамға дейін өлім-жітімге ұшырайды). Мұндай жоғары пайыз негізінен, медициналық көмекті уақытылы алмауына байланысты, сондай-ақ, басқа ауыр аурулар кезінде пневмонияның дамуымен байланысты.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__ \r\n    \r\nПневмония немесе өкпенің қабынуы – өкпенің инфекциялық ауруы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"166\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'__Өкпе__  - кеуде қуысын толығымен алып жатқан қос ағза. Өкпе – тыныс алу жүйесінің басты ағзасы. Оның өлшемі мен пішімі тыныс алу фазасына (дем алу, дем шығару) байланысты өзгереді.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"167\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өкпе бөліктерден тұрады. Оң өкпе үш бөлікке бөлінеді: жоғарғы, ортаңғы және төменгі, ал сол өкпе – үш бөлікке: жоғарғы және төменгі бөліктерге бөлінеді. Өкпенің бөліктері бронх-өкпе сегменттеріне бөлінеді, сегменттер – бөлікшелерге, ал бөлікшелер – ацинустарға. Ацинус ( лат. acinus — жүзім шоғы) – бір тыныс алу бронхиоласы, оның салалары, альвеола жолдары мен альвеола қалталары кіретін өкпенің бөлікшесінің бөлімі. Ауаның өкпеге түсуі: кеңірдек  басты бронхтарға бөлінеді, олар өкпеге өріле жалғасады, тарамдалады (бронх «бұтасы»), оң бас бронх үш тармақ түзеді, ал сол – екі тармақ түзеді. Әрі қарай тарамдар келесі тәртіпте бөлінеді: тармақтар – орта бронхылар – ұсақ бронхылар – тыныс алу бронхиолалары – альвеолалар жолдары, олардың әрқайсысы альвеолалық қалтамен аяқталады. Альвеола жолдарының және қалталарының қабырғасы альвеолалардан (көпіршіктер) тұрады. Осы альвеолаларда қан мен сырттан түскен ауа арасындағы  оттегімен көмір қышқыл газының арасында алмасу өтеді.\'\'\r\n\r\nПневмония көбінесе, екі жасқа жетпеген балаларда, 65 жастан асқан ересектерде және иммунитеті төмендеген адамдарда дамиды. Көбінесе, пневмонияның дамуы салқын тиюіне, вирустық ауруға, иммунитетті түсіретін дәрі қабылдауға байланысты.\r\n\r\nПневмония кезіндегі өлім-жітім 1-9% жетеді (100 адамнан пневмониядан 1-9 адамға дейін өлім-жітімге ұшырайды). Мұндай жоғары пайыз негізінен, медициналық көмекті уақытылы алмауына байланысты, сондай-ақ, басқа ауыр аурулар кезінде пневмонияның дамуымен байланысты.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПневмонияны туындатушы себептер көп. Аса кең таралғаны – тыныс алатын ауадағы бактериялар мен вирустар. Организм әдетте, өкпенің микробпен залалдануының алдын алады. бірақ, кейде микробтар иммундық жүйені күшейтеді, тіпті, жалпы денсаулық жақсы болғанның өзінде.\r\n\r\nПневмония оны туындатушы микробтың түріне және инфекцияны жұқтырған жеріне қарай жіктелінеді.\r\n\r\n__Аурухана сыртындағы (коммуналдық) пневмония__\r\n\r\nАурухана сыртындағы пневмония – аса кең таралған түрі. Жұқпалану ауруханадан және басқа медициналық мекемелерден тыс жерде орын алады және келесі себептерден туындайды:\r\n\r\n•        Пневмококктар секілді бактериялар (Streptococcus pneumonia). Бактериалдық аурухана сыртындағы пневмония өз бетінше немесе суық тиюден кейін пайда болуы мүмкін. Пневмонияның бұл түрі көбінесе, өкпенің бір бөлігін қамтиды және бөліктік  пневмония аталады.\r\n\r\n•        Микоплазмалар – әдетте, пневмонияның басқа түріне қарағанда жеңіл белгілер мен симптомдарды туындатады. \"Аяқта жүріп өткізген пневмония\", - төсекке жату қажет болмаған, аса күрделі емес пневомонияны сипаттайтын термин. Мұндай пневмония, әдетте, микоплазманы жұқтыру нәтижесі болады.\r\n\r\n•        Вирустар, оның ішінде, суық тию ауруын және тұмауды туындататын вирустардың бір түріне жататындары. Вирустар – 2 жасқа дейінгі балаларда пневмонияның жиі себебі. Вирустық пневмония, әдетте, жеңіл. Бірақ, ауыр жіті респираторлық синдром секілді тұмаудың ауыр вирустарынан (ТОРС или SARS) туындайтын  вирустық пневмонияның барысы ауыр сипатта болуы мүмкін.\r\n\r\n•        Топырақ пен құс тезегінде болатын зеңдер. Пневмонияның бұл түрі – жалпы денсаулығында мәселе болатын немесе иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда, сондай-ақ, тыныс алғанда осы қоздырғыштың үлкен мөлшерін демімен ішіне тартқан адамдарда кең таралған.  \r\n\r\n__Аурухана ішілік (госпиталдық немесе нозокомиалдық) пневмония__\r\n\r\nАурухана ішілік пневмония - бактериалдық инфекция, адамдарда ауруханаға жатқызылғаннан кейін алғашқы 48 сағат ішінде пайда болады. Аурухана ішілік пневмония – күрделі ауру, себебі, оны туындататын бактериялар антибиотиктерге тұрақтырақ болуы мүмкін.\r\n\r\nҚарқынды терапия бөлімшелерінде қолданылатын өкпенің жасанды вентиляциясында болатын адамдар пневмонияның осы түрінің жоғар{ANAME()}6{ANAME}ы қаупіне ұшырайды. \r\n\r\n__Институционалдық пневмония__\r\n\r\nИнституционалдық пневмония бактериалдық инфекциядан туындайды. Ол көбінесе, науқастарға ұзақ күтім жасалатын, мысалы, бүйрек диализі секілді жерлердегі адамдарда пайда болады. Аурухана ішілік пневмония секілді институционалдық пневмония да антибиотиктерге тұрақты бактериялардан туындауы мүмкін.\r\n\r\n__Аспирациялық пневмония__\r\n\r\nАспирациялық пневмония тамақты, суды, құсықты немесе сілемейді өкпеге деміңізбен ішке қарай жұтып, өкпеңізге өткізіп алғанда пайда болады. Бұл қалыпты құсу рефлексіне бассүйек-ми жарақаты, жұтудағы мәселелер немесе алкоголь мен есірткі кедергі келтіргенде орын алуы мүмкін.\r\n\r\n__Қауіп факторлары__\r\nПневмониия кез келген жастағы адамда пайда болуы мүмкін. Бірақ, екі жас тобы ең үлкен қауіпке бейім:\r\n\r\n•        2 жасқа дейінгі сәбилар, себебі, олардың иммундық жүйесі даму үстінде\r\n\r\n•        65 жастан асқан адамдар.\r\n\r\nБасқа қауіп факторлары:\r\n\r\n•        Астма (демікпе), өкпенің созылмалы обструктивті ауруы және жүрек ауруы  секілді созылмалы аурулар;\r\n\r\n•        Иммундық жүйенің әлсіреуі немесе бәсеңдеуі, АИТВ / ЖИТС, ағза ауыстыру, қатерлі ісіктің химиотерапиясы немесе стероидтарды ұзақ мерзімді қолдану секілді факторлардың салдарынан;\r\n\r\n•        Темекі шегу, оның салдарынан организмнің бактерияларға және вирустарға қарсы қорғаныс күші бұзылады;\r\n\r\n•        Ауруханада өкпенің жасанды вентиляциясында болу.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nКөптеген адамдар өкпенің қабынуын жоғары температура мен күшті жөтел бойынша білуге болады деп қате санайды, алайда, көбінесе, бұл аурудың симптомдары жеңіл суық тиюге ұқсайды. Өкпенің қабынуына шалдығу күзде ауа райы нашарлай бастағанда артады.  \r\n\r\nБактериалдық  пневмонияның симптомдары (белгілері) жіті және біртіндеп пайда болуы мүмкін. Оған кіретіндер:\r\n\r\n·           қызба (дене температурасының 390С-тан жоғарылауы), кейде, керісінше, дене температурасының төмендеуі (әдетте, 65 жастан асқан адамдарда кездеседі)\r\n\r\n·         дірілдеу,\r\n\r\n·         кеудедегі жіті ауырсыну, қою, сарғыш немесе жасыл қақырықпен жөтел,\r\n\r\n·         жиілеген пульс және тыныс алудың жиілеуі,\r\n\r\n·         күшті терлеу,\r\n\r\n·         ерін мен тырнақтың көкшілдігі.\r\n\r\nВирустық пневмонияға тән:\r\n\r\n·      температураның артуы,\r\n\r\n·         құрғақ жөтел,\r\n\r\n·         бас ауыруы,\r\n\r\n·         бұлшық ет ауырсынуы,\r\n\r\n·         әлсіздік,\r\n\r\n·         қажу және күшті ентігу.\r\n\r\nМикоплазмалардан туындайтын  пневмонияның симптомдары бактериалдық және вирустық пневмонияның симптомдарына, көбінесе, ұқсас келеді, бірақ, әдетте әлсіздеу.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nТексеру кезінде дәрігер кеудені тыңдағанда көпіршікті сырылды анықтайды (өкпеде қою сұйықтық болуын білдіретін дыбыс).\r\n\r\nДәрігер қосымша тексеруді тағайындайды (аурудың білінген симптомдарын ескерумен):\r\n\r\n·         қан талдауы. Лейкоциттердің артуы (ақ қан жасушалары) қабыну үрдісінің болуын білдіреді.\r\n\r\n·         Кеуде қуысы ағзаларының рентгені (рентгенография) – ауруды анықтаудың негізгі әдісі. Пневмонияда рентгенограммада қабыну ошағы анық көрінеді (бұл бөліктік қабыну болуы мүмкін, ол жергілікті түрде өкпенің бір бөлігінде дамиды, немесе үлкенірек үрдіс болуы мүмкін). Кейде рентгенографияда  пневмонияның асқынуы – гидроторакс анықталады (өкпе мен кеуде қуысының ортасындағы плевра қуысында сұйықтықтың жиналуы). Бұл жағдайда плевра қуысының пункциясы жасалады, және сұйықтық ұзын инемен алынады. Қажет болса, хирургиялық араласу өткізіледі, және сұйықтық плевра қуысынан операциялық жолмен алынады.\r\n\r\n·         Науқас  жөтелгенде жиналған қақырық талдауы  пневмонияның себебін анықтайды (бактериялардың, вирустар мен микроорганизмдердің болуы инфекциялық үрдісті білдіреді).\r\n\r\n·         Бронхоскопия -  науқастың мұрны немесе аузы арқылы енгізілген жіңішке түтік арқылы дәрігер бронхыны қарайды және қажет болса, қабыну ошағынан сілемей алуы мүмкін.\r\n\r\n·         Өкпенің компьютерлік томографиясы – ұзақ уақыт бойы жазылмайтын пневмонияда өкпені егжей-тегжейлі қарауға мүмкіндік береді.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nАурухана сыртындағы (коммуналдық) пневмонияға шалдыққан адамдарды әдетте, үй жағдайында дәрінің көмегімен емдеуге болады. Симптомдарыңыз бірнеше күн немесе апта ішінде жеңілдегенімен, әлсіздік бірнеше ай немесе одан артыққа созылуы мүмкін.\r\n\r\nКейіннен өкпенің инфекциядан тазаруын білу үшін дәрігер кеуде қуысының рентгенографиясын өтуді ұсынады. Емдеуді тоқтату үшін бұл жеткілікті болуы мүмкін, өкпенің рентген суреті толық қалпына келмесе де. Емдеуге  28 күн өткенде кеуде  қуысының рентгенографиясы аурухана сыртындағы (коммуналдық) пневмонияға шалдыққан адамдардың жартысында ғана  қалпына келеді.\r\n\r\nНақты шаралар пневмонияның түріне және ауырлығына, жасқа және денсаулықтың жалпы жағдайына байланысты. Оған жататындар:\r\n\r\n•        Бактериалдық  пневмонияны емдейтін антибиотиктер. Қолдану басында пневмонияның себебі болған бактерияның түрін анықтауға және оны емдеуге оңтайлы антибиотик таңдауға уақыт кетеді. Көбінесе, үш күн ішінде жағдай жақсарады, бірақ, темекі шегетіндерде жақсаруға екі еседен артық уақыт кетеді.  Егер симптомдарыңыз жақсармаса, дәрігер басқа  антибиотикті ұсынуы мүмкін.\r\n\r\n•        Вирустық  пневмонияны емдейтін вирусқа қарсы препараттар. Мұндай науқастарда жақсару бір-үш апта ішінде орын алады.\r\n\r\n•        Ыстықты түсіретін препараттар, аспирин немесе ибупрофен секілді.\r\n\r\nЖөтелге қарсы дәрілер. Демалу үшін жөтелді басатын дәрілер. Бірақ, жөтелді толығымен жойған жөн, себебі, жөтел өкпеден сұйықтық шығуына, оның тазаруына ықпал етеді.\r\n\r\n__Ауруханаға жатқызу__\r\n\r\nАуруханаға жатқызу қажет болады, егер:\r\n\r\n•        65 жастан асқан болсаңыз\r\n\r\n•        Уақытты, орынды, адамдарды танымайтындай естің қалыпты болмауы\r\n\r\n•        ішетін антибиотик қабылдауға кедергі келтіретін құсу мен жүрек айнуы болса\r\n\r\n•        жоғары артериалдық қысым болса\r\n\r\n•        өте жиі тыныс алу, ентігу\r\n\r\n•        өздігінше тыныс алу қиын\r\n\r\n•        температура нормадан төмен.\r\n\r\nЕгер науқасты өкпенің жасанды вентиляциясына қосу қажет болса, жағдайы ауыр болса, аурухананың қарқынды емдеу бөлімшесіне жатқызу қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n__Балалар ауруханаға жатқызылуы мүмкін, егер:__\r\n·         жасы 3 айлыққа дейін болса\r\n\r\n·         ұйқы басуы болса\r\n\r\n·         тыныс алуында мәселе байқалса\r\n\r\n·         қандағы оттегінің деңгейі төмен\r\n\r\n·         сусыздану белгілері байқалса\r\n\r\n·         дене температурасы нормадан төмен.\r\n\r\n__Өмір салты және үй құралдары__\r\n\r\nТез қалпына келу және асқыну қаупін азайту үшін:\r\n\r\n•        көбірек демалыңыз. Жақсы сезіне бастағанның өзінде абай болу қажет, жүктемені арттыруға болмайды.\r\n\r\n•        Температура қалыпты болып, қақырықты жөтел басылғанымен, үйде болыңыз. Пневмония қайталануы мүмкін, жағдай түпкілікті жақсарғанша толық жұмыс жүктемесіне оралуға болмайды. Емдеуші дәрігермен кеңесу қажет.\r\n\r\n•        Сұйықтықты көбірек ішіңіз, өкпедегі қақырық түзілуін және шығуын жеңілдету үшін.\r\n\r\n•        Дәрігер тағайындаған дәрілік препараттарды қатаң қабылдау қажет. Егер дәрі қабылдауды ерте тоқтатса, өкпеде бактериялар қалады және пневмония қайталануы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nПневмония өкпенің жағынан бірқатар асқынуды туындатуы мүмкін. Аса ауыр асқынуы – тыныс алу жеткіліксіздігінің дамуы. Пневмонияда оның дамуы өкпенің және жүректің қосарланған созылмалы аурулары бар егде жастағы науқастарда аса ықтимал. Тыныс  алу жеткіліксіздігі мұндай науқастарда өлім-жітімнің себебі болуы мүмкін. Сондай-ақ, өлім-жітімге жүрек-қантамыр жеткіліксіздігінің (жүрек жұмысының бұзылысынан туындаған қан айналымының күрт пайда болуы) дамуы апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nКөбінесе, пневмонияға шалдыққан науқастарды дәрінің көмегімен табысты емдеуге болады. Бірақ, кейбір адамдарда, әсіресе, жоғары қауіп топтарындағы адамдарда келесі асқынулар пайда болуы мүмкін:   \r\n\r\n•        Қандағы бактериялар (бактериемия). Қан ағымына өкпеден түсетін бактериялар инфекцияны басқа ағзаларға таратуы мүмкін, бұл ішкі ағзалардың ауыр бұзылыстарына апаруы мүмкін.\r\n\r\n•        Өкпенің абсцессі. Абсцесс ірің толған қуыс түзілуімен өкпе тінінің бұзылысқа ұшырауы кезінде пайда болады. Абсцесс, әдетте, антибиотиктердің көмегімен емделеді. Кейде хирургиялық әдістер немесе іріңді жою үшін абсцесс аумағына ұзын инемен немесе түтікпен дренаж жасаумен.\r\n\r\n•        Өкпе маңайында сұйықтық жиналуы (плеврит). Пневмония өкпе мен кеуде қуысындағы (плевра) тін қабаттарының арасындағы жіңішке кеңістікте сұйықтық жиналуына апаруы мүмкін. Егер сұйықтық жұқпаланған болса, немесе көп болса, оны хирургиялық жолмен ұзын иненің көмегімен алу қажет болуы мүмкін.  \r\n\r\n•        Тыныс алудың қиындауы. Егер пневмония ауыр дәрежелі болса немесе өкпенің созылмалы аурулары болса, тыныс алуда мәселелер және организмнің оттегімен жеткіліксіз қамтамасыз етілуі пайда болуы мүмкін. Науқасты ауруханаға жатқызу және өкпенің жасанды вентиляциясына қосу қажет болуы мүмкін, емдеп жазылғанға дейін.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nПневмонияның алдын алу үшін ұсынылады:\r\n\r\n•        Тұмауға қарсы маусымдық вакцинацияны өткізу. Тұмау вирусы вирустық пневмонияның тікелей себебі болуы мүмкін. Бактериалдық пневмония, сондай-ақ, тұмаудың жиі себебі. Тұмаудан вакцинация жүргізу организмнің айтарлықтай қорғанысын береді.\r\n\r\n•        Пневмонияға қарсы егілуге болады. Дәрігерлер стрептококктық пневмонияға қарсы (пневмококктық вакцина) бір реттік  вакцинаны 65 жастан асқан адамдардың бәріне, сондай-ақ, қарттар үйінде тұратын және ұзақ медициналық күтім көрсетілетін медициналық мекемелердегі кез келген жастағы адамдарға, сондай-ақ, темекі шегетіндерге егуді ұсынады. Вакцина әсіресе, пневмококкты пневмония бойынша қауіп тобындағы адамдарға ұсынылады. Кейбір дәрігерлер қайта вакцинацияны алғашқыдан кейін бес жыл өткенде өткізуді ұсынады.\r\n\r\n•        Балаға вакцина егу қажет. Дәрігерлер 2 жасқа дейінгі балалардың барлығына және 2-5 жас аралығындағы пневмококкты пневмония бойынша қауіп тобындағы балаларға түрлі вакциналарды ұсынады. Бала бақшаға баратын балалар да вакцина алуы қажет. Сонымен қатар, дәрігерлер алты айдан асқан балаларға маусымдық егуді ұсынады.\r\n\r\n•        Тазалық сақтау қажет. Пневмонияға апаратын қарапайым респираторлық инфекциялардан қорғау үшін  ұдайы қол жуып, немесе қолға арналған спирт негізіндегі зарарсыздандыратын құралды қолдану қажет.\r\n\r\n•        Темекі шекпеңіз. Темекі шегу респираторлық инфекцияға қарсы өкпенің табиғи қорғанысын зақымдайды.\r\n\r\n•        Демалып, сымбатыңызды сақтайтын күйде болыңыз. Дұрыс демалыс, салауатты тамақтану және орташа дене жүктемелері иммундық жүйені нығайтуға көмектеседі.\r\n\r\nҮлгі көрсетіңіз. Ауырсаңыз, үйде қалыңыз. Егер қоғамдық орындарда болсаңыз, және суық тиген болса, жөтелгенде және түшкіргенде ауыз бен мұрынды шынтағыңыздың ішкі жағымен жабуға тырысыңыз. \r\n\r\n \r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры:\r\n\r\nhttp://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/pnu/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Александр Корольков, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Салтанат Хишина, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері.','admin',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(214,'','Өкпенің созылмалы обструктивті ауруы','','','kz','s','',0,'',7603,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532797380,1564333380,1532798170,'Өкпенің созылмалы обструктивті ауруы (ӨСОА) – өкпенің ең жиі кездесетін ауруы, ол тыныс алу жолдарына ауа ағынының келуінің қайтымсыз  ішінара шектелуімен сипатталады, және тыныс алудың қиындауымен қосарланады. \r\n\r\nӨкпе конус тәрізді кеуекті қос ағза, кеуде қуысының оң және сол бөлігінде орналасқан. Өкпе – тыныс алу жүйесінің бөлігі. Оң өкпе үлестері аталатын үш бөліктен тұрады. Сол өкпе екі бөліктен тұрады. Демді ішке тарту кезінде өкпе оттегіге толады, оттегі жасушалар мен тіндерге негізгі қызметін орындау үшін қажет. Дем шығару кезінде өкпе көмір қышқыл газын сыртқа шығарады, ол организмдегі заттек алмасуының өнімдері.\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруының  адам организміне келтіретін зияны - қайтымсыз. Оның екі түрі бар: эмфизема және созылмалы бронхит, бұл тыныс алу жеткіліксіздігінің аса кең таралған себептері.\r\n\r\nСозылмалы  бронхит – бронхылардың (негізгі тыныс алу жолдарының) қабынуы, ол ұзақ уақыт бойы қақырықты жөтелмен, тыныс алудың қиындауымен, ентігумен және шаршаумен қосарланады. Ауру вирустық респираторлық инфeкция саналады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруы (ӨСОА) – өкпенің ең жиі кездесетін ауруы, ол тыныс алу жолдарына ауа ағынының келуінің қайтымсыз  ішінара шектелуімен сипатталады, және тыныс алудың қиындауымен қосарланады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"168\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өкпе конус тәрізді кеуекті қос ағза, кеуде қуысының оң және сол бөлігінде орналасқан. Өкпе – тыныс алу жүйесінің бөлігі. Оң өкпе үлестері аталатын үш бөліктен тұрады. Сол өкпе екі бөліктен тұрады. Демді ішке тарту кезінде өкпе оттегіге толады, оттегі жасушалар мен тіндерге негізгі қызметін орындау үшін қажет. Дем шығару кезінде өкпе көмір қышқыл газын сыртқа шығарады, ол организмдегі заттек алмасуының өнімдері.\'\'\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруының  адам организміне келтіретін зияны - қайтымсыз. Оның екі түрі бар: эмфизема және созылмалы бронхит, бұл тыныс алу жеткіліксіздігінің аса кең таралған себептері.\r\n\r\nСозылмалы  бронхит – бронхылардың (негізгі тыныс алу жолдарының) қабынуы, ол ұзақ уақыт бойы қақырықты жөтелмен, тыныс алудың қиындауымен, ентігумен және шаршаумен қосарланады. Ауру вирустық респираторлық инфекция саналады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"169\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"170\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Эмфизема – өкпенің ауа қалташалары (альвеолары) бұзылысқа ұшырайтын ауру. Көбінесе, альвеолалардың және қоршаған тіндердің ушығатын бұзылысы байқалады. Аурудың кейінгі сатыларында өкпеде бұрын өкпе тіні болған тұстарда ауа қуыстары түзіледі. Эмфизема өкпенің ауа қалташаларының арасында қабырғалар әлсірегенде (жұқарғанда) пайда болады. Эмфизема өкпенің коллапсына апарады.\'\'\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруынан зардап шегетін адамдардың көпшілігінде аурудың жоғарыда келтірілген екі түрінің бірігуі байқалады.   \r\n \r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nТемекі шегу – өкпенің созылмалы обструктивті ауруларының негізгі себептерінің бірі. Адам көбірек темекі шеккен сайын өкпенің созылмалы обструктивті ауруының  ықтималдығы жоғары болады.\r\n\r\nДегенмен, темекі шегетіндердің кейбірі сырқатқа шалдықпауы да мүмкін. Сирек жағдайда, темекі шекпейтін адамдарда организмінде алфа-1 антитрипсин ақуызының жеткіліксіздігінен эмфизема дамуы мүмкін.\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруының қауіп факторларына жатады:\r\n\r\n* жұмыс орнындағы кейбір газдардың немесе ауаның әрекеті\r\n\r\n* Пассивті темекі шегу және қоршаған ортаның ластануы\r\n\r\n* отта жиі тамақ әзірлеу, желдетудің нашар болуымен.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Жөтел, қақырықпен немесе қақырықсыз\r\n\r\n* Ентігу\r\n\r\n* Тыныс алудың қиындауы\r\n\r\n* Сырылдау\r\n\r\n* Шаршау\r\n\r\n* Жиі респираторлық аурулар.\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруының симптомдары біртіндеп дамитындықтан, кейбір адамдар бұл аурудың болуын білмейді.  \r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\n1. ауруды науқастың тыныс алуын  стетоскоптың көмегімен тыңдау арқылы анықтауға болады. Бірақ, өкпенің созылмалы обструктивті ауруы болуында да өкпенің дыбысы қалыпты болатын жағдайлар кездеседі. \r\n\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"171\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n2. Өкпенің созылмалы обструктивті ауруын анықтаудың оңтайлы тесті – спирометрия – өкпенің сыйымдылығын өлшейтін арнайы машина, ауырсындырмайтын зерттеу. Оның нәтижесі тест өткеннен кейін бірден бейнеленеді, науқастың жағынан дене ширығуы қажет болмайды, талдау үшін қан алу қажет емес, науқастың организмі радиацияға ұшырамайды.\r\n\r\n3.Сондай-ақ, кеуде қуысының рентгені немесе компьютерлік томографиясы арқылы сырқатты анықтауға болады. Алайда, кейде мұндай бейнелеуде де өкпе қалыпты көрінуі мүмкін. Кейде науқастың қанын талдау қажет болады, қандағы оттегі мен көмір қышқыл газының мөлшерін өлшеу үшін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруынан толық жазылуға кепілдік беретін әмбебап құрал жоқ, алайда, аурудың симптомдарын жеңілдету және аурудың нашарлауының алдын алу үшін көптеген тәсілдер бар.\r\n\r\nАлдымен, өкпенің созылмалы обструктивті ауруынан зардап шегетін адам темекі шегуді қоюы қажет.\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруын емдеуде қолданылатын дәрілік препараттар:\r\n\r\n* Ингаляторлар (бронхолитиктер, бронхыны кеңейтетін), тыныс алу жолдарын ашу үшін\r\n\r\n* Ингаляциялық стероидтар, өкпенің қабынуын азайту үшін\r\n\r\n* қабынуға қарсы препараттар.\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруының жіті көрінісі кезінде қолданылады:\r\n\r\n* Стероидтық препараттар, таблетка немесе инъекция күйінде\r\n\r\n* Бронхолитиктер,  себу құралдарының көмегімен\r\n\r\n* оттегімен емдеу\r\n\r\n* науқасты өкпенің жасанды вентиляциясы аппаратына қосу.\r\n\r\nАурудың жіті түрінде науқасқа антибиотиктер тағайындалады, себебі, инфекциялар аурудың барысын ушықтыруы мүмкін. Үй жағдайында оттегімен емдеу қажет болуы мүмкін, науқас қандағы оттегінің жеткілікті деңгейін қолдай алуы үшін.\r\n\r\nОттегімен емдеу ауруды емдемейді, бірақ, науқастың белсенді болып қалуы үшін басқаша тыныс алуға үйретеді.\r\n\r\nДенсаулықты нығайту үшін серуен, дене жаттығулары ұсынылады, олар аяқтың бұлшық етінің күшін сақтауға көмектеседі. Науқас дәрігерден күнделікті денсаулықты қолдау үшін қандай қашықтықты жүруі туралы сұрауы қажет. Біртіндеп қашықтықты арттыруға болады.  Ентігу пайда болса, серуенді азайту қажет. Серуен кезінде өкпені келесі дем шығарғанға дейін толығымен тазарту үшін демді шығаруда ерінді жиыру қажет.\r\n\r\nҮй жағдайында аурудың барысын жеңілдету үшін кеңестер:\r\n\r\n* Науқас өте суық ауадан алшақ болуы қажет.\r\n\r\n* Үйде ешкім темекі шекпеуі тиіс.\r\n\r\n* Түтін көздерін жойып, ауаның ластануы дәрежесін азайту қажет.\r\n\r\nНауқастың рационы салауатты тағамнан, балықтан, тауықтан, еттен, жемістен, көкөністен тұруы тиіс. Мұндай емдәмді қадағалау кезінде салмақты қолдау қиынға түсетін болса, калориясы көбірек тағамды тұтыну жөнінде диетологпен кеңесу қажет.   \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруы – ұзақ, созылмалы ауруы. Темекі шегуді тоқтатпаса, ауру нашарлайды.\r\n\r\nӨкпенің созылмалы обструктивті ауруының ауыр түрі бар науқастар дене жаттығуларының көпшілігін орындауда ентігуден зардап шегеді және ауруханада жиі емделеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Жүрек ырғағының бұзылуы\r\n* Науқасты жасанды вентиляция аппаратына қосу қажеттігі, оттегімен емдеуді қолдану\r\n* Жүректің оң жақтық жеткіліксіздігі (оң жүрекшеден және жүректің оң қарыншасынан қанның ағуының қиындауы) немесе өкпелік жүрек (жүректің ұлғаюы және өкпенің созылмалы ауруының салдарынан жүрек жеткіліксіздігі)\r\n*  Пневмония\r\n* Пневмоторакс (өкпенің және кеуде қуысының арасындағы плевра қуысында газ жиналуы)\r\n* Көп салмақ жоғалту және тағамды жеткілікті ішпеу\r\n*  Сүйектің жұқаруы (остеопороз)\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер кенеттен тұншығу немесе ентігу пайда болса, дереу дәрігерге көрініңіз немесе шұғыл жедел жәрдемді шақыру қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nТемекі шегу секілді зиянды әдеттен арылу көбінесе аурудың дамуына жол бермейді. Дәрігермен кеңесіп, сіз үшін темекі шегуді қоюдың қандай тәсілі жарамды екендігін білу қажет. Дәріханаларда темекі шегуді қоюға көмектесетін медициналық препараттар бар. Темекі шегуді қоюға нақты ұмтылу болса, дәрілердің тиімділігі басым болады.','admin',36,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(215,'','Омыртқа аралық дискінің жарығы','','','kz','s','',0,'',965,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532798160,1564334160,1532798298,'Омыртқалардың арасында шағын, дөңгелек жалпақ дискілер болады. Осы дискілердің жарақаттан, қалыпты тозудан, немесе аурудан зақымдануында олар шығыңқы күйге түседі. Бұл жағдай омыртқа аралық дискінің жарығы аталады.    \r\n\r\nОмыртқа дискілері жас ұлғайған сайын – құрғақ, иілгіш және әлжуаз бола түседі. Жарақат пен ұзақ уақыт бойғы жүктеме дискінің сыртқы жабындысында кішкентай саңылау болуын үдетеді.','Омыртқалардың арасында шағын, дөңгелек жалпақ дискілер болады. Осы дискілердің жарақаттан, қалыпты тозудан, немесе аурудан зақымдануында олар шығыңқы күйге түседі. Бұл жағдай __омыртқа аралық дискінің жарығы__ аталады.    \r\n\r\nОмыртқа дискілері жас ұлғайған сайын – құрғақ, иілгіш және әлжуаз бола түседі. Жарақат пен ұзақ уақыт бойғы жүктеме дискінің сыртқы жабындысында кішкентай саңылау болуын үдетеді.\r\n\r\nӘлсіреген дискіге шамадан тыс қысым түскенде дискінің ортасындағы қоймалжың материалдың бөлігі капсуладағы саңылау арқылы ағып кетуі мүмкін, нәтижесінде, диск нерв түбірін немесе омыртқа каналын  қоршайтын кеңістікке шығып кетеді. омыртқа аралық дискінің жарығы нервтің қызметіне кедергі келтіреді, әлсіздікке, ұйып қалуға, немесе аяқтағы ауырсынуға апаруы мүмкін.\r\n\r\nКөпшілік жағдайда __омыртқа аралық дискі жарығының__ симптомдарын консервативтік әдіспен емдеуге болады. уақыт  өте симптомдары жойылады. Кейбір сирек жағдайда операция қажет болуы ықтимал.','student_k',15,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(216,'','Омыртқа бағаны каналының стенозы','','','kz','s','',0,'',7036,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532798280,1564334280,1532798810,'Омыртқа бағаны каналының стенозы – омыртқа бағаны каналының тарылуы, ол жұлынға қысым түсуі немесе омыртқалар арасындағы саңылаудың тарылуы салдарынан болады. ','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__   \r\n \r\nОмыртқа бағаны каналының стенозы – омыртқа бағаны каналының тарылуы, ол жұлынға қысым түсуі немесе омыртқалар арасындағы саңылаудың тарылуы салдарынан болады. \r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"172\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Омыртқа бағаны каналының стенозы -  омыртқа бағанының бел немесе мойын бөлімінің тарылуы. Стеноз нерв түбіртектерінің қысылуына және аяқтағы ауырсынудың және әлсіздіктің пайда болуына апаруы мүмкін. Қабынуды азайту үшін дәрілер немесе стероидтық препараттардың инъекциялары тағайындалады. Консервативтік емдеу әдістерінің тиімсіздігі жағдайында хирургиялық операция өткізіледі, ол нервтерге түсетін қысымды азайтуға бағытталады.\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nОмыртқа бағаны каналының стенозы әдетте, егде жастағыларда кездеседі. Жұлын мен омыртқа бағаны каналының қабырғасының арасында кеңістік орналасқан, ол жұмсақ майлы талшыққа және жұлын сарысуына толған. Жас өте келе осы кеңістік бұзылысқа және кебуге ұшырайды, сондай-ақ, артриттің салдарынан омыртқа бағаны сүйегінің және байламдардың қалыңдауы орын алады.\r\n\r\nОмыртқа бағаны каналының стенозы, сондай-ақ, келесі жағдайлардан туындайды:\r\n\r\n• Омыртқа бағанының артриті, әдетте, егде жастағы және орта жастағы адамдарда кездеседі\r\n\r\n• Педжет ауруы және ахондроплазия секілді сүйек аурулары\r\n\r\n• туа біткен стеноз, омыртқа бағанының анатомиялық ерекшеліктеріне байланысты\r\n\r\n• омыртқа аралық дискілердің жарығы немесе ауытқуы\r\n\r\n• нерв түбіртектеріне немесе жұлынға қысым түсіретін жарақаттың болуы    \r\n\r\n• омыртқа бағанының ісіктері.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың симптомдары уақыт өте келе нашарлауы мүмкін. Симптомдар, көбінесе, дененің бір жағында пайда болады, бірақ, екі аяқты да зақымдауы мүмкін.\r\n\r\nСимптомдарына жатады:\r\n\r\n• арқаның, бөксенің, сирақтың немесе мойындағы, иықтағы, білектегі жансыздану, құрысу немесе ауырсыну \r\n\r\n• қолдағы немесе аяқтағы әлсіздік\r\n\r\nКөбінесе, симптомдар тік тұрған жағдайда немесе жүргенде пайда болады немесе нашарлайды. Олар отырғанда немесе алға еңкейгенде азаяды немесе жойылады. Науқастардың көпшілігі ұзақ жаяу жүруді көтере алмайды.\r\n\r\nБұл ауруға шалдыққандар велосипедті жүргізгенде жеңіл ауырсынуды сезінеді.\r\n\r\nКүрделі  симптомдарына жатады:\r\n\r\n• тепе-теңдіктің және жүрістің бұзылуы\r\n\r\n• несептің немесе нәжістің ұстамауы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚарау кезінде дәрігер ауырсынудың тұсын табуға тырысып, қозғалысқа әсерін анықтайды. Дәрігер Сізден өтінеді:\r\n\r\n•        Отыруды, тұруды және жүруді.\r\n\r\n•        Өкшеге, аяқтың ұшына тұруды.\r\n\r\n•        Алға, артқа және жан-жаққа иілуді.\r\n\r\n•        Арқаға жатып, аяқты тік көтеруді.\r\n\r\nЕгер бұл кезде ауырсыну күшейетін болса, аяқта жансыздану және шаншу болса, бел- сегізкөз радикулиті болуы мүмкін.\r\n\r\nДәрігер күшіңізді және аяқты қозғалту, тізені бүгу-жазу қабілетін бағалайды.\r\n\r\nЖүйке жүйесін тексеруде рефлекстерді тексеру үшін дәрігер резеңке балғаны қолданады. Сезімталдықты тексеру теріге ине тигізумен, мақта тығынмен немесе  қауырсынмен анықталады.   Дененің қай жерінде сезіну аздығын айту қажет.\r\n\r\nМиды және жүйке жүйесін зерттеу аяқтағы әлсіздікті және сезімталдықтың төмендеуін растайды. Келесі зерттеулер өткізілуі мүмкін:\r\n\r\n• Электромиография\r\n\r\n• омыртқа бағанының МРТ немесе КТ\r\n\r\n• омыртқа бағанының рентгенографиясы.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nБелдегі ұдайы және кейде күшейетін ауырсынуда үй жағдайындағы күтім және ауырсынудың қайталанатын көріністерінің алдын алу хирургиялық емдеуге жүгінбеуге көмектесе алады.\r\n\r\nЕмдеуші дәрігер науқасты ауырсынумен күресуге және салауатты өмір салтын ұстануға үйретеді.  \r\n\r\n•        Дәрігер физиотерапияны тағайындайды. Физиотерапевт ауырсынуды азайтатын арнайы дене жаттығуларын орындауға кеңес береді. Мойын бұлшық еттерін нығайтатын жаттығуларды орындауды көрсетеді.\r\n\r\n•        Массаж және ине салу да ұсынылады. Кейде олардың бірнеше сеансы арқадағы және мойындағы ауырсынуды азайтуға көмектеседі.\r\n\r\n•        салқын компресс және жылу басу асқыну кезіндегі ауырсынуды азайтады.\r\n\r\n•        Арқадағы және белдегі ауырсынуда қолданылатын көптеген препараттар бар.\r\n\r\nАуырсыну өмірге күшті әсер етсе, психологпен кеңесу қажет. Емдеудің бұл түрі ауырсынуды түсіне білуге және онымен күресуге көмектеседі.\r\n\r\nХирургиялық емдеу\r\n\r\nЕгер ауырсыну консервативтік емдеуде жойылмаса, сезімталдықтың төмендеуінде және қозғалудың қиындауында хирургиялық операция жасау қажет. Операция нервтерге немесе жұлынға қысым түсіруді азайту мақсатында өткізіледі.\r\n\r\nДәрігермен кеңесіп, операцияның күнін белгілеу қажет.\r\n\r\nУақыт өткенде омыртқа бағаны каналы стенозының симптомдары күшейеді, бұл ұзақ уақыт ішінде орын алады. \r\n\r\n•        Ұзақ уақыт бойы белі ауыратын адамдар операцияны өткізгеннен кейін толығымен ауырсынудан толық құтыла бермейді. Спондилодез (омыртқаларды және дискілерін тұрақтандыруға бағытталған хиургиялық араласу) ауырсынуды және аурудың қалған симптомдарын толығымен жоймауы мүмкін.\r\n\r\n•        МРТ және басқа зерттеу әдістерін қолданудың өзінде хирург операциядан кейін жағдайдың жақсаруы туралы болжай алмайды.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\nЖұмысқа және тіршілікке өзгеріс енгізіп, омыртқа бағаны каналы стенозына шалдыққан көптеген адамдар ұзақ жылдар бойы белсенді өмір салтын ұстана алады.\r\n\r\nОмыртқа бағанындағы операция аурудың симптомдарын ішінара немесе толығымен жояды. Ұзақ уақыт бойы белі ауыратын адамдар операцияны өткізгеннен кейін толығымен ауырсынудан толық құтыла бермейді. Спондилодез (омыртқаларды және дискілерін тұрақтандыруға бағытталған хиургиялық араласу) ауырсынуды және аурудың қалған симптомдарын толығымен жоймауы мүмкін.\r\n\r\nОперациядан кейін омыртқа бағаны жағынан асқыну пайда болуы мүмкін. Ұстағыш немесе бандаж қолдану қажет. Болашақта бірнеше операция (ламинэктомия және спондилодез) өткізгенде асқынулар қаупі жоғары.  \r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nСезімталдықтың болмауы аяқтың зақымдануына апаруы мүмкін. Ауырсынуды сезінбегендіктен, инфекция қосылуы мүмкін. Нервтерге қысым түсуінен болған өзгерістер ұдайы болуы мүмкін, қысымды азайту шараларын орындағанның өзінде.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nОмыртқа  бағаны каналының стенозының симптомдарында медициналық көмекке жүгіну қажет. Мұқият қадағалауды қажет ететін күрделі симптомдар келесідей:\r\n\r\n• тепе-теңдіктің бұзылуы және жүрістің тұрақты еместігі\r\n\r\n• несептің немесе нәжістің ұстамауы.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nПсевдо-ақсау; Омыртқа  бағаны каналының орталық стенозы; арқа стенозы; Омыртқа  бағаны каналының фораминалдық стенозы; омыртқа бағанының бұзылысты ауруы.','admin',26,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(217,'','Омыртқаның жарақаты','','','kz','s','',0,'',1130,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532798820,1564334820,1532798954,'Омыртқаның жарақаты – сүйектің, байламдар мен омыртқа бағанының нервілерінің зақымдануы. Оған жұлынның – мидың түбінен арқа бойымен белге немесе сүйектерге баратын нервтің зақымдануы кіреді.\r\n\r\nОмыртқаның жарақаты адамды қозғалу мүмкіндігінен  немесе дененің тұстарын қимылдату қабілетінен айырады.\r\n\r\nӘрекеті зақымдану тұсына және зақымданудың ауырлық дәрежесіне байланысты.','  {img type=\"fileId\" fileId=\"173\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Омыртқаның жарақаты __– сүйектің, байламдар мен омыртқа бағанының нервілерінің зақымдануы. Оған жұлынның – мидың түбінен арқа бойымен белге немесе сүйектерге баратын нервтің зақымдануы кіреді.\r\n\r\nОмыртқаның жарақаты адамды қозғалу мүмкіндігінен  немесе дененің тұстарын қимылдату қабілетінен айырады.\r\n\r\nӘрекеті зақымдану тұсына және зақымданудың ауырлық дәрежесіне байланысты.\r\n\r\n\'\'Омыртқаның жарақатының __белгілері__:\'\'\r\n\r\n·         Мойынның немесе арқаның күшті ауырсынуы.\r\n\r\n·         Дене бөліктерін қозғалта алмау (салдану -паралич). Мұның себебі – дененің осы бөлігінің тікелей жарақаты немесе ауырсыну болады.\r\n\r\n·         Әлсіздік, шаншу немесе аяқ-қолдың ұйып, жансыздану сезімі.\r\n\r\n·         Қуықты немесе ішекті бақылау қабілетін жоғалтудың қайта анықталуы.\r\n\r\nБастың, беттің, мойынның, немесе арқаның жарақаты болғаннан кейін бірден омыртқаның жарақаты тексерілуі тиіс. Жарақат алған адам қозғалмауы тиіс және дұрыс тасымалдануы қажет, тұрақты салданудың алдын алу үшін басы мен мойны бір сызықтың бойында, орнықты (қозғалмайтын) күйде болуы қажет.','student_k',20,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(218,'','Ортан жіліктің ұшының эпифизиолизі','','','kz','s','',0,'',2752,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532798940,1564334940,1532799276,'Ортан  жіліктің ұшының эпифизиолизі – ұршықбуынның ұшының өсудің жоғарғы аймағы деңгейіндегі ортанжіліктен бөлінуі.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nОртан  жіліктің ұшының эпифизиолизі – ұршықбуынның ұшының өсудің жоғарғы аймағы деңгейіндегі ортанжіліктен бөлінуі.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nОртан  жіліктің ұшының эпифизиолизі екі жақты болуы мүмкін. \r\n\r\nЭпифиз – түтікті сүйектің негізгі бөлігінен өсу аймағымен бөлінген ұшы. Бұл ауру кезінде сүйектегі мәселе оның өсетін жоғарғы бөлігінде пайда болады.\r\n\r\nОртан  жіліктің ұшының эпифизиолизі, шамамен, 100 мың баланың 2-де кездеседі. Ол жиі кездеседі:\r\n\r\n* 11-15 жастағы өсу үстіндегі балаларда, әсіресе, ұлдар арасында\r\n* Семіздікке шалдыққан балаларда\r\n* Тез өсу үстіндегі балаларда.\r\n \r\nБасқа аурулардан туындаған гормондық бұзылыстары бар балалар ортан  жіліктің ұшының эпифизиолизінің пайда болуының ерекше қаупіне ұшырайды.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Жүрудегі мәселелер, ақсау\r\n* Тізедегі ауырсыну\r\n* Жамбастағы/сандағы ауырсыну\r\n* Жамбастағы/сандағы ширығу\r\n* Аяқтың сыртқы жаққа бұрылуы\r\n* Жамбастың қозғалуының шектелуі\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДәрігер немесе медбике тексеруді өткізеді. Диагнозды нақтылау үшін жамбастың/санның рентгені тағайындалады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nСүйекті шыбықтың немесе винттің көмегімен тұрақтандыру бойынша операция буын қуысынан ұшының жылжып, шығып кетпеуіне көмектеседі. Кейбір хирургтер екінші жамбасты да тұрақты етуді ұсынады, себебі, көптеген балаларда кейіннен онда мәселе пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nДұрыс және уақытылы емдеуде болжамы әдетте оң болады. Дегенмен, сирек жағдайда аурудың ерте анықталуы және емдеуге қарамастан, ұршықбуын қажалуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nОртан   жіліктің ұшының эпифизиолизі болашақта остеоартриттің пайда болу қаупімен қосарланады. Басқа әлеуетті, бірақ, сирек асқынулары – ұршықбуын маңындағы аумақта қан ағымының бұзылуы және буын тіндерінің тез тозуы.\r\n\r\n \r\nҚашан дәрігерге көріну қажет\r\nЕгер балада ұдайы ауырсыну және осы аурудың симптомдары кездесетін болса, баланы жатқан күйде дереу дәрігерге жеткізу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nСеміздікке шалдыққан балаларда салмақты бақылау пайдалы болады. Көпшілік жағдайларда аурудың алдын алуға келмейді.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nЖамбастың/санның эпифизиолизі.','student_k',25,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(219,'','Ортостатикалық коллапс','','','kz','s','',0,'',6180,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532799300,1564335300,1532799740,'Ортостатикалық коллапс немесе ортостатикалық гипотензия – дене орналасуының көлденеңнен тік күйге күрт өзгеруінде алғашқы үш минутта болатын артериалдық қысымның (АҚ) төмендеуі.\r\n\r\n Бұл жағдай артериалдық қысымның төмендеуі салдарынан миға қан келуінің жеткіліксіздігінен пайда болады. Көбінесе, ортостатикалық гипотензия тамыр ширақтығы әлсіреген адамдарда пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nОртостатикалық коллапс немесе ортостатикалық гипотензия – дене орналасуының көлденеңнен тік күйге күрт өзгеруінде алғашқы үш минутта болатын артериалдық қысымның (АҚ) төмендеуі.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"174\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n Бұл жағдай артериалдық қысымның төмендеуі салдарынан миға қан келуінің жеткіліксіздігінен пайда болады. Көбінесе, ортостатикалық гипотензия тамыр ширақтығы әлсіреген адамдарда пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nОртостатикалық коллапс қанның миға жеткіліксіз түсуінен, жүректің дене орналасуының өзгерісіне серпінінің жеткіліксіздігінен және артериалдық қысымның түсуінен туындайды. Сондай-ақ, ортостатикалық гипотензия организмде судың күшті жоғалтылуынан – дегидратациядан, қан кетуінде немесе несеп айдайтын заттектердің (диуретик)  әсерінен пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nОртостатикалық коллапс ұзақ уақыт төсек тартудан, кейде анемияға шалдыққан науқастарда пайда болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n·         Бас айналуы\r\n\r\n·         Бас ауыруы\r\n\r\n·         Жеңіл талма (жүрек айнуы, терінің солғындығы, әлсіздік).\r\n\r\n·         Терең талма (тер бөлінуінің артуымен, құрысумен, еріксіз несеп шығарумен қосарланады).\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nОртостатикалық гипотензия анықталады, егер науқас 2-5 минут тыныш тұрған кезде келесі белгілер болса:\r\n\r\n·       Систоликалық қысымның төмендеуі байқалады (бұл жүректің бірінші естілетін соғуы – тонометрмен өлшегенде ауа айдалған манжеттен ауаны біртіндеп жібергенде)  20 мм-ге және одан артық;\r\n\r\n·       Диастоликалық қысымның төмендеуі байқалады (бұл жүректің дыбысының естілуінің тоқтауы – тонометрмен өлшегенде ауа айдалған манжеттен ауаны біртіндеп жібергенде)  10 мм-ге және одан артық;\r\n\r\n·       ортостатикалық коллапс, бас айналуы немесе дене орналасуының өзгеруіндегі АҚ төмендеуінің басқа симптомдары.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу пайда болу себебіне байланысты:\r\n\r\n·       аурудың дамуына апаруы мүмкін дәрілік препараттарды қабылдауды тоқтату.\r\n\r\n·       Төсектен баяу және біртіндеп тұру қажет, әсіресе, егде жастағы науқастарға және жүкті әйелдерге.\r\n\r\n·       Жеңіл дене жаттығулары. Ұзақ уақыт төсек тартқан науқастарға кейде отыру ұсынылады.\r\n\r\n·       Тұзды тамақты тұтынуды арттыру. Тағамдық тұзда натрий бар (организмде суды іркілтетін химиялық элемент, оның салдарынан қысым артады). Тұзды тұтыну егде жастағы науқастарға және жүрек-қантамыр жүйесінің ауруы бар адамдарға ұсынылмайды.\r\n\r\n·       Эластикалық шұлық кию қажет, егер гипотензия аяқ көктамырының варикоздық кеңеюімен байланысты болса.\r\n\r\nЕгер ауру созылмалы болса, дәрілерді тағайындау ұсынылады:\r\n\r\n·       Адренергиялық препараттар шеткері әрекетті (дене орналасуының көлденеңнен тік күйге күрт өзгеруінде АҚ күрт түсуін болдырмау үшін тамырларды тарылтатын препараттар).\r\n\r\n·       Минералокортикоидтар (су-тұз үйлесіміне, осыдан организмдегі АҚ деңгейіне  әсер ететін бүйрек үсті безі қыртысының гормондары). Бұл топ препараттары қанда натрий иондарын іркілтеді, дене орналасуының көлденеңнен тік күйге күрт өзгеруінде АҚ күрт түсуін болдырмау үшін тамырлардың тарылуын арттырады.\r\n\r\n·       Стероидты емес қабынуға қарсы құралдар. Шеткері тамырларға тарылту әсерін тигізеді.\r\n\r\n·       Бета – адреноблокаторлар. Минералокортикоидтардың және натрийдің (химиялық элемент, организмде суды іркілтеді, осыдан қысым артады) әсерін күшейтеді, сондай-ақ, вегетативті жүйке жүйесінің, тамырлардың ширақтығына әсер етеді.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nКоллапсты туындатқан себепті жою көбінесе, толық сауығуға апарады. Ауыр ауруларда және жіті улануда болжамы көбінесе, негізгі аурудың ауырлығына, тамыр жеткіліксіздігінің дәрежесіне және науқастың жасына байланысты. Қайталанған коллапстарды науқастар ауырырақ көтереді.\r\n\r\nМүмкін асқынулар\r\n·       Талма  - негізгі асқынуы.\r\n\r\n·       Инсульт (жіті дамитын ми қан айналымының бұзылысы, ми тінінің зақымдануымен және оның қызметінің бұзылысымен қосарланады) – АҚ өзгеруі салдарынан пайда болады.\r\n\r\n·       Құлаудағы жарақаттар – бас айналуы және талма салдарынан.\r\n\r\n·       Орталық жүйке жүйесінің зақымдануы, оның ішінде, мидың.\r\n\r\nҚайталанатын коллапстар мидың айқын гипоксиясына (миға оттегінің түсуінің жетіспеуі), қосарланған неврологиялық аурулардың ушығуына, ақыл-ой бұзылысына (таным қызметінің, зейіннің, есте сақтаудың нашарлауымен көрініс беретін зерделік ауыр бұзылыстар)  апарады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nӨзіңізде немесе басқа адамда жеңіл немесе терең талма болса, дәрігерге көріну шарт.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nОртостатикалық коллапстың алдын алу үшін келесілер қажет:\r\n\r\n·       Тағамды біртіндеп, аздан тұтыну, көмірсуларды шектеумен, әсіресе, ортостатикалық коллапс тамақтан кейін орын алатын науқастарға ұсынылады.\r\n\r\n·       дене орналасуын көлденеңнен тік күйге біртіндеп өзгерту, әсіресе, егер ортостатикалық гипотензия күрт тұрудан кейін пайда болатын жағдайда.\r\n\r\n·       Ұдайы орташа дене жаттығулары – таза ауада, егер ортостатикалық гипотензия вегетативті жүйке жүйесінің әлсіздігі салдарынан дамыған болса. Бұл әсіресе, ортостатикалық гипотензия ұстамасы уақытша болатын және жасы өсіп, жүйке жүйесі нығайғанда өтетін балаларға қатысты.\r\n\r\n·       ортостатикалық гипотензияны туындатқан созылмалы ауруларды бақылау.\r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Айгерим Чегебаева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Ирина Гончарова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері.','student_k',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(220,'','Остеоартрит','','','kz','s','',0,'',1949,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532799720,1564335720,1532799891,'Бұл дегеніміз не? Остеоартрит – буындардың соғылуынан сақтайтын шеміршек уақыт өте бұзылатын жағдай. Түбінде, сүйек –  бұрын шеміршекпен бөлінетін– бір біріне үйкеле бастайды, нәтижесінде, төменірек орналасқан сүйек тіннің бұзылуы орын алады, бұл буын симптомдарын туындатады. ревматоидтық артриттен айырмашылығы - остеоартрит тіндердің қабынуымен қосарланбайды.','\'\'__Бұл дегеніміз не? Остеоартрит__\'\' – буындардың соғылуынан сақтайтын шеміршек уақыт өте бұзылатын жағдай. Түбінде, сүйек –  бұрын шеміршекпен бөлінетін– бір біріне үйкеле бастайды, нәтижесінде, төменірек орналасқан сүйек тіннің бұзылуы орын алады, бұл буын симптомдарын туындатады. ревматоидтық артриттен айырмашылығы - остеоартрит тіндердің қабынуымен қосарланбайды.\r\n\r\n\'\'__Кімде кездеседі?__\'\' Остеоартрит – буындардың кең таралған ауруы, 70-тен асқан адамдардың 80 пайызынан астамын зақымдайды, еңбекке қабілетті жоғалтудың негізгі себебі.\r\n\r\n\'\'__Қандай буындар жиі зақымданады?__\'\' Көбінесе, ол омыртқаға, үлкен саусаққа, санға, тізеге, бақайға әсер етеді.\r\n\r\n\'\'__Симптомдары қандай?__\'\' Остеоартриттің симптомдарының ішінде маңыздысы келесілер:\r\n\r\n·         Ауырсыну әдетте, үлкен саусақта, санда, тізеде, омыртқада, бақайда, иықта болады – зақымдану тұсына байланысты. Ауырсыну әдетте, буынның қозғалысымен байланысты және белсенділіктен кейін, кешке қарай күшейеді. Ауру асқынғанда ауырсыну ұйқтағанда да болады. \r\n\r\n·         Буынның қозғалуының шектелуі және сіресу сезімі (бір сағаттан артық созылады), әрекет етпеу кезеңдерінен кейін, мысалы, таңертең, түнгі ұйқыдан кейін. \r\n\r\n·         Буынның әлсіздігі және кейде ісінуі, бұл буын ішіндегі және маңайындағы сұйықтықтан туындайды (синовит). \r\n\r\n·         Буындардың ұлғаюы, мысалы, саусақ бунағында сүйек түйіндерінің пайда болуы.\r\n\r\n·         Қозғалғанда үйкеліс сезімі (крепитация), ауырсынумен жиі қосарланады.\r\n\r\n\'\'__Емдеу.__\'\' Остеоартриттің симптомдары көбінесе, ауырсынуды басатын дәрілермен үй жағдайында табысты емделеді, сондай-ақ, уақытылы демалу, дене жүктемелерін азайту, емдік дене шынықтыру қажет. Остеоартрит әдетте, кейде ушығады, бірақ, уақыт өткесін басылады. Кейде гормондар инъекцисы (кортикостероидтар) ұсынылады. Ауыр жағдайда буынды алмастыру бойынша немесе буынның қозғалысын қалпына келтіру үшін, зақымданған тіндерді алып тастау үшін операция қажет болады.','student_k',24,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(221,'','Остеомиелит','','','kz','s','',0,'',4372,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532799900,1564335900,1532800333,'Остеомиелит – сүйектің инфекциясы, бактериялардан  немесе басқа микроорганизмдерден туындайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nОстеомиелит – сүйектің инфекциясы, бактериялардан  немесе басқа микроорганизмдерден туындайды.\r\n\r\n  {img type=\"fileId\" fileId=\"175\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n Остеомиелит – сүйектің инфекциясы. Көбінесе, инфекция басқа көзден шығады және қан арқылы сүйекке таралады. Остеомиелит бактериялардан немесе зеңдерден туындайды.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n __Себептері__\r\n\r\nСүйектің жұқпалануы көбінесе бактериялардан болады, сирек - зеңдерден  немесе  басқа микроорганизмдерден болады. \r\n\r\nБактериялар сүйекке зақымданған теріден, жақындағы бұлшық еттен немесе сіңірлерден таралуы мүмкуін. Терідегі жаралар мен ойық жаралар арқылы берілуі мүмкін.\r\n\r\nИнфекция дененің басқа бөлігінінен шығып, қанмен таралып, сүйектің жұқпалануына апаруы мүмкін.\r\n\r\nСондай-ақ, жұқпалану сүйекке хирургиялық операциялардан кейін де орын алуы ықтимал. Бұл көбінесе, сүйекке метал білік және пластина енгізгенде орын алады.\r\n\r\nБалаларда остеомиелитке қол мен аяқтың ұзын сүйектері, ересектерде – аяқтың, омыртқаның және жамбастың сүйектері ұшырайды.\r\n\r\nҚауіп факторлары :\r\n\r\n·         Диабет\r\n\r\n·         Гемодиализ\r\n\r\n·         Қанмен нашар қамтамасыз етілу\r\n\r\n·         Жарақаттардан кейін\r\n\r\n·         Тыйым салынған есірткілік заттектерді енгізу\r\n\r\nОстеомиелитке шалдығу қаупі көк бауыры алынған адамдарда жоғары болады.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n·         Сүйектегі ауырсыну\r\n\r\n·         Дене  температурасының артуы\r\n\r\n·         Жалпы дімкәстану, әлсіздік\r\n\r\n·         ісіну, қызару және жергілікті температураның артуы\r\n\r\n·         қалтырау\r\n\r\n·         тершеңдік\r\n\r\n·         бел аумағындағы аурысыну\r\n\r\n·         буындар мен аяқтың ісінуі.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n __Диагностика__\r\n\r\nҚарау барысында зақымданған аумақта ісіну мен қызару анықталады.\r\n\r\nТексеруге келесі әдістер жатады:\r\n\r\n·         қан өсіндісін бактерияға тексеру\r\n\r\n·         сүйек Биопсиясы\r\n\r\n·         сүйек Рентгенографиясы\r\n\r\n·         Қанның жалпы талдауы\r\n\r\n·         С-реактивті ақуызды анықтау (СРБ)\r\n\r\n·         эритроциттердің шөгу жылдамдығын (СОЭ) анықтау \r\n\r\n·         Сүйек МРТ\r\n\r\n·         Жұқпаланған сүйектің маңындағы жиналған сұйықтыққа пункция.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеудің мақсаты – инфекцияны жою және сүйектіжәне қоршайтын тіндердің зақымдануын азайту.\r\n\r\nЖұқпамен күресте антибиотиктер қолдану. Антибиотиктердің бірнеше тобын қолдануға болады.\r\n\r\nКөбінесе, антибиотиктер вена арқылы енгізіледі.\r\n\r\nАнтибиотиктермен емдеу курссы 4-6 аптаға жуық болады.\r\n\r\nЕмдеудің тиімсіз болуында тіршілігін жойған сүйек тінін алып тастау үшін хирургиялық операция қажет болады.\r\n\r\nЖұқпаланған сүйекке метал пластина қойылған болса, оны алып тастау қажет.  \r\n\r\nСүйек тінін алып тастағаннан кейін қалған кеңістік трансплантатпен немесе басқа арнайы материалмен алмастырылады. Аталған әрекеттер жаңа сүйек тінінің өсуіне ықпал етеді.\r\n\r\nБуынды протездеуден кейін болған жұқпалану жұқпаланған тінді алып тастау және жаңа протезге алмастыру операциясына мұқтаж болады. көбінесе, дәрігерлер буынды  қайтадан толық протездеу орындалғанға дейін толық жазылуды күтеді.\r\n\r\nДиабетке шалдыққан болсаңыз, ауру ұдай бақылауда болуы тиіс. Жұқпаланған аумақтыың қан айналымын жақсарту және емдеу үшін хирургиялық операция қажет болуы мүмкін.  \r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nУақытылы емдеуде аурудың болжамы, әдетте, оңтайлы.\r\n\r\nСозылмалы остеомиелитке шалдыққандар үшін болжамы аса оңтайлы емес. Аурудың симптомдары көптеген жылдар бойы пайда болып отыруы мүмкін, хирургиялық операция  жасалғанның өзінде. Диабетке шалдыққан және қанмен нашар қамтамасыз етілген науқастарда аяқтың ампутациясы болуы мүмкін.\r\n\r\nЖасанды протездің жұқпалануында болжамы  келесі факторларға байланысты:\r\n\r\n·         Науқастың денсаулық жағдайы\r\n\r\n·         Инфекцияның түрі\r\n\r\n·         Протезді тез және қауіпсіз алу мүмкіндігі.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n __Қашан дәрігердің көмегіне жүгіну қажет__\r\n\r\n·         Остеомиелиттің симптомдары болуында\r\n\r\nӨткізілген емдеуге қарамастан, остеомиелиттің симптомдары тоқтамайтын болса.','admin',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(222,'','Остеопороз','','','kz','s','',0,'',2290,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532800320,1564336320,1532800662,'Остеопороз – бұл ушығып, сүйектің сынғыштығына және жұқаруына апаратын ауру.  Бұл кезде сынықтардың пайда болуы ықтималдығы артады. Ауру көбінесе, 50 жастан асқан әйелдер арасында минералдық алмасудың бұзылысында және дұрыс тамақтанбаудың салдарынан болады. Остеопорозға сүйектің түзілуі үшін маңызды балалық, жасөспірімдік шағында тамақпен бірге минералдық заттектердің оңтайлы мөлшерін алмаған адамдар бейім келеді.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n \r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"176\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n__Остеопороз__ – бұл ушығып, сүйектің сынғыштығына және жұқаруына апаратын ауру.  Бұл кезде сынықтардың пайда болуы ықтималдығы артады. Ауру көбінесе, 50 жастан асқан әйелдер арасында минералдық алмасудың бұзылысында және дұрыс тамақтанбаудың салдарынан болады. Остеопорозға сүйектің түзілуі үшін маңызды балалық, жасөспірімдік шағында тамақпен бірге минералдық заттектердің оңтайлы мөлшерін алмаған адамдар бейім келеді.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\nОстеопороз  сүйектің құрылысының бұзылысымен байланысты, ол қартаю үрдісінің табиғи бөлігі. Остеопороз ерлердің арасында да болғанымен, етеккір тоқтау шағындағы әйелдер арасында аса кең тараған. Сүйектің тығыздығы мен мықтылығын қамтамасыз ететін қос минерал - кальций мен фосфордың жеткіліксіз мөлшері, Д дәруменінің жеткіліксіздігі  остеопороздың дамуына апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\nОстеопорозға жамбас сүйектері аса бейім. Остеопорозға шалдыққан егде адамдарда жамбас сүйек пен білек сүйектері сынғыш келеді. Остеопороздың жиі белгісі – белдің ауырсынуы және дененің еріксіз еңкейіп орналасу.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nЕмдеу үшін кальцийдің және Д дәруменінің жеткілікті мөлшері бар тағам тұтыну қажет, ұдайы дене жаттығуын орындап, сүйектің тығыздығын арттыратын дәрілік препараттарды қабылдау қажет.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЕгде жаста остеопорозды кальцийге бай емдәм ұстанумен немесе құрамында кальций бар тағамдық қоспаларды қабылдау арқылы алдын алуға болады. Орташа дене жүктемесі де остеопороздың алдын алудағы маңызды фактор. Остеопороздың және басқа созылмалы аурулардың алдын алу үшін ұсынылатын дене белсенділігі мен тамақтану туралы білу үшін салауатты өмір салты мен дұрыс тамақтану бойынша ұсыныстарды оқуды ұсынамыз.\r\n\r\nДамыған елдерде 40 жастан асқан әйелдерге сүйек салмағының жоғалтылуының алдын алу үшін эстроген мен прогестерон препараттарын қабылдау ұсынылады. Мұндай тәсіл етеккір тоқтау шағындағы әйелдерге аса жарамды. ','student_k',33,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(223,'','Өт-тас ауруы','','','kz','s','',0,'',19032,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532800620,1564336620,1532801632,'Өт қабындағы тастар - өт қабында түзілетін қатты бөліктер. Өт қабы – бұл алмұрт тәрізді шағын ағза, іштің жоғарғы оң бөлігінде бауырдың астында орналасқан.\r\n\r\nӨт қабындағы тастардың өлшемі құм тәрізді ұсақ немесе гольфтың кішкентай добына дейінгі көлемде болады. Өт қабында бір үлкен тас, жүздеген ұсақтары, немесе шағын және үлкендері де болуы мүмкін. Өт қабындағы тастар іштің жоғарғы оң бөлігіндегі кенеттен пайда болатын ауырсынуды туындатуы мүмкін. Бұл өт қабының  түйілуі аталады, өт бөлінетін түтіктердің тастармен бітелуінде пайда болады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Өт тасы дегеніміз не?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Өт тасы ауруының себептері қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Өт тастарының түзілу қаупі кімде болады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Өт тас ауруының симптомдары мен асқынулары қандай?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Қашан дәрігермен өт қабындағы тастар туралы кеңесу қажет?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Өт тас ауруы қалай анықталады?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Өт тас ауруы қалай емделеді?__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Тамақтану және емдәм__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Нені есте ұстау қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Өт тасы дегеніміз не?__\r\n\r\nӨт қабындағы тастар - өт қабында түзілетін қатты бөліктер. Өт қабы – бұл алмұрт тәрізді шағын ағза, іштің жоғарғы оң бөлігінде бауырдың астында орналасқан.\r\n\r\nӨт қабындағы тастардың өлшемі құм тәрізді ұсақ немесе гольфтың кішкентай добына дейінгі көлемде болады. Өт қабында бір үлкен тас, жүздеген ұсақтары, немесе шағын және үлкендері де болуы мүмкін. Өт қабындағы тастар іштің жоғарғы оң бөлігіндегі кенеттен пайда болатын ауырсынуды туындатуы мүмкін. Бұл өт қабының  түйілуі аталады, өт бөлінетін түтіктердің тастармен бітелуінде пайда болады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"177\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Іш қуысындағы ағзалар: өңеш, асқазан, тоқ және аш ішектер, бауыр, өт қабы және ұйқыбезі тағамның қоректік заттектерін энергияға айналдырады және тағамның қоректік емес бөліктерін қоқыстарға ыдыратады, кейіннен олар организмнен сыртқа шығарылады.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"178\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Бауыр  - адам организміндегі ең үлкен ағза. Ол іштің оң жақ қабырға аумағында орналасқан. Бауыр екі бөліктен тұрады – үлкен өлшемді оң бөлігі және кіші сол бөлігі. Бауыр бірқатар маңызды қызметті атқарады. Ол қаннан зиянды заттектерді сыртқа шығарады. Сондай-ақ, бауыр асты қорытуға көмектесетін ферменттер мен өтті өндіреді. Бауыр тағамдық заттектерді зат алмасуында, организмнің өсуі мен дамуында қатысатын ұсақ қосылыстарға дейін ыдыратады. Бауыр қанды екі қантамыры арқылы алады. Негізгі тамыр – бауырдың қақпа венасы. Екіншісі – бауыр артериясы.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"179\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өт қабы – бауырдың астында орналасқан қалташа тәрізді. Ол бауырда өндірілетін өтке толған. Өт ішекке майларды қорытуға көмектеседі.\'\'\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Өт тасы ауруының себептері қандай?__\r\n\r\nӨт құрамына кіретін заттектердің үйлесімсіздігі өт қабындағы тастардың түзілуіне бейімдейді. Өттің құрамында холестерин, билирубин көп болса немесе өт тұзы көп болса, өт қабында тастар пайда болады. Бұл үйлесімсіздіктің пайда болу себептері соңына дейін анықталмаған. Сондай-ақ, тастар өт қабының толық емесе немесе жеткіліксіз босатылуында пайда болуы мүмкін.\r\n\r\nӨт тастарының екі түрі болады: холестериндік және пигменттік:\r\n\r\n* Холестеринді тастар, әдетте, сары-жасыл түсті, негізінен, холестериннен тұрады. Көптеген жағдайларда өт тастарының 80% астамы холестеринді болады.\r\n* Пигменттік тастар қошқыл түсті және билирубиннен тұрады.\r\n \r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Өт тастарының түзілу қаупі кімде болады?__\r\n\r\nКейбір адамдарда өт тастарының түзілуінің жоғары қаупі болады:\r\n\r\n* Әйелдер ерлерге қарағанда өт тасындағы тастардың түзілуіне бейімірек болады.  Эстрогеннің көптігі өттегі холестерин деңгейінің артуына және өт қабының жиырылуының азаюына ықпал етуі мүмкін, нәтижесінде, өт тастарының түзілуіне алғы шарттар пайда болады. Әйелдерде эстрогеннің көптігі жүктілік кезінде, гормондық алмастыру емдеуінде немесе ұрықтануға қарсы таблеткаларды қабылдауда пайда болуы мүмкін.\r\n* Өт қабындағы тастардың түзілуіне 40 жастан асқан адамдар бейім келеді.\r\n* Отбасылық өт тас ауруының тарихы болуында өт қабында тастың пайда болу қаупі жоғары болады.\r\n \r\n\r\nӨт тас ауруының пайда болуының басқа қауіп факторларына жататындар:\r\n\r\n* __Семіздік.__ Семіздікке шалдыққан адамдарда, әсіресе, әйелдерде өт тасының түзілуінің қаупі жоғары болады.  Семіздік өттегі холестерин деңгейінің артуына ықпал етеді, бұл тастардың түзілуін туындатуы мүмкін.\r\n* __Тез салмақ жоғалту.__ Организмнің ұзақ уақыт бойы ашығуы және тез салмақ жоғалту кезінде майлардың жаппай ыдырауы жүреді, бұл кезде бауыр өтке түсетін  холестериннің артық көлемін өндіре бастайды. Тез  салмақ жоғалту да өт қабының босатылуының бұзылысына апаруы мүмкін. Төмен калориялы емдәмдер және  бариатриялық операциялар –желінетін тағамның көлемін азайтуға немесе қоректік заттектердің сіңірілуін төмендететін операциялар – тез салмақ жоғалтуға апарады және өт тастарының түзілу қаупін арттырады.\r\n* __Емдәм.__ Зерттеулерге сай, калориялар және тазартылған көмірсулардың мөлшері жоғары және талшықтың мөлшері төмен болатын емдәмдер өт тастарының түзілу қаупін арттырады.  Тазартылған  көмірсулар – бұл өңделіп, қоректік заттектері және талшығы болатын ұрығынан тазартылған дәндер. Тазартылған  көмірсулардың мысалдары – ақ нан мен ақ күріш.\r\n* __Кейбір ішек аурулары.__ Қоректік заттектердің сіңірілуінің қалыпты үрдісі бұзылатын аурулар, мысалы Крон ауруы, өт тастарының түзілуімен байланысты.\r\n* __Метаболикалық синдром, диабет және инсулинге тұрақтылық.__ Бұл аурулар кезінде өт тас ауруының пайда болу қаупі артады. Метаболикалық синдромда, сондай-ақ, аурудың асқынуының пайда болуы қаупі аратады. Метаболикалық синдром – артық дене салмағымен және семіздікпен байланысты аурулар тобы, бұл кезде жүректің аурулары және 2 типті қант диабетінің пайда болу қаупі бар.\r\n \r\nПигменттік тастар науқастардың келесі санатында пайда болуы мүмкін:\r\n\r\n* Цирроз – бұл ұзақ және созылмалы зақымдануы салдарынан бауырдың баяу түрде бұзылуы, қызметінің бұзылысы орын алатын жағдай.\r\n* Өт түтіктеріндегі инфекция.\r\n* Ауыр гемолитикалық анемия – эритроциттер ұдайы бұзылатын ауру, мысалы, орақ тәрізді жасушалы анемия.\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Өт тас ауруының симптомдары мен асқынулары қандай?__\r\n\r\nӨт тас ауруы бар көптеген адамдарда қандай да бір симптомдар байқалмауы мүмкін. Симптомдары болмайтын өт қабының тастары симптомсыз немесе үнсіз аталады. Симптомсыз тастар өт қабының, бауырдың немесе ұйқыбезінің қызметін бұзылысқа ұшыратпайды.\r\n\r\nӨтті шығаратын түтіктердің таспен бітелуінде өт қабында қысым артады, бұл өт қабының түйілуінің ұстамасын туындатады. Ауырсыну, әдетте, бір сағаттан бірнеше сағатқа дейін созылады. Өт қабының түйілуі ауыр тағамды қабылдауға байланысты және әдетте, кешке немесе түнде болады.\r\n\r\nӨт тасы орналасуын өзгертіп, өт түтігін бітемейтін болғанда өт қабының түйілуі басылады. Егер өт түтігі бірнеше сағат бойы бітелген болса, асқынулар пайда болуы мүмкін. Асқынуларға жататындар: өт қабының қабынуы және зақымдануы немесе өт қабының, өт түтіктерінің немесе бауырдың инфекциялары.\r\n\r\nҰлтабардың қасында, жалпы өт түтігінде тұрып қалған және ұйқыбезінің түтігін бітеген өт тасы өт тасты панкреатитті – ұйқыбезінің қабынуын туындатуы мүмкін.\r\n\r\nЕмдеу болмаған жағдайда, өт түтіктерінің немесе ұйқыбезі түтігінің бітелуі өлім-жітімге апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қашан дәрігермен өт қабындағы тастар туралы кеңесу қажет?__\r\n\r\nӨт тас ауруының ұстамасы болған адамдар дәрігерге көрінуі қажет. Өт тасы орын ауыстырғанда ұстамалар басылғанмен, аурудың асқынуы орын алуы мүмкін.\r\n\r\nӨт қабы түйілуінің ұстамасы кезінде немесе одан кейін келесі симптомдар пайда болатын адамдарға шұғыл түрде дәрігерге көріну қажет:\r\n\r\n* 5 сағаттан асатын уақыт бойы іштің ауырсынуы\r\n* Жүрек айнуы және құсу\r\n* Қызба (кейде дене температурасының сәл көтерілуі) немесе қалтырау\r\n* Терінің немесе көздің аққабығының сарғыштануы (сарғаюы)\r\n* Шәй түсті несеп және нәжістің ақшыл түсі\r\n \r\nБұл симптомдар өт қабының, бауырдың немесе ұйқыбезінің күрделі инфекциясының немесе қабынуының белгісі болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Өт тас ауруы қалай анықталады?__\r\n\r\nДәрігер өт тас ауруын анықтау үшін  әдетте, ультрадыбыстық тексеруді тағайындайды. Сондай-ақ, басқа да зерттеудің көрнекі әдістері қолданылады.\r\n\r\n* __УДЗ (УЗИ).__ Ағзалардың ультрадыбыстық бейнесін жасау үшін трансдьюсер қолданылады, ол ағзаларға қауіпсіз және ауырсыну бермейтін ультрадыбыстық толқындар жібереді және олардың бейне түрінде қайтуын алады.  Арнайы үйретілген қызметкер бұл шараны дәрігердің кабинетінде, амбулатория орталығында немесе ауруханада өткізеді, ал медициналық көрнекілікке маманданған радиолог-дәрігер суреттерді түсіндіреді. Ауырсынуды басатын шара қажет емес. Өт қабында тас болса, бейнеде көрінеді. Ультрадыбыс – өт қабындағы тастарды анықтаудың аса дәл әдісі.\r\n* __Компьютерлік томография (КТ).__ КТ дене суретін алуға мүмкіндік беретін, зерттеудің рентгендік әдісі. КТ контрастылық заттек аталатын арнайы бояғышты қолданып, өткізілуі мүмкін. КТ үш жақты бейнелеуді (3D) алу үшін рентген сәуле мен компьютерлік техниканың бірігуі қолданылады. Тексеру кезінде науқас үстелге жатқызылады, үстел туннель тәрізді, рентген сәулесін шығаратын  қондырғыға өтеді. Бұл шара  амбулатория орталығында немесе ауруханада өткізіледі, ал радиолог-дәрігер суреттерді түсіндіреді. Ауырсынуды басатын шара қажет емес. КТ өт тасы немесе асқынулар анықталуы мүмкін, мысалы, өт қабының немесе өт түтіктерінің инфекциялары және бітелуі. Бірақ, КТ өт қабының тастары көрінбей қалуы да мүмкін.\r\n*__ Магниттік-резонанстық томография (МРТ).__  Ішкі ағзалар мен жұмсақ тіндердің айқын суретін алу үшін МРТ кезінде радиотолқындар және магниттер қолданылады. Рентген сәулесі қолданылмайды. Арнайы үйретілген қызметкер бұл шараны дәрігердің кабинетінде, амбулатория орталығында немесе ауруханада өткізеді, ал медициналық көрнекілікке маманданған радиолог-дәрігер суреттерді түсіндіреді. Анестезия қажет болмайды,бірақ, жабық кеңістіктен үрейленетін адамдарға жеңіл тыныштандыратын препарат тағайындалуы мүмкін. Қажет болса, МРТ контрастылық заттекпен өткізіледі. МРТ өткізілуі кезінде науқас үстелге жатқызылады, үстел туннель тәрізді, рентген сәулесін шығаратын  қондырғыға өтеді, қондырғының бір жағы жабық немесе екі жағы да ашық болуы мүмкін. Кейбір жаңа аппараттар адамға ашық кеңістікте болуына мүмкін береді. МРТ өт қабындағы, өт түтіктеріндегі тастарды анықтай алады.\r\n* __Холецистография.__ Тексеру, сондай-ақ, иминоди-сірке сулық қышқылды сцинтиграфия, HIDA сканерлеу немесе гепатобилиарлық сканерлеу аталады. Тексеру барысында өт жүйесінің суретін алу үшін зиянсыз радиоактивтік материал қолданылады. Холецистографияны өткізуде науқас арнайы үстелге жатқызылады,  дәрігер көктамырға зиянсыз радиоактивтік заттектің азғантай көлемін енгізеді. Сонымен қатар, дәрігер өт қабының жиырылуын туындататын дәрілік препарат енгізуі мүмкін. Өт жүйесі бойынша радиоактивті препарат қозғалғанда камера суреттердің топтамасын түсіреді. Арнайы үйретілген қызметкер бұл шараны дәрігердің кабинетінде, амбулатория орталығында немесе ауруханада өткізеді, ал медициналық көрнекілікке маманданған радиолог-дәрігер суреттерді түсіндіреді. Анестезия қажет болмайды. Холецистография өт қабының жиырылуының бұзылыстарын немесе өт түтіктерінің бітелуін анықтау үшін қолданылады.\r\n* __Эндоскопиялық ретроградтық холангиопанкреатография (ЭРХПГ).__ ЭРХП кезінде өт және панкреатиттік түтіктерді көрнекі ету үшін рентген қолданылады. Жеңіл тыныштандырудан кейін дәрігер эндоскопты (шағын икемді түтік, ұшында жарық көзі мен камерасы бар) ауыз арқылы ұлтабарға және өт түтіктеріне енгізеді.    Эндоскоп компьютерге және бейнемониторға жалғанған. Осыдан кейін дәрігер контрастылық заттекті эндоскоп арқылы өт түтігіне енгізеді. Бұл кезде түтіктер мониторда көрінеді. Бұл шараны амбулатория орталығында немесе ауруханада өткізеді. ЭРХПГ дәрігерге зақымданған өт түтігінің және өт тасының орналасуын анықтауға көмектеседі. Тас эндоскопқа бекітілген аса кішкентай корзинаға салынып алынады да, организмнен шығарылады. Бұл тест зақымдауы мүмкін болғандықтан, науқастардың бәріне тағайындалмайды.\r\n \r\nДәрігер, сондай-ақ, өт түтіктерінің, өт қабының, ұйқыбезінің немесе бауырдың инфекциясы немесе қабыну белгілерін анықтау үшін қан талдауын тағайындайды. Талдау үшін  қан  емшаралық кабинетте алынып, қан үлгісі зертханаға жіберіледі.\r\n\r\nӨт тас ауруының симптомдары  аппендициттің, ойық жарының, панкреатиттің және гастроэзофагеалдық  рефлюкс ауруының симптомдарымен ұқсас келеді.\r\n\r\nКейде науқаста өт қабының симптомдары болмаса, үнсіз тастар болуы мүмкін. Дәрігер басқа ауруды анықтау кезінде УДЗ (УЗИ) орындауда өт қабындағы тасты байқауы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Өт тас ауруы қалай емделеді?__\r\n\r\nЕгер өт тас ауруы симптомсыз өтсе, әдетте, емдеудің қажеті жоқ. Өт қабы түйілуінің ұстамасы немесе басқа симптомдары пайда болуында дәрігер емдеуді тағайындайды. Науқас гастроэнтеролог-дәрігерге бағытталады (ас қорыту ағзаларының ауруларына маманданған). Егер адамда өт қабы түйілуінің бір көрінісі болса, ол қайталануы мүмкін.\r\n\r\nӨт  тас ауруын емдеудің қарапайым, әдеттегі түрі – өт қабын алып тастау үшін операция өткізу. Егер науқасқа операция жасалуы мүмкін болмаса, дәрігер холестеринді өт тасын еріту үшін хирургиялық емес шараларды тағайындайды. Операция  жасалуы мүмкін емес адамдарға немесе жалпы өт түтіктерінен тастарды алып тастау үшін өт қабын алып тастауға операция жасалатын науқастарға дәрігер ЭРХПГ қолдануы мүмкін.\r\n\r\n__Оперативтік емдеу__\r\n\r\nӨт қабын алып тастау бойынша операция холецистэктомия аталады. Ересектер арасындағы кең таралған хирургиялық операциялардың бірі. Өт қабы – өмірлік маңызды ағза емес, адам өт қабынсыз өмір сүре алады. Өт қабын алып тастаған кезде өт -  өт қабында жиналудың орнына бауырдан бауыр және жалпы өт түтіктері арқылы тікелей ұлтабарға түседі.\r\n\r\nХирургтер холецистэктомияның екі түрін орындайды:\r\n\r\n*__ ​Лапароскопиялық холецистэктомия.__ Лапароскопиялық холецистэктомия кезінде хирург іш қуысында бірнеше шағын тіліктер жасайды және жіңішке, ұшында кішкентай камерасы бар түтік – лапароскопты енгізеді. Камера іш қуысындағы ағзалардың және тіндердің үлкейтілген бейнесін бейнемониторға береді. Мониторға қарап хирург аспаптардың көмегімен мұқият түрде  өт қабын бауырдан, өт түтіктерінен, басқа құрылымдардан ажыратады. Одан кейін хирург өт қабын тілік арқылы алып шығарады. Науқасқа жалпы наркоз беріледі. Холецистэктомиялардың көпшілігі лапароскопиялық жолмен өткізіледі. Көптеген лапароскопиялық холецистэктомиялар амбулаторияда өткізіледі, демек, науқас сол күні үйіне қайтады. Үйреншікті дене белсенділігіне әдетте, операциядан кейін бір аптадан кейін көшуге болады.\r\n* __Ашық холецистэктомия.__ Ашық холецистэктомия өт қабының күшті қабынуында, жұқпалануында немесе басқа операциялардан кейін тыртықтар болуында орындалады. Бұл жағдайлардың көпшілігінде ашық холецистэктомия басынан бастап жоспарланады. Дегенмен, хирург оны лапароскопиялық холецистэктомиядан кейін мәселелер пайда болуында орындауы мүмкін. Бұл жағдайларда науқастың қауіпсіздігі мақсатында хирург ашық холецистэктомияға көшеді. Бұл операцияны өткізуде өт қабын алып тастау үшін хирург тігінен 10-15 см жуық тілік жасайды. Науқас жалпы анестезияда болады. Операциядан кейін қалпына келу үшін науқастар ауруханада бір аптаға жуық болады. Үйреншікті дене белсенділігіне әдетте, операциядан кейін бір айдан кейін көшуге болады.\r\n \r\n\r\nКейбір науқастарда өт қабын алып тастағаннан кейін өт ұлтабарға жиі түсетін болғандықтан, жұмсақ және жиі нәжіс болуы мүмкін. Ішектің қызметінде өзгерістер әдетте, уақытша, олар туралы дәрігермен талдау қажет.\r\n\r\nӨт қабындағы операциялардың асқынулары сирек кездеседі, ал жиі асқынуы – өт түтіктерінің зақымдануы. Жалпы өт түтігінің жарақатының нәтижесінде өттің ағып кетуі және қарымды қауіпті жұқпалану орын алуы мүмкін. Өт түтіктерін қалпына келтіру үшін бір немесе бірнеше қосымша операциялар қажет болуы мүмкін. Өт жолдарының жарақаты барлық холецистэктомиялардың 1%-нан аз болады.\r\n\r\n__Холестеринді өт тастарын хирургиялық емес емдеу__\r\n\r\nХирургиялық  емес емдеу ерекше жағдайда тағайындалады, мысалы, холестеринді өт тастары бар науқаста операцияға кедергі келтіретін күрделі ауру болса. Әдетте, хирургиялық  емес емдеудің 5 жылынан кейін өт қабындағы тастар қайта түзіледі.\r\n\r\nХолестеринді  өт тастарын бұзу үшін хирургиялық  емес емдеудің 2 түрі бар:\r\n\r\n* __Тастарды еріту үшін дәрілік препараттарды қабылдау.__ Урсодиол (Актигалл) және Хенодиол – өт қышқылы бар дәрілік препараттар, олар өт қабындағы тастарды ерітуге қабілетті. Бұл препараттар ұсақ холестеринді тастарды ерітуде аса тиімді. Барлық тастарды осылай еріту үшін бірнеше ай немесе жыл қажет болуы мүмкін.\r\n* __Соққы-толқынды литотрипсия.__ Өт тастарын бұзу үшін арнайы аппарат -  литотриптер қолданылады. Ол соққы толқындарын шығарады, бұл толқындар адамның денесі арқылы өтіп, өт тастарын ұсақ бөліктерге ұсатады. Бұл шара сирек қолданылады және  урсодиолды қабылдаумен қатар тағайындалады.\r\n \r\n{ANAME()}8{ANAME}\r\n__Тамақтану және емдәм__\r\n\r\nТамақтану және емдәмге байланысты өт тасының түзілуі қаупін арттыратын факторларға жататындар:\r\n\r\n* семіздік\r\n* тез салмақ жоғалту\r\n* калориялар және тазартылған көмірсулардың мөлшері жоғары және талшықтың мөлшері төмен болатын емдәмдер\r\n \r\nАдамдар дұрыс тамақтану рационын және тамақтану тәртібін ұстанып, салауатты салмақты қолдау жолымен өт тасы түзілу қаупін азайта алады.\r\n\r\nТөмен калориялы емдәмдер және  бариатриялық операцияларды қолдануда тез салмақ жоғалтатын адамдарда өт қабында тастардың түзілуінің алдын алу үшін  Урсодиол көмектеседі. Мұндай науқастарға дәрігер-диетологпен емдәм туралы кеңесу қажет.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Нені есте ұстау қажет__\r\n\r\n* Өт қабындағы тастар - өт қабында түзілетін қатты бөліктер.\r\n* Өт құрамына кіретін заттектердің үйлесімсіздігі өт қабындағы тастардың түзілуін туындатады. Өттің құрамында холестерин, билирубин көп болса немесе  өт тұзы көп болса, өт қабында тастар пайда болады. Бұл үйлесімсіздіктің пайда болу себептері соңына дейін анықталмаған.\r\n* Әйелдер, 40 жастан асқандар, өт қабындағы тастардың түзілуіне отбасылық бейімділігі бар адамдарда өт тасы дамуының қаупі жоғары.\r\n* Өт тас ауруы бар көптеген адамдарда қандай да бір симптомдар байқалмауы мүмкін. Симптомдары болмайтын өт қабының тастары симптомсыз немесе үнсіз аталады.\r\n* Өтті шығаратын түтіктердің таспен бітелуінде өт қабында қысым артады, бұл өт қабының түйілуінің ұстамасын туындатады.\r\n* Өт қабының түйілуінің ұстамалары ауыр тағамды қабылдауға байланысты және әдетте, кешке немесе түнде болады.\r\n* Өт тас ауруының симптомдары  басқа аурулардың симптомдарымен ұқсас келеді.\r\n* Егер өт тас ауруы симптомсыз өтсе, әдетте, емдеудің қажеті жоқ. Өт қабы түйілуінің ұстамасы пайда болуында дәрігер емдеуді тағайындайды.\r\n* Өт  тас ауруын емдеудің қарапайым, әдеттегі түрі – өт қабын алып тастау үшін операция өткізу. Егер науқасқа операция жасалуы мүмкін болмаса, дәрігер холестеринді өт тасын еріту үшін хирургиялық емес шараларды тағайындайды. Операция  жасалуы мүмкін емес адамдарға немесе жалпы өт түтіктерінен тастарды алып тастау үшін өт қабын алып тастауға операция - холецистэктомия жасалуының алдында науқастарға дәрігер ЭРХПГ - эндоскопиялық ретроградтық холангиопанкреатографияны тағайындауы мүмкін.  \r\n* Өт қабы – өмірлік маңызды ағза емес, адам өт қабынсыз өмір сүре алады. Өт қабын алып тастаған кезде өт - өт қабында жиналудың орнына бауырдан бауыр және жалпы өт түтіктері арқылы тікелей ұлтабарға түседі. ','student_k',31,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(224,'','Отосклероз','','','kz','s','',0,'',4223,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532801640,1564337640,1532802119,'Отосклероз – ортаңғы құлақта сүйектің ауытқулы өсуімен байланысты, саңыраулыққа апаратын ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Синонимдары__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nОтосклероз – ортаңғы құлақта сүйектің ауытқулы өсуімен байланысты, саңыраулыққа апаратын ауру.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"180\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Құлақ сыртқы, ортаңғы және ішкі бөлімдерден тұрады. Сыртқы құлақ қалқанынан және сыртқы есту каналынан тұрады.\'\' \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nОтосклероздың пайда болу себептері белгісіз. Дегенмен, аурудың тұқым қуалау сипаты туралы дәлелдер бар.\r\n\r\nОтосклерозға шалдыққан адамдардың ортаңғы құлағындағы кеуекті сүйектің ауытқулы өсуі байқалады.  Бұл дыбыс толқындарының түсуіне жауап ретінде есту сүйегінің вибрациясын (тербелісін) шектейді. Мұндай тербеліс-толқындар есту үшін қажет.\r\n\r\nОтосклероз – жастардың арасында кездесетін саңыраулықтың кең таралған себебі.  Ауру, әдетте ересек өмірдің ерте кезеңінде басталады. Ол ерлерге қарағанда әйелдерде жиі кездеседі. Дерт үрдісі екі құлақты да қамтуы мүмкін.\r\n\r\nБұл аурудың пайда болуының қауіп факторларына жүктілік және бір отбасы мүшелерінің естімей қалуы жатады.  Басқа этникалық топтарға қарағанда еуропа нәсілінің адамдары бұл аурудың дамуына бейімірек келеді.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n* Естімей қалу (біртіндеп ушығады)\r\n\r\n* Құлақтың шыңылдауы \r\n\r\n* Бас айналуы\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nҚұлақтың естуінің жітілігін анықтау үшін жасалатын тест (аудиометрия /аудиология) естімеудің дәрежесін анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nЕстімеудің басқа себептерін ескеру үшін тексерудің арнайы көрнекі ету әдісі қолданылады, бұл – самай сүйегінің  компьютерлік томографиясы.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nОтосклероз баяу дамуы мүмкін. Ауруды естуде мәселелер пайда болғанға дейін емдеудің қажеті жоқ.\r\n\r\nФторид, кальций немесе D дәрумені секілді дәрілік препараттар естуді жоғалтуды бәсеңдетуі мүмкін, бірақ, олардың тиімділігі осы уақытқа дейін дәлелденбеген.\r\n\r\nЕстуді жоғалтуды түзету үшін есту аппараты қолданылуы мүмкін. Бұл ауруды емдемейді, оның ушығуын да тоқтатпайды, бірақ, естудің бұзылысына байланысты жайсыздықты жеңілдетуге көмектеседі.\r\n\r\nҮзеңгісүйектің (есту сүйегі) бөлігін алып тастау бойынша хирургиялық операция және оны протезге алмастыру кондуктивтік саңыраулықты емдей алады. Үзеңгі сүйекті толығымен алып тастау  стапедэктомия аталады. Кейде оның бөлігі ғана алынып, төменгі бөлігінде шағын саңылау жасалады. Бұл стапедотомия аталады. Кейде операция лазердің көмегімен жасалады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Болжамы__\r\n\r\nОтосклероз емделмесе, біртіндеп, ушығады. Хирургиялық араласу естуді қалпына келтіруге көмектеседі. Бас ауруы мен айналуы операциядан кейін бірнеше апта ішінде өтеді.\r\n\r\nОперациядан кейінгі асқынулардың пайда болу қаупін азайту үшін келесі ұсыныстарды орындаңыз:\r\n\r\n* Операциядан кейінгі 2-3 апта ішінде сіңбірмеңіз.\r\n\r\n* Респираторлық немесе басқа инфекцияға шалдыққан адамдардан алшақ жүріңіз.\r\n\r\n* Еңкеюден, созылудан немесе ширығудан  алшақ болыңыз, бұл бас айналуын туындатуы мүмкін.\r\n\r\n* Шулы дыбыстардан немесе қысымның күрт өзгерісінен алшақ болыңыз. Операциядан кейін қалыпқа келгенше тереңге сүңгумен айналыспаңыз, тауда көлік жүргізбеңіз, ұшақпен ұшпаңыз.\r\n\r\nОперацияның әсері болмаса,  естуды толығымен жоғалту орын алуы мүмкін. Мұндай науқастар саңыраулығын есту аппаратының көмегімен меңгеруге үйрету қажет, олар дыбыстарды сау құлақтан ауру құлаққа береді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n* Толық саңыраулық\r\n\r\n* Ауызда әдеттегідей емес дәмнің пайда болуы\r\n\r\n* Операциядан кейінгі инфекция, бас айналуы, құлақтағы ауырсыну және тромб түзілуі\r\n\r\n* Нервтердің зақымдалуы\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nКелесі жағдайларда дәрігерге барыңыз:\r\n\r\n* Естімей қалсаңыз\r\n* Оперативтік  емдеуден кейін қызба, бас айналуы, құлақтағы ауырсыну болса.\r\n \r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Синонимдары__\r\n\r\nОтоспонгиоз; Стапедэктомия','student_k',153,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(225,'','Овуляция','','','kz','s','',0,'',3840,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1532802240,1564338240,1532802580,'Овуляция бірізді гормондық үрдістердің салдарынан болады. мида орналасқан гипофиз ФСГ (фоликул түзілуін ынталандыратын гормон) және ЛГ (лютеиндейтін гормон) гормондарын бөледі, олар қан ағынымен аналық безге түседі.\r\nБұл  гормондар аналық бездің біреуінде ұрық жасушаның жетіліп, босатылуына белгі береді.\r\nТалшықтардың қозғалуы ұрық жасушасына жатыр түтікшесі арқылы жатырға өтуіне көмектеседі. Ұрық жасуша сперматозоидпен ұрықтанады немесе ұрықтанбаған болса, ыдырайды.','__Мазмұны__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"1\")}Овуляцияға үйде тест өткізу{ALINK}__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"2\")}Тест қалай орындалады?{ALINK}__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"3\")}Тестке қалай дайындалу қажет?_{ALINK}_\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"4\")}Тест не үшін өткізіледі?{ALINK}__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"5\")}Қалыпты нәтижелер{ALINK}__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"6\")}Қауіптер{ALINK}__\r\n\r\n__{ALINK(aname=\"7\")}Назар аударыңыз{ALINK}__.\r\n\r\n \r\nОвуляция бірізді гормондық үрдістердің салдарынан болады. мида орналасқан гипофиз ФСГ (фоликул түзілуін ынталандыратын гормон) және ЛГ (лютеиндейтін гормон) гормондарын бөледі, олар қан ағынымен аналық безге түседі.\r\n\r\nБұл  гормондар аналық бездің біреуінде ұрық жасушаның жетіліп, босатылуына белгі береді.\r\n\r\nТалшықтардың қозғалуы ұрық жасушасына жатыр түтікшесі арқылы жатырға өтуіне көмектеседі. Ұрық жасуша сперматозоидпен ұрықтанады немесе ұрықтанбаған болса, ыдырайды.\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME}\r\n__Овуляцияға үйде тест өткізу.__\r\n\r\nОвуляцияға үйде тест өткізу әйелдерге етеккір айналымы кезінде жүкті болуының жоғары мүмкіндігін анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nТест несепте ЛГ (лютеиндейтін гормон) артуын анықтайды. Бұл гормонның артуы аналық без ұрық жасушасын бөлгендігін білдіреді. Үй жағдайында бұл тест ұрық жасушаның қашан босатылып шығуын анықтау үшін қолданылады. Бұл тестілер көптеген дәріханаларда сатылады.\r\n\r\n{ANAME()}2{ANAME}\r\n__Тест қалай орындалады?__\r\n\r\nОвуляцияны анықтайтын жиынтық 5-7 тестілік жолақтармен біріледі. Олар бірнеше күн бойы ЛГ деңгейінің көтерілуін анықтауға қажет. Тестіні бастау күні етеккір айналымының ұзақтығына байланысты. Мысалы, қалыпты айналым 28 күн болса, ЛГ деңгейін етеккір басталғаннан кейін 11-ші күні тексеру қажет. Тест жолаққа несеп тамызу қажет, немесе тест-жолақты зарасыз ыдысқа жиналған несепке салу керек.\r\n\r\nТест-жолақ белгілі бір түске боялады немесе басқа оң нәтиже береді, егер гормонның көтерілуі анықталса.\r\n\r\nОң нәтиже дегеніміз – овуляция жуырдағы 24-36 сағат ішінде болатындығын білдіреді, бірақ, бұл нәтиже барлық әйелдерде бірдей сенімді болмайды. Жиынтыққа кіретін нұсқаулықта нәтижелерді қалай түсіндіруге болатындығы айтылады.  Тесті уақытылы жасалмаса, овуляцияны өткізіп аласыз. Етеккір айналымы тұрақты болмаса да гормонның көтерілуін анықтай алмайсыз.\r\n\r\n{ANAME()}3{ANAME}\r\n__Тестке қалай дайындалу қажет?__\r\n\r\nТестіні қолдану алдында көп сұйықтық ішуге болмайды.\r\n\r\nТестіні қолдану алдында кейбір дәрілерді ішуді тоқтату қажеттігі туралы дәрігерден сұраңыз.\r\n\r\nЛГ көрсеткішін төмендетуі мүмкін препараттардың құрамында эстроген, прогестерон, тестостерон болады. Эстрогендер мен прогестерон ұрықтануға қарсы таблеткаларда және гормонды алмастыру емдеуінде болады.\r\n\r\nКломифен цитраты (Кломид) препараты ЛГ деңгейін көтеруі мүмкін. Бұл препарат овуляцины шақыруға көмектесу үшін қолданылады. Бұл препаратты қабылдайтын әйелдер дәріні қабылдауды тоқтатқаннан кейін үш күн өткенде ЛГ тексеруіне болады.\r\n\r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Тест не үшін өткізіледі?__\r\n\r\nБұл тест әйелдерге овуляцияның уақытын анықтау үшін қажет. Етеккір айналымы 28 күнді құрайтын әйелдерде бұл 11-14 күндер аралығында. Егер етеккір айналымы тұрақты болмаса, тест жиынтығы овуляция қашан болатындығын анықтауға көмектеседі.\r\n\r\nОвуляцияны анықтау кейбір дәрілердің мөлшерлемесін таңдау үшін де қажет.\r\n\r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Қалыпты нәтижелер__\r\n\r\nОң нәтиже «ЛГ көтерілуін» көрсетеді. Бұл жуыр уақытта овуляция болатындығының белгісі.\r\n\r\n{ANAME()}6{ANAME}\r\n__Қауіптер__\r\n\r\nСирек, жалған теріс нәтижелер болуы мүмкін. Бұл тест жиынтығы овуляцияны қате анықтағандығын білдіреді.\r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Назар аударыңыз!__\r\n\r\nЕгер ЛГ көтерілуін анықтай алмасаңыз немесе жиынтықтың көмегімен бірнеше ай бойы овуляцияны анықтап, жүкті бола алмасаңыз, дәрігермен кеңесіңіз. Мүмкін, сізге бедеулікті емдейтін дәрігердің кеңесі қажет болар. \r\n\r\n \r\n__Source__: https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/007062.htm','student_k',28,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(226,'','Ойық жаралы колит','','','kz','s','',0,'',9393,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1533017220,1564553220,1533017739,'Ойық жаралы колит (ОК) немесе телімді емес ойық жаралы колит – тоқ ішектің түрлі бөлімдерінің (өрлемелі тоқішек, көлденең тоқішек, төмендемелі тоқішек, сигма тәрізді, тік ішектер) тіні қабынып, бұзылысқа ұшырайды. Үрдіске көбінесе, тік ішек қатысады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nОйық жаралы колит (ОК) немесе телімді емес ойық жаралы колит – тоқ ішектің түрлі бөлімдерінің (өрлемелі тоқішек, көлденең тоқішек, төмендемелі тоқішек, сигма тәрізді, тік ішектер) тіні қабынып, бұзылысқа ұшырайды. Үрдіске көбінесе, тік ішек қатысады.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"181\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Өңеш, асқазан, аш ішектер, бауыр, өт қабы және ұйқыбезі тағамның қоректік заттектерін энергияға айналдырады, тоқ ішек судың сіңуін қамтамасыз етеді,  және тоқ ішек босатылғанда тағамның қоректік емес бөліктері организмнен сыртқа шығарылады.\'\'\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"182\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nІшек жүйесі - тоқ, аш, тік ішектерден тұрады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\n«Телімді емес» термині колиттің белгілі бір сыртқы себептерсіз дамитындығын білдіреді.\r\n\r\nАуру кезінде ішектің сілемей қабатын көптеген ойық жаралар басады, сондықтан колит «ойық жаралы» аталады.\r\n\r\nБұл ауруды туындататын айқын себептер белгісіз. Көптеген жағдайда ішек тіндері өзіндік иммундық жүйенің әсерінен бұзылысқа ұшырайды. Тоқ ішектің жұмысындағы бұзылыстарды  стрептококк, сальмонелла, стафилококк секілді ауру қоздыратын микроорганизмдер туындатуы мүмкін.\r\n\r\nІшектің ойық жаралы колиті тұқым қуалауы да мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, ойық жаралы колитке шалдығу қаупі 5-20 есе артады, егер жақын туыстары осы аурумен ауырса.\r\n\r\nТелімді емес ойық жаралы колиттің туындау себебінің ішінде ұйқы безінің, өт қабының инфекциясын, қиын қорытылатын тағам өнімдерін ұдайы тұтынуды, алкогольді шамасынан артық тұтынуды, антибиотик қабылдауды, күйзелістерді атауға болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nОйық жаралы колиттің симптомдары аурудың түріне байланысты. Ойық жаралы колит клиникалық түрде жіті және созылмалы болады. Жіті ойық жаралы колит сирек кездеседі, ол аса күрт болуы мүмкін. Созылмалы ойық жаралы колит екі түрде өтеді: үздіксіз және қайталанатын. Асқыну және басылу кезеңдері болады. Жағдайлардың жартысында ойық жаралы колиттің екінші асқынуы келесі 2 жылда болады. 10% жағдайда ойық жаралы колиттің асқынуы сирек болады – 25 жылда 1 рет.\r\n\r\nСимптомдарына жататындар:\r\n\r\n·           Іштегі ауырсыну және қадалу (жіті ауырсыну ұстамасы)\r\n\r\n·           Іштің дауысты шұрылдауы\r\n\r\n·           Диарея (сұйық нәжіс, іш өтуі)\r\n\r\n·           Тенезм (нәжіс шығарғысы (ішек босатқысы) келетін жалған сезім)\r\n\r\n·           Нәжістегі қан мен ірің\r\n\r\n·           Қызба  (температураның артуы)\r\n\r\n·           Салмақ жоғалту\r\n\r\n·           Балалардың бойының өсуінің бәсеңдеуі\r\n\r\nБасқа симптомдарға жататындар:\r\n\r\n·           Жүрек айнуы және құсу\r\n\r\n·           Ауыз қуысындағы ойық жаралар\r\n\r\n·           Асқазан-ішек қан кетуі\r\n\r\n·           Буындағы ауырсыну\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nДиагноз талдауды өткізу нәтижесінің негізінде алынған мәліметтердің және симптомдардың негізінде қойылады. Аурудың толық көрінісін алатын диагностика әдістері - колоноскопия және ішектің рентгендік зерттеуі (ирригоскопия).\r\n\r\nЭндоскопиялық зерттеу – оптикалық талшықтан тұратын ұзын түтікті айналшық арқылы тоқ ішекке енгізу. Мұндай зерттеу дәргерге тоқ ішектің ішкі қабырғасын көруге және жағдайын анықтауға мүмкіндік береді.\r\n\r\nРектороманоскопия кезінде бүкіл тік ішектің және сигма тәрізді ішектің бастапқы бөлімінің жағдайы, түрлі дерттік үрдістердің болуы  анықталады.\r\n\r\nКолоноскопия кезінде тоқ ішектің бүкіл ішкі бетін визуалдық (көру арқылы) тексеру жүргізіледі, биопсия жасалады (өзгерген бөліктен тін алу және зерттеу).\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"183\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nКолоноскопия тоқ ішектің бүкіл ұзындығын зерттеуге мүмкіндік береді, ректороманоскопия тек төменгі үштен бір бөлігін ғана зерттеуге мүмкіндік береді.\r\n\r\nИрригоскопия рентгендік диагностика әдісінің түрі, бұл кезде науқасқа арнайы клизманың көмегімен тоқ ішеккке барийлі қоспа енгізіледі, ол рентгенді сәулелерді жұтатын контрастылық заттек болады, тоқ ішектің қоспадан тазаруына дейін және кейін суреттер топтамасы жасалады.\r\n\r\nИрригоскопия ішектің саңылауының біркелкі емес тарылу аумағын немесе шектің бойында ойық жараны анықтайтын иректерді анықтауға мүмкіндік береді.\r\n\r\nСондай-ақ, соңғы жылдары ауруды анықтаудың жаңа әдісі - капсулалық эндоскопия пайда болды. Бұл әдіс науқастың ішкі ағзаларын бейнесигнал таратқышпен біріктірілген эндоскопиялық капсуланың көмегімен зерттеуге негізделеді. Асқазан-ішек жолдарымен өту барысында капсула бірнеше сағат ішінде ондаған мың суреттерді түсіреді, олар науқастың денесінде орналасқан датчикке беріледі, және қабылдау қондырғысының жадына жазылады.   \r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nТелімді емес ойықжаралы колит – ұзақ өтетін ауру, ұдайы емдеуді қажет етеді.\r\n\r\n Ойықжаралы  колитті емдеу тез басылуына бағытталады. Емдеудің негізін қабынуға қарсы препараттар құрайды:\r\n\r\n·         глюкокортикоидты гормондар – организмде қабынуды туындататын факторлардың өндірілуін тежейтін препараттар;\r\n\r\n·         аминосалициллаттар – 5-аминсалицил  қышқылы бар препараттар,тоқ ішектің сілемей қабатының қабынуын тежейді;\r\n\r\n·         цитостатиктер, аса күрделі жағдайларда тағайындалады, себебі, олар өзіндік иммундық жүйені басады.\r\n\r\nКолитті симптоматикалық емдеу қан тоқтатын құралдардың көмегімен жүзеге асырылады. Егер қан кетуі көп болса, жақында мұздатылған қан плазмасын және эритроцитарлық массаны (қан бөліктер) құю қажет болуы мүмкін.\r\n\r\nІшектің перистальтикасын ( толқын тәрізді жиырылу) реттеу мақсатында науқасқа іш өтуіне қарсы және түйілу мен ауырсынуды басатын құралдар тағайындалады.\r\n\r\nЖоғары температура болуында ойық жаралы колитті емдеу антибактериалдық емдеудің көмегімен жүзеге асырылады. Егер науқас аса арықтаған болса, қоректік қоспаларды енгізу қажеттігі туындайды.  \r\n\r\nДәрімен емдеу тиімсіз болса, және тік ішектен қан кетуі ұзақ болса, хирургиялық емдеу тағайындалады. Хирургиялық араласуда тоқ ішектің бөлігі немесе толық алынып тасталады. Мұндай операция  колэктомия аталады, бұл науқастардың шектелген санында ғана жасалады, себебі, мүгедектікке апарады.\r\n\r\nСондай-ақ, реконструктивті (қалпына келтіретін) хирургиялық араласу жүргізіледі – тоқ ішектің зақымданған бөлігін стомалар (ішектің денемен жасанды жалғасуы) жасаумен жою және кейіннен (6 ай- 2 жылдан кейін) ішек өтімділігін қалпына келтіру.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Емдәм__\r\n\r\nОйықжаралы  колит арықтауға және организмнің қажуына апаратындықтан, тамақтану калориялы және толыққұнды болуы, ақуыздар мен дәрумендердің үлкен мөлшерін құрауы тиіс.\r\n\r\nНауқастарға тамақты күніне 5-6 рет, аздаған үлестермен ішу қажет.\r\n\r\nОйықжаралы  колитте тамаққа татымдықтарды, тұздықтарды, майлы және қуырылған тағамды, шикі жеміс пен көкністерді тұтынуға болмайды, себебі, бұлар іш өтуін туындатады. Сондай-ақ, сүт өнімдерін абайлап тұтынған жөн.\r\n\r\nЕмдәм келесі өнімдерді тұтынуға негізделеді: майсыз ет (құс, күркетауық, қоян еті), балық, майсыз сорпа-көже, жұмыртқа, ботқа, картоп. Сусындардан: кисельдер, жидек қайнатпасы, какао, қара кофе, шәй. Барлық тағам тандырда әзірленуі немесе пісірілуі тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nБасқа да аурудағыдай, колитті емдеуді көп созған сайын ауру ушығады, оны емдеп, жазу қиындайды.\r\n\r\nБастапқыда науқастардың 25% хирургиялық араласуды қолданбастан толық қалпына келуге мүмкіндігі болса, бірнеше жылдан кейін бұл пайыз едәуір төмендейді, ал науқастардың 30% жаппай колит болады (бүкіл тоқ ішектің зақымдануы). Жаппай колиті бар науқастардың жартысында толық жазылмайды, ал дәрігерге ерте көрінсе, сауығу мүмкінідігі айтарлықтай артады.\r\n\r\nЕгер колиттің симптомдары байқалса, мамандарға барып, тексеруден өту қажет. Ауруды ерте ескеру қажет, себебі, кеш анықтау емдеу ұзақтығы  мен қалпына келуді (жоғалтқан қызметін қалпына келтіру) ұлғайтады.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nОйық жаралы колитті емдемесе, күрделі асқынулары болады:\r\n\r\n·         күшті қан кетуі, өмірге қауіпті;\r\n\r\n·         тоқ ішектің тұтастығының бұзылуы және оның ішіндегісінің іш қуысына түсіп, ішперденің, қанның жұқапалануына апаруы мүмкін;\r\n\r\n·         тоқ ішектің диаметрінің ұлғаюы, бұл ішектің ішіндегісінің іркілуін туындатады, бұл бүкіл организмді уландырады;\r\n\r\n·         тоқ ішектің қатерлі ісігі;\r\n\r\n{ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nАлғашқы ойықжаралы  колиттің алдын алу шаралары жасалмаған. Аурудың нақты себебі анықталғанда жасалуы мүмкін. Осыған байланысты, 50 жасқа жеткен адамдар ұдайы колоноскопиядан өтуі қажет.\r\n\r\nОйықжаралы  колиттің асқынуының алдын алу дәрігердің шеберлігімен қатар науқасқа да байланысты. Аурудың симптомдары қайтып оралмас үшін әдетте, науқасқа ұзақ уақыт бойы дәрі қабылдау қажет болады. \r\n\r\n__Ақпарат көзі:__ АҚШ Ұлттық денсаулық институттарының мәліметтер қоры: http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000250.htm\r\n\r\n__Материалды дайындағандар:__ Екатерина Шумарева, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі;  Асель Стамбекова, HealthСity жобасының дербес үйлестірушісі.\r\n\r\n__Редакциялық алқа:__\r\n\r\nАлмаз Шарман, медицина профессоры\r\n\r\nЛәзат Ақтаева, м.ғ.д.\r\n\r\nШыңғыс Жұмағұлов, zdrav.kz порталының контент-менеджері.','student_k',38,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(227,'','Паникалық бұзылыс','','','kz','s','',0,'',5055,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1533017700,1564553700,1533018040,'Паникалық бұзылыс (ПБ) — психикалық бұзылыс, жылына бірнеше реттен күніне бірнеше ретке дейін пайда болатын паникалық шабуылдардың тосыннан пайда болуымен және олардың пайда болуын күтумен сипатталады.\r\n\r\nПаникалық бұзылыс (ПБ) –үрейдің немесе қорқыныштың науқас үшін түсініксіз, азапты ұстамасы. Сезілуі бойынша жүpектің ұстамасына ұқсайды. Мұндай шабуылдар кез келген уақытта пайда болуы мүмкін, паникалық бұзылыстан (ПБ) зардап шегетін көптеген адамдар осы ұстамалардың қайталануынан қорқады.\r\n\r\nПаникалық бұзылыс (ПБ) 25-64 жас аралығында жиірек кездеседі, бұл кезде әйелдердің арасында аурушаңдық жиілігі ерлерге қарағанда 3-4 есе жоғары. Паникалық бұзылыстың (ПБ) пайда болуының маңызды факторы – тұқым қуалауға бейімділігі. Аурудың ұрпақтан ұрпаққа тікелей берілуі жайында мысалдар бар.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nПаникалық бұзылыс (ПБ) — психикалық бұзылыс, жылына бірнеше реттен күніне бірнеше ретке дейін пайда болатын паникалық шабуылдардың тосыннан пайда болуымен және олардың пайда болуын күтумен сипатталады.\r\n\r\nПаникалық бұзылыс (ПБ) –үрейдің немесе қорқыныштың науқас үшін түсініксіз, азапты ұстамасы. Сезілуі бойынша жүректің ұстамасына ұқсайды. Мұндай шабуылдар кез келген уақытта пайда болуы мүмкін, паникалық бұзылыстан (ПБ) зардап шегетін көптеген адамдар осы ұстамалардың қайталануынан қорқады.\r\n\r\nПаникалық бұзылыс (ПБ) 25-64 жас аралығында жиірек кездеседі, бұл кезде әйелдердің арасында аурушаңдық жиілігі ерлерге қарағанда 3-4 есе жоғары. Паникалық бұзылыстың (ПБ) пайда болуының маңызды факторы – тұқым қуалауға бейімділігі. Аурудың ұрпақтан ұрпаққа тікелей берілуі жайында мысалдар бар.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПаника – адамның психикасының және бүкіл организмнің күйзеліске табиғи серпіні, бұл кезде түрлі қорғаныстық бейімделу қызметі іске қосылады (қанға адреналин, күйзеліс гормондары секілді ынталандыратын заттектердің түсуі), олар пайда болған қиындықтарды жеңуге көмектесуге тиіс. Паникалық бұзылысқа (ПБ) ұшыраған адамдарда оргнизмінде осындай заттектердің өздігінше түсуі байқалады, олар қиын жағдайды шешу үшін күш берудің орнына үрейлену мен паникаға апарады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\n·      Қорқыныш (өлімнен қорқу, естен айырылудан қорқу)\r\n\r\n·      Жүректің жиі соғуы\r\n\r\n·      Ауаның жетпеуі\r\n\r\n·      Кеудедегі ауырсыну немесе жайсыздық, жүрек айнуы немесе іштегі жайсыздық, бас айналуы немесе бастағы жағымсыз сезіну  және т.с.с. паникалық бұзылыстың түріне және жағдайға байланысты\r\n\r\n·      Тершеңдік\r\n\r\n·      Қызу немесе қалтырау, артериалдық қысымның өзгеруімен жиі қосарланады\r\n\r\n·      Ұйып, жансыздану сезімі (парестезия), шаншу, қысылу сезімі дененің әр жерінде\r\n\r\n·      Өтіп жатқан әрекеттің шынайылығын сезінбеу немесе өзінің толыққандылығына сенбеу (жалғандық сезімі, деперсонализация)\r\n\r\n·      Ұстамадан кейінгі енжарлық және әлсіздік, несептің жиі жүруімен, нәжістің бұзылуымен жиі қосарланады.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nПаникалық бұзылыстан (ПБ) зардап шегетін адамдарда әдетте, 10 минутқа жуық болатын, бірақ кейде қысқа мерзімдік (1-5 минут), сондай-ақ, ұзақ (30 минут) болатын паникалық шабуылдардың қарқынды көріністері байқалады, бірақ, үрейлену сезімі 1 сағатқа дейін созылады.\r\nПаникалық шабуылдар түрлі симптомдарымен ерекшеленуі (мысалы, тахикардия (жүрек соғуының жиілеуі), тершеңдік, бас айналуы, ентігу, дірілдеу, бақылауға келмейтін қорқу ) немесе біркелкі болуы да мүмкін.\r\n\r\nНауқастардың бір бөлігінде мұндай жағдайлар ұдайы – кейде күнделікті немесе апта сайын байқалады.\r\n\r\nПаникалық шабуылдардың сыртқы симптомдары қолайсыз әлеуметтік салдарға жиі апарады (мысалы, ұялу, қоғамдық қабылдамау, әлеуметтік оқшаулану, т.б.).\r\n\r\nПаникалық бұзылыстың (ПБ) ауырлығын анықтау үшін арнайы шкала қолданылады; бұл сауаланама түрінде де болады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\nПаникалық бұзылысты (ПБ) емдеудің негізгі әдістері – психикалық емдеу (психотерапевт-маманның науқастың психикасына әсер етуі және дәрі-дәрмекпен емдеу (психофармакология).\r\n\r\nДұрыс тәсілдер қолданылса, ауру емдеуге келеді. Әр науқас үшін жеке емдеу жоспары қажет, оны емдеуші дәрігермен бірге құру қажет.\r\n\r\nПсихикалық  емдеу тұрғысынан паникалық бұзылыстың негізгі себебі – іштей психологиялық қақтығысқа ұшырау, оларды сыртқа шығара алмау, түрлі себептердің әсерінен шешілмеуі және оларды адамның саналы түрде қабылдай алмауы. Психотерапевтінің немесе психологтың көмегімен психологиялық мәселені саналы түрде қабылдауға, оны шешу тәсілдерін табуға, психологиялық қақтығысты шешуге тырсуға болады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nКейбір науқастарда паникалық бұзылыстар ұзақ уақыт орын алып, емделмеуі мүмкін. Алайда, емдеу басталғанда көпшілік адамдар жағдайының жақсаруын сезінеді.\r\n\r\nПаникалық  бұзылыстан зардап шегетін адамдар сондай-ақ, ұшырауы мүмкін:\r\n\r\n·      Алкогольді тым көп қабылдауға;\r\n\r\n·      Жұмыс қабілетінің төмендеуіне;\r\n\r\n·      Жеке қарым-қатынастың ауырлауына, мысалы, отбасындағы мәселелер;\r\n\r\n·      Оқшаулану.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nПаникалық шабуылдарды психикалық емдеуде релаксация (босаңсу) және көңіл-күйді өздігінше реттеу  (медитация, аутотренинг) маңызды роль атқарады.\r\n\r\nЕгер сізде паникалық бұзылыстың симптомдары болса, келесі алдын алу шараларын орындап көріңіз:\r\n\r\n·      Алкогольді сусындарды тұтынуды тоқтатыңыз;\r\n\r\n·      кофеин секілді ынталандыратын заттектерді тұтынуды тоқтатыңыз;\r\n\r\n·      өмір салтын өзгертіңіз: көбірек демалыңыз, спортпен айналысыңыз, шамадан артық, көп жұмыс істемеңіз, күйзелістен алшақ болыңыз. ','admin',23,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(228,'','Паратұмау (Парагрипп)','','','kz','s','',0,'',3356,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1533018000,1564554000,1533018436,'Парагрипп вирусы жоғарғы және төменгі тыныс алу жолдарын зақымдайтын вирустар тобына жатады.  \r\n\r\nПарагрипп вирусының төрт түрі бар, олардың бәрі жоғарғы, төмен тыныс алу жолдарының инфекциясын (пневмония) туындатуы мүмкін. Вирус қыспақты қабынуды,  бронхиолитті, бронхитті туындатуы мүмкін.\r\n\r\nПарагриппке жыл сайын шалдығатын адамдардың нақты саны белгісіз, жоғары екендігі белгілі. Кейде вирус мұрынның бітуімен немесе басқа симптомдармен көрініс береді, олар парагрипп емес, суық тию секілді анықталады.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n{ANAME()}1{ANAME} \r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nПарагрипп вирусы жоғарғы және төменгі тыныс алу жолдарын зақымдайтын вирустар тобына жатады.  \r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПарагрипп вирусының төрт түрі бар, олардың бәрі ересектер мен балалардың жоғарғы, төмен тыныс алу жолдарының инфекциясын (пневмония) туындатуы мүмкін. Вирус қыспақты қабынуды,  бронхиолитті, бронхитті туындатуы мүмкін.\r\n\r\nПарагриппке жыл сайын шалдығатын адамдардың нақты саны белгісіз, жоғары екендігі белгілі. Кейде вирус мұрынның бітуімен немесе басқа симптомдармен көрініс береді, олар парагрипп емес, суық тию секілді анықталады.\r\n\r\nВирус күз-қыс кезеңінде кең таралады. Парагрипп жас сәбилерде ауыр түрде болады, жас өскен сайын қауіптілігі азаяды. Мектеп жасындағы балалардың көпшілігі парагрипп вирусына бейім. Ересектердің көпшілігінде вирусқа антиденелер болады, яғни, оларда иммунитет бар, бірақ, қайтадан жұқпаланудан сақтамайды.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nПарагрипптің симптомдары инфекция түріне қарай ерекшеленеді. Суық тиген кездегідей, жиі симптомдары – мұрынның бітелуі және жеңіл жөтел. Бронхиолит секілді өмірге қауіпті симптомдары жас сәбилерде және иммундық жүйесі әлсіреген адамдарда болады.\r\n\r\nЖалпы симптомдары:\r\n\r\n* Кеудедегі ауырсыну\r\n* Қыспақ (дауыстың қарлығуы, шулы тыныс алу, қарлықпа жөтел)\r\n* Қызба\r\n* Мұрынның бітелуі\r\n* Ентігу\r\n* Көмейдегі ауырсыну\r\n* Мұрынның ағуы\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nКөмейді қарағанда ауырсынуын, бездердің ісінуін және қызаруын байқауға болады. Тыныс алу фонендоскоппен тыңдауда дәрігер өкпедегі сырылды және крепитацияны (сықырды) анықтайды.\r\n\r\nЗерттеулердің түрлері:\r\n\r\n* Қанның жалпы талдауы\r\n* Кеуде қуысы ағзаларының рентгенографиясы\r\n* Кеуде қуысының компьютерлік томографиясы\r\n* Мұрын сілемейінен жұғынды алу\r\n \r\n{ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nВирустық  инфекцияның телімді емдеу түрі болмайды. Қыспақ пен бронхиолит белгілерінде тыныс алуды жақсарту үшін емдеу тағайындалады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nҮлкен жастағы балалар мен ересектердің көпшілігі, егде жастағы адамдар мен иммундық жүйесі әлсіз адамдардан басқасы емдеусіз де жазылады, медициналық араласу тыныс алу жеткіліксіздігі дамығанда қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nҚосалқы бактериалдық инфекциялар – кең таралған асқынулары. Қыспақ пен бронхиолит кезіндегі тыныс алу жолдарының бітелуі өмір үшін қауіпті жағдай болуы мүмкін.\r\n\r\n{ANAME()}8{ANAME} \r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nӨзіңізде немесе балаңызда сырыл, тынысы тарылу, немесе тыныс алу қиындауының басқа белгісі болса, дәрігерге көрініңіз. 18 айлық жастан кіші балада жоғарғы тыныс алу жолдарының зақымдануының симптомдары дамыса, дәрігермен хабарласыңыз.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nПарагриппке қарсы вакцина болмайды. Эпидемия кезінде көпшіліктің шоғырланған жерінен алшақ болу қажет.\r\n\r\nБала бақшаға бармайтын балалар вирустық ауруларға сирек ұшырайды.','admin',106,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(229,'','Паркинсон ауруы','','','kz','s','',0,'',7946,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1533018420,1564554420,1533018822,'Паркинсон ауруы — мидың жүйкелік жасушаларының біртіндеп тіршілігін жоюымен байланысты ауру, оның салдарынан қимыл үйлесімі және бұлшық еттің ширақтығы бұзылады. Ауруға тән - дірілдеу, жалпы қимылдаудың нашарлығы, орналасу мен қозғалудың қиындауы.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__    \r\n \r\nПаркинсон ауруы — мидың жүйкелік жасушаларының біртіндеп тіршілігін жоюымен байланысты ауру, оның салдарынан қимыл үйлесімі және бұлшық еттің ширақтығы бұзылады. Ауруға тән - дірілдеу, жалпы қимылдаудың нашарлығы, орналасу мен қозғалудың қиындауы.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"184\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Паркинсон ауруы – баяу түрде ушығатын ауру, қимылдың үйлесіміне, бұлшық еттің ширақтығына, тепе-теңдікке әсер етеді. Көбінесе, қимыл қызметіне, бұлшық ет пен қантамырлардың ширақтығына, тыныс алуға, жүрек қызметіне жауап беретін, мидың ортасында орналасқан, ойлау ағзасы –қара субстанцияның жасушалары бұзылғанда дамиды.\'\' \r\n\r\n {ANAME()2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПаркинсон ауруына көбінесе, 50 жастан асқан адамдар шалдығады. Әйелдерге қарағанда ерлерде жиі кездеседі. Кейде жас адамдар да шалдығады.\r\n\r\nБұл ауруға бейімділік тұқым қуалауы мүмкін. Көбінесе, Паркинсон ауруы жас шақта пайда болса, тұқым қуалау арқылы берілген.\r\n\r\nПаркинсон ауруы дофаминнің (мида импульстер берілісі үшін қызмет ететін заттектер) өндірілуінің бұзылыс салдарынан пайда болатындығы белгілі. Бұл заттектің жетіспеуі мидың адамның қозғалысы үшін жауапты бөліктеріндегі жасушалардың қызметінің бұзылысына апарады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nАурудың алғашқы симптомдарына әдетте, науқастар мән бермейді.\r\n\r\nАурудың симптомдары:\r\n\r\n·      Қол-аяқтың қозғалысының бәсеңдеуі;\r\n\r\n·      Мимикалық белсенділіктің (бет бұлшық етінің белсенділігі) жойылуы немесе қиындауы;\r\n\r\n·      Бұлшық ет ширақтығының артуы;\r\n\r\n·      Телімді дірілдеу, қозғалғанда азаятын немесе толық жойылатын;\r\n\r\n·      Орналасудың қиындауы немесе орналасуды бақылаудың жойылуы (жиі құлау, жүрістің өзгеруі, т.б.);\r\n\r\n·      бүкірею;\r\n\r\n·      сөйлеудегі өзгерістер;\r\n\r\n·      қуықтың дисфункциясы (несептің жіті кідіруі немесе ұстамауы);\r\n\r\n·      созылмалы депрессия.\r\n\r\nБасқа  симптомдары:\r\n\r\n·      үрейлену, күйзеліс, ширығу\r\n\r\n·      ойлардың шатасуы\r\n\r\n·      Деменция (ақыл-естен адасу)\r\n\r\n·      Естен тану\r\n\r\n·      Галлюцинация (жоқ заттар мен дыбыстарды жалған қабылдау)\r\n\r\n·      Есте сақтауды жоғалту.\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nПаркинсон ауруын анықтауды дәрігер симптомдарды зерттеу және науқасты тексеру арқылы жүргізеді. Көбінесе, аурудың симптомдарын анықтау қиын, әсіресе, егде жастағы адамдарда. Симптомдар ауру асқынғанда айқын болады.\r\n\r\nНауқасты қарағанда дәрігер анықтайды:\r\n\r\n·      Қозғалуды бастауда және аяқтауда қиындық\r\n\r\n·      Жұлқымалы, нақты емес қозғалу\r\n\r\n·      Бұлшық еттің атрофиясы (бұлшық ет тінінің жұқаруы)\r\n\r\n·      Буындардың қимылының нашарлауы\r\n\r\n·      Дірілдеу\r\n\r\n·      Жүрек ырғағының өзгеруі (аритмия)\r\n\r\nПаркинсон ауруында рефлекстер қалыпты.\r\n\r\nҰқсас симптомдары бар ауруларды ескеру үшін басқа тестілер қажет болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nЕмдеу кезінде жақсы тамақтану, салауатты өмір салты, ұдайы демалу, күйзелістен алшақ болу, психологиялық қолдау қажет. Емдәмді өзгерту қажет, егер науқаста тамақты жұтуда мәселе пайда болса.\r\n\r\nСимптомдарды бақылауға сондай-ақ, орташа дене жүктемелері және еңбекпен емдеу ықпал етеді. Дене емдеуінің басты мақсаты – бұлшық ет пен буындарды босаңсыту, бұлшық ет атрофиясын азайту.\r\n\r\nПаркинсон ауруынан толық жазылу тәсілі қазіргі кезеңде жоқ. Емдеудің мақсаты- науқаста байқалатын симптомдарды бақылауға алу.\r\n\r\nСимптомдар күшейгенде дәрі-дәрмекпен емдеу қажет болады. Дәрінің нақты түрін таңдау науқасқа, аурудың түрі мен көрінісіне байланысты. Паркинсон ауруында қолданылатын препараттардың көпшілігі аурудың кез келген сатысында әрекет етеді, бірақ, аурудың тек белгілі бір сатысында қолданылатын дәрілер де бар. Таңдаудың негізгі ұстанымы – емдеуде аз асқынумен көп пайда келтіру.\r\n\r\nПаркинсон ауруына қарсы дәрілік препараттар:\r\n\r\n·      Әрекет ететін заттегі – үшциклдік аминоадамантан болатын препараттар, қимылдың қиындауын және акинезияны (ерікті қозғала алмау) азайтады, дірілдеуді де біршама азайтады. Науқастардың шамамен жартысына әсер етеді. Паркинсон ауруының айқын түрінде бұл препараттар басқа дәрілермен бірге қолданылады.\r\n\r\n·      Антихолинергиялық құралдар (ацетилхолинді – организмде жүйке-бұлшық ет берілісін жүзеге асыратын заттекті тежейтін дәрілер) дірілдеу мен қимылдаудың қиындауына қатысты жақсы әрекет етеді, бірақ, гипокинезия (қозғалу белсенділігінің төмендеуі) көріністеріне аса әсер етпейді. Дәрілердің үлкен мөлшері күштірек әсер етпейтіндігін есте ұстаған жөн, ал асқынуды арттыруы мүмкін.\r\n\r\n·      Әрекет ететін заттегі – дигидроксифенилаланин болатын препараттар көпшілік науқастар үшін Паркинсон ауруынан ең тиімді құрал болып қалуда. Дигидроксифенилаланин организмде дофаминге айналады, оның тапшылығын толықтырады. Препараттың жоғары әсері 2-5 жыл бойы, уақыт өте оның әсері азая бастайды. Бұл препаратпен ұзақ емделгенде еріксіз қимыл немесе аурудың жіті көріністері байқалуы мүмкін. Осыған байланысты кейбір дәрігерлер бұл препаратпен емдеуді кейінге қалдырғанды жөн көреді.\r\n\r\n·      Бромокриптин (организмде дофаминның өндірілуін ынталандырғыш) – бұл дәріні Паркинсон ауруының кез келген сатысында қолдануға болады, барлық көріністерін азайтады, жеке және басқа да осы ауруға қарсы дәрілермен бірге қолданылады.\r\n\r\nПаркинсон ауруын хирургиялық емдеу дәрі-дәрмекпен емдеудің тиімсіздігінде көрсетіледі. Мидағы операция жасалғанымен, аурудың ушығуы тоқтамауы мүмкін, науқас дәрі ішуін жалғастыруы қажет.\r\n\r\nАурудың хирургиялық емдеу әдістері:\r\n\r\n·      Стереотаксикалық таламотомия. Бұл кезде миға арнайы зонд енгізіледі, оның ұшының температурасы өте төмен болады, бұл дірілдеуді шақыратын жасушалардың бұзылысына апарады.\r\n\r\n·      Паллидотомия кезінде солғын шарға (мидың бұлшық ет ширақтығын реттейтін бөлігі) ине енгізіліп, оның ішінара бұзылысқа ұшыратады. Бұл операция науқасты күшті қимыл бұзылысынан құтқара алады,  \r\n\r\n·      Нейростимуляция. Миды элект тогымен аз инвазивті хирургиялық ынталандыру ауырсыну сезімін және қимыл бұзылысын азайтады.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nЕмделмеген жағдайда ауру асқынады, мүгедектікке апарады, мидың барлық қызметінің нашарлауына апаруы және ерте өлім-жітімге апаруы мүмкін. Әдетте, симптомдар көпшілік науқастарда дәрі қабылдауда жеңілдейді. Дәрілердің мөлшері мен қабылдау ұзақтығы әр түрлі болады.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\n·      Күнделікті қызметті орындау қиындығы\r\n\r\n·      Жұтудың немесе шайнаудың қиындауы\r\n\r\n·      Мүгедектік  (әр түрлі көрініс береді)\r\n\r\n·      Құлау нәтижесіндегі жарақаттар\r\n\r\n·      Сілемейді және тамақтың тыныс алуға түсуінен (аспирациядан) пневмония\r\n\r\n·      Дәрілердің жанама әсерлері\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nЕгер сізде :\r\n\r\n·      Қолыңыз дірілдесе\r\n\r\n·      Жалпы қимыл қиындаса\r\n\r\n·      Жүруде, басқа да қозғалыста мәселе болса\r\n\r\n·      Орналасуда бұзылыс болса.\r\n\r\nАурудың бастапқы түрі орын алса да, науқас кәсіптік қарауға және емдеудің жеке курсын алуға мұқтаж, себебі, олай болмаса, күрделі салдары болуы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nПаркинсон ауруының дамуына апаруы мүмкін факторларды ескеру қажет. Мысалы, бұл дерттің пайда болуын уытты заттектерді, сондай-ақ, дәрілерді артық тұтыну, мысалы,  нейролептиктерді тұтыну туындатуы мүмкін. Бас сүйек-ми жарақаты да осы ауруға апаруы ықтимал.\r\n\r\nПаркинсон ауруының пайда болу қаупін азайтуға белсенді және салауатты өмір салтын ұстану, организмге қолайсыз экологиялық факторлардың әсерін жою, инфекциялық ауруларды уақытылы емдеу, ұдайы ақыл-ой және дене еңбегін қолдау ықпал етеді. ','student_k',27,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(231,'','Пародонттық абсцесс','','','kz','s','',0,'',5356,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1533100860,1564636860,1533101258,'Пародонттық абсцесс – тіс пен қызыл иектің арасындағы кеңістікте ірің толған қуыс (қалта тәрізді ошақ), бактериалдық инфекцияның түсуінен қызыл иектің іріңді қабынуының нәтижесінде түзіледі.\r\n\r\nПародонттық абсцесс алдымен нақты бір тістің астында орналасады, ісініп, қызарған, домалақ пішінді түзіліс түрінде болады. Тіске тигенде пародонттық абсцесс күшті ауырсыну береді. Пародонттық абсцесс асқынғанда үлкен өлшемге жетіп, бет пішінін өзгертуі мүмкін.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nПародонттық абсцесс – тіс пен қызыл иектің арасындағы кеңістікте ірің толған қуыс (қалта тәрізді ошақ), бактериалдық инфекцияның түсуінен қызыл иектің іріңді қабынуының нәтижесінде түзіледі.\r\n\r\nПародонттық абсцесс алдымен нақты бір тістің астында орналасады, ісініп, қызарған, домалақ пішінді түзіліс түрінде болады. Тіске тигенде пародонттық абсцесс күшті ауырсыну береді. Пародонттық абсцесс асқынғанда үлкен өлшемге жетіп, бет пішінін өзгертуі мүмкін.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"186\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\n\'\'Пародонт – тісті қоршап, оны төменгі және жоғарғы иектің сүйегінде бекітетін тіндер.  Пародонтқа келесі тіндер кіреді: қызыл иек, сүйек тіні, тістің тамыры мен сүйектің арасындағы байлам, тіс тамырының цементі. Бактериялар тістің ішкі бөлігіне терең қуыс, тістегі сызат немесе жарылу арқылы түсуі мүмкін. Инфекция түсуінің нәтижесінде пародонтта  абсцесс дамуы мүмкін (пародонттық абсцесс).\'\'\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nПародонттық абсцесстің себептері:\r\n\r\n·       Қызыл иектің түрлі аурулары (гингивит – қызыл иектің беткері қабынуы; пародонтит – пародонтты қамтитын қабыну үрдісі; пародонтоз — пародонттың қоректенуінің бұзылысы, оған қызыл иектің түсуі, тіс мойындарының ашылуы тән)\r\n\r\n·       Қызыл иектің механикалық жарақаты, оның ішінде, күйіктер.\r\n\r\n·       Пломба қойған кездегі протезисттің немесе стоматологтың сапасыз жұмысы, пломбаның шеті жанасқанда ұдайы қызыл иекті зақымдайды.\r\n\r\nПародонттық абсцесстің дамуының қауіп факторларына жататындар:\r\n\r\n·       Ауыздың нашар гигиенасы\r\n\r\n·       Қанттың көп мөлшері бар тамақтану рационы\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nПародонттық абсцесс кезінде келесі жайттар байқалады:\r\n\r\n·       Күшті, солқылдап ауыру\r\n\r\n·       Ыстық, суық өнімдер мен сусындарды тұтынғандағы тістің асқан сезімталдығы\r\n\r\n·       Тісті және қызыл иекті басқандағы, сондай-ақ, тағамды шайнағандағы асқан сезімталдық\r\n\r\n·       Қызба\r\n\r\n·       Пародонттық абсцесс аумағындағы беттің ісінуі\r\n\r\n·       Иек астылық және мойын лимфа түйіндерінің ұлғаюы (бұл иммундық жүйенің ағзасы, негізгі қызметі тосқауылдық-сүзгілік, яғни, лимфа ағыны жолымен бактерияларды және басқа бөгде заттарды ұстап қалады)\r\n\r\n·       Абсцессты жару тіс ауыруын жеңілдетеді\r\n\r\n {ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nПародонттық абсцесс стоматологтың қарауы кезінде сыртқы белгілері бойынша жеңіл анықталады.\r\n\r\nҚарау кезінде дәрігер анықтайды:\r\n\r\n·       Ауру тісті аздап басады (науқас абсцесс аумағында күрт ауырсынуды сезінеді)\r\n\r\n·       Науқасты тіс рентгеніне бағыттайды. Ауру тістің рентгені абсцесстің орналасуын, оның таралуын анықтауға көмектеседі.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nПародонттық абсцессті емдеуді тек дәрігер тағайындайды. Өз бетіңізше емделуге болмайды, іріңді қалтаны өз бетіңізше жаруға тырыспаңыз, бұл күрделі салдарға апаруы мүмкін.\r\n\r\nПародонттық абсцессті стоматологиялық емдеу ірің қалтаны хирургиялық жаруға және ішіндегі іріңді сыртқа шығаруға негізделеді. Одан кейін қуыс бактерияларды жоятын (антисептик) дәрілік ерітіндімен шаю арқылы тіршілігін жойған тіндерден мұқият тазартылады. Жоғарыда келтірілген ем-шаралардан басқа дәрігер қабынуға қарсы емдеуді тағайындайды.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nПародонттық абсцессті уақытылы және дұрыс емдеудің нәтижесі – толығымен сауығу. Емдеу кеш басталса, абсцесс созылмалы сатыға өтуі мүмкін, бұл кезде инфекция бүкіл организмге таралуы мүмкін, бұл ауыр салдарға апарып, қиын емделеді.\r\n\r\n {ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nПародонттық абсцессті уақытылы жарып, алмаса, инфекция қан ағымына түсіп, бүкіл денеге тарайды (сепсис). Иммунитеттің әлсіздігінде инфекцияның таралу қаупі арта түседі.\r\n\r\nУақытылы  медициналық жәрдем жасалмаса, пародонттық абсцессте келесі асқынулар болуы мүмкін:\r\n\r\n·       Иектің остеомиелиті (иектің сүйек тінінің қабынуы)\r\n\r\n·       Ауыз қуысының флегмонасы (тіл астылық және иек астылық аумақтың тіндерінің жайылған іріңді қабынуы)\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nДәрігерге көрініңіз, егер:\r\n\r\n·       Абсцесс аумағында күшті ауырсыну, қызба және ісіну болса\r\n\r\n·       Тыныс алуда немесе жұтуда мәселе болса. Бұл белгілер инфекция иекке және қоршайтын тіндерге терең таралуын нұсқауы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nПародонттық абсцесстің алдын алу үшін алдымен ауыз қуысының мұқият гигиенасын қадағалау және қызыл иектің жағдайын бақылау қажет.\r\n\r\n·       Тісті күніне екі рет, фтор құрамдас тіс пастасымен тазалау қажет.\r\n\r\n·       Күнделікті тістің арасындағы астың қалдығын тазалау үшін жіпті қолдану қажет.\r\n\r\n·       Тіс щеткасын 3-4 ай сайын, қылы тозған сайын ауыстырып отыру қажет.\r\n\r\n·       Тәттіні шектеп, тек салауатты тағамды тұтыну қажет.\r\n\r\n·       Ұдайы қарап отыру және тісті кәсіптік тазалау үшін стоматологқа барып тұру қажет.\r\n\r\n·       Тіс эмалін бұзылудан қосымша қорғау үшін ауызды шаю үшін түрлі ерітінділерді қолданыңыз.','student_k',17,0,0,'Article',7.00,'n','y'),(233,'','Парвовирустық инфекция','','','kz','s','',0,'',2718,'n','','','',0,0,0,0,0,'',1533101400,1564637400,1533101831,'Парвовирустық инфекция (бесінші ауру) – бетте, қол-аяқта бөріткен пайда болуына апаратын  вирустық инфекциялық ауру.','__Мазмұны__\r\n\r\n{ALINK(aname=\"1\")}__Жалпы ақпарат__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"2\")}__Себептері__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"3\")}__Симптомдары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"4\")}__Диагностика__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"5\")}__Емдеу__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"6\")}__Аурудың болжамы__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"7\")}__Мүмкін асқынулары__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"8\")}__Қашан дәрігерге көріну қажет__{ALINK}\r\n\r\n{ALINK(aname=\"9\")}__Алдын алу__{ALINK}\r\n\r\n {ANAME()}1{ANAME}\r\n__Жалпы ақпарат__\r\n\r\nПарвовирустық инфекция (бесінші ауру) – бетте, қол-аяқта бөріткен пайда болуына апаратын  вирустық инфекциялық ауру.\r\n\r\nАуру көбінесе, мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балаларда көктем кезінде байқалады. Ауру ауа-тамшы жолымен таралады және жеңіл түрде өтеді.\r\n\r\n{img type=\"fileId\" fileId=\"188\" responsive=\"y\" featured=\"y\"}\r\n\r\nПарвовирустық инфекция – вирустық ауру, енжар симптомдармен және беттегі, қол-аяқтағы бөріткен дақтармен сипатталады.\r\n\r\n {ANAME()}2{ANAME}\r\n__Себептері__\r\n\r\nАуру адамның B19 парвовирусымен жұқпалануда пайда болады.\r\n\r\n {ANAME()}3{ANAME}\r\n__Симптомдары__\r\n\r\nПарвовирустық инфекция кезінде келесі симптомдар байқалады:\r\n\r\n* Ашық түсті теңбіл бөріткен алдымен беттің ұшында пайда болады (бетті «алау» шалғандай). Одан кейін денеге, қол-аяққа тарайды. Парвовирустық инфекцияда ортадан шетке қарай жойылады, тор-шілтер тәрізденеді. Бөріткен 1-2 апта ішінде толығымен өтеді.\r\n* Қызба\r\n* Буынның ауырсынуы\r\n* Уақытша анемия (қанда функционалдық толыққұнды қызыл жасушалар-эритроциттердің мөлшері төмендейтін жағдай).\r\n \r\n{ANAME()}4{ANAME}\r\n__Диагностика__\r\n\r\nАуруды анықтау үшін дәрігердің қарауы жеткілікті, себебі, парвовирустық инфекцияның тек өзіне ғана тән бөріткені болады. В19 парвовирусына қарсы антиденелерге (қандағы ақуыздық қосылыстар, олар бактериялар мен вирустар секілді бөгде организмдерді анықтап, жоюға мүмкіндік береді) қант талдауы диагнозды нақтылай алады.\r\n\r\n {ANAME()}5{ANAME}\r\n__Емдеу__\r\n\r\nПарвовирустық  инфекция кезінде арнайы емдеу қажет болмайды. Егер балада қызба болса, жағдайды жақсарту үшін қызуды түсіретін кез келген препарат берілуі мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}6{ANAME}\r\n__Аурудың болжамы__\r\n\r\nКөпшілік жағдайда қандай да бір асқынусыз толық сауығу орын алады. \r\n\r\n{ANAME()}7{ANAME}\r\n__Мүмкін асқынулары__\r\n\r\nБалаларда ауру жиі жеңіл түрде өтсе де, кейде сирек асқынулар болады, алайда, егер парвовирустық инфекцияға жүкті әйел шалдықса, бұл ұрықтың дамуында күрделі бұзылыстарға апаруы мүмкін.\r\n\r\n {ANAME()}8{ANAME}\r\n__Қашан дәрігерге көріну қажет__\r\n\r\nПарвовирустық  инфекцияға күмән болатын жүкті әйел тезірек дәрігердің кеңесін алуы тиіс.\r\n\r\n {ANAME()}9{ANAME}\r\n__Алдын алу__\r\n\r\nЖұқпаланудың алдын алу үшін тамақ ішердің алдында және науқастармен қатынастан кейін қолды мұқият жуу қажет. ','admin',22,0,0,'Article',7.00,'n','y'),